<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                                       Postbus 19199
                                                                                       1000 GD Amsterdam
                                                                                       T 020 62 62 620
                                                                                       service@milieudefensie.nl
                                                                                       NL68 TRIO 0198 0900 80




t.a.v. griffie



Opvolging survey transitievisie warmte en biomassa-installaties
4 november 2020


Geachte gemeenteraadsleden,

In maart 2020 heeft Milieudefensie alle gemeenten van Nederland een brief gestuurd met daarin een vragenlijst
over de transitievisie warmte en biomassa-installaties. Milieudefensie heeft respons gekregen van 122
gemeenten. In deze brief wil ik u graag informeren over de belangrijkste uitkomsten van deze survey en u wijzen
op de rol die isolatie kan spelen in het opstellen van de transitievisie warmte.

Isolatie
De ervaringen met de proeftuinwijken leren dat het proces om hele wijken van het gas te krijgen moeizaam is en
trager verloopt dan gehoopt. Vanuit het klimaatakkoord wordt daarom sinds kort ook ingezet op verduurzaming
op eigen initiatief. Vooral het stimuleren en ondersteunen van isolatiemaatregelen is hierbij van belang. Isolatie is
een van de weinige woningingrepen die op termijn volledig wordt terugverdiend in lagere energiekosten en is
daarmee bij uitstek een maatregel die zowel in de wijkaanpak als daarbuiten voor de hand ligt.

Het uiteindelijke doel is aardgasvrij in 2050, maar de route daarnaartoe kan verschillen. Voor gemeenten die nog
werken aan hun transitievisie warmte is het te overwegen om voor het behalen van de klimaatdoelstellingen voor
de gebouwde omgeving zowel binnen als buiten de wijkaanpak in te zetten op het ‘aardgasvrij ready‘ maken
van zoveel mogelijk woningen door grootschalige isolatie. In de Tweede Kamer is een motie aangenomen voor
een nationaal isolatieprogramma dat hier goed bij aansluit. Milieudefensie heeft een verruiming van het
Warmtefonds voorgesteld, waarbij isoleren ook voor lagere inkomens woonlastenneutraal mogelijk wordt 1. Op
deze manier kunnen inwoners zowel individueel als collectief beginnen met isoleren en zo besparen op
energiekosten en CO2 uitstoot, ongeacht de warmtevoorziening waar in de toekomst voor gekozen wordt. Een
huis of pand dat voldoende is geïsoleerd voor lage temperatuur warmte voeding, kan worden aangesloten op
zowel een warmtenet als een all electric warmtepomp, of bijvoorbeeld een hybride warmtepomp voor tijdelijke
overbrugging.

Het is van belang dat zowel voor de wijkaanpak als autonome verduurzaming voldoende financiële middelen
worden vrijgemaakt door het rijk. Het zou goed zijn als gemeenten hun krachten kunnen bundelen voor een
landelijk pleidooi voor grootschalige isolatie in de gebouwde omgeving.

Survey: Bewonersparticipatie nog niet opgestart
Van de 122 gemeenten die de vragenlijst van maart 2020 hebben ingevuld, geven 13 respondenten aan dat
bewonersparticipatie is opgestart. Een groep van 19 gemeenten geeft aan de transitievisie al klaar te hebben, bij
14 hiervan is de visie ook besproken in de raad en bij 12 zijn bewoners betrokken. Dit betekent dat 7 gemeenten
een visie hebben opgesteld zonder bewonersparticipatie, maar ook dat van alle 122 gemeenten slechts één
aangeeft al met bewoners in gesprek te zijn terwijl de transitievisie nog in ontwikkeling is. Deze beperkte
1
    https://milieudefensie.nl/actueel/warmtefonds-een-warm-huis-voor-iedereen.pdf
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>burgerparticipatie komt overeen met de conclusie van het PBL rapport Balans van de Leefomgeving 2020.2
Burgers zijn de sleutel tot een zo soepel mogelijke transitie in de gebouwde omgeving, maar worden onvoldoende
betrokken door ambtenaren bij het opstellen van plannen. Milieudefensie raadt u ten zeerste aan om, mocht uw
gemeente dit nog niet gedaan hebben, participatie met bewoners te starten en hun inbreng nadrukkelijk
onderdeel te maken van de besluitvorming. Onze ervaring met bewoners-initiatieven wijst uit dat uitblijvende of
gebrekkige participatie weerstand vergroot en processen niet alleen bemoeilijkt maar ook vertraagt.

Survey: Biomassa niet populair
Van de respondenten geven 86 gemeenten aan geen houtgestookte biomassa-installaties in bedrijf te hebben, 4
hebben wel installaties maar niet houtgestookt en 32 gemeenten hebben houtgestookte biomassa-installaties in
bedrijf. Van deze laatste groep hebben 8 daarnaast nog aanvragen lopen voor een of meerdere installaties.

De bereidheid om nieuwe biomassa-installaties te weigeren is relatief groot, 13 van de 32 gemeenten met
installaties in bedrijf zeggen nee tegenover 10 ja. Van de gemeenten met lopende aanvragen wil de helft deze
liefst weigeren en slechts één staat er nadrukkelijk wel voor open. Van de 86 gemeenten zonder biomassa
installaties zegt een kwart aanvragen te willen weigeren, een op de zes staat er wel voor open. Het merendeel
van de gemeenten geeft aan nog geen bestuurlijk standpunt te hebben over het wel of niet weigeren van
biomassa installaties.

SER Advies Biomassa in Balans
De SER heeft onlangs geadviseerd om zo snel mogelijk te stoppen met elektriciteitsopwek uit houtige biomassa
en warmteopwek uit houtige biomassa-installaties voor bijvoorbeeld warmtenetten af te bouwen. 3 De Tweede
Kamer heeft een motie aangenomen waarin elektriciteitsopwek uit houtverbranding wordt afgewezen.
Milieudefensie adviseert in navolging van de SER alle gemeenten in Nederland om collectieve warmte opwek uit
houtgestookte biomassa installaties alleen bij hoge uitzondering of voor pieklast, tijdelijk toe te passen. Andere,
duurzame warmtebronnen voor collectieve warmtenetten of all electric toepassingen verdienen voorrang op het
stoken van hout.

Ik hoop u met deze brief voldoende te hebben geïnformeerd en wens uw gemeente veel succes met het opstellen
van de transitievisie warmte. Mocht u nog vragen of opmerkingen hebben naar aanleiding van bovenstaande
informatie, dan kunt u contact opnemen via vragenlijstwarmte@milieudefensie.nl. Deze brief is zowel naar de
raad als naar het college van Burgemeester en Wethouders verzonden.

Met vriendelijke groet,




Jorien de Lege
Campagneleider Energie
Milieudefensie

2
    https://www.pbl.nl/publicaties/balans-van-de-leefomgeving-2020
3
    https://www.ser.nl/nl/Publicaties/advies-biomassa-in-balans
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>