<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Beleidskader
Inclusie
2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Ons Nijmegen, een stad                                                       Nijmegen,
waar iedereen zich welkom                                                    Stad van iedereen
voelt, zichzelf kan zijn en                                                  Dat is geen loze kreet, maar een overtuiging die diep verankerd zit
                                                                             in wie we zijn en hoe we samenleven. We geloven dat iedereen

volwaardig kan meedoen.                                                      ertoe doet – jong en oud, met of zonder beperking, ongeacht
                                                                             genderidentiteit, seksuele oriëntatie, of met welke achtergrond
                                                                             dan ook.

                                                                             Juist in deze tijd, waarin vanzelfsprekendheden onder druk staan en ver­schil­
                                                                             len soms worden uitvergroot, is het belangrijk dat we blijven kiezen voor ver­
                                                                             binding, voor gelijkwaardigheid en voor een samenleving waarin iedereen mee
                                                                             kan doen en ertoe doet.
Inhoud
                                                                             Nijmegen heeft een traditie op inclusie, en die traditie willen we voortzetten
Nijmegen, Stad van iedereen                      1                           én versterken. Met dit kader zetten we een volgende stap. Een stap waarin
Samenvatting                                     2                           we breed kijken naar wie misschien nog te vaak wordt buitengesloten. Waarin
Inleiding                                        3                           we niet terugdeinzen voor het moeilijke gesprek, maar juist op zoek gaan naar
Inclusiebeleid                                   4                           dialoog. En waarin we als gemeente zelf het goede voorbeeld willen geven.
Uitgangspunten                                   6
1. Algemeen waar het kan, maatwerk waar nodig    7                           We weten: werken aan inclusie is geen kwestie van één plan of één actie. Het
2. Een opgave voor ons allemaal                  8                           vraagt volhouden, samenwerken en de bereidheid om steeds weer bij te leren
3. Met de mensen om wie het gaat                 9                           en nieuwe perspectieven toe te laten. Want echte vooruitgang boek je stap
4. Oog voor inclusie en discriminatie           10                           voor stap – samen met inwoners, organisaties, bedrijven en gemeenschappen
5. Werk in uitvoering                           11                           in onze stad.
Bronnen                                         12
                                                                             Wij zijn trots op de betrokkenheid van zovelen bij de totstandkoming van dit
                                                                             kader. De brede steun, maar vooral ook de ideeën over hoe we het in praktijk
                                                                             kunnen brengen, geven vertrouwen voor de toekomst.


                                                                             We nodigen iedereen uit om hieraan bij te dragen. Zo maken we Nijmegen nog
                                                                             meer een stad van iedereen – een stad waar mensen zich gezien, gehoord en
                                                                             veilig voelen.




                                                     Beleidskader Inclusie                                                                                    1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Samenvatting                                                                                                  Inleiding
Nijmegen heeft een lange traditie in het bevorderen van diversiteit en inclusie. We richten                   De titel van ons coalitieakkoord, “Ons Nijmegen, Stad van iedereen”, laat zien dat we
ons op verschillende groepen, zoals mensen met een beperking, een migratieachtergrond                         inclusie belangrijk vinden. Iedereen moet zich welkom voelen, erbij horen en mee kunnen
of LHBTIQ+ personen. Dit gebeurt via bestaand beleid en met speciale agenda’s zoals de                        doen. Dat is essentieel voor een goede kwaliteit van leven voor al onze inwoners.
Regenboogagenda en het Actieprogramma VN-verdrag Handicap.

                                                                                                              Nijmegen staat al jarenlang bekend om haar inzet      Onze ambitie
Tot nu toe ontbrak een overkoepelend beleid dat      Vijf uitgangspunten                                      voor diversiteit en inclusie. We zetten ons in voor   “Nijmegen is een stad waar iedereen zich
onze ambitie en aanpak op het gebied van inclusie    De aanpak van inclusie is gebaseerd op vijf              alle Nijmegenaren, bijvoorbeeld mensen met een        welkom voelt, zichzelf kan zijn en volwaardig
helder maakt. Dit beleidskader Inclusie brengt       centrale uitgangspunten:                                 beperking, een migratieachtergrond of LHBTIQ+         kan meedoen.”
hierin verandering. Het definieert onze ambitie:     • het streven naar brede, algemene toegankelijk­        personen. Dit doen we op verschillende manieren:
een stad waar iedereen zich welkom voelt, zichzelf     heid met maatwerk waar nodig;                          binnen bestaand beleid, in onze communicatie en       Doel van het kader
kan zijn en mee kan doen. Het kader biedt samen­     • het delen van verantwoordelijkheid tussen             dienstverlening, en met gerichte agenda’s zoals       Ter ondersteuning van onze ambitie presenteren
hangende uitgangspunten die gemeentebreed als          gemeente en samenleving;                               de Regenboogagenda of het Actieprogramma VN-          wij dit beknopt kader. Dit kader zorgt voor samen­
richtlijn dienen.                                    • actieve betrokkenheid van men­sen voor wie            verdrag Handicap. Toch laat onderzoek zien dat        hang door overkoepelende uitgangspunten te
                                                       participatie niet vanzelfsprekend is;                  sommige groepen nog altijd niet dezelfde kansen       benoemen. Het helpt bij het maken van keuzes in
                                                     • aandacht voor zowel inclusie als het voorkomen        hebben als anderen. Zij ervaren vaker uitsluiting     het algemene beleid binnen verschillende werk­
                                                       van discriminatie;                                     en belemmeringen en voelen zich minder geaccep­       gebieden én in de specifieke plannen en agenda’s.
                                                     • het realiseren van inclusie als een continu          teerd dan gemiddeld.
                                                       proces.                                                                                                      De overkoepelende uitgangspunten zijn relevant
                                                                                                              Hoewel we diversiteit en inclusie al lange tijd       voor alle terreinen waarop de gemeente actief is:
                                                     Met het beleidskader leggen we een stevige basis.        belang­rijk vinden, hadden we tot nu toe nog geen     voor het beleid en de uitvoering daarvan in samen­
                                                     Het zorgt voor meer samenhang en een scherpere           overkoepelend beleid hiervoor. Met dit beleids­       werking met inwoners en maatschappelijke part­
                                                     focus.                                                   kader Inclusie brengen we daar verandering in.        ners, voor onze dienstverlening aan Nijmegenaren,
                                                                                                              We maken hiermee duidelijk wat onze ambitie is,       én voor ons personeelsbeleid.
                                                                                                              hoe we daar met een nieuwe impuls aan willen
                                                                                                              werken, en hoe we de samenwerking met de stad
                                                                                                              daarbij blijven voortzetten.



                                                                                                              Leeswijzer
                                                                                                              In deze notitie leggen we eerst uit wat we verstaan onder inclusiebeleid en welke elementen we daarin
                                                                                                              belangrijk vinden. Daarna presenteren we vijf overkoepelende uitgangspunten. Deze vormen samen de
                                                                                                              kern van dit beleidskader.




2                                                                                         Gemeente Nijmegen   Beleidskader Inclusie                                                                                      3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Inclusiebeleid                                                                                                    rekening mee en kiest daarom vaker voor het cen­
Als we in Nijmegen werken aan meer diversiteit en inclusie, wat bedoelen we daar dan                              traal stellen van het vraagstuk in plaats van een
precies mee? En waarom is het belangrijk? Diversiteit en inclusie horen bij elkaar, maar                          doelgroep. Als er toch voor een doelgroep wordt
betekenen niet hetzelfde. Ook is het belangrijk vanuit welke invalshoek we naar de                                gekozen, is het belangrijk om duidelijk uit te leggen
uitdagingen in de stad kijken. In dit hoofdstuk leggen we dit uit.                                                waarom. Zo voorkomen we onbedoelde stigmati­
                                                                                                                  sering en het versterken van stereotypen.


Diversiteit, inclusie en                                 Discriminatie hoort ook bij dit onderwerp en             Het belang van diversiteit en
discriminatie                                            betekent dat iemand of een groep wordt achter­           inclusie
Diversiteit gaat over de verschillende kenmerken         gesteld vanwege bepaalde kenmerken of persoons­          Diversiteit en inclusie zijn van grote betekenis        Ook voor organisaties met een publieke taak, zoals
die mensen van elkaar onderscheiden. Dit kunnen          kenmerken .                                              voor de kwaliteit van leven van Nijmegenaren, de        de gemeente, is diversiteit inhoudelijk en van stra­
verschillen zijn zoals leeftijd, geslacht, huidskleur                                                             sociale samenhang in de stad en de effectiviteit        tegisch belang. Een personeelsbestand dat de stad
of een beperking. Dit zijn verschillen die vaak wat      Onze invalshoek                                          van organi­saties. Onderzoek en de ervaring van         weerspiegelt draagt bij aan herken­baarheid en ver­
meer zichtbaar zijn. Maar er zijn ook minder zicht­      Als we inclusief willen werken, willen we recht doen     mensen in onze stad laten zien dat een inclusieve       trouwen. Wanneer mensen de ruimte krijgen om
bare verschillen, zoals cultuur, seksuele voorkeur,      aan de verschillen tussen mensen. De manier              samenleving bijdraagt aan het welzijn van inwo­         hun talenten in te zetten, blijft de gemeente boven­
politieke overtuiging, belastbaarheid of persoon­        waarop we naar een vraagstuk kijken – onze               ners en aan een veerkrachtige, rechtvaardige stad.      dien een aantrekkelijke werk­gever. Sensitiviteit
lijk­heid. Diversiteitsbeleid richt zich vooral op het   invalshoek – speelt daarbij een grote rol.                                                                       voor uiteenlopende leef­werelden en behoeften
zorgen voor een goede afspiegeling van mensen                                                                     Wanneer inwoners volwaardig kunnen meedoen,             versterkt de toegankelijk­heid en effectiviteit van
met al deze verschillende kenmerken.                     Inclusief werken betekent in de eerste plaats dat        heeft dit een positief effect op hun fysieke en men­    de dienstverlening van de gemeente Nijmegen.
                                                         we oog hebben voor alle stemmen in de samen­             tale gezondheid. Tegelijkertijd blijkt dat ervaren
Inclusie gaat over hoe je met die verschillen            leving. We moeten ons afvragen: worden alle              uitsluiting of discriminatie negatieve gevolgen
omgaat. In een inclusieve stad of organisatie            perspectieven gehoord? En worden ze even serieus         heeft – onder meer voor iemands gezondheid,
mogen die verschillen er zijn en worden ze geres­        genomen, ongeacht hoe groot de groep is of hoe           opleidingskansen en positie op de arbeidsmarkt.
pecteerd. Inclusie betekent niet alleen dat de groep     duidelijk deze zich uitspreekt? Inclusief werken
mensen goed vertegenwoordigd is, maar vooral             vraagt om afstand te nemen van het idee dat de           Een inclusief beleid zorgt ervoor dat het potentieel
dat iedereen mee kan doen en zich gewaardeerd            meerderheid altijd de norm bepaalt.                      van álle Nijmegenaren beter wordt benut. Dit is van
voelt. Inclusie hangt daarom nauw samen met                                                                       toenemend belang, zeker gezien de krapte op de
participatie.                                            Ook is het belangrijk of we bij een vraagstuk de         arbeidsmarkt. Daarnaast presteren organisaties en
                                                         focus leggen op een specifieke groep of op het           teams met een diverse samenstelling aantoonbaar
Er zijn verschillende zaken die bijdragen aan een        vraagstuk zelf. Groepen – zoals Nijmegenaren             beter: zij zijn innovatiever, creatiever en leveren
inclusieve stad. Inclusief beleid richt zich bijvoor­    met een migratieachtergrond – zijn namelijk niet         vaak hogere kwaliteit. Inclusie versterkt bovendien
beeld op goede fysieke, digitale en sociale toe­         één geheel. Mensen verschillen onderling sterk,          de sociale verbondenheid in buurten, gemeen­
gankelijkheid en veiligheid, begrijpelijke communi­      bijvoor­beeld in gender, beperking, religie, culturele   schap­pen en netwerken. Uitsluiting daarentegen
catie, zekerheid van wonen en inkomen, toegang           achtergrond, leeftijd, inkomen, opleiding of taal­       leidt vaak tot polarisatie, afnemende maatschap­
tot zorg en ondersteuning, en ruimte voor eigen          vaardigheid. Iedereen is een unieke combinatie van       pe­lijke samenhang en oplopende maatschappelijke
keuzes.                                                  kenmerken. Een inclusieve benadering houdt hier          kosten.


4                                                                                            Gemeente Nijmegen    Beleidskader Inclusie                                                                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Uitgangspunten
In dit deel presenteren we vijf algemene en over­
koepelende uitgangspunten voor het werken aan
diversiteit en inclusie. Deze uitgangspunten zorgen
voor meer samenhang en geven richting aan onze
gemeentebrede inzet. Zo kunnen we onze aanpak,
samen met de mensen en de organisaties in de stad,
effectiever maken.

Per uitgangspunt beschrijven we kort de ambitie.
Vervolgens geven we aan hoe het uitgangspunt
wordt vertaald naar beleid en uitvoering.



                                                                          1. Algemeen waar het kan, maatwerk waar nodig
                                                                          Werken aan een stad waar iedereen       • We willen ons inclusiedoel zoveel mogelijk realiseren
                                                                          zich thuis voelt, betekent vooral dat     in het regulier beleid en de reguliere aanpakken.
                                                                          we inzetten op aan­pakken die breed     • Daarbij leggen we de focus op het oplossen van vraag­stukken
                                                                          toegankelijk zijn en zo min moge­lijk     voor iedereen.
                                                                          Nijmegenaren uitsluiten.                • We streven naar aanpakken die zoveel mogelijk mensen
                                                                          Daarbij erkennen wij dat mensen           insluiten (situatie 3). Waar nodig vullen we dit aan met
                                                                          van elkaar verschillen en niet allen      maatwerk (situatie 2).
                                                                          met dezelfde uitgangspositie star­      • We formuleren aanvullend specifieke inclusieagenda’s waar
                                                                          ten. Daarom pas­sen wij – waar            dit meerwaarde heeft of wettelijk verplicht is.
                                                                          nodig – onze aanpak aan om gelijke      • Daarbij hebben we aandacht voor gezamenlijke thema’s over
                                                                          kansen te bieden. Maatwerk is dan         doelgroepen heen.
                                                                          noodzakelijk.                           • We richten ons daarbij op de grootste problemen of de
                                                                                                                    mensen en groepen met de meeste kans op achterstelling of
                                                                                                                    uitsluiting.



6                                                     Gemeente Nijmegen   Beleidskader Inclusie                                                                                     7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2. Een opgave voor ons allemaal                                                                             3. Met de mensen om wie het gaat
We willen een stad zijn waar           • Uitgangspunt voor beleid op alle levensdomeinen is:               Een aanpak die werkt voor zoveel      • We gaan/blijven in gesprek met belangengroepen,
iedereen kan meedoen, zonder             participatie en representatie van alle inwoners.                   mogelijk Nijmegenaren ontstaat          adviescommissies, bewonersinitiatieven, etc.
belemmeringen door afkomst,            • Inclusie is een uitgangspunt voor de gemeente in de rol           niet vanzelf. Daarvoor is het nodig   • We maken gebruik van ervaringskennis en -deskundigheid
achtergrond of identiteit. Dat           van dienstverlener en van werkgever.                               om actief in gesprek te gaan met        in alle fasen van beleid, ontwerp en uitvoering.
vraagt om inzet op alle gebieden       • De uitvoering van specifieke inclusieagenda’s is een college      mensen in de stad – vooral met        • We hebben aandacht voor ervaringen van alle Nijmegenaren
van het leven en in alle levensfasen     brede verantwoordelijkheid.                                        degenen voor wie meedoen niet           en de schuring die dat oplevert.
van Nijmegenaren. De gemeente          • We streven naar actieve netwerkvorming met organisaties           vanzelfsprekend is. Hun ervaringen    • Specifieke inclusieagenda’s ontwikkelen we samen met
speelt hierin een belangrijke rol,       en ondernemingen in de stad die werken aan inclusie.               laten zien wat echt inclusieve,         de netwerken en gemeenschappen. We zorgen voor een
maar we kunnen dit niet alleen.                                                                             algemene aanpakken zijn. En ze          gezamenlijke uitvoering.
Juist in samenwerking met                                                                                   maken zichtbaar wanneer maat­         • Ook in specifieke inclusieagenda’s hebben we aandacht
inwoners en maatschappelijke                                                                                werk of extra inzet nodig is om         voor dialoog en verbinding.
organisaties kunnen we écht het                                                                             gelijke kansen te realiseren.
verschil maken. Inclusie is een
gedeelde verantwoordelijkheid.



8                                                                                       Gemeente Nijmegen   Beleidskader Inclusie                                                                               9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>4. Oog voor inclusie en discriminatie                                                                      5. Werk in uitvoering
We benaderen inclusie meestal         • Naast de wettelijke taken op het gebied van discriminatie,        Werken aan een stad voor iedereen      • We nemen inclusie mee in al onze afwegingskaders.
van­uit een positieve insteek:          werken we aan de preventie van discriminatie in de stad.           is een voortdurend proces – het is     • We motiveren onze keuzes aan de hand van duidelijke criteria.
zorgen dat mensen erbij horen en      • De gemeentelijke organisatie heeft in de rol van dienst­          nooit ‘af’. We bouwen voort op wat     • Geen maatregelen voor de bühne, maar doen wat werkt.
zich wel­kom voelen. Tegelijkertijd     verlener en van werkgever oog voor zowel inclusie als              er al is. Daarbij beschikken we niet
vraagt het thema ook aandacht           uitsluiting.                                                       over onbeperkte middelen of een
voor de keerzijde – namelijk uit­                                                                          leeg canvas om de stad volledig
sluiting en discriminatie. Daarom                                                                          opnieuw in te richten. Dit vraagt
richten we ons niet alleen op het                                                                          om een stapsgewijze aanpak. We
bevorderen van inclusie, maar                                                                              blijven werken aan een inclusieve
hebben we ook oog voor situaties                                                                           stad door inclusie structureel mee
waarin mensen worden buiten­                                                                               te nemen in onze afwegingskaders.
gesloten of ongelijk behandeld.                                                                            En door realistische keuzes te
                                                                                                           maken en hierover helder te
                                                                                                           com­municeren.



10                                                                                     Gemeente Nijmegen   Beleidskader Inclusie                                                                               11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Artikel 1 van onze grondwet schrijft voor dat discriminatie wegens
godsdienst, levensbeschouwing, politieke gezindheid, ras, geslacht,
handicap, seksuele gerichtheid of op welke grond dan ook niet is
toegestaan.



Bronnen
Handicap NL
CBS; Samenvatting-Integratie en Samenleven
SCP; De sociale staat van Nederland
Vizier en Radboud Universiteit; Welzijn en Veiligheid van Regenboog
Nijmegen (2022)
Gemeente Nijmegen (2024); Nijmeegse LHBTIQ+ monitor 2024
GGD Gelderland zuid; Gezondheidsmonitor Jeugd 2023
Movisie; Inclusie en Diversiteit; Wat, waarom en hoe? (2021)




Colofon
© 2025
Uitgave: 		       Gemeente Nijmegen
Illustraties      Barbara Boschman
Ontwerp		         Edo Nauta




12                                                                    Gemeente Nijmegen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>