<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                                     0
                                                                              nationale
                                                                              ombudsman
Retouradres: Postbus 93122, 2509 AC Den Haag
Gemeente Nijmegen
Voorzitter van de gemeenteraad
Postbus 9105
6500 HG NIJMEGEN
Geachte heer Bruls,                                                           Pagina 1
In uw brief van 11 juli jl. informeert u mij over het voornemen van de om met Datum
ingang van 1 januari 2025 een eigen ombudsvoorziening voor de gemeente        24 augustus 2023
Nijmegen in te stellen. Vanaf dat moment zal Nijmegen niet meer zijn
aangesloten bij de Nationale ombudsman.                                       Onderwerp
                                                                              Gemeentelijke ombudsfunctie
lk waardeer het dat u mij persoonlijk informeert en heb met waardering        Nijmegen
kennis genomen van uw voornemen om de nieuwe ombudsvoorziening op
het hart te drukken ervaringen uit te wisselen met de verschillende           Ons nummer
ombudsfuncties in het land en niet in de laatste plaats met de Nationale      1809166
ombudsman.
                                                                              Uw kenmerk
Inmiddels heb ik ook kennis kunnen nemen van de raadsbrief van 11 juli jl.,   D230659213
de daarbij gevoegde routekaart en de moties die aan de instelling van een
eigen ombudsvoorziening ten grondslag liggen. Hieruit maak ik op dat de       Bijlage(n)
wens van de raad samenhangt de toename van werkzaamheden en
verantwoordelijkheden van gemeenten na de decentralisaties. En dat de
raad zich met name zorgen maakt over de toegankelijkheid van                  Contactpersoon
voorzieningen voor en de rechtsbescherming van burger in het sociaal          Jan Prins
domein.                                                                       T 070 356 35 34 JP/gn
                                                                              M j.prins@nationaleombudsman.n1
Die zorgen deel ik al enige jaren met de raad, en zijn voor de Nationale
ombudsman reden om te zoeken naar andere, nieuwe wegen om burgers
tegemoet te komen, anders dan als 'traditionele' tweedelijns-
klachtbehandelaar, zoals omschreven in de Algemene wet bestuursrecht.
Graag leg ik via u het verzoek aan de raad voor om over de stappen die
kunnen bijdragen aan een betere toegankelijkheid en rechtsbescherming
nader van gedachten te wisselen.
Daarbij is het volgende van belang.
Een ombudsinstituut in Nederland moet voldoen aan bepaalde vereisten. Die
zijn niet noodzakelijkerwijs door de Nederlandse overheid of door de
Nationale ombudsman ontwikkeld, maar zijn internationaal ontstaan en          Nationale ombudsman
ontwikkeld. De Europese Commissie voor Democratie door Recht (Venetie         Bezuidenhoutseweg 151
Commissie) van de Raad van Europa heeft op 18 maart 2019 de Principles        2594 AG Den Haag
on the Protection and Promotion of the Ombudsman Institution aangenomen
(Venice Principles). De Raad van Europa heeft deze beginselen                 Postbus 93122
onderschreven en de lidstaten, waaronder Nederland tot uitvoering             2509 AC Den Haag
opgeroepen.
                                                                              T 070 356 35 63
                                                                              post@nationaleombudsman.n1
                                                                              www.nationaleombudsman.n1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>so                                            0 0 0                              nationale
                                                                                 ombudsman
  De Venice Principles geven vereisten waaraan een ombudsinstituut zou           Pagina 2
  moeten voldoen om effectief haar rol te kunnen vervullen. De belangrijkste
  beginselen hebben betrekking op:                                               Ons nummer
       -   het mandaat van de ombudsinstantie, welke gericht is op goed
           bestuur en promotie & bescherming van mensenrechten en
           fundamentele vrijheden en gekenmerkt wordt door onder andere
           onderzoek op eigen initiatief,
           de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de ombudsinstantie,
           waarbij handelen zonder last of ruggespraak en zonder bemoeienis
           van de overheid met behulp voldoende financiele middelen,
           ondersteuning, en juiste positionering en juridische basis
           voorwaarde zijn en
           het vervullen van het ambt, met uitgangspunten over de openbare
           werving, moreel leiderschap, ervaring op gebied van goed bestuur
           en rule of law en incompatibiliteiten een rol spelen.
  Bij de instelling van een eigen ombudsvoorziening dienen deze
  uitgangspunten in acht te worden genomen. Daarbij vraag ik aandacht voor
  een specifiek vraagstuk.
  Een taak die in de Venice Principles voor zowel de Nationale ombudsman
  als de gemeentelijke ombudsinstanties geldt en die sterk afwijkt van de
  Nederlandse praktijk, staat in beginsel 13. Dit beginsel stelt dat de
  ombudsinstantie bevoegd is om klachten te behandelen over openbare
  diensten van algemeen belang, ongeacht of die worden geboden door de
  overheid of een particuliere instanties.
  Binnen het klachtrecht van de Awb staat het begrip 'bestuursorgaan'
  centraal. Op klachten die niet gaan over een bestuursorgaan, is het
  klachtrecht van de Awb niet van toepassing. Dit leidt in de praktijk tot een
  ongewenste inperking van het klachtrecht. De overheid, en dan vooral
  gemeenten maken bij de uitvoering van hun taken steeds vaker gebruik van
  private instanties. Ze dragen taken over, richten zelf private rechtspersonen
  op of vormen een publiek-private samenwerking. Die instanties zijn eigenlijk
  geen bestuursorgaan in de zin van de Awb. En daardoor kan de vraag
  gesteld worden in hoeverre het klachtrecht van toepassing is op de private
  uitvoering van publieke taken. De Venice Principles zijn hier echter duidelijk
  over: een ombudsinstantie dient klachten over deze instanties te kunnen
  behandelen.
  Dit is echter nog geen realiteit in Nederland door de beperking via het begrip
  'bestuursorgaan'. De Nationale ombudsman heeft hier in diverse rapporten
  op gewezen en ook in gesprekken met (leden van) het kabinet aan de orde
  gesteld. Uitgangspunt dient te zijn dat ook in Nederland aan dit beginsel
  tegemoet wordt gekomen. In dat geval dient er wel rekening mee te worden
  gehouden dat de belasting van de ombudsinstanties toeneemt, aangezien
  veel publieke taken — zeker bij gemeenten - door private instanties worden
  uitgevoerd.
  lk constateer dat het college terecht opmerkt dat een ombudsman, als
  tweedelijns klachtinstantie alleen voor het sociaal domein niet mogelijk is.
  Het voorstel om daarom een eigen ombudsfunctie voor het gehele
  gemeentelijk terrein in te stellen is vanuit dit formele oogpunt begrijpelijk.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                   budsman
                                                                             nationale
                                                                             ombudsman
Tegelijkertijd dient de raad zich te realiseren dat een eigen ombudsman niet
bevoegd zal zijn voor klachten over gemeentelijke taken die gedelegeerd zijn
aan gemeenschappelijke regelingen. Gemeenschappelijke regelingen dienen
te voorzien in een eigen klachtenregeling en vallen onder de bevoegdheid
van de Nationale ombudsman, tenzij zij zijn aangesloten bij de
ombudsvoorziening van een van de aangesloten gemeenten.
De gemeente Nijmegen neemt deel aan tientallen gemeenschappelijke
regelingen, waarvoor thans de Nationale ombudsman bevoegd is. Dat blijft
zo, tenzij de gemeenschappelijke regeling (en de daaraan deelnemende
gemeenten) per 1 januari 2025 de nieuwe gemeentelijke ombudsman van
Nijmegen ook aanwijzen als hun ombudsvoorziening.
Indien dit niet gebeurd blijft de Nationale ombudsman bevoegd en worden
inwoners van Nijmegen geconfronteerd met twee verschillende
ombudsmannen. Indien wel gekozen wordt voor de nieuwe
ombudsvoorziening van Nijmegen worden de inwoners van de andere
gemeenten geconfronteerd met twee verschillende ombudsmannen.
Daarnaast geldt dat de Nationale ombudsman momenteel onder andere
samenwerkt met het Juridisch Loket, sociaal raadslieden en de
Informatiepunten Digitale Overheid. Juist om de toegankelijkheid van
voorzieningen en de rechtsbescherming van burgers te verbeteren. In dat
kader voert Divosa op dit moment onderzoek uit naar de beschikbaarheid en
toegankelijkheid van de sociaaljuridische dienstverlening bij gemeenten,
waarbij ook de ombudsfunctie meegenomen wordt. De Nationale
ombudsman gaat er van uit dat op basis van de bevindingen van dit
onderzoek beter ingespeeld kan worden op de behoeften van burgers in de
342 gemeenten. Waarvan overigens 80 % is aangesloten bij de Nationale
ombudsman.
In samenspraak met gemeenten zoeken we naar nieuwe mogelijkheden van
samenwerking om de eerste contacten voor burgers te versterken. Een
voorbeeld daarvan is de gemeente Utrecht waar onlangs door de raad een
'ombudsloket' is ingesteld, met instandhouding van de aansluiting bij de
Nationale ombudsman.
Graag ga ik met uw raad in gesprek over deze ontwikkelingen en andere
mogelijkheden welke wellicht ook voor de gemeente Nijmegen relevant zijn.
Met vriendelijke groet,
de Nat. ale ombudsman,
Reinier van Zutphen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>