<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                    Raadsvoorstel
                    Openbaar
                    Onderwerp
                    Raadsinitiatiefvoorstel Rekenkamerrapport ‘Afval of Grondstof?’
                    Opsteller                  Coen Arentz                                Collegebesluit           n.v.t.
                    Programma                  Openbare Ruimte                            Behandeldatum Raad 22 december 2021
                    Portefeuillehouder         B. Velthuis                                Status                   Openbaar
                    Samenvatting
                    Op 12 oktober 2021 heeft de Nijmeegse rekenkamer het onderzoek ‘Afval of grondstof?’
                    openbaar gemaakt. Centrale vraag in het onderzoek was: Wat is de kwaliteit van het
                    ingezamelde huishoudelijk afval in de gemeente Nijmegen, over welke informatie beschikt
                    de gemeente Nijmegen daarbij, hoe stuurt de gemeente Nijmegen daarin en in welke
                    context speelt het kwaliteitsvraagstuk?
                    Het rapport wordt afgesloten met enkele conclusies en een viertal aanbevelingen voor de
                    toekomst om meer huishoudelijk afval gescheiden in te zamelen en afval van een betere
                    kwaliteit in te zamelen. Dit met als uiteindelijk doel het realiseren van meer hergebruik
                    (recycling).
                    In dit voorstel wordt beschreven op welke wijze we uitvoering willen geven aan de
                    aanbevelingen van de Rekenkamer.
                    Voorstel
                         1. De conclusies uit het rapport te onderschrijven:
                              a. De kwantitatieve doelstellingen voor de gescheiden inzameling van
                                   huishoudelijk afval zijn voor 2020 bijna gerealiseerd. Afgezet tegen de situatie
                                   in vergelijkbare gemeenten is dat een goede prestatie.
                              b. De gemeente heeft een beperkt inzicht in de kwaliteit van het gescheiden
                                   ingezamelde huishoudelijk afval en geen inzicht in het uiteindelijk hergebruik
                                   ervan. Dit komt doordat onvoldoende afspraken gemaakt zijn met andere
                                   spelers in de keten over het uitwisselen van informatie.
                              c. Door het weergeven van het scheidingspercentage onder de noemer
                                   hergebruikspercentage is een te positief beeld ontstaan. Dit heeft er mede
                                   toe geleid, dat er binnen de gemeente een beperkt gevoel van urgentie en
                                   daardoor te weinig aandacht is geweest voor het verbeteren van de kwaliteit
                                   van gescheiden ingezameld huishoudelijk afval en daarmee het uiteindelijk
                                   hergebruik ervan.
                              d. Het Afvalbeleidsplan vormt voldoende basis om te komen tot substantieel
                                   meer hergebruik van huishoudelijk afval, maar de doelen in het
                                   Afvalbeleidsplan zijn onvoldoende concreet en het Afvalbeleidsplan is niet of
                                   nauwelijks vertaald naar de uitvoering. Mede daardoor is er in de praktijk
                                   gestuurd op het realiseren van de doelstellingen voor de hoeveelheid
                                   Restafval en het scheidingspercentage, en onvoldoende op het realiseren van
                                   de doelstellingen voor meer hergebruik.
                              e. Met de huidige wijze van sturen door de gemeente is het risico groot dat het
                                   niet lukt de doelstelling voor de hoeveelheid Restafval en de gescheiden
                                   inzameling van huishoudelijk afval voor 2025 te realiseren, én gelijktijdig het
                                   hergebruik fors te verhogen. Daarmee komt ook de realisatie van de
                                   doelstellingen voor de Circulaire Economie in 2030 in gevaar.
&W, Raad / sjab = Raadsvoorstel
                      Opgesteld door Coen Arentz, 29 04, c.arentz@nijmegen.nl                                             Initiatiefvoorstel
                                                                                                                          Rekenkamerrapport
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
    2.  De aanbevelingen uit het rapport over te nemen, en het college indachtig
        deze aanbevelingen de volgende opdrachten te geven:
        a. Conform aanbeveling 1 het verbeteren van de kwaliteit van huishoudelijk afval
        als leidend principe te benoemen en bij het actualiseren van het afvalbeleid en
        het uitvoeren ervan een cyclische manier van werken te hanteren, waarbij het
        college aangeeft hoe men deze werkwijze in de praktijk brengt.
        b. Voorafgaand aan het Afvalbeleidsplan, conform aanbeveling 2, uiterlijk in het
        eerste kwartaal van 2022 te komen met een startnotitie Afvalbeleid, waarin onder
        meer wordt ingegaan op:
        -     de betrokkenheid van de raad, inwoners en andere spelers in de keten
        -     scenario’s op hoofdlijnen voor de richting van het nieuwe Afvalbeleidsplan
        -     de planning voor de totstandkoming van het nieuwe Afvalbeleidsplan zodat
              deze uiterlijk in het vierde kwartaal van 2022 kan worden behandeld in de
              raad.
        - Bij het uitwerken van het Afvalbeleidsplan – te beginnen bij de startnotitie –
              de raad een voorstel te doen op welke wijze goed inzicht gegeven kan
              worden in afvalstromen, afvalscheiding en –samenstelling in de stad.
        c.    Het afvalbeleidsplan op te bouwen en inhoudelijk in te richten conform de
              aanbevelingen van de rekenkamer onder aanbeveling 2, pagina’s 32 en 33
              van het rapport;
        d.    Conform aanbeveling 3 voortaan in de begroting en jaarstukken in ieder
              geval te rapporteren op de volgende indicatoren:
                   - ingezamelde hoeveelheden restafval per inwoner;
                   - scheidingspercentage;
                   - hergebruikspercentage (recycling).
        e.    Na vaststelling van het nieuwe Afvalbeleidplan (uiterlijk in het vierde
              kwartaal van 2022):
              1. conform aanbeveling 3 de raad jaarlijks een voortgangsrapportage
              Afvalbeleid aan te bieden, waarin in elk geval de suggesties gedaan door de
              Rekenkamer om op te nemen in de voortgangsrapportage (p. 34) een plek
              krijgen
              - Hierbij ook te zorgen voor een analyse van de gegevens zoals verwoord in
              aanbeveling 3
              2. Deze voortgangsrapportage Afvalbeleid op te nemen in de Lange Termijn
              Agenda conform aanbeveling 4 en jaarlijks aan te bieden in het eerste
              kwartaal
              3. Het nieuwe Afvalbeleidsplan en het bijbehorende uitvoeringsprogramma
              uiterlijk na 4 jaar te evalueren conform aanbeveling 2 en de raad daarover te
              informeren; en gelijktijdig de Afvalstoffenverordening te evalueren.
                                                                                            Initiatiefvoorstel
                                                                                            oRekenkamerrapport
                                                                                            Afvalstromen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
     3.   Als raad eens per jaar een (regionale) bijeenkomst te organiseren waarin de
          raad door externe deskundigen wordt geïnformeerd over relevante actuele
          zaken op dit dossier.
          - De voortgangsrapportage in een gespreksronde te behandelen op de Politieke
          Avond en die samen te laten vallen met de (regionale) bijeenkomst.
Aanleiding
In het voorjaar van 2020 ontving de rekenkamer de suggestie van een raadslid om
onderzoek te doen naar de kwaliteit van gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. De
rekenkamer heeft besloten deze suggestie op te pakken. Het belang van een goede
kwaliteit van gescheiden ingezameld afval is namelijk groot, zowel maatschappelijk als
financieel.
De eerste oriëntatie op het onderwerp leverde voor de rekenkamer nog een reden op het
onderzoek op te pakken. Landelijk - en ook binnen de gemeente Nijmegen –wordt vooral
gerapporteerd over kwantitatieve ontwikkelingen rond de gescheiden inzameling van
huishoudelijk afval. Het succes van het afvalbeleid wordt veelal afgemeten aan twee
zaken: de hoeveelheid ingezameld Restafval per inwoner en het zogenaamde
scheidingspercentage. Deze cijfers zeggen echter niets over de kwaliteit en de mate waarin
de gescheiden ingezamelde stromen daadwerkelijk worden hergebruikt. Over de kwaliteit
van de gescheiden ingezamelde stromen zijn er vooral vanuit verwerkers, steeds meer
signalen dat deze achteruit gaat. Ook in de jaarstukken van de gemeente Nijmegen wordt
daar sinds 2017 melding van gemaakt. Waar de doelstellingen voor hergebruik vragen om
zuiverder stromen, lijkt de praktijk te zijn dat stromen steeds meer vervuild zijn.
Omdat het Afvalbeleidsplan van de gemeente Nijmegen een looptijd heeft tot en met 2022,
vond de rekenkamer het een goed moment nu onderzoek te doen naar de kwaliteit van de
gescheiden ingezamelde stromen.
Klankbordgroep van raadsleden
Gedurende de looptijd van dit onderzoek is er in de periode tussen oktober 2020 en
september 2021 een drietal bijeenkomsten geweest met de klankbordgroep, bestaande uit
leden van alle fracties (met uitzondering van de fracties van Gewoon Nijmegen en 50Plus).
Van alle bijeenkomsten is steeds aan de klankbordgroep en alle fracties een verslag
toegestuurd. Met de klankbordgroep heeft ook afstemming plaatsgevonden over de
inhoud van dit raadsvoorstel, conform de vastgestelde werkwijze voor de
raadsbehandeling van Rekenkamerrapporten (zie ook onder de paragraaf ‘vervolg’).
Beoogde impact
Het doel van dit onderzoek is om inzicht te geven aan de raad. Dit met het oog op de
invulling van zijn kaderstellende en controlerende rol bij het opstellen en uitvoeren van het
nieuwe Afvalbeleidplan.
Argumenten
In deze paragraaf worden de beslispunten verder toegelicht.
     1.   De conclusies uit het rapport te onderschrijven
     2.   De aanbevelingen uit het rapport over te nemen:
                                                                                              Initiatiefvoorstel
                                                                                              oRekenkamerrapport
                                                                                              Afvalstromen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
    •   Geef het college opdracht om bij het actualiseren van het afvalbeleid en het
        uitvoeren ervan als leidende principes te hanteren dat:
        a. de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor huishoudelijk afval verder gaat
        dan haar wettelijke taak, zeker gezien de duurzaamheidsambities van de
        gemeente Nijmegen
        en daarmee dat:
        b. het verbeteren van de kwaliteit van huishoudelijk afval een urgent probleem is
        dat voor het oplossen vraagt om:
        c. een cyclische manier van werken.
    •   Hanteer deze leidende principes als raad ook zelf bij het invullen van de
        kaderstellende en controlerende rol in het dossier huishoudelijk afval. Afspraken
        met het college te maken over:
        a. de betrokkenheid van de raad, inwoners en andere spelers in de keten bij de
        totstandkoming van het nieuwe Afvalbeleidsplan;
        b. de zaken die de raad in elk geval uitgewerkt wil zien in het nieuwe
        Afvalbeleidsplan;
    •   Afspraken met het college te maken over de informatievoorziening aan de raad
        over:
        a. de uitvoering van het Afvalbeleidsplan;
        b. de bereikte resultaten in de verschillende schakels in de afvalketen.
    •   Onderling afspraken te maken over de behandeling van voortgangs- en
        verantwoordingsinformatie en de informatie over ontwikkelingen.
        en het college indachtig deze aanbevelingen de volgende opdrachten te
        geven:
        a.    Conform aanbeveling 1 het verbeteren van de kwaliteit van huishoudelijk
              afval als leidend principe te benoemen en bij het actualiseren van het
              afvalbeleid en het uitvoeren ervan een cyclische manier van werken te
              hanteren, waarbij het college aangeeft hoe men deze werkwijze in de praktijk
              brengt.
        De klankbordgroep is van mening dat de raad en in het verlengde daarvan de stad
        gebaat is bij een ambitieus en duurzaam afvalbeleid om ons te helpen bij het
        realiseren van de klimaatdoelen. Daar passen de door de Rekenkamer genoemde
        leidende principes bij. Daarnaast is het van belang dat de ambities, lange
        termijndoelen, tussendoelen en subdoelen concreet geformuleerd zijn zodat de
        raad in staat gesteld wordt zijn controlerende rol te pakken.
        b. Voorafgaand aan het Afvalbeleidsplan, conform aanbeveling 2, uiterlijk in het
        eerste kwartaal van 2022 te komen met een startnotitie Afvalbeleid, waarin onder
        meer wordt ingegaan op:
        -     de betrokkenheid van de raad, inwoners en andere spelers in de keten
        -     scenario’s op hoofdlijnen voor de richting van het nieuwe Afvalbeleidsplan
                                                                                           Initiatiefvoorstel
                                                                                           oRekenkamerrapport
                                                                                           Afvalstromen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
         -    de planning voor de totstandkoming van het nieuwe Afvalbeleidsplan zodat
              deze uiterlijk in het vierde kwartaal van 2022 kan worden behandeld in de
              raad.
         -    Bij het uitwerken van het Afvalbeleidsplan – te beginnen bij de startnotitie –
              de raad een voorstel te doen op welke wijze goed inzicht gegeven kan
              worden in afvalstromen, afvalscheiding en –samenstelling in de stad.
         Het huidige beleid loopt tot het einde van 2022. De klankbordgroep deelt de mening
         van de Rekenkamer dat het van belang is dat de raad, inwoners en andere spelers in
         de keten worden betrokken bij de totstandkoming van het nieuwe beleidsplan; en
         ziet de publicatie van de uitkomsten van dit rapport als een kans om gezamenlijk op
         te trekken bij het opstellen van het nieuwe beleid. Gelezen de reactie van het college
         zien we de startnotitie met nieuwsgierigheid tegemoet, en wel graag uiterlijk in het
         eerste kwartaal van 2022. Dit omdat met de verkiezingen in maart en aansluitend
         de coalitieonderhandelingen op komst, het risico op vertraging in oplevering en
         behandeling van zowel de startnotitie als het eindproduct eind 2022 reëel is.
         c.   Het afvalbeleidsplan op te bouwen en inhoudelijk in te richten conform de
              aanbeveling van de rekenkamer onder aanbeveling 2, pagina’s 32 en 33 van
              het rapport;
              De raad ziet een eerste uitwerking graag terugkomen in de Startnotitie ( dat
              hoeft overigens nog niet heel concreet te zijn).
         d.   Conform aanbeveling 3 voortaan in de begroting en jaarstukken in ieder
              geval te rapporteren op de volgende indicatoren:
                   - ingezamelde hoeveelheden restafval per inwoner;
                   - scheidingspercentage;
                   - hergebruikspercentage (recycling).
De raad vraagt het college deze indicatoren in het vervolg op te nemen in de begroting en de
jaarstukken omdat deze op hoofdlijnen inzicht geven in de ontwikkelingen; gaat het de goede
kant op of niet? Daarnaast is het van belang dat ook inzicht wordt gegeven in wat (in
percentages) de burger c.q. gemeente kan doen om het hergebruikpercentage te verhogen
en waar de verpakkingsindustrie aan zet is.
         e.   Na vaststelling van het nieuwe Afvalbeleidplan (uiterlijk in het vierde
              kwartaal van 2022):
              1. conform aanbeveling 3 de raad jaarlijks een voortgangsrapportage
              Afvalbeleid aan te bieden, waarin in elk geval de suggesties gedaan door de
              Rekenkamer om op te nemen in de voortgangsrapportage (p. 34) een plek
              krijgen.
              - En hierbij ook te zorgen voor een analyse van de gegevens zoals verwoord in
              aanbeveling 3.
              2. Deze voortgangsrapportage Afvalbeleid op te nemen in de Lange Termijn
              Agenda conform aanbeveling 4 en jaarlijks aan te bieden in het eerste
              kwartaal
              3. Het nieuwe Afvalbeleidsplan en het bijbehorende uitvoeringsprogramma
                                                                                                Initiatiefvoorstel
                                                                                                oRekenkamerrapport
                                                                                                Afvalstromen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
                uiterlijk na 4 jaar te evalueren conform aanbeveling 2 en de raad daarover te
                informeren; en gelijktijdig de Afvalstoffenverordening te evalueren.
De raad is gebaat bij een jaarlijkse voortgangsrapportage zodat de voortgang op het dossier
periodiek kan worden gemonitord.
Om de uitkomsten van de voortgangsrapportage, en bijgaande analyse door de ambtelijke
organisatie, te kunnen beoordelen, en eventueel te kunnen bijsturen is het van belang dat de
voortgangsrapportage in het eerste kwartaal van het jaar wordt aangeboden. Op deze wijze
kunnen raad en college keuzes op dit dossier meenemen bij behandeling van het
koersdocument en de begroting, waarbij een integrale afweging kan worden gemaakt..
De raad vraagt het college om het Afvalbeleidplan en bijbehorend uitvoeringsprogramma na
uiterlijk 4 jaar te evalueren, en deze evaluatie naar de raad sturen. Zo kan worden nagegaan
of het beleid nog voldoet, of dat een actualisatie noodzakelijk is; gelijktijdig de
Afvalstoffenverordening te evalueren, zodat deze stukken in samenhang geëvalueerd
worden.
     3.    Als raad eens per jaar een (regionale) bijeenkomst te organiseren waarin de
           raad door externe deskundigen wordt geïnformeerd over relevante actuele
           zaken op dit dossier.
           - De voortgangsrapportage in een gespreksronde te behandelen op de Politieke
           Avond in die samen te laten vallen met de (regionale) bijeenkomst.
Aangezien gemeenten in de regio Nijmegen nauw samenwerken bij de inzameling en
verwerking van het huishoudelijk afval, is de klankbordgroep van mening dat deze
bijeenkomst ook in regionaal verband moet worden gehouden. Woordvoerders van de
verschillende raden in de regio kunnen worden uitgenodigd. Het lijkt effectief om de
bijeenkomst samen te laten vallen met de raadsbehandeling van de voortgangsrapportage.
Kanttekeningen
Financiën
Dit voorstel heeft geen directe financiële gevolgen
Vervolg
In 2018 is onderstaande werkwijze vastgesteld voor behandeling van
Rekenkamerrapporten.
Stap 1 – Oplevering van het rapport
De Rekenkamer stuurt het onderzoek aan de gemeenteraad.
Stap 2 – Toevoegen van een raadsvoorstel
De griffie voegt een raadsvoorstel aan het onderzoek toe en stemt hierbij af met de
klankbordgroep van raadsleden die bij het onderzoek betrokken was.
Stap 3 – Presentatie door de Rekenkamer aan de raad
De Rekenkamer geeft een toelichting op het onderzoeksrapport. Raadsleden en
fractievolgers hebben de mogelijkheid vragen te stellen aan de Rekenkamer.
                                                                                              Initiatiefvoorstel
                                                                                              oRekenkamerrapport
                                                                                              Afvalstromen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Stap 4 – Behandeling in voorbereidende gespreksronde
Tijdens deze behandeling kunnen fracties met elkaar en met het college in gesprek over
het Rekenkamerrapport. De gespreksronde bepaalt vervolgens hoe de behandeling
plaatsvindt in de besluitronde. Raadsvoorstel Initiatiefraadsvoorstel
Stap 5 – Behandeling in besluitronde
Er vindt besluitvorming plaats over het raadsvoorstel.
Bijlagen
     -    Hoofdrapport ‘Afval of Grondstof?’ d.d. 12 oktober 2021
     -    Bijlagenboek ‘Afval of Grondstof?’
     -    Samenvatting in beelden en cijfers
     -    Persbericht Rekenkamer over het onderzoeken
                                                                                       Initiatiefvoorstel
                                                                                       oRekenkamerrapport
                                                                                       Afvalstromen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>