<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Aan het College van Burgemeester en Wethouders van Winterswijk
gemeente@winterswijk.nl
Betreft: zaaknummer: 2187432
Onderwerp: Zienswijze op het Ontwerpbestemmingsplan Steengroevemuseum
                                                                                  29 januari 2024
Geacht College,
Gaarne maken wij gebruik van het recht om onze zienswijze in te dienen m.b.t. het
Ontwerpbestemmingsplan Steengroevemuseum.
Deze zienswijze is geschreven en wordt gevoed door de visie die we als bestuur van de
Stichting Omgevingsbelangen Winterswijk hebben m.b.t. ons mooie buitengebied in het
bijzonder en speciaal rond onze Natura 2000-gebieden, in dit geval de Willinks Weust.
Gebieden waarvan Europese, Rijks, en Provinciale overheden nadrukkelijk vinden dat ze
beschermd moeten worden en dat er alleen bij hoge uitzondering bouwactiviteiten, zoals hier
de bedoeling is, mogen plaatsvinden.
Hier past voor de gemeentelijke overheid van Winterswijk zorgvuldigheid bij het maken en
faciliteren van de plannen rond dit particuliere initiatief. Dit is helaas niet gebeurd en daarom
vragen we uw College om de procedure stop te zetten en te komen met voldoende gegevens
en rapporten waarop wij onze zienswijze en uw zorgvuldigheid kunnen beoordelen.


Inleiding
Winterswijk is bekend om zijn mooie natuur in het buitengebied. Veel wandelaars en fietsers
komen er genieten van het mooie coulisselandschap, de natuur, de rust en de ruimte. Toeristen
komen voor een paar dagen of een langere vakantie. Ook het gezellige dorp met zijn markt en
vele winkels, zijn terrasjes en restaurants spreekt veel mensen aan.
De toeristen verblijven op een van de vele campings of recreatieparken met uitstekende
voorzieningen of ze logeren in een van de talloze B&B's of een hotel. Sommigen plannen hun
bezoek rond het populaire steengroevetheater, een geweldige show die ieder jaar in augustus
onderin de steegroeve wordt opgevoerd. Anderen gaat het speciaal om een rondleiding met
deskundige gidsen in die groeve, waar fossielen van miljoenen jaren oud zijn te vinden.
Toeristen zijn welkom in Winterswijk. Dat vinden de Winterswijkers en het gemeentebestuur.
Tegelijkertijd is er de zorg dat niet alles zomaar kan. Met name de natuur van het
Winterswijkse buitengebied verdient bescherming tegen overbelasting. De toeristenindustrie
kan leiden tot aantasting van de kernwaarden van het landschap. De vrees bestaat dat het
huidige gemeentebestuur daar te weinig oog voor heeft. Dit wordt toegelicht op de website
van de Stichting Omgevingsbelangen Winterswijk https://bLiitengebiedwinterswijk.nl/


Visie van de Stichting Omgevingsbelangen Winterswijk
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>De Stichting Omgevingsbelangen Winterswijk is voortgekomen uit een emailplatform dat
bekend staat onder de naam BOOS. Dat platform bestaat uit 250 Winterswijkers die om
diverse redenen bezwaren hebben tegen de plannen om een museum te bouwen bij de
steengroeve. In de afgelopen jaren groeide onbehagen over de weigering van het
gemeentebestuur om in gesprek te treden met `andersdenkenden'. Ze werden keer op keer
verwezen naar het bestuur van de Stichting Terra Temporalis, dat echter categorisch weigerde
over de locatie van het beoogde museum te spreken. Dat onbehagen werd versterkt door
berichtgevingen van Terra Temporalis, die als manipulatief werden ervaren.

De uniciteit van de steengroeve biedt unieke kansen om middels toerisme de economie van
Winterswijk te versterken. Dat was het oorspronkelijke idee en vanzelfsprekend werd daarbij
gedacht aan een museum bij diezelfde steengroeve. Er ontstond een euforie rond de plannen,
die met verve werden gepresenteerd door Terra Temporalis. Vooral de wetenschappelijke
                        pretenties werden aangedikt. `Dinosaurussen...! Onderzoekers van
                f       heinde en verre! Er komen in het museum zelfs echte professoren
        K=      `?=     rondlopen, die zich mengen met het publiek!'Maar het bleef bij
                        verbale luchtfietserij. Over de haalbaarheid van het plan vanwege
                  ppr= wettelijke beperkingen werd niet nagedacht en ook niet over de vraag
                        op welke wijze de economie van Winterswijk optimaal profijt kon
hebben. Het plan voor een steengroevemuseum ging een eigen leven leiden. Van middel werd
het doel.
De behoefte aan de oprichting van de Stichting Omgevingsbelangen ontstond in het voorjaar
van 2023, toen bleek dat de gemeente op geen enkele wijze reageerde op een online petitie
van meer dan 1250 bezorgde Winterswijkers met hun familieleden en trouwe bezoekers. Zij
hadden de gemeente verzocht om te kiezen voor een museum dat in het dorp wordt gevestigd.
Voor die keuze werden rationele argumenten aangedragen, waarop de gemeente tot op heden
totaal niet heeft gereageerd. De weigering om te discussiëren met andersdenkenden versterkte
de indruk dat het museumplan was uitgegroeid tot een prestigeproject. Voor een inhoudelijke
discussie over voors en tegens was geen ruimte. Vervolgens hebben gloedvolle interventies
vanuit een raadsfractie onze volksvertegenwoordigers in een soort kramptoestand gebracht,
waarbij nauwelijks ruimte is voor overleg.
       Prestigeprojecten gaan gepaard met selectieve argumentatie,
       tunnelvisies en ongefundeerd vertrouwen in een goede afloop.
       Kenmerken zijn: gegevens achterhouden, kritiek vermijden, feiten
       verdraaien, beloftes niet nakonen en niet ingaan op argumenten.
       Als gevolg van bestuurlijke manie lopen prestigieuze projecten het
       risico oin qua kosten uit de hand te lopen en ook niet datgene op te
       leveren wat eivan wordt verwacht en is beloofd.
Door onze visie in te brengen willen wij de gemeente waarschuwen voor de gevaren van een
prestigeproject van de omvang van het steengroevemuseum voor 25.000 bezoekers per jaar.
De risico's zijn niet alleen van economische aard, maar betreffen ook het vertrouwen in een
verantwoordelijke overheid die duurzaamheid hoog in het vaandel heeft staan, maar volgens
sommigen eigenlijk de `green leaf award' zou moeten retourneren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Uitvoerbaarheid van het museumplan
Het ontwerpbestemmingsplan laat veel onduidelijk over de fysieke uitvoerbaarheid van de
bouw van het museum in het plangebied. Weliswaar worden fraaie schetsen en afbeeldingen
getoond van het gedroomde museum, maar nergens wordt informatie gegeven over de
maatvoering van dat gebouw. Het blijft onduidelijk of en hoe een dergelijk gebouw kan
passen op de beschikbare landoppervlakte, die aanzienlijk beperkter is dan wordt
gesuggereerd op de afbeeldingen, en tegelijkertijd een ongehinderde doorstroming van het
verkeer op de openbare weg garanderen via de zogenaamde `kleine lus'. De randcondities
vanwege zowel gegevens uit het kadaster als diverse wettelijke bepalingen worden in het
ontwerp niet gerespecteerd. Wij menen dat het gemeentebestuur hier zorgvuldiger naar moet
kijken, omdat het ontwerpbestemmingsplan is gebaseerd op fouten en slordigheden.


Financieel en economisch
De gemeente stelt dat met een anterieure overeenkomst het plan verzekerd zal zijn van
kostendekking, en daarom het opstellen van een exploitatieplan niet nodig is. En ook dat er
geen verplichting is om tegelijkertijd met de ruimtelijke procedure een exploitatieplan op te
stellen. De economische uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan zou door de overeenkomst
in voldoende mate aangetoond worden volgens de gemeente.
Echter, wij wijzen er op dat het hier gaat om een overeenkomst tussen partijen (gemeente en
Terra Temporalis) die nauw met elkaar verbonden zijn. "Het steengroevemuseum wordt
gerealiseerd in samenwerking tussen de gemeente Winterswijk en de Stichting Terra
Temporalis" staat in het Collegebesluit van 13 december 2023. In feite dient Terra Temporalis
voor de gemeente als een vehikel dat het beleid en het plan van de gemeente uitvoering moet
geven. Aan dat plan heeft de gemeente uitdrukkelijk haar prestige verbonden en een subsidie
van 1,1 miljoen euro. Ook allerlei onderzoeken door adviesbureaus t.b.v. het museumplan zijn
en worden nog steeds door de gemeente betaald, en het plan is langdurig politiek en ambtelijk
ondersteund richting externe partijen. De wethouder van de vorige coalitie heeft het
steengroevemuseum zelfs tot een van zijn drie speerpunten verheven. De gemeente heeft zich
met ziel en zaligheid aan het museum van Terra Temporalis verbonden.
Wanneer straks onverhoopt mocht blijken dat Terra Temporalis met tekorten blijft zitten in de
exploitatie van het museum, zou de gemeente inderdaad in juridische zin gedekt kunnen zijn
tegen schade dankzij die anterieure overeenkomst. Maar dat lost niets op. De gemeente kan
het zich niet veroorloven om geen hulp te bieden ('too big to fall'; vgl. Villa Mondriaan dat
vanaf het eerste jaar na de opening de gemeente moest vragen om een flink bedrag aan
exploitatiesubsidie). Met andere woorden, de Winterswijkse belastingbetaler zal hoe dan ook
moeten dokken. Dit kan leiden tot jarenlange verliezen van zes cijfers. (Het onderzoek van
Blauw Research geeft over dit soort zaken geen relevante informatie.)
De anterieure overeenkomst biedt slechts schijnzekerheid. Het gemeentebestuur zou er
verstandig aan doen al in dit stadium een exploitatieplan te eisen en dat zorgvuldig te
analyseren. Het hypothetische verdienmodel, dat Terra Temporalis eerder heeft gepresenteerd,
belooft niet veel goeds. In hun begroting waren de initiële verliezen genegeerd! Vergeet niet
dat prestigieuze projecten het risico lopen om qua kosten uit de hand te lopen en ook niet
datgene op te leveren wat ervan wordt verwacht en is beloofd. Zonder kennis van het
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>exploitatieplan is het niet mogelijk om een gedegen visie in te brengen op het
ontwerpbestemmingsplan.
Het is een veeg teken dat het ontwerpbestemmingsplan nergens vermeldt dat de gemeente
geen exploitatiesubsidie zal verlenen aan Terra Temporalis, hoewel dit standpunt sinds 2019
herhaaldelijk door het gemeentebestuur is verwoord. Ook Terra Temporalis heeft altijd
gezegd geen exploitatiesubsidie van de gemeente te zullen verwachten of vragen. Het zou
voor zowel de Winterswijkse belastingbetaler als voor potentiële financiers duidelijker zijn als
de gemeente in het bestemmingsplan expliciet verklaart geen exploitatiesubsidies te zullen
verstrekken voor het museum. Durft de gemeente dat niet (meer) te beloven?
Het ontwerpbestemmingsplan geeft geen informatie over de verwachte kosten van de bouw
van dit museum, dat wil zeggen de kosten die voor rekening van Terra Temporalis komen.
Die kosten betreffen ook het bouwrijp maken van de grond en de aanleg van de infrastructuur.
Zonder duidelijkheid tasten zowel Winterswijkers als potentiele financiers in het duister.
Nergens lezen we hoeveel dat museum bij de steengroeve totaal ongeveer zou gaan kosten.
Wordt het 7 miljoen? Of 8 miljoen? Of misschien wel 12? Beste gemeente, noem eens een
bedrag! Nee, de gemeente kan geen bedrag noemen, dat begrijpen we. Bovendien, de mensen
zouden schrikken van zo'n groot bedrag, omdat er in ons dorp veel urgentere noden zijn.....
Foei, gemeente!


Natuur
De voorstanders van een museum bij de steengroeve lijken niet te beseffen dat het gebied
beschermd wordt door de Wet Natuurbescherming. Men plant de locatie van het
steengroevemuseum voor 25.000 bezoekers per jaar op slechts 150 meter van de Willinks
Wenst en op een scharnierpunt van het Gelders Natuur Netwerk met bijzondere flora en
fauna. De Willinks Weust is een Natura 2000-gebied van 62 hectare. Het hoort bij de meest
stikstof-gevoelige natuur in Nederland en bij de 14 meest bedreigde Natura 2000-gebieden
van het totale aantal van 162 Natura 2000-gebieden. In dit steengroevegebied komen veel
beschermde soorten voor, zoals
                    rode wouw, rugstr•eeppad, kamsalamander ,
                    levendbarende hagedis, boommarter, bunzing,
                    oehoe, bosuil, zwarte specht, wespendief,
                    hondskruid, gagel, bijenorchis, karwijselie, grote
                    vos en nog minstens 20 andere soorten, die
                    allemaal wettelijke bescherming genieten.=                   4 ..


De Wet Natuurbescherming (art. 2.8 Natura 2000-gebieden) stelt: "Gedeputeerde Staten van
de Provincie verlenen voor een plan uitsluitend een vergunning indien uit passende
beoordeling de zekerheid is verkregen dat het plan de natuurlijke kenmerken van het gebied
niet zal aantasten."
Op grond van deze wet moet de gemeente - om een vergunning te verwerven voor het
museumplan - met zekerheid aantonen dat een bestemmingswijziging van het
steengroevegebied de natuurlijke kenmerken van het gebied niet aantast. De Provincie en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>eventueel de bestuursrechter beoordelen of de ingediende beoordeling acceptabel is voor de
beoogde gebiedswijziging.
De Provincie Gelderland gaat niet lichtzinnig met dit voorschrift om. Op 7 februari 2023 heeft
de Provincie bepaald dat zij kan besluiten een aanvraag niet te behandelen, indien de
aanvrager niet heeft voldaan aan enig wettelijk voorschrift voor het in behandeling nemen van
de aanvraag, of indien de verstrekte gegevens en bescheiden onvoldoende zijn voor de
beoordeling van de aanvraag of voor de voorbereiding van de beschikking. Voor de Willink
Weust is het Natura 2000-beheerplan het toetsingskader.
Hier speelt mee de cumulatieve recreatiedruk op de Willink Weust, waarvoor Bureau Arcadis
recent waarschuwde in een rapport aan de Provincie. Voor alle habitattypes in dit Natura
2000-gebied vormt verstoring door intensivering van het recreatief gebruik een nieuw
knelpunt. Het gaat om de cumulatie van steengroevetheater, -rondleidingen en ook nog een -
museum. En dan is er ook nog de uitbreiding van Hofparken/Wiltershaar met honderden
recreatiehuisjes op korte afstand. Het is opvallend dat deze problematiek in het
ontwerpbestemmingsplan wordt genegeerd. Wij merken op dat de quick scan natuur van
bureau SAB inmiddels meer dan 3 jaar oud is.
De gemeente hoopt en verwacht dat de Provincie Gelderland vrijstelling zal verlenen van
diverse bepalingen, die bedreigde soorten beschermen. Dat vergt veel lobbywerk om de
provinciale staten te overtuigen! Maar.... dat alle 5 vleermuizensoorten een bepaalde
aanvliegroute zullen volgen, dat kun je echt niemand laten geloven. Overigens, in het
Ontwerpbestemmingsplan ontbreken maatregelen ter compensatie van de kap van een rij van
22 eikenbomen en een houtwal t.b.v. het museum. En hoe staat het met de lichtvervuiling die
in dit gebied wordt aangericht?
       Wij hopen dat het theater en de rondleidingen mogen doorgaan (zo nodig onder
       beperkende voorwaarden), maar ook nog een museum erbij lijkt echt teveel gevraagd.
       We vinden dat het gemeentebestuur zorg moet dragen dat de toekomst van het
       populaire steengroevetheater niet wordt bedreigd door een twijfelachtig museumplan.


Landschap en ecologie
Landschap. Komend vanaf Winterswijk over de Steengroeveweg is na het Leenkamp net
buiten Winterswijk, het weitje met de oude schuur waar het museum gepland is, de eerste
landschappelijk echt waardevolle plek. Dit oude stukje cultuurlandschap gaat verloren indien
hier een museum wordt gebouwd. Wettelijk zijn hier mogelijk geen belemmeringen om te
bouwen, cultuurhistorisch en landschappelijk is het absoluut onwenselijk. Visie op landschap
ontbreekt hier.
Ecologische verbindingen. De ecologische verbinding van o.a. bossen/opgaand hout tussen de
Willinks Weust en het gebied stroomafwaarts langs de Willinkbeek / Lage Weg bevindt zich
t.h.v. het beoogde museum in een flessenhals. De barrièrewerking hiervan zal groter worden
bij realisatie van het museum. Er ontbreekt visie hoe deze ecologische verbinding die hier in
het verleden in ruime mate aanwezig was, weer hersteld moet worden.
Recreatie. Bij realisatie van het museum zal de recreatieve druk op de Willinks Weust
toenemen. Samen met andere recreatieve ontwikkelingen in de omgeving (de bouw van
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>honderden recreatiewoningen op Wiltershaar/Hofparken) kan dat zorgen voor schade aan de
natuurwaarden van de Willinks Weust. Visie op de cumulatieve recreatiedruk op de natuur
ontbreekt.
Toekomstbeeld. Voordat er een keuze gemaakt gaat worden of en waar een museum gewenst
is, is het gepast een toekomstbeeld/eindbeeld op te stellen van het gehele gebied (Steengroeve,
Willinks Weust, Willinkbeek en ruime omgeving) nadat de kalksteenwinning hier is gestopt.
Allerlei ontwikkelingen nu en in de toekomst mogen dit eindbeeld niet frustreren. Dit gaat een
stuk verder dan het verschuilen achter het feit of iets wettelijk gezien wel of niet mag. Het
opstellen van een dergelijk toekomstbeeld en daar naar handelen getuigt van visie en levert
uiteindelijk kwaliteit op waar iedereen, en de natuur voorop, wat aan heeft.


Stikstofproblematiek
Wat de stikstofproblematiek betreft waant het gemeentebestuur zich gedekt door het rapport
van LBP Sight over Onderzoek stikstofdepositie. Maar deze studie gaat mank op tenminste
drie manieren.
De gehanteerde methode voor saldering van de stikstofruimte gaat in tegen de regels van de
rijksoverheid en de provincie Gelderland. Immers, interne saldering is niet mogelijk omdat
Steyngoed BV, Sibelco en Terra Temporalis niet één en hetzelfde bedrijf vormen. (Ten
onrechte wordt het steengroevetheater ook in de berekening betrokken.) En de berekening
gaat in tegen de jurisprudentie over agrarisch overgangsrecht. Ook de berekening van het
oppervlak dat stikstofrechten zou aanleveren, is niet juist.
Verder ontbreekt in de berekening de stikstofuitstoot die wordt veroorzaakt door het opbreken
van de bestaande weg en het aanleggen van de omleiding. De gemeente zal weer moeten
dokken voor het adviesbureau, om een aanvullend advies te betalen.

       Het Ontwerp met de bijlagen leest als een goedlopend verhaal. De meeste lezers
       realiseren zich niet dat de onderbouwende studies zijn geschreven door
       adviesbureaus, die worden betaald door de opdrachtgever (de gemeente). Wie betaalt
       bepaalt. Echter, kritische lezers ontgaat het niet als en wanneer studies worden
       toegeschreven naar het gewenste resultaat.

Waarom blijven we toch bezig met de stikstofproblematiek boekhoudkundig te benaderen,
tervvijl we heel goed weten dat de slechte staat van onze natuurgebieden komt door stikstof-
uitstoot? Er zijn veel rapporten die dit aantonen, ook waar het de Willinks Weust betreft. De
provincie heeft in de afgelopen jaren miljoenen geïnvesteerd om de neerdwarrelende stikstof
te verwijderen. Wie zijn de boosdoeners van al die stikstof? Dat zijn wij allemaal; wij
veroorzaken gezamenlijk de belasting van de Willinks Weust met stikstof. Er nest een morele
plicht op het gemeentebestuur van Winterswijk om op basis van de staat van de Willinks
Weest te zeggen: niet meer, genoeg is genoeg. De uitstoot van nu en de voorbije jaren laat
zien dat er nog maar weinig verbetering optreedt in de Willinks Weust. Lees hierover het
rapport uit 2023, dat Arcadis heeft gemaakt in opdracht van de Provincie Gelderland. Je moet
de conclusie trekken dat de uitstoot nog steeds een bedreiging vormt voor een gezond klimaat
in en rond de Willinks Weest. De stikstotbelasters rond de Willinks Weust zijn: Sibelco, het
steengroevetheater en de -rondleidingen in de groeve met al het autoverkeer, enkele
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>agrarische bedrijven en liet toerisme waaronder Hofparken-Wiltershaar. Brengen we met dat
Museum de bestaande activiteiten niet verder in gevaar? Moeten de boeren soms inleveren
omdat we daar een museum willen bouwen? Voor het Museum zijn voldoende alternatieven
voorhanden in Winterswijk. Moeten we straks tegen alle lopende activiteiten rond de Willinks
Weest zeggen: U mag niet doorgaan?
In Winterswijk liggen vier Natura 2000-gebieden en voor alle vier geldt dat ze in slechte staat
zijn. Ze liggen allemaal binnen de grenzen van activiteiten, die in de komende jaren worden
uitgevoerd en waarvoor natuurvergunningen nodig zijn. Met stoom en kokend water nog snel
even in 2023 een bestemmingsplanwijziging voor het museum ter inzage leggen is niet netjes
en niet zorgvuldig. Daarom vinden we als Stichting Omgevingsbelangen Winterswijk dat het
plan over moet onder de regelgeving van de omgevingswet, die is ingegaan op 1 januari 2024.
Wis en waarachtig, met nette procedures voor een natuurvergunning!


Verkeersbewegingen
Het verkeersonderzoek door de wegenbouwfirma Roelofs is meer dan 4 jaar oud en gebaseerd
op summiere waarnemingen in één bepaalde maand (mei). De studie schiet tekort op allerlei
punten. Het belangrijkste bezwaar is dat het verkeer van 25.000 museumbezoekers per jaar
zich in werkelijkheid niet gelijkmatig zal verspreiden over 12 maanden per jaar, 7 dagen per
week, en 24 uur per dag. Wanneer het bezoekersaantal voor het museum inderdaad oploopt
tot 25000 per jaar, kan dit op bepaalde uren een piekbelasting op de Steengroeveweg
veroorzaken tot wel 100 extra verkeersbewegingen per uur, bovenop het landbouwverkeer, de
zware vrachtwagens van Sibelco (gemiddeld 90 per dag!) en het gewone burgerverkeer
(inclusief fietsers). Hiervoor zal een kostbare reconstructie van de Steengroeveweg
noodzakelijk zijn. Wie gaat dat betalen?
Ook houdt de studie geen rekening met de beperkt beschikbare ruimte voor de om te leggen
weg en de aansluiting daarvan op de Steengroeveweg. Precies op het punt van die aansluiting
maakt het ontwerpbestemmingsplan een cruciale fout.


De verdienste van Terra Temporalis
Dankzij de activiteiten van de stichting Terra Temporalis wordt het idee van een
Steengroevemuseum in brede kring omarmd. Die activiteiten hebben bestaan uit intensieve
promotie van het museumplan. Een gewichtige commissie van aanbeveling is gevormd en een
zware raad van toezicht. Een convenant werd gesmeed met allerlei (plaatselijke) organisaties,
wat moest bewerken dat alle neuzen dezelfde kant op zouden wijzen. Er werd gepromoot in
de media, in overlegorganen en bij alle gemeentes in de Achterhoek. Samen met het
gemeentebestuur en -ambtenaren werd gelobbyd bij de provincie in Arnhem. Kostbare
brochures ('bidbook') met afbeeldingen van architecten-ontwerpen werden gepresenteerd.
Relaties met universitaire instellingen werden nadrukkelijk geëtaleerd en allerlei politieke en
maatschappelijke organisaties werden aangeschreven voor een steunbetuiging (overigens
zonder succes bij ABH-City). In alle afleveringen van het Gemeentenieuws verschenen
berichten over de voortgang van het museumplan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>De promotiecampagne van Terra Temporalis was mogelijk dankzij een subsidie van 100.000
euro van de gemeente voor de voorbereiding van het museum. Gemeenteambtenaren en -
adviseurs hebben veel tijd besteed aan de ondersteuning. De intensieve promotie is in
Winterswijk goed aangeslagen, zowel bij de inwoners als bij de gemeenteraad.
In 2013 verkondigde Terra Temporalis dat de ingebruikname van het bezoekerscentrum in
2020 zal plaats vinden. Daarvoor werd in 2019 door de gemeente de subsidie toegekend.
Maar keer op keer heeft de stichting het plan vooruit geschoven en nu is de opening uitgesteld
tot eind 2025 / begin 2026. Een onrealistische begroting en teveel ambitie zijn daar debet aan.
Potentiële financiers hebben zich terug getrokken. Cruciaal is dat Terra Temporalis vast bleef
houden aan de locatie van het museum bij de steengroeve ondanks de wettelijke regelingen
voor natuurbescherming.
In de loop van 2023 namen de promotiecampagnes van Terra Temporalis in intensiteit toe.
Verbaasde Winterswijkers vroegen zich af waar dat voor nodig was. Goede wijn behoeft toch
geen krans? Was het een vlucht naar voren van het stichtingsbestuur? De paradox is dat met
de Stichting Terra Temporalis een steengroevemuseum niet haalbaar is. Ondanks de krachtige
en langdurige steun van de gemeente hebben de inspanningen van Terra Temporalis niet meer
opgeleverd dan beloftes en verwachtingen. Alsof dat vanzelfsprekend is, betaalt de gemeente
niet alleen de subsidie voor Terra Temporalis, maar ook de tijd van ambtenaren en dure
gedetacheerden en steeds weer nieuwe studies, die het plan moeten updaten en redden. Hoe
lang mag dit nog doorgaan? In onze visie is het hoog tijd dat het gemeentebestuur de balans
opmaakt en nadenkt over een alternatief.
Voor alle duidelijkheid: theater en rondleidingen in de groeve hebben hun waarde inmiddels
ruimschoots bewezen. Gebleken is dat die successen niet afhangen van de aanwezigheid van
een museum ter plaatse.
       Overigens, het vroeger zo fraaie uitzicht op de grillige kalkrotsen in de groeve is
       verloren gegaan. Waar je destijds de rijke schakeringen in blauw-grijs, roze en wit
       van de dolomietfor oraties aan de zuidkant van de groeve zag, kijkje nu vanaf de plek
       waar het museum zou moeten konten, uit op een kleurloze aarden wal. Het bijzondere
       uitzicht bestaat niet meer. Dit komt doordat Sibelco op de zuidwand een laag aarde
       heeft gedumpt, die afkomstig is van een nieuwe ontginning. Wij adviseren iedereen oni
       ter plaatse een kijkje te nemen, alvorens een standpunt in te nemen over de locatie van
       het steengroeveniuseuna.



Overleg met betrokkenen
De gemeente heeft nagelaten in gesprek te gaan met de omwonenden van de steengroeve over
de plannen voor gebiedswijziging ten behoeve van het steengroevemuseum. Het
gemeentebestuur meende te kunnen volstaan met verwijzing naar de stichting Terra
Temporalis. Echter die stichting heeft die taak niet opgepakt.
De gesprekken die de Stichting heeft gevoerd zijn beperkt gebleven tot twee gesprekken met
enkele individuen. Ten onrechte is door de stichting gerapporteerd dat dit overleg plaats vond
met vertegenwoordigers van de omwonenden (zie website
https://buitengebiedwinterswijk.nl/). De betrokkenenparagraaf in de B&W Nota over
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Ontwerpbestemmingsplan Museum Steengroeve van 13 december 2023 bevat diverse
onjuistheden en halve waarheden.
In het zogenaamde Steengroeveconvenant waren de omwonenden van de steengroeve niet
vertegenwoordigd. Ratums Belang kan als zodanig niet worden aangemerkt, niet voor de 15
omwonenden die in Ratuur woonachtig zijn, en niet voor de 9 omwonenden in andere
buurtschappen binnen een straal van 200 tot 600 meter van het plangebied (Henxel 3,
Brinkheurne 2, Kotten 4). Overigens, gewichtige deelnemers aan het steengroeveconvenant
(Ratums Belang, Staatbosbeheer, Platform Natuur en Landschap Oost-Achterhoek) hebben
zich gedistantieerd van de conclusies van het convenant. Ook de provincie Gelderland heeft
verklaard in de context van het convenant geen standpunt te hebben ingenomen.
Dit is van belang, omdat in 2019 het Steengroeveconvenant de afspraken van het RAK
(Ruimtelijk Afspraken Kader Gebiedsontwikkeling Steengroeve) heeft goedgekeurd. (Het
RAK was in 2016 vastgesteld door de gemeenteraad met als uitgangspunt om een duurzame
(ruimtelijke) samenhang te bereiken in het gebied Steengroeve.) Bovengenoemde B&W nota
vermeldt dat in samenspraak met verschillende convenantpartners de kaart is opgesteld die op
bladzijde 4 van de nota is afgebeeld. De voorgeschiedenis van de huidige situatie komt in een
ander licht te staan als we kennis nemen van de feiten.
De omwonenden in de directe omgeving van liet plangebied zijn door de gemeente niet
gehoord en zij waren niet vertegenwoordigd in het steengroeve convenant. Evenmin waren zij
vertegenwoordigd in de summiere contacten van Terra Temporalis met enkele genodigden.


Duurzame verstedelijking
De ontwikkeling die met het bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt, wordt
noodzakelijkerwijs aangemerkt als `stedelijke ontwikkeling'. In het kader van de ladder voor
duurzame verstedelijking moet dus worden ingegaan op de behoefte van die ontwikkeling en
de vraag moet beantwoord worden waarom in deze ontwikkeling niet kan worden voorzien
binnen bestaand stedelijk gebied.
Echter, duurzame verstedelijking zijn we niet in het ontwerpbestemmingsplan tegengekomen.
Het haalbaarheidsonderzoek van Blauw Research gaat over de aantrekkelijkheid en de
verwachte bezoekersaantallen van het Steengroeve Museum als zodanig en geeft geen
argumenten voor de locatie ervan in het buitengebied (Ratum). De vraag waarom de gemeente
verstedelijking in het buitengebied mag toestaan wordt nergens in het
ontwerpbestemmingsplan beantwoord. Dit zou ook moeilijk kunnen want er zijn goede
alternatieven. In Winterswijk staan gebouwen leeg, of komen op termijn leeg, waarin met
enige aanpassing het museum gehuisvest kan worden. Op die manier krijgen gebouwen tegen
weinig kosten een nieuwe functie; dat is duurzaam en ook goed voor ons klimaat.


Alternatieve oplossing
De problemen van een museum bij de steengroeve bestaan niet bij vestiging van het museum
in het dorp. Dit alternatief is bij diverse gelegenheden bepleit vanuit BOOS en ook op 25 juni
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>2020 in de gemeenteraad door de fracties van CDA en VW (inderdaad CDA en VW!) in hun
motie `Breed durven kijken naar Terra Temporalis'. De overwegingen waren:
*dat het op meerdere terreinen positieve effecten kan hebben om functies van het
bezoekerscentrum te splitsen, waarbij een gedeelte, bijvoorbeeld een bescheiden
ontvangstlocatie en uitkijkpunt bij de Steengroeve wordt gerealiseerd en een gedeelte,
bijvoorbeeld het bezoekerscentrum, (meer) in het centrum;
*het wenselijk is dat Terra Temporalis ook een positieve invloed heeft op het centrum en de
horeca van Winterswijk;
*het geplande bezoekerscentrum nabij het Natura-2000 gebied Willinks Weust ligt en het
beperken van stikstofuitstoot in de omgeving noodzakelijk is;
*een pendeldienst (met elektrische voertuigen) vanuit het centrum hier ook aan bij kan
dragen.

Met dit alternatief is een natuurvergunning niet nodig en blijven de financiële risico's beperkt.
Bovendien is het museum bereikbaar met openbaar vervoer.
Diverse locaties zijn al gesuggereerd voor de vestiging van het museum in het dorp,
bijvoorbeeld: een combinatie met de Museumfabriek in de Morsepoort, 2000 m2 ongebruikte
                                   ruimte van de Woonplaats
          ~=            TM         aan de Burgemeester=          Í=     ~,I    fl
                                ;i Bosmastraat, als pop-up                  1
  . 7---=                          museum in de=                       —
                           Ix. ij  benedenverdieping  van het
                                   voormalige winkelpand van
                                   Expert aan het Weurden, de
Jacobuskerk na verbouwing, het voormalige postkantoor dat over twee jaar vrijkomt, en als
inwoning in het gebouw Boogiewoogie. Vooral dat laatst is interessant, ook om dit gebouw te
behouden als cultureel monument: `Landschap Museum Terra Naturalis'.


Procedure

Geacht college, onder sectie 6.1 van uw toelichting op het ontwerpbestemmingsplan vermeldt
u dat er uiteindelijk sprake zal zijn van een anterieure overeenkomst tussen gemeente en de
Stichting (Terra Temporalis) waarin de rechten en plichten van beide partijen zijn
aangegeven, alsmede de definitieve regeling van het kostenverhaal. Daarbij stelt u "Deze
anterieure overeenkomst zal gesloten moeten worden voordat het bestemmingsplan ter
vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden zal worden." Hiermee geeft u aan dat de
anterieure overeenkomst zodanig belangrijk is voor het ontwerpbestemmingsplan, dat de
gemeenteraad er kennis van moet kunnen nemen voor het beoordelen en vaststellen van het
ontwerp.
Ook wij zijn van mening dat die anterieure overeenkomst van essentieel belang is voor het
beoordelen van de risico's van het plan in kosten en anderszins voor de gemeente. Echter, wij
en andere geïnteresseerden beschikken niet over de kennis ervan, terwijl wij voor het indienen
van een visie gebonden zijn aan een termijn van 6 weken vanaf de terinzagelegging van het
ontwerp (28 december 2023). Dit is voor ons niet acceptabel. Wij verlangen dat de termijn
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>van 6 weken voor het indienen van een visie pas ingaat warmeer de tekst van de anterieure
overeenkomst voor iedereen beschikbaar is gemaakt.
Uw onachtzaamheid in deze is kenmerkend voor dit ontwerpbestemmingsplan. Ook over de
stikstofproblematiek stelt de toelichting op het bestemmingsplan: "Voorafgaand aan de
vaststelling van voorliggend bestemmingsplan zullen de rapporten hierop nog wel aangevuld
en afgestemd worden." Ook de uitkomsten van uw studies over de oehoe en de grote vos zijn
nog niet beschikbaar. Het ontwerpplan is `met stoom en kokend water' tot stand gekomen, om
het nog vóór de inwerkingtreding van de nieuwe omgevingswet per 1 januari 2024 te kunnen
voorleggen. U hebt gekozen voor haastwerk ten koste van zorgvuldigheid. Ook het
participatietraject vertoont ernstige tekortkomingen.
U stelt in de B&W Nota over Ontwerpbestemmingsplan Museum Steengroeve van 13
december 2023 onder andere dat het Steengroeve Museum wordt gerealiseerd in
samenwerking tussen de gemeente Winterswijk en de Stichting Terra Temporalis. Echter,
naar ons als burgers houdt u steeds vol dat u niet meer doet dan faciliteren van het initiatief
van Terra Temporalis. (Zie ook onze opmerkingen over de anterieure overeenkomst.) Wij
menen dat u, geacht college, iets uit te leggen hebt. Waarom doet u dat niet?
       En dan ook nog even dit: het ontweipbestemmingsplan was en is voor ons als gewone
       burgers heel moeilijk te vinden. Na 1januari ga je zelfs helemaal de mist in, alsje de
       aanwijzing van de gemeente volgt. Immers, per 1 januari is 1t"Ftt'.ruimteli/keplannen.nl
       vervallen; je moet nu zoeken op iini'w. omgevingsloket. nl. Geacht college, dat had u
       ons best even kunnen mededelen. Maar ook dan blijft het nog een heel gezoek. Voor
       ambtenaren, planners en projectontwikkelaars is dit misschien anders, maar wij
       hebben al heel wat mensen in nood moeten helpen. Gemeente, u hebt het ons erg
       moeilijk gemaakt om te reageren op uw plan, en zelfs op een spoor gezet dat al na drie
       dagen werd omgeleid. Een reden temeer om de termijn te verlengen zoals hierboven is
       gevraagd!
Geacht College, door haastwerk maakt u een aantal procedurele fouten. Die fouten zijn
zodanig ernstig dat ze de bestuursrechter grond geven om te bepalen dat het
voorbereidingsproces van het bestemmingsplan opnieuw gestart zal moeten worden.
Wij behouden ons het recht voor om eventueel op een later tijdstip onze visie nog aan te
vullen op basis van juridisch advies.


Ondertekening
Namens de Stichting Omgevingsbelangen Winterswijl=                      i, voorzitter, I
penningmeester, W. Hulscher, secretaris
Met medewerking van I
Ondersteund door
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>SAMENVATTING VISIE
1.Het ontwerpbestemmingsplan is gebaseerd op fouten en slordigheden.
2. Het plan is onduidelijk over de fysieke uitvoerbaarheid van het museum in het plangebied.
3. Er is geen ruimte voor een wegomlegging van normale breedte met bermen en sloten. Al
het verkeer (ook landbouwwagens) zou een bijna haakse bocht moeten maken.
4. De anterieure overeenkomst met Terra Temporalis biedt schijnzekerheid voor de
belastingbetalers.
5. Zonder kennis van het exploitatieplan is het niet mogelijk om een gedegen visie in te
brengen op het plan.
6. Het is een veeg teken dat het plan nergens vermeldt dat de gemeente geen exploitatie
subsidie zal verlenen aan Terra Temporalis.
7. Nergens lezen we hoeveel dat museum bij de steengroeve totaal ongeveer zou gaan kosten.
8.Het gebied wordt beschermd door de Wet Natuurbescherming, maar aandacht voor de
recreatiedruk ontbreekt.
9. Het Arcadis rapport laat zien dat de cumulatieve recreatiedruk een ernstige bedreiging
vormt voor de Willinks Weust.
10.Het rapport van LBP Sight over stikstofdepositie is gebaseerd op ernstige fouten.
11.Een oud stukje cultuurlandschap gaat verloren als dat museum daar wordt gebouwd.
12.De ecologische verbinding van bossen en opgaand hout tussen de Willinks Weust en het
gebied stroomafwaarts langs de Willinkbeek wordt verbroken door het museum.
13.De gemeente moet een toekomstbeeld opstellen van het gehele gebied als de
kalksteenwinning is gestopt.
14.Het verkeersonderzoek door de wegenbouwfirma Roelofs schiet tekort op wezenlijke
punten.
15.Een onrealistische begroting en teveel ambitie zijn debet aan het falen van Terra
Temporalis. Cruciaal is dat Terra Temporalis vast blijft houden aan de locatie van het
museum bij de steengroeve ondanks de wettelijke regelingen voor natuurbescherming.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>16.De gemeente heeft nagelaten in gesprek te gaan met de omwonenden van de steengroeve
over de plannen voor gebiedswijziging.
17.De betrokkenenparagraaf in de B&W Nota over Ontwerpbestemmingsplan Museum
Steengroeve bevat onjuistheden en halve waarheden.
18.In het zogenaamde Steengroeveconvenant waren de omwonenden van de steengroeve niet
vertegenwoordigd.
19.Ratums Belang, Staatbosbeheer en het Platform Natuur en Landschap Oost-Achterhoek
hebben zich gedistantieerd van de conclusies van het convenant. Ook de provincie Gelderland
heeft verklaard geen standpunt te hebben ingenomen.
20. De vraag waarom de gemeente verstedelijking in het buitengebied mag toestaan wordt
nergens in het ontwerpbestemmingsplan beantwoord.
21. Als het museum in het dorp wordt gevestigd, is een natuurvergunning niet nodig en
blijven de financiële risico's beperkt. Bovendien is het museum bereikbaar met openbaar
vervoer.
22. Wij verlangen dat de termijn van 6 weken voor het indienen van een visie pas ingaat
wanneer de tekst van de anterieure overeenkomst voor iedereen beschikbaar is gemaakt. Dat
geldt ook voor de rapporten die nog aangevuld moeten worden.
23. In plaats van een middel om de economie van Winterswijk te versterken, is het museum
een prestigeproject geworden.
 24. De gemeente is tweeslachtig over haar eigen positie in de planvoorbereiding: alleen
faciliterend maar toch ook in samenwerking roet Terra Temporalis.
25. Met stoom en kokend water nog snel even in 2023 een bestenimingsplanwijziging voor
het museum ter inzage leggen is niet netjes en niet zorgvuldig.
26. De gemeente heeft nagelaten duidelijke aanwijzingen te geven over hoe het
ontwerpbestemmingsplan digitaal is te vinden.
27. Procedurele fouten kunnen de bestuursrechter reden geven om te bepalen dat het
voorbereidingsproces opnieuw gestart moet worden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>