<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                                 Kleine Koppel 26
                                                                                 3812 PH Amersfoort
                                                                                 +31 (0)33 3036800
                                                                                 info@overmorgen.nl
                                                                                 overmorgen.nl
                                                                                 IBAN NL48RABO0145534111
                                                                                 BIC RABONL2U
                                                                                 BTW 8145.82.035.B01
                                                                                 KVK 27243218
Routekaart aanpak
stikstof Noord-Veluwe
AAN            :  Rik Swieringa
VAN            :  Gerard van Santen, Coen Bernoster
DATUM          :  17-3-2021
ONDERWERP      :  Routekaart voor vervolg
1.1 Inleiding en kader
Op 17 maart 2021 heeft Over Morgen een adviesrapport opgesteld over de gebiedsgerichte aanpak stikstof
Noord-Veluwe. Aanleiding was dat de Noord-Veluwse gemeenten willen inzetten op een gezamenlijke,
gebiedsgerichte aanpak stikstof. Ze hebben Over Morgen gevraagd hierin te adviseren: “Kan Over Morgen
de regio Noord-Veluwe ondersteunen bij het opstellen en (coördineren van het) uitvoeren van de
gebiedsgerichte aanpak stikstof?” De uitvraag naar een gebiedsgerichte aanpak stikstof Noord-Veluwe
bestond uit drie fases:
     •   Voorbereiding (fase 1): het verkennen van en adviseren over hoe een gebiedsgerichte aanpak stikstof
         van de grond kan komen.
     •   Uitwerking (fase 2): het inrichten en verankeren van de gebiedsgerichte aanpak voor een succesvolle
         uitvoering.
     •   Uitvoering (fase 3): het uitvoeren van de gebiedsgerichte aanpak.
Het opgeleverde adviesrapport richt zich op de resultaten van de voorbereidingsfase (fase 1) met
aanbevelingen voor de verdere uitwerking (fase 2 en 3) van een gebiedsgerichte aanpak stikstof Noord-
Veluwe. Daarnaast heeft de regio gevraagd om een concrete uitwerking van het vervolg in fase 2 en 3. Deze
uitwerking hebben beschreven in deze ‘Routekaart voor vervolg’.
Uit het adviesrapport blijkt dat er momentum, draagvlak en urgentie is. De provincie Gelderland is enthousiast
over de gekozen aanpak in Noord-Veluwe en ziet dit als een voorbeeld voor andere regio’s. Provincie
Gelderland wil voor de zomer van 2021 een uitvoeringsprogramma GMS opstellen waarin de Noord-Veluwe
een plek moet krijgen. De deelnemers aan de gebiedstafels zien de aanpak, de visiekaart en de
programmalijnen als een kans om door te pakken. En ook de wethouders van de gemeenten zelf zien met
deze resultaten mogelijkheden voor de gezamenlijke uitvoering. Naast de inhoudelijke visiekaart en de
programmalijnen is ook de overtuiging gegroeid dat onderling samenwerken op dit dossier loont. Het is nodig
zodat de regio zelf sturing kan blijven geven aan de toekomst van de Noord-Veluwe.
De gemeenten, provincie en partners zien allemaal de urgentie om voortvarend met het stikstofvraagstuk aan
de slag te gaan. De gemeenten om ontwikkelingen in het gebied mogelijk te (blijven) maken, de provincie om
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>  stikstofwinst te boeken (o.a. door het aankopen van bedrijven) en de partners in het gebied om perspectief te
  krijgen voor te maken keuzes op bedrijfsniveau (innoveren, huidige koers bijstellen of beëindigen).
  Om aan dit alles een robuust vervolg te geven, lichten wij in deze routekaart voor het vervolg onze visie toe op
  hoe de regio Noord-Veluwe de behaalde resultaten kan operationaliseren. De kern van onze visie is: “zet een
  regionale taskforce op met de taak om individuele vragen en nieuwe gebiedsontwikkelingen op te
  pakken en zorg te dragen voor uitvoering van de projecten van het uitvoeringsprogramma”. Zet daarbij
  het gebied centraal en laat de visiekaart richting geven om de juiste ontwikkeling op de juiste plek tot stand te
  brengen.
  De weg hiernaar toe valt uiteen in twee onderdelen: een vervolg op het huidige traject (fase 1) om te komen
  tot definitieve afspraken (fase 2; zgn. kwartier maken). En vervolgens een uitvoeringsfase (fase 3) waarin de
  regionale taskforce actief invulling gaat geven aan haar taken.
  1.2 Kwartier maken (fase 2, mei 2021 – oktober 2021)
  Als vervolg op het huidige traject is het van belang om tot een uitwerking en verankering te komen van inhoud,
  organisatie en financiële middelen. Daarmee ontstaat een stevig fundament voor de toekomstige uitvoering.
  Start met een verankering voor het kwartier maken zelf, gevolgd door het optuigen van de aanpak en eindig
  met verankering ten behoeve van de verdere uitvoering.
  Advies voor de verankering bij aanvang:
       •   Kom als regio Noord-Veluwe tot overeenstemming met provincie Gelderland over de aanpak;
       •   Organiseer financiële middelen zodat een kwartiermaker aan de slag kan gaan;
       •   Bekrachtig opdracht en mandaat voor de kwartiermaker om de verdere uitwerking van de regionale
           taskforce en het uitvoeringsprogramma voor zijn/haar rekening te nemen.
      TOELICHTING
      De provincie heeft in het bestuurlijk overleg op 14 januari 2021 aangegeven dat zij nadere afspraken wil
      maken met de regio Noord-Veluwe in het kader van de Gelderse Maatregelen Stikstof. Dit betekent dat
      de onderlinge samenwerking verder uitgewerkt moet worden naar rollen, taken en instrumentarium.
      Voordat gestart wordt met deze uitwerking is belangrijk dat de regio Noord-Veluwe en de provincie aan
      elkaar bevestigen dat deze fase samen ingezet wordt en ook onderling afspraken maken over de
      financiering van deze fase. Voor de regio Noord-Veluwe geldt dat de individuele gemeenten groen licht
      moeten geven voor deze uitwerking zodat er voldoende middelen beschikbaar zijn om een
      kwartiermaker aan te stellen, maar ook dat de kwartiermaker een gedragen opdracht en mandaat heeft
      om de uitwerking ter hand te nemen.
  Advies voor de uitwerking:
       •   Richt de regionale taskforce in: opdracht, mandaat, positionering, hoeveelheid fte en bemensing;
       •   Uitwerken van een uitvoeringsprogramma met concrete projecten en een rollende agenda;
       •   Financiering van de regionale taskforce en het uitvoeringsprogramma, met daarin een verdeelsleutel
           en verdeling van de geraamde kosten voor 2021 en 2022.
2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>      TOELICHTING
      In deze fase zal de kwartiermaker de taskforce, het uitvoeringsprogramma en de financiën (kosten en
      baten) verder uitwerken. De bemensing van de regionale taskforce zal in nauw overleg met de
      gemeenten plaatsvinden met de vraag welke capaciteit vanuit de gemeenten beschikbaar is. Daarnaast
      zal externe deskundigheid aangetrokken moeten worden. Het uitvoeringsprogramma beschrijft de
      projecten waarmee de Regio Noord-Veluwe start. Het betreft gemeentelijke projecten, initiatieven van
      gebiedspartijen en nieuwe gebiedsontwikkelingen die ontstaan door de aankoop van bedrijven door
      provincie en/of Rijk. Naast deze concrete projecten beschrijft het uitvoeringsprogramma de onderdelen
      waar de komende jaren aan gewerkt gaat worden en die gedurende het traject met nieuwe projecten
      ingevuld kunnen worden. Voor de financiering van de regionale taskforce en de projecten wordt een
      verdeelsleutel opgesteld voor de vaste bijdragen van de gemeenten en provincie. Voor projecten zullen
      projectgerelateerde afspraken worden gemaakt.
  Advies voor de afronding:
       •    Veranker de gebiedsgerichte aanpak stikstof in gemeentelijk beleid;
       •    Stel een samenwerkingsafspraak met provincie Gelderland in het kader van GMS op;
       •    Leg financiering van regionale taskforce en uitvoeringsprogramma 2021/2022 vast, plus verdeelsleutel
            voor periode daarna;
       •    Leg de opdracht en het mandaat voor boegbeeld/programmamanager van de uitvoering vast.
      TOELICHTING
      De afronding van het kwartier maken gebeurt door de aanpak, inhoud, organisatie en financiële
      middelen formeel te verankeren. De regionale taskforce en het uitvoeringsprogramma zal onderdeel
      moeten worden van gemeentelijk beleid. De gemeenten verankeren daarmee dat zij ten aanzien van de
      stikstofaanpak gezamenlijk optrekken en gebiedsgericht te werk gaan. Ons advies is om de aanpak
      formeel door de gemeenten vast te laten stellen door een raadsbesluit van de deelnemende gemeenten.
      Ook de provincie Gelderland zal hierover een besluit moeten nemen zodat er een basis ligt om tot een
      samenwerkingsafspraak te komen. Door de afspraken tussen de provincie en de Regio Noord-Veluwe
      vast te leggen in een samenwerkingsovereenkomst worden de verwachtingen wederzijds expliciet
      gemaakt en ligt er een stevig fundament voor verdere uitvoering. In deze samenwerkingsovereenkomst
      worden ook de financiële afspraken tussen regio en provincie vastgelegd.
  1.2.1 Opdracht en mandaat voor uitvoering in fase 3
  Als vervolg op het opnemen van de regionale aanpak stikstof in gemeentelijk beleid en afspraken over de
  onderlinge samenwerking tussen de gemeenten en tussen de regio Noord-Veluwe en de provincie, dient een
  opdracht en mandaat voor de regionale taskforce te worden opgesteld die de basis vormt voor de verdere
  uitvoering in fase 3.
3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>  1.3 Regionale taskforce actief en uitvoering projecten (fase 3, oktober 2021 – 2025)
  Na de fase van kwartier maken kan de regionale taskforce daadwerkelijk aan de slag. Op basis van de
  opgestelde programmalijnen (proeftuinen en organisatorisch) adviseren wij de regionale taskforce in elk geval
  de volgende vijf kerntaken te geven. Deze zullen in de volgende paragrafen verder worden toegelicht:
       •    Regisseren;
       •    Basis op orde brengen;
       •    Loketfunctie voor (complexe) vragen;
       •    Naar buiten gaan met erfcoaches voor boeren, bedrijven en buitenlui;
       •    Uitvoeren en actualiseren van gebiedsprogramma met projecten;
       •    Communiceren.
  1.3.1 Regisseren
  Doel van het regisseren is de samenwerking, samenhang en integraliteit van de aanpak te bewaken en
  uitbouwen. De eindverantwoordelijke van de taskforce vormt het cement, de saté-prikker tussen alle
  onderdelen van de taskforce. Hij/zij is het boegbeeld en het gezicht van de taskforce, en zorgt voor de
  verbinding met de belangrijkste stakeholders in het gebied, de provincie Gelderland en de individuele
  gemeenten in de Regio Noord-Veluwe.
  1.3.2 Basis op orde brengen
  Herhaaldelijk is de afgelopen maanden naar voren gebracht dat de 0-situatie niet goed in beeld is. Bedrijven
  zonder (actuele) vergunning of met ongebruikte ruimte (wel vergunning maar bijv. geen of minder dieren op
  het bedrijf) vervuilen het huidige beeld van de 0-situatie voor de emissie van bestaande bedrijven. Goede
  registratie en, waar wenselijk, het legaliseren van de individuele bedrijfssituatie vraagt een inspanning van de
  taskforce in samenwerking met de individuele gemeenten, provincie, RUD, gebiedspartners etc. Ook in de
  Kop van de Veluwe (economie) wordt gesproken over vergunningen van bedrijven en bedrijfsbezoeken. Ook
  hierin is samenwerking wenselijk om te voorkomen dat bedrijven twee keer benaderd worden.
  Databeheer is van belang om goed grip te krijgen op de 0-situatie. Wij adviseren vooraf al goed na te denken
  over het hoe, waarom, wat, wie, wanneer en toegang van dit databeheer. Belangrijke succesfactor is dat de
  regionale taskforce medewerkers (om zich heen) heeft die inhoudelijk deskundig zijn en zich goed voelen bij
  een rol als ‘dossiervreter’: zij weten door te zetten om die goede 0-situatie vast te leggen en op peil te houden.
  1.3.3 Loketfunctie voor (complexe) vragen
  De loketfunctie van de regionale taskforce is tweeledig:
       •    Voor individuele vergunningsvragen, ontwikkelvragen en het toetsen aan/bewaken van het
            ontwikkelperspectief uit de visiekaart.
       •    Voor nieuwe gebiedsontwikkelingen en het toetsen aan/bewaken van het ontwikkelperspectief uit de
            visiekaart.
  Door regionaal samen te werken kunnen de gemeenten kennis en capaciteit bundelen voor nieuwe aanvragen
  of ontwikkelingen die stikstofruimte opleveren of vragen. Daarnaast kan door deze samenwerking vanuit het
  ontwikkelperspectief van de visiekaart worden gestuurd zodat de juiste ontwikkeling op de juiste plek
  plaatsvindt. De wijze waarop deze samenwerking wordt ingevuld zal in de fase van kwartier maken uitgewerkt
  moeten worden. Het kan bijvoorbeeld ingevuld worden door de capaciteit van individuele gemeenten over te
  hevelen naar de taskforce. Een even goed alternatief is de aanvragen en nieuwe ontwikkelingen te
  coördineren door een projectgroep te formeren waarin alle gemeenten deelnemen en hun casuïstiek
  inbrengen om die gezamenlijk te bespreken en van advies te voorzien. Met deze laatste werkwijze wordt
  bijvoorbeeld in de Regio Food Valley succesvol samengewerkt op het terrein van functieverandering in het
  buitengebied.
  Ten aanzien van nieuwe gebiedsontwikkelingen kan de regionale taskforce ook adviseren welk traject
  gekozen moet worden. Een recente uitspraak van de Raad van State over een vergunningsaanvraag voor
4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>  Moerdijk1 geeft aan dat niet te allen tijde een Natuurbeschermingswet vergunning van de provincie nodig is,
  maar dat de gemeente hierin ook een eigen afweging kan maken. Deze uitspraak lijkt het juridische
  instrumentarium te verrijken en een oplossing te bieden voor lokale problemen/ontwikkelingen, bijvoorbeeld
  het uitbreiden van een supermarkt in het dorpscentrum. Voor een regionale gebiedsgerichte aanpak lijkt het
  minder soelaas te bieden. De gemeenten hebben in het portefeuillehouderoverleg van 10 februari 2021
  aangegeven dat zij deze mogelijkheid nader willen verkennen en inventariseren welke quickwins hiervoor in
  aanmerking komen.
  1.3.4 Naar buiten gaan met erfcoaches voor boeren, bedrijven en buitenlui
  In de gesprekken met de gemeenten, maar zeker bij de gebiedstafels, is met nadruk onder de aandacht
  gebracht het belang om proactief met bedrijven en ondernemers in contact te staan. Veel (agrarische)
  bedrijven zijn op zoek naar een juiste toekomstinvulling voor hun bedrijf en/of bedrijfslocatie. Zij vinden het
  lastig keuzes te maken door alle ontwikkelingen op gebied van beleid en regels. Ondersteuning bij deze
  zoektocht is wenselijk. Een erfcoach die als vertrouwenspersoon en sparringpartner meedenkt blijkt hiervoor
  een goede hulp te zijn. Vanuit het Rijk en de provincie Gelderland wordt dit onderkent. Het Rijk heeft hiervoor
  een subsidieregeling die naar verwachting binnenkort weer opengesteld wordt. De provincie is bezig, mede
  gelet op de grote belangstelling voor de Rijksregeling, een aanvullende subsidiemogelijkheid op te stellen.
  Belangrijk is dat deze contactpersonen (erfcoaches) vertrouwen genieten van de ondernemers en ook
  continuïteit kunnen bieden zodat voor de betreffende ondernemer er een gezicht en vast persoon is waar
  hij/zij de ontwikkeling van het bedrijf mee kan bespreken.
  Door proactief naar buiten te gaan en boeren, bedrijven, landgoederen en anderen op te zoeken, zal als
  gevolg van de keuzes die de ondernemers gaan maken meer dynamiek komen en ontwikkelstappen worden
  gezet. De erfcoaches kruipen als het ware in de haarvaten van het gebied.
  Geredeneerd vanuit de visiekaart en de realisatie daarvan zullen door de erfcoaches nieuwe mogelijkheden
  worden ontdekt om tot juiste ontwikkeling op de juiste plek te komen. Dit kan zijn in de vorm van een
  zelfstandige oplossing voor het betreffende bedrijf maar evengoed input voor een gebiedsontwikkelingsproject
  waarin meerdere initiatieven aan elkaar worden verbonden. Zorgvuldige omgang met (vertrouwelijke)
  informatie vormt hierin de sleutel.
  1.3.5 Uitvoeren en actualiseren van gebiedsprogramma met projecten
  De onderwerpen uit de hiervoor beschreven paragrafen zijn invullingen van de in het adviesrapport genoemde
  organisatorische programmalijnen. Vanuit de visiekaart zijn, zoals in het adviesrapport beschreven, ook een
  vijftal inhoudelijke programmalijnen (zgn. proeftuinen) opgesteld. Hierbinnen zullen naar verwachting allerlei
  projecten ontstaan (of al lopen). De inventarisatie die voor de totstandkoming van dit advies is uitgevoerd via
  de verkennende gesprekken en gebiedstafels kan een goed startpunt zijn voor verdere uitwerking van deze
  projecten.
  Deze projecten worden opgenomen in een gebiedsprogramma. Nieuwe projecten worden hieraan
  toegevoegd. Op deze wijze ontstaat overzicht over en samenhang in de uitvoering van de gebiedsgerichte
  aanpak. Ook kan actie worden ondernomen om nieuwe projecten te ontwikkelen waar dit wenselijk is.
  Financiering zal op projectniveau plaatsvinden en gemeenten zullen op projectniveau een besluit nemen over
  een eventuele financiële bijdrage aan het project.
  1.3.6 Communiceren
  Om betrokkenheid rond deze gebiedsgerichte aanpak stikstof op te bouwen, is communicatie over de
  ontwikkelingen, leerervaringen en resultaten belangrijk. Vanuit de regionale taskforce zal deze communicatie
  worden verzorgd. Aandachtspunt is onderscheid te maken tussen de diverse doelgroepen: betrokken
  1 Uitspraak in geding tussen Stichting Behoud Buitengebied Moerdijk, gemeente Moerdijk en Vereniging Milieuwerkgroep Moerdijk tegen
  Provinciale Staten van Noord-Brabant, Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, datum 30-09-2020, zaaknummer 201606653/2/R2
5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>  wethouders, ambtenaren, gemeenteraadsleden, projectdeelnemers en gebiedspartijen. Eén en ander zal
  uitgewerkt moeten worden in een communicatieplan met adequate begroting en bemensing.
  1.4 Raming kwartier maken (fase 2, april 2021 – oktober 2021)
  Voor het uitvoeren van fase 2, zoals beschreven in paragraaf 1.2, ramen wij de volgende kosten:
     Onderdeel                 Toelichting                         Duur               Investering
     Kwartiermaker             Ca. 1,5 dag per week                6 maanden             € 50.000,- excl. BTW
     Ondersteuning             Ca. 1 - 1,5 dag per week            6 maanden             € 30.000,- excl. BTW
     TOTAAL                                                                             € 80.000,- excl. BTW
  Het betreft hier een voorlopige raming. Mochten jullie hierop willen doorpakken met ons dan maken wij eerst in
  goed overleg met jullie een offerte met een nader uitgewerkte aanpak, planning en raming.
  Wij willen jullie bedanken voor de samenwerking afgelopen maanden en hopen op een mooi vervolg.
  Met vriendelijke groet,
  Over Morgen B.V.
  Gerard van Santen
  Adviseur
6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>