<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                     Collegevoorstel
                     Openbaar




                     Onderwerp
                     Beleidskader Inclusie

                     Programma                      Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg   Behandeldatum            8 juli 2025
                     Portefeuillehouder             C.M.H. Daemen                       Status                   Openbaar




                     Advies
                         1. De antwoordbrieven met daarin de reacties op de ontvangen adviezen van de
                            volgende adviescommissies vast te stellen:
                                a. RegenboogRaad Nijmegen
                                b. Kleurrijk Samenleven in Nijmegen
                                c. Cliëntenraad Participatiewet
                                d. Seniorenraad

                     Aan de raad voor te stellen:
                              1. Het Beleidskader Inclusie vast te stellen, dit is een overkoepelend kader dat
                                  bestaat uit vijf algemene uitgangspunten die van toepassing zijn op alle
                                  domeinen waarop de gemeente actief is:
                                  -    Algemeen waar kan, maatwerk waar nodig
                                  -    Een opgave voor ons allemaal
                                  -    Met de mensen waar het om gaat
                                  -    Oog voor inclusie en discriminatie
                                  -    Werk in uitvoering

                     Aanleiding
                     Op 18 maart 2025 heeft u de startnotitie Inclusie aangeboden aan de raad. In de
                     startnotitie geeft u een voorzet voor een beknopt overkoepelend beleidskader dat van
                     toepassing is op alle domeinen waarop de gemeente actief is. Op 14 mei heeft de raad
                     opiniërend gesproken over de uitgangspunten van het overkoepelend kader. Daarnaast is
                     advies gevraagd aan de Nijmeegse adviescommissies en is een gesprek georganiseerd met
                     de stad en binnen de gemeentelijke organisatie. Met deze inbreng kan het definitieve kader
                     nu ter besluitvorming aan de raad worden aangeboden.


                     Wettelijk kader
                     Gelijke behandeling en recht doen aan verschillen is een basiswaarde in zowel onze
                     grondwet als de verklaring rechten van de mens. Artikel 1 van onze grondwet schrijft voor
                     dat discriminatie wegens godsdienst, levensbeschouwing, politieke gezindheid, ras,
                     geslacht, handicap, seksuele gerichtheid of op welke grond dan ook niet is toegestaan. Het
                     recht op inclusie is verder vastgelegd in internationale verdragen zoals het
                     kinderrechtenverdrag en het VN-verdrag Handicap.

                     Beoogde impact: kaderstelling
                     Met het overkoepelende beleidskader Inclusie beogen we met een vijftal algemene
                     uitgangspunten gemeentebreed ons beleid, onze dienstverlening en ons personeelsbeleid
                     nog inclusiever te maken. Met de uitgangspunten brengen we meer samenhang aan en




Overleggen / sjab = Collegevoorstel Kaderstelling
                                                                                                                        Beleidskader Inclusie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Collegevoorstel




richten we beter. Waardoor we onze huidige traditie van samenwerking met de stad
kunnen voortzetten en tevens een nieuwe impuls kunnen geven.

Het nieuwe kader is domeinoverstijgend. Het geeft sturing aan zowel de voortzetting van
specifieke agenda’s zoals de Regenboogagenda of het actieprogramma VN-verdrag
Handicap, maar ook aan het actief vormgeven van inclusie binnen reguliere aanpakken
gemeentebreed. Het inclusiekader is daarmee verbonden aan diverse programma’s,
ambities en doelen in onze begroting, waarbij we onderstaande ambitie en begrotingsdoel
van het programma Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg uitlichten:
Ambitie: Inwoners voeren eigen regie over hun leven, gezin en gezondheid en kunnen actief
deelnemen aan de maatschappij. Men heeft respect voor elkaar en ondersteunt elkaar.
Doel: Inwoners van Nijmegen kunnen (vrij)zichzelf zijn en worden hierin geaccepteerd.

Argumenten

1.1 We geven een reactie op de ontvangen adviezen
Het college heeft uitgebreide, inhoudelijke adviezen ontvangen van de RegenboogRaad
Nijmegen, Kleurrijk Samenleven in Nijmegen, de Seniorenraad en de Cliëntenraad. De
commissies spreken in hun adviezen steun uit voor de verbreding van inclusie naar alle
beleidsdomeinen en waarderen de aandacht voor diversiteit en maatwerk. Ze
benadrukken de noodzaak om het inclusiebeleid te verdiepen en verankeren, waarbij
aandacht wordt gevraagd voor (het gesprek met) de mensen en groepen mensen waarvoor
meedoen niet vanzelfsprekend is. In de antwoordbrieven geeft het college een reactie op
de aandachtspunten die in de adviezen zijn verwoord.

2.1 Overkoepelend kader doet recht aan belang van inclusie
Uit onderzoek en de praktijk weten we dat inclusie van belang is voor individuele
Nijmegenaren, voor de gemeenschap én voor onze organisaties en ondernemingen.

2.2 De keuzes uit de startnotitie zijn door de raad omarmd
In het definitieve kader zijn de keuzes van het college uit de startnotitie Inclusie
gehandhaafd:
-    Er is gekozen voor een beknopt overkoepelend kader op uitgangspuntenniveau.
-    Het kader bestaat uit algemene uitgangspunten die breed toepasbaar zijn:
           o Algemeen waar kan, maatwerk waar nodig
           o Een opgave voor ons allemaal
           o Met de mensen waar het om gaat
           o Oog voor inclusie en discriminatie
           o Werk in uitvoering
-    De uitgangspunten zijn van toepassing op de verschillende domeinen waarop de
     gemeente actief is: beleid, dienstverlening en P&O.
-    Het kader gaat uit van algemene vraagstukken en minder van doelgroepen
-    Het kader biedt daarnaast ruimte voor maatwerk en specifieke aanpakken
-    Er is aandacht voor gesprek, ervaringsdeskundigheid en dialoog.
-    Het kader doet recht aan onze traditie van samenwerking met organisaties en
     gemeenschappen.
-    Een kader op hoofdlijnen doet recht aan de complexiteit van diversiteit en inclusie en
     maakt uitwerking per domein mogelijk.




                                                                                              Beleidskader Inclusie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Collegevoorstel




-   Het kader getuigt van realisme: de uit te werken afwegingskaders (uitgangspunt 5)
    maken realistische keuzes mogelijk.

2.3 Het kader is verrijkt met inbreng uit de stad en de gemeentelijke organisatie
Tijdens negen inloopsessies in mei en juni is breed input opgehaald vanuit de stad en de
gemeentelijke organisatie. Daarnaast is de adviescommissies gevraagd advies te geven op
het conceptkader in de startnotitie Inclusie (zie Gesprek met de Stad).

2.4 Het kader geeft een impuls aan de inclusie van mensen met een beperking
Er is aandacht voor de stem en ervaring van mensen voor wie meedoen niet
vanzelfsprekend is. Bijvoorbeeld mensen met een fysieke beperking, mensen met
psychische klachten of mensen met een (licht) verstandelijke beperking. Die stem en
ervaring is nodig bij het werken aan een toegankelijke stad met toegankelijke
voorzieningen en om invulling te geven aan “Design voor all”.

Kanttekeningen

1.1 Budget in relatie tot de ambitie
De inclusie van Nijmegenaren met een beperking, een migratieachtergrond en van
LHBTIQ+ personen is mede afhankelijk van het algemene maatschappelijke klimaat in ons
land en in de wereld. De maatschappelijke acceptatie en tolerantie van de genoemde
groepen staat op onderdelen onder druk. Daarbij speelt het aflopende budget voor de
uitvoering van de Regenboogagenda vanaf 2026. Dit is zowel in het gesprek met de stad, in
de adviezen van de adviescommissies, als bij de inspraak op de startnotitie als risico naar
voren is gebracht. Met de beschikbare middelen kunnen vanaf 2026 een aantal
basisvoorzieningen LHBTIQ+ worden gecontinueerd, maar is er geen budget voor
aanvullende actieven en initiatieven vanuit de Regenbooggemeenschap voor de uitvoering
van de Regenboogagenda. Het eventueel voortzetten van de tijdelijke extra middelen voor
de uitvoering van de Regenboogagenda - jaarlijks € 100.000 van 2023 t/m 2025 - nemen we
mee met de begrotingsbesprekingen 2026-2029.

1.2 Prioriteit voor de uitvoering
De verbreding van diversiteit en inclusie naar alle domeinen, vraagt om herprioritering van
aandacht en eventueel van inzet van mensen en middelen binnen de domeinen. Het thema
kan daarbij concurreren met andere doelen. Het faciliteren van medewerkers is daarom
belangrijk. Bijvoorbeeld door het vergroten van het bewustzijn en de vaardigheden van
medewerkers, of het uitwerken van inclusiecriteria en deze opnemen in algemene
afwegingskaders binnen beleidsvelden. Beide thema’s - Investeren in kennis,
bewustwording en vaardigheden en Inclusie in afwegingskaders – nemen we mee in de
vervolgaanpak.

Gesprek met de stad
Op 26 mei hebben Nijmegenaren, belangengroepen en vertegenwoordigers van
maatschappelijke organisaties tijdens inloopsessies van een uur hun reactie op het
voorgenomen beleid kunnen geven. Bij vergelijkbare inloopsessies hebben medewerkers
van de gemeente Nijmegen en leden van de adviescommissies hun inbreng gegeven. De
bijeenkomsten zijn over het algemeen goed gewaardeerd en goed bezocht. Het verslag van
de gesprekken vindt u in de bijlage.




                                                                                              Beleidskader Inclusie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Collegevoorstel




Over het algemeen wordt er ingestemd met het overkoepeld kader en de vijf
uitgangspunten. Álle vijf de uitgangspunten worden van belang gevonden, met een lichte
nadruk op: “Met de mensen om wie het gaat” en “Een zaak voor ons allemaal”. Deelnemers
uit de stad benadrukken wat meer het belang van maatwerk en het belang van verschil
maken voor gelijke kansen. Ze vinden het belangrijk dat er actief wordt gewerkt aan
netwerkvorming en dat de mensen om wie het gaat betrokken worden.
Ook is in de sessies meegedacht over de toepassing van het kader. De inbreng kan worden
samengevat met de volgende thema’s:
     • Bevorderen bewustwording, kennis en vaardigheden
     • Versterken van samenwerking en dialoog
     • Aandachtspunten bij algemeen en maatwerk
     • Specifieke aandachtgroepen en intersectionaliteit 1
     • Ervaringsdeskundigheid
     • Goede voorbeeld geven

Deze input is, met de adviezen van de adviescommissies, gebruikt om de uitgangspunten
in de Startnotitie tekstueel aan te scherpen en beter leesbaar te maken. De input is
daarnaast vooral verwerkt op het laatste pagina van het kader, waar we de thema’s
benoemen die van belang zijn bij het toepassen van de uitgangspunten in de praktijk.

Financiën
Aan dit voorstel zijn geen financiële consequenties verbonden. De uitvoering van het
beleidskader gebeurt binnen de bestaande middelen op de verschillende domeinen.

Vervolg
Na vaststelling van het Beleidskader Inclusie door het college, zullen de volgende acties
plaatsvinden:
    -    Raadvoorstel wordt aangeboden aan de raad
    -    De adviescommissies ontvangen de vastgestelde reacties van het college
    -    Deelnemers ontvangen het verslag van de inloopsessies

Na definitieve vaststelling van het Inclusiekader door de raad worden langs vier lijnen de
volgende acties opgepakt:

Uitvoeringsagenda’s inclusie
• Vervolg Regenboogagenda                                                      2025/2026
• Vervolg Actieprogramma VN-verdrag Handicap                                   2025/2026
• Anti-discriminatieagenda                                                       eind 2025
In 2025 evalueren we de Regenboogagenda en het Actieprogramma VN-verdrag Handicap.
En starten we met het opstellen van de vervolgagenda’s op basis van de vastgestelde
uitgangspunten in het Beleidskader Inclusie én de bevindingen van de evaluaties.
Daarnaast stellen we dit jaar een anti-discriminatieagenda op.




1
 Intersectionaliteit gaat over overlap van kenmerken. Denk bijvoorbeeld aan vrouwen van kleur of LHBTIQ+
personen met een migratieachtergrond.




                                                                                                           Beleidskader Inclusie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Collegevoorstel




Dienstverlening
• Uitwerking visie dienstverlening                                              eind 2025
De visie op dienstverlening zal eind november worden vertaald in een uitvoeringsagenda.
De raad zal middels een jaarlijkse voortgangsrapportage op de hoogte worden gehouden.
Inclusie wordt daarin meegenomen.

P&O
• Update diversiteitsbeleid P&O                                                   2025/2026
In het beleidsstuk, met daaraan gekoppeld een uitvoeringsagenda, wordt aangeven op
welke wijze wordt gewerkt aan de diversiteit- en inclusiedoelen. Hierbij wordt, zoals aan de
raad is toegezegd op 14 april 2025, onderzocht welke –werkbare- interventies bij andere
gemeenten (zoals Utrecht en Amsterdam) zijn ingezet en of deze toepasbaar zijn in
Nijmegen. De raad wordt met een informatiebrief geïnformeerd over het beleidsstuk en de
uitvoeringsagenda en over hoe de raad periodiek wordt geïnformeerd over de voortgang.

Thema’s
     • Uitwerking prioritaire thema’s                                           eind 2025
Op basis van het gesprek met de stad en de organisatie én de adviezen van de
adviescommissies, worden de volgende thema’s met prioriteit opgepakt om de
uitgangspunten te vertalen naar de praktijk:
     o Ervaringsdeskundigheid gemeentebreed
     o Inclusie in afwegingskaders
     o Domein overstijgend samenwerken: inclusie, gezondheid en bestaanszekerheid.
     o Investeren in kennis, bewustwording en vaardigheden
Eind van het jaar zal de raad middels een informatiebrief op de hoogte worden gesteld op
welke wijze deze thema’s worden opgepakt en hoe hier periodiek over zal worden
gerapporteerd.




Bijlage(n)
1. Raadsvoorstel Beleidskader Inclusie
2. Beleidskader Inclusie
3. Adviezen van:
     a. RegenboogRaad Nijmegen
     b. Kleurrijk samenleven in Nijmegen
     c. Cliëntenraad Participatiewet
     d. Seniorenraad
4. Beantwoordingsbrieven aan:
     a. RegenboogRaad Nijmegen
     b. Kleurrijk samenleven in Nijmegen
     c. Cliëntenraad Participatiewet
     d. Seniorenraad
5. a. Verslag van het gesprek met stad en organisatie.
     b. Bijlage verslag




                                                                                               Beleidskader Inclusie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>