<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                   Raadsvoorstel
                   Openbaar




                   Onderwerp
                   Verstedelijkingsstrategie Arnhem, Nijmegen en Foodvalley

                   Opsteller                 Mathieu Schouten                        Collegebesluit     20 september 2022
                   Programma                 Wonen en Stedelijke ontwikkeling        Behandeldatum Raad
                   Portefeuillehouder        N.P. Vergunst                           Status             Openbaar


                   Samenvatting
                   In de regio werken we samen aan de Verstedelijkingsstrategie. De belangrijkste opgaven
                   hierbij zijn; de vraag naar nieuwe woningen, het daarmee samenhangende
                   mobiliteitsvraagstuk, het meer klimaat-robuust en biodiverser maken van de
                   Leefomgeving middels Groene en blauwe structuren en het versterken van de economie. In
                   het BO-MIRT van november willen als Regio, Provincie en Rijk afspraken maken over hoe
                   we samenwerken aan deze opgaven. De besluiten over de documenten die nu voor liggen
                   leggen een basis voor een gezamenlijke ambitie in het verstedelijkingssakkoord.


                   Voorstel
                   1. Het ‘Wijzigingsdocument Verstedelijkingsconcept Arnhem Nijmegen Foodvalley’ (Deel I)
                   vast te stellen.
                   2. De ‘Onderzoeksagenda Gebiedsuitwerkingen Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen
                   Foodvalley’ (Deel II-A) met daarin het hoofdstuk ‘Werken met de Verstedelijkingsstrategie
                   Arnhem Nijmegen Foodvalley’ (Deel II-B) vast te stellen als basis voor de verdere uitwerking
                   van de gebiedsuitwerkingen en het te sluiten akkoord.
                   3. Bij de verdere uitwerking van de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley -
                   in de Gebiedsuitwerkingen - de volgende overwegingen mee te geven:
                        a) De grote ontwikkellocaties in Nijmegen vragen randvoorwaardelijk een versnelde
                              mobiliteitsaanpak in de regio Rijk van Nijmegen, waarbij de mogelijkheden voor
                              bv HUBS, Hoogwaardig openbaar vervoer en goede fietsverbindingen een
                              gemeente overstijgende karakter hebben. Wij verzoeken om dit expliciet mee te
                              nemen in de verdere uitwerking.
                        b) De binnenstedelijk verdichting in Nijmegen vraagt om een versterking van de
                              groen-blauwe structuren in (de omgeving van) Nijmegen en de aangrenzende
                              gemeenten. We werken dit graag verder uit met de gemeenten Berg en Dal,
                              Beuningen, Wijchen, Heumen.
                        c) Nijmegen vindt het van belang om in de gebiedsuitwerkingen, naast de
                              woningbouwopgave ook ruimte te geven aan ruimtelijke kansen om de economie
                              te versterken en het aantal banen te laten meegroeien.

                   Aanleiding
                   Eind 2021 stelden de gemeenteraden van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (18)
                   en Regio Foodvalley (8) het eerste deel van de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen
                   Foodvalley vast. Ook Provinciale Staten van Gelderland en Utrecht stemden hiermee in.
                   In overleg met het Rijk werd dit eerste deel ook vastgesteld als inhoudelijke basis voor
                   verdere samenwerking (tussen het Rijk, de provincies, de waterschappen, de regio’s en de
                   gemeenten).

                   Bij de behandeling van het eerste deel (in gemeenteraden en staten) werden vragen,
                   moties en amendementen gesteld en ingediend. In het ‘Wijzigingsdocument
                   Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley’ (Bijlage 1) is deze input
                   gerangschikt en van een behandeladvies voorzien. Na vaststelling van dit
                   wijzigingsdocument worden de wijzigingen in het eerste deel verwerkt.

                   Het werken met de op hoofdlijnen geformuleerde strategie vraagt om inzoomen om te
                   testen of de hoofdlijnen ook werken in de praktijk. Dit concretiseren vindt plaats in




B&W, Raad / sjab = Raadsvoorstel
                      Opgesteld door Mathieu Schouten, , m.schouten@nijmegen.nl                                   verstedelijkingsstrategie
                                                                                                                  Arnhem, Nijmegen en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel




zogenoemde gebiedsuitwerkingen in acht verschillende deelgebieden. In maart 2022 werd
u middels een raadsbrief geïnformeerd bij de start van de gebiedsuitwerkingen. Op 1 juni
werd op een gezamenlijke raadsbijeenkomst van de gemeenten een technische toelichting
gegeven op de resultaten van de gebiedsuitwerking Rijk van Nijmegen en Nijmegen-West.
Als eerste stap in deze gebiedsuitwerkingen zijn nu opgavebeschrijvingen opgesteld: de
‘Onderzoeksagenda Gebiedsuitwerkingen Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen
Foodvalley’ bevat de naast de onderzoeksagenda’s per deelgebied een hoofdstuk ‘Werken
met de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley’ dat is een beschrijving van
het vervolgproces waarin we samen werken aan de uitvoering van de
Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley.

Via de onderzoeksagenda’s in de deelgebieden én de bovenstaande randvoorwaarden
werken we verder aan de gebiedsuitwerkingen. Tegelijkertijd werken we op basis van de
Verstedelijkingstrategie aan een Verstedelijkingsakkoord dat gesloten gaat worden tussen
het Rijk, Provincie, Regio en Gemeenten. Dit akkoord bevat concrete afspraken over te
realiseren ontwikkelingen, maar ook procesafspraken over wat verder moet worden
uitgewerkt, de onderlinge samenwerking en de organisatie van de uitvoering. Het streven
is om de hoofdlijnen met het Rijk af te spreken in het BO-MIRT1 van november 2022.

Beoogde impact
De Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley beschrijft - met als leidend
motto ‘Meer landschap, meer stad’ - welke voorwaarden en principes nodig zijn om de
groei te accommoderen en tegelijkertijd de groene leefkwaliteit te versterken. Dit vergt een
nauwe samenwerking tussen alle overheden: regio(gemeenten), waterschappen,
provincies en Rijk, maatschappelijke partners en het bedrijfsleven.

In de doelenboom bij de begroting 2022 -20025 staan verschillende ambities die
betrekking hebben op het regionale verstedelijkingsconcept:
“Wij zijn een aantrekkelijke stad om te wonen, met goede werklocaties, openbare ruimtes
en voorzieningen. We behouden en versterken de ruimtelijke kwaliteit van onze stad, door
zorg te dragen voor een goede ruimtelijke ordening. We verbeteren de ruimtelijke kwaliteit
van onze stad door nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen te ondersteunen dan wel zelf te
initiëren en te (laten) realiseren om zo de ambities uit de Omgevingsvisie te kunnen
realiseren. We zijn een stad met een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de vraag
van alle nieuwe en bestaande bewoners. We realiseren onze woningbouwopgave uit de
Omgevingsvisie en uitvoeringsagenda wonen.
We hebben een groene, gezonde en vitale omgeving om in te wonen, te werken en te
recreëren. We zijn een klimaatbestendige stad waar de overlast van hitte, droogte en water
tot een minimum wordt. We dragen bij aan het creëren van 10.000 extra banen in 10 jaar
tijd en zijn als stad aantrekkelijk voor werkgevers en werknemers. We dragen de stad met
trots uit en hebben een krachtig (inter)nationaal profiel. We zijn en blijven een stad die
veilig bereikbaar is voor bewoners, bedrijven en bezoekers. We hebben een optimale
bereikbare stad door een goede balans tussen de vervoersmodaliteiten (vracht)-auto, OV,
fiets, vaartuig en voetganger. We stimuleren duurzame vervoerswijzen (lopen, fietsen en
openbaar vervoer). We hebben goed bereikbare (economische) kerngebieden, zowel op
lokaal, regionaal als landelijk niveau.”
Bovenstaande ambities kunnen we als stad niet alleen waarmaken maar deze vragen om
een intensieve regionale samenwerking met buurgemeenten, de provincie en het Rijk.


Argumenten
1.1. Het Wijzigingsdocument laat zien hoe wordt omgegaan met eerdere raadsvragen, moties
en amendementen
In het najaar van 2021 kwamen diverse vragen, moties en amendementen aan de orde bij
de behandeling van het verstedelijkingsconcept (‘Deel I’). In het wijzigingsdocument is de

1   Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport




                                                                                               verstedelijkingsstrategie
                                                                                               Arnhem, Nijmegen en
                                                                                               Foodvalley
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel




input gerangschikt en van een behandeladvies voorzien. In sommige gevallen leidt dit tot
voorgestelde veranderingen in ‘Deel I’. De gemeenteraad van Nijmegen heeft naast enkele
tekstuele correcties gevraagd; hoe kunnen we als raad onze controlerende taak uitvoeren
als er meer gemeenten meedoen? Hier wordt op ingegaan bij het hoofdstuk “werken met
de verstedelijkingsstrategie” en in dit raadsvoorstel bij de kanttekeningen.

2.1. Onderzoeksagenda’s gebiedsuitwerkingen geven richting
De onderzoeksagenda’s geven per deelgebied inzicht in de positionering, de integrale
onderzoeksvraag en de kernopgaven (gerelateerd aan de bouwstenen leefomgeving,
mobiliteit, economie en wonen) met mogelijke oplossingsrichtingen. De (al in Deel I)
vastgestelde ontwerpprincipes zijn hier getest en uitgewerkt. De opgavebeschrijvingen
sluiten af met een onderzoekagenda. De hier opgenomen kwesties zijn agenderend voor de
regionale samenwerking. Dit zijn de zaken waar partijen in een deelgebied op korte en
lange termijn samen aan willen werken. Ook zijn ze een belangrijke houvast voor het
omgevingsbeleid.

2.2. Onderzoeksagenda’s Gebiedsuitwerkingen zijn gebiedsgerichte input voor het
verstedelijkingsprogramma
Naast de ambities in individuele gebieden zijn er ook hoofdlijnen te onderscheiden. We
noemen dit de kernopgaven die voor (grote delen van) de regio’s randvoorwaardelijk zijn
om de benodigde groei te kunnen accommoderen (op de in Deel I van de
Verstedelijkingsstrategie beschreven wijze). Het gaat dan bijvoorbeeld om:
• De opwaardering van de (inter)nationale A12/spoor-corridor vanuit de Randstad naar
     Duitsland als aorta voor de bereikbaarheid en ontsluiting van de regio.
• Het verbeteren van het samenhangende regionale mobiliteitsnetwerk met aandacht
     voor HOV-verbindingen, mobiliteitshubs, snelfietspaden, binnenstedelijke
     mobiliteitsopgaven Foodvalley-Zuid (inclusief spoor Ede-Barneveld), Arnhem en
     Nijmegen (inclusief gebiedsaanpak N325/A325).
• Het verkennen van mogelijke versterking en uitbreiding van de ecologische kwaliteit
     en recreatieve waarde van natuur in het kader van het Deltaprogramma, programma
     Klimaatadaptatie, programma natuurherstel en het NPLG.
• Het realiseren van 5.000 hectare extra groen in en om de stad in landschapszones door
     middel van een zogenaamd groen-blauw-raamwerk.
• De versnelde mobiliteitstransitie.
• De economische opgave (voldoende banen/benutten economische kansen).

2.3. Verstedelijkingsstrategie helpt Omgevingsvisies: als input of bij uitvoering
Als regio laten we zien hoe we bij kunnen dragen aan nationale doelen, in lijn met de
propositie die we al eerder aan het Rijk hebben toegezonden als reactie op het ontwerp
van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Tegelijkertijd helpt de Verstedelijkingsstrategie
bij het realiseren van eigen ambities. Door ons te concentreren op het schaalniveau van de
gecombineerde regio en tegelijkertijd goed in- en uit te zoomen naar lokaal en
(sub)regionaal niveau, komen we tot relevante input voor lokale ontwikkelingen. Zo
kunnen we een verbinding maken met bijvoorbeeld onze Omgevingsvisie en daarvoor een
extra stimulans geven. Omdat onder andere woningmarkt, economie en mobiliteit
(boven)regionaal zijn, draagt de Verstedelijkingsstrategie bij aan uitvoering van
vastgestelde Omgevingsvisie en vormt tevens input voor de actualisatie van onze
Omgevingsvisie.

3.1 Met een versnelde mobiliteitstransitie borgen we de stedelijke en regionale
bereikbaarheid.
Door deze overweging mee te geven als belangrijk onderwerp bij de verdere
gebiedsuitwerking willen we bereiken dat de Mobiliteitsopgave die randvoorwaardelijk is
voor de verstedelijking voortvarend wordt opgepakt.

We streven naar actieve, duurzame en ruimte efficiënte mobiliteit. Met een sterk openbaar
vervoer- en fietsnetwerk houden we de stad en regio leefbaar en bereikbaar. De focus ligt




                                                                                             verstedelijkingsstrategie
                                                                                             Arnhem, Nijmegen en
                                                                                             Foodvalley
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel




op fiets en openbaar vervoer. We werken ook aan het versterken van deelmobiliteit en
Mobility as a service (MaaS). Daarnaast willen we hubs ontwikkelen aan de stadsranden,
als schakel tussen stedelijke en regionale mobiliteit. Vooruitlopend op de verdere
verstedelijking wordt onderzocht of er een hoogwaardige openbaar vervoerverbinding
naar de omliggende gemeenten gerealiseerd kunnen worden. Door bepaalde groepen
goede alternatieven te bieden voor autogebruik, ontstaat meer ruimte voor andere
doelgroepen die afhankelijk zijn van de auto.

3.2 We willen het belang van groenblauwe structuren en groengebieden borgen
We gaan de stad verdichten en het ruimtegebruik intensiveren. De kwaliteit van de
groenblauwe structuren en groengebieden in de stad en buiten de stad worden hierdoor
steeds belangrijker voor bewoners en niet-mensen. Door deze overweging mee te geven als
belangrijk onderwerp bij de verdere gebiedsuitwerking willen we bereiken dat we naast
investeringen in de verstedelijking er ook investeren in het landschap en het groen worden
gedaan.

Door het natuurlijk systeem robuuster te maken kunnen we de negatieve effecten van
klimaatverandering minimaliseren. Samenwerking tussen de gemeenten Heumen,
Wijchen, Beuningen en Nijmegen kan in de zone ten westen van de A73 leiden tot een
tweetal landschapsparken en biedt bewoners een aantrekkelijk uitloopgebied. Het gaat
om het gebied tussen Beuningen en Nijmegen en tussen Malden/Heumen en Nijmegen. Er
ontstaat een aantrekkelijke groene verbinding die zich uitstrekt tussen de bossen in Berg
en Dal via de Overasseltse en Hatertse vennen in Heumen tot aan de Waaluiterwaarden
tussen Weurt en Beuningen.

3.3 We willen economische kansen benutten
Door deze overweging mee te geven als belangrijk onderwerp bij de verdere
gebiedsuitwerking willen we bereiken dat onze stad én regio stevig op de kaart staat als
belangrijke economische drager van de Nederlandse economie, We kunnen hierin als
Nijmegen een sleutelrol spelen met de kennisinstellingen, een ondernemend en innovatief
ecosysteem voor het MKB en (inter)nationale onderscheidenheid op de clusters Health &
High Tech. De ontwikkelingen die onderdeel uitmaken van de verstedelijkingscorridor
Nijmegen-Beuningen- Wijchen-Malden dragen tot 2040 bij aan een toename van 15.000
woningen. Hierbij dient de groei van het aantal extra banen gelijk op te lopen. Op regionaal
en (inter)nationaal schaalniveau zijn de binnenstad, de Novio Tech Campus en Campus
Heyendaal belangrijke economische dragers en bieden ze kansen voor innovatie en groei
van werkgelegenheid.

Kanttekeningen
De gemeente Nijmegen is en blijft verantwoordelijk voor het eigen ruimtelijk beleid. De
Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley heeft formeel geen juridische status,
zoals een Omgevingsvisie of een bestemmingsplan dat wel heeft. Tegelijkertijd is de
Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley niet vrijblijvend.
We hebben de strategie met elkaar opgesteld en ook onze gemeente heeft (mede op basis
van al door de gemeenteraad vastgesteld beleid van met name de Omgevingsvisie)
ambtelijk en bestuurlijk actief bijgedragen aan de totstandkoming van deze strategie. In het
hoofdstuk ‘Werken met de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley’ (pag. 90
e.v. in de ‘Onderzoeksagenda Gebiedsuitwerkingen VS ANFV’) staat hoe wij op lokaal niveau
met de verstedelijkingsstrategie moeten werken en hoe de uitgangspunten van de strategie
moeten worden vertaald in ons eigen ruimtelijk beleid.

We gaan een langjarige samenwerking aan en voor veel mogelijke oplossingsrichtingen of
maatregelen is nader onderzoek nodig. De Verstedelijkingsstrategie geeft ook inzicht in
welke keuzes op een later moment worden genomen. Daarmee staat dus nu nog niet alles
vast en is er nog flexibiliteit. Als kader hanteren we daarbij het perspectief en de
ontwerpprincipes uit het Verstedelijkingsconcept (‘Deel I’). Zo geven we de langjarige
samenwerking met het Rijk en Provincie vorm.




                                                                                               verstedelijkingsstrategie
                                                                                               Arnhem, Nijmegen en
                                                                                               Foodvalley
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel




Financiën
Dit voorstel heeft geen financiële consequenties. Als uit de Verstedelijkingsstrategie
financiële consequenties volgen, vindt hierover aparte besluitvorming plaats.

Vervolg
Nadat de ‘Onderzoeksagenda Gebiedsuitwerkingen Verstedelijkingsstrategie Arnhem
Nijmegen Foodvalley’ door gemeenteraden en Provinciale Staten is vastgesteld, werken wij
deze gebiedsuitwerkingen, samen met de provincies Gelderland en Utrecht, in 2023 uit in
programmatische keuzes en investeringen. Dit zorgt voor een goede basis voor het
zogenoemde ‘ruimtelijke arrangement’ dat Gelderland en Utrecht in oktober 2023 aan het
Rijk moeten aanbieden.
De provincies hebben immers van het Rijk de opdracht gekregen een “ruimtelijke puzzel”
te maken: de opgaven voor wonen, natuur, energie, landbouw en economie per gebied in
samenhang in kaart brengen. De Verstedelijkingsstrategie2 in het algemeen en de
gebiedsuitwerkingen in het bijzonder bieden genoeg aanknopingspunten voor de
ruimtelijke puzzel in de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen en de Regio Foodvalley.
We verkennen daarbij samen met provincies en ministeries welke verbinding met andere
programma’s nodig is.

Bijlagen
1. Wijzigingsdocument Verstedelijkingsconcept Arnhem Nijmegen Foodvalley
     (betrekking hebbend op het al eerder door gemeenteraden en Provinciale Staten
     vastgestelde Deel I en hoe om te gaan met vragen, moties en amendementen die
     tijdens de vaststelling zijn gesteld en ingediend);
2. De ‘Onderzoeksagenda Gebiedsuitwerkingen Verstedelijkingsstrategie Arnhem
     Nijmegen Foodvalley’ (Deel II-A, pagina 1-90) met daarin het hoofdstuk ‘Werken met
     de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley’ (Deel II-B, pagina 92-98).
3. Eerste deel van de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley “Het
     verstedelijkingsconcept” dat al is vastgesteld in de Raad.
4. Erratum bij de ‘Onderzoeksagenda Gebiedsuitwerkingen Verstedelijkingsstrategie
     Arnhem Nijmegen Foodvalley’ (Deel II-A, pagina 1-90) met daarin het hoofdstuk
     ‘Werken met de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley’ (Deel II-B,
     pagina 92-98).




2 Door het Rijk zijn de Verstedelijkingsstrategiegebieden in Nederland ‘hernoemd’ tot Novexgebieden.
Dit zijn (onder andere) de voormalige gebieden met een Verstedelijkingsstrategie, waarin verschillende
programma’s van Rijk samenkomen.




                                                                                                         verstedelijkingsstrategie
                                                                                                         Arnhem, Nijmegen en
                                                                                                         Foodvalley
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>