<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                Rheden financieel stabiel
                Ombuigingen 2020-2023
Opsteller: Projectgroep Rheden financieel stabiel
Versie:    Eindrapportage projectgroep Rheden financieel stabiel
Datum:     26 september 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud
1. Inleiding ............................................................................................................................................... 3
   1.1 Aanleiding ...................................................................................................................................... 3
   1.2 Doelstelling .................................................................................................................................... 3
   1.3 Uitgangspunten en aanpak ........................................................................................................... 3
   1.4 Leeswijzer ...................................................................................................................................... 4
2. Taakstelling .......................................................................................................................................... 5
   2.1 Omvang taakstelling ...................................................................................................................... 5
   2.2 Oorzaken tekort............................................................................................................................. 5
   2.3 Voorgaande bezuinigingen ............................................................................................................ 6
   2.4 Weerstandsvermogen ................................................................................................................... 6
   2.5 Consequenties geen sluitende begroting ...................................................................................... 6
3. Begrotingsanalyse 2019 ...................................................................................................................... 7
   3.1 Gebruik instrument ....................................................................................................................... 7
   3.2 Taakvelden .................................................................................................................................... 7
   3.3 Formatie en overhead ................................................................................................................... 9
4. Bezuinigingsmaatregelen per programma ........................................................................................ 11
5. Denkrichtingen .................................................................................................................................. 13
   5.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 13
   5.2 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................ 15
   5.3 3D’s: WMO .................................................................................................................................. 15
   5.4 3D’s: Jeugdzorg ............................................................................................................................ 16
   5.5 3D’s: Participatiewet ................................................................................................................... 16
   5.6 Verbonden partijen ..................................................................................................................... 16
   5.7 Inkomsten .................................................................................................................................... 17
   5.8 Niet coalitieakkoord .................................................................................................................... 18
   5.7 Coalitieakkoord............................................................................................................................ 19
6. Implementatie ................................................................................................................................... 20
Bijlage 1: Begrotingsanalyse 2019 ......................................................................................................... 21
Bijlage 2: Cijfers personeelsverloop ...................................................................................................... 23
Bijlage 3: Nul-lijst ................................................................................................................................... 24
Bijlage 4: Overgenomen maatregelen................................................................................................... 26
Bijlage 5: Niet overgenomen maatregelen ........................................................................................... 28
                                                                                                                                                             2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
1.1 Aanleiding
De wettelijke voorschriften geven aan dat gemeenten beschikken over een begroting die structureel
en reëel in evenwicht is. Het meerjarenperspectief 2020-2023 laat een fors negatief resultaat zien
van afgerond € 6 miljoen structureel. Om tot een structureel financieel stabiel meerjarenperspectief
te komen zijn bezuinigingen noodzakelijk.
Het verwachte tekort staat niet op zichzelf. Ook bij de jaarrekening 2017 en 2018 was het resultaat
negatief. Deze tekorten zijn afgedekt door een beroep te doen op de algemene reserve. Bij de
begroting 2019 en zomerrapportage 2019 zijn door het college maatregelen doorgevoerd om
dreigende tekorten te voorkomen. Deze zijn onvoldoende gebleken om tot een structureel sluitende
begroting te komen. Voor 2019 is de verwachting dat er een onttrekking van ruim € 2,4 miljoen uit de
algemene reserve noodzakelijk is.
Bij de vaststelling van de begroting 2019 heeft de provinciale toezichthouder zich gemeld en de zorg
neergelegd over het financiële perspectief van de gemeente Rheden. Hierover is de raad per brief
d.d. 27 februari 2019 geïnformeerd. De provincie verwacht dat Rheden tot bezuinigingsmaatregelen
overgaat om de meerjarenbegroting reëel en structureel in evenwicht te brengen, met waar mogelijk
een positief resultaat in elke jaarschijf. Ook het financiële beleid van het college is erop gericht dat
Rheden streeft naar een sluitend meerjarig perspectief.
1.2 Doelstelling
In deze rapportage staat een overzicht met bezuinigingsmogelijkheden. Deze lijst ondersteunt de
besluitvorming over een set aan maatregelen om te komen tot een sluitend financieel
meerjarenperspectief.
1.3 Uitgangspunten en aanpak
In de raadsvergadering van 26 maart 2019 zijn uitgangspunten bepaald waarbinnen het
bezuinigingsproces moet plaatsvinden. In de kadernota 2020 zijn op 11 juni 2019 de aanpak en de
onderzoeksrichtingen voor de bezuinigingen vastgesteld.
Uitgangspunten
1. De Meerjarenbegroting 2020-2023 dient in elk begrotingsjaar tenminste sluitend te zijn;
2. In eerste instantie worden besparingen gezocht binnen het taakveld waar het tekort is ontstaan.
     Is dit niet mogelijk, dan worden ook de overige taakvelden betrokken bij het terugdringen van
     het begrotingstekort.
3. Voor alle taakvelden worden de bezuinigingsmogelijkheden onderzocht.
4. Het college streeft naar maximale transparantie en brengt het volledige overzicht van mogelijke
     maatregelen in beeld.
Aanpak
De projectgroep Rheden Financieel Stabiel kreeg de opdracht om gemeentebreed de verschillende
bezuinigingsmogelijkheden te inventariseren. Medio mei is de projectgroep gestart met deze
inventarisatie. Samen met de managers en medewerkers zijn de mogelijkheden in beeld gebracht.
Een extern bureau - Tien organisatieadvies – is gevraagd om mee te denken over de aanpak, te
                                                                                                         3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>reflecteren op de aangedragen voorstellen en bij te dragen aan de uitwerking van de voorstellen. De
projectgroep opereert onder aansturing van de gemeentesecretaris.
Per mogelijke maatregel zijn de volgende aspecten benoemd:
1. Omvang te bezuinigen bedrag
2. Wettelijke taak of autonoom beleid
3. Toelichting maatregel
4. Maatschappelijk effect
5. Consequenties omvang ambtelijke organisatie (in fte)
1.4 Leeswijzer
   In hoofdstuk 2 is de financiële taakstelling toegelicht. Hierbij is de omvang per jaarschijf in beeld
    gebracht. Ook wordt stilgestaan bij al doorgevoerde bezuinigingsmaatregelen en de omvang van
    het weerstandsvermogen.
   Het ministerie van BZK stelt jaarlijks een begrotingsanalyse op. Met dit instrument kunnen
    gemeenten hun begroting vergelijken met andere gemeenten. In hoofdstuk 3 staan de
    belangrijkste uitkomsten uit de begrotingsanalyse 2019 voor Rheden. In bijlage 1 staan de
    resultaten in detail weergegeven. Het instrument geeft een overall beeld waar de uitgaven van
    de gemeente Rheden aansluiten of juist afwijken ten opzichte van andere gemeenten.
   In hoofdstuk 4 staat per programma een overzicht met de bezuinigingsmogelijkheden. De
    mogelijkheden zijn hierbij onderverdeeld naar verschillende typen maatregelen: werkwijze
    aanpassen, voorzieningen versoberen of opbrengsten verhogen.
   In hoofdstuk 5 worden een aantal denkrichtingen benoemd. Deze denkrichtingen zijn een
    hulpmiddel om tot een keuze van maatregelen te komen.
   Voor veel maatregelen geldt dat er nog stappen moeten worden gezet voordat de maatregel is
    geëffectueerd. In hoofdstuk 6 staan aanbevelingen vanuit de projectgroep om de voortgang en
    implementatie van maatregelen te borgen.
In het bijlagenboek staat het detailoverzicht aan mogelijke maatregelen. De maatregelen zijn bondig
toegelicht, inclusief maatschappelijke effecten, risico’s en randvoorwaarden.
                                                                                                          4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2. Taakstelling
2.1 Omvang taakstelling
In onderstaande figuur is het meerjarenperspectief op basis van de begroting 2020, zonder
maatregelen, uiteengezet. Dit perspectief is onder de tabel kort toegelicht. Een uitgebreide
toelichting is uitgewerkt in de begroting 2020.
Meerjarenraming
                                         2020          2021         2022       2023
 Structureel
 Saldo Kadernota 2020                  -5.915        -5.393       -5.302     -4.963
 Algemene uitkering                     1.880         1.513          750         644
 Autonome ontwikkelingen                  147          -343         -437        -883
                                       -3.888        -4.223       -4.989     -5.202
 Incidenteel
 Saldo Kadernota 2020                  -1.933          -407         -996           0
 Zomerrapportage 2019                    -125          -500            0           0
 Autonome ontwikkelingen                 -579          -486         -116        -116
                                       -2.637        -1.393       -1.112        -116
 Totaal begrotingstekort               -6.525        -5.616       -6.101     -5.318
Toelichting:
 De begroting 2020 gaat uit van een negatief financieel meerjarenperspectief van afgerond
      € 6,5 miljoen in 2020. Dit daalt naar ruim € 5 miljoen in 2023.
 Als gevolg van de meicirculaire en de septembercirculaire verbetert het meerjarenperspectief.
     Voor 2020 en 2021. Het rijk heeft voor 2020 en 2021 aanvullende middelen voor de jeugdzorg
     toegezegd. In het meerjarenperspectief is ervan uitgegaan dat deze middelen structureel worden
     toegekend.
     In geval deze middelen niet structureel worden toegekend is in de risicoreserve rekening
     gehouden met een tegenvaller van € 1,6 miljoen.
Om tot een stabiel meerjarenperspectief te komen is het verstandig om een taakstelling in te vullen
die hoger ligt dan het structureel verwachte tekort. De ervaring leert dat bij de implementatie van
maatregelen er tegenvallers kunnen ontstaan die niet voorzien waren. Daarnaast zijn we dan beter in
staat om nieuwe tegenvallers op te vangen.
2.2 Oorzaken tekort
De oorzaken van de tekorten zijn in de begroting toegelicht.
                                                                                                    5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2.3 Voorgaande bezuinigingen
De gemeente heeft sinds enkele jaren te maken met oplopende tekorten op de begroting en
jaarrekening. Dit is opgevangen met efficiencymaatregelen en het taakstellend afromen van
budgetten door middel van de “kaasschaafmethode”. Resterende tekorten zijn gedekt door
onttrekking uit de algemene reserve. Keuzes over het verlagen van het voorzieningenniveau of het
verhogen van inkomsten zijn hierbij tot nu toe niet tot nauwelijks aan de orde geweest.
Onderstaand overzicht geeft inzicht welke budgettaire maatregelen zijn genomen om het hoofd te
bieden aan de negatieve resultaten.
                            Afromen budgetten         Efficiencymaatregelen   Algemene reserve
  Jaarrekening 2017                                                                    5.600
  Begroting 2018                     1.800                                             1.000
  Jaarrekening 2018                                                                    4.000
  Begroting 2019                     4.650                     1.100
  Zomerrapportage                    3.100
  2019
  Totaal                             9.550                     1.100                  10.600
Bedragen x € 1.000
2.4 Weerstandsvermogen
De opgave is om te komen tot een reëel en structureel sluitend meerjarenperspectief. Echter de
bezuinigingsopgave is fors en niet alle maatregelen kunnen direct worden doorgevoerd. Bij meerdere
maatregelen kost het tijd voordat deze tot een daadwerkelijke besparing leiden. Het
weerstandsvermogen kan de gemeente inzetten om tekorten ‘tijdelijk’ op te vangen.
Een blik op de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de begroting 2020 laat zien dat
de gemeente nog beschikt over een aanzienlijk weerstandsvermogen. De weerstandscapaciteit was,
op het moment van schrijven van deze eindrapportage, € 18 miljoen, terwijl het risicoprofiel op dat
moment bijna € 5 miljoen bedroeg. In het risicoprofiel is rekening gehouden met het risico dat er
mogelijk vertraging optreedt bij het realiseren van de bezuinigingsopgave. Door de
weerstandscapaciteit te delen door het risicoprofiel wordt het weerstandsratio berekent. Dit ratio
moet minimaal 1 zijn. Een ratio van 2 geldt als uitstekend. Rheden kent een ratio van ruim 3. Dit
betekent dat de gemeente – ondanks het beroep dat in voorgaande jaren op de algemene reserve is
gedaan – nog over eenmalige middelen beschikt om tijdelijke tekorten op te vangen.
2.5 Consequenties geen sluitende begroting
De provincie stelt preventief toezicht in wanneer de begroting niet structureel en reëel in evenwicht
is en de meerjarenraming niet aannemelijk maakt dat er een herstel van het evenwicht komt. Als er
preventief toezicht is ingesteld dienen de begroting en de begrotingswijzigingen vooraf ter
goedkeuring aan GS te worden voorgelegd. Hiermee kunnen GS ingrijpen in de financiën van de
gemeente.
Heeft een gemeente grote financiële tekorten op de begroting over een langere periode, dan kan zij
om een extra uitkering uit het gemeentefonds vragen. De gemeente krijgt dan een zogenaamde
Artikel 12-status. Alle gemeenten betalen mee aan de aanvullende uitkering. Gemeenten die zo’n
aanvraag doen, staan dan ook onder toezicht van de provincie en leveren een deel van haar
financiële zelfstandigheid in. Het ministerie van BZK doet onderzoek om duidelijkheid te krijgen over
de hoogte en duur van de aanvullende uitkering. Artikel 12-gemeenten moeten aan een aantal
                                                                                                      6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>voorwaarden van het Rijk voldoen om het extra geld te ontvangen. De eigen inkomsten moeten hoog
genoeg zijn en gemeenten moeten zorgen dat de financiële situatie verbetert. Zo geldt er voor
bijvoorbeeld de OZB een ondergrens om in aanmerking te komen voor de artikel 12 status. Deze is
circa 30% hoger dan de tarieven die Rheden momenteel hanteert.
3. Begrotingsanalyse 2019
3.1 Gebruik instrument
De begrotingsanalyse is een instrument ontwikkeld door het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het
is opgebouwd uit gegevens die gemeenten aanleveren aan het CBS in het kader van
Informatievoorziening voor Derden (IV3). Met behulp van de analyse kan een gemeente de begrote
netto lasten vergelijken met soortgenoten, groottegroep en met de gemeenten in de provincie. Ook
kan de formatie en de overhead worden vergeleken.
Rheden valt in de volgende groepen:
 Soortgenoten: sociale structuur redelijk, centrumfunctie weinig
    Groottegroep: 20.001-50.000 inwoners
    Provincie: Gelderland
Het instrument laat zien waar de netto lasten afwijken. Het geeft geen zicht op de oorzaken van
afwijkingen. Dit kan een beleidskeuze zijn, maar een afwijking kan ook ontstaan doordat de
kenmerken van de gemeente afwijken van de gemeenten waarmee wordt vergeleken. Voorbeeld: als
een gemeente meer wegen in beheer heeft dan gemiddeld, dan is het ook logisch dat zij meer
uitgeeft op het taakveld wegen. Deze verklaring komt uit het instrument niet naar voren. Het
instrument is niet geschikt om gedetailleerde conclusies aan te verbinden. Het geeft wel een eerste
beeld op welke taakvelden er veel of juist weinig ombuigingsmogelijkheden verwacht mogen
worden.
3.2 Taakvelden
Omvang algemene uitkering
De algemene uitkering is de belangrijkste inkomstenbron van gemeenten. De hoogte hiervan is
gebaseerd op ruim 60 verdeelmaatstaven die samenhangen met de kenmerken van de gemeente en
de eigen belastingcapaciteit. De gemeente Rheden krijgt ten opzichte van soortgenoten en de
groottegroep een hogere algemene uitkering. De hogere algemene uitkering hangt voor een groot
deel samen met de sociale structuur in Rheden. In de provincie Gelderland krijgen de gemeenten
gemiddeld een iets lagere uitkering.
Vergelijking netto lasten 2019
In de navolgende tabel staan de taakvelden waarvan de netto lasten in Rheden (43.465 inwoners)
meer dan € 10 per inwoner afwijken ten opzichte van minimaal 2 van de 3 groepen waarmee Rheden
is vergeleken. Rood gearceerd zijn de taakvelden waar Rheden hogere netto lasten of lagere
opbrengsten kent. Groen gearceerd zijn de taakvelden waar Rheden lagere netto lasten heeft of
hogere opbrengsten.
                                                                                                    7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Clusters                                       Taakveld
0 Bestuur en ondersteuning                     0.1        Bestuur en bestuursondersteuning
                                               0.4        Overhead
                                               0.10      Mutaties reserves
                                               0.11      Rekeningresultaat
                                               0.2       Burgerzaken
                                               0.3       Beheer overige gebouwen en gronden
                                               0.6       OZB niet-woningen
                                               0.64      Belastingen overig
1   Veiligheid
2   Verkeer, vervoer en waterstaat
3   Economie
4   Onderwijs                                  4.3        Onderwijsbeleid en leerlingzaken
5   Sport, cultuur en recreatie
6   Sociaal domein                             6.2        Wijkteams
                                               6.3       Inkomensregelingen
                                               6.4-6.5   Participatie
                                               6.71-6.72 Maatwerkdienstverlening
                                               6.82      Geescaleerde zorg 18-
7 Volksgezondheid en milieu                    7.4       Milieubeheer
8 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting 8.1 - 8.3     Ruimtelijke ordening
Toelichting beeld op hoofdlijnen
 Binnen het cluster Bestuur en ondersteuning geeft Rheden relatief weinig uit aan bestuur- en
   bestuurs-ondersteuning. De overhead is laag ten opzichte van soortgenoten en de groottegroep,
   maar vergelijkbaar met gemeenten in de provincie.
  De gemeente begroot voor 2019 een negatief rekeningresultaat en doet een steviger beroep op
   reserves dan de andere gemeenten.
  Bij burgerzaken en beheer overige gebouwen en gronden zijn de lasten per inwoner hoger.
   Verklaring voor de hogere lasten bij burgerzaken is mogelijk dat de dienstverlening vanuit drie
   locaties is georganiseerd.
  De gemeente kent relatief weinig belastinginkomsten per inwoner uit OZB niet-woningen en
   overige belastingen.
  De gemeente geeft per inwoner relatief weinig uit aan onderwijsbeleid en leerling-zaken.
  In het sociaal domein zijn de kosten voor de wijkteams nog laag omdat de volledige formatie nog
   niet juist in de begroting is verwerkt. De kosten voor inkomensregelingen, participatie,
   maatwerkdienstverlening en jeugdzorg zijn hoger zijn dan bij de andere gemeenten.
  De gemeente heeft ambities geformuleerd op het gebied van duurzaamheid en wonen. Dit komt
   terug in de hogere netto lasten op milieubeheer en ruimtelijke ordening.
                                                                                                   8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>3.3 Formatie en overhead
Formatie
In de onderstaande tabel is de formatie in Rheden vergeleken met vergelijkbare gemeenten.
 Vergelijk fte's en loonsom                                                    Begroting                 2019
                                        aantal fte per   standaard laagste     hoogste       gemiddelde
 Categorie                              1.000 inwoners deviatie waarneming waarneming loonsom per fte
 Gemeente:            Rheden                   6,5                                            €       49.254
 Groottegroep:        20.001 - 50.000          5,4           2,2        0,1         9,2       €       51.453
 Soortgenoten:        Redelijk - Weinig        5,6           1,9        0,1         8,4       €       50.851
Uit het overzicht volgt dat Rheden met 6,5 fte per 1000 inwoners meer formatie heeft dan
vergelijkbare gemeenten. Tegelijkertijd valt op dat de gemiddelde loonsom per formatieplaats lager
is ten opzichte van vergelijkbare gemeenten. De oorzaak voor de geconstateerde verschillen is dat
Rheden relatief veel werkzaamheden zelf uitvoert, waaronder het beheer van de openbare ruimte,
schulphulpverlening, een eigen sportbedrijf, inclusief twee zwembaden en dienstverlening op drie
locaties. Hierdoor is de formatie relatief hoog en de loonsom lager.
Voor de loonsom en het aantal fte’s wordt gebruik gemaakt van gegevens van het Algemeen
Burgerlijk Pensioenfonds (ABP). In het werkgeversbestand van het ABP staan alle namen en adressen
van de werkgevers die bij het ABP zijn ingeschreven. Aangezien alle ambtenaren pensioen opbouwen
bij het ABP, biedt het werkgeversbestand een dekkend overzicht van werkgevers bij de overheid. In
de vergelijking gaat het om werkelijke aantallen fte’s en loonsom per peildatum. Over het algemeen
zijn voor een begrotingsanalyse in jaar t alleen de gegevens van het jaar t-2 beschikbaar, hierdoor zijn
ontwikkelingen in de formatie in het afgelopen 1,5 jaar niet verwerkt.
Er is een aantal aspecten dat ook een rol speelt bij de vergelijkbaarheid van de formatie van
gemeenten. Gemeenten hebben het personeel verschillend verdeeld over sectoren, afdelingen en
aan gemeenten gerelateerde instanties. Ook de organisatiestructuur van gemeenten verschilt, niet
alleen naar gemeentegrootte maar ook naar takenpakket. Daarbij zijn ook de uitbesteding van taken
aan derden en de mate van inhuur van personeel van invloed op de omvang van het gemeentelijke
apparaat en de loonsom.
De gepresenteerde cijfers kunnen daarom alleen indicatief worden gebruikt en moeten zeker niet als
absolute waarden worden gezien1.
Overhead
In de tabel is de overhead van Rheden vergeleken met omliggende gemeenten. Uit de tabel volgt dat
de overheadkosten vrijwel gelijk zijn aan het gewogen gemiddelde van de omliggende gemeenten.
1
  In lijn met de overige gegevens worden de gegevens van de artikel 12-gemeenten en de vier grote steden
buiten de populatie gehouden. Tevens zijn de waddengemeenten niet opgenomen vanwege hun bijzondere
structuur, die tot een extreme verhouding tussen inwoneraantal en personeelsomvang leidt. Voor de goede
orde is het van belang te vermelden dat de burgemeester, de wethouders en het brandweerpersoneel (voor
zover beroeps) wel binnen deze inventarisatie vallen. Het onderwijzend personeel maakt geen deel uit van de
selectie. De gegevens van de per januari van het betreffende jaar opgeheven gemeenten (herindeling) zijn bij
elkaar opgeteld en onder de nieuwe gemeente opgenomen. Bij een grenscorrectie is geen correctie op de
aantallen fte’s en de loonsom aangebracht.
                                                                                                             9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                   Nettolasten Overhead
Gemeente           (per 1.000 inwoners)
Apeldoorn           €             359,48
Arnhem              €             301,14
Renkum              €             343,67
Rozendaal           €             860,95
Bronckhorst         €             238,25
Brummen             €             328,49
Zevenaar            €             367,45
Zutphen             €             283,88
Gewogen gemiddelde  €             325,08
Rheden              €             324,24
                                         10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>4. Bezuinigingsmaatregelen per programma
In dit hoofdstuk staat per programma uit de programmabegroting een totaaloverzicht van de
bezuinigingsmogelijkheden. De programma’s 6) Financiën en 8) Algemene dekkingsmiddelen zijn
hierbij samengevoegd.
 Programma                                 2020          2021         2022         2023    fte 2023
 1. Economische ontwikkeling          € 774.000   € 1.098.000 € 1.118.500 € 1.118.500         -0,65
   Voorzieningen versoberen           € 522.000     € 678.000 € 678.000 € 678.000             -0,80
   Werkwijze aanpassen                € 252.000     € 420.000 € 440.500 € 440.500              0,15
 2. Welzijn                        € 1.583.500    € 2.743.300 € 3.203.800 € 3.365.800         -4,30
   Voorzieningen versoberen           € 379.500     € 929.300 € 1.179.800 € 1.218.800         -1,30
   Werkwijze aanpassen                € 674.000   € 1.684.000 € 1.994.000 € 2.117.000         -3,00
   Verhogen inkomsten                 € 530.000     € 130.000     € 30.000     € 30.000
 3. Gebiedsontwikkeling               € 690.500     € 970.500 € 1.022.000 € 906.500           -1,56
   Belastingverhoging                  € 20.000      € 20.000     € 20.000     € 20.000
   Voorzieningen versoberen           € 519.500     € 728.500 € 755.000 € 662.500             -0,31
   Werkwijze aanpassen                € 129.000     € 126.000 € 151.000 € 128.000             -1,05
   Verhogen inkomsten                  € 22.000      € 96.000     € 96.000     € 96.000       -0,20
 4. Duurzaamheid                   € 1.298.500    € 1.223.500 € 1.253.500 € 1.103.500         -2,00
   Voorzieningen versoberen           € 419.000     € 394.000 € 424.000 € 274.000             -2,00
   Werkwijze aanpassen                € 250.000            €0
   Verhogen inkomsten                 € 629.500     € 829.500 € 829.500 € 829.500
 5. Bestuur en Veiligheid              € 97.500     € 333.900 € 485.900 € 539.900             -3,60
   Voorzieningen versoberen            € 77.500     € 213.900 € 293.900 € 293.900             -1,70
   Werkwijze aanpassen                 € 20.000     € 120.000 € 192.000 € 246.000             -1,90
 7. Overhead                           € 89.000     € 354.000 € 634.000 € 758.000             -9,20
   Werkwijze aanpassen                 € 89.000     € 354.000 € 634.000 € 758.000             -9,20
 8. Algemene dekkingsmiddelen      € 2.654.000    € 2.804.000 € 2.804.000 € 2.904.000
   Belastingverhoging              € 2.404.000    € 2.404.000 € 2.404.000 € 2.404.000
   Werkwijze aanpassen                € 250.000     € 400.000 € 400.000 € 500.000
 Totaal                            € 7.187.000    € 9.527.200 € 10.521.699 € 10.696.199      -21,31
De bezuinigingsmaatregelen leveren tezamen structureel ruim € 10,5 miljoen aan besparingen en
extra inkomsten op. Tezamen leidt dit tevens tot een reductie op de ambtelijke organisatie van ruim
21 formatieplaatsen.
                                                                                                  11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Dwarsdoorsnede maatregelen
Een dwarsdoorsnede van alle maatregelen per type maatregel is opgenomen in de volgende tabel.
Hieruit is af te leiden wat het aandeel van de verschillende type maatregelen is in de
totaalopbrengst:
 Type maatregel                                2020         2021         2022         2023 Fte in 2023
 Belastingverhoging                     € 2.424.000  € 2.424.000 € 2.424.000 € 2.424.000
 Verhogen inkomsten                     € 1.181.500  € 1.055.500 € 955.500 € 955.500              -0,20
 Voorzieningen versoberen               € 1.917.500  € 2.943.700 € 3.330.700 € 3.127.200          -6,11
 Werkwijze aanpassen                    € 1.664.000  € 3.104.000 € 3.811.499 € 4.189.499         -15,00
 Eindtotaal                             € 7.187.000  € 9.527.200 € 10.521.699 € 10.696.199       -21,31
In het bijlagenboek zijn ook bezuinigingsmaatregelen opgenomen die producten en diensten van de
gemeente met een preventief karakter raken. Deze maatregelen raken producten en diensten
waarmee een beroep op de gemeente in een later stadium mogelijk kan worden voorkomen.
Voorbeelden hiervan zijn criminaliteitspreventie, ondersteuning van jonge kinderen in hun
ontwikkeling en het stimuleren van deelname aan sportactiviteiten. Omdat veel van de diensten en
producten van de gemeente Rheden een preventief karakter hebben en gelet op de hoogte van de
bezuinigingstaakstelling, valt niet te ontkomen aan bezuinigingsmaatregelen bij dit type
dienstverlening en producten.
Maatregelen aangedragen door het personeel
Aan alle medewerkers in de ambtelijke organisatie is gevraagd om maatregelen aan te dragen.
Middels een anoniem formulier op intranet hebben medewerkers suggesties kunnen indienen. Deze
suggesties zijn als input gebruikt bij het inventariseren van de maatregelen. In totaal zijn 64 reacties
ontvangen. De helft van de suggesties heeft betrekking op inhoudelijke thema’s. De andere helft gaat
over de bedrijfsvoering van de ambtelijke organisatie.
    -    Cultuur en sport
    -    Verkeer
    -    3D’s
    -    Toerisme en recreatie
    -    Klimaat
    -    Groen en natuur
    -    Belastingen
    -    Burgerzaken
    -    Bouwen en wonen
    -    Personeel
    -    Global Goals
    -    Efficiënter werken, soberder uitvoeren
De inhoudelijke thema’s hebben veelal betrekking op het versoberen van dienstverlening of het
terugdringen van het gebruik van regelingen. Daarnaast zijn ook voorstellen aangedragen voor het
verhogen van belasting en leges.
                                                                                                       12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Bij de bedrijfsvoering betreffen de meeste maatregelen het efficiënter inrichten van werkprocessen.
Het gaat hierbij om thema’s als minder vergaderen, vergroten van het financieel bewustzijn en het
“lean” inrichten van werkprocessen.
Een tiental suggesties hebben betrekking op personeel. Medewerkers zien
bezuinigingsmogelijkheden bij het team strategie, de (ontwikkel)managers en maatregelen als het
terugdringen van externe inhuur, een generatiepact en meer inzet van schoolverlaters.
Bijlagenboek
In het bijlagenboek zijn de maatregelen per programma uiteengezet.
5. Denkrichtingen
5.1 Inleiding
De denkrichtingen vormen een hulpmiddel om tot keuzes te komen ten aanzien van de maatregelen.
De denkrichtingen worden hier toegelicht:
 Bedrijfsvoering: dit betreft maatregelen waarvan de maatschappelijke impact beperkt is. Het
     raakt voornamelijk de ambtelijke organisatie, niet alleen de overhead maar ook andere
     onderdelen van de organisatie.
 3 D’s: jeugdzorg, WMO, participatiewet: De raad heeft als uitgangspunt vastgesteld dat de
     oplossing voor de tekorten in eerste instantie wordt gezocht bij de taakvelden waar de tekorten
     zich voordoen. Dit betreft voor een substantieel deel de uitgaven op de drie decentralisaties.
 Verbonden partijen: de gemeente moet stevig bezuinigen. Vanuit dat perspectief is het logisch
     om bij bezuinigingen ook te kijken naar organisaties waar de gemeente zelf (mede) eigenaar van
     is. Van de verbonden partijen wordt ook een inspanning gevraagd.
 Inkomsten: de gemeente hanteert over het algemeen lage tarieven voor haar dienstverlening.
     Vanuit het profijtbeginsel gedacht is het, gelet op de bezuinigingsopgave, logisch om
     tariefsverhogingen mee te nemen in de voorstellen.
 Niet coalitieakkoord: dit betreft maatregelen die impact hebben op het voorzieningenniveau in
     de gemeente, maar waarvan de maatregelen geen directe relatie hebben met de vier
     speerpunten uit het coalitieakkoord.
 Coalitieakkoord (inclusief OZB): dit betreft maatregelen die mogelijk zijn, maar die direct impact
     hebben op de speerpunten uit het coalitieakkoord: werk, duurzaamheid, wonen, jeugd en het
     verhogen van de belastingdruk met maximaal het inflatiepercentage.
In het onderstaand overzicht is het totaalbeeld aan bezuinigingsmogelijkheden weergegeven.
                                                                                                    13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Denkrichtingen                    2020           2021           2022           2023           Fte 2023
Bedrijfsvoering                    €    368.000   €    564.000   €    857.000  €    961.000      -12,20
  Werkwijze aanpassen              €    368.000   €    564.000   €    857.000  €    961.000      -12,20
3D's: WMO                          €    491.500   € 1.544.000    € 1.754.000   € 1.780.000        -3,00
  Voorzieningen versoberen         €    227.500   €    580.000   €    580.000  €    580.000
  Werkwijze aanpassen              €    264.000   €    964.000   € 1.174.000   € 1.200.000        -3,00
3D's: Jeugdzorg                    €    990.000   €    792.000   €    944.000  €    994.000
  Voorzieningen versoberen         €     50.000   €    102.000   €    154.000  €    154.000
  Verhogen inkomsten               €    500.000   €         -    €        -    €         -
  Werkwijze aanpassen              €    440.000   €    690.000   €    790.000  €    840.000
3D's: Participatiewet              €    611.000   €    661.000   €    661.000  €    661.000
  Voorzieningen versoberen         €    361.000   €    361.000   €    361.000  €    361.000
  Werkwijze aanpassen              €    250.000   €    300.000   €    300.000  €    300.000
Verbonden partijen                 €     60.000   €    115.000   €    190.000  €    190.000
  Voorzieningen versoberen         €     10.000   €     65.000   €    140.000  €    140.000
  Werkwijze aanpassen              €     50.000   €     50.000   €     50.000  €     50.000
Inkomsten                          €    205.500   €    255.500   €    255.500  €    255.500
  Verhogen inkomsten               €     89.500   €    139.500   €    139.500  €    139.500
  Belastingverhoging               €    116.000   €    116.000   €    116.000  €    116.000
Niet coalitieakkoord               € 1.021.500    € 1.615.700    € 1.794.700   € 2.000.200        -3,36
  Voorzieningen versoberen         €    766.500   € 1.064.700    € 1.259.700   € 1.267.200        -3,11
  Verhogen inkomsten               €        -     €    124.000   €     24.000  €     24.000       -0,20
  Werkwijze aanpassen              €    255.000   €    427.000   €    511.000  €    709.000       -0,05
Coalitieakkoord                    € 3.439.500    € 3.980.000    € 4.065.500   € 3.854.500        -2,75
  Voorzieningen versoberen         €    502.500   €    771.000   €    836.000  €    625.000       -3,00
  Verhogen inkomsten               €    592.000   €    792.000   €    792.000  €    792.000
  Belastingverhoging               € 2.308.000    € 2.308.000    € 2.308.000   € 2.308.000
  Werkwijze aanpassen              €     37.000   €    109.000   €    129.500  €    129.500        0,25
Totaal                             € 7.187.000    € 9.527.200    € 10.521.699  € 10.696.199       21,31
Korte toelichting: alle maatregelen op de 3D’s leveren bij elkaar opgeteld op termijn circa € 3,5
miljoen op. Voorstellen binnen de denkrichting Bedrijfsvoering bedragen naar boven afgerond € 1
miljoen, ongeveer 10% van de totale omvang aan voorstellen. In totaal wordt de formatie met 12 fte
afgerond ingekrompen binnen de denkrichting Bedrijfsvoering.
                                                                                                      14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>5.2 Bedrijfsvoering
Bedrijfsvoering                                                                 2020        2021        2022        2023 fte 2023
Bedrijfsvoering totaal                                                    €  368.000 €   564.000 €   857.000 €   961.000   -12,20
  Werkwijze aanpassen                                                     €  368.000 €   564.000 €   857.000 €   961.000   -12,20
   16 Vervallen deel product onderhoud onderwijs                          €  -35.000 €    11.000 €    11.000 €    11.000    -0,10
   31 De GelrePas effectiever en efficiënter inzetten. Uitvoeringskosten. €  -30.000 €    30.000 €    30.000 €    30.000
   50 Besparing Dorpshuis Laag Soeren                                     €      -   €       -   €       -   €    47.000
   57.1 Projectkosten dorpsvernieuwing                                    €   48.000 €    48.000 €    48.000 €    48.000
   58 Efficient inrichten werkprocessen APV en evenementen                           €    11.000 €    33.000 €    33.000    -0,90
   59 Efficient inrichten werkprocessen APV en evenementen                €  -10.000 €    16.000 €    16.000 €    16.000
   60 Efficient inrichten werkprocessen APV en evenementen                           €   -15.000 €   -15.000 €   -15.000
   64 Uitstel investeringen wegen                                         €   20.000 €     8.000 €     8.000 €     8.000
   66 Uitstel investeringen verkeerssignalering                           €   12.000
   67 Inspectie wegen eens in de twee jaar                                €   23.000             €    23.000
   91 Uitstel investeringen openbaar groen                                €    3.000 €     3.000 €     3.000 €     3.000
   92 Verminderen inspecties speelplaatsen                                €    8.000 €     8.000 €     8.000 €     8.000    -0,10
   96 Uitstel investeringen tractie                                       €   20.000 €    20.000
   110 Afbouwen middelen duurzaamheid huisvesting medewerkers             €  250.000 €       -
   113 Minder ondersteuning bijeenkomsten bodes                           €      -   €    27.000 €    27.000 €    27.000    -0,50
   115 Schrappen commissie bezwaarschriften                               €      -   €    55.000 €    55.000 €    55.000    -0,80
   116 Terugbrengen locaties fysieke publieksbalies van 3 naar 2.         €   20.000 €    20.000 €    20.000 €    20.000
   125 Integrale inzet Boa's in plaats van aanpak per domein                         €    18.000 €    36.000 €    36.000    -0,60
   130 Verminderen van hardcopy communicatie-middelen                     €    5.000 €     5.000 €     5.000 €     5.000
   132 Verlagen budget overige kosten Strategie 25%                       €    8.000 €     8.000 €     8.000 €     8.000
   133 Verminderen formatie ambtelijk secretaris OR met 0,2 fte           €      -   €       -   €       -   €    10.000    -0,20
   134 Versobering facilitaire zaken 25%                                  €   11.000 €    11.000 €    11.000 €    11.000
   135 Werkprocessen 'lean' inrichten                                                €    70.000 €   140.000 €   210.000    -4,00
   131 Optimaliseren netwerkorganisatie                                              €   190.000 €   370.000 €   370.000    -5,00
   138 Minder inhuur via bemiddelingsbureaus                              €   15.000 €    20.000 €    20.000 €    20.000
Korte toelichting: de maatregelen binnen de denkrichting bedrijfsvoering hebben geen of weinig
maatschappelijke effecten. Realisatie van de maatregelen vraagt wel inspanning omdat bij een deel
van de maatregelen organisatiestructuur en werkwijzen aangepast moeten worden. Deze
maatregelen hebben zowel betrekking op de overhead als andere onderdelen van de organisatie.
5.3 3D’s: WMO
3 D's WMO                                                                       2020        2021        2022        2023 fte 2023
3D's: WMO totaal                                                          €  491.500 € 1.544.000 € 1.754.000 € 1.780.000    -3,00
  Voorzieningen versoberen                                                €  227.500 €   580.000 €   580.000 €   580.000
   37 Dagbesteding-licht organiseren als voorliggende/algemene voorziening€      -   €   125.000 €   125.000 €   125.000
   38 Aanpassen tijden dagbesteding                                       €  227.500 €   455.000 €   455.000 €   455.000
  Werkwijze aanpassen                                                     €  264.000 €   964.000 € 1.174.000 € 1.200.000    -3,00
   30 Reductie formatie team Toegang (WMO & Jeugd) reeds verwerkt in begroting
                                                                          €    2020
                                                                                 -   €       -   €       -   €       -      -4,00
   32 Woningaanpassing: sturen op voorliggende algemene mogelijkheden €          -   €       -   €       -   €    26.000
   33 Nieuwe algemene voorziening met schoonmaakbedrijf                   €      -   €   400.000 €   400.000 €   400.000
   34 Nieuwe algemene voorziening Was en Strijkservice                    €      -   €       -   €    20.000 €    20.000
   35 Inzet van robotica (bijvoorbeeld robotstofzuiger)                   €      -   €       -   €    90.000 €    90.000
   36 Selectiever aanbieden begeleiding-basis                             €   50.000 €   100.000 €   200.000 €   200.000
   39 Lokaal versterken toezicht WMO en Jeugdzorg                         €  250.000 €   500.000 €   500.000 €   500.000
   40 Lokale investering toezicht WMO en Jeugdzorg                        €  -71.000 €   -71.000 €   -71.000 €   -71.000     1,00
   41 Extra inzet taskforce onderdeel WMO                                 €  -75.000 €   -75.000 €       -   €       -
   42 Extra besparing door taskforce onderdeel WMO                        €   75.000 €    75.000 €       -   €       -
   56 Aframen innovatiebudget onderdeel WMO                               €   35.000 €    35.000 €    35.000 €    35.000
Korte toelichting: het grootste deel van de maatregelen heeft betrekking op het aanpassen van de
werkwijze. Naast bovenstaande voorstellen zijn er nog meerdere voorstellen voor de WMO die nu
nog niet gekwantificeerd kunnen worden. Hiervoor is aanvullend onderzoek nodig. Deze laatste
categorie maatregelen worden in de bijlage in een apart overzicht in beeld gebracht.
                                                                                                                              15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>5.4 3D’s: Jeugdzorg
3 D's Jeugdzorg                                                               2020      2021      2022      2023 fte 2023
3D's: Jeugdzorg totaal                                                   € 990.000 € 792.000 € 944.000 € 994.000
  Voorzieningen versoberen                                               €  50.000 € 102.000 € 154.000 € 154.000
   44 Geen uitgaven jeugdzorg > 18 jaar                                  €  50.000 €  75.000 € 100.000 € 100.000
   52 Verlagen subsidies preventief jeugdbeleid met 20%                  €     -   €  27.000 €  54.000 €  54.000
   53 Verminderen overlap dienstverlening jeugdgezondheidszorg           €     -   €     -   €     -   €     -
   54 Preventieve en laagdrempelige jeugd- en opvoedondersteuning        €     -   €     -   €     -   €     -
  Verhogen inkomsten                                                     € 500.000 €     -   €     -   €     -
   47 Compensatie regeling Voogdij en 18+                                € 500.000 €     -   €     -   €     -
  Werkwijze aanpassen                                                    € 440.000 € 690.000 € 790.000 € 840.000
   43 Meer sturing door team toegang                                     € 100.000 € 200.000 € 200.000 € 200.000
   45 Aanscherpen indicering (intern en extern) door verwijzers          € 200.000 € 300.000 € 400.000 € 450.000
   46 Aanscherpen werkwijze jeugdzorg                                    €  50.000 € 100.000 € 100.000 € 100.000
   48 Extra inzet taskforce onderdeel Jeugdzorg                          € -75.000 € -75.000 €     -   €     -
   49 Extra besparing door taskforce onderdeel Jeugdzorg                 €  75.000 €  75.000 €     -   €     -
   56.1 Aframen innovatiebudget onderdeel jeugdzorg                      €  90.000 €  90.000 €  90.000 €  90.000
Korte toelichting: ook bij Jeugd heeft financieel het grootste deel van de maatregelen betrekking op
het aanpassen van de werkwijze. Voor realisatie van een aantal belangrijke de maatregelen is sturing
door het team toegang van de gemeente belangrijk en de indicering door (externe) verwijzers.
5.5 3D’s: Participatiewet
3 D's Participatiewet                                                         2020      2021      2022      2023 fte 2023
3D's: Participatiewet totaal                                             € 611.000 € 661.000 € 661.000 € 661.000
  Voorzieningen versoberen                                               € 361.000 € 361.000 € 361.000 € 361.000
   12 Verlagen budget reïntegratie                                       € 161.000 € 161.000 € 161.000 € 161.000
   13 Verminderen Beschut Werk t.b.v. Dagbesteding                       € 200.000 € 200.000 € 200.000 € 200.000
  Werkwijze aanpassen                                                    € 250.000 € 300.000 € 300.000 € 300.000
   14 Effecten Regionaal aanvalsplan                                     €  50.000 € 100.000 € 100.000 € 100.000
   18 Efficientere inzet en minder inhuur personeel team Werk en Inkomen € 200.000 € 200.000 € 200.000 € 200.000
Korte toelichting: bij dit onderdeel heeft het grootste deel van de maatregelen betrekking op het
versoberen van voorzieningen. Maar ook hier heeft financieel gezien een belangrijk deel van de
maatregelen betrekking op het aanpassen van de werkwijze. Mogelijk treedt er nog een voordeel op
binnen de BUIG-gelden. Dit kan een positief effect kan hebben op het begrotingssaldo. Dit effect is
niet zeker en mede afhankelijk van ontwikkelingen op de arbeidsmarkt2.
5.6 Verbonden partijen
Verbonden partijen                                                            2020      2021      2022      2023 fte 2023
Verbonden partijen totaal                                                €  60.000 € 115.000 € 190.000 € 190.000
  Voorzieningen versoberen                                               €  10.000 €  65.000 € 140.000 € 140.000
   1 Besparen op doelgroepenvervoer incl. leerlingenvervoer              €  10.000 €  40.000 €  40.000 €  40.000
   109 Taakstellende korting van 5% op GR ODRA                           €     -   €  25.000 €  25.000 €  25.000
   128 Terudraaien verhoging bijdrage VGGM                               €     -   €     -   €  75.000 €  75.000
  Werkwijze aanpassen                                                    €  50.000 €  50.000 €  50.000 €  50.000
   129 Connectie: minder producten afnemen                               €  50.000 €  50.000 €  50.000 €  50.000
Korte toelichting: het aantal maatregelen binnen deze denkrichting is beperkt. Realisatie is in veel
gevallen ook afhankelijk van andere gemeenten die deel uitmaken van de betreffende
gemeenschappelijke regelingen/verbonden partijen.
                                                                                                                      16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>5.7 Inkomsten
Inkomsten                                                                       2020      2021      2022      2023 fte 2023
Inkomsten totaal                                                           € 205.500 € 255.500 € 255.500 € 255.500
  Verhogen inkomsten                                                       €  89.500 € 139.500 € 139.500 € 139.500
   22 Verhogen eigen bijdrage voor bibliotheek                             €     -   €     -   €     -   €     -
   23 Verhogen tarieven/huur sporttaccommodaties                           €  30.000 €  30.000 €  30.000 €  30.000
   61 Legestarieven evenementen en bijzondere wetten (gericht) verhogen €     10.000 €  10.000 €  10.000 €  10.000
   71 Verhogen leges kabel- en leidingen                                   €  12.000 €  12.000 €  12.000 €  12.000
   74 Inkomsten Posbank                                                    €     -   €  50.000 €  50.000 €  50.000
   98 Vergoeding voor ophalen grof huishoudelijk afval                     €  25.000 €  25.000 €  25.000 €  25.000
   99 Verhogen tarief voor de greenbag                                     €  12.500 €  12.500 €  12.500 €  12.500
  Belastingverhoging                                                       € 116.000 € 116.000 € 116.000 € 116.000
   142 Verhogen toeristenbelasting van € 1,17 naar € 2,00 per overnachting € 111.000 € 111.000 € 111.000 € 111.000
   143 Verhogen forensenbelasting met 10%                                  €   5.000 €   5.000 €   5.000 €   5.000
Korte toelichting: dit betreft inkomstenverhogende maatregelen bij de verschillende taakvelden.
                                                                                                                        17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>5.8 Niet coalitieakkoord
Niet coalitieakkoord                                                           2020          2021        2022        2023 fte 2023
Niet coalitieakkoord totaal                                             € 1.021.500 € 1.615.700   € 1.794.700 € 2.000.200    -3,36
 Voorzieningen versoberen                                               €   766.500 € 1.064.700   € 1.259.700 € 1.267.200    -3,11
   20 Verlagen bibliotheeksubsidie met 10%                              €       -   €      75.000 €   100.000 €   100.000
   21 Alternatief: besparen op kernfuncties bibliotheek                 €       -   €         -   €       -   €       -
   24 Sluiten openluchtzwembad Rheden                                   €       -                 €   140.000 €   140.000    -1,10
   25 Alternatief: besparing gasverbruik zwembad Rheden door zonverwarming
                                                                        €       -   €         -   €       -   €       -
   26 Verlagen inzet sportstimulering met 20%                           €    13.000 €      14.800 €    14.800 €    14.800
   55 Stoppen subsidie bijzondere begraafplaatsen                                   €       3.500 €     7.000 €     7.000
   56.3 Verlagen subsidies erfgoed met 20%                                          €      15.000 €    15.000 €    15.000
   62 Beschikbaar stellen ipv plaatsen van materiaal evenementen                    €      10.000 €    10.000 €    10.000    -0,20
   63 Stopzetten inhuur toezicht en handhaving                          €    15.000 €      15.000 €    15.000 €    15.000
   68 Verlagen onderhoudsniveau vegen, onkruid van basis naar laag.     €    53.000 €      71.000 €    71.000 €    71.000
   69 Verlagen onderhoudsniveau prioriteitsgebieden van hoog naar basis €     9.000 €      12.000 €    12.000 €    12.000
   72 Verwijderen 1/3 van de beheerde prullebakken en straatmeubilair   €   -20.000 €      10.000 €    10.000 €    10.000
   75 Verlagen subsidie / verhogen tarieven veerdiensten                                          €    10.000 €    10.000
   78 Geen nieuwe LOP projecten                                         €   100.000
   79 Niet verlengen meerjarencontract provincie (2015-2020)            €     6.000 €       7.000 €     7.000 €     7.000    -0,11
   83 Verlagen subsidie Stichting Toerisme & Recreatie Veluwezoom       €    10.000 €      20.000 €    30.000 €    35.000
   85 Verlagen subsidies en bijdragen met 20%                                       €       5.000 €     5.000 €     5.000
   86 Aanpassen beheer stadsbosjes                                      €    65.000 €      65.000 €    65.000 €    65.000
   87 Beheer heesters aanpassen                                         €    24.000 €      24.000 €    24.000 €    24.000
   88 Verlagen beeldkwaliteit heesters van B naar C                                 €      60.000 €    60.000 €    60.000
   89 Omvormen gazon naar berm                                                      €       8.000 €     8.000 €     8.000
   90 Hekwerken niet vervangen                                          €     5.000 €       5.000 €     5.000 €     5.000
   93 Afbouwen of overdragen speelplaatsen                              €     2.500 €       5.000 €     7.500 €    10.000
   94 Afbouwen subsidie Dierense speeltuin                                          €       4.000 €     8.000 €     8.000
   95 Temporiseren en aanpassen ruimtelijke projecten                   €   150.000 €     250.000 €   250.000 €   250.000
   97 Geen gft inzameling bij hoogbouw                                  €    20.000 €      20.000 €    20.000 €    20.000
   100 Beeindigen proef bovengrondse PMD verzamelcontainers             €    14.000 €      14.000 €    14.000 €    14.000
   101 Overgaan van milieustation van Arnhem naar Doesburg              €    50.000 €     100.000 €   100.000 €   100.000
   103 Verlagen frequentie inzameling restafval naar 1 x per 4 weken    €    25.000 €      25.000 €    25.000 €    25.000
   106 Activiteiten project Steenbreek (watertakenplan) verminderen.    €   130.000 €         -   €       -   €       -
   107 Verlagen onderhoudsfrequentie kolkenzuigen                       €    10.000 €      10.000 €    10.000 €    10.000
   108 Temporiseren rioolreiniging                                      €    20.000 €      20.000 €    20.000 €    20.000
   117 Verlagen frequentie Veiligheidsmonitor                           €     6.000 €       6.000 €     6.000 €     6.000
   118 Geen ondersteuning voor buurtpreventieteams                      €     2.000 €       2.000 €     2.000 €     2.000
   120 Verlagen budget wijkveiligheid met 20%                           €    10.000 €      10.200 €    10.200 €    10.200
   122 Besparen formatie en inhuur (Wijk)veiligheid met 20%             €    42.000 €      42.200 €    42.200 €    42.200    -0,20
   124 Terugdraaien extra inzet op ondermijning                                     €      50.000 €    50.000 €    50.000
   126 Verlagen ambitieniveau inzet toezicht en handhaving                          €      81.000 €    81.000 €    81.000    -1,50
   127 Oefeningen anders en intern organiseren door gemeente            €     5.000 €       5.000 €     5.000 €     5.000
 Verhogen inkomsten                                                     €       -   €     124.000 €    24.000 €    24.000    -0,20
   56.2 Afromen monumentenfonds                                         €       -   €     100.000
   80 Kosten van Natuurgebieden verrekenen met omliggende gemeenten of€ natuurinstanties.
                                                                                -   €      24.000 €    24.000 €    24.000     0,20
 Werkwijze aanpassen                                                    €   255.000 €     427.000 €   511.000 €   709.000    -0,05
   65 Concentreren stimuleringsmaatregelen verkeerseductie              €     5.000 €       8.000 €     8.000 €     8.000    -0,05
   70 Andere methode strooien bij gladheid                                          €       8.000 €     8.000 €     8.000
   82 Stoppen lidmaatschap internationale verbanden                     €       -   €      11.000 €    11.000 €    11.000
   114 Verminderen aantal wethouders of omvang aanstelling              €       -   €         -   €    54.000 €   108.000
   136 Huisvesting medewerkers                                          €       -   €         -   €    30.000 €    74.000
   144 Nader te onderzoeken voorstellen                                 €   250.000 €     400.000 €   400.000 €   500.000
Korte toelichting: dit betreft maatregelen buiten de overige denkrichtingen om. Het grootste deel
van de maatregelen betreft een versobering van het voorzieningenniveau. Bij een aantal
maatregelen bestaat het financieel effect uit een korting van 20% van het betreffende budget. In de
toelichting bij deze maatregelen, in het bijlagenboek, wordt aangegeven welk deel van het budget
maximaal beïnvloedbaar is. Een afweging bij dit type maatregelen is of u het voorzieningenniveau in
de breedte wilt versoberen of, indien nodig, specifiek op een aantal taakvelden meer wilt bezuinigen.
                                                                                                                               18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>5.7 Coalitieakkoord
Coalitieakkoord                                                                  2020        2021        2022        2023 fte 2023
Coalitieakkoord totaal                                                  € 3.439.500   € 3.980.000 € 4.065.500 € 3.854.500    -2,75
 Voorzieningen versoberen                                               €     502.500 €   771.000 €   836.000 €   625.000    -3,00
  2 Inzet VVE (vroeg- en voorschoolse educatie) verlagen (met 20%)      €      15.000 €    30.000 €    30.000 €    30.000
  3 Terugdraaien stelpost bestrijding kinderarmoede                     €      56.000 €    60.000 €    60.000 €    60.000
  5 Beëindigen/verminderen collectieve aanvullende zorgverzekering (20%)€         -   €    65.000 €    65.000 €    65.000
  6 Invoeren (administratief) drempelbedrag bijzondere bijstand         €      10.000 €    10.000 €    10.000 €    10.000
  7 Alternatief: Inkomensgrenzen diverse minima-regelingen neerwaarts bijstellen
                                                                        €         -   €       -   €       -   €       -
  8 Referteperiode Individuele inkomenstoeslag bijstellen               €      20.000 €    20.000 €    20.000 €    20.000
  9 Versoberen Kindpakket m.u.v. de Gelrepas                            €         -   €    42.000 €    42.000 €    42.000
  15 EZ: verlagen ambitieniveau netwerkorganisatie                      €      50.000 €    50.000 €    50.000 €    50.000    -0,80
  19 Hoogte tegemoetkomingen individuele inkomenstoeslagen bijstellen €        29.000 €    29.000 €    29.000 €    29.000
  27 Besparing subsidie RiQQ met 20%                                    €         -   €    40.000 €    70.000 €   109.000    -0,20
  28 Besparing door inzet stelpost cultuur coalitieakkoord              €      10.000 €    20.000 €    20.000 €    20.000
  29 Inhoudelijke taakstelling Gelrepas                                 €      30.000 €    30.000 €    30.000 €    30.000
  51 Verlagen buurtbudgetten met 20%                                    €      20.000 €    20.000 €    20.000 €    20.000
  57 Halveren stelpost voor opvangen consequenties Omgevingswet         €     100.000 €   100.000 €   100.000 €       -
  81 Verlagen stelpost coalitieakkoord                                  €         -   €    10.000 €    10.000 €    10.000
  84 Stoppen bijdrage aan Toerisme VAN                                  €         -   €    47.500 €    47.500 €    47.500
  112 Stoppen / verlagen ambities Rhedense klimaataanpak                €         -   €    80.000 €   160.000 €   160.000    -2,00
  119 Automatische kentekenplaatherkenning niet invoeren                €       2.500 €     2.500 €     2.500 €     2.500
  121 Besparen op uitvoering aanpak jeugd en veiligheid                 €         -   €     5.000 €    10.000 €    10.000
  123 Verlagen stelpost gelijke behandeling                             €      10.000 €    10.000 €    10.000 €    10.000
  111 Activiteiten Rhedense klimaataanpak verminderen                   €     150.000 €   100.000 €    50.000 € -100.000
 Verhogen inkomsten                                                     €     592.000 €   792.000 €   792.000 €   792.000
  102 100% kostendekkend rioolrecht invoeren                            €     170.000 €   170.000 €   170.000 €   170.000
  104 Prijsprikkel, eventueel in combinatie met omgekeerd inzamelen     €         -   €   200.000 €   200.000 €   200.000
  105 100% kostendekkend afvalstoffenheffing invoeren                   €     422.000 €   422.000 €   422.000 €   422.000
 Belastingverhoging                                                     € 2.308.000   € 2.308.000 € 2.308.000 € 2.308.000
  73 Herinvoeren betaald parkeren                                       €      20.000 €    20.000 €    20.000 €    20.000
  139 Verhogen OZB tot redelijk peil                                    € 2.288.000   € 2.288.000 € 2.288.000 € 2.288.000
  140 Alternatief: verhogen OZB met 10%                                 €         -   €       -   €       -   €       -
 Werkwijze aanpassen                                                    €      37.000 €   109.000 €   129.500 €   129.500     0,25
  4 Minder inzet formatie Bijzondere bijstand                           €         -   €    47.000 €    47.000 €    47.000    -0,75
  11 Kosten bewindvoering verlagen                                      €      37.000 €    62.000 €    82.500 €    82.500     1,00
Korte toelichting: deze maatregelen raken de prioriteiten uit het coalitieakkoord. Financieel gezien
werkt de kwantificering van de OZB-verhoging hier sterk door. Echter de mate waarin de OZB
eventueel verhoogd zou kunnen worden kan variëren. Bij de uitwerking van de maatregel, in deze
rapportage, is een bepaald niveau gehanteerd dat wordt toegelicht in de bijlage met maatregelen.
                                                                                                                               19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>6. Implementatie
Een fors palet aan maatregelen is nodig om de bezuinigingsopgave te realiseren. Het vaststellen van
de maatregelen is een eerste belangrijke stap. Daarna volgt de implementatie. In dit hoofdstuk staan
een drietal aanbevelingen over het implementatietraject.
Projectmatige aanpak, monitoring voortgang
Om te borgen dat de organisatie voortvarend aan de slag gaat met de bezuinigingen wordt de
implementatie projectmatig aangepakt.
 Er wordt een beknopt implementatieplan opgesteld waarin de stappen staan die nodig zijn om
      de gekozen maatregelen te effectueren. Per maatregel is een leidinggevende verantwoordelijk
      voor de uitvoering.
 Het implementatieplan gaat naast de maatregelen ook in op personele consequenties en de
      communicatie en afstemming met inwoners, maatschappelijke organisaties en andere
      stakeholders.
 Gelet op het belang van het traject wordt voorgesteld om de verantwoordelijkheid voor het
      project op directieniveau te beleggen.
 Het duurt één tot twee jaar voordat het gros van de maatregelen is geïmplementeerd. Het
      voorstel is om het project voor twee jaar in te richten.
 Reserveer eenmalige middelen voor het uitvoeren van aanvullende onderzoeken en het
      opvangen van frictiekosten.
 Monitoring voortgang: Het voorstel is om bij de reguliere P&C-momenten (zomernota,
      najaarsnota, jaarrekening) inzicht te geven aan de raad over de voortgang.
Anticipeer op de mogelijkheid dat niet alle beoogde bedragen worden gehaald
In het palet aan bezuinigingsmaatregelen staan ook maatregelen waarvan het te bezuinigen bedrag
minder hard is. De realisatie is in dat geval afhankelijk van bijvoorbeeld een inschatting van het effect
van een maatregel op gedrag, medewerking van externe partijen en (arbeidsmarkt)ontwikkelingen.
Wij adviseren om vooraf afspraken te maken over de situatie indien blijkt dat het beoogde bedrag
niet wordt gerealiseerd. Te denken valt aan de spelregel dat er in dat geval alternatieven binnen het
betreffende taakveld worden ontwikkeld of dat dan wordt overgegaan tot andere maatregelen uit de
lijst. Gelet op het risico is het ook te overwegen om een hoger bedrag aan maatregelen vast te
stellen dan de bezuinigingsopgave nu is.
Wees terughoudend in het formuleren van (nieuwe) ambities
De gemeente Rheden is een ambitieuze gemeente. Als projectgroep constateren we dat er zowel in
de raad, het college als in de ambtelijke organisatie hoge ambities zijn. Dit vertaalt zich in een nadruk
op het formuleren van beleid, visies, projecten en plannen, zonder dat hiervoor structurele middelen
beschikbaar zijn. Op dit moment worden meerdere ambities met incidenteel geld gefinancierd.
Aanbeveling is om de werkwijze om te draaien: maak eerst structureel geld vrij en maak pas daarna
plannen wat ermee te doen. Door tegelijkertijd de nadruk op een effectieve en efficiënte uitvoering
van bestaand beleid te vergroten, ontstaat naar de toekomst mogelijk ook weer structurele ruimte.
                                                                                                       20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Begrotingsanalyse 2019
Taakvelden                                Gemeente         Rheden       Soortgenoten                  Groottegroep            Provincie
                                         Inwoners              43.645 Sociale structuur:  Redelijk   inwoners        20.001 Provincie       Gelderland
                                                                       Centrumfunctie:    Weinig                     50.000
                                         Nettolasten      NL per inw   NL per inw         Verschil   NL per inw    Verschil  NL per inw     Verschil
                                         ( x € 1.000 )    ( x € 1)     ( x € 1)           ( x € 1)   ( x € 1)      ( x € 1)  ( x € 1)       ( x € 1)
0. Bestuur en ondersteuning
0.1 Bestuur                                       -2937            -67              -118         51         -105          38            -83            16
0.10 Mutaties reserves                             3922             90                 57        33            48         42             34            56
0.11 Resultaat van baten en lasten                   707            16                 -5        21             -2        18             -2            18
0.2 Burgerzaken                                   -2116            -49                -29      -20            -29       -20             -23          -26
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden              -895           -21                 -5      -16              -6      -15              -8          -13
0.4 Ondersteuning organisatie                     -2770            -64                -94        30           -98         34          -105             41
0.5 Treasury                                       1392             32                 26          6           28          4             23             9
0.61 OZB woningen                                  5609           129                124           5         123           6           132             -3
0.62 OZB niet-woningen                             2226             51                 72      -21             78       -27            102           -51
0.63 Parkeerbelasting                                  10            0                  9        -9              9        -9             21          -21
0.64 Belastingen overig                              221             5                 16      -11             18       -13              31          -26
0.7 Algemene uitkering gemeentefonds             70604          1622               1456        166         1417        205            1660           -38
0.8 Overige baten en lasten                       -1565            -36                -14      -22            -16       -20             -33            -3
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)                        0            0                  0      -                -1         1             -1             1
Totaal Bestuur en ondersteuning                 74.408        1.708               1.495        213       1.464         244         1.748             -40
1. Veiligheid
1.1 Crisisbeheersing en brandweer                 -2644            -61                -64          3          -61       -               -62             1
1.2 Openbare orde en veiligheid                   -1134            -26                -27          1          -27          1            -26          -
Totaal Veiligheid                               -3.778            -87                -91           4         -88           1           -88              1
2. Verkeer, vervoer en waterstaat
2.1 Verkeer en vervoer                            -5964          -137               -152         15         -141           4          -134             -3
2.2 Parkeren                                        -131            -3                 -4          1            -7         4            -17            14
2.3 Recreatieve havens                                  0            0                 -1          1            -1         1              0          -
2.4 Economische havens en waterwegen                    0            0                 -5          5            -4         4             -1             1
2.5 Openbaar vervoer                                 -28            -1                  0        -1             -5         4             -3             2
Totaal Verkeer, vervoer en waterstaat           -6.123          -141               -162          21        -158           17         -155              14
3. Economie
3.1 Economische ontwikkeling                        -688           -16                -13        -3           -11         -5            -11            -5
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur                      0            0                  0      -                -2         2             -2             2
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen               -7            0                 -1          1            -2         2             -3             3
3.4 Economische promotie                             125             3                 21      -18               7        -4              0             3
Totaal Economie                                    -570           -13                   7      -20             -8         -5           -16              3
                                                                                                                                                       21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Taakvelden                                         Gemeente     Rheden    Soortgenoten                  Groottegroep     Provincie
                                                  Inwoners         43.645 Sociale structuur:  Redelijk inwoners   20.001 Provincie    Gelderland
                                                                          Centrumfunctie:     Weinig              50.000
4. Onderwijs
4.1 Openbaar basisonderwijs                                   0         0                  -5        5         -4      4           -2          2
4.2 Onderwijshuisvesting                                -2308         -53                 -51       -2        -53   -             -67         14
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken                    -1202         -28                 -39       11        -39     11          -42         14
Totaal Onderwijs                                       -3.510        -81                 -95        14       -96      15       -111           30
5. Sport, cultuur en recreatie
5.1 Sportbeleid en activering                              -487       -11                 -12        1        -14      3          -22         11
5.2 Sportaccommodaties                                  -2379         -55                 -55     -           -49     -6          -41       -14
5.3 Cultuurpresentatie, productie en participatie          -742       -17                 -16       -1        -24      7          -34         17
5.4 Musea                                                     0         0                  -7        7         -6      6          -12         12
5.5 Cultureel erfgoed                                       -14         0                  -5        5         -5      5           -6          6
5.6 Media                                                  -957       -22                 -19       -3        -20     -2          -24          2
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie             -4065         -93                 -98        5        -95      2          -84         -9
Totaal Sport, cultuur en recreatie                     -8.644      -198                -212         14     -213       15       -223           25
6. Sociaal domein
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                   -4264         -98                 -95       -3        -98   -           -104           6
6.2 Wijkteams                                              -586       -13                 -56       43        -50     37          -59         46
6.3 Inkomensregelingen                                  -5770       -133                  -85     -48         -84   -49         -114        -19
6.4 Begeleide participatie                             -10236       -235                -157      -78       -136    -99         -151        -84
6.5 Arbeidsparticipatie                                       0         0                 -29       29        -32     32          -43         43
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)                         -1971         -45                 -43       -2        -39     -6          -45       -
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+                       -13056       -300                -151    -149        -149  -151          -170       -130
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-                        -5230       -120                -172        52      -180      60        -203          83
6.81 Geëscaleerde zorg 18+                                    0         0                  -5        5         -3      3        -126        126
6.82 Geëscaleerde zorg 18-                              -4359       -100                  -33     -67         -28   -72           -35       -65
Totaal Sociaal domein                                 -45.472    -1.044                -826     -218       -799   -245       -1.050            6
7. Volksgezondheid en milieu
7.1 Volksgezondheid                                     -1374         -32                 -39        7        -39      7          -36          4
7.2 Riolering                                               581        13                  22       -9         20     -7           17         -4
7.3 Afval                                                   375         9                  17       -8         16     -7           10         -1
7.4 Milieubeheer                                        -2184         -50                 -32     -18         -32   -18           -33       -17
7.5 Begraafplaatsen en crematoria                          -180        -4                  -4     -            -3     -1           -2         -2
Totaal Volksgezondheid en milieu                       -2.782        -64                 -36      -28        -38    -26          -44        -20
8. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
8.1 Ruimtelijke Ordening                                -1990         -46                 -40       -6        -33   -13           -32       -14
8.2 Grondexploitatie                                         13         0                  -2        2          0   -              -7          7
8.3 Wonen en bouwen                                     -1553         -36                 -37        1        -31     -5          -25       -11
Totaal Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting        -3.529        -82                 -79        -3       -64    -18          -64        -18
                                                                                                                                              22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Bijlage 2: Cijfers personeelsverloop
Een aantal bezuinigingsmaatregelen leidt tot een verlaging van de formatie. Ter illustratie zijn
daarom onderstaande overzichten opgenomen. Deze geven een indicatie van de mogelijkheden die
de gemeente heeft om de bezuinigingen op de formatie via (natuurlijk) verloop op te lossen.
Waarschijnlijk zullen 41 medewerkers de komende 5 jaar uitstromen i.v.m. het bereiken van de AOW
gerechtigde leeftijd. Op peildatum 15 mei 2019 is het aantal medewerkers met leeftijd:
 peildatum
 15 mei                                 aantal
 2019              5 jaar later         medewerkers
              62                    67            12
              63                    68              9
              64                    69            10
              65                    70              5
              66                    71              4
                   totaal                         41
 Uitstroom           Rheden in 2017                                  Rheden 2018         Personeelsmonitor 2017
 bij gemeente                                                        (tot 1 nov)
 Eigen verzoek       15                                              9
 Pensioen            9                                               7
 De connectie        50
 Totaal %            22%(incl. De Connectie) 7% (excl. De Connectie) 6% (inschatting)    8,1%
Prognose personeelsverlop gemeente Rheden
                                             2020     2021    2022     2023    2024 Toelichting:
Bereiken AOW gerechtigde leeftijd               4        5      10        9       12
Op eigen verzoek: op basis van uitstroom        9        9        9       9        9 Uitstroom in aantallen medewerkers
2018 maar van verschillende factoren                                                 op eigen verzoek: 15 in 2017 en 9 in
afhankelijk en moeilijk te voorspellen                                               2018
Totaal                                         13       14      19       18       21
                                                                                                                          23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Bijlage 3: Nul-lijst
Er zijn verschillende maatregelen aan de orde gekomen die nader onderzocht moeten worden of
waarvan de realisatie niet realistisch is.
Nog te onderzoeken maatregelen ( denkrichting )                              2020   2021   2022   2023
Bedrijfsvoering                                                            €  -   €  -   €  -   €  -
  Overhead - werkwijze                                                     €  -   €  -   €  -   €  -
   228 Huisvesting medewerkers                                             €  -   €  -   €  -   €  -
  Werkwijze aanpassen                                                      €  -   €  -   €  -   €  -
   76 Samenvoegen commissies welstand en cultuurhistorie                   €  -   €  -   €  -   €  -
   200 Verlagen verzekeringspremies onderwijshuisvesting                   €  -   €  -   €  -   €  -
   205 Afstoten gymzaal & woning velp                                      €  -   €  -   €  -   €  -
   209 Onderzoek fiscale voordelen verlichting sportvelden via gemeente    €  -   €  -   €  -   €  -
   210 Overdracht beheer en onderhoud aan sportverenigingen                €  -   €  -   €  -   €  -
   222 Duurzaamheidsinvesteringen gemeentelijke gebouwen                   €  -   €  -   €  -   €  -
   226 Haalbaarheidstudie huisvesting buitendienst                         €  -   €  -   €  -   €  -
   311 Verminderen tijdbesteding aan raadsvragen                           €  -   €  -   €  -   €  -
   224 Terugbrengen locaties fysieke publieksbalies van 3 naar 1.          €  -   €  -   €  -   €  -
3D's: WMO                                                                  €  -   €  -   €  -   €  -
  Voorzieningen versoberen                                                 €  -   €  -   €  -   €  -
   215 (Collectief) Vervoer beperken tot het noodzakelijke                 €  -   €  -   €  -   €  -
   216 Instellen van lumpsum financiering en een budgetplafond             €  -   €  -   €  -   €  -
   220 Maatwerkvervoer: aanpassing uren dagbesteding.                      €  -   €  -   €  -   €  -
  Werkwijze aanpassen                                                      €  -   €  -   €  -   €  -
   212 Woningaanpassing: afspraken met woningbouwcorporaties & verhuurders €  -   €  -   €  -   €  -
   213 Netto besparing woningaanpassing                                    €  -   €  -   €  -   €  -
   214 Inkoop hulpmiddelen en rolstoelen                                   €  -   €  -   €  -   €  -
   217 Inzet van algemeen toegankelijke hulpmiddelen                       €  -   €  -   €  -   €  -
   218 Inzetten op kortdurende leertrajecten                               €  -   €  -   €  -   €  -
   219 Verminderen begeleiding WMO en uitbreiding AMW                      €  -   €  -   €  -   €  -
3D's: Jeugdzorg                                                            €  -   €  -   €  -   €  -
  Werkwijze aanpassen                                                      €  -   €  -   €  -   €  -
   211 Vrijwillige eigen bijdrage jeugdzorg                                €  -   €  -   €  -   €  -
Verbonden partijen                                                         €  -   €  -   €  -   €  -
  Voorzieningen versoberen                                                 €  -   €  -   €  -   €  -
   201 Overige besparingen doelgroepenvervoer                              €  -   €  -   €  -   €  -
   0 Aanbieden goedkopere alternatieven dan busvervoer                     €  -   €  -   €  -   €  -
Inkomsten                                                                  €  -   €  -   €  -   €  -
  Belastingverhoging                                                       €  -   €  -   €  -   €  -
  Verhogen tarief                                                          €  -   €  -   €  -   €  -
   231 Meer externe inkomsten genereren                                    €  -   €  -   €  -   €  -
Niet coalitieakkoord                                                       €  -   €  -   €  -   €  -
  Voorzieningen versoberen                                                 €  -   €  -   €  -   €  -
   203 Sturen op Rheden sterker                                            €  -   €  -   €  -   €  -
   204 Afstoten gymzaal in Dieren                                          €  -   €  -   €  -   €  -
   207 Besparen onderhoud door afstoten 1 grasveld Rheden                  €  -   €  -   €  -   €  -
   208 Besparen onderhoud door afstoten 1 grasveld Laag Soeren             €  -   €  -   €  -   €  -
   221 Algemene taakstelling buurt en accommodaties                        €  -   €  -   €  -   €  -
   223 Prioriteren, uitstellen gepland onderhoud                           €  -   €  -   €  -   €  -
Coalitieakkoord                                                            €  -   €  -   €  -   €  -
  Voorzieningen versoberen                                                 €  -   €  -   €  -   €  -
   206 Investering om zonnecellen voor beide baden in te zetten            €  -   €  -   €  -   €  -
Totaal                                                                     €  -   €  -   €  -   €  -
                                                                                                     24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Niet realistische maatregelen (denkrichting )                       2020   2021   2022   2023
Bedrijfsvoering                                                   €  -   €  -   €  -   €  -
  Overhead - werkwijze                                            €  -   €  -   €  -   €  -
   229 Uitplaatsing De Connectie terugdraaien                     €  -   €  -   €  -   €  -
   230 Onvlechtingskosten bij terugnemen taken van De Connectie   €  -   €  -   €  -   €  -
  Werkwijze aanpassen                                             €  -   €  -   €  -   €  -
   227 Leeftijdsbewust personeelsbeleid: verjonging organisatie   €  -   €  -   €  -   €  -
   309 Straatnaamborden - huisnummering                           €  -   €  -   €  -   €  -
   312 Werkzaamheden collationeren beperken                       €  -   €  -   €  -   €  -
   313 Middachterallee zelf uitvoeren
   321 Optimaliseren werkrooster KCC en burgerzaken               €  -   €  -   €  -   €  -
   322 Verminderen inhuur door versterken juridische functie      €  -   €  -   €  -   €  -
   323 Verlagen van het ziekteverzuim                             €  -   €  -   €  -   €  -
   324 Leegstaande gemeentelijke eigendommen verkopen             €  -   €  -   €  -   €  -
   326 Afstoten niet strategische gebouwen of verhogen huur       €  -   €  -   €  -   €  -
3D's: WMO                                                         €  -   €  -   €  -   €  -
  Voorzieningen versoberen                                        €  -   €  -   €  -   €  -
   305 Anders inzetten & verbeteren maaltijd voorziening          €  -   €  -   €  -   €  -
   325 5% reductie op begeleiding                                 €  -   €  -   €  -   €  -
3D's: Participatiewet                                             €  -   €  -   €  -   €  -
  Werkwijze aanpassen                                             €  -   €  -   €  -   €  -
   301 Strengere aanpak en handhaving bijstandsverlening          €  -   €  -   €  -   €  -
   303 Processen schuldhulpverlening optimaliseren                €  -   €  -   €  -   €  -
Verbonden partijen                                                €  -   €  -   €  -   €  -
  Voorzieningen versoberen                                        €  -   €  -   €  -   €  -
   308 Besparen op niet wettelijke taken Jeugdgezondheidszorg     €  -   €  -   €  -   €  -
Inkomsten                                                         €  -   €  -   €  -   €  -
  Belastingverhoging                                              €  -   €  -   €  -   €  -
  Verhogen tarief                                                 €  -   €  -   €  -   €  -
   307 Bijdrage organisaties voor extra inspecties en controles   €  -   €  -   €  -   €  -
   318 Verhogen bijdragen piketten voor Doesburg en Rozendaal 205 €  -   €  -   €  -   €  -
Niet coalitieakkoord                                              €  -   €  -   €  -   €  -
  Voorzieningen versoberen                                        €  -   €  -   €  -   €  -
   225 Verlagen ambities Watertakenplan                           €  -   €  -   €  -   €  -
   304 Bezuinigen op leefbaarheid en activering                   €  -   €  -   €  -   €  -
   306 Besparing vrijwilligerswerk en mantelzorg                  €  -   €  -   €  -   €  -
   316 Besparing op budget integriteit en veiligheid              €  -   €  -   €  -   €  -
   317 Terugdraaien verhogen inzet oefening bevolkingszorg        €  -   €  -   €  -   €  -
  Werkwijze aanpassen                                             €  -   €  -   €  -   €  -
   327 Verlagen exploitatielasten afstoten overige bezittingen    €  -   €  -   €  -   €  -
Coalitieakkoord                                                   €  -   €  -   €  -   €  -
  Voorzieningen versoberen                                        €  -   €  -   €  -   €  -
   300 Verminderen logopedie bij peuters (50%)                    €  -   €  -   €  -   €  -
  Verhogen tarief                                                 €  -   €  -   €  -   €  -
   320 Inzet zwerfvuil en straatreiniging toerekenen              €  -   €  -   €  -   €  -
Totaal                                                            €  -   €  -   €  -   €  -
                                                                                            25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Bijlage 4: Overgenomen maatregelen
Bezuinigingen op basis van denkrichtingen. Overgenomen voorstellen         2020         2021           2022           2023           Fte 2023
Bedrijfsvoering                                                            €    368.000 €      509.000 €      802.000 €      906.000   -11,40
 Werkwijze aanpassen                                                       €    368.000 €      509.000 €      802.000 €      906.000   -11,40
   16 Vervallen deel product onderhoud onderwijs                           €    -35.000 €       11.000 €       11.000 €       11.000    -0,10
   31 De GelrePas effectiever en efficiënter inzetten. Uitvoeringskosten.  €    -30.000 €       30.000 €       30.000 €       30.000
   50 Besparing Dorpshuis Laag Soeren                                      €        -   €          -   €          -   €       47.000
   57.1 Projectkosten dorpsvernieuwing                                     €     48.000 €       48.000 €       48.000 €       48.000
   58 Efficient inrichten werkprocessen APV en evenementen                              €       11.000 €       33.000 €       33.000    -0,90
   59 Efficient inrichten werkprocessen APV en evenementen                 €    -10.000 €       16.000 €       16.000 €       16.000
   60 Efficient inrichten werkprocessen APV en evenementen                              €      -15.000 €      -15.000 €      -15.000
   64 Uitstel investeringen wegen                                          €     20.000 €        8.000 €        8.000 €        8.000
   66 Uitstel investeringen verkeerssignalering                            €     12.000
   67 Inspectie wegen eens in de twee jaar                                 €     23.000                €       23.000
   91 Uitstel investeringen openbaar groen                                 €      3.000 €        3.000 €        3.000 €        3.000
   92 Verminderen inspecties speelplaatsen                                 €      8.000 €        8.000 €        8.000 €        8.000    -0,10
   96 Uitstel investeringen tractie                                        €     20.000 €       20.000
   110 Afbouwen middelen duurzaamheid huivesting medewerkers               €    250.000 €          -
   113 Minder ondersteuning bijeenkomsten bodes                            €        -   €       27.000 €       27.000 €       27.000    -0,50
   116 Terugbrengen locaties fysieke publieksbalies van 3 naar 2.          €     20.000 €       20.000 €       20.000 €       20.000
   125 Integrale inzet Boa's in plaats van aanpak per domein                            €       18.000 €       36.000 €       36.000    -0,60
   130 Verminderen van hardcopy communicatie-middelen                      €      5.000 €        5.000 €        5.000 €        5.000
   131 Optimaliseren netwerkorganisatie                                                 €      190.000 €      370.000 €      370.000    -5,00
   132 Verlagen budget overige kosten Strategie 25%                        €      8.000 €        8.000 €        8.000 €        8.000
   133 Verminderen formatie ambtelijk secretaris OR met 0,2 fte            €        -   €          -   €          -   €       10.000    -0,20
   134 Versobering facilitaire zaken 25%                                   €     11.000 €       11.000 €       11.000 €       11.000
   135 Werkprocessen 'lean' inrichten                                                   €       70.000 €      140.000 €      210.000    -4,00
   138 Minder inhuur via bemiddelingsbureaus                               €     15.000 €       20.000 €       20.000 €       20.000
3D's: WMO                                                                  €    491.500 €    1.544.000 €    1.754.000 €    1.780.000    -3,00
 Voorzieningen versoberen                                                  €    227.500 €      580.000 €      580.000 €      580.000
   37 Dagbesteding-licht organiseren als voorliggende/algemene voorziening €        -   €      125.000 €      125.000 €      125.000
   38 Aanpassen tijden dagbesteding                                        €    227.500 €      455.000 €      455.000 €      455.000
 Werkwijze aanpassen                                                       €    264.000 €      964.000 €    1.174.000 €    1.200.000    -3,00
   30 Reductie formatie team Toegang (WMO & Jeugd) reeds verwerkt in
   begroting 2020                                                          €        -   €          -   €          -   €          -      -4,00
   32 Woningaanpassing: sturen op voorliggende algemene mogelijkheden      €        -   €          -   €          -   €       26.000
   33 Nieuwe algemene voorziening met schoonmaakbedrijf                    €        -   €      400.000 €      400.000 €      400.000
   34 Nieuwe algemene voorziening Was en Strijkservice                     €        -   €          -   €       20.000 €       20.000
   35 Inzet van robotica (bijvoorbeeld robotstofzuiger)                    €        -   €          -   €       90.000 €       90.000
   36 Selectiever aanbieden begeleiding-basis                              €     50.000 €      100.000 €      200.000 €      200.000
   39 Lokaal versterken toezicht WMO en Jeugdzorg                          €    250.000 €      500.000 €      500.000 €      500.000
   40 Lokale investering toezicht WMO en Jeugdzorg                         €    -71.000 €      -71.000 €      -71.000 €      -71.000     1,00
   41 Extra inzet taskforce onderdeel WMO                                  €    -75.000 €      -75.000 €          -   €          -
   42 Extra besparing door taskforce onderdeel WMO                         €     75.000 €       75.000 €          -   €          -
   56 Aframen innovatiebudget onderdeel WMO                                €     35.000 €       35.000 €       35.000 €       35.000
3D's: Jeugdzorg                                                            €    990.000 €      765.000 €      890.000 €      940.000
 Voorzieningen versoberen                                                  €     50.000 €       75.000 €      100.000 €      100.000
   44 Geen uitgaven jeugdzorg > 18 jaar                                    €     50.000 €       75.000 €      100.000 €      100.000
   53 Verminderen overlap dienstverlening jeugdgezondheidszorg             €        -   €          -   €          -   €          -
   54 Preventieve en laagdrempelige jeugd- en opvoedondersteuning          €        -   €          -   €          -   €          -
 Verhogen inkomsten                                                        €    500.000 €          -   €          -   €          -
   47 Compensatie regeling Voogdij en 18+                                  €    500.000 €          -   €          -   €          -
 Werkwijze aanpassen                                                       €    440.000 €      690.000 €      790.000 €      840.000
   43 Meer sturing door team toegang                                       €    100.000 €      200.000 €      200.000 €      200.000
   45 Aanscherpen indicering (intern en extern) door verwijzers            €    200.000 €      300.000 €      400.000 €      450.000
   46 Aanscherpen werkwijze jeugdzorg                                      €     50.000 €      100.000 €      100.000 €      100.000
   48 Extra inzet taskforce onderdeel Jeugdzorg                            €    -75.000 €      -75.000 €          -   €          -
   49 Extra besparing door taskforce onderdeel Jeugdzorg                   €     75.000 €       75.000 €          -   €          -
   56.1 Aframen innovatiebudget onderdeel jeugdzorg                        €     90.000 €       90.000 €       90.000 €       90.000
3D's: Participatiewet                                                      €    611.000 €      661.000 €      661.000 €      661.000
 Voorzieningen versoberen                                                  €    361.000 €      361.000 €      361.000 €      361.000
   12 Verlagen budget reïntegratie                                         €    161.000 €      161.000 €      161.000 €      161.000
   13 Verminderen Beschut Werk t.b.v. Dagbesteding                         €    200.000 €      200.000 €      200.000 €      200.000
 Werkwijze aanpassen                                                       €    250.000 €      300.000 €      300.000 €      300.000
   14 Effecten Regionaal aanvalsplan                                       €     50.000 €      100.000 €      100.000 €      100.000
   18 Efficientere inzet en minder inhuur personeel team Werk en Inkomen   €    200.000 €      200.000 €      200.000 €      200.000
                                                                                                                                          26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Verbonden partijen                                                      €    60.000 €   115.000 €   190.000 €   190.000
  Voorzieningen versoberen                                              €    10.000 €    65.000 €   140.000 €   140.000
   1 Besparen op doelgroepenvervoer incl. leerlingenvervoer             €    10.000 €    40.000 €    40.000 €    40.000
   109 Taakstellende korting van 5% op GR ODRA                          €       -   €    25.000 €    25.000 €    25.000
   128 Terudraaien verhoging bijdrage VGGM                              €       -   €       -   €    75.000 €    75.000
  Werkwijze aanpassen                                                   €    50.000 €    50.000 €    50.000 €    50.000
   129 Connectie: minder producten afnemen                              €    50.000 €    50.000 €    50.000 €    50.000
Inkomsten                                                               €   175.500 €   225.500 €   225.500 €   225.500
  Verhogen inkomsten                                                    €    59.500 €   109.500 €   109.500 €   109.500
   61 Legestarieven evenementen en bijzondere wetten (gericht) verhogen €    10.000 €    10.000 €    10.000 €    10.000
   71 Verhogen leges kabel- en leidingen                                €    12.000 €    12.000 €    12.000 €    12.000
   74 Inkomsten Posbank                                                 €       -   €    50.000 €    50.000 €    50.000
   98 Vergoeding voor ophalen grof huishoudelijk afval                  €    25.000 €    25.000 €    25.000 €    25.000
   99 Verhogen tarief voor de greenbag                                  €    12.500 €    12.500 €    12.500 €    12.500
  Belastingverhoging                                                    €   116.000 €   116.000 €   116.000 €   116.000
Niet coalitieakkoord                                                    €   956.500 € 1.351.200 € 1.318.700 € 1.465.200  -0,56
  Voorzieningen versoberen                                              €   701.500 €   811.200 €   848.700 €   851.200  -0,31
   20 Verlagen bibliotheeksubsidie met 10%                              €       -   €    75.000 €   100.000 €   100.000
   21 Alternatief: besparen op kernfuncties bibliotheek                 €       -   €       -   €       -   €       -
   26 Verlagen inzet sportstimulering met 20%                           €    13.000 €    14.800 €    14.800 €    14.800
   56.3 Verlagen subsidies erfgoed met 20%                                          €    15.000 €    15.000 €    15.000
   63 Stopzetten inhuur toezicht en handhaving                          €    15.000 €    15.000 €    15.000 €    15.000
   68 Verlagen onderhoudsniveau vegen, onkruid van basis naar laag.     €    53.000 €    71.000 €    71.000 €    71.000
   69 Verlagen onderhoudsniveau prioriteitsgebieden van hoog naar basis €     9.000 €    12.000 €    12.000 €    12.000
   75 Verlagen subsidie / verhogen tarieven veerdiensten                                        €    10.000 €    10.000
   78 Geen nieuwe LOP projecten                                         €   100.000
   79 Niet verlengen meerjarencontract provincie (2015-2020)            €     6.000 €     7.000 €     7.000 €     7.000  -0,11
   85 Verlagen subsidies en bijdragen met 20%                                       €     5.000 €     5.000 €     5.000
   86 Aanpassen beheer stadsbosjes                                      €    65.000 €    65.000 €    65.000 €    65.000
   87 Beheer heesters aanpassen                                         €    24.000 €    24.000 €    24.000 €    24.000
   88 Verlagen beeldkwaliteit heesters van B naar C                                 €    60.000 €    60.000 €    60.000
   89 Omvormen gazon naar berm                                                      €     8.000 €     8.000 €     8.000
   90 Hekwerken niet vervangen                                          €     5.000 €     5.000 €     5.000 €     5.000
   93 Afbouwen of overdragen speelplaatsen                              €     2.500 €     5.000 €     7.500 €    10.000
   95 Temporiseren en aanpassen ruimtelijke projecten                   €   150.000 €   250.000 €   250.000 €   250.000
   100 Beeindigen proef bovengrondse PMD verzamelcontainers             €    14.000 €    14.000 €    14.000 €    14.000
   101 Overgaan van milieustation van Arnhem naar Doesburg              €    50.000 €   100.000 €   100.000 €   100.000
   106 Activiteiten project Steenbreek (watertakenplan) verminderen.    €   130.000 €       -   €       -   €       -
   117 Verlagen frequentie Veiligheidsmonitor                           €     6.000 €     6.000 €     6.000 €     6.000
   118 Geen ondersteuning voor buurtpreventieteams                      €     2.000 €     2.000 €     2.000 €     2.000
   120 Verlagen budget wijkveiligheid met 20%                           €    10.000 €    10.200 €    10.200 €    10.200
   122 Besparen formatie en inhuur (Wijk)veiligheid met 20%             €    42.000 €    42.200 €    42.200 €    42.200  -0,20
   127 Oefeningen anders en intern organiseren door gemeente            €     5.000 €     5.000 €     5.000 €     5.000
  Verhogen inkomsten                                                    €       -   €   124.000 €    24.000 €    24.000  -0,20
   56.2 Afromen monumentenfonds                                         €       -   €   100.000 €       -   €       -
   80 Kosten van Natuurgebieden verrekenen met omliggende gemeenten of
   natuurinstanties.                                                    €       -   €    24.000 €    24.000 €    24.000  -0,20
  Werkwijze aanpassen                                                   €   255.000 €   416.000 €   446.000 €   590.000  -0,05
   65 Concentreren stimuleringsmaatregelen verkeerseductie              €     5.000 €     8.000 €     8.000 €     8.000  -0,05
   70 Andere methode strooien bij gladheid                                          €     8.000 €     8.000 €     8.000
   136 Huisvesting medewerkers                                          €       -   €       -   €    30.000 €    74.000
   144 Nader te onderzoeken voorstellen                                 €   250.000 €   400.000 €   400.000 €   500.000
Coalitieakkoord                                                         €   921.000 €   881.000 €   831.000 €   581.000
  Voorzieningen versoberen                                              €   329.000 €   289.000 €   239.000 €   -11.000
   19 Hoogte tegemoetkomingen individuele inkomenstoeslagen bijstellen  €    29.000 €    29.000 €    29.000 €    29.000
   28 Besparing door inzet stelpost cultuur coalitieakkoord             €    10.000 €    20.000 €    20.000 €    20.000
   29 Inhoudelijke taakstelling Gelrepas                                €    30.000 €    30.000 €    30.000 €    30.000
   57 Halveren stelpost voor opvangen consequenties Omgevingswet        €   100.000 €   100.000 €   100.000 €       -
   111 Activiteiten Rhedense klimaataanpak verminderen                  €   150.000 €   100.000 €    50.000 €  -100.000
   123 Verlagen stelpost gelijke behandeling                            €    10.000 €    10.000 €    10.000 €    10.000
  Verhogen inkomsten                                                    €   592.000 €   592.000 €   592.000 €   592.000
   102 100% kostendekkend rioolrecht invoeren                           €   170.000 €   170.000 €   170.000 €   170.000
   105 100% kostendekkend afvalstoffenheffing invoeren                  €   422.000 €   422.000 €   422.000 €   422.000
Totaal overgenomen maatregelen                                          € 4.573.500 € 6.051.700 € 6.672.200 € 6.748.700 -14,96
                                                                                                                           27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Bijlage         5: Niet overgenomen maatregelen
Vernieuwde bijlage 5 met OZB
Denkrichtingen niet overgenomen voorstellen                                       2020        2021        2022        2023        Fte 2023
Bedrijfsvoering                                                                   €       -   €    55.000 €    55.000 €    55.000      -0,80
  Werkwijze aanpassen                                                             €       -   €    55.000 €    55.000 €    55.000      -0,80
   115 Schrappen commissie bezwaarschriften                                       €       -   €    55.000 €    55.000 €    55.000      -0,80
3D's: Jeugdzorg                                                                   €       -   €    27.000 €    54.000 €    54.000
  Voorzieningen versoberen                                                        €       -   €    27.000 €    54.000 €    54.000
   52 Verlagen subsidies preventief jeugdbeleid met 20%                           €       -   €    27.000 €    54.000 €    54.000
Inkomsten                                                                         €    30.000 €    30.000 €    30.000 €    30.000
  Verhogen inkomsten                                                              €    30.000 €    30.000 €    30.000 €    30.000
   22 Verhogen eigen bijdrage voor bibliotheek                                    €       -   €       -   €       -   €       -
   23 Verhogen tarieven/huur sporttaccommodaties                                  €    30.000 €    30.000 €    30.000 €    30.000
Niet coalitieakkoord                                                              €    65.000 € 264.500 € 476.000 € 535.000            -2,80
  Voorzieningen versoberen                                                        €    65.000 € 253.500 € 411.000 € 416.000            -2,80
   24 Sluiten openluchtzwembad Rheden                                             €       -               € 140.000 € 140.000          -1,10
   25 Alternatief: besparing gasverbruik zwembad Rheden door zonverwarming        €       -   €       -   €       -   €       -
   55 Stoppen subsidie bijzondere begraafplaatsen                                             €     3.500 €     7.000 €     7.000
   62 Beschikbaar stellen ipv plaatsen van materiaal evenementen                              €    10.000 €    10.000 €    10.000      -0,20
   72 Verwijderen 1/3 van de beheerde prullebakken en straatmeubilair             € -20.000 €      10.000 €    10.000 €    10.000
   83 Verlagen subsidie Stichting Toerisme & Recreatie Veluwezoom                 €    10.000 €    20.000 €    30.000 €    35.000
   94 Afbouwen subsidie Dierense speeltuin                                                    €     4.000 €     8.000 €     8.000
   97 Geen gft inzameling bij hoogbouw                                            €    20.000 €    20.000 €    20.000 €    20.000
   103 Verlagen frequentie inzameling restafval naar 1 x per 4 weken              €    25.000 €    25.000 €    25.000 €    25.000
   107 Verlagen onderhoudsfrequentie kolkenzuigen                                 €    10.000 €    10.000 €    10.000 €    10.000
   108 Temporiseren rioolreiniging                                                €    20.000 €    20.000 €    20.000 €    20.000
   124 Terugdraaien extra inzet op ondermijning                                               €    50.000 €    50.000 €    50.000
   126 Verlagen ambitieniveau inzet toezicht en handhaving                                    €    81.000 €    81.000 €    81.000      -1,50
  Werkwijze aanpassen                                                             €       -   €    11.000 €    65.000 € 119.000
   82 Stoppen lidmaatschap internationale verbanden                               €       -   €    11.000 €    11.000 €    11.000
   114 Verminderen aantal wethouders of omvang aanstelling                        €       -   €       -   €    54.000 € 108.000
Coalitieakkoord                                                                   € 2.518.500 € 3.099.000 € 3.234.500 € 3.273.500      -2,75
  Voorzieningen versoberen                                                        € 173.500 € 482.000 € 597.000 € 636.000              -3,00
   2 Inzet VVE (vroeg- en voorschoolse educatie) verlagen (met 20%)               €    15.000 €    30.000 €    30.000 €    30.000
   3 Terugdraaien stelpost bestrijding kinderarmoede                              €    56.000 €    60.000 €    60.000 €    60.000
   5 Beëindigen/verminderen collectieve aanvullende zorgverzekering (20%)         €       -   €    65.000 €    65.000 €    65.000
   6 Invoeren (administratief) drempelbedrag bijzondere bijstand                  €    10.000 €    10.000 €    10.000 €    10.000
   7 Alternatief: Inkomensgrenzen diverse minima-regelingen neerwaarts bijstellen €       -   €       -   €       -   €       -
   8 Referteperiode Individuele inkomenstoeslag bijstellen                        €    20.000 €    20.000 €    20.000 €    20.000
   9 Versoberen Kindpakket m.u.v. de Gelrepas                                     €       -   €    42.000 €    42.000 €    42.000
   15 EZ: verlagen ambitieniveau netwerkorganisatie                               €    50.000 €    50.000 €    50.000 €    50.000      -0,80
   27 Besparing subsidie RiQQ met 20%                                             €       -   €    40.000 €    70.000 € 109.000        -0,20
   81 Verlagen stelpost coalitieakkoord                                                       €    10.000 €    10.000 €    10.000
   84 Stoppen bijdrage aan Toerisme VAN                                                       €    47.500 €    47.500 €    47.500
   112 Stoppen / verlagen ambities Rhedense klimaataanpak                                     €    80.000 € 160.000 € 160.000          -2,00
   119 Automatische kentekenplaatherkenning niet invoeren                         €     2.500 €     2.500 €     2.500 €     2.500
   121 Besparen op uitvoering aanpak jeugd en veiligheid                          €       -   €     5.000 €    10.000 €    10.000
   51 Verlagen buurtbudgetten met 20%                                             €    20.000 €    20.000 €    20.000 €    20.000
  Verhogen inkomsten                                                              €       -   € 200.000 € 200.000 € 200.000
   104 Prijsprikkel, eventueel in combinatie met omgekeerd inzamelen              €       -   € 200.000 € 200.000 € 200.000
  Belastingverhoging                                                              € 2.308.000 € 2.308.000 € 2.308.000 € 2.308.000
   73 Herinvoeren betaald parkeren                                                €    20.000 €    20.000 €    20.000 €    20.000
   139 Verhogen OZB tot redelijk peil                                             € 2.288.000 € 2.288.000 € 2.288.000 € 2.288.000
   140 Alternatief: verhogen OZB met 10%                                          €       -   €       -   €       -   €       -
  Werkwijze aanpassen                                                             €    37.000 € 109.000 € 129.500 € 129.500             0,25
   4 Minder inzet formatie Bijzondere bijstand                                    €       -   €    47.000 €    47.000 €    47.000      -0,75
   11 Kosten bewindvoering verlagen                                               €    37.000 €    62.000 €    82.500 €    82.500       1,00
Totaal                                                                            € 2.613.500 € 3.475.500 € 3.849.500 € 3.947.500     -6,35
                                                                                                                                         28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>