<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Voortgangsrapportage juli 2025
RES Groene Metropoolregio Arnhem – Nijmegen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                    Inleiding


In de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen – RES Arnhem-Nijmegen - werken 16 gemeenten, provincie, 3 waterschappen en
netbeheerder samen aan het energiesysteem. We initiëren en voeren grootschalige opwekprojecten uit, werken samen aan de warmtetransitie en
aan de samenhang tussen energievraag en aanbod. In de RES Arnhem-Nijmegen werken we nauw samen met maatschappelijke partners en
overige regionale belanghebbenden. ‘Van, voor en door de regio’ is dan ook een passend motto.

In 2021 is met de RES 1.0 het bod van 1.62TWh vastgesteld en is een aantal afspraken gemaakt over de verdeling van
de bovenlokale warmtebronnen. De ambitie is om 1.62TWh aan elektriciteit op te wekken richting 2030. Sinds het bod dat door alle gemeenteraden,
algemene besturen en Provinciale Staten is vastgesteld, wordt hard gewerkt aan de realisatie.

Sinds 2021 is er veel veranderd: het aansluiten van wind- en zonprojecten op het elektriciteitsnet is niet meer vanzelfsprekend. We moeten toe naar
een situatie waarin we de opwek koppelen aan zowel de plaats als het tijdstip van energieverbruik. Op die manier verbruiken we de opgewekte
energie meer lokaal en hebben we minder transportcapaciteit nodig. Dit beperkt de netcongestie. We leggen daarom nadrukkelijk steeds meer de
link tussen vraag, aanbod en infrastructuur in het energiesysteem. Voor het thema warmte geldt hetzelfde: als we meer (collectieve)
warmteoplossingen en warmte-infrastructuur willen ontwikkelen, dan is voldoende transportcapaciteit nodig op het elektriciteitsnet. Tegelijkertijd
ontlast de aanleg van collectieve warmtenetten ook het elektriciteitsnet en de netcongestie die daarop nu speelt .
De nadruk binnen de RES komt dan ook steeds meer te liggen op het energiesysteem, waarin we alle energiedragers in de regio (elektriciteit,
warmte, waterstof en groen gas) meenemen en zorgen voor het bij elkaar brengen van energievraag en -aanbod, infrastructuur en opslag en/of
buﬀering.

In deze voortgangsrapportage beschrijven wij wat er de afgelopen tijd gebeurd is binnen de RES Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, waar we
nu staan en waar we naartoe werken. Dit doen wij zowel kwantitatief als kwalitatief en voor zowel elektriciteit als warmte. Ook beschrijven we in
deze voortgangsrapportage de behaalde successen, knelpunten en leermomenten. Het kwantitatieve deel voor elektriciteit is beschreven conform
de methodiek die door NPRES is aangereikt, zodat de voortgangsrapportages van alle regio's met elkaar te vergelijken zijn.

Deze voortgangsrapportage is een informerend document.




                                                                                                                                           6/12/2025   2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Elektriciteit




                6/12/2025   3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>6/12/2025   4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                Elektriciteit - toelichting tijdlijn

Wat is het doel?                                                                   Integraal Programmeren van energie-infrastructuur
In de RES werken we gezamenlijk toe naar de volgende doelen:                       De uitbreiding van het energiesysteem gaat steeds meer knellen met andere
                                                                                   ontwikkelingen in de openbare ruimte in Nederland, zoals woningbouw, natuur &
1. We realiseren het bod van 1,62 TWh en streven naar een betere verdeling         landbouw en mobiliteit. Netcongestie op zowel het net van TenneT in de provincie
   tussen zon en wind.                                                             Gelderland, Flevopolder en Utrecht (FGU) en op het regionale net van Liander is
                                                                                   het gevolg. Daarom is een traject gestart van integraal programmeren om
2. We stellen een voorstel op voor het prioriteren en faseren van opwek- en        overzicht te creëren tussen alle energievragers, (duurzame) energieproductie en
   warmte projecten en ontwikkelingen in de regio, in samenhang met de             de benodigde infrastructuur. Dit proces loopt parallel aan de RES in samenwerking
   beschikbare en geplande netcapaciteit.                                          met de provincie, netbeheerders en de deelnemers van de RES.
3. We verankeren de RES in het omgevingsbeleid. Daarbij gaan we voor minimaal      Industriële elektriciteitsopwek 'achter de meter'
   50% lokaal eigendom.
                                                                                   De Groene Metropoolregio Arnhem – Nijmegen kent zo'n 25
4. We geven inzicht in de voortgang en bereikte resultaten via monitoring en       energiegrootverbruikers, waarvan meer dan de helft onder het Europese ETS-
   verantwoording.                                                                 systeem valt. Deze – veelal industriële – partijen zoeken naar manieren om hun
                                                                                   broeikasgasuitstoot op korte termijn sterk terug te dringen. De ontwikkeling van
Binnen de RES 2.0 werken we in GEIS verband (Gelderse Energie-infrastructuur)
                                                                                   elektriciteitsprojecten op of om hun bedrijfsterreinen kan daar sterk aan
toe naar een integraal programma waarin duurzame energie-opwek,
                                                                                   bijdragen. Zeker wanneer ze deze projecten zelf ontwikkelen (lokaal eigendom) en
energievragers en infrastructuur in samenhang geprioriteerd en geprogrammeerd
                                                                                   de opgewekte elektriciteit zelf gebruiken zodat ze daarmee het elektriciteitsnet
worden.
                                                                                   niet belasten. In de RES 2.0 besteden we hier expliciet aandacht aan.
RES 2.0 met nieuwe zoekgebieden windenergie                                        Kwaliteitsbudget RES
In 2023 is er een milieueﬀectonderzoek (PlanMER) uitgevoerd naar de geschikte en
                                                                                   Op 12 oktober 2023 heeft de Tweede Kamer een bedrag van € 25.000.000
geschikt te maken gebieden voor de ontwikkeling van ten minste 1,62 TWh            gereserveerd als Kwaliteitsbudget voor het herstellen en versterken van de
duurzame elektriciteit, regionale warmtebronnen en de benodigde energie-
                                                                                   ecologie en landschapskwaliteit in en om wind- en zonneparken op land. Ook rond
infrastructuur binnen de Groene Metropoolregio. Op basis van dit PlanMER
                                                                                   elektriciteitsinfrastructuurprojecten zoals hoogspanningstracé’s of onderstations
voeren we regionaal het gesprek over de toevoeging van extra zoekgebieden voor
                                                                                   zijn projecten mogelijk. Het budget is verdeeld over de 30 RES-regio’s: elke regio
windenergie. De RES 1.0 kent een vermogensverhouding van 11% wind en 89%
                                                                                   ontvangt € 829.000.
zon. In de RES 2.0 streven we naar een 50% - 50% verhouding per
                                                                                   In de RES 2.0 beschrijven we hoe we dit budget als regio besteden.
elektriciteitsstation, door zoekgebieden windenergie toe te voegen.



                                                                                                                                               6/12/2025                5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                            Elektriciteit - monitor
•   69% van het bod is vertaald in concrete projecten in de pijplijn of is                                        REALISATIE PER CATEGORIE
    gerealiseerd. Er blijft dus nog 31% ambitie over om verder invulling te
    geven in concrete projecten. Binnen deze 69% is 44% van het bod al                                                     Zon op dak    Zon op veld   Wind
    gerealiseerd en 25% zit nog in de pijplijn. Zie ﬁguur B. Zie bijlage 1 voor een
    beschrijving van de begrippen 'ambitie, pijplijn en realisatie'.

•   In de verdeling van de pijplijn (ﬁguur C) is te zien dat bijna de helft van de
    pijplijn (45%) al in fase ‘bouw’ zit en zo goed als zeker gerealiseerd wordt.                                                                                             Ambitie 33%
                                                                                                                                                                              Pijplijn   35%
    De pijplijnprojecten in de fasen vergunningaanvraag (15%) en                                                                                                              Realisatie 32%
    vergunningverlening (36%) hebben mogelijk te maken met een deﬁnitieve             Ambitie 57%
                                                                                      Pijplijn 36%
    goedkeuring van de gemeente, netcongestie en/of RvS uitspraken. Het               Realisatie 7%
                                                                                                                   0,47
    voortraject droogt op (4%), terwijl de ambitie nog verder vertaald moet                                                                                                   Ambitie 39%
                                                                                                                                                                              Pijplijn   20%
    worden naar de pijplijn.                                                                                                                                                  Realisatie 41%
                                                                                      Ambitie 69%
                                                                                      Pijplijn 27%                 0,66
•   32% van de windprojecten is gerealiseerd (zie ﬁguur A) en 35% is in               Realisatie 4%
                                                                                                                                                       0,17                   Ambitie 43%
    ontwikkeling of in afwachting van de RvS uitspraak. Een deel van de                                                                                                       Pijplijn   13%
    potentiële windprojecten, zeker 33%, is nog niet vertaald in concrete             Ambitie 52%                                                      0,33                   Realisatie 43%
    projecten (ambitie). Verdere ontwikkeling van windprojecten heeft een             Pijplijn 34%                 0,49
    positief eﬀect op de verhouding zon op veld/wind. Deze verhouding is nu           Realisatie 14%                                                   0,21
    19% wind en 81% zon op veld. Het streven blijft een 50/50 verhouding.

                                                                                                           RES 1.0                      VOORTGANG REALISATIE
•   De realisatie van zon op veld is ﬂink gestegen t.o.v. 2023, realisatie is 40%
    en pijplijn 20%. De knelpunten zitten met name in netcongestie aansluiting
    en de voorkeursvolgorde zon.                                                           B. VERDELING IN BOD                              C. VERDELING IN PIJPLIJN
                                                                                                                                   4%
                                                                                                                                                              Pijplijn - Voortraject
•   De zon op dak ambitie heeft meer verdieping nodig. Er resteert nog 43%
    ambitie, terwijl de huidige netcongestie weinig ruimte laat voor verdere
                                                                                                            31%                               15%
    ontwikkeling van grootschalig zon op dak.                                                  44%                                45%
                                                                                                                                                              Pijplijn - Vergunningaanvraag

                                                                                                                                                              Pijplijn - Vergunningverlening
•   De wespendief zorgt voor een tijdelijke stop op de ontwikkeling van veel
    windgebieden. Na afronding van de MER studie zal opnieuw naar de                                     25%                                  36%
    zoekgebieden wind worden gekeken.                                                                                                                         Pijplijn - Subsidiebeschikking en
                                                                                                                                                              bouw

NB de exacte cijfers en onderbouwing zijn opgenomen in de bijlagen                         Ambitie     Pijplijn    Gerealiseerd


                                                                                                                                                         6/12/2025                             6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Elektriciteit - projectenkaart




                                 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                       Prognose RES: bijsturing richting 2030


Bijsturen in het realiseren van de RES
In 2024 is een verrijkte RES 1.0 vastgesteld; de RES 2024.
In de RES 2024 hebben we aangegeven hoe we op zowel duurzame energie
opwek als op de regionale warmtetransitie, richting geven aan het behalen van
de doelen op weg naar 2030. Verder hebben we in de RES 2024 een eerste slag
gemaakt in de samenhang binnen het energiesysteem.
Voor de concrete acties om bij te sturen verwijzen we graag naar de RES 2024:
Regionale Energie Strategie Arnhem – Nijmegen 2024
Verrijking RES 1.0




                                                                                6/12/2025   8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                          Reﬂectie op RES proces

De successen tot nu toe                                                            Wat zijn leerpunten?
• Draagvlak bij bestuurders voor de urgentie en gezamenlijkheid van het energie-   • De afgesproken verdeling wind/zon in de RES 1.0 is niet inpasbaar op het
  en klimaatvraagstuk.                                                               energiesysteem.
• Kundige en betrokken (gemeente)medewerkers en belanghebbenden zorgen             • Samenwerking met een grote groep betrokkenen met bevoegd gezagen is erg
  voor expertise en het goede gesprek in de regio.                                   tijdrovend en vraagt om continue afstemming.
• Een ﬂinke basis aan vooronderzoeken en documenten waar we richting de
  RES 2.0 op kunnen bouwen.
                                                                                   Welke knelpunten zien we?
• Een volwaardig RES projectteam dat op de inhoudelijke vlakken elektriciteit,
  warmte en integraal programmeren toewerkt naar de RES 2.0.                       • Netcongestie is knellend op zowel het landelijke net van TenneT (FGU-
                                                                                     netcongestie) als op het regionale net van Liander. Dit vertraagt de ontwikkeling
• De beschikbaarheid van structurele middelen, waardoor de RES richting 2030         van projecten.
  geborgd is.
                                                                                   • Financiering van wind- en zonprojecten wordt lastiger door strengere eisen
• Een voorspoedig NRD traject, met de complimenten vanuit de commissie m.e.r.        voor het minimale eigen vermogen dat de ontwikkelaar inlegt. Lokaal eigendom
  Plus een gedragen planMER-onderzoek, met de kanttekening van de commissie          wordt lastiger omdat lokale coöperaties niet altijd voldoende middelen kunnen
  m.e.r. dat een verdieping op natuur en landschap nog gewenst is. Te                ophalen.
  adresseren in de lokale verdiepende onderzoeken.
                                                                                   • De wespendief foerageert rondom het Veluwegebied, waardoor binnen een
• Het gesprek over zoekgebieden wind wordt gevoerd op basis van de                   radius van 8 km rond dat gebied voorlopig geen windprojecten kunnen worden
  uitgevoerde planMER. Dit wordt uitgewerkt in RES 2.0.                              ontwikkeld. Hierdoor valt een groot potentieel windgebied weg met een
                                                                                     negatief eﬀect op de wind/zon verhouding.
• Een gedegen monitoringsmethodiek via NINOX.
                                                                                   • Het provinciaal beleid m.b.t. de voorkeursvolgorde zon hebben negatieve
• Succesvol doorlopen van stappen regionaal programmeren inclusief het               impact op lopende en voorgenomen zon op land projecten en daarvoor op het
  opleveren van een regionaal uitvoeringsplan energiesysteem (zie ook pagina         invullen van het RES bod. Hetzelfde geldt voor de voorgenomen windnormering
  15).                                                                               met minimale afstandsnormen voor wind op bedrijventerreinen.
                                                                                   • Stikstof is ook een belemmering bij het realiseren van de RES doelstellingen. Dit
                                                                                     zorgt voor vertraging in het realiseren van onderstations en het aanleggen van
                                                                                     wind- en zonprojecten rondom de kwetsbare natuurgebieden.

                                                                                                                                                6/12/2025                9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Warmte




         6/12/2025   10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>6/12/2025   11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                       Warmte - stand van zaken en aanpak

Stand van zaken                                                                 Uitvoeringsprogramma

Met het opstellen van de RES 2024 - de verrijking van RES 1.0 - hebben we de    In 2025 geven we uitvoering aan het uitvoeringsprogramma dat in 2024 is
afspraken van de RES 1.0 aangescherpt:                                          opgesteld. Hierin is aangegeven op welke onderwerpen we in de regio gaan
                                                                                samenwerken. De focus ligt op het aanpakken van regionale knelpunten in de
• We werken gezamenlijk aan eﬃciënte gemeente-overstijgende fysieke meer-       warmtetransitie, het gezamenlijk ontwikkelen van instrumenten om een
  bronnen warmte-infrastructuur.                                                versnelling te geven aan de warmtetransitie, het benutten van kansen op
                                                                                regionale synergie, het zichtbaar maken van de progressie van de regionale
• We onderzoeken samen de voor- en nadelen en vorm van regionale                warmtetransitie en het gezamenlijk behartigen van regionale belangen binnen en
  samenwerking bij de vorming van warmtebedrijven.                              buiten de regio. Een regionale bronnenstrategie speelt daarin een centrale rol.
                                                                                Voor een robuust warmtesysteem is het belangrijk om tot een
• We onderzoeken samen de technische/ﬁnanciële kant van regionale               meerbronnensysteem te komen met voldoende redundantie. We pakken
  optimalisatie van de warmtetransitie.                                         daarom in regionaal verband de ontwikkeling van een bronnenstrategie met
                                                                                meerdere warmtebronnen op. Voorbeelden zijn geothermie in het cluster
• We werken aan een regiobrede samenwerking, kennisdeling en gezamenlijk
                                                                                Lingewaard, Overbetuwe, Arnhem en Nijmegen en het Warmte uit Water project
  leren.                                                                        van Lingewaard en Arnhem. De ontwikkeling van bronnen is een complex,
• We onderzoeken de uitgevoerde participatieaanpakken.                          risicovol en kostbaar traject waarin meerdere gemeenten en andere stakeholders
                                                                                met elkaar samenwerken.
In 2025 wordt de RES 2.0 opgesteld. Daarbij gelden de volgende uitgangspunten
voor Warmte:
• We zetten in op pilots die als voorbeeld voor alle gemeenten dienen.
• We werken niet vanuit een grand design warmte-infrastructuur voor de gehele
  regio, maar ontdekken op projectniveau de voordelen van samenwerking en
  groeien van daaruit door naar een regiobrede toekomstbestendige warmte-
  infrastructuur.




                                                                                                                                           6/12/2025              12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                      Warmte - aanpak in de komende 5 jaar

Toegroeien naar een regionale structuur                                            Een warmtenet uitrollen op maar één bron geeft grote risico's. Daarom
                                                                                   ontwikkelen we een regionale bronnenstrategie. Met deze bronnenstrategie
In de komende jaren ligt de focus op regionale samenwerking. Dat biedt synergie,   brengen we in beeld welke warmtebron onder welke voorwaarden waar is te
niet alleen op technisch/economisch vlak, maar ook als het gaat om governance      realiseren met als doel te komen tot een robuust en eﬃciënt warmtesysteem.
en ﬁnanciering. Die samenwerking is gebaseerd op de warmteprogramma's die          Daarnaast ondersteunen we gemeenten bij het gezamenlijk ontwikkelen van een
gemeenten uiterlijk 2026 vaststellen. We ondersteunen gemeenten bij de             of meerdere bronnen. De ontwikkeling van geothermie in het LOAN cluster en het
ontwikkeling ervan, leggen verbindingen en geven er met regionaal onderzoek        Warmte uit Water project van Lingewaard en Arnhem, zijn hier voorbeelden van.
input voor. Daar waar aanvullende ondersteuning nodig is, willen we dat op         Daar gaan we mee door.
regionaal niveau organiseren. Voor de regionale warmtestructuur onderzoeken
we de voor- en nadelen en (on)mogelijkheden van samenwerking: een bovenlokaal      Bovengemeentelijke warmtetransportinfrastructuur
warmtekavel, een (sub)regionaal warmtesysteem en warmtebedrijf. In die
regionale structuur spelen kleine kernen, duurzame warmtebronnen en regionale      Samen met RES-gemeenten en Gelderse regio's onderzoeken we de
warmteinfrastructuur een belangrijke rol                                           warmtetransportinfrastructuur die nodig is om de beschikbare warmtebronnen
                                                                                   beter te ontsluiten naar de gebieden die die warmte nodig hebben. Er wordt een
Kleine kernen                                                                      maatschappelijke kosten-batenanalyse uitgevoerd die de wenselijkheid en de
                                                                                   kosten van die infrastructuur beschrijft. Daarmee kan in de toekomst de
Veel gemeenten in de regio hebben een of meerdere kleine kernen in hun             investering in de Gelderse transportinfrastructuur worden geagendeerd.
gemeente. De warmtetransitie binnen kleine kernen is best ingewikkeld. Voor veel
collectieve duurzame warmte-oplossingen lijkt schaalgrootte essentieel. En een     Warmteprogramma's
kleine kern is per deﬁnitie niet groot. In veel kleine kernen is de all-electric
warmte-oplossing niet mogelijk vanwege netcongestie. We brengen in 2025 samen      Gemeenten werken aan het opstellen van hun warmteprogramma’s.
met de provincie en andere regio's aanpakken in beeld voor kleine kernen om        Daar waar de regio een bijdrage kan leveren, bijvoorbeeld als het gaat om
gemeenten in de regio handelingsperspectief te bieden.                             gemeentegrensoverschrijdende onderwerpen, stappen we in.

Bronontwikkeling
De regio heeft met de afvalenergiecentrales in Duiven en Weurt twee grote
regionale warmtebronnen ter beschikking. Aanvankelijk richtte de discussie zich
op het ontwikkelen van de warmtenetten en de verdeling van warmte over de
naburige gemeenten. Echter de discussie is uitgebreid naar het ontwikkelen van
aanvullende bronnen uit het oogpunt van robuustheid en toekomstbestendigheid.




                                                                                                                                               6/12/2025            13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                           Warmte - reﬂectie

Successen tot nu toe                                                           Leerpunten
• De dialoog over gezamenlijke knelpunten en het bovenlokale warmtesysteem     • De warmtetransitie is voor veel (niet alle) gemeenten een complex traject
  komt binnen de regio zichtbaar op gang, met name voor wat betreft de           waarvoor ze niet voldoende zijn geëquipeerd, zowel met betrekking tot
  subregionale aspecten. De uitdaging is om deze dialoog regiobreed uit te       expertise als capaciteit. Om te zorgen dat deze gemeenten vol meedraaien in
  breiden en alle gemeenten betrokken te houden. De warmtetransitie vraagt       de dialoog over het (sub)regionale warmtesysteem, is het belangrijk om
  veel van gemeenten. Nauwe samenwerking met andere gemeenten in de              gemeenten te ondersteunen bij de ontwikkeling en uitvoering van hun
  regio, heeft niet altijd de prioriteit die het verdient.                       warmtetransitie.
Meerwaarde                                                                     • Gemeenten zitten vaak met andere vraagstukken en een focus op alleen het
                                                                                 (sub)regionale warmtesysteem, wordt als te beperkt gezien. Daarom is onze
• De meerwaarde van de RES 2.0 ligt in het gezamenlijk ontwikkelen van           focus verbreed naar gezamenlijke aanpak van knelpunten in de
  instrumentarium om de warmtetransitie te versnellen en in de koppeling van     warmtetransitie, zoals kleine kernen, ontzorging, energiegemeenschappen en
  de warmteclusters. De RES 2.0 is noodzakelijk om te voorkomen dat de regio     all-electric oplossingen.
  een verzameling wordt van subregionaal geoptimaliseerde warmteclusters.
  Daarom maakt de RES 2.0 zich sterk voor een regiobreed geoptimaliseerde      Knelpunten
  warmtestructuur. Het gaat hier niet zo zeer om een grand design warmte-
  infrastructuur, maar om het op projectniveau ontdekken van de voordelen      • De regiobrede dialoog over de warmtestructuur is er een die gaat over de
  van samenwerking. En om zodoende te groeien naar een regiobrede                lange termijn. Niet altijd zien partijen daarvan de meerwaarde.
  toekomstbestendige warmte-infrastructuur.
                                                                               • Gemeenten hebben de regie over de warmtetransitie en lopen niet synchroon
                                                                                 in hun processen. Op regioniveau samenwerken voelt nog weleens als een
                                                                                 stapje terug of als het verliezen van de regie. Vooral voor vooroplopende
                                                                                 gemeenten wordt dit als ongemakkelijk ervaren.




                                                                                                                                       6/12/2025               14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Integraal programmeren




                         6/12/2025   15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                          Integraal Programmeren - aanpak

Regionaal Integraal programmeren: inzicht verkrijgen                               Daarnaast faciliteert de RES waar nodig de samenwerking tussen ontwikkelaars,
                                                                                   gemeenten, bedrijven en netbeheerder zoals op bedrijventerreinen met potentie
Afgelopen 2 jaar is de congestieproblematiek per onderstation inzichtelijk         voor een energiehub en bij het opzetten van projecten voor netbewuste
gemaakt in het regionaal programmeren traject. De inzichten die zijn opgehaald     nieuwbouw.
en de netimpact-analyse van Liander, laten zien dat er knelpunten zijn bij zowel
energievraag als -aanbod. Het is noodzakelijk dat we het energienetwerk niet       Rol van opslag in regionaal energiesysteem
alleen bekijken vanuit de transportcapaciteit voor elektriciteit, maar als
energiesysteem in zijn geheel. Daarom zijn de benodigde acties en keuzes           Liander en TenneT werken aan een (landelijke) aanpak en contractvormen om er
geïdentiﬁceerd om de match tussen vraag en aanbod te verbeteren. Deze hebben       voor te zorgen dat batterijen de congestieproblematiek niet verergeren en het
we vastgelegd in het Regionaal Uitvoeringsplan Energiesysteem. Dit plan            liefst verminderen. Dat laatste is op dit moment nog lastig omdat de bestaande
wordt onderschreven door het bestuurlijk platform in de regio.                     en geplande batterijen met name worden ingezet op de frequentiemarkt van
                                                                                   TenneT in plaats van voor congestiediensten. De rol voor gemeenten en regio is
Provinciale energievisie en pMIEK                                                  nog onduidelijk. Gemeenten hebben nog geen of beperkt beleid voor de afweging
                                                                                   van batterijopslag. Als regio verzamelen we kennis op dit onderwerp door het
De regio en gemeenten hebben een actieve rol en betrokkenheid gehad in het         organiseren van een Q&A sessie over opslag en het delen van kennis en
opstellen van het Beleidskader Energiesysteem en het pMIEK 2025. We zijn           ontwikkelingen vanuit het land en andere regio’s.
trekker van een onderzoeksproject voor warmtesystemen in Gelderland en
betrokken bij een onderzoek voor energieclusters en waterstofaftakking in de       Energiebronnen in RES
regio GMR. Er lopen gesprekken over de wisselwerking tussen regionale
visies/programma’s en het provinciale programma energiesysteem in relatie tot      In de RES zetten we in op collectieve warmtesystemen zowel voor grootschalige
de scope van de RES.                                                               warmtenetten als warmtesystemen in kleine kernen (via de RSW en de actielijnen
                                                                                   warmte uit het uitvoeringsplan). Daarnaast loopt een lobby via de provincie naar
Aanpak tot 2030: Regionaal Uitvoeringsplan Energiesysteem (RUE)                    een waterstofaftakking in de buurt van BrickValley en Nijmegen. Dit is bedoeld
                                                                                   voor het verduurzamen van de steenfabrieken in de regio en het ontwikkelen van
De RES organisatie heeft een uitvoeringsplan opgesteld met slimme                  een duurzame energiecentrale op het oude ENGIE-terrein.
beleidskeuzes en oplossingen om het decentrale energiesysteem beter te             In sommige gemeenten is interesse om de rol van een SMR (small modular
benutten. Dit plan zet in op de actielijnen netbewuste nieuwbouw,                  reactor) te verkennen, maar dit valt buiten de kaders van de RES.
-warmtetransitie, -bedrijventerreinen & mobiliteit en -duurzame opwek. Op elke
actielijn is er ondersteuning van een projectleider.


                                                                                                                                             6/12/2025                16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                          Integraal Programmeren - aanpak

Vraag en aanbod combineren / Energiehubs

Er bestaan meerdere initiatieven voor Energy Hubs, zoals Innofase in Duiven.
Liander en TenneT hebben hier actief op ingezet door het opzetten van een
selectieproces om de meest kansrijke hubs in de provincie te ondersteunen.
Hier komen lessen en ervaringen uit die weer ingezet worden in het opzetten van
andere hubs. Rondom onder andere bedrijventerrein Bijsterhuizen lopen
gesprekken met omliggende gemeenten om lokaal duurzame opwek te koppelen
aan energievraag van dit terrein, dat inzet op uitbreiding, verduurzaming en
logistieke laadlocaties.

Congestie: provincie Gelderland op slot voor levering en teruglevering

In heel Gelderland (als onderdeel van FGU, Flevopolder, Gelderland, Utrecht) is
sprake van congestie voor zowel levering als teruglevering op het net van TenneT.
De inschatting is dat dit voor 2030 opgelost is. Daarnaast is er ook op enkele
plaatsen sprake van congestie op het Liander net. Deze bestaande knelpunten
zijn veelal opgelost voor 2030, maar er kunnen ook nieuwe knelpunten bij komen.
Dit kan een belemmering vormen voor het realiseren van de RES ambities in de
regio. Via het pMIEK en het actieplan netcongestie Gelderland wordt ingezet op
het benutten van reservecapaciteit, uitbreidingen van stations en realiseren van
nieuwe stations, meer inzetten op verhouding wind/zon en meer lokaal verbruik
stimuleren. Ook wordt ingezet op netbewust bouwen, netbewuste bestaande
bouw, netbewust laden en ﬂexcapaciteit bij bedrijven.




                                                                                    6/12/2025   17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Participatie & maatschappij




                              6/12/2025   18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                              Participatie - aanpak
Voor participatie geldt: ‘lokale autonomie waar dat kan en het benutten van de kracht   Kennisuitwisseling
van de regio waar dat moet’. Dat betekent dat de participatie voor de planvorming
op regioniveau, ook is gericht op regionaal betrokken partijen die met een              Vanuit de RES organisatie is het stimuleren en faciliteren van kennisuitwisseling en
inhoudelijk belang zijn verbonden aan de RES. Gemeenten zijn verantwoordelijk           ontmoeting tussen ambtenaren een belangrijke taak. De belangstelling voor de
voor de participatie rond lokaal beleid en projecten. Participatie van inwoners ligt    bijeenkomsten voor de Community of Practice Participatie en Communicatie (2022),
dus bij de gemeenten.                                                                   liep terug. Er is daarom op basis van een inventarisatie onder beleidsadviseurs,
                                                                                        projectmanagers en communicatieadviseurs, een plan ontwikkeld voor nieuwe
Participatie regionaal belanghebbenden                                                  vormen van kennisdeling. Vanaf 2024 wordt deze een nieuwe mix ingezet:

De participatie van regionaal belanghebbenden is tot nu toe altijd op maat              • Kennisﬂits: mailing met bundeling betrouwbare nieuwsberichten en bronnen
georganiseerd: bij de totstandkoming van de RES 1.0, de NRD, PlanMER of rond
andere mijlpalen bij de uitvoering van de RES. Ook praten de procesregisseur RES        • Online Q&A sessie: onder andere over Netbewuste woningbouw
en projectmanagers van het RES-team regelmatig bij met diverse partijen uit het
                                                                                        • Live ‘Food for Thought’ sessies: Wereld van B, Participatie warmtetransitie,
maatschappelijk veld. Op weg naar de verrijking van de RES, ontstond de behoefte
                                                                                          Lokaal Eigendom
aan een meer structurele participatie van belangrijke stakeholders. Het is de wens
van zowel de maatschappelijke organisaties als van de RES-partners om elkaar te
blijven betrekken. Het draagt bij aan de uitvoering van de RES en aan breed
draagvlak voor stappen die gezet moeten worden voor de transitie naar duurzame
bronnen.

Regionale Adviestafel RES

Vanaf april 2024 zijn de regionaal belanghebbenden structureel vertegenwoordigd
binnen de RES in de Regionale Adviestafel. Deze adviestafel biedt een platform om
met elkaar in overleg te gaan over procedurele en inhoudelijke stappen in het RES-
proces. De belangengroepen geven via de Regionale Adviestafel gevraagd en
ongevraagd advies aan het APCR, BPCR en RES-team. Bij besluitvorming door het
BPCR kan de Regionale Adviestafel een formeel advies uitbrengen.
De Regionale Adviestafel komt circa vier keer per jaar bij elkaar voor overleg.
De leden worden tussentijds tijdig geïnformeerd en betrokken bij ontwikkelingen
binnen de RES.



                                                                                                                                                    6/12/2025                  19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                       Lokaal eigendom – afspraken en beleid

In de RES 1.0 (afspraak 20) wordt het streven benoemd van 50% lokaal eigendom     Borging van lokaal eigendom in gemeentelijk beleid
van de projecten die gerealiseerd worden. Energiecoöperaties spelen daar in de
                                                                                  Er ligt een belangrijke rol van energiecoöperaties in het realiseren van de
praktijk een belangrijke rol in. Er zijn drie manieren:
                                                                                  energietransitie in onze regio. Maar het is niet vanzelfsprekend dat dat zo blijft.
• Eigen projecten energiecoöperatie (100% lokaal eigendom)                        Het gaat hier voornamelijk om vrijwilligersorganisaties met beperkte capaciteiten
  De projecten worden door coöperaties geïnitieerd en beheerd. De leden zijn      en projecten die veel voorbereiding vragen met vaak lange trajecten van
  gezamenlijk eigenaar nadat de leningen van banken en andere instellingen zijn   vergunningverlening en ﬁnanciering. Sommige gemeenten hebben het
  afbetaald door de opbrengsten uit het project. Ook geldt dit doorgaans voor     bevorderen van lokaal eigendom via energiecoöperaties al in hun beleid en
  zon op grote daken.                                                             praktijk opgenomen, maar die ondersteuning en samenwerking zou uitgebreid
                                                                                  kunnen worden naar álle gemeenten. Het meest eﬀectief daarbij is een
• Gezamenlijke projecten met commerciële partner                                  combinatie van:
  Deze projecten worden vanaf het begin ontwikkeld door coöperaties samen
  met een commerciële partner.                                                    • Lokaal eigendom concreet onderdeel maken van lokale visies, beleidsplannen
                                                                                    en gebiedsplannen.
• Deelname van coöperaties                                                        • Het toepassen van maatschappelijk tenderen: in het uitschrijven van tenders
  Hierbij zoeken commerciële partijen in een latere fase deelname van               lokaal eigendom een vereiste maken.
  coöperaties vanwege de voorwaarden in de vergunningverlening. Dit is voor
  coöperaties echter geen aantrekkelijke optie, omdat zij dan geen rol hebben     • Praktische ondersteuning en samenwerking met coöperaties. Aan de ene kant
  kunnen spelen in het vormgeven van het project en dan op redelijk korte           om ze concreet te ondersteunen bij hun projectvoorbereiding en overige
  termijn de maatschappelijke en ﬁnanciële ondersteuning vanuit de lokale           maatschappelijke activiteiten, aan de andere kant door ze als partner te zien
  bevolking moeten organiseren.                                                     bij de (verdere) ontwikkeling van lokaal beleid. En bijvoorbeeld door het ter
                                                                                    beschikking stellen van daken van gemeenschappelijke gebouwen.
Energiecoöperaties spelen veel minder een rol wanneer het gaat om zon-op-dak.
Daar wordt het lokaal eigendom vooral gerealiseerd door de eigenaren van de       Energie Samen Gelderland, de koepel van energiecoöperaties in onze provincie,
gebouwen waarop de panelen worden geplaatst.                                      kan hierin adviseren. Op 9 april 2025 organiseerde de koepel een sessie met
                                                                                  bestuurders en raadsleden rond de vraag: ‘Hoe kunnen we lokaal eigendom in onze
                                                                                  regio versterken?’ Na een kennisdeling vanuit NPRES en de energiecoöperaties,
                                                                                  gingen ze gezamenlijk in gesprek gingen over de praktische invulling van lokaal
                                                                                  eigendom.




                                                                                                                                              6/12/2025                 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                    Lokaal eigendom – cijfers

Financiële participatie en Lokaal eigendom

In het nationaal Klimaatakkoord en in het onderdeel Lokaal eigendom van
de RES is afgesproken om te streven naar 50% lokaal eigendom (mede-
eigenaarschap). Lokaal eigendom gaat over ﬁnanciële participatie én over
zeggenschap in ontwikkeling en exploitatie van het project. Er kan ook
sprake zijn van alleen ﬁnanciële participatie in de vorm van ﬁnanciële
deelname, een omgevingsfonds en/of een omwonendenregeling.
Bij de meerderheid (73%) van de RES-projecten in de regio is sprake van
ﬁnanciële participatie, slechts 16% heeft geen participatie en 11% is niet
ingevuld (volgens de gegevens uit de Ninox-monitor).
Van het gedeelte met ﬁnanciële participatie is bij ruim 40% van de
projecten sprake van lokaal eigendom. Hierbij is het goed om te vermelden
dat een aantal projecten al gerealiseerd waren, voordat de afspraken over
lokaal eigendom en ﬁnanciële participatie zijn gemaakt in de RES.
Tegelijkertijd zijn er voor de RES 1.0 ook al initiatieven geweest vanuit
coöperaties om lokaal eigendom te organiseren.




                                                                             Financiële participatie in RES-projecten   Lokaal eigendom in de RES projecten
                                                                                                                        met ﬁnanciële participatie




                                                                                                                                     6/12/2025                21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                         Conclusie


We sluiten deze voortgangsrapportage af met onderstaande conclusies:
• De regio Arnhem-Nijmegen streeft naar het realiseren van 1,62 TWh aan duurzame elektriciteit. Er
  is een grote disbalans in de verhouding tussen zon (89%) en wind (11%). Deze onbalans
  veroorzaakt overbelasting van het elektriciteitsnet op zonnige dagen. De regio zet daarom meer
  in op windenergie, met een streven naar een 50/50-verdeling tussen zon en wind per
  elektriciteitsstation.
  De projecten zullen niet allemaal in 2030 gerealiseerd zijn. Eﬀect van netcongestie, wachttijd van
  behandeling door de Raad van State, onzekerheid over windnormen en recente provinciale
  restricties voor zon op landbouwgrond, zijn een paar belangrijke oorzaken van het niet behalen
  van doeljaar 2030.
• Circa 44% van de projecten binnen de RES 1.0 worden getroﬀen door netcongestie. Dit betekent
  niet dat al deze projecten onmogelijk zijn. Er zijn handelingsperspectieven. Netcongestie remt
  vooral de realisatie van zon-op-dak-projecten en leidt tot onzekerheid over het behalen van de
  doelstellingen voor 2030 op dat punt.
• Voor de uitvoering van de warmtetransitie zal de vraag naar duurzame elektriciteit toenemen.
  Collectieve warmtenetten en hun warmtebronnen hebben daarbij, afhankelijk van de warmtebron,
  een minder groot elektriciteitsverbruik dan individuele warmtepompen, maar gemiddeld neemt de
  vraag naar duurzame elektriciteit voor de warmtetransitie ten opzichte van fossiele brandstoﬀen toe.
• De noodzaak voor een schone, betrouwbare en lokale energievoorziening wordt groter vanwege
  klimaatverandering, stijgende energieprijzen en geopolitieke spanningen. Tegelijkertijd wordt het
  energiesysteem ingewikkelder door overbelasting van het elektriciteitsnet en de noodzaak om
  verschillende energiebronnen tegelijk in te zetten.
• Samenwerking is essentieel: het energiesysteem van de toekomst gaat over veel meer dan alleen
  windmolens en zonnevelden. Het vraagt om een integrale aanpak van elektriciteit, warmte en
  infrastructuur, waarbij samenwerking tussen overheden, netbeheerders, maatschappelijke
  organisaties en inwoners cruciaal is.


                                                                                                         6/12/2025   22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Bijlagen




           6/12/2025   23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                  Bijlage 1: Elektriciteit - toelichting monitor

 Fase                                    Toelichting
Ambitie
                                         Deel van ambitie dat niet toegekend is aan een zoekgebied of andere ruimtelijke verankering. Resterende ambitie na aftrek
Ambitie niet uitgewerkt                  huidig, pijplijn en ambitie uitgewerkt.
                                         Ambitie zon op gebouw is een benadering op basis van de ambitie uit RES 1.0 van 490 GWh (0,49 TWh).
                                         Deel van ambitie met toedeling naar zoekgebieden of andere ruimtelijke verankering door bevoegd gezag.
Ambitie uitgewerkt
                                         Bevat projecten in de ‘idee-fase’.
                                         Door het gebruik van fasering en correctiefactoren voor de projecten zal een deel van de (verwachte) productie niet meetellen
Ambitie als gevolg van realisatiegraad   in de pijplijn. Het resterende gedeelte van deze productie wordt weergegeven als ambitie, zodat het totale bod wel gelijk
pijplijn                                 blijft. Voorbeeld: een zon op veld project met een lopende vergunningaanvraag telt voor 40% mee in de pijplijn, de resterende
                                         60% van de (verwachte) productie valt dan onder ambitie (ten gevolge van de realisatiegraad pijplijn).
Pijplijn
                                         Fase in project vanaf een (concreet) initiatief óf bij een start van een maatschappelijke tender.
Voortraject
                                         Fase in Ninox: ‘beleidscheck’, ‘projectgroep actief’, ‘RO-procedure’
Vergunningaanvraag                       Fase in project vanaf reguliere vergunningaanvraag
Vergunningverlening                      Fase in project vanaf herroepelijke vergunningverlening
Subsidiebeschikking en bouw              Fase in project vanaf subsidiebeschikking tot en met fysieke opstelling en afronding bouw
Huidig
                                         Gerealiseerde projecten



 Fasering in de monitor is op basis van het begrippenkader NPRES (januari 2023)



                                                                                                                                                6/12/2025                24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                            Bijlage 2: Elektriciteit – stand van zaken (NPRES)

Resultaten monitor april 2025 - RES Arnhem Nijmegen - begrippenkader jan ’23                       (cijfers
in GWh)                                                                                                                   A. Verhouding zon op veld/wind (in MW)
                                    Totaal    Wind op Zon op Veld Zon op Gebouw Wind en of zon                 120%
                                               Land    > 15 kWp      > 15 kWp      onbepaald
                                                                                                               100%
Ambitie niet uitgewerkt                 212,8      0,0         1,8            211
                                                                                                                            38%              18%            15%                18%
Ambitie uitgewerkt                      108,1     61,5        46,6             0,0                               80%
                                                                                                                                             82%            85%
Ambitie agv realisatiegraad             396,7    118,7       262,6             0,0     X                                                                                       82%
                                                                                                                 60%                                                                             Wind
pijplijn                                                                                                                    62%
Ambitie totaal                          717,6       180,2        311,0                211         0                                                                                              Zon
                                                                                                                 40%

                                                                                                                 20%
Voortraject                              18,0         6,7          9,6                  X         X
Vergunningaanvraag                       61,6        37,2         24,4                  X         X               0%
Vergunningverlening                     147,0       100,9         46,1                  X         X                       Ambitie           Pijplijn    Gerealiseerd      Totaal huidig
Subsidiebeschikking en bouw             120,7        39,2         81,5                 65         X
Pijplijn Totaal                         410,6       184,0        161,6                 65         X            B. Verdeling in bod                     C. Verdeling in pijplijn
                                                                                                                                                       4%               Pijplijn - Voortraject
Gerealiseerd (huidig)                   710,3       171,6        328,7                210         X
                                                                                                                               31%                      15%             Pijplijn - Vergunningaanvraag
                                                                                                                  44%                        45%
TOTAAL                                   1840        553           801                486         0                                                                     Pijplijn - Vergunningverlening
                                                                                                                                                        36%
RES bod volgens RES 1.0                  1620                                                                              25%                                          Pijplijn - Subsidiebeschikking
                                                                                                                                                                        en bouw
In dit overzicht is sprake van ‘overprogrammering’. Het totaal telt op tot boven het bod om voor
tegenvallers te compenseren. Dit komt tot uitdrukking in de correctie voor de realisatiegraden van            Ambitie   Pijplijn     Gerealiseerd
de pijplijn, zie ‘ambitie agv realisatiegraad pijplijn’. De resterende ambitie om het bod te realiseren is
op dit moment 910 GWh. Zie volgende slide voor een verdere toelichting.



                                                                                                                                                            6/12/2025                             25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>