<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>    Gezonde leefomgeving
    Actualisering omgevingsvisie, peiling Nijmeegs
    stadspanel




    November 2023
    Opgesteld door: K.W. Pruijsen, Bureau Strategie en Onderzoek, gemeente Nijmegen




                                                                                    1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Samenvatting
Een belangrijk uitgangspunt in het gemeentelijk beleid is het bevorderen van de gezondheid
in brede zin binnen onze stad. Het stadsbestuur wil graag weten wat burgers daarbij
belangrijk vinden in relatie tot de stedelijke ontwikkeling van Nijmegen. Informatie hierover
draagt bij aan de actualisering van de Nijmeegse omgevingsvisie.

Om de onderzoeksvragen te beantwoorden benaderden we in oktober 2023 het Nijmeegs
stadspanel. De bijdragen van ruim 1.200 panelleden, goed gespreid over de stad, leveren
inhoudelijk waardevolle resultaten op.

Wat verstaan Nijmegenaren onder een gezonde leefomgeving?
Het burgerperspectief en de bijbehorende scope laten zich als volgt samenvatten.
Uitgangspunten die door een zeer groot deel van het panel (70-90%) zijn benoemd:
 Ruimte voor parken, bomen, planten en dieren;
 Schone lucht;
 Ruimte voor bewegen en spelen;
 Ruimte voor voetgangers en fietsers;
 Schone straten en pleinen;
 Een gevoel van veiligheid in buurt en stad;
 Een rustige, geluidsarme omgeving.

Andere aspecten, door zo’n 50 á 60% van het panel aangemerkt:
 Gezonde en duurzame woningen;
 Beschikbaarheid van openbaar vervoer;
 Voorzieningen als zorg en winkels;
 Plekken die voor iedereen (fysiek) toegankelijk zijn;
 Voorbereiden op extremer weer;
 Ruimte om te ontmoeten.

Welke aspecten verdienen meer aandacht in stad en buurt?
Op stedelijke schaal is vooral extra aandachtgevraagd voor (top 5):
1. Schone lucht;
2. Het voorbereiden op extremer weer;
3. Ruimte voor parken, bomen, planten en dieren;
4. Het niet tekort doen van de toekomst van mens en dier;
5. Ruimte voor voetgangers en fietsers.

Prioriteiten in stedelijke ontwikkeling voor de eigen woonbuurt zijn vooral:
1. Een leefbare buurt;
2. Rustige, geluidsarme omgeving;
3. Schone straten en pleinen;
4. Gevoel van veiligheid in buurt en stad;
5. Voorzieningen als zorg en winkels.




                   2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                 Welke inrichtingsaspecten helpen om gezonder te leven?
                 Door het grootste deel van het stadspanel zijn groenvoorzieningen en het veiligheidsgevoel
                 als belangrijke inrichtingselementen benoemd:
                  Meer plekken met groen (71%);
                  Een gevoel van veiligheid in buurt en stad (61%).

                 Ook door grote groepen (rond de 50%) als helpend bij de eigen gezondheid beoordeeld zijn:
                  Schone straten en pleinen;
                  Meer mogelijkheden om te wandelen en te fietsen;
                  Geventileerde en energiezuinige woningen;
                  Een plek voor afkoeling in mijn buurt (in warme perioden).

                 Draagvlak beleidskeuzes, suggesties en ideeën
                 Voor interventies rond gezond eten in de nabijheid van scholen, de verkeersinrichting, extra
                 groenvoorzieningen en rookvrije openbare ruimtes lijkt veel draagvlak te zijn. Ook de keuze
                 om wijken met de grootste gezondheidsproblemen prioriteit te geven qua leefomgeving
                 krijgt van een groot deel van het panel steun (67%). Naar verhouding weinig steun is er voor
                 het gebruiken van de beschikbare ruimte in de stad voor woningen (24% eens, 38% oneens).

                 Tenslotte zijn opmerkingen en suggesties rondom het onderwerp gezonde leefomgeving
                 meegegeven, samenvattend:
                  Luchtkwaliteit verbeteren door houtstook en benzinebrommers/snorfietsen in te
                     perken;
                  Lawaaioverlast in brede zin tegengaan: vooral in relatie tot verkeerslawaai,
                     motorfietsen in de stad en horecaoverlast;
                  Meer en betere handhaving van bestaande regels rondom geluid, afval-aanbieden,
                     overlast, rookvrije plekken en bedrijven;
                  Belang van een groene woonomgeving, tegengaan van verdichting ten koste van groen,
                     versterken van grotere groene structuren door de stad;
                  Verminderen van impact geparkeerde auto’s, wel met kanttekeningen in relatie tot
                     ouderen en zieken.




Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

                                                                                                                3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Samenvatting                                                      2
Inhoudsopgave                                                     4
Achtergronden onderzoek                                           5
1. Gezonde leefomgeving?                                          6
2. Prioriteiten in stad en buurt                                  8
3. Stadsinrichting en gezondheid                                 10
4. Beleidskeuzes, suggesties en ideeën                           12
Bijlage A: Aanvullend genoemde onderdelen gezonde leefomgeving   17
Bijlage B: Aanvullend genoemde uitgangspunten stadsinrichting    21
Bijlage C: Achtergrondkenmerken respondenten                     27




                 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                 Achtergronden onderzoek
                 In het gemeentelijk onderzoeksprogramma 2023 zijn meningspeilingen over de ruimtelijke
                 ontwikkeling van Nijmegen opgenomen. Deze dragen bij aan de actualisering van de
                 Nijmeegse omgevingsvisie en het voorbereiden van zogenaamde stadsgesprekken. Na een
                 verkennende peiling in de zomer van 2023 is nu een vervolgmeting rond het thema ‘gezonde
                 leefomgeving’ aan de orde.

                 Doel onderzoek en probleemstelling
                 Een gezonde stedelijke ontwikkeling gaat niet zozeer over de persoonlijke situatie of leefstijl
                 van mensen maar om de invloed van omgeving waarin men leeft. Denk bijvoorbeeld aan
                 groen en water, mogelijkheden om te bewegen of mensen te ontmoeten, de luchtkwaliteit,
                 geluidshinder of hitte. Centraal staat hoe Nijmegenaren hier naar kijken, wat men belangrijk
                 vindt bij een gezonde leefomgeving. Kan de inrichting van de stad helpen de eigen
                 gezondheid positief te beïnvloeden? Dit is bedoeld om bij te dragen aan de verkennende fase
                 van de actualisering van de Nijmeegse Omgevingsvisie die dit jaar is gestart.

                 Onderzoeksvragen:
                 1. Wat verstaan Nijmegenaren onder een gezonde leefomgeving: wat is het
                    burgerperspectief en de bijbehorende scope?
                 2. Wat zijn in de ogen van burgers belangrijke onderdelen van een gezonde stad en buurt,
                    die de komende jaren meer aandacht moeten krijgen?
                 3. Welke aspecten die te maken hebben met de inrichting van Nijmegen helpen om gezonder
                    te kunnen leven?

                 Onderzoeksopzet en respons
                 Om de onderzoeksvragen te beantwoorden legden we 3.785 stadspanelleden een online-
                 vragenlijst voor. Ons stadspanel levert geen volledig representatief beeld op voor de
                 Nijmeegse bevolking, maar geeft wel inhoudelijk waardevolle resultaten en een goede
                 spreiding over de stad. Met 32% netto respons droegen 1.211 deelnemers bij, voldoende om
                 bruikbare uitspraken te kunnen doen. In Bijlage C zijn achtergrondkenmerken van de
                 deelnemers vermeld: stadsdeel, leeftijd en dagelijkse bezigheid.




Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

                                                                                                                   5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>1. Gezonde leefomgeving?
Onder een gezonde leefomgeving kunnen we van alles verstaan. Wat hoort volgens
panelleden bij een gezonde leefomgeving? We vormen een eerste beeld van het
burgerperspectief en de scope die bij panelleden aanwezig is.

Figuur 1: % panelleden dat aspect bij gezonde leefomgeving vindt horen


                                   Behorend bij gezonde leefomgeving
            Ruimte voor parken, bomen, planten en dieren                                                             94%
                                              Schone lucht                                                     85%
                           Ruimte voor bewegen en spelen                                                     78%
                       Ruimte voor voetgangers en fietsers                                                   78%
                                 Schone straten en pleinen                                             72%
                 Een gevoel van veiligheid in buurt en stad                                            70%
                            Rustige, geluidsarme omgeving                                            69%
                                        Een leefbare buurt                                       62%
                          Gezonde en duurzame woningen                                         59%
                   Beschikbaarheid van openbaar vervoer                                        58%
                          Voorzieningen als zorg en winkels                                    57%
        Plekken die voor iedereen (fysiek) toegankelijk zijn                             50%
                           Voorbereiden op extremer weer                                 50%
                                  Ruimte om te ontmoeten                                 50%
 Toekomstige generaties van mens en dier niet tekort doen                                48%
                       Aantrekkelijke straten en gebouwen                          40%
                       Nabijheid van grote(re) sportplekken                22%
                          Ruimte om voedsel te verbouwen                  20%
                                                    Anders          10%

                                                               0%    20%         40%       60%          80%          100%

Bron: peiling Nijmeegs stadspanel, oktober 2023

Uitgangspunten die door een zeer groot deel van het panel (70-90%) gerelateerd worden aan
een gezonde leefomgeving zijn:
 Ruimte voor parken, bomen, planten en dieren;
 Schone lucht;
 Ruimte voor bewegen en spelen;
 Ruimte voor voetgangers en fietsers;
 Schone straten en pleinen;
 Een gevoel van veiligheid in buurt en stad;
 Een rustige, geluidsarme omgeving.

Een tweede groep grondbeginselen, die door zo’n 50 á 60% van het panel is aangemerkt:
 Gezonde en duurzame woningen;
 Beschikbaarheid van openbaar vervoer;
 Voorzieningen als zorg en winkels;




                   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                      Plekken die voor iedereen (fysiek) toegankelijk zijn;
                      Voorbereiden op extremer weer;
                      Ruimte om te ontmoeten.

                 Uitgangspunten die door een naar verhouding kleiner deel van het panel (ca. 20%)
                 gerelateerd worden aan een gezonde leefomgeving zijn:
                  Nabijheid van grote(re) sportplekken;
                  Ruimte om voedsel te verbouwen.

                 Binnen de categorie anders (10%) zijn zeer diverse zaken genoemd. Wat vaker kwamen
                 daarbij naar voren:
                  Woonmogelijkheden voor ouderen: aanbod in relatie tot doorstroming,
                      levensloopbestendige woningen;
                  Terugdringen van verkeerslawaai, waaronder motoren en brommers;
                  Prettig samenleven in straat en buurt, gemeenschapsgevoel.
                 In bijlage A zijn alle aanvullend genoemde onderdelen van een gezonde leefomgeving
                 vermeld.

                 Verschillen naar woonplek (stadsdeelverschillen)
                 In het algemeen zijn er geen duidelijke verschillen tussen de stadsdelen als het gaat om de
                 scope en het perspectief op een gezonde leefomgeving. Uitzonderingen hierop zijn hierna
                 benoemd in zes van de negen stadsdelen.

                 In Nijmegen-Centrum wonende panelleden rekenen ruimte voor bewegen en spelen (65%),
                 voorzieningen als zorg en winkels (44%) en toekomstige generaties niet tekort doen (32%)
                 minder vaak dan gemiddeld tot een gezonde leefomgeving.
                 In Nijmegen-Oud-West vindt een relatief groot deel van het panel dat ruimte om te
                 ontmoeten (58%), ruimte om voedsel te verbouwen (30%), schone lucht (92%), gezonde en
                 duurzame woningen (67%) en het niet tekort doen van toekomstige generaties (60%) tot de
                 uitgangspunten behoren.
                 Binnen Nijmegen-Nieuw-West vindt een kleinere groep plekken die voor iedereen (fysiek)
                 toegankelijk zijn tot een gezonde leefomgeving horen (39%).
                 In Nijmegen-Zuid zijn voorzieningen als zorg en winkels naar verhouding vaak genoemd
                 (66%).
                 Panelleden uit Lindenholt benoemden aantrekkelijke straten en gebouwen minder vaak
                 (33%).
                 In Dukenburg tenslotte rekende een naar verhouding grote groep voorzieningen als zorg en
                 winkels tot een gezonde leefomgeving (66%).




Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

                                                                                                               7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2. Prioriteiten in stad en buurt
Wat zijn belangrijke onderdelen van een gezonde leefomgeving die de komende jaren meer
aandacht moeten krijgen in Nijmegen? En hoe zit dat in eigen buurt of wijk?

Figuur 2: % panelleden dat onderdeel gezonde leefomgeving meer aandacht gunt in
stad en eigen buurt


                               Meer aandacht voor gezonde leefomgeving
                                    Schone lucht                                                                     85%
                                                                                                60%
               Voorbereiden op extremer weer                                                                        83%
                                                                                                60%
 Ruimte voor parken, bomen, planten en dieren                                                                       83%
                                                                                           54%
       Toekomst mens en dier niet tekort doen                                                                       83%
                                                                                                 62%
           Ruimte voor voetgangers en fietsers                                                                    81%
                                                                                     48%
              Gezonde en duurzame woningen                                                                     77%
                                                                                               58%
       Plekken waar iedereen fysiek kan komen                                                                  77%
                                                                                   44%
         Beschikbaarheid van openbaar vervoer                                                                 76%
                                                                                    47%
                Grote(re) sportplekken dichtbij                                                             75%
                                                                             37%
          Gevoel van veiligheid in buurt en stad                                                            74%
                                                                                                      66%
                        Schone straten en pleinen                                                        71%
                                                                                                      66%
             Ruimte om voedsel te verbouwen                                                              71%
                                                                                           55%
              Ruimte voor bewegen en spelen                                                             71%
                                                                                     49%
           Aantrekkelijke straten en gebouwen                                                           70%
                                                                                               57%
                               Een leefbare buurt                                               59%
                                                                                                        70%
              Voorzieningen als zorg en winkels                                                59%
                                                                                                      65%
                Rustige, geluidsarme omgeving                                                  58%
                                                                                                        70%
                        Ruimte om te ontmoeten                                           50%
                                                                                                  63%
                                                    0%        20%           40%            60%              80%            100%

                                  Meer aandacht in Nijmegen         Meer aandacht in mijn buurt

Bron: peiling Nijmeegs stadspanel, oktober 2023

Het panel vind een zee breed scala aan onderwerpen belangrijk in relatie tot een gezonde
leefomgeving in de stad Nijmegen. Bovenstaande figuur illustreert dat beeld.

Op stedelijke schaal is de top 5 (op basis van % genoemd door panelleden) als volgt:
1. Schone lucht;
2. Het voorbereiden op extremer weer;
3. Ruimte voor parken, bomen, planten en dieren;
4. Het niet tekort doen van de toekomst van mens en dier;
5. Ruimte voor voetgangers en fietsers.

Als het gaat om de eigen woonbuurt komen er ander prioriteiten bovendrijven:
1. Een leefbare buurt;
2. Rustige, geluidsarme omgeving
3. Schone straten en pleinen;
4. Gevoel van veiligheid in buurt en stad;
5. Voorzieningen als zorg en winkels.




                    8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                 Verschillen naar woonplek (stadsdeelverschillen)
                 Er zijn diverse verschillen zichtbaar tussen de stadsdelen als het gaat om prioritaire
                 onderdelen van een gezonde leefomgeving in Nijmegen of in de eigen buurt of wijk.
                 Bijzonderheden zijn hieronder aangegeven.

                 Nijmegen-Centrum
                 Meer aandacht in Nijmegen als stad: ruimte om voedsel te verbouwen (met 32%
                 bovengemiddeld).
                 Meer aandacht in eigen buurt (allen bovengemiddeld): ruimte voor parken, bomen, planten
                 en dieren (55%), schone straten en pleinen (66%), schone lucht (58%), rustige, geluidsarme
                 omgeving (56%) en gevoel van veiligheid in buurt en stad (49%).

                 Nijmegen-Oud-West
                 Meer aandacht in Nijmegen (bovengemiddeld): ruimte om te ontmoeten (32%), ruimte voor
                 voetgangers en fietsers (60%), voorbereiden op extremer weer (62%) en gezonde en
                 duurzame woningen (55%).
                 Meer aandacht in eigen buurt (bovengemiddeld): ruimte voor parken, bomen, planten en
                 dieren (62%), ruimte voor voetgangers en fietsers (40%), ruimte om voedsel te verbouwen
                 (26%) en schone lucht (60%).

                 Nijmegen-Nieuw-West
                 Meer aandacht in eigen buurt (bovengemiddeld): schone lucht (66%) en een rustige,
                 geluidsarme omgeving (51%).

                 Nijmegen-Midden
                 Meer aandacht in Nijmegen: ruimte voor bewegen en spelen (51%, bovengemiddeld).

                 Lindenholt
                 Meer aandacht in buurt (bovengemiddeld): beschikbaarheid van openbaar vervoer (42%),
                 voorzieningen als zorg en winkels (45%) en een gevoel van veiligheid in buurt en stad (51%).

                 Dukenburg
                 Meer aandacht in eigen buurt: ruimte voor bewegen en spelen (33%, beneden gemiddelde),
                 ruimte om te ontmoeten (54%, bovengemiddeld), beschikbaarheid van openbaar vervoer
                 (36%, bovengemiddeld) voorzieningen als zorg en winkels (60%, bovengemiddeld) en
                 aantrekkelijke straten en gebouwen (37%, bovengemiddeld).

                 Nijmegen-Noord
                 Meer aandacht in eigen buurt (allen bovengemiddeld): ruimte om te ontmoeten (46%),
                 ruimte voor parken, bomen, planten en dieren (52%), ruimte voor voetgangers en fietsers
                 (38%), beschikbaarheid van openbaar vervoer (38%), schone straten en pleinen (30%),
                 voorzieningen als zorg en winkels (52%) en grote(re) sportplekken dichtbij (23%).




Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

                                                                                                                9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>3. Stadsinrichting en gezondheid
Op de gezondheid van mensen zijn vele zaken van invloed. De inrichting van de stad hoort
daar ook bij. Welke van de aspecten die te maken hebben met de inrichting van Nijmegen
helpen panelleden om gezonder te leven?

Figuur 3: % panelleden dat inrichtingsaspect helpend vindt om gezonder te leven


                                         Helpend bij gezonder leven

                                 Meer plekken met groen                                                          71%

                 Een gevoel van veiligheid in buurt en stad                                                61%

                                Schone straten en pleinen                                           53%

       Meer mogelijkheden om te wandelen en te fietsen                                              53%

               Geventileerde en energiezuinige woningen                                        50%

 Een plek voor afkoeling in mijn buurt (in warme perioden)                                    47%

                         Meer rustige plekken in de buurt                               37%

     Straten, pleinen en parken waar iedereen kan komen                               32%

                               Goed OV nabij mijn woning                              32%

                         Meer voorzieningen dichtbij huis                       25%

                   Meer mogelijkheden om te ontmoeten                          23%

                                                   Anders                16%

    Ruimte in mijn buurt of wijk om voedsel te verbouwen                13%

                              Grote(re) sportplekken nabij         7%

                                                              0%         20%           40%           60%           80%

Bron: peiling Nijmeegs stadspanel, oktober 2023

Door het grootste deel van het stadspanel zijn groenvoorzieningen en het veiligheidsgevoel
als belangrijke inrichtingselementen benoemd:
 Meer plekken met groen (71%);
 Een gevoel van veiligheid in buurt en stad (61%).

Ook door grote groepen (rond de 50%) als helpend bij de eigen gezondheid beoordeeld zijn:
 Schone straten en pleinen;
 Meer mogelijkheden om te wandelen en te fietsen;
 Geventileerde en energiezuinige woningen;
 Een plek voor afkoeling in mijn buurt (in warme perioden).




                   10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                 Onder ‘anders’ (16%) zijn vooral genoemd:
                  Inperken van verkeersstromen (geluid, stank en luchtkwaliteit);
                  Vergroenen van privétuinen;
                  Impact van vervuilende bedrijven verminderen;
                  Geluid van airco’s en warmtepompen tegengaan.
                 In bijlage B staat het volledige overzicht van aanvullend genoemde zaken die panelleden
                 helpen gezonder te leven.

                 Verschillen naar woonplek (stadsdeelverschillen)
                 In het algemeen zijn er geen duidelijke verschillen tussen de resultaten uit onze negen
                 stadsdelen als het gaat om stadsinrichting en gezondheid. Er zijn vier stadsdelen waar
                 bepaalde aspecten vaker zijn genoemd.

                 Nijmegen-Centrum: meer rustige plekken in de buurt (48%), schone straten en pleinen (64%).

                 Nijmegen-Oud-West: meer mogelijkheden om te wandelen en te fietsen (62%), meer
                 mogelijkheden om te ontmoeten (30%), meer plekken met groen (84%), een plek voor
                 afkoeling in mijn buurt in warme perioden (55%), geventileerde en energiezuinige woningen
                 (65%), een gevoel van veiligheid in buurt en stad (44%) en ruimte in mijn buurt of wijk om
                 voedsel te verbouwen (24%).
                 Dukenburg: meer mogelijkheden om te ontmoeten (40%) en meer voorzieningen dichtbij
                 huis (36%).

                 Nijmegen-Noord: grote(re) sportplekken nabij (12%) en meer voorzieningen dichtbij huis
                 (38%).




Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

                                                                                                              11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>4. Beleidskeuzes, suggesties en ideeën
Stellingen rond beleid
Om draagvlak voor bepaalde beleidskeuzes inzichtelijk te maken kreeg het stadspanel
negen stellingen voorgelegd.

Figuur 4: % panelleden dat het eens of oneens is met stellingen




Bron: peiling Nijmeegs stadspanel, oktober 2023

Voor interventies rond gezond eten in de nabijheid van scholen, de verkeersinrichting, extra
groenvoorzieningen en rookvrije openbare ruimtes lijkt veel draagvlak te zijn. Ook de keuze
om wijken met de grootste gezondheidsproblemen prioriteit te geven qua leefomgeving
krijgt van een groot deel van het panel steun (67%). Naar verhouding weinig steun is er voor
het gebruiken van de beschikbare ruimte in de stad voor woningen (24% eens, 38% oneens).

Verschillen naar woonplek (stadsdeelverschillen)
In het algemeen zijn er geen duidelijke draagvlakverschillen tussen onze negen stadsdelen.
Opvallend zijn wel:
 Het tegengaan van de verkoop van ongezond eten bij scholen door de gemeente krijgt
     wat minder steun in Dukenburg (16% oneens versus 10% gemiddeld).
 Het rookvrij maken van pleinen en parken krijgt wat minder steun in Lindenholt (18%
     oneens versus 13% gemiddeld).
 In Nijmegen Oost is 50% bereid de auto verder weg te parkeren voor meer rust en
     groen in de straat (panel als geheel 38%). In het Centrum (40% oneens) en in
     Lindenholt (49% oneens) is deze bereidheid juist onder gemiddeld.
 Beschikbare ruimte in de stad vooral gebruiken voor extra groen krijgt veel steun in
     Nijmegen-Oud-West (72%).




                   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                      Fietsers en voetgangers als het belangrijkst beschouwen bij de verkeersinrichting valt
                       in de smaak bij 72% van de panelleden in Nijmegen-Midden. In Dukenburg is het
                       aandeel dat dit niet ziet zitten met 28% naar verhouding hoog.

                 Suggesties en ideeën
                 Na het beantwoorden van diverse vragen kreeg het stadspanel de gelegenheid aanvullende
                 opmerkingen en suggesties rondom het onderwerp gezonde leefomgeving mee te geven.
                 Deze input is in zijn geheel in dit hoofdstuk opgenomen.

                 Er zijn samenvattend heel diverse suggesties en ideeën naar voren gebracht met de
                 volgende strekking:
                  Luchtkwaliteit verbeteren door houtstook en benzinebrommers/snorfietsen in te
                     perken;
                  Lawaaioverlast in brede zin tegengaan: vooral in relatie tot verkeerslawaai,
                     motorfietsen in de stad en horecaoverlast;
                  Veel meer handhaving van bestaande regels rondom geluid, afval-aanbieden, overlast,
                     rookvrije plekken en bedrijven;
                  Belang van een groene woonomgeving, tegengaan van verdichting ten koste van groen,
                     versterken van grotere groene structuren door de stad;
                  Verminderen van impact geparkeerde auto’s, overigens ook met kanttekeningen in
                     relatie tot ouderen en zieken.

                 De suggesties en ideeën voor een gezonde leefomgeving vanuit het stadspanel:

                 Als ik nog 1 speerpunt voor mijn gevoel van een gezonde omgeving mag benadrukken: 'Ik ben
                 bereid mijn auto verder weg te parkeren voor meer rust en groen in mijn straat.'

                 Auto verder weg parkeren is voor ouderen lastig

                 behoud van groen in wijken is belangrijk dus grasvelden behouden en meer bomen planten
                 Ben heel erg voor om vuurkorven BBQ's op hout en kachels gestookt op hout te verbieden. Het
                 geeft een ongezonde lucht.

                 Blij dat er aan minder benzinebrommers wordt gewerkt, maar graag verbod op houtkachels.
                 Schone lucht is zo belangrijk. Verbod op vuurwerk en herrie.

                 De openbare ruimte is te schaars en kostbaar om te verkwanselen aan parkeerplaatsen

                 De stad wordt langzaam volgebouwd. Misschien is het gewoon vol? Al het groen wordt
                 weggehaald en er wordt niks voor teruggezet. Was er niet een belofte van de gemeente dat als
                 er op plek x een boom wordt gekapt, dat er op plek y een boom terug komt? denk in godsnaam
                 aan de planeet man

                 Dobbelman zeepfabriek weg uit een woonwijk is een goede zet van de gemeente.

                 Drugs probleem aanpakken en teveel horeca die overlast veroorzaakt door overmatig drank
                 gebruik.

                 Echt iets doen aan de afvalverwerking binnen de wijken.




Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

                                                                                                                13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Een aantal aandachtsgebieden hangen met elkaar samen, zoals vervuiling, burenoverlast en
opeenhoping nieuwe Nederlanders en mensen met een probleem, verslaving. Onduidelijk wat
bedoeld wordt met leefbare wijk.

Enorme invloed van autoverkeer, pakketpost etc. wordt niet genoemd..?

Er wordt gevraagd naar mening over meer rookvrije pleinen, etc. Waarom niet vragen naar
meer houtrookvrije omgeving? Zeer veel last van houtrook in eigen buurt, maar ook elders in
de stad. Zorg nu 's voor schone lucht!

Graag meer aandacht           voor    geluid/milieu   belasting    van    de   snelweg      rond
Lindenholt/Dukenburg

Graag meer aandacht voor luchtvervuiling via houtstook!!, barbecues.

Graag zou ik meer handhaving zien in de openbare ruimten vuilnis dat zomaar overal gedropt
wordt fietsen die overal langdurig rondslingeren, fietsers bijna altijd telefonerend, te weinig
aandacht is er voor eigen leefomgeving in de openbare ruimte bij studenten ,jongeren en
appartementenbewoners.

Hoop dat er meer groen in de nieuwe wijken komt. Groene zones die als een lint door Nijmegen
meandert waar men kan wandelen evt. met hond. Succes grt.

Horeca, horecapubliek ( op terrassen en van en naar de locatie), daarnaast evenementen zijn
een zeer grote bron van geluidsoverlast. Daarna leggen de terrassen een te groot beslag op de
openbare ruimte.

Ik ben chronisch ziek, daarom heb ik geantwoord dat ik de auto dicht bij huis wil hebben.

Ik ben mobiel genoeg om te fietsen naar een sportlocatie. Grote sportlocaties dichterbij als
prioriteit vond ik daarom lastig te vergelijken met andere opties.

Ik denk dat we in elke wijk moeten zorgen voor meer groen aangezien dit hittestress tegengaat,
voor een betere afwatering zorgt, positief werkt op de menselijke psyche en de biodiversiteit
vergroot. Het levert dus voor zowel mens als dier enorm veel op. Op zowel de korte als de lange
termijn.

Ik mis in Nijmegen het handhaven van overtreders van: de maximale snelheid, geluidsoverlast,
luchtvervuiling!!

Ik vind dat de gemeente Nijmegen, v.w.b. de groene zone in het gebied tussen Nijmegen en
Lent goed geluisterd heeft.

Ik vind dat er meer gedaan moet worden aan geluidsoverlast. Met name van motoren en
quads.

Ik vind het aanbieden van plek waar mensen zelf voedsel kunnen verbouwen geen taak voor
de gemeente.

Ik weet dat de Dar zijn best doet, maar wat een vervuiling in de stad. Ik mis dat mensen daarop
aangesproken worden, vuilniszakken worden neer gepleurd, vervuiling in het Kelfkensbosch
door onze jeugd, en niemand die daar op controleerde.

Ik zou graag veel meer rookvrije plekken zien, maar begrijp niet waarom dat niet wordt
gehandhaafd; in het Radboud UMC waar ik werk staat nog steeds rokers buiten. Ik word
uitgelachen als ik daar iets van zeg, maar het raakt me heel erg dat zelfs op déze plek het niet




                   14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                 mogelijk lijkt om sigarettenrook uit mijn eigen haar te houden. Kan de gemeente daar please
                 iets aan doen?

                 In het algemeen een meer sociale visie met inbegrip van natuur, dier en mens. Economische
                 activiteiten minder op de voorgrond in de omgevingsvisie.

                 In Nijmegen is de afgelopen decennia enorm volgebouwd, waardoor er weinig ruimte voor
                 groen en rust overblijft voor de bewoners, vooral het station gedeelte is van rustig naar
                 hectisch gegaan. Ik begrijp dat er woningnood is, maar je kan ook in andere wijken torenflats
                 bouwen. Bovendien als er jaarlijks ongeveer 60.000 mensen in Nederland bijkomen, daar kan
                 je niet tegenop bouwen.

                 Ja, het zou voor de gezonde leefbaarheid ook helpen als er meer gehandhaafd zou worden. Nu
                 komt de tijd weer met vuurwerk afsteken. Dit is heel vervelend en zielig voor onze diertjes!

                 Laat bedrijven in woongebieden zich aan geluidsnormen voor het woongebied houden
                 lucht kwaliteit naast de brug bij Hatert i.v.m. de volkstuinen veel fijnstof zeker op het fruit zeker
                 na veel regen.

                 Luchtvervuiling is prio 1 voor gezondheid. Wat gebeurt er met handhaving?

                 Meer controle op voertuigen met enorm veel geluid. Stillere leefomgeving zou ik erg fijn vinden

                 Mijn vermoeden is dat woonwijken met de slechtste gezondheid meer een sociaal probleem is
                 (verkeerd voedsel, weinig bewegen, ongezonde leefstijl) dan dat de oorzaak ligt bij de
                 infrastructuur van de wijk zelf.

                 Mijn zoon heeft erg veel last van (vier!) hout stokende buren. Hij en zijn dochter krijgen het er
                 benauwd van. Hij zou graag een verbod willen bij code rood en oranje.

                 Minder festivals in Nijmegen. Mijn oren gaan kapot

                 Mooi om te zien dat er geld wordt gereserveerd aan cultuur sport en leefbaarheid. Maar denk
                 dat het belangrijk is om mensen te stimuleren om hun eigen verantwoordelijkheid te laten
                 nemen. Toekijken is makkelijker dan ondernemen. Weet bijvoorbeeld wat er in je buurt moet
                 gebeuren.

                 Naar de toekomst toe eens nadenken over verkeer in en om de wijk grootste. Ik woon lekker
                 dicht bij het bos maar wel ingeklemd tussen drukken wegen. Ik ervaar stank en geluidsoverlast
                 van het verkeer.

                 Nijmegen vind ik op veel plekken een vervuilde stad, denk aan zwerfafval, klassieke
                 herenhuizen met afzichtelijke voortuinen (heel veel fietsen, afvalzakken, verwaarloosd
                 meubilair etc.)

                 Om gezond te leven is niet alleen omgeving en de inrichting daarvan van belang. Mensen met
                 veel gezondheidsproblemen hebben vaak een zwaar belast verleden. Zwaar inzetten op
                 voorkomen van kind en jeugdtrauma door burgerinitiatieven - collectieven rondom aan te
                 moedigen en ruimte voor te geven en mee samen te werken als gemeente is heel belangrijk,
                 want it takes a village to raise a child, maar in een aantal wijken is er bar weinig sociale
                 cohesie. Daarom is het van belang dat de fysieke infrastructuur zo is ingericht dat dit wel
                 maximaal wordt gestimuleerd. De achterstandswijken als Hatert, Dukenburg en Lindenholt
                 hebben dit meer nodig dan andere wijken. Dus hier zou integraal beleid sociale innovatie en
                 fysieke innovatie iets kunnen betekenen. In de gemeente is dit echter los georganiseerd het
                 sociale en het fysieke. Graag zou ik hierover worden gebeld door iemand van de gemeente…

                 Pak de hout kachel aan. 5 hoog in appartement met zuid/oosten wind is een verschikking.



Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

                                                                                                                         15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Probeer eens in een rolstoel je door Nijmegen te verplaatsen: de stoelen staan vol met fietsen
en (deel)scooters.

Te weinig vragen over levensbestendig wonen gezien de toename van vergrijzing
Verbieden van houtkachels en vervuilende (m.n. tweetakt-) brommers lijken mij 'laaghangend
fruit': gemakkelijk te realiseren zonder dat het de gemeente veel geld kost (bijv. een
fatsoenlijke inruilregeling treffen voor de brommertjes)

Verkeer meer om de stad heen sturen en betere doorstroming en meer groen op om singel
voorstander van voedselbosjes maar dat kan alleen als de lucht, grond en water schoon
genoeg zijn in de stad

waarom denken we niet aan sport voorzieningen en scholing te laten samenwerken ook qua
ligging. dus een school met sportvelden ernaast.

We moeten met iedereen rekening houden voor een gezonde inrichting van de fysieke
leefomgeving. En als we allemaal een beetje rekening met elkaar houden, is de grootste winst
al behaald.

Wordt er ook eens opgetreden tegen grote vervuilers als de asfaltcentrale?




                   16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                 Bijlage A: Aanvullend genoemde onderdelen
                 gezonde leefomgeving
                 Onder een gezonde leefomgeving kunnen we van alles verstaan. Wat hoort volgens u bij
                 een gezonde leefomgeving? Onder ‘anders’ zijn genoemd:


                 Meer mogelijkheid om openbaar groen te onderhouden door bewoners, niet alleen
                 boomspiegels
                 Openbare sportplekken
                 Verbinding en respect voor elkaar
                 wijkcentra/buurtcentra
                 Meer 30km zones
                 Minder nachtelijk overlast van schreeuwende studenten.
                 vredig en harmonieus leven met elkaar
                 Voorzieningen voor oudere bewoners om te wonen, te leven en te functioneren.
                 Aanwezigheid van medische voorzieningen.
                 honden- en kattenvrije zones inplannen!!!!
                 kleiner bouwen i.v.m. toename ouderen, studenten en alleenstaanden
                 gevarieerde samenstelling van inwoners: voldoende variatie in woningbouw
                 Meer hoogbouw dan blijft er meer over voor groen en recreatie
                 plek voor pubers
                 geen autoverkeer in centrumstraten: centrumgarages (binnen Waal en singels) uitsluitend
                 voor autobezitters centrumbewoners: afwezigheid van grote laad- en lostrucks in centrum:
                 kies voor kleinere bevoorrading-aanpak met elektrische vervoermiddelen: kies voor een
                 transferium van groot naar klein
                 minder allochtonen
                 Handhaven op overlast veroorzakers.
                 Horeca
                 Een schonere omgeving die minder ingericht is op fossiel vervoer wordt steeds
                 belangrijker. Economisch denken vervangen door welzijnsdenken.
                 Stookverbod, het grootste luchtkwaliteitsprobleem in Bottendaal is houtstook.
                 grote sportplekken en voedsel verbouwen belangrijk maar hoeft niet overal
                 Goede nachtrust moet mogelijk zijn (sluitingstijden natte horeca en minder evenementen)
                 Niet alleen letten op geluidsoverlast maar zeker ook lichtoverlast !
                 alles is van toepassing, nogal een open deur... De problemen zijn te herleiden door het veel
                 te hoge aantal asielzoekers wat hier mag komen. Deze nemen, zonder een bijdrage te
                 leveren, veel ruimte in, ook m.b.t. sociale voorzieningen.
                 Meer kleinschaliger gezondheidszorg huisarts/poli in de wijken waardoor deze makkelijker
                 bereikbaar worden. Hierdoor worden mensen minder afhankelijk van (openbaar) vervoer.
                 veel groen
                 Levensbestendig wonen
                 Woningen voor ouderen en verpleeghuizen




Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

                                                                                                                17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>openbare bedekte sportmogelijkheden met verschillende fitness apparaten, gratis en voor
iedereen toegankelijk.
aanwezigheid van horeca en cultuur: de omgeving moet namelijk ook diverterend zijn
een buurt in balans, zowel qua financiën, gezondheid, ruimte, bevolkingssamenstelling,
etc.
Het verbieden van geheel betegelde tuinen. Dat is vreselijk hier in Hatert.
Minder vrachtverkeer door de straten, geen vervuilende brommers meer.
Uitnodigend om buiten te komen (anders dan om huisdieren uit te laten)
Geen houtstook bv
Geen auto’s en vrachtwagens
Buurtcentrum in buurtpark met buitenruimte. (Niet zoals wijkcentrum Daalsehof: dit is
totaal niet uitnodigend)
Beschermen oude bomen, zijn erg beeldbepalend, geven veel schuilplaatsen aan vogels
e.a. dieren. OV ook in dwarsverbindingen door de stad. Bredere snelfietspaden.
Groen betekent niet een boompje van 1 meter hoog met een diameter van 3 cm. Alle
wetenschappelijke literatuur die de impact van groen op een individu omschrijft heeft het
over volwassen bomen, struiken en de aanwezigheid van water. Nijmegen Noord is nu dus
niet groen terwijl het wel zo aan de inwoners is verkocht.
Geen industrie
vruchten dragende heesters en bomen. tamme kastanje en walnotenbomen. waar de wijk
gratis kan plukken/ rapen. bijdragend aan de volksgezondheid. gezindheid.
plek waar je ontspannen kunt wandelen zonder dat je loslopende honden tegenkomt.
alles wat met samenhang/contact/gezondheid te maken heeft!
Goede afvalverwerking. Afval wordt overal gedumpt. Voorstander voor gemeentelijke
afvalheffing, afschaffing betalen bij de container of groene zakken. Afschaffing betalen DAR
voor het ophalen van groot rest vuil.
Koele wijken met wateropslag en groen
Minder overlast gemotoriseerd verkeer
aandacht voor rook, co2, industrie uitstoot van wegen
Niet volbouwen ( of hoogbouw)van alle open plekken.
Goede aanbinding met OV.
kortom GEWOON EEN FIJNE LEEF OMGEVING. Een voorbeeld voor verbetering is een
mogelijkheid waardoor mensen beter met elkaar in contact kunnen komen. Bv een soort
buurt animator die een buurtvereniging opzet en mogelijk maakt dat mensen samen
kunnen komen. Goed voor ouderen en ook de jongeren.
laagdrempelige wijkloketten voor sociale advies en hulp
Tuinen van bewoners meenemen in het stimuleren van groen, steenbreek is te slap,
verplichten om minstens de helft van je tuin onbestraat te houden.
Overlast dakloze en verwarde personen oplossen
geen industrie in woonwijken.
Een gemeenschapsgevoel
Een diverse inwonersopbouw
Bestaanszekerheid waarborgen, door bijvoorbeeld meer sociale huurwoningen te bouwen




                   18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                 kortom een leefbaar gebied, maar dat vraagt wel concrete keuzes
                 Een laagdrempelig aanspreekpunt wanneer het niet goed gaat in de buurt en er zo nodig
                 wat aan kan doen, optreedt.
                 Goede bestrating en autoluw
                 Gezond leven is ook dat je met je auto makkelijk van A naar B kan en dat de overheid zich
                 niet met je leven en je keuzes bemoeid. Laat ons vrij.
                 Verstandig plannen over groene zone
                 fijne buren, geen overlast van personen en voertuigen die te gast zijn in de buurt.
                 speeltuintjes laten bestaan. Kinderen in het midden van de wijk trekt de sociale structuur
                 aan, parkjes trekken drugsdeals en andere ongewenste activiteiten aan.
                 Weinig of geen auto’s goed openbaar vervoer
                 Geen drukke wegen zoals provinciale weg door buurten, geen vrachtverkeer door stad
                 Sportvelden en grote (kantoor)gebouwen zorgen voor veel overbodige lichtvervuiling, en
                 sportvelden ook voor geluidsoverlast
                 Straatcriminaliteit aanpakken
                 Met openbare, actieve recreatie mogelijkheden mensen uitdagen meer te gaan sporten. Zie
                 Valencia park midden in de stad. Op Veur Lent zou ook zoiets kunnen komen.
                 Meer gratis parkeerruimte, te krap bij alle nieuwbouw
                 Beperking overlast studenten. Beperk de uitbreiding van terrassen die ten koste gaan van
                 openbare ruimte!
                 Doorstroomwoningen voor ouderen in iedere wijk
                 minder auto’s in de wijk
                 Ruimte voor honden, uitlaatplaatsen
                 parkeerplaatsen voor eigen auto’s en auto’s van bezoek. Eigen oprit voor opladen
                 elektrische auto door zonnepanelen
                 Goede straatverlichting en weg met die verschrikkelijke deelscooters en deelfietsen die
                 overal de stoep blokkeren.
                 Zeer sterk terugdringen van ruimtegebruik voor de auto.
                 Vanwege overlast (buiten) sporten niet in woonwijken. Overlast kan zijn: harde muziek,
                 sporters op straat, veel auto’s in de wijk enz.
                 geen te kleine woonruimtes veroorzaakt depressies bij bewoners op lange termijn, zelf
                 ervaren en nog steeds, geen menselijke bio industrie
                 Geef niet als een kip zonder kop absolute voorrang aan vervuilend vervoer. Alle mooie
                 gemeentelijke plannen ten spijt staat dit haaks op een gezonde leefomgeving.
                 Optreden tegen overlast buitenlandse jongeren en zwerf immigranten
                 In het algemeen: de mens centraal stellen . Een gezonde leefomgeving is NIET : De
                 binnenstad met een overdaad aan kledingwinkels , Centrum wordt in de toekomst
                 hoofdzakelijk gebruikt voor sociale activiteiten omdat mensen meer online gaan kopen.
                 goed onderhoud van wegen en paden: geen kuilen en losse tegels
                 Minder horecazaken voor ongezond fastfood, minder coffeeshops, geen ongezond
                 voedsel/drank in scholen en sportkantines. Geen dingen duurzaam noemen die dat niet
                 zijn
                 En handhaven bij overtreden tegen luchtvervuiling




Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

                                                                                                              19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Minder maaien!
aandacht voor de bewoners
Door vergrijzing in de stad ruimte om samen te gaan wonen en elkaar te ontmoeten
uitbreiden
gescheiden verkeersstromen. Daar is Nederland in het buitenland bekend om, maar we zijn
het hier steeds meer aan het afschaffen.
Gezonde voorzieningen zoals supermarkten, groenteboeren en zorg (geen cafetaria’s en
fastfood ketens)
alleskomt in aanmerking voor een gezonde leefomgeving
Nijmegen moet met auto bereikbaar blijven de huidige maatregelen als versmallen van
hoofd wegen is niet van deze tijd en toekomst bestendig
Een snel begin zou kunnen worden gemaakt door motoren en auto’s met uitlaten dienst
huis laten trillen te verbieden, bekeuren
Toezien op verrommeling van voortuinen woningen
Geen scooters, brommers, fietser, en geen geluid
Motorarme omgeving, rustig houden van parken en groene buffers (beperken van honden,
poezen ((belasting weer invoeren)) en gemotoriseerd verkeer: weren op groene plekken
Hoe kan je anders dan dit bevestigen?
alles is van belang, maar begrijp dat er afwegingen gemaakt moeten worden die meerdere
belangen dienen
wat minder Aso’s op een kluitje de wijk in sturen ter "opvoeding" door de wijk, werkt
werkelijk voor geen meter!
Je buren kennen. Elkaar helpen waar nodig.
alle factoren die hier genoemd worden vind ik belangrijk voor een gezonde leefomgeving
diversiteit in (sociale) koop- en huur woningen voor meerdere doelgroepen van jong tot
oud
betaalbaar wonen
huizen voor ouderen, gezinnen en jongeren
veiligheid qua verkeer
Schoon (zwem)water, recreatiegebieden, wandelplekken, struinplekken
Rekening houden met elkaar ( oude fatsoensnormen)
Al het bovenstaande voor een gezonde leefomgeving voor iedereen
ook grenzen durven stellen, goed toezicht houden en waar nodig straffen
Verbod op houtstook!
Duurzaam en circulair bouwen
Verkamering verhinderen
Avontuur, geen angsthaas zijn: hou op met ALLES op een bouwtekening en planning te
gooien. Wees niet zo beperkt om te denken dat onbeperkte en onbestemde ruimtes fout
zijn en bestemd moeten worden




                   20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                 Bijlage B: Aanvullend genoemde
                 uitgangspunten stadsinrichting
                 Op uw gezondheid zijn veel dingen van invloed. De inrichting van de stad hoort daar ook
                 bij. Welke van de volgende zaken die te maken hebben met de inrichting van Nijmegen
                 helpen u om gezonder te leven? Onder ‘anders’ zijn genoemd:


                 Stookverbod voor schone lucht voor iedereen
                 Geen zwerfafval!
                 Betere luchtkwaliteit dus minder industrie
                 Meer honden-losloop gebieden.
                 Openbare buiten sport locaties
                 Lawaai beheersing verkeer, er wordt veel te hard door de wijken gereden
                 de bereikbaarheid voor ontmoeten en uitwaaien met scootmobiel bevorderen
                 Meer verzorgingshuizen in de stad i.p.v. aan de randen van de stad. B.v. in elke wijk.
                 daardoor een generaties bestendige leefomgeving creërend.
                 honden- en kattenvrije parken
                 30km overal
                 Houtstook verbieden
                 Opgeruimde schone omgeving, minder vervallen lege gebouwen
                 Door de vragen realiseer ik met dat ik in een bevoorrechte wijk woon. Alleen meer winkels
                 in de buurt is een wens die de leefbaarheid vergroot.
                 aanpak van de vervuilende boten op de waal
                 het lijkt mij dat voorzieningen als boven gesteld er wel zijn: voor het centrum moet er
                 fietsparkeer plekken, ook en vooral voor stadbewoners (in de plaats van auto
                 parkeerplekken: auto’s naar de buitenranden)
                 Lucht kwaliteit
                 Minder luchtvervuiling door verkeer.
                 minder verkeer scheidingsweg + st Annastraat + minder vrachtwagens door de straat (die
                 nemen nu een sluiproute, omdat de Heijendaalseweg te smal is geworden door de
                 versmalling van de weg bij de basisschool van Brakkenstein
                 Meer nieuwbouw om bestaande wijken leefbaarder te houden.
                 Wij wonen bij de Goffert in nieuw huis, dus wij hebben het erg goed
                 Beter openbaar vervoer
                 Handhaving
                 minder auto’s op de grotere wegen (Graafseweg)
                 schonere lucht
                 Veiliger kunnen fietsen en lopen (Geen fietspaden, te smalle fietspaden, overvolle
                 fietspaden.
                 Maatregelingen om (verkeers)geluiden een stuk verminderen. niet alleen rondom de
                 Winkelsteegseweg en Dukenburgse brug. Ook rondom snelweg achter Dukenburg en
                 Lindenholt
                 Geen geluidsoverlast, ook niet door evenementen




Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

                                                                                                             21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>gezonder afhaal eten
Meer horeca in de buurt
Aanpakken van verkeersoverlast (lees geluid) IJpenbroekweg.
Meer ruimte voor ontwikkeling van creativiteit
meer stilte, uitfasering van voertuigen met fossiele motoren en veel meer straten/wijken
waar gemotoriseerd verkeer geheel niet mag komen (uitgezonderd verhuizen en leveringen
van grote apparaten dan)
Asfalt centrale verwijderen
Plekken met groen en schone lucht
aanwezigheid van horeca en cultuur in Dukenburg en de naoorlogse wijken (en dan niet
snackbars, maar terrasjes en cafétjes)
Verbetering luchtkwaliteit
Verbod op houtkachels
meer mogelijkheden om evt. auto te delen
een groene speelplek
Beter toezicht van ODRN op teveel studentenhuizen op een kluitje
Minder geluidsoverlast
Minder fijnstof en verkeerslawaai
In mijn buurt ben ik erg tevreden
Schonere lucht
diversiteit van wonen, werken en recreëren. nu teveel van het een. diversiteit voor meer
sociaal gedrag, acceptatie en inclusie
meer plekken met groen die verboden zijn voor honden.
Geen woningbouw , geen woontorens
rookvrij Nijmegen: vooral bij station en AH en bij bouwplekken
Betere wegontsluiting richting het noorden (Arnhem). Minder woning aanbouw als de
infrastructuur daar niet op berekend is. Dit is nu ontstaan door hof van Holland uit de
grond te stampen.
Stop eerst de enorme drugsoverlast van dealers, gebruikers, coffeeshops
Schone lucht
zo veel mogelijk autovrij maken van de hele stad
minder verstening, zowel openbaar als in tuinen
Minder autowegen en meer trams/ov/water/interactief, ecologisch groen
In mijn buurt zijn geen stoepen en de straatverlichting is zwak. â€˜s Avonds een blokje om
lopen is levensgevaarlijk
Openbaar vervoer voor iedereen bereikbaar
Onderhoud aan wegen en voetpaden
Minder verkeer, behalve bestemmingsverkeer
Veiligere fietsroutes naar de stad
Geen hoogbouw
In Nijmegen is dit aardig op orde vind ik
Minder verkeer




                   22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                 nogmaals geef ruimte aan initiatieven uit de buurt. Zoals vroeger een buurt vereniging of
                 platform. Er zijn altijd mensen te vinden die voor buurt regisseur willen fungeren als ze
                 maar hulp en ondersteuning krijgen. Dit moet projectmatig worden opgezet want er komt
                 ook een financieel plaatje bij. door samenwerking met omliggende buurtverenigingen is
                 veel meer mogelijk
                 Meer aanpak luchtvervuiling
                 Beperken of verbieden elektrische fietsen
                 Meer activiteiten ontmoeten mensen
                 fysieke en/of optische verbinding tussen de vele parken in Nijmegen.
                 Meer aandacht voor verkeersveiligheid vooral voor onze kinderen, voetgangers en fietsers
                 Overlast stress tegen gaan
                 bewoners meer stimuleren om meer groen te plaatsen in tuintjes
                 meer parkeergarages buiten het centrum, ten westen van de stationstunnel en aan de
                 Graafseweg, bijvoorbeeld de spoorkuil.
                 Uitstoot van vervuilde lucht in Nijmegen tegengaan. Autoluw maken van stadsdelen en
                 industrie serieus aanpakken bij vervuiling
                 Meer voorlichting en maatregelen betegeling tuinen tegengaan.
                 Minder houtkachels
                 Verbod op particuliere houtstook omdat dit op lokaal niveau vaak de meest vervuilende
                 bron is en er de laatste tijd een toename is van het aantal houtkachels, pelletkachels,
                 vuurkorven etc.
                 Sneller OV en meer bestaanszekerheid bijvoorbeeld meer sociale huurwoningen
                 Beter onderhoud van trottoirs, ik ben slechtziend en de slecht onderhouden trottoirs zijn
                 een grote hinderpaal om zelfstandig op pad te gaan.
                 Vervuilende industrieën aanpakken.
                 Duidelijkheid voor wandelpaden en / of fietspaden
                 Een zwembad/sport combinatie zoals Bemmel heeft
                 Minder stank industrie, openhaarden, minder palletkachels
                 Vooral schoonhouden en onderhoud aan de openbare ruimte
                 Fietsers weren van voetganger gebieden
                 Meer seniorenwoningen
                 De laatste jaren is het lawaai in ons gedeelte van de Hegdambroek (rond 17de straat)
                 toegenomen. Mensen trekken zich steeds minder van elkaar aan. Nu willen ze ook nog de
                 speeltuin weghalen. Stom stom stom. Daar zaten de drugdealers en die komen zeker terug
                 als het een parkje wordt. Ik ga er zitten als er kinderen zijn, niet als er niets te beleven valt
                 of als het onveilig voelt
                 aanpakken lawaaihufters (motoren, herrie-auto’s)
                 Beter en sneller openbaar vervoer
                 Heel veel van deze punten zijn al aanwezig
                 1) Ik walg van de stank van de vuilverbranding in Weurt. 2) ik heb ook veel last van rook en
                 wietlucht van de buren. Aandacht voor geuroverlast en een bewustwording van mensen
                 die in de stad dicht bij elkaar wonen zou ik prettig vinden.
                 Veilige, leefbare omgeving




Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

                                                                                                                     23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Snelle verdere ontwikkeling van groot eco-netwerk zoals Groene Corridor
vermindering van verkeer in de stad
Bovenstaande plekken worden plekken voor junks en daklozen. Klinkt mooi maar kijk nu
maar eens in parken etc.
voorbereiden op klimaatverandering
Groene zones op de doorgaande wegen. Nu moet je stoppen bij elk stoplicht op
doorgaande wegen zoals Anna, Graafseweg, Hatertseweg. Nu levert dit veel fijnstof op
omdat bij elk stoplicht gestopt moet worden en weer opgetrokken.
Meer veiligheid en licht op de straten.
Minder stinkende scooters, brommers en andere vervoermiddelen op fossiele brandstof op
de fietspaden en straten
Geen druk verkeer meer door de buurt
Snel, comfortabel en betrouwbaar openbaar vervoer waarmee ik overal in de stad kan
komen. (Dus niet alleen van mijn wijk naar het centrum met hoge frequentie)
Geen lawaai van airconditioning of verwarmingen. School veroorzaakt veel lawaai.
Bereikbaarheid van de stad
snelheidsbeperkingen maatregelen waardoor en minder verkeershinder is, m.n. omstreeks
de spitsuren.
Minder last van industrie
Betere luchtkwaliteit
Niet alles volbouwen, zowel die lelijke rijtjeswoning als die torenflats
Minder verkeer door de straat.
Groene straten zonder auto’s zoals stedenbouwkundige Nanda Sluijsmans die ontwerpt
Verdwijnen van industriële vervuilers.
Praktijkruimte voor huisartsen in (nieuwe) wijken
Ambachtelijke winkels
Minder verkeer.
Betere straatverlichting
Een goede nachtrust, die veelal door studentenfeestjes verstoord word.
minder verkeer en bouwactiviteiten
eigenlijk is dit al (in aanleg) aanwezig in Nijmegen Noord
schone omgeving, bedrijven zetten nogal nonchalant vuil buiten, vooral papier staat
ongebonden in straat en veroorzaakt veel vervuiling, kijk maar eens door de weeks in 1e
walstraat daar staat iedere dag het papier ongebonden opgestapeld en veroorzaakt veel
zwerfvuil.
Ik ben zeer tevreden over de inrichting en het woonplezier in Nijmegen!
verkeerslawaai (ZOAB) op de IJpenbroekweg en 50 km controle vanaf Takenhofplein
Weijbroekweg/Spijkerhofweg
Minder alcohol, tabak en vetverkooppunten, ook minder horeca en terrassen, en dat zeker
in de binnenstad
Minder geluidsoverlast thuis
Groene corridors om Nijmegen kriskras te doorkruisen te voet. Groene corridor aan de
randen en buiten Nijmegen bereikbaar te voet




                   24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                 meer doordacht groen: Biodiversiteit m.n. struiken (zoals vroeger) in plaats van onverzorgd
                 en vervuild onkruid
                 Luchtkwaliteit
                 Minder parkeerruimte voor de auto en meer autovrije straten.
                 verbieden van deelscooters en fietsen die overal her en der gedumpt en geparkeerd
                 worden.
                 Absoluut geen sportplekken in de buurt vanwege overlast!
                 De gemeente doet zich voor als natuuranalfabeet. Dit moet veranderen. Ik woon aan een
                 plas die zogenaamd een natuurbestemming heeft, maar massa’s recreanten verstoren
                 ongehinderd het vogelleven. De gemeente doet hier niets aan.
                 schone lucht
                 meer/betere zwembaden
                 Minder aanbod van ongezonde zaken: snackbars, coffeeshops, dealers, ongezond
                 supermarktaanbod, elektrische fietsen (gewoon zelf fietsen zonder elektrische steun),
                 minder festivals met alcohol- en drugsmisbruik en gehoorschade en ongelooflijk veel
                 rotzooi achteraf).
                 Verkeer in de Geerkamp regulering
                 Minder verkeer
                 Meer controle op auto’’ s, denk aan flitspalen en trajectcontroles. Mensen rijden roekeloos
                 door de stad heen...
                 Veiligheid om s avonds buiten te kunnen zijn
                 Ik vind dat Nijmegen dit al heel goed heeft. Vooral in de buurt waar ik woon.
                 Door vergrijzing in de stad ruimte om samen te gaan wonen en elkaar te ontmoeten
                 uitbreiden
                 Minder mensen. Waarom moeten we groeien en nog groter worden? Stel een maximum
                 aantal inwoners vast.
                 Verbieden houtstook
                 Minder auto’s schone lucht
                 Minder verkeerslawaai
                 Schone lucht. Er is nu veel fijnstof door verkeer, vooral de A73 en haar toegangswegen.
                 Snelheidsbeperking daar zou helpen.
                 Veiligheid auto - bewoner
                 Minder verkeer, meer schone lucht!
                 Meer plekken in de stad als bij het Goffertpark met de calisthenics-plek, die brengt mensen
                 samen en nodigt uit tot bewegen in de buitenlucht.
                 Tegengaan verhuur tot studentenhuizen op plekken waar de overlast al groot is
                 geluidsoverlast van verkeer, industrie en vooral warmtepompen/airco’s beperken
                 Is al perfect bij ons in de buurt
                 meer toezicht door politie (of eigen: aanwezigheid en bereikbaarheid van politie)
                 denk dat het in Nijmegen in het algemeen goed is. Ik kan niet overzien wat een groter
                 belang heeft.
                 Minder auto’s en vervuilende brommers en minder hout gestookte kachels
                 minder autoverkeer




Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

                                                                                                               25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Eigenlijk zijn alle genoemde punten al van toepassing in Nijmegen
Meer aandacht voor burenoverlast en toewijzing woningen wooncorporaties
Zwembad
Meer toezicht op hangjongeren en mensen die de order verstoren.
Nijmegen is al een heerlijke stad, waarin het prettig wonen is, met veel groen in de stad en
directe omgeving (Hatertse vennen, de stuwwal)
Minder verkeerscoverlast in geluid en stank.
Verbeteren luchtkwaliteit
minder verkeer, uitstoot van stikstof, fietsstraten, geen woningen bijbouwen
Voldoende aanbod van zorg, winkels, voorzieningen
meer autovrije of autoluwe zones in de stad.
Minder grote industrie
een ruimer, goed bereikbaar gezondheidscentrum met voldoende parkeergelegenheid
meer aandacht voor luchtvervuiling
Meer winkels op loopafstand
Verbod op houtstook
Lokaal gezond voedsel zoals de verkoop van de Warmoes/ kraam aan de straat
Ook goede veilige speelgebieden voor honden
Schonere lucht door minder auto- en scooterverkeer
Minder auto’s
geluidshinder grotere verkeerswegen beperken: APK voor motorfietsen invoeren
Hatert voldoet aan meest items
Schone lucht, ik heb CARA dus het stoppen met openhaarden juich ik zeer toe




                   26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                 Bijlage C: Achtergrondkenmerken respondenten
                                                                                      %              Respondenten


                    Centrum                                                   6%               77

                    Nijmegen-Oost                                             18%              219

                    Oud-West                                                  7%               88

                    Nieuw-West                                                9%               114

                    Nijmegen-Midden                                           16%              194

                    Nijmegen-Zuid                                             14%              167

                    Lindenholt                                                6%               78

                    Dukenburg                                                 11%              134

                    Nijmegen-Noord                                            11%              135

                    Weet niet/anders                                          0,5%             6




                    Jonger dan 20 jaar                                         0,1%                 1

                    20 tot 40 jaar                                             13%                  154

                    40 tot 65 jaar                                             48%                  581

                    65 tot 80 jaar                                             36%                  435

                    80 jaar of ouder                                           3%                   37

                    Wil ik niet zeggen                                         0,3%                 4




                    Werkend                                                    57%                  692

                    Studerend                                                  0,8%                 10

                    Gepensioneerd                                              35%                  417

                    Anders                                                     7%                   80

                    Wil ik niet zeggen                                         1%                   13




Map = Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Nota, beleids- of projectplan

                                                                                          27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>