<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                 Stichting
                                                 Behoud



                                                 Uiterwaarden landschep



                                                                          gemeente   Rheden
                                                        Ingekomen d.d


                                                                    I 7 FEB. 2D)7

                                                       Nummer:_______
                                                       Behandelaar:
                                                       Kopie aan:               Afg

           Reactie op het rapport: Hoogwatervluchtplaatsen.

                      Behorende bij de MER rapportage:

             Boerderijverplaatsing Borchkeppel Middachten




   Opgesteld door: De Stichting Behoud Uiterwaardenlandschap
                               (SBU)




Conclusie:

In het rapport staat zoveel foutieve informatie, dat SBU het in zijn geheel afkeurt.
Wat er tijdens hoogwater in de Havikerwaard gebeurt is niet vergelijkbaar ten opzichte van
Ellecomsepolder.
Verder besteedt het rapport geen aandacht aan de toekomstige ontwikkelingen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Samenvatting

In het rapport (blz. 1) wordt melding gemaakt dat sinds 1995 de samenhang tussen de
hoogwatervluchtplaatsen in de Havikerwaard is verbetert en via een hogere verbinding kunnen de dieren
door de faunapassage onder de A 348 via de Ellecomsepolder uitwijken naar de Veluwe.

SBU conclusie:
Vanaf 1995 tot aan eind 2013 zijn geen activiteiten uitgevoerd om de samenhang tussen de
hoogwatervluchtplaatsen in de Havikerwaard te verbeteren.
Onder druk van SBU is in het kader 'Aanleg faunatunnel Middachten in 2013' een hoogwatervluchtroute in
de Havikerwaard aangelegd. Er is toegezegd (gemeente Rheden) dat deze route in verbinding zou staan met
de faunatunnel. Men heeft zich niet gehouden aan deze toezegging en heeft de vluchtroute (dijk) op ongeveer
700m afstand van de faunatunnel gelegd.
Gezien het feit dat vanaf 2013 tot aan heden (2017) geen hoogwater is geweest heeft de vluchtroute en de
faunatunnel niet kunnen bewijzen of zij ook gezamenlijk goed zullen functioneren. SBU heeft zijn twijfels
hierover. Wij menen daarom ook dat deze informatie niet meegenomen mag worden bij de beoordeling
hoogwatervluchtplaats in de Ellecomsepolder.


Niet onderwater staan

In het rapport wordt melding gemaakt dat sinds 1995 de Ellecomsepolder niet onder water heeft gestaan.

                                    SBU conclusie.
                                    De vaststelling dat de Ellecomsepolder sinds 1995 niet onder water
                                    heeft gestaan is foute informatie.
                                    Op 13 januari 2003 is de gehele Ellecomsepolder, met uitzondering van
                                    de hoogwatervluchtplaats, geconfronteerd met hoogwater en wel
                                    zodanig dat tijdens winteromstandigheden geschaatst kon worden.
                                    Door deze omstandigheden zijn door verstoring 6 reeën het ijs op
                                    gegaan en daar doorheen gezakt en verdronken.
                                    Pas bevroren water is funest voor de dieren die zich hierop bevinden.
                                    Door stroming en verschillende waterhoogten kan er een variabele
                                    ijsdikte ontstaan. Op sommige plaatsen kunnen de dieren zonder
                                    probleem het ijs op lopen, op andere plaatsen zakken ze door het ijs
                                    heen met alle gevolgen van dien.
                                    Ook in periodes dat het water gaat zakken kan er zogenaamd "bomijs"
                                    (zwevend) ontstaan. Vooral voor de zwaardere dieren (reeën) kan dit
                                    fataal zijn omdat ze ook hier doorheen kunnen zakken.




Reeën door het ijs gezakt en
verdronken




                                                                                                         2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Rüst

In het rapport wordt melding gemaakt dat rust de belangrijkste factor is om een hoogwatervluchtplaats goed
te laten fungeren.
Om deze rust te garanderen is door de gemeente en grondeigenaren een calamiteitenplan opgesteld. Het
gebied zal voor het publiek worden afgesloten.


SBU conclusie.
Het opgestelde calamiteitenplan heeft, doordat er nog geen hoog water is geweest, nog niet kunnen bewijzen
of zij ook daadwerkelijk goed zal fungeren. Het SBU geeft er de voorkeur aan, dat zolang dit calamiteitenplan
zijn nut niet heeft bewezen, het niet wordt meegenomen bij de beoordeling of de hoogwatervluchtplaats
Eikenstraat wel of niet zal fungeren.
SBU wil opmerken dat tijdens de hoogwater periodes van 1993 en 1995 het gebied ook al voor het publiek
was afgesloten, hier was geen calamiteitenplan voor nodig.


Niet gefunctioneerd

In het rapport wordt melding gemaakt dat uit ervaringen van gebiedsdeskundigen blijkt, dat de toekomstige
bouwkavel langs de Eikenstraat tijdens hoogwater niet heeft gefunctioneerd als HVP.


SBU conclusie.
Functioneren is een ruim begrip. Voor wie? Muis, egel, das, vos, haas, konijn of ree? Foeragerende kerkuil,
steenuil, buizerd?
Is het tijdelijk? Is het langdurig? Is het overdag? Is het 's nachts?
Op het moment, vaak in de winterperiode, dat de uiterwaarden geconfronteerd worden met het water, gaan
de dieren die zich op dat moment in het gebied bevinden, op hun eigen wijze proberen te overleven. Hiervoor
gebruiken ze o.a. het snelweg talud ( zeer onrustig) en de opritten snelweg brug Eikenstraat.
Konijnen klimmen in de meidoornheggen of knotwilgen. Hazen blijven zolang mogelijk zitten op hun terpje,
zelfs in het water, om het gebied indien nodig zwemmend te verlaten, reeën kunnen gezien hun
lichaamsbouw langer in het gebied verblijven, ook in diepere wateren. Deze dieren gaan langdurig zwervend,
in stressvolle toestand, door het gebied heen om een veilige plaats op te zoeken.
Het is daarom belangrijk, dat de hedendaagse hoogwatervluchtplaats, blijft bestaan zodat de dieren een
plaats kunnen vinden waar zij kortstondig of langdurig kunnen uitrusten en eventueel foerageren om zo weer
op krachten te komen en indien nodig, op zoek kunnen gaan naar een nieuwe overleveringsplaats.


Praktijk ervaring van SBU schrijver.
Tijdens opkomend hoogwater, eind december 1993, bevonden zich omstreeks 19.00 uur een 5-tal reeën op
de hoogwatervluchtplaats, die nu in aanmerking komt voor bebouwing. Rond 24.00 uur bevonden deze
dieren zich nog steeds op deze plaats.
Ze hadden dus langdurig tijd om uit te rusten en om op krachten te komen.
Omstreeks 09.00 uur de volgende dag werd geconstateerd dat de dieren zich verplaatst hadden naar een
dichtbij zijnde veilige plaats.
Als je als gebiedsdeskundige de voorgeschiedenis van dit geval niet kent dan is het gemakkelijk de conclusie
te trekken dat de hoogwatervluchtplaats niet fungeert.


Dekking

In het rapport wordt melding gemaakt dat als de bouwkavel straks conform het inrichtingsplan is gerealiseerd
er meer dekking aanwezig zal zijn dan nu het geval is. De factor rust is dan ook gunstiger ten opzichte van de
huidige situatie.


                                                                                                            3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>SBU conclusie.
                                                        Het is algemeen bekend dat boerenterpen tijdens
                                                        hoogwater alleen geschikt zijn voor dieren (konijnen,
                                                        marterachtigen, ratten, muizen en egels), die de
                                                        mogelijkheid hebben zich te verstoppen in op het erf
                                                        liggende materialen bijvoorbeeld kuil-mest of
                                                        houtafval.
                                                        Rust is er nooit aanwezig op de boerderijterpen.
                                                        Overdag zijn er menselijke activiteiten die voor onrust
                                                        zorgen, een groter probleem zijn de op het erf levende
                                                        huisdieren (hond/kat). Deze dieren gaan altijd (dag en
                                                        nacht) op jacht naar hun prooi. Dat dit voor zeer grote
                                                        onrust zorgt is een vaststaand feit. De betrokken
                                                        bewoners staan over het algemeen deze activiteiten
                                                        toe, hoe minder ongedierte hoe beter.
                                                        SBU is daarom van mening dat de vaststelling, dat het
                                                        nieuwe inrichtingsplan voor meer rust zorgt, onjuist is.
                                                        Gezien de toekomstige beplanting zal er wel meer
                                                        dekkingsmogelijkheden zijn. Maar ook hier een
                                                        kortstondig verblijf voor de uiterwaarddieren, door de
 Reeën op zoek naar een hoogwatervluchtplaats           activiteiten van hond en kat.


Inleiding

Omwonenden
In het rapport wordt op pagina 2 melding gemaakt dat door omwonenden zorgen zijn geuit over het feit dat
de realisatie van deze nieuwe boerderij zal leiden tot het ontbreken van voldoende hoogwatervluchtplaatsen
in het gebied.

SBU conclusie.
Dit is foutieve informatie.
In april 2015 heeft SBU een locatievergelijkingsrapport uitgebracht die o.a. ter beschikking is gesteld aan het
college en de raad van de gemeente Rheden.
Op pagina 8 van dit rapport heeft zij als eerste aandacht besteedt aan het onderwerp: Hoogwatervluchtplaats.
Dit is dus niet door de omwonenden gedaan.


Hoogwatervluchtroute van Havikerwaard naar Ellecomsepolder.

Verbinding.
In het rapport op pagina 3 wordt melding gemaakt dat in 2013 een faunapassage is gerealiseerd door het
talud van de snelweg A348. Er is een vluchtroute aangelegd via de oude spoorbaan, welke verbinding maakt
met de hoge gronden die aansluiten op de faunapassage. Dieren, die het gebied nu willen verlaten kunnen
gebruik maken van deze verbindingen.
SBU conclusie.
Dit is wederom foutieve informatie. De oude spoorbaan, is een zelfstandig landschap element, is in het
verleden aangelegd voor kleitransport naar een steenfabriek. Afhankelijk van de waterstand kan het lang
hoogwatervrij blijven.
Tijdens hoogwater 1993 bevonden omstreeks 17.00 uur een 6-tal reeën op deze spoordijk. Gezien het feit dat
er niet gevaren kon worden, konden de dieren niet gered worden. In de nachtelijke uren is de spoorbaan in
zijn totaliteit onder water komen te staan, 's Morgensvroeg zijn alle verdronken dieren in de nabijheid van

                                                                                                              4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>deze spoorbaan gevonden.
Met deze gegevens heeft het SBU geadviseerd tijdens het faunatunnel proces een hoogwatervluchtroute aan
te leggen die in verbinding moest staan met de spoorbaan en een rechtstreekse verbinding met de
faunatunnel. Dit advies is genegeerd. Doordat vanaf 2013 tot aan heden(2017) geen hoogwater is geweest
en er drie losse landschap elementen zijn ontstaan is het zeer twijfelachtig of de vluchtroute ook
daadwerkelijk zal fungeren.


Erven

In het rapport op pagina 4 wordt melding gemaakt dat de landschap elementen rond de boerderijen goed
kunnen functioneren als hoogwatervluchtplaats. Aangehaald wordt de bewoonde dassenburcht in de
Havikerwaard. Volgens de samenstellers van het rapport verplaatsen de dassen zich tijdelijk naar 4 erven die
aan de Boerderijengordel liggen. Het zijn er niet 4 maar 5. Foutieve informatie.

SBU conclusie.
Uit gesprekken met bewoners, die op drie verschillende locaties op deze boerderijengordel wonen en uit
eigen ervaring, bleek dat zij allen nooit een das hadden gesignaleerd tijdens de hoogwater periodes van 1993
en 1995. Ook geen reeën.




60% van de boerderijengordel


Gedrag

Er wordt melding gemaakt dat alle dieren zich langdurig op een klein plekje kunnen ophouden. Ze zijn
" gebiedsdeskundig", uitstekende zwemmers en de dieren willen hun gebied niet verlaten.




                                                                                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>SBU conclusie.
Op pagina 1, onder de noemer "samenhang" wordt in het rapport melding gemaakt dat er een goede
uitwisseling van dieren zal plaats vinden, dankzij een hogere verbinding (Havikerwaard) kunnen de dieren
door de faunapassage onder de snelweg via de Ellecomsepolder uitwijken naar de Veluwe.
Dat de dieren "gebiedsdeskundigen" zijn is correct maar wel in een omgeving waar zij langdurig hebben
geleefd.
Wanneer de dieren tijdens hoogwater, vaak in stressvolle toestand, het gebied de Havikerwaard willen
verlaten via de faunatunnel om zo in de Ellecomsepolder te komen, komen ze in een gebied dat totaal
onbekend voor hen is. Men kan dan absoluut niet spreken van "gebiedsdeskundigen". Het zijn ook geen
dieren die via routeborden de Veluwe op gaan zoeken.


Op welke wijze loopt het gebied onder water

In het rapport op pagina 5 wordt gemeld dat de Ellecomsepolder langzamer vol loopt vanwege het dijklichaam
van de snelweg. In dit dijklichaam bevinden zich een 4-tal duikers.
Er is ook nauwelijks stroming.
In het rapport wordt de huidige 10 meter brede faunatunnel niet meegenomen.

SBU conclusie.
Er zijn geen vier maar zes duikers, dus onjuiste informatie.
Het is juist, dat met rustig opkomend water, vanuit de sloten, de Ellecomsepolder geconfronteerd wordt met
het water. Tijdsduur van het opkomende water bepaald wanneer het gebied geheel met water
geconfronteerd wordt. Echter wanneer de IJssel zeer snel (1993 en 1995) stijgt en over een zeer brede afstand
over de zomerdijk gaat, vermeldt het rapport dat er dan sprake is van een gigantische stroming.
Ervaring leert dat het water zich dan door de duikers perst en het gebied versneld onderloopt.
Gezien het feit dat de 10 meter brede faunatunnel, die op landschapsniveau ligt, nog niet met hoogwater
geconfronteerd is, kan men ook geen conclusie trekken hoe de toekomst er uit gaat zien. Wel kan men
aannemen dat de Ellecomsepolder sneller zal onderlopen.


Waterstanden

In het rapport wordt melding gemaakt dat in de jaren '93-'95 een extreem hoge waterstand is geweest, dat
heeft geleid tot verdrinking van klein wild en reeën. Het gebied is sindsdien niet meer onderwater komen te
staan. Foutieve informatie.

SBU conclusie.
In januari 2003 is de Ellecomsepolder geheel onder water komen te staan, met uitzondering van de huidige
hoogwatervluchtplaats. Gezien het feit dat er winterse omstandigheden waren kon er geschaatst worden.
Tijdens deze periode zijn 6 reeën door het ijs gezakt en verdronken. Zie blz. 2.


Hoogwater Ellecomse polder.

In het rapport op pagina 6 wordt melding gemaakt dat bij opkomend water de hoogste delen, waaronder de
oude kavelpaden en het oude kerkpad, en ook de toekomstige bouwkavel een rechtstreekse verbinding heeft
met de Veluwe.

SBU conclusie.
Het opkomende hoogwater loopt via o.a. de Oude Ruitenbeek, gelegen onder de Eikenstraat, het
Fazantenbos in. Doordat in de Eikenstraat een verlaging ligt ontstaat er een soort water barrière. Dit is altijd
een hindernis voor de kleinere dieren. De conclusie dat de dieren zomaar naar de Veluwe gaan is onjuist.


                                                                                                              6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Functioneert de toekomstige bouwkavel langs de Eikenstraat als HVP?

In het rapport wordt op pagina 7 melding gemaakt dat de toekomstige bouwkavel, gelegen aan de Eikenstraat,
niet fungeert als hoogwatervluchtplaats wegens ontbreken van rust en het ontbreken van voldoende dekking.
Het niet fungeren is mede gebaseerd uit de informatie, die de samenstellers van het rapport hebben
verkregen van twee gebiedsdeskundigen, die varend tijdens hoogwater 1995 geen ingesloten dieren hadden
gevonden op de locatie.

SBU conclusie.
Uit praktijkervaring in het jaar 1993 blijkt dat anders te zijn.
Op pagina 3 is daar reeds aandacht aan besteedt.


Toekomstige inrichting gunstiger dan de huidige situatie?

Er wordt melding gemaakt dat er meer dekking zal zijn in de vorm van grasruigten.
Ook de factor rust is gunstiger ten opzichte van de huidige situatie. Gunstiger als hoogwatervluchtplaats.

SBU conclusie.
SBU wil alleen aandacht besteden aan het woord "rust". Dat de toekomstige locatie meer rust zal geven, is
klinkklare onzin.
De dagelijkse bedrijfsactiviteiten, in samenhang met de dierenactiviteiten (hond/kat) zorgen voor veel meer
onrust dan in de huidige situatie.


Algemene opmerking.

SBU vindt het spijtig dat de rapporteurs geen aandacht hebben besteedt aan de toekomst. Veranderingen
zullen plaats vinden.
Het bouwproject annex hoogwatervluchtplaats ligt in de Eilecomsepolder, die deel uitmaakt van de
ecologische verbindingszone "de Havikerpoort", deze poort is onderdeel van een Gelders provinciaal project.
Doel van deze verbindingszone is de uitwisseling van (wilde) dieren tussen de Veluwe en de IJssel
uiterwaarden te bevorderen. Specifiek soort is het edelhert, die de uiterwaarden als foerageer gebied moeten
gaan gebruiken. Om de uitwisseling in het gehele uiterwaardengebied te bevorderen is in 2013 de
faunatunnel Middachten aangelegd. Het oorspronkelijk plan was, na opening van de faunatunnel, het
zogenaamde "roodwild" raster tussen de Steeg en Ellecom te verlagen waardoor de edelherten de
gelegenheid kregen om de uiterwaarden in te gaan.
Gezien het feit dat de agrarische sector met Provincie Gelderland ten aanzien van eventuele wildschade niet
tot een overeenkomst konden komen, is door de Provincie besloten het raster de aankomende 10 jaar niet te
verlagen.
Na evaluatie van wildschade bij de overige poorten rondom de Veluwe zal in 2023 besloten worden om
alsnog het raster te verlagen.
SBU gaat er vanuit dat de wildschade problematiek in dat jaar wordt opgelost, het raster verlaagd wordt en
dat de uitwisseling van de dieren kan beginnen.
Gezien het feit dat de uiterwaarden een zeer geschikt foerageergebied is voor toekomstige edelherten zal er
een toename zijn van het aantal dieren.
De functie van hoogwatervluchtplaats zal dan nog sterker worden. Misschien moet er wel één bijkomen.
Men moet ook rekening houden dat diersoorten, bijvoorbeeld lynx, wolf, wasbeer en andere diersoorten,
vanuit het buitenland hier naar toe komen.
Daarom moet de huidige hoogwatervluchtplaats behouden blijven.




                                                                                                             7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                 Verdronken tijdens hoogwater 1993




Uitgave;
Februari 2017

Stichting Behoud Uiterwaardenlandschap (SBU)
Nobellaan 10, Dieren.
Tel:0313-422212
E-mail: sbu@ziggo.nl

                                                                     8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>