<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Inhoudsopgave .............................................................................................................3
Voorwoord ....................................................................................................................4
Jaar 2024 in beeld ........................................................................................................5
Leeswijzer ....................................................................................................................6
Financiële ontwikkelingen en resultaten in 2024 ..........................................................6
Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk ................................................................14
   1.1 Volksgezondheid...............................................................................................15
   1.2 Maatschappelijke ondersteuning ......................................................................18
   1.3 Jeugd ................................................................................................................23
   Financiële onderbouwing programma 1..................................................................27
Programma 2 Meedoen in Winterswijk ......................................................................30
   2.1 Cultuur ..............................................................................................................31
   2.2 Sport .................................................................................................................33
   2.3 Inkomen en participatie .....................................................................................36
   2.4 Educatie ............................................................................................................41
   Financiële onderbouwing programma 2..................................................................44
Programma 3 Wonen en werken in Winterswijk ........................................................49
   3.1 Openbare ruimte ...............................................................................................49
   3.2 Klimaat, water en milieu ....................................................................................55
   3.3 Duurzaamheid en milieu ...................................................................................57
   3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen ........................................................................60
   3.5 Economie en Lobby ..........................................................................................75
   Financiële onderbouwing programma 3..................................................................83
Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk .........................................................................89
   4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening ............................................................90
   4.2 Openbare orde en veiligheid .............................................................................94
   Financiële onderbouwing programma 4................................................................100
Programma 5 Inkomsten van Winterswijk ................................................................102
   5.1 Algemene middelen ........................................................................................102
   5.2 Lokale belastingen ..........................................................................................104
   Financiële onderbouwing programma 5................................................................105
Paragrafen ...............................................................................................................107
   Paragraaf lokale heffingen ....................................................................................107
   Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing...........................................114
   Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ...............................................................120
   Paragraaf financiering ...........................................................................................127

                                                                                                                              3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>  Paragraaf bedrijfsvoering ......................................................................................132
  Paragraaf verbonden partijen ...............................................................................139
  Paragraaf grondbeleid ..........................................................................................156
  Paragraaf Wet open overheid (Woo) ....................................................................171
Bijlage jaarverslag ....................................................................................................171
  Bijlage beleidsindicatoren .....................................................................................171
Financiële jaarrekening 2024 ...................................................................................173
  Balans ...................................................................................................................173
  Overzicht baten en lasten .....................................................................................175
  Waarderingsgrondslagen ......................................................................................177
  Toelichting balans .................................................................................................178
  Toelichting overzicht baten en lasten....................................................................181
  Vaste activa ..........................................................................................................181
  Vlottende activa ....................................................................................................184
  Vaste passiva........................................................................................................186
  Vlottende passiva..................................................................................................190
  Niet uit de balans blijkende verplichtingen ............................................................192
  Begrotingsrechtmatigheid .....................................................................................193
  Incidentele baten en lasten ...................................................................................194
  Gebeurtenissen na balansdatum ..........................................................................194
  Wet normering topinkomens .................................................................................194
  Rechtmatigheidsverantwoording...........................................................................197
  Bijlagen Financiële Jaarrekening ..........................................................................198
     Bijlage Baten en Lasten per taakveld ................................................................198
     Bijlage Financiële vaste activa ..........................................................................200
     Bijlage Investeringskredieten .............................................................................200
     Bijlage SiSa .......................................................................................................206
     Bijlage Overhevelingen ......................................................................................229

Voorwoord
Voorwoord
Voor u ligt de jaarrekening 2024 van de gemeente Winterswijk. Deze jaarrekening
biedt een financieel en inhoudelijk overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen en
resultaten van het afgelopen jaar.
2024 was een jaar van zowel grote uitdagingen als mooie vooruitgang. De begroting
werd opgesteld in een periode van grote onzekerheid, met stijgende prijzen,
mondiale spanningen en onduidelijkheid over toekomstige bijdragen vanuit het Rijk.
Die omstandigheden vroegen om prudent financieel beleid. Dat betekende dat grote
investeringen tijdelijk zijn uitgesteld, nieuwe activiteiten beperkt zijn en op enkele
terreinen is bezuinigd. Tegelijkertijd is bij de begroting 2024 bewust gekozen voor het

                                                                                                                             4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>vormen van een reserve van € 2 miljoen om voorzieningen in stand te kunnen
houden. Hiermee willen we kunnen blijven investeren in de huisvesting van
voorzieningen die van grote waarde zijn voor onze gemeenschap.
Ondanks de zorgvuldige financiële koers hebben we in 2024 veel kunnen realiseren,
samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en partners. De vernieuwde
Wooldstraat is opgeleverd en er is hard gewerkt aan de vernieuwing van de
Groenloseweg. In Hakkelerkamp-Oost zijn plannen voor herinrichting gemaakt met
actieve betrokkenheid van bewoners. Binnen de wijkgerichte aanpak zetten we
samen met inwoners stappen voor de leefbaarheid in Winterswijk-Oost. Ook in de
buurtschappen zijn mooie resultaten geboekt, zoals de aankoop van Den Tappen in
Miste, een nieuwe pumptrackbaan in Meddo en de keuze voor een definitieve locatie
voor de buurtschapsschool in het Woold. De woningbouwopgave heeft in 2024 een
impuls gekregen met een recordaantal verleende bouwvergunningen. Daarnaast is
Arrisveld aangewezen als nieuwe locatie voor een bedrijventerrein. Op beleidsgebied
zijn belangrijke visies en plannen vastgesteld, zoals de cultuurnota, het
grondstoffenbeleidsplan, de visie op toerisme en recreatie en de nieuwe visie op
Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten (BOSS), waarmee de basis is gelegd om
speel-en ontmoetingsplekken op orde te krijgen.
Daarnaast hebben we als gemeente onze verantwoordelijkheid genomen in de
opvang van Oekraïense vluchtelingen. Ook dat illustreert hoe we, ondanks turbulente
tijden, blijven bouwen aan een Winterswijk waar het prettig wonen, werken en
recreëren is.
Tegen deze achtergrond van verschillende uitdagingen is het opvallend dat we het
jaar 2024 toch hebben kunnen afsluiten met een positief resultaat van circa € 11,7
miljoen. Dit overschot is grotendeels het gevolg van eenmalige meevallers,
waaronder hogere bijdragen vanuit het Rijk. Het betreft dus incidentele opbrengsten,
die geen structurele ruimte bieden voor de toekomst.
Wel hebben we in 2024 geanticipeerd op dit positieve resultaat door in de begroting
2025 een bedrag van € 8 miljoen te reserveren voor de instandhouding van
belangrijke maatschappelijke voorzieningen als Boogie Woogie, zwembad Jaspers,
Theater De Storm en huisvesting van onze basisscholen en € 1 miljoen te reserveren
voor lokale initiatieven. Deze onttrekkingen uit de algemene reserve worden met een
groot deel van het jaarrekeningresultaat weer aangevuld.
Onze ambtelijke organisatie heeft een turbulent jaar achter de rug, met een herziene
organisatiestructuur en wisselingen in het management. Deze aanpassingen hebben
geleid tot vertraging in enkele bedrijfsvoeringstaken en resulteren in een overschot
van circa € 1,5 miljoen in de jaarrekening. Voor 2025 stellen we voor dit volledige
overschot te reserveren voor organisatieontwikkeling, zodat onze gemeente ook op
lange termijn slagvaardig kan blijven opereren.
Wij danken iedereen – inwoners, organisaties, ondernemers en collega’s – die in
2024 heeft bijgedragen aan deze resultaten. Dankzij gezamenlijke inspanningen
blijven we werken aan een toekomstbestendig Winterswijk.


Jaar 2024 in beeld
Jaar 2024 in beeld
Het jaar 2024 in beeld vindt u in het beleidsportaal van de jaarstukken 2024 onder
het kopje bijlagen (rechtsboven).



                                                                                     5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Leeswijzer
Leeswijzer
De jaarrekening bevat de volgende onderdelen:
     Programma’s
     Paragrafen
     Bijlagen jaarverslag
     Financiële jaarrekening 2024
     Bijlagen financiële jaarrekening
PROGRAMMA'S
Onze begroting kent vijf programma’s. Ieder programma is onderverdeeld in een
aantal beleidsvelden. Per beleidsveld lichten we het volgende toe:
Ambitie
De stip op de horizon.
Doelstellingen
De doelstellingen die we nastreven om de ambitie waar te maken.
Activiteiten
De activiteiten die we aankomend jaar ondernemen of voortzetten om de
strategische doelen te bereiken.
Indicatoren
Met indicatoren kunnen we meten of we de doelstelling bereiken. Het benoemen van
de juiste indicatoren en ze vervolgens gebruiken is een traject dat we verder
ontwikkelen.
Wat is het resultaat?
Wat hebben we het afgelopen jaar gerealiseerd op beleidsveldniveau?
Financiële onderbouwing
Elk programma sluit af met een financiële onderbouwing.
De tabel toont per beleidsveld de Begroting 2024 en Rekening 2024 van zowel de
baten als de lasten.
Inhoudelijke toelichting op de cijfers:
Per beleidsveld geven we een inhoudelijke toelichting op de afwijkingen (boven €
50.000) van de kolom waarin het verschil staat tussen Begroting 2024 en Rekening
2024.
PARAGRAFEN
In de paragrafen beschrijven we onderwerpen die op meerdere programma’s
betrekking hebben.
Het doel van de paragrafen is de raad op een andere wijze inzicht te geven in de
begroting.
BIJLAGEN
Tot slot hebben we een aantal (verplichte) bijlagen toegevoegd. Deze bevatten
verdere (financiële) detaillering en achtergrondinformatie.


Financiële ontwikkelingen en resultaten in 2024
Inleiding
In dit hoofdstuk komt het volgende aan de orde:
     Het gerealiseerde resultaat op de baten en lasten over 2024
     Budgetoverhevelingen
     De ontwikkeling van onze bezittingen en schulden in het afgelopen jaar
     De financiële kengetallen

                                                                               6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>        Het resultaat

Het gerealiseerde resultaat op de baten en lasten over 2024
We sluiten het jaar 2024 af met een positief saldo vóór toevoegingen en
onttrekkingen aan bestemmingsreserves van € 6.983.000.
Het totaal van de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves bedraagt € 4.736.000.
Daarmee komt het gerealiseerde resultaat van 2024 uit op € 11.719.000.
In 2024 hebben we verschillende activiteiten niet kunnen afronden. Deze
vertegenwoordigen per saldo een waarde van € 2.993.000, bestaande uit een bedrag
van € 7.336.000 aan uitgavenbudgetten en € 4.343.000 aan inkomstenbudgetten. Wij
stellen voor dit bedrag toe te voegen aan de reserve doorgeschoven activiteiten. In
onderstaande tabel met budgetoverhevelingen lichten we deze toe.
Bij de tweede prognose 2024 hadden wij een voordelig resultaat van € 7.023.000. Dit
betekent dat we ten opzichte van de begroting een voordeel hebben van €
4.696.000.
Specificatie:

        Resultaat tot en met tweede prognose
                                               € 7.023.000 V
        2024

1       Visie sociaal domein                    € 121.000 V
1       Onderwijsroute                          € 110.000 N
1       Integrale ondersteuning                 € 464.000 N
1       Opvang en bescherming                   € 611.000 V
1       Jeugdhulp                               € 347.000 N

2       SPUK btw sport                          € 297.000 N
2       Diverse sport- en gymzalen              € 101.000 V
2       Hulp aan Oekraïners                     € 377.000 V
2       SPUK inburgeringsvoorzieningen           € 97.000 V
2       Uitvoeringskosten Fijnder                € 74.000 N
2       Algemene bijstand                       € 611.000 N
2       Re-integratie                           € 379.000 V

3       Subsidieaanvraag opgavecentrum          € 112.000 N
3       Rioolheffing                            € 850.000 N
3       Grondexploitatie                        € 619.000 V
3       Leges omgevingsvergunningen             € 320.000 V
3       Afdekking kleiput                       € 405.000 V
        Opstal 't Kreil/Dingstraat
3                                               € 685.000 V
        25/spoorbosje
3       WoooW                                   € 142.000 V

4       Afrekening btw-compensatiefonds         € 110.000 N
4       Middelen Regio Deal                     € 214.000 V
4       Gerechtelijke procedures                € 233.000 V

                                                                                 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>4    Voorziening APPA                           € 170.000 V
4    Informatiebeveiliging                      € 269.000 V
4    ICT-kosten                               € 1.240.000 V
4    Personeelskosten                          € 132.000 N

5    Beheer gronden en gebouwen                 € 236.000 N
5    Kortlopende rentebaten                     € 352.000 V
5    Algemene uitkering                         € 399.000 V
     Doorrekening rente naar
5                                               € 191.000 V
     grondexploitatie

     Overig niet toegelicht                   € 1.114.000 V

     Resultaat jaarrekening                  € 11.719.000 V

Op hoofdlijnen is dit voordeel als volgt te verklaren:
Visie sociaal domein: De uitwerking van de Visie sociaal domein is nog niet afgerond
en krijgt een vervolg in 2025 met het opstellen van een uitvoeringsprogramma. Wij
stellen voor het resterende budget over te hevelen naar 2025.
Onderwijsroute: De lasten voor de specifieke uitkering (SPUK) onderwijsroute zijn
hoger uitgevallen. Voor een groot deel worden we hiervoor in 2025 gecompenseerd
door het Rijk.
Integrale ondersteuning: De lasten voor de Integrale ondersteuning zijn hoger
uitgevallen. Enerzijds wordt dit veroorzaakt door een stijging van het aantal cliënten
en anderzijds door een stijging van de gemiddelde kosten per cliënt.
Opvang en bescherming: Vanuit de gemeente Doetinchem hebben we een bedrag
ontvangen dat bij de centrumgemeente is overgebleven vanuit het rijksbudget
opvang en bescherming. In de tweede prognose 2024 hebben we aangegeven dat
we deze middelen in een bestemmingsreserve Opvang en Bescherming
onderbrengen.
Jeugdhulp: De kosten voor de jeugdhulp zijn hoger uitgevallen doordat we onder
andere meer te maken hebben gekregen met steeds complexere en langdurigere
trajecten. Hiermee is het nadeel van € 347.000 grotendeels verklaard.
SPUK btw sport: De oorzaak voor de lagere baten bij de SPUK btw sport is
tweeledig. We hebben een fors bedrag moeten terugbetalen over 2023, waar bij de
jaarrekening 2023 geen rekening mee was gehouden. Daarnaast is door het
achterblijven van investeringen op het gebied van sport in 2024 minder btw te
verrekenen.
Diverse sport- en gymzalen: De werkelijke lasten (met name gas en elektra) bij onze
gym- en sportzalen zijn lager uitgevallen.
SPUK hulp aan Oekraïners: De ontvangen middelen zijn hoger dan de hiervoor
gemaakte kosten. Als de definitieve vaststelling van de SPUK hulp aan Oekraïners
2024 heeft plaatsgevonden, komen we met een voorstel over de besteding van deze
middelen. We verwachten dat dit in het najaar van 2025 is.
SPUK inburgeringsvoorzieningen: De beschikbaar gestelde middelen in 2024 zijn
niet volledig besteed. Het niet bestede budget voor de SPUK
inburgeringsvoorzieningen is overgeheveld naar 2025.


                                                                                     8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Uitvoeringskosten Fijnder: De uitvoeringskosten voor Fijnder zijn in 2025 hoger
uitgevallen. De belangrijkste oorzaak is een foutieve boeking van € 125.000, die
verantwoord had moeten worden onder het budget re-integratie.
Algemene bijstand: Door een lichte toename van het aantal uitkeringsgerechtigden
en het feit dat het rijksbudget wordt vastgesteld op basis van de gegevens van twee
jaar eerder, is sprake van een overschrijding van het rijksbudget. Ons uitgangspunt
bij de begroting is dat het rijksbudget leidend is voor het opgenomen uitgavenbudget.
Tijdelijke huisvesting HAR: De middelen voor de tijdelijke huisvesting Hotel- en
Accommodatieregeling (HAR) zijn middelen die over meerdere jaren ingezet mogen
worden. De niet bestede middelen worden overgeboekt naar de post
Vooruitontvangen, zodat deze middelen ook voor 2025 beschikbaar blijven.
Re-integratie: De lasten voor re-integratie zijn in 2024 lager uitgevallen. In 2024 is de
taakstelling voor de realisatie van nieuw beschut binnen niet gerealiseerd. Daarnaast
is één boeking van € 125.000 niet correct verantwoord (zie ook toelichting bij
uitvoeringskosten Fijnder).
Subsidieaanvraag opgavecentrum: Een eerdere ontvangen subsidie voor een
'opgavecentrum' is terugbetaald aan de regio Achterhoek en is ten laste gebracht
van het beleidsveld openbare ruimte. Door uitstel en bezuinigingen kon niet worden
voldaan aan de subsidievoorwaarden. Andere vergelijkbare projecten om de subsidie
in te zetten waren er niet. Hierdoor is besloten de subsidieaanvraag in te trekken en
het ontvangen voorschot aan subsidie terug te betalen aan de regio Achterhoek.
Rioolheffing: De afwijking van de begroting is te verklaren door een in het verleden
ten onrechte opgenomen vordering van € 622.500. Deze post is nu, éénmalig, ten
laste van het resultaat gebracht. Zonder deze éénmalige correctie, zou de opbrengst
niet noemenswaardig afwijken van de begrote opbrengst. Het overige deel van het
verschil wordt verklaard door het waterverbruik dat lager is dan begroot.
Omgevingsvergunningen: De baten uit omgevingsvergunningen zijn hoger dan
begroot. Dit komt doordat in de laatste maanden van 2024 een hoger aantal nog
liggende grote bouwaanvragen zijn vergund dan begroot.
Afdekking kleiput: De voorbereiding op de definitieve herinrichting van de kleiput
loopt nog, waaronder gesprekken met de Actiegroep Behoud Kleiput (ABK).
Daarnaast moet er nog een overeenstemming met het waterschap komen over de
wijziging van het inrichtingsplan. Voorgesteld wordt het restantbudget naar 2025 over
te hevelen.
Opstal ’t Kreil/Dingstraat/Spoorbosje: Dit betreft de afkoopsom van het recht van
opstal van Stichting ‘t Kreil (€ 497.500), de sloop en sanering van de locatie
Dingstraat 25 (€ 100.000) en de afkoopsom van de sanering van het spoorbosje (€
87.500), waarvan de werkzaamheden in 2025 gaan plaatsvinden. Zie ook het
raadsbesluit van 28/9/2023. Voorgesteld wordt het restantbudget naar 2025 over te
hevelen.
WoooW: Het project WoooW is een samenhangende ontwikkeling van vier locaties.
Hoewel de realisatie van een nieuw cultuurgebouw en een nieuwe functie op de plek
van het bestaande gebouw voorlopig financieel onhaalbaar zijn, zijn er twee andere
locaties waarop nog wel voortgang wordt geboekt. Voor die twee processen is
voorbereidingsgeld nodig voor onderzoek, advies en ontwerp. Voorgesteld wordt het
restantbudget naar 2025 over te hevelen.
Afrekening btw-compensatiefonds: Er is sprake van een nadeel van € 110.000 als
gevolg van een afrekening van het btw-compensatiefonds in 2024 over eerdere
jaren.


                                                                                       9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Middelen Regio Deal: Dit betreft een voordeel door uitvoering van het raadsbesluit
2024, nummer V-09 van 30-5-24. Voorgesteld wordt het van de vorige Regio Deal-
periode resterende cofinancieringsbedrag te reserveren voor de cofinanciering van
de nieuwe Regio Deal 2024 - 2028 voor een bedrag van € 214.000. Dit budget is
overgeheveld naar 2025.
Gerechtelijke procedures: Er is sprake van lagere lasten aan gerechtelijke
procedures van € 233.000, doordat de procedure nog loopt. Dit budget is
overgeheveld naar 2025.
Voorziening Appa: Er geldt een lagere dotatie aan de voorziening Algemene
pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa) van € 170.000 in verband met een te
hoge dotatie in voorgaande jaren.
Informatiebeveiliging en ICT-kosten: Er is sprake van lagere uitgaven aan
informatiebeveiliging van € 269.000 en ICT-kosten van € 1.240.000, omdat projecten
vanwege beperkte capaciteit niet gerealiseerd zijn. In 2025 wordt dit beleid
geactualiseerd en in kaart gebracht wat de noodzakelijke acties zijn. Wij stellen u
voor dit voordeel te reserveren.
Personeelskosten: De personeelskosten kennen een nadeel van per saldo € 132.000
door enerzijds hoger inhuurlasten vanwege het niet kunnen vervullen van vacatures
en anderzijds hogere inkomsten door uitgeleend personeel of doorberekende
personeelslasten aan SPUK's.
Beheer gronden en gebouwen: Er geldt een nadeel op het beheer van gronden en
gebouwen van per saldo € 236.000 (€631.000 lagere baten en € 395.000 lagere
lasten). Dit betreft met name een hogere interne doorbelasting van
afschrijvingslasten(€ 199.000) en is een administratieve correctie.
Kortlopende rentebaten: Er geldt een voordeel van € 352.000 uit hogere kortlopende
rentebaten door investeringen die in 2024 niet zijn gerealiseerd. Hierdoor zijn liquide
middelen uitgezet bij het schatkistbankieren.
Algemene uitkering: Er geldt een voordeel van € 399.000 uit de algemene uitkering.
Dit betreft een hogere bijdrage vanuit het Rijk in de decembercirculaire ten opzichte
van de septembercirculaire. Deze verhoging wordt met name verklaard vanwege een
extra ontvangen uitkering voor diverse taakmutaties.
Doorrekening rente naar grondexploitatie: Er is sprake van een hogere
doorberekende rente van € 191.000 aan de grondexploitatie. Dit betreft een niet
begrote grex-rente, gebaseerd op 2% van de bouwgronden in exploitatie. Dit is een
budgetneutrale post, de boekwaarde muteert met hetzelfde bedrag.




                                                                                    10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>(* € 1000)


Gerealiseerd saldo van baten en lasten 2024                                       6.983 V


Onttrekkingen
1. Bestemmingsreserve Sociaal domein                                    55
2. Reserve Aanpak inburgering nieuwkomers                               45
3. Bestemmingsreserve Notaristuin                                       16
3.Bestemmingsreserve Omgevingswet                                       24
4.Algemene reserve                                                   3.000
4.Bestemmingsreserve Doorgeschoven activiteiten                      5.582
                                                                                  8.722 V
Toevoegingen
1. Bestemmingsreserve Opvang en Bescherming                           -611
3. Bestemmingsreserve Instandhouding voorzieningen                   -2.000
4. Bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling                        -1.000
4. Bestemmingsreserve Doorgeschoven activiteiten                      -375
                                                                                 -3.986 N


Gerealiseerd resultaat 2024                                                      11.719 V



Budgetoverhevelingen
In de tweede prognose van 2024 zijn diverse voorstellen voor budgetoverhevelingen
opgenomen voor een totaal bedrag van € 375.000. In deze jaarrekening is een aantal
aanvullende voorstellen opgenomen voor € 2.993.000, waarvan € 7.336.000 lasten
en € 4.343.000 baten. In onderstaande tabel zijn de budgetoverhevelingen per
programma opgenomen. Bij de betreffende programma’s leest u de toelichting. In de
bijlage is een specificatie opgenomen van de afzonderlijke budgetoverhevelingen. De
toelichting is te vinden in de afzonderlijke financiële onderbouwingen per programma.
Mutatie reserve doorgeschoven activiteiten:

(* € 1000)
Programma                                                            Overhevelingen
Programma 1. Sociaal krachtig Winterswijk                                              121
Programma 2. Meedoen in Winterswijk                                                     71
Programma 3. Wonen en werken in Winterswijk                                           2106
Programma 4. Bestuurlijk Winterswijk                                                   628
Programma 5. Inkomsten van Winterswijk                                                  67
                                                                                      2.993



De ontwikkeling van onze bezittingen en schulden in het afgelopen jaar
Bij de vorige twee onderdelen van dit hoofdstuk hebben we de realisatie van baten
en lasten in het afgelopen jaar toegelicht. In dit onderdeel vatten we de ontwikkeling
van onze bezittingen en schulden samen. Verdieping vindt u in de balans en de
toelichting daarop.
Balanstotaal
Op 31 december 2024 kwam dit uit op € 175.668.000. Op 31 december 2023 was dit
€ 170.458.000.
Het eigen vermogen
In onderstaande tabel ziet u de ontwikkeling van ons eigen vermogen.
Door het positieve rekeningresultaat van 2024 stijgt het totale eigen vermogen ten
opzichte van vorig jaar.

                                                                                       11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Schulden
De totale schuld is in 2024 afgenomen, omdat met name de langlopende
geldleningen zijn gedaald. Zie de financiële jaarrekening voor nadere toelichting.

(* € 1000)
                                                                   31-12-2023                     31-12-2024
Algemene reserve                                                                48.738                           50.589
Bestemmingsreserves                                                              4.078                            5.571
Jaarrekeningresultaat                                                            8.080                           11.719
Eigen vermogen                                                                  60.896                           67.880



De financiële kengetallen
De financiële kengetallen vindt u in onderstaande tabel. De beoordelingen V
(voldoende) en M (matig) komen overeen met de risicobeoordeling die de provincie
Gelderland toepast bij de toets van de begrotingen van Gelderse gemeenten.

                                                               2023                   2024                     2024
                                                            Jaarrekening     Begroting tm prognose 2     Jaarrekening
1. Netto schuldquote                                              70,00% V                    60,10% V           54,94% V
2.Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen         65,20% V                    53,58% V           48,84% V
3.Solvabiliteit                                                   35,70% M                    34,80% M           38,60% M
4.Structurele exploitatieruimte                                    1,97% V                     1,69% V            3,23% V
5.Grondexploitatie                                                 5,70%                       5,20%              5,80%
6.Belastingcapaciteit                                             99,00%                      91,00%             91,00%



Het resultaat
De solvabiliteit is ten opzichte van de begroting met 4 % gestegen. Dit komt met
name door een hoger resultaat dan begroot. De schuldquota zijn afgenomen door
vermindering van de langlopende leningen. Het risico van de grondexploitatie blijft
laag. De belastingcapaciteit laat zien hoe de belastingdruk in de provincie of
gemeenten zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde. Winterswijk
heeft een lagere belastingdruk dan het landelijke gemiddelde.

Stand van bezuinigingen
Onderstaande tabel bevat de stand van zaken van de bezuinigingsvoorstellen uit het
pakket aan maatregelen vanuit de meerjarenbegroting 2024-2027.
In de loop van dit jaar is gebleken dat enkele voorgestelde bezuinigingen niet of niet
volledig gerealiseerd kunnen worden. In de begroting 2025 is een aantal
bezuinigingen deels of geheel teruggedraaid. Deze voorgestelde bezuinigingen zijn
ook opgenomen in onderstaande tabel, met een rode indicator en toelichting.
Toelichting indicatoren:
- Groen: is gerealiseerd. Deze worden verder niet toegelicht.
- Oranje: is ingeboekt, maar nog onderhanden.
- Rood: bestuurlijke heroverweging.




                                                                                                                        12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>   Bezuinigingen - structureel     prog. 2024       2025       2026        2027        Indicator Toelichting
 1 Stoppen met kinderopvang         1           0     45.000     45.000      45.000             Bij de begroting 2024 is besloten met
   sociaal medische indicatie                                                                   de SMI te stoppen. Bij de begroting
   (SMI)                                                                                        2025 is besloten om de SMI vanaf
                                                                                                2025 weer voort te zetten omdat de
                                                                                                kosten bij de alternatieven hoger
                                                                                                uitvielen dan bij voortzetting SMI.
 2 Standaard indicatie Hulp bij     1           0    100.000    225.000     400.000             De daling van het gemiddeld aantal
   Huishouden verlagen naar 2                                                                   geïndiceerde uren verloopt minder snel
   uur                                                                                          dan aangenomen en daarnaast blijft
                                                                                                het aantal cliënten stabiel waar een
                                                                                                (lichte) daling was verwacht.
 3 Verlagen uitgaven compliment     1      40.000     40.000     40.000      40.000             Bij nader inzien is gebleken dat er
   mantelzorg                                                                                   onvoldoende budget resteerde om het
                                                                                                mantelzorgcompliment uit te kunnen
                                                                                                reiken. Bij de 1e prognose 2025 wordt
                                                                                                een verhoging van het budget
                                                                                                voorgesteld.
 4 Huur De Post opzeggen            1           0          0     98.000      98.000
 5 SPUK GALA inzetten voor          1     157.325    153.628     92.074            0
   bestaande preventie-
   activiteiten
 6 Inclusieve BSO                   2     190.072    190.072    190.072     190.072             De inclusieve BSO wordt voortgezet.
 7 Stoppen met een aantal           2      70.000     70.000     70.000      70.000
   activiteiten rondom
   cultuurhistorie
 8 Geen nieuwbouw / renovatie       2           0          0 1.049.000 1.049.000                De raad heeft inmiddels een
   maatschappelijke instellingen                                                                bestemmingsreserve Instandhouden
                                                                                                voorzieningen in het leven geroepen.
 9 Historische paden afschaffen     2      10.000     10.000     10.000      10.000
10 Afschaffen subsidie              2           0          0     22.500      22.500
   coördinator cultuurpunt
11 Verlagen subsidie Stichting      2      13.375     13.375           0           0
   Ondernemen met Cultuur
12 Subsidie lokale omroepen         2           0          0     18.250      18.250             Bezuiniging voor 2026 is anticiperend
   stoppen i.v.m. financiering                                                                  op de ontwikkelingen van het Rijk
   vanuit het Rijk                                                                              teruggedraaid. Ook voor 2027 wordt
                                                                                                deze teruggedraaid omdat het
                                                                                                Rijksbesluit is uitgesteld naar 2028.
13 Geen geld voor gymlocaties       2           0          0           0           0
   beschikbaar stellen
14 Verlagen compensatie huur        2           0          0           0     82.070             Bezuiniging is voor 2026
   sportverenigingen                                                                            teruggedraaid.
15 Opgave armoede laten             2     200.000    200.000    200.000     200.000
   vervallen
16 Halveren budget                  2     100.000    100.000    100.000     100.000
   meedoenregeling
   volwassenen
17 Basisbanen niet invoeren         2      70.000     70.000     70.000      70.000
18 Niet invoeren Winterswijkpas     2           0          0           0           0
19 Temporiseren uitvoering IHP,     2           0          0          pm          pm
   met uitzondering van school
   'Buurtschappen' en de Esch
20 Schrappen krediet                3           0          0     45.000      45.000
   herinrichting markt
21 Krediet gebiedsontwikkeling      3       9.000      9.000      9.000       9.000
   Molenveld Driemarkweg
   schrappen
22 Openbare verlichting             3     240.000    240.000    240.000     240.000
   verledden temporiseren
23 Verlagen beeldkwaliteit          3           0    136.000    136.000     136.000             We werken hard aan de arealen en de
   openbaar groen                                                                               eenheidsprijzen. Zodra hierover
                                                                                                overeenstemming is kunnen de
                                                                                                betreffende bezuinigingsmaatregelen
                                                                                                doorgerekend worden. Voor deze
                                                                                                bezuiniging houden we het 2e kwartaal
                                                                                                van 2025 aan.
24 Verlagen ambitie ecologisch      3     130.000    130.000    130.000     130.000
   bermbeheer



                                                                                                                                    13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>   Bezuinigingen - structureel     prog. 2024           2025          2026          2027          Indicator Toelichting
25 Onderhoud van de                 3               0            0         30.000        30.000            Dit blijkt op basis van voortschrijdend
   begraafplaats in de markt                                                                               inzicht geen realistische bezuiniging te
   zetten                                                                                                  zijn.
26 Schrappen van geraamde           3               0        35.000        35.000        35.000
   kredieten
   verkeersmaatregelen
   binnenring centrum
27 Opgave duurzaamheid laten        3      123.500          123.500       123.500       123.500
   vervallen
28 Verhogen kostendekkendheid       3               0        29.175        29.175        29.175            Onze inzet is dat we in 2025 verhogen
   markt (leges)                                                                                           naar een kostendekkend niveau, we
                                                                                                           zijn in overleg met de marktvereniging.
29 Wegomlegging Steengroeve         3        38.000          38.000        38.000        38.000
   niet voor rekening gemeente.
30 Wegomlegging Steengroeve         3               0            0              0        97.000
   tbv Sibelco valt buiten
   perspectief van deze
   begroting
31 Grenzhoppersbusiness school      3         6.500           6.500         6.500         6.500
   stoppen
32 Stoppen met het aanjagen         3          zie              zie           zie           zie
   economie                                nummer           nummer        nummer        nummer
                                               38               38            38            38
33 Bijdrage Leader verlagen         3        59.200          59.200        59.200        59.200
34 Verbouwen gemeentekantoor        4        75.500          75.500        75.500        75.500
   beperken tot ARBO-
   aanpassingen en realiseren
   verhuizen de Post
35 Verhogen leges                   4      108.000          108.000       108.000       108.000
   omgevingsplanactiviteit
36 Verminderen frequentie/aantal    4        13.000          13.000        13.000        13.000
   pagina's gemeentenieuws
37 Taakstelling organisatiebreed    4      300.000          500.000       750.000 1.000.000                Met de vaststelling van de begroting
                                                                                                           2025 is deze bezuiniging grotendeels
                                                                                                           teruggedraaid.
38 Verminderen personele inzet      4      481.000          499.000       499.000       499.000
   agv schrappen taken
39 Bijdrage VNOG beperken           4               0        50.000       100.000       100.000
   o.b.v. verdeelsleutel
40 Verhogen toeristenbelasting      5      245.000          245.000       245.000       245.000
41 Technische aanpassingen         div.    356.000               0         49.000        73.000
   begroting
                                          3.035.472 3.288.950 4.950.771 5.486.767
   Bezuinigingen - incidenteel     prog. 2024           2025          2026          2027          Indicator Toelichting
 1 Opgave inclusie laten            1     89.000        0             0             0
   vervallen
 2 Historische paden afschaffen     2     31.000        0             0             0
   (I)
 3 Geen                             2     94.000        94.000        0             0
   werkaanvaardingspremie
                                          214.000       94.000        0             0




Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk
Inleiding
Volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd
In het programma 'Sociaal krachtig Winterswijk' geven we een toelichting op de
beleidsvelden volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd.
Iedereen doet mee!
Deze ambitie vertalen we in dit programma naar het realiseren van vitaliteit en
gezondheid. Dit doen we door om te kijken naar elkaar. We zorgen dat iedereen kan

                                                                                                                                                14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>meedoen. Daarnaast worden uitdagingen samen opgepakt en versterken we de
sociale binding. We werken aan gelijke kansen voor ieder kind. Alle kinderen moeten
veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien.
Zorg voor wie het nodig heeft
We vinden het belangrijk dat onze inwoners gezond en energiek zijn en zelf regie
kunnen nemen op gezondheid en geluk. Met preventie richten we ons op factoren die
van invloed zijn op gezondheid en welzijn. Jongeren hebben de toekomst, voor
ouderen zijn goede fysieke en sociale structuren belangrijk.

Beschikbare voorzieningen
We beheersen de kwaliteit van zorg en de uitgaven voor jeugdzorg en de Wmo.
Daarnaast moet samenwerking tussen betrokken partijen leiden tot een beter
afgestemd aanbod. We zien het SKB als een onmisbare schakel in dit zorgaanbod
voor de regio. Ook blijft Winterswijk zijn verantwoordelijkheid nemen voor de opvang
van vluchtelingen. Het asielzoekerscentrum is een voorbeeld voor de rest van
Nederland.

1.1 Volksgezondheid
Ambitie
We vinden het belangrijk dat iedere inwoner volwaardig mee kan doen in onze
samenleving. We willen dat zij gezond en energiek zijn en zelf de regie kunnen
nemen op gezondheid en geluk. De regio is voorzien van een volwaardig aanbod,
waaronder ook het ziekenhuis. Het zorgaanbod is op elkaar afgestemd.
Relevante documenten:
    Beleidsplan sociaal domein ‘Meedoen in Winterswijk’.
    Regionaal preventieakkoord ‘Gezondheid en Geluk voorop in de Achterhoek’.
    Regionale nota gezondheid ‘Samen langer gelukkig en gezond leven in de
      Achterhoek’.

Doelstellingen
Om gezondheid en geluk te bevorderen bieden we signalerende en preventieve
activiteiten die van invloed zijn op gezondheid en welzijn. Het regionaal
preventieakkoord is onze leidraad.
Activiteiten
Deelname regionaal preventie akkoord
We zijn sinds 2020 aangesloten bij het regionale preventieakkoord 'Gezondheid en
Geluk voorop in de Achterhoek' (2020-2030). Speerpunten zijn:
bewegen, Achterhoek Rookvrij, minder overmatig alcoholgebruik, middelengebruik
bespreekbaar maken, gezonde voedingskeuzes, ‘Iedereen doet mee’ en de basis op
orde. Bij deze speerpunten horen activiteiten en campagnes die dit alles onder de
aandacht brengen van onze inwoners.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Sinds januari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend door
gemeenten, GGD’en, zorgverzekeraars en het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS). Zij zetten gezamenlijk in op een gezond en actief leven met
een stevige sociale basis. Het GALA beoogt preventie naar een hoger plan te tillen,

                                                                                  15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>zodat onze inwoners gezonder blijven en zorgkosten beheersbaar blijven. Het GALA
zet breed in; het lokale preventieakkoord maakt deel uit van het GALA en vervalt als
afzonderlijk beleidsdocument. Winterswijk onderschrijft de doelen van het GALA en
het overgrote deel van de huidige preventie-inzet sluit hierop aan. Onze speerpunten
zijn: veerkracht en weerbaarheid 0-100, leefstijl 0-100 en opvoeding.
In 2024 hebben we aan het GALA gewerkt met behulp van de subsidie die we
hebben aangevraagd bij het ministerie van VWS voor 2023-2026. Een deel van de
GALA-middelen wordt ook regionaal ingezet. Dit zijn vijf ketenaanpakken: Obesitas
kinderen, Obesitas volwassenen, Valpreventie, Kansrijke start en Welzijn op recept.
We zijn in 2024 volop bezig geweest met het vormgeven van de lokale aanpak van
de ketenaanpakken Obesitas kinderen, Obesitas volwassenen en Valpreventie, met
ondersteuning van de GGD Noord- en Oost-Gelderland (GGD NOG). In de
Valpreventieweek hebben we de bijeenkomst 'Vallen? Liever Niet!' georganiseerd,
deze gaat vaker terugkomen. Hierbij stonden verschillende experts klaar en kon men
het valrisico testen.
GALA hangt samen met het Integraal Zorgakkoord (IZA); vanuit die gelden hebben
we in 2024 in de Achterhoek regionaal ingezet op preventie. In het Regioplan
Achterhoek hebben de Achterhoekse zorgpartijen, gemeenten, zorgverzekeraar
Menzis en andere maatschappelijke organisaties vastgesteld wat de belangrijkste
opgaven zijn op basis van de uitgangspunten in het IZA. Regionale samenwerking en
gezamenlijke aanpak zijn nodig om de zorg toegankelijk, betaalbaar en kwalitatief
hoog te houden. We kijken kritisch naar het proces, dit loopt (nog) niet naar wens. Er
worden veel overlegstructuren opgetuigd en concrete plannen ontbreken of worden
(te) laat vastgesteld. Belangrijk criterium is dat de preventie bij de inwoner
terechtkomt, dit is nog onvoldoende gebeurd.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
GALA loopt van 2023 tot en met 2026.

Uitvoeren projectplan in het kader van het GALA (gezond en actief leven akkoord)
We geven uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Dit
programma focust op preventie en gezondheid via sport en beweging, gezondheid
en het versterken van de sociale basis. Gemeenten, de GGD, zorgverzekeraars en
het ministerie maken onderdeel uit van het akkoord.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Momenteel wordt uitvoering gegeven aan het projectplan in het kader van GALA
2023 tot en met 2026. Dit plan wordt gefinancierd door de Specifieke Uitkering GALA
(SPUK GALA). Omdat de bestaande preventieve activiteiten in Winterswijk een
goede aansluiting hebben bij de doelen van het GALA, werd in 2024 een groot deel
van de bestaande preventieve activiteiten hiermee gefinancierd. Daarnaast is een
valpreventie-aanbod aan inwoners van Winterswijk van 65+ opgezet.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)

                                                                                   16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Het uitvoeringsplan GALA bestaat uit verschillende onderdelen. Deze lopen tot 2025
of 2026.

Doelstellingen
We sturen op behoud van zorgaanbod en voorzieningen.
Activiteiten
Lobby voor het behoud van het SKB
Het SKB is onmisbaar in het zorgaanbod van Winterswijk en de regio. Daarom zetten
we ons tot het uiterste in om een volwaardig ziekenhuis te behouden.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Wij zetten, middels lobby en het gebruik van politieke lijnen richting Den Haag en
andere betrokken partijen, in op het behoud van het SKB als een volwaardig
ziekenhuis. De regionale rol/functie en het belang van het behoud van het SKB
blijven we onder de aandacht brengen. Dit om de nabijheid en de kwaliteit van zorg
voor inwoners in de Oost-Achterhoek voor de toekomst te borgen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Dit is een continu proces.

Indicatoren
Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden:
    Hoe ervaren inwoners hun gezondheid/kwaliteit van leven (bron: CBS)?
       In Winterswijk ervaarden 73% van de volwassenen de eigen
       fysieke gezondheid als goed of zeer goed. Er zijn er op dit vlak grote
       verschillen tussen regio’s en groepen inwoners. Verschillen tussen regio’s
       hangen voor een deel samen met bevolkingskenmerken als leeftijd en
       opleidingsniveau. Bij mensen die moeite hebben met rondkomen, is de
       ervaren gezondheid nog sterker gedaald.
       In Winterswijk geeft 17% van de volwassenen aan psychische klachten te
       hebben. (bron: GGD Dashboard 2022)
    Demping van de stijging van het aantal chronisch zieken (bron: CBS). Door de
       bevolkingsgroei en de vergrijzing stijgt het percentage mensen dat bij de
       huisarts geregistreerd staat met één of meerdere chronische aandoeningen in
       het Trendscenario van 57% (9,9 miljoen) in 2018 naar 60% (11,4 miljoen) in
       2040. Het percentage mensen dat een enkele chronische aandoening heeft,
       daalt licht van ruim 26 procent in 2018 naar 25 procent in 2040. Het
       percentage mensen met meer dan één chronische aandoening neemt dus toe.
       (bron: RIVM, ministerie van VWS)

Wat is het resultaat?
Dit betreft de tekst uit de Jaarstukken 2023, deze dient geactualiseerd te
worden:
De gemeentelijke taak voor volksgezondheid richt zich met name op preventie. Het
programma bevat vooral doorlopende activiteiten die gericht zijn op het bevorderen

                                                                                 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>van een gezonde levensstijl. Het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) en IZA
(Integraal Zorgakkoord) ondersteunen en versterken deze activiteiten.
De stijgende trend van het aantal chronisch zieken hebben we met deze
maatregelen (nog) niet kunnen doorbreken. De resultaten zijn vaak pas op langere
termijn zichtbaar.
We lobbyen voor behoud van het SKB. Dit doen we samen met andere gemeenten in
de regio en andere streekziekenhuizen.

1.2 Maatschappelijke ondersteuning
Ambitie
We zetten in op een goede fysieke en sociale infrastructuur, waarbij zorgplicht, een
dekkend zorglandschap en een minimale sociale basis uitgangspunt zijn. Daarnaast
hebben we zorg ingekocht die kwalitatief goed en betaalbaar is en die stimuleert tot
zorginnovatie en samenwerking.
Relevante documenten:
    Beleidsplan ‘Meedoen in Winterswijk’.
    Integrale Verordening sociaal domein.
    Samen aan het Stuur (integrale samenwerking sociaal domein).
    Beoordelingskader Wonen met zorg 2020-2023.
    Agenda sociaal domein.

Doelstellingen
We zorgen voor een sterke sociale basis met laagdrempelige voorzieningen en
streven naar het normaliseren van de hulp van onze inwoners.
Activiteiten
Realisatie overgang beschermd wonen
Voor Opvang en Bescherming verschuiven er taken van centrumgemeente
Doetinchem naar lokale gemeenten. In eerste instantie worden we verantwoordelijk
voor de cliënten beschermd wonen. Hiermee wordt de beweging van beschermd
wonen naar een beschermd thuis en dus een inclusieve samenleving, verder
vormgegeven.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
De overgang van taken en budgetten van centrumgemeente naar lokale gemeenten
is weer uitgesteld. Nu tot 2026. De decentralisatie is een volgende stap in de
beweging van beschermd wonen naar een beschermd thuis. Concreet betekent dit
besluit dat alle gemeenten vanaf 2026 voor nieuwe cliënten de middelen voor
beschermd wonen ontvangen op basis van een objectief verdeel- en ingroeimodel.
In aanloop naar de invoering van het woonplaatsbeginsel per 2026, voeren de
Achterhoekse gemeenten al wel zelf de toegang uit voor beschermd wonen. Dit doen
we in samenwerking met de centrumgemeente Doetinchem. Het doel is om zoveel
mogelijk in te kunnen zetten op beschermd thuis.
Inwoners met ggz-problematiek blijven steeds langer thuis wonen, soms zonder
passende ondersteuning (zorgmijders). De complexiteit van problematiek op het
gebied van Veiligheid en Zorg in relatie tot de Wet verplichte geestelijke
gezondheidszorg neemt hierdoor toe.


                                                                                  18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De decentralisatie was uitgesteld tot 2026. Inmiddels is onduidelijk hoe het met het
wetsvoorstel staat. Vooralsnog lijkt er geen beweging te zijn en is de invoering per
2026 onwaarschijnlijk. De planning wordt aangepast aan de besluitvorming van het
Rijk.
Ondertussen voert Winterswijk wel zelf de toegang tot beschermd wonen uit,
vooruitlopend op de decentralisatie.

Arbeidsmatige dagbesteding is een algemene voorziening
Samen met Fijnder werken we toe naar een arbeidsmatige dagbesteding voor
cliënten die niet meer leerplichtig zijn en de pensioengerechtigde leeftijd nog niet
hebben bereikt.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Het bestuur van Fijnder heeft besloten te stoppen met het aanbieden van
arbeidsmatige dagbesteding als algemene voorziening op grond van de Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Uit de evaluatie is namelijk gebleken dat de
inwoner meer gebaat is bij een op maat gemaakt traject, omdat inwoners
verschillende interesses en behoeften hebben. Wel blijft het mogelijk om voor
individuele inwoners een afspraak op maat te maken op basis van de huidige
dienstverlening en infrastructuur van Fijnder. De kosten komen dan (blijvend) ten
laste van de Wmo.
In 2025 blijven gesprekken met Fijnder plaatsvinden over de dienstverlening.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Deze activiteit is stopgezet met ingang van oktober 2024.

Inloopvoorzieningen als algemene voorziening doorontwikkelen
Voor kwetsbare inwoners is een goede fysieke én sociale infrastructuur belangrijk om
langer zelfstandig en gezond thuis te kunnen wonen. Goede inloopvoorzieningen
leveren een belangrijke bijdrage aan ontmoeting en het voorkomen van
eenzaamheid.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
De beweging naar algemene voorzieningen is een belangrijk aspect van het sociaal
domein, waarbij we streven naar toegankelijke en passende ondersteuning voor
onze inwoners. In de visie Wij Winterswijk is dit ook één van de hoofdambities.
Met name de inloopvoorzieningen voorzien in de behoefte van elkaar ontmoeten,
waarbij zij een bijdrage leveren aan het voorkomen van eenzaamheid en het geven
van informatie en advies. Zo heeft in het kader van valpreventie bijvoorbeeld de
bijeenkomst 'Vallen? Liever niet!' plaatsgevonden bij ontmoetingscentrum de


                                                                                       19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Whemerhof.



Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De beweging en doorontwikkeling is een continu proces.

Actualiseren van de visie voor het sociaal domein
We werken aan een visie voor het sociaal domein. Naar verwachting wordt deze in
het tweede kwartaal van 2024 opgeleverd. Daarna volgt de visie op de positionering
en werkwijze van de lokale toegang tot het sociaal domein (onder andere De Post).
Die verwachten we in het vierde kwartaal van 2024 gereed te hebben.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Het sociaal domein is geëvalueerd. Daarna is een kadernota voor de nieuwe
visie opgesteld die in oktober 2024 door de raad is vastgesteld. Met deze kaders is
een nieuwe, geactualiseerde visie opgesteld. Deze is in de raad van januari 2025
vastgesteld. De visie heeft vijf ambities:
1. We maken de organisatie van het sociaal domein toekomstbestendig en houden
de basis op orde in de organisatie van het sociaal domein.
2. Met preventieve initiatieven en maatregelen pakken we problematiek meer aan de
voorkant aan.
3. We doen een sterker beroep op de eigen kracht van onze inwoners.
4. We doorbreken zware problematieken.
5. In 2040 is Winterswijk armoedevrij en drempels zijn weggenomen, zodat iedereen
in Winterswijk mee kan doen.
Ambitie vijf is door de raad toegevoegd. Door de toevoeging van de bestrijding van
armoede en het vergroten van de toegankelijkheid, is de visie breder geworden dan
oorspronkelijk de bedoeling was (focus op jeugd en Wmo).
In 2025 wordt er een uitvoeringsplan opgesteld. De actualisatie van de visie op De
Post wordt hierin meegenomen. Het voorstel is om de uitvoering en samenwerking
af te stemmen op dat wat voor het behalen van onze doelen (zoals die in de nieuwe
visie worden vastgesteld) het meest optimaal is.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De visie is vastgesteld.

Doelstellingen
Zorgkosten beheersbaar houden
Activiteiten
Monitoren resultaten nieuwe inkoop Wmo
We ontwikkelen een monitoringssysteem voor Wmo- en jeugdhulp. Zo werken we
aan een 'real time dashboard' om een beter inzicht te krijgen in de ontwikkeling van
de kosten van indicaties.
                                                                                   20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Regionaal zijn er afspraken gemaakt over de wijze van monitoring van de resultaten
van onze transformatiedoelen, en de manier waarop wij hiervan een lerende cyclus
kunnen maken. Op deze manier doen we meer recht aan onze gezamenlijke
verantwoordelijkheid voor Wmo- en jeugdhulp. Voor de monitoring worden twee
pilots gestart: monitoring middels een driehoeksgesprek tussen zorgaanbieder, cliënt
en consulent, en een leercyclus.


Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
In 2024 hebben de voorbereidingen voor de pilots plaatsgevonden. De input van de
twee pilots wordt gebruikt om het dashbord vorm te geven.

Instroom tweedelijns Wmo beperken
Als gemeente willen we meer sturing op de uitgaven voor de Wet maatschappelijke
ondersteuning (Wmo), onder andere huishoudelijke hulp en zorg voor ouderen. De
standaardindicatie voor hulp bij huishouden is twee uur.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In 2024 blijven we een geleidelijke daling zien van het gemiddeld aantal uren
huishoudelijke ondersteuning van 2.45 uur naar 2.35 uur per cliënt per
week. Ogenschijnlijk lijkt dit een geringe daling. Op de jaarrekening heeft dit echter
een positief effect van circa €350.000. Dit zorgt ervoor dat we de totale uitgaven
binnen het sociaal domein weten te beperken.

In oktober heeft het college besloten om vanaf begin 2025 Herstelgerichte
Ondersteuning als nieuwe maatwerkvoorziening in de Wmo in te zetten. Met deze
ondersteuning wordt ingezet op het versterken van de fysieke kracht van inwoners,
waardoor zij langer zelfredzaam blijven. Door de groepsgerichte aanpak wordt
tevens gewerkt aan het versterken van sociale contacten. De implementatie heeft
plaatsgevonden in het laatste kwartaal van 2024. Onderdeel hiervan was het scholen
van medewerkers van het sociaal team, consulenten en fysiotherapeuten.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het verlagen van het gemiddelde aantal ingezette uren is een continu proces.

We zetten in op zorgvernieuwing en de toepassing van innovatieve concepten
Samen met andere partijen werken we aan een transformatie van de zorg.

Kwaliteit (indicator)


                                                                                     21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Kwaliteit (toelichting)
Transformatie van de zorg houdt onder meer in dat we in de inkoopsystematiek
hebben opgenomen dat zorgaanbieders ruimte hebben om te innoveren en hiertoe
worden gestimuleerd. We zijn met aanbieders in gesprek over innovatie en
transformatie.
In onze nieuwe visie sociaal domein die uitgevoerd gaat worden in 2025, is innovatie
van de zorg eveneens een belangrijk onderwerp.
Ook andere partijen stimuleren we om samen met ons te innoveren. Hierbij is ook
aandacht voor onze eigen uitvoering van zorg.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Dit is een voortdurend proces.
Zo hebben we in 2024 gewerkt aan de implementatie van een nieuwe innovatieve
manier van ondersteunen in de Wmo. Middels een beweeginterventie als
maatwerkvoorziening zetten we in op het herstellen en bevorderen van de fysieke
zelfredzaamheid van inwoners. Hierdoor wordt de noodzaak van overnemende
ondersteuning of hulpmiddelen uitgesteld of zelfs voorkomen. Vanaf 1 januari 2025
worden de eerste inwoners die zich melden voor Wmo-ondersteuning hiervoor
aangemeld.

Programma Zorg voor de Toekomst
De kosten in het sociaal domein zijn de afgelopen jaren snel toegenomen. Om ook in
de toekomst zorg en ondersteuning aan onze inwoners te kunnen blijven leveren, is
beheersing van deze kostenstijging noodzakelijk. We gaan daarom een aantal
maatregelen treffen die inzetten op het zoveel mogelijk normaliseren van problemen,
het vergroten van de zelfredzaamheid van onze inwoners en het versterken van onze
opdrachtgevende rol richting onze aanbieders en samenwerkingsverbanden.
Daarnaast optimaliseren we onze werkprocessen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Om de kosten van het sociaal domein beheersbaar te houden, willen we de instroom
in de tweedelijns zorg inperken. Dit doen we bijvoorbeeld door meer hulpvragen zelf
op te pakken. Hiervoor is een nauwere samenwerking tussen het Sociaal Team en
het Ondersteuningsteam nodig, zodat er geen harde knip zit in de hulp voor de
jeugdigen en de hulp voor de ouders. In 2024 zijn de voorbereidingen gestart voor de
integrale samenwerking tussen deze teams.

In het kader van het vergroten van de zelfredzaamheid van onze inwoners, hebben
we besloten om meer uren Welzijn op Recept in te zetten. Ook investeren we in
Gewoon D'ran, zijn we gestart met Herstelgerichte Ondersteuning (Powerful Aging)
en zetten we de GALA-budgetten in voor onder andere Een tegen Eenzaamheid en
Valpreventie.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)

                                                                                  22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Dit proces loopt de komende jaren door.

Indicatoren
Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden:
    Het aantal geïndiceerde uren hulp bij huishouden daalt.
       Er is sprake van een daling, het aantal uren bedroeg in 2023 123.241 en in
       2024 116.665.
    Stabilisatie en waar mogelijk daling van het aantal cliënten dat ondersteuning
       ontvangt in het kader van de Wmo. Er is sprake van een lichte daling: Het
       aantal unieke cliënten Ondersteuning per eind 2024 bedroeg: 450, begin
       2024 waren dat er 477.

Wat is het resultaat?
Dit betreft de tekst uit de Jaarstukken 2023, deze dient geactualiseerd te
worden:
In 2024 is besloten te stoppen met de huidige wijze van inkoop. Reden hiervoor is
dat de beoogde financiële en inhoudelijke resultaten van de inkoop niet zijn
behaald. Er is een nieuwe aanbestedingsprocedure gestart. De nieuwe wijze van
inkoop gaat vanaf 2026 van start.
In 2024 is er gewerkt aan een nieuwe visie voor het sociaal domein. Deze is
gebaseerd op de verbeterpunten uit de evaluatie van het oude beleid en
maatschappelijke ontwikkelingen. De kaders voor de visie zijn in oktober 2024 door
de raad vastgesteld. Deze kaders zijn in de visie uitgewerkt. De visie is januari 2025
vastgesteld door de raad.
In 2024 is het besluit genomen om te starten met Herstelgerichte ondersteuning.
Inwoners die hulp bij huishouden aanvragen krijgen, als dat passend is, eerst een
traject dat gericht is op het weer zoveel mogelijk zelfstandig functioneren.
De kosten moeten beheersbaar blijven. . Het aantal personen dat Hulp bij
huishouden ontvangt, daalt nu licht na een sterke stijging door invoering van het
abonnementstarief.

1.3 Jeugd
Ambitie
Gelijke kansen voor ieder kind. Alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in
Winterswijk kunnen opgroeien.
Relevante documenten:
    Beleidsplan sociaal domein ‘Meedoen in Winterswijk’.
    Integrale Verordening sociaal domein.
    Samen aan het Stuur (integrale samenwerking sociaal domein).
    Agenda sociaal domein.

Doelstellingen
Door de zorg zoveel als mogelijk te normaliseren, beperken we de instroom in
geïndiceerde voorzieningen
Activiteiten
Instroom van jeugdige cliënten naar tweedelijnszorg neemt af
We treffen een aantal maatregelen om de instroom in de jeugdzorg te beperken.

Kwaliteit (indicator)
                                                                                     23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Kwaliteit (toelichting)
Om de instroom van jeugdigen in de jeugdhulp te beperken, is in de landelijke
Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 onder andere afgesproken dat er meer
voorliggende voorzieningen moeten zijn waar jeugdigen en hun ouders met hun
hulpvraag terecht kunnen, zonder dat ze een indicatie voor jeugdhulp nodig hebben.
De inclusieve buitenschoolse opvang (bso) is zo'n voorliggende voorziening, waar
ook kinderen met een zorgvraag terecht kunnen. De inclusieve bso is in 2024
omgezet naar een structurele voorziening.



Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het beperken van de instroom in de jeugdhulp vraagt meerdere jaren.

Opvangvoorziening voor kinderen met een zorgvraag
De opvang voor kinderen met een zorgvraag is gestart met het zoeken naar een
oplossing voor de groep kinderen tussen de acht en twaalf jaar met een zorgvraag.
Er is een pilot geweest voor buitenschoolse opvang (bso) voor alle kinderen met en
zonder zorgvraag.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
De inclusieve buitenschoolse opvang (bso) is een voorliggende voorziening waar ook
kinderen met een zorgvraag terecht kunnen voor opvang. Dit biedt ouders de
mogelijkheid om buitenshuis te werken en zorgt voor meer stabiliteit en rust in het
gezin. De inclusieve bso is in de Hervormingsagenda Jeugd opgenomen als goed
voorbeeld van een voorliggende voorziening waarmee kosten op tweedelijns zorg
bespaard kunnen worden. Naar aanleiding van de positieve uitkomsten uit de
evaluatie van de inclusieve bso in 2023, is de inclusieve bso structureel opgenomen
in de begroting van 2025-2028.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De inclusieve buitenschoolse opvang is vanaf 2025 structureel.

Hervormingsagenda Jeugd
Het doel van de Hervormingsagenda Jeugd is om de kwaliteit en effectiviteit van de
jeugdzorg te verbeteren en de kosten te beheersen. Hiervoor zetten we in op
preventie en stevige lokale teams.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In de Hervormingsagenda Jeugd is afgesproken dat de Jeugdwet wordt ingeperkt.
De minder zware problematiek moet worden opgelost in het voorliggende veld en

                                                                                 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>door middel van preventie. Die opdracht ligt bij de gemeenten. We gaan daarvoor de
sociale basis (voorliggende voorzieningen en het sociale netwerk) versterken,
evenals de gemeentelijke toegang tot ondersteuning. Deze werkzaamheden duren
meerdere jaren, we starten in 2025.

Daarnaast onderzoeken we welke hulp we zelf kunnen bieden en welke organisatie
daar bijpast. De doelen uit de Hervormingsagenda Jeugd zijn ook van invloed op
de keuzes die we maken bij de op te stellen visie sociaal domein. Deze visie is in
2024 opgesteld en wordt begin 2025 vastgesteld. De acties uit de
hervormingsagenda worden in de uitvoeringsagenda visie sociaal domein
meegenomen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd vraagt meerdere jaren.


Doelstellingen
Om zorgkosten te beheersen en het zorgaanbod beter af te stemmen, sturen we met
de inkoop op zorgvernieuwing met behoud van kwaliteit en op partnerschap met
onze zorgaanbieders.
Activiteiten
Monitoren resultaten nieuwe inkoop jeugd
We evalueren en monitoren de inkoop van Wmo- en jeugdhulp.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Regionaal zijn er met de zorgaanbieders afspraken gemaakt over de wijze van
monitoring van de resultaten van onze transformatiedoelen, en de manier waarop wij
hiervan een lerende cyclus kunnen maken. Op deze manier doen we meer recht aan
onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor Wmo- en jeugdhulp. Voor de
monitoring worden twee pilots gestart: monitoring middels een driehoeksgesprek
tussen zorgaanbieder, cliënt en consulent, en een leercyclus.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
In 2024 hebben de voorbereidingen voor de pilots plaatsgevonden.

Doelstellingen
Zorgen dat ouders goed voor hun kinderen kunnen zorgen
Activiteiten
Inzet Preventie Platform Jeugd
Om ouders te ondersteunen, biedt het Preventie Platform Jeugd (PPJ) hulp op het
gebied van (opvoedings)ondersteuning en preventie. Het PPJ ontwikkelt
preventieprogramma's voor verschillende (opvoedings)thema's, zoals kind en
armoede, kind en scheiding, omgaan met alcohol en drugs, weerbaarheid en

                                                                                  25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>veerkracht.


Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In april 2023 is een onderzoek gestart naar het functioneren van het Preventie
Platform Jeugd (PPJ). Dit omdat het PPJ enkele jaren geleden als pilot is gestart en
er de wens was om vast te stellen in hoeverre het PPJ op de huidige manier moet
doorgaan of dat aanpassingen gewenst zijn.
Uit het onderzoek bleek dat de doelen voor het effectief inzetten van jeugdpreventie
voor een groot deel werden bereikt. Op het onderdeel 'bereik' (deelname) waren er
aandachtspunten: de zichtbaarheid en laagdrempeligheid vereisten verbetering. Ook
in de uitvoering en samenwerking met professionals lagen verbeterpunten, met name
in de samenwerking met het onderwijs.
In 2024 is er naar aanleiding van de aandachtspunten op hoofdlijnen een nieuwe
structuur vastgesteld. Vervolgens is in kaart gebracht welke preventieve activiteiten
en werkoverleggen een effectieve bijdrage leveren, en welke kunnen vervallen of
anders/elders kunnen worden belegd. De coördinator PPJ krijgt onder andere de
taak om de kwaliteit en effectiviteit te monitoren en te optimaliseren. Ten slotte is er
een samenwerkingsovereenkomst opgesteld tussen de betrokken gemeenten.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
In 2025 moet de nieuwe structuur staan.

Indicatoren
Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden:
    Beheersbaar krijgen van de instroom in geïndiceerde zorg.
       Het aantal cliënten in de geïndiceerde jeugdhulp is licht gestegen van 507 in
       januari 2024 naar 518 in december 2024.
    De gezondheid van jongeren (psychisch en fysiek) wordt beter (GGD
       Jeugdmonitor).Het aantal jongeren dat met psychische problemen kampt is
       heel licht gedaald ten opzichte van 2023. Jongeren ervaren hun fysieke
       gezondheid in het algemeen als zeer goed.

Wat is het resultaat?
Dit betreft de tekst uit de Jaarstukken 2023, deze dient geactualiseerd te
worden:
In 2024 is besloten te stoppen met de huidige wijze van inkoop. Reden hiervoor is
dat de beoogde financiële en inhoudelijke resultaten van de inkoop niet zijn
behaald. Er is een nieuwe aanbestedingsprocedure gestart. De nieuwe wijze van
inkoop gaat vanaf 2026 van start.
In 2024 is er gewerkt aan een nieuwe visie voor het sociaal domein. Deze is
gebaseerd op de verbeterpunten uit de evaluatie van het oude beleid en
maatschappelijke ontwikkelingen. De kaders voor de visie zijn in oktober 2024 door
de raad vastgesteld. Deze kaders zijn in de visie uitgewerkt. De visie is januari 2025
vastgesteld door de raad.


                                                                                     26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Een belangrijk doel is te voorkomen dat kinderen doorverwezen moeten worden naar
gespecialiseerde zorg. We proberen problemen zo vroeg mogelijk op te lossen. Dit
doen we door de inzet van onder andere de praktijkondersteuner van de huisarts en
het ondersteuningsteam.
We hebben een breed preventief aanbod om zowel ouders als jongeren te
ondersteunen.

Financiële onderbouwing programma 1
Baten en lasten
Bedragen x €1.000
Exploitatie                                       Begroting 2024         Rekening 2024         VerschilJR2024
Baten
1.1 Volksgezondheid
7.1 Volksgezondheid                                                527                   371                    -156
1.2 Maatschappelijke ondersteuning
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                         13.586                13.050                      -536
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen                             80                    30                     -50
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)                                      8                     9                      1
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)                                243                   268                     25
6.81A Beschermd wonen (WMO)                                          0                   611                    611
Totaal 1.2 Maatschappelijke ondersteuning                     13.917                13.968                       51
Totaal Baten                                                  14.443                14.339                      -104
Lasten
1.1 Volksgezondheid
7.1 Volksgezondheid                                            2.014                 1.711                      -303
1.2 Maatschappelijke ondersteuning
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                         15.509                15.021                      -488
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen                        1.960                 1.926                       -34
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)                                1.297                 1.307                       10
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)                            3.807                 3.795                       -12
6.71B Begeleiding (WMO)                                        4.041                 4.505                      464
6.81A Beschermd wonen (WMO)                                         87                    86                      0
Totaal 1.2 Maatschappelijke ondersteuning                     26.701                26.641                       -59
1.3 Jeugd
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-                                    22                    21                      -1
6.72A Jeugdhulp begeleiding                                    3.683                 3.601                       -82
6.72B Jeugdhulp behandeling                                    2.471                 3.063                      592
6.73A Pleegzorg                                                    290                   276                     -14
6.73B Gezinsgericht                                            1.640                 1.784                      144
6.73C Jeugdhulp met verblijf overig                            2.239                 1.995                      -243
6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf                    194                   208                     15
6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf                            397                   233                    -164
6.82A Jeugdbescherming                                             379                   468                     89
6.82B Jeugdreclassering                                             15                    28                     13
Totaal 1.3 Jeugd                                              11.329                11.676                      347
Totaal Lasten                                                 40.044                40.028                       -15
Onttrekkingen
1.2 Maatschappelijke ondersteuning
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                               55                    55                      0
6.81A Beschermd wonen (WMO)                                          0                     0                      0
Totaal 1.2 Maatschappelijke ondersteuning                           55                    55                      0
Stortingen
1.2 Maatschappelijke ondersteuning
6.81A Beschermd wonen (WMO)                                        611                   611                      0
Gerealiseerd resultaat                                       -26.156                -26.245                      -89


                                                                                                                27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Algemene toelichting financiële tabel
In de kolommen zijn weergegeven de begrote bedragen 2024, de gerealiseerde
bedragen 2024 en het verschil in de jaarrekening tussen het begrote en het
gerealiseerde bedrag.
Per programma worden ook de lasten van de bedrijfsvoering en de kapitaallasten
berekend. Aan de hand van een verdeelsystematiek worden deze lasten doorbelast.
Bij de doorbelasting van de bedrijfsvoeringslasten per taakveld wordt de systematiek
'werkelijk=begroting' aangehouden. Bij de kapitaallasten worden de werkelijke
kapitaallasten aan de diverse taakvelden doorbelast.

Volksgezondheid
De rijksmiddelen die we voor de GALA-onderdelen (Gezond en Actief Leven
Akkoord) hebben ontvangen, zijn in 2024 zo goed als volledig besteed en bestaan
voor een groot deel uit de niet bestede middelen uit 2023. De gelden uit 2023 mogen
we slechts voor een beperkt deel ook in 2024 inzetten. Deze gelden blijven dus
gedurende de GALA-periode 2023-2026 over, en zullen na afloop van de GALA-
periode terugbetaald moeten worden aan het Rijk. De middelen in 2023 zijn pas
medio 2023 beschikbaar gesteld en daardoor was de mogelijkheid om de gelden
volledig in te zetten beperkter. Hiermee is het nadeel aan de batenkant van €
156.000 grotendeels verklaard.
Het voordeel aan de lastenkant van € 303.000 wordt grotendeels als volgt verklaard:
                                          € 28.000
       Lagere lasten inwonerbijdrage
                                          V
        GGD

       Lagere lasten GALA                € 140.000 V

       Lagere lasten Park Achterhoek     € 37.000 V

       Lagere lasten preventie
                                          € 38.000 V
        gezondheid

       Lagere lasten
                                          € 44.000 V
        jeugdgezondheidszorg
De inwonerbijdrage aan de GGD is in 2024 lager uitgevallen. Dit komt met name
door de btw die we kunnen compenseren.
Zoals bij de baten al aangegeven, zijn zo goed als alle GALA-gelden volledig benut
in 2024. Ook zijn er nog middelen uit 2023 over, die maar gedeeltelijk in 2024
besteed mochten worden. De niet bestede middelen worden overgeheveld naar
2025. Deze gelden mogen echter niet meer worden besteed in 2025 en/of 2026 en
moeten worden terugbetaald aan het Rijk.
In 2024 zijn er geen uitgaven geweest voor Park Achterhoek.
De lasten voor preventie gezondheid zijn lager uitgevallen, omdat een deel van de
kosten onder de GALA-projecten verantwoord kon worden.
Een deel van de subsidie voor de jeugdgezondheidszorg is verantwoord onder de
GALA-budgetten. Hierdoor is er een voordeel ontstaan op de budgetten voor de
jeugdgezondheidszorg.


                                                                                  28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Maatschappelijke ondersteuning
Het voordeel aan de batenkant van € 51.000 wordt grotendeels als volgt verklaard:
                                           € 50.000
       Lagere baten versterking
                                           N
        cliëntenondersteuning

       Lagere baten ZOOV                  € 525.000 N

       Hogere baten Opvang en
                                           € 611.000 V
        Bescherming
Versterking cliëntondersteuning betreft een specifieke uitkering (SPUK) van het Rijk.
In 2024 zijn hier geen uitgaven voor geweest en daarom wordt het bedrag aan
inkomsten overgeheveld naar 2025. De inkomsten worden overgeboekt naar de post
Vooruitontvangen, zodat ze beschikbaar blijven in 2025.
De baten en lasten van ZOOV (regionale vervoersysteem in de Achterhoek) zijn altijd
in evenwicht en het is zeer lastig om aan de voorkant de werkelijke baten en lasten
te begroten. In 2024 zijn de baten € 525.000 lager uitgevallen.
Vanuit de gemeente Doetinchem hebben we een bedrag ontvangen dat bij de
centrumgemeente is overgebleven vanuit het rijksbudget Opvang en
Bescherming. In de tweede prognose 2024 hebben we aangegeven dat we deze
middelen in een bestemmingsreserve Opvang en Bescherming onderbrengen.
Het voordeel aan de lastenkant van € 59.000 wordt grotendeels als volgt verklaard:
                                         € 525.000
       Lagere lasten ZOOV               V


       Lagere lasten Visie Sociaal
                                         € 121.000 V
        Domein

       Hogere lasten Onderwijsroute     € 110.000 N

       Hogere lasten Integrale
                                         € 464.000 N
        ondersteuning

       Lagere lasten Wmo-vervoer        € 58.000 V
Zoals bij de baten al aangegeven, zijn de baten en lasten van ZOOV altijd in
evenwicht.
De uitwerking van de Visie Sociaal Domein is nog niet afgerond en krijgt in 2025 een
vervolg met het opstellen van een uitvoeringsprogramma. Wij stellen voor het
resterende budget over te hevelen naar 2025.
De lasten voor de specifieke uitkering (SPUK) Onderwijsroute zijn hoger uitgevallen.
Voor een groot deel worden we hiervoor in 2025 gecompenseerd door het Rijk.
De lasten voor de Integrale ondersteuning zijn hoger uitgevallen. Enerzijds wordt dit
veroorzaakt door een stijging van het aantal cliënten en anderzijds door een stijging
van de gemiddelde kosten per cliënt. Daarnaast is de arbeidsmatige dagbesteding bij
Fijnder in 2024 stopgezet. Hiervoor was een bezuiniging opgenomen.
Er is in 2024 minder vraag geweest naar Wmo-vervoer.


                                                                                    29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Eigen bijdragen CAK
Een aanvrager van een voorziening, zoals hulp in de huishouding, ondersteuning of
een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget), moet op grond van de
Wmo een eigen bijdrage betalen. Het Centraal Administratie Kantoor (CAK) is het
publiekrechtelijke zelfstandig bestuursorgaan (zbo) dat door de wetgever is belast
met de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage. Gemeenten zijn
dus niet verantwoordelijk voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen. Ze
hebben ook geen zekerheid over de omvang en hoogte van de eigen bijdrage, omdat
zij de juistheid niet op persoonsniveau kunnen vaststellen. Daarom valt dit niet onder
de reikwijdte van de rechtmatigheidscontrole door de accountant van de
gemeente. In 2024 is voor € 268.000 aan eigen bijdragen via het CAK verantwoord.

Jeugd
De kosten voor jeugdhulp zijn hoger uitgevallen doordat we onder andere meer te
maken hebben gekregen met steeds complexere en langdurigere trajecten. Hiermee
is het nadeel van € 347.000 grotendeels verklaard.

Onttrekkingen en toevoegingen reserves
De onttrekking aan de bestemmingsreserve Sociaal Domein van € 55.000 heeft
betrekking op de Dorpendeal Meddo.
De toevoeging van € 611.000 aan de bestemmingsreserve Opvang en Bescherming
betreft het reserveren van de ontvangen gelden vanuit de gemeente Doetinchem
voor opvang en bescherming.


Programma 2 Meedoen in Winterswijk
Inleiding
Dit programma is uitgewerkt in vier onderdelen: meedoen met sport, cultuur,
onderwijs en werk.
Programma 2 sluit daarmee aan op programma 1, waarin het vooral gaat om
meedoen op het gebied van welzijn en gezondheid.
De kracht van sport, cultuur en verenigingen
Cultuur verrijkt, brengt mensen samen en verbindt: een belangrijke factor voor
welzijn. We zetten in op de verbinding tussen kunst, cultuur, onderwijs en het sociaal
domein.
Sport zorgt voor preventie, ontspanning en een gezond leven. Samen met cultuur
heeft sport een positieve invloed op de persoonlijke ontwikkeling. Wij waarderen dat
en dragen hieraan bij.
Bestaanszekerheid
Het hebben van werk en daarmee het meedoen in de samenleving, draagt in hoge
mate bij aan het welzijn en het voorkomen van armoede. We ondersteunen de weg
naar een reguliere baan, rekening houdend met de kwetsbaarheid en
ontwikkelkansen.
Onderwijs voor iedereen
Gelijke kansen betekent soms ongelijk investeren; passend en bereikbaar onderwijs
is essentieel. Voor gelijke kansen werken we samen met onderwijs en verenigingen.




                                                                                    30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>2.1 Cultuur
Ambitie
Cultuur verrijkt, brengt mensen samen en verbindt. Cultuur is een belangrijke factor
voor het welzijn en de persoonlijke ontwikkeling van onze inwoners. Cultuur draagt
ook bij aan een aantrekkelijke fysieke omgeving. Het is daarmee ook een belangrijke
drager van onze toeristische en economische sector. We willen cultuur behouden en
waar mogelijk versterken.
Relevante documenten:
    Cultuurnota
    Museumvisie
    Erfgoednota ‘Wi-j doet ’t samen’
    Beleidsnota ‘Archeologische monumentenzorg in de gemeente Winterswijk’
    Beleidsnota ‘Aardkundige waarden in Winterswijk’
    Kerkenvisie Oost Achterhoek

Doelstellingen
Combineren van voorzieningen waar mogelijk
Activiteiten
Cultuurnota 2024 (in begroting onder activiteit 'toekomstvisie voorzieningen')
We willen onze voorzieningen op het gebied van kunst & cultuur behouden en
versterken. Voorbeelden zijn de bibliotheek, de schouwburg, de musea, het instituut
voor kunst & cultuur Boogie Woogie en het amateurverenigingsleven. Ze vormen
onze huidige lokale, culturele infrastructuur en zijn van artistieke, maatschappelijke,
sociale en economische waarde.
Om onze voorzieningen in stand te kunnen houden, is passende huisvesting
noodzakelijk. De komende jaren is naar verwachting onvoldoende geld beschikbaar
voor grote investeringen in nieuwbouw. Daarom is geld gereserveerd voor
noodzakelijke reparaties en renovaties aan de panden van onder andere Boogie
Woogie en theater De Storm.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Bij de begroting 2025 heeft de raad een bestemmingsreserve 'Instandhouding
voorzieningen' gevormd waar onder andere Boogie Woogie en theater De Storm een
beroep op kunnen doen.
In november 2024 heeft de raad de nieuwe cultuurnota vastgesteld.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Zie kwaliteit.

Doelstellingen
Inzetten op behoud en ontwikkeling van (fysiek) erfgoed
Activiteiten
Uitvoeringsagenda erfgoednota 'Wi-j doet 't samen'
We voeren ons erfgoedbeleid samen met de gemeenten Aalten en Oost Gelre uit.

                                                                                      31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Implementatie Omgevingswet en Verdrag van Faro (wettelijke taken)
We hebben het afgelopen jaar gewerkt aan het project ‘De verhalenfabriek’. In de
gebiedsbiografieën hebben we voor de twee pilotgebieden Meddo en Centrum
gekeken naar erfgoed in de breedste zin van het woord, zoals archeologie,
aardkundige waarden en landschap. De resultaten van het pilotgebied Meddo
hebben we in de buurtschap gedeeld, waarbij we tevens een werksessie hebben
gedaan in de toepassing van de kwaliteiten bij ruimtelijke ontwikkelingen als
erftransities. Hiervoor hebben we een stappenplan opgesteld die in lijn is met de
Omgevingswet en de interne werkprocessen. Dit alles is nu te lezen op de website:
https://werkaanwinterswijk.nl/erfgoed/default.aspx.
Actualisering beleidsnota Erfgoed Oost Achterhoek
We voeren ons erfgoedbeleid en onze uitvoeringsagenda samen uit met de
gemeenten Aalten en Oost Gelre. De afgelopen periode hebben we een netwerk en
kennisdag georganiseerd in de vorm van de Erfgoeddag op landgoed Het
Vriezenhuis. Daarnaast zijn we met diverse partijen in het erfgoedveld in gesprek om
trends en ontwikkelingen te verzamelen en te bekijken waar de behoeften voor de
volgende periode (2025-2028) liggen.
Ondertussen hebben we het huidige beleid uitgevoerd met onder meer de
keukentafelgesprekken voor het verduurzamen van monumenten en de
onderhoudssubsidieregeling voor gemeentelijke monumenten. We hebben nieuwe
monumenten aangewezen en faciliteerden projecten als 'De tijdreis door Winterswijk'
en educatieproject 'De Ramp met de Phoenix'.
Cultuur en Erfgoedpact Achterhoek
We hebben actief deelgenomen aan het regionale Cultuur en Erfgoedpact
Achterhoek. Voor de projecten uit 2024 zie:
https://www.cultuurerfgoedachterhoek.nl/projecten?gemeente_id=8&year=2024.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Cultuur en Erfgoedpact Achterhoek: in 2025 wordt een nieuw pact gesloten met de
provincie Gelderland.
De Erfgoednota met Aalten en Oost Gelre wordt in 2025 in de raden voorgelegd.



Indicatoren
Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden:
    Het huidige niveau van het culturele aanbod blijft in stand.
       Boogie Woogie en de Bibliotheek Oost-Achterhoek voldoen aan de normen
       van Kwaliteit in Beeld (certificeringskader bibliotheekwerk, cultuur en taal). De
       Museumfabriek en Villa Mondriaan zijn in 2024 Geregistreerd Museum
       gebleven en voldoen aan de landelijke Museumnorm. Muziekvereniging
       Concordia Kotten is gepromoveerd van de 2e naar 1e divisie, de andere
       muziekverenigingen hebben hun divisie weten te behouden.
    Diverse samenwerkingsverbanden zijn succesvol en dragen bij aan het
       culturele leven in Winterswijk.

                                                                                      32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>       De musea hebben succesvol samengewerkt binnen het Convenant
       Samenwerkende Musea. Basisscholen en cultuuraanbieders werkten samen
       binnen het Convenant Cultuur en Onderwijs. Culturele organisaties
       (waaronder Boogie Woogie) hebben als Cultuurcoalitie regionaal
       samengewerkt binnen het Cultuur- en Erfgoedpact Achterhoek.
      De activiteiten uit de uitvoeringsagenda's zijn
       behaald.                                            De samenwerkende
       musea hebben uitvoering gegeven aan het uitvoeringsplan 2024. De regionale
       Cultuurcoalitie heeft uitvoering gegeven aan het CEPA-programma 2024.

Wat is het resultaat?
Dit betreft de tekst uit de Jaarstukken 2023, deze dient geactualiseerd te
worden:
De Cultuurnota 2024 is vastgesteld door de raad. Samen met culturele partners is er
gewerkt aan de uitvoeringsagenda.
De culturele partners die samenwerken in het cultuurconvenant hebben in 2024 hun
samenwerking verder vormgegeven.
Cultuur en erfgoed werken steeds meer samen met vrijetijdseconomie en onderwijs.

2.2 Sport
Ambitie
Sport moet voor iedereen betaalbaar en toegankelijk zijn. Daarom verbinden we
sport aan de inclusieagenda. Sport levert een belangrijke bijdrage aan de
preventiedoelen. We stimuleren mensen die weinig tot niet actief zijn tot meer
bewegen.
Relevante documenten:
    Sportnota
    Lokaal sportakkoord
    Regionaal sportakkoord
    Onderzoek 'Financiering sport in Winterswijk’

Doelstellingen
Het stimuleren van mensen tot (meer) beweging
Activiteiten
Uitvoeren activiteiten Achterhoek in beweging en lokaal sportakkoord
Achterhoek in Beweging is een netwerk van mensen en organisaties die sport en
bewegen inzetten voor een inclusieve samenleving en een gezonde en uitdagende
leefomgeving.
Het lokale sportakkoord 'Samen actief in Winterswijk' voeren we samen met onze
sportverenigingen en maatschappelijke organisaties uit.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Samen met Achterhoek in Beweging stimuleren we sport, bewegen en een gezonde
leefstijl onder de inwoners. In het Regionale Beweeg- en Sportakkoord zijn de
ambities vastgelegd. In 2024 is prioritering aangebracht in de thema's. Het gaat
hierbij om inclusie en diversiteit, vaardig in bewegen, vitaal en veilig sportklimaat,


                                                                                    33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>maatschappelijke waarde van topsport en sport en preventie. Ook is in 2024
afgesproken om het sportakkoord te monitoren.
Lokaal wordt zowel intern (sociaal domein, gezondheid, sport/cultuur, onderwijs,
openbare ruimte) als extern intensiever de verbinding gemaakt door de inzet van
onze buurtsportcoaches. Sport wordt ingezet als middel voor de thema’s van het
Gezond en Actief Leven Akkoord. Het lokale sportakkoord 'Samen Actief in
Winterswijk' is herijkt. Samen met partners, sportaanbieders en initiatiefnemers is er
gewerkt aan de thema’s en ambities.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
In januari 2025 wordt gestart met de uitvoeringsagenda.

Doelstellingen
Sportvoorzieningen zijn toekomstbestendig en betaalbaar
Activiteiten
We hebben een eerlijk en simpel financieringssysteem voor sportverenigingen
We werken aan een nieuw, eenvoudiger financieringssysteem voor
sportverenigingen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Bij de behandeling van de programmabegroting 2024 is het amendement
'Levensvatbare sportverenigingen' aangenomen. Hiermee is de tekst in programma
2.2. Sport in de programmabegroting gewijzigd in: 'We werken aan een nieuw, eerlijk
en eenvoudiger financieringssysteem voor sportverenigingen'. Daarbij wordt
rekening gehouden met het brede sportaanbod (binnen en buiten) dat Winterswijk rijk
is, met al haar verschillende verenigingen, groot en klein. Belangrijk uitgangspunt is
dat de toegankelijkheid voor de breedtesport goed blijft. We hebben de opdracht om
in 2027 € 82.000 te bezuinigen op sport; vanaf 2028 bedraagt de bezuiniging
structureel € 123.000 per jaar.
In 2024 is er samen met sportverenigingen breed gekeken naar
bezuinigingsmogelijkheden. Er zijn gesprekken met verenigingen geweest en deze
input is meegenomen. Ook is de raad in september bijgepraat in het politiek forum.
Op basis van al deze input en informatie is het advies om te zoeken naar meer
capaciteit, om een nieuw, eerlijk en eenvoudiger financieringssysteem op maat te
krijgen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
In 2025 nemen we besluiten over de invulling van de bezuinigingen op sport vanaf
2027, en over een nieuw financieringssysteem. Zodat sportverenigingen tijdig
kunnen anticiperen op de veranderingen.

We hebben een duurzaam zwembad met een gezonde exploitatie
Wij zien het overdekte zwembad als een belangrijke voorziening voor onze inwoners.
Daarom willen we graag een les-, doelgroepen- en sportbad voor Winterswijk
                                                                                    34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>behouden. We onderzoeken hoe we de voorziening ook op de lange termijn kunnen
en willen behouden.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In 2024 heeft het college besloten voorstellen naar de raad te sturen voor
investeringen in zwembad Jaspers. Onderzocht is welke investeringen in de
komende vijf jaar nodig zijn om de komende tien jaar te kunnen blijven functioneren.
Omdat het zwembad voor enkele van de investeringen enige tijd dicht moet, is er
besloten al deze werkzaamheden tegelijkertijd uit te voeren. Daarbij heeft de
provincie in haar rol als toezichthouder aangegeven dat sommige aanpassingen niet
langer uitgesteld kunnen worden.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De raad heeft hiertoe besloten op 30 januari 2025.

Indicatoren
Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden:
    Het aantal actieve sporters stijgt
       52% van de inwoners geeft aan wekelijkse ste sporten, dit is gelijk aan het
       aantal in 2023(bron: gezondheidsmonitor volwassenen - GGD Noord- en
       Oost-Gelderland).
       68% van de jongvolwassenen in Winterswijk sport minimaal 2 keer per week
       (bron: gezondheidsmonitor jongvolwassenen 2024 - GGD Noord- en Oost-
       Gelderland)
    Het aantal maatschappelijke activiteiten bij sportverenigingen breidt zich uit.
       Verenigingen zijn zich steeds meer bewust van het belang van
       maatschappelijke activiteiten, dit wordt gestimuleerd door de
       buurtsportcoaches.
    Door het sportakkoord Winterswijk sluiten organisaties als onderwijs, zorg en
       bedrijfsleven zich aan bij activiteiten voor sport en bewegen in
       Winterswijk.                Het Sporttakkoord 2.0 is uitgerold. Partners uit de
       zorg, bedrijfsleven, sport en onderwijs zijn aangesloten.

Wat is het resultaat?
Dit betreft de tekst uit de Jaarstukken 2023, deze dient geactualiseerd te
worden:
Doel van dit programma is om sport betaalbaar en laagdrempelig te houden. Ook in
2024 hebben we hiervoor samengewerkt met veel partijen, zoals scholen. Actief
Winterswijk was actief in buurten en op scholen om vooral mensen te bereiken die
niet uit zichzelf in actie komen. Ook regionaal hebben we samengewerkt aan
aansprekende beweegactiviteiten. Met deze activiteiten hebben we ongeveer 3.000
mensen bereikt.
In het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal
Zorgakkoord (IZA) zijn er, samen met het onderdeel Volksgezondheid,
ketenaanpakken ontwikkeld die erop gericht zijn om mensen zo lang mogelijk gezond
en actief te houden. Onder andere door sport en bewegen.

                                                                                     35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>2.3 Inkomen en participatie
Ambitie
Wij zorgen ervoor dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Werk en inkomen
en een goed vangnet voor bestaanszekerheid zijn hiervoor belangrijk.
Winterswijk voelt zich verantwoordelijk voor de opvang van vluchtelingen en we
bouwen mee aan een maatschappij waarin iedereen dezelfde kansen heeft. We
dragen zorg voor een goede start van nieuwkomers.

Relevante documenten:
    Integrale Verordening sociaal domein.
    Samen aan het stuur.
    Beleidskader 2018 – 2022 Sociaal Domein ‘Meedoen in Winterswijk’.
    Beleidsnotitie Wet inburgering 2022.

Doelstellingen
Nieuwkomers en statushouders moeten zo goed mogelijk inburgeren
Activiteiten
Monitoring nieuwe wet inburgering
De gemeente Winterswijk heeft het inburgeringsproces binnen de wettelijke kaders
ingericht. Halfjaarlijks monitoren en evalueren we de resultaten.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In 2024 blijft het de opdracht voor de gemeente om de Wet inburgering 2021 uit te
voeren en te monitoren.

De monitoring heeft plaatsgevonden op de volgende onderdelen:
    Brede intake (klanttevredenheid).
    Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) (klanttevredenheid).
    Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP): draagt deze bij aan toeleiding
      naar de arbeidsmarkt?
    Financieel ontzorgen: is de gekozen werkwijze werkbaar en voorkomt het
      financiële problemen?
    Financiële zelfredzaamheid: leren nieuwkomers voldoende om financieel
      zelfredzaam te zijn/worden?
    Participatieverklaringstraject (PVT): draagt het programma voldoende bij aan
      participeren in Nederland of missen er nog thema's?
    Maatschappelijke begeleiding: zijn er verbeterpunten, loopt het ergens spaak?
    Inburgeringstraject taalaanbieders: subregionaal op inhoud en regionaal op
      contractniveau.
    Participatieaanbod: is er voldoende aanbod, leidt het aanbod toe naar
      (vrijwilligers)werk, meedoen in de maatschappij?
Het aantal inburgeraars is in 2024 gestegen. Vanaf augustus was het docententekort
geminimaliseerd en konden alle inburgeraars deelnemen aan een leerroute.

Er was voldoende tevredenheid over de uitvoering van de inburgeringstrajecten door
taalaanbieders. Hierdoor zijn de contracten met twee jaar verlengd. Alleen met de
                                                                                    36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) is in goed overleg besloten op
trajectbasis in te kopen.

Toeleiding naar de arbeidsmarkt en participatieaanbod wordt bemoeilijkt door de
verplichte dagdelen taalonderwijs verdeeld over de week.
Psychische problemen/stress zorgden bij een aantal inburgeraars voor uitval in het
scholingsproces en/of deelname aan het maatschappelijke leven. Hier werd door een
sociaal werker en door maatschappelijk begeleiders nauwlettend aandacht aan
besteed.

In 2025 vindt een uitgebreide evaluatie plaats op bovenstaande punten. In dit jaar
zijn de eerste statushouders uit de nieuwe Wet inburgering 2021 aan het eind van
hun inburgeringstraject.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Monitoring vond geheel 2024 plaats en werkprocessen zijn waar nodig bijgestuurd.

Opvang Oekraïners
Er is een gemeentelijke opvanglocatie ingericht voor vluchtelingen uit Oekraïne.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Het betreft duurzame opvang voor ongeveer 175 ontheemden uit Oekraïne op de
locatie Vredense Hof in Winterswijk. Daarnaast wordt er bij particulieren nog een
aantal ontheemden opgevangen. In 2024 is er gewerkt aan een huurovereenkomst
voor het pand en zijn de diensten (locatiemanagement, receptie, schoonmaak en
beveiliging) in beheer van de gemeente Winterswijk gekomen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Gemeente Winterswijk heeft ook in 2024 Oekraïense ontheemden opgevangen. De
opvanglocatie blijft noodzakelijk gezien de situatie in Oekraïne; de gemeente heeft
daarvoor diverse zaken structureel ingericht. Er wordt niet meer vanuit een
crisissituatie gewerkt, maar er is sprake van een structurele situatie die zowel op
locatie als intern bij de gemeente Winterswijk is ingeregeld.

Doelstellingen
Voorkomen en bestrijden van armoede en schulden
Activiteiten
Evalueren bewindvoering en indien nodig bijstellen werkwijze
Bewindvoering is een onderdeel van de schuldhulpverlening waarmee veel kosten
(bijzondere bijstand) zijn gemoeid. We onderzoeken op welke wijze we beter invloed
kunnen uitoefenen op het al dan niet onder bewind stellen van inwoners.

Kwaliteit (indicator)

                                                                                     37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Kwaliteit (toelichting)
Vanaf 2021 bestaat de mogelijkheid voor gemeenten gebruik te maken van het
'Adviesrecht gemeenten bij schuldenbewind'. Hierbij mogen we als gemeente de
rechter adviseren of een inwoner het beste geholpen is met voortzetting van het
bewind, of dat volstaan kan worden met een lichtere vorm van ondersteuning. Wij
onderzoeken op welke wijze wij van dit adviesrecht gebruik kunnen maken en welke
procedures en samenwerkingen met de rechtbanken en bewindvoerders dienen te
worden opgezet.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
In 2025 werken we aan een beleidsplan schuldhulpverlening waarin we het resultaat
van dit onderzoek zullen betrekken.

Meedoenregeling voor volwassenen
In 2023 zijn we gestart met de meedoenregeling voor volwassenen. In het kader van
die regeling krijgen volwassenen met een laag inkomen jaarlijks een bedrag van €
150, waarmee ze kunnen deelnemen aan de maatschappij. Bijvoorbeeld in de vorm
van deelname aan cultuur of sport.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Het bereik van de doelgroep liet in 2023 te wensen over. In 2024 is nader onderzocht
hoe de doelgroep beter bereikt kan worden. In het beleidsplan Armoedevrij
Winterswijk 2040 doen wij een voorstel hoe wij denken de doelgroep beter te kunnen
bereiken.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)



Meedoenregeling kinderen
In het kader van het gemeentelijk minimabeleid is er een aantal meedoenregelingen
voor kinderen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
De kindregelingen zijn in 2023 geëvalueerd. Er is onderzocht of ze nog voldoende
bijdragen aan het doel waarvoor ze in het leven zijn geroepen: het meedoen van
kinderen aan de samenleving en het daardoor verkleinen van sociale achterstanden.
Uit de evaluatie blijkt dat de kindregelingen in grote lijnen voldoen.

Binnen de bestaande kaders zijn in het nieuwe beleid andere accenten gelegd, zodat
de regelingen beter aansluiten bij de hedendaagse praktijk van opgroeiende
kinderen. De belangrijkste accenten zijn:

                                                                                 38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>• Een computer/laptop per middelbare scholier in plaats van per huishouden.
• De budgetten voor schoolkosten en sociaal-culturele kosten worden
samengevoegd, zodat er meer keuzemogelijkheden zijn voor ouders en kinderen.

Ook is er een splitsing gemaakt in deze budgetten voor de leeftijden nul tot vier jaar,
vier tot twaalf jaar en twaalf tot achttien jaar. Zodat de budgetten 'meegroeien' met de
leeftijd van de kinderen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Dit is een continu proces.

Beleidsplan Armoedevrij Winterswijk
We stellen in samenwerking met de gemeenschap en belanghebbende partijen,
waaronder het Platform Armoedevrij Winterswijk, een plan op ter realisatie van de
doelstelling Winterswijk Armoedevrij.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Tijdens de begrotingsbehandeling van eind 2023 is het amendement Beleidsplan
Armoedevrij Winterswijk aangenomen. Naar aanleiding hiervan moet een concreet
plan worden opgesteld ter realisatie van de doelstelling Winterswijk Armoedevrij
2040. Het plan dient als leidraad voor de acties en interventies die bijdragen aan het
bereiken van de armoedevrije status in 2040. De mogelijke voorstellen worden ter
besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
In samenspraak met onze maatschappelijke partners en medewerkers van De Post
is gewerkt aan een Beleidsplan Armoedevrij Winterswijk. Het plan is in het tweede
kwartaal van 2025 opgeleverd.


Doelstellingen
We ondersteunen inwoners naar regulier werk of zinvolle dagbesteding
Activiteiten
Stabilisering van het aantal bijstandsgerechtigden
We blijven streven naar een stabilisering van het bijstandsbestand. Werkleerbedrijf
Fijnder zet hiervoor diverse instrumenten in, zoals om- of bijscholing, (gedeeltelijk)
werk, arbeidsmatige dagbesteding en vrijwilligerswerk. Waar nodig wordt een
loonkostensubsidie verstrekt aan de werkgever en/of wordt een jobcoach ingezet.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
De verwachting is dat zowel in 2024 als in 2025 het bijstandsbestand groeit. De
instroom is hoger dan de uitstroom. Dit wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt
                                                                                         39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>door de complexer wordende doelgroep. Hiermee wordt ook de toename van het
aantal statushouders bedoeld.

Voor 2024 is een stijging geraamd van 2,2%. Deze nieuwe raming voor 2024 werkt
door in de begroting van Fijnder voor 2025. In 2025 wordt de nieuw geraamde
eindstand van 2024 met 1,41% verhoogd, conform de uitgangspunten in de
begroting van Fijnder 2025.

Het is altijd de ambitie om bijstandsgerechtigden een ontwikkeling door te laten
maken die leidt tot werkaanvaarding of het vergroten van de zelfredzaamheid, met
inzet van de beschikbare re-integratie-instrumenten. Welke invloed de meer
complexe doelgroep heeft op de ontwikkeling van het bijstandsbestand, en welke
invloed een nieuw regeerprogramma heeft, is moeilijk in te schatten.

Er wordt continu gewerkt aan de ambitie om de groei van het bijstandsbestand te
beperken.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het beheersen van het bestandsvolume van bijstandsgerechtigden is een continu
proces.




                                                                                   40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Indicatoren
Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden:
    Het aantal bijstandsgerechtigden blijft op het niveau van 2023.
        Er is sprake van een lichte stijging. Per 31 december 2023 waren er 561
       bijstandsgerechtigden en per 31 december 2024 568. (Bron: Fijnder)
    We komen uit met het rijksbudget voor het betalen van bijstandsuitkeringen.
       We komen niet uit met het rijksbudget, de overschrijding bedraagt ongeveer
       een half miljoen.(Bron: Fijnder)
    Het aantal problematische schulden daalt. Het aantal inwoners met
       problematische schulden is gelijk gebleven tov 2023, namelijk 21 (Bron:
       Stadsbank)
    De kosten voor bewindvoering dalen. De kosten voor bewindvoering zijn licht
       gedaald met € 7.000. Het aantal inwoners onder bewind is licht gedaald van
       214 naar 208.(Bron: Fijnder)

Wat is het resultaat?
Dit betreft de tekst uit de Jaarstukken 2023, deze dient geactualiseerd te
worden:
Doel van dit programma is om zoveel mogelijk mensen naar werk en (financiële)
onafhankelijkheid te begeleiden. Fijnder heeft hiervoor een divers aanbod
ontwikkeld, passend bij wat de inwoner nodig heeft om stappen richting werk te
zetten.
Mensen met een laag inkomen ondersteunen we met speciale regelingen. Met dit
minimabeleid kunnen zij en hun kinderen blijven meedoen in de samenleving. In
2023 hebben we de energietoeslag uitbetaald aan mensen met een laag inkomen,
als tegemoetkoming in de hoge energiekosten.
We vangen vanaf 2022 175 Oekraïense vluchtelingen op in de Vredensehof.

2.4 Educatie
Ambitie
Onderwijs is essentieel voor iedereen. Daarom werken we, samen met onderwijs en
verenigingen, aan gelijke kansen. We bouwen onderwijsvoorzieningen conform het
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. Duurzaam, met goede ventilatie en groene
schoolpleinen.
Relevante documenten:
     Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2021-2037.
     Beleidsnotitie Voor- en Vroegschoolse Educatie.

Doelstellingen
Onderwijshuisvesting wordt uitgevoerd conform het Integraal huisvestingsplan
Activiteiten
Uitvoeren Integraal Huisvestingsplan (IHP) scholen
Onderwijs, kinderopvang, belangenverenigingen en gemeente voeren het Integraal
Huisvestingsplan (IHP) 2021-2037 uit. We starten met de school in het Woold. De
ontwikkeling van andere scholen uit de eerste fase schuiven we voorlopig door tot na
de begrotingsperiode van 2024-2027.

Kwaliteit (indicator)


                                                                                 41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Kwaliteit (toelichting)
In het voorjaar zijn de onderwijshuisvestingsverordening en het bijbehorende
uitvoeringsprotocol respectievelijk door de raad en het college vastgesteld. Ze
dateerden uit 2010 en sloten niet meer aan bij de huidige regelgeving.

In 2023 heeft de raad besloten het uitvoeringsprogramma van het IHP te
temporiseren, behalve de buurtschapsschool. In 2024 hebben SOPOW (OBS Miste
Corle, Kotten en ’t Woold) en de Stichting Vrijescholen Athena (De Esch) definitief
besloten om niet voor een gezamenlijke locatie te gaan. SOPOW koos voor
ontwikkeling van de buurtschapsschool op de locatie van OBS ’t Woold. De Stichting
Vrijescholen Athena heeft gekozen voor renovatie van De Esch op de bestaande
locatie. Hiervoor is budget beschikbaar in de begroting.

Met IKC Zuidwest (De Schakel, Julianaschool, de Korenburg, SWW en ZoZijn) en 't
Kempken is in verband met de temporisering beperkt verder gewerkt aan
voorbereidende werkzaamheden, zoals inhoudelijke samenwerking en locatiekeuzes.

Verder is besloten dat ook scholen horen tot de maatschappelijke voorzieningen die
bij bijvoorbeeld calamiteiten aanspraak kunnen maken op een uitkering uit de
bestemmingsreserve instandhouding voorzieningen.

De renovatietrajecten van de Emmaschool en Pronova zijn naar tevredenheid
afgerond.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Loopt conform planning.

Doelstellingen
We bevorderen kansen gelijkheid
Activiteiten
Aanpak laaggeletterdheid
De rijksoverheid heeft als doel laaggeletterdheid terug te dringen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In de Achterhoek kan iedere volwassene die ondersteuning kan gebruiken bij
basisvaardigheden en moeite heeft met lezen, schrijven en/of rekenen een passend
leertraject volgen. Het verbeteren van de basisvaardigheden (taal, rekenen en
werken met digitale apparaten) draagt bij aan een betere gezondheid, een betere
arbeidsmarktpositie en financiële zelfredzaamheid.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De overeenkomst Volwasseneneducatie met het Graafschap College liep tot en met
31 december 2024. Eind 2024 is er een samenwerkingsovereenkomst ondertekend
door de acht Achterhoekse gemeenten, het Graafschap College (formeel aanbod) en

                                                                                  42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>de bibliotheken in de Achterhoek (non-formeel aanbod). Deze overeenkomst loopt
van 1 januari 2025 tot en met 31 december 2028.
De afgelopen jaren is geïnvesteerd in een infrastructuur en samenwerking om de
doelgroep, met name mensen met Nederlands als eerste taal, te bereiken. Onze
inzet blijft gericht op het behouden en verder ontwikkelen hiervan.

Inzet NPO middelen
We verstrekken middelen van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) voor de
ontwikkeling van het onderwijs, en om achterstanden in het onderwijs weg te werken.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) zijn we vanaf september
2022 gestart met onderstaande activiteiten. Deze activiteiten hebben doorlopend
plaatsgevonden in 2023 en 2024 en worden in 2025 afgerond.
     Het versterken van het leesaanbod op alle scholen door middel van lessen en
       workshops vanuit de bibliotheek.
     Activiteiten voor sociale en emotionele ontwikkeling van tieners door middel
       van cultuureducatie. Dit aanbod is er voor de drie middelbare scholen in
       Winterswijk en is afgestemd op de behoefte vanuit de scholen.
     De buitenruimtes bij de middelbare scholen worden verbeterd, zodat er
       mogelijkheden zijn voor sport, cultuur en educatie.
     Middelbare scholen kunnen jaarlijks gebruikmaken van voorstellingen van een
       theatergezelschap dat voorstellingen met een boodschap ontwikkelt. Dit kan
       een maatschappelijk thema zijn dat aansluit bij de belevingswereld van de
       leerlingen.
     Vanaf mei 2023 is de verlengde schooldag voor het basisonderwijs in
       Winterswijk uitgebreid met extra leesaanbod, onder begeleiding van een
       consulent van de bibliotheek. Dit om de kinderen een extra steuntje in de rug
       te geven op het gebied van leesvaardigheid en digitale vaardigheden.
     Als gemeente ontvangen we een tijdelijke specifieke uitkering gericht op
       versterking van de bibliotheek. Dit komt doordat we in Winterswijk 'hoog'
       scoren op risico op onderwijsachterstanden en laaggeletterdheid. Er is hierbij
       een cofinanciering vanuit de gemeentelijke NPO-middelen. Van die extra
       NPO-middelen breidt de bibliotheek het aanbod voor kinderen en jongeren de
       komende jaren uit. Het programma bij de bibliotheek is gestart in 2024.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De middelen zijn tijdelijk en moeten in kalenderjaar 2025 volledig besteed zijn.

Indicatoren
    Aantal mensen dat deelneemt aan alfabetiseringstrajecten:
          o Trajecten digitale vaardigheden: 70
          o Formele taaltrajecten: 76
    Voortgang (ver)bouw scholen loopt volgens planning van de eerste fase van
       het Integraal Huisvestingsplan. Bij de begroting 2024 is voorgesteld de

                                                                                   43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>         uitvoering van het IHP te temporiseren, totdat het financiële perspectief van de
         gemeente is verbeterd. De realisatie van de nieuwbouw ten behoeve van het
         buurtschapsonderwijs wordt wel conform het IHP voortgezet. Dit vanwege het
         feit dat de school Miste-Corle inmiddels is gesloten en kinderen in noodlokalen
         les krijgen. Het project renovatie van Vrije School De Esch wordt ook
         voortgezet. De projecten Integraal Kindcentrum (IKC) Zuidwest (De Schakel,
         Julianaschool en de Korenburg), en 't Kempken worden 'on hold' gezet. Wel
         wordt er in samenspraak met de betreffende schoolbesturen zoveel mogelijk
         verder gewerkt aan voorbereidende werkzaamheden, zoals inhoudelijke
         samenwerking en locatiekeuzes.

Wat is het resultaat?
Met dit programma willen we kinderen zoveel mogelijk gelijke kansen bieden.
Daarvoor zetten we Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) in. Het bereik van dit
aanbod is goed, maar nog niet optimaal. Nog niet alle ouders maken er gebruik van.
Gelijke kansen bieden we ook door de bouw van nieuwe scholen waar wordt gewerkt
volgens het principe van het Integraal Kindcentrum (IKC). Bij de begroting voor 2024
is besloten de uitvoering van het IHP te temporiseren, totdat het financiële
perspectief van de gemeente is verbeterd. De realisatie van de nieuwbouw ten
behoeve van het buurtschapsonderwijs en renovatie van vrije school "De
Esch" wordt wel conform het IHP voortgezet. De andere projecten worden 'on hold'
gezet. Wel wordt er in samenspraak met de betreffende schoolbesturen zoveel
mogelijk verder gewerkt aan voorbereidende werkzaamheden, zoals inhoudelijke
samenwerking en locatiekeuzes.

Financiële onderbouwing programma 2
Baten en lasten
Bedragen x €1.000




                                                                                      44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Exploitatie                                   Begroting 2024         Rekening 2024         VerschilJR2024
Baten
2.1 Cultuur
5.5 Cultureel erfgoed                                           77                    56                     -20
5.6 Media                                                      249                   175                     -75
Totaal 2.1 Cultuur                                             326                   231                     -95
2.2 Sport
5.1 Sportbeleid en activering                                  512                   408                    -105
5.2 Sportaccommodaties                                         958                   729                    -229
Totaal 2.2 Sport                                           1.471                 1.137                      -334
2.3 Inkomen en participatie
6.3 Inkomensregelingen                                    10.147                10.135                       -13
6.4 WSW en beschut werk                                    8.480                 6.829                 -1.651
6.5 Arbeidsparticipatie                                        465                   201                    -264
Totaal 2.3 Inkomen en participatie                        19.092                17.165                 -1.927
2.4 Educatie
4.2 Onderwijshuisvesting                                       182                   198                     16
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken                       1.652                 1.111                      -541
Totaal 2.4 Educatie                                        1.834                 1.309                      -525
Totaal Baten                                              22.722                19.841                 -2.881
Lasten
2.1 Cultuur
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en                1.676                 1.675                        0
cultuurparticipatie
5.4 Musea                                                      206                   205                      0
5.5 Cultureel erfgoed                                          568                   463                    -104
5.6 Media                                                      740                   658                     -82
Totaal 2.1 Cultuur                                         3.189                 3.002                      -188
2.2 Sport
5.1 Sportbeleid en activering                              1.388                 1.262                      -126
5.2 Sportaccommodaties                                     2.720                 2.611                      -109
Totaal 2.2 Sport                                           4.108                 3.873                      -235
2.3 Inkomen en participatie
6.3 Inkomensregelingen                                    17.751                18.362                      611
6.4 WSW en beschut werk                                   11.366                 9.431                 -1.934
6.5 Arbeidsparticipatie                                    1.247                     574                    -673
Totaal 2.3 Inkomen en participatie                        30.364                28.368                 -1.996
2.4 Educatie
4.2 Onderwijshuisvesting                                   1.787                 1.810                       22
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken                       2.655                 2.089                      -566
Totaal 2.4 Educatie                                        4.442                 3.899                      -543
Totaal Lasten                                             42.104                39.142                 -2.962
Onttrekkingen
2.3 Inkomen en participatie
6.5 Arbeidsparticipatie                                          0                    45                     45
Gerealiseerd resultaat                                   -19.382                -19.256                     126


Cultuur
Een deel van het rijksbudget (specifieke uitkering (SPUK)) is in 2024 niet besteed
aan de lokale bibliotheekvoorziening. Dit bedrag is naar de post Vooruitontvangen
geboekt, zodat het bedrag in 2025 nog beschikbaar is. Hiermee is het verschil aan
de batenkant van € 95.000 grotendeels verklaard.
Het voordeel van € 188.000 aan de lastenkant wordt grotendeels als volgt verklaard:




                                                                                                            45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>       Lagere lasten Lokale
                                    € 75.000 V
        bibliotheekvoorzieningen


       Lagere lasten Restauratie
                                    € 20.000 V
        monumenten

       Lagere lasten Erfgoed -
                                    € 33.000 V
        Omgevingswet

       Lagere lasten
                                    € 20.000 V
        Erfgoedcentrum
Zoals bij de baten al aangegeven, is het volledige rijksbudget nog niet besteed aan
lokale bibliotheekvoorzieningen. Het resterende bedrag van € 75.000 is
overgeheveld naar 2025.
Niet alle jaarlijkse aanvragen worden tijdig door de aanvrager afgerond en daarmee
vervalt het recht op subsidie. Dit bedrag valt vrij.
In het kader van de Omgevingswet moeten diverse zaken op het gebied van erfgoed
worden aangepast. Dit is nog niet afgerond en daarom wordt voorgesteld het budget
over te hevelen naar 2025.
De kosten voor het Erfgoedcentrum zijn lager uitgevallen, mede door het terugkrijgen
van de compensabele btw.

Sport
De lagere baten van € 334.000 zijn grotendeels als volgt te verklaren:
       Lagere baten SPUK Meerkosten               € 88.000
        Energie Openbare Zwembaden                 N
        (MEOZ)

       Lagere baten SPUK Uitkering btw
                                                   € 297.000 N
        Sport
Beide posten betreffen een specifieke uitkering (SPUK) van het Rijk.
Voor de SPUK MEOZ wachten wij op de definitieve vaststelling van het Rijk, die wij
in 2025 verwachten. De niet bestede SPUK-middelen moeten beschikbaar blijven
voor de afrekening met het Rijk. Het bedrag wordt overgeheveld naar 2025.
De oorzaak voor de lagere baten bij de SPUK btw sport is tweeledig. We hebben een
fors bedrag moeten terugbetalen over 2023 waar bij de jaarrekening 2023 geen
rekening mee was gehouden. Daarnaast is door het achterblijven van investeringen
op het gebied van sport in 2024 minder btw te verrekenen.
De lagere lasten van € 235.000 worden grotendeels als volgt verklaard:
       Lagere lasten SPUK MEOZ                     € 88.000 V

       Lagere lasten Diverse gym- en sportzalen    € 101.000 V
Voor de lagere lasten bij de SPUK MEOZ verwijzen we naar de toelichting bij de
baten.


                                                                                 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>De werkelijke lasten (met name gas en elektra) bij onze gym- en sportzalen zijn lager
uitgevallen.

Inkomen en participatie
Het nadeel aan de batenkant van € 1.927.000 wordt grotendeels als volgt verklaard:
                                               € 243.000
       Lagere baten SPUK
                                               N
        Inburgeringsvoorzieningen

       Lagere baten SPUK Hulp aan
                                               € 1.375.000 N
        Oekraïners

       Lagere baten Tijdelijke huisvesting
                                               € 264.000 N
        HAR
Het betreft hier in twee gevallen een specifieke uitkering (SPUK). De beschikbaar
gestelde middelen in 2024 zijn niet volledig besteed. Deze middelen zijn overgeboekt
naar de post Vooruitontvangen. Het niet bestede budget voor de SPUK
Inburgeringsvoorzieningen is overgeheveld naar 2025.
De ontvangen middelen zijn hoger dan de hiervoor gemaakte kosten. Als de
definitieve vaststelling van de SPUK Hulp aan Oekraïners 2024 heeft
plaatsgevonden, komen we met een voorstel over de besteding van deze middelen.
We verwachten dat dit in het najaar van 2025 is.
De middelen voor de tijdelijke huisvesting Hotel- en Accommodatieregeling (HAR)
zijn middelen die over meerdere jaren ingezet mogen worden. De niet bestede
middelen worden overgeboekt naar de post Vooruitontvangen, zodat deze middelen
ook voor 2025 beschikbaar blijven.
Het voordeel aan de lastenkant van € 1.996.000 wordt grotendeels als volgt
verklaard:
                                               € 1.752.000
       Lagere lasten SPUK Hulp aan
                                               V
        Oekraïners

       Lagere lasten SPUK
                                               € 340.000 V
        Inburgeringsvoorzieningen

       Hogere lasten Uitvoeringskosten
                                               € 74.000 N
        Fijnder

       Hogere lasten Algemene bijstand        € 611.000 N

       Lagere lasten Tijdelijke huisvesting
                                               € 264.000 V
        HAR

       Lagere lasten Re-integratie            € 379.000 V
Voor de eerste twee posten verwijzen we naar de toelichting bij de baten.
De uitvoeringskosten van Fijnder zijn in 2025 hoger uitgevallen. De belangrijkste
oorzaak is een foutieve boeking van € 125.000, die verantwoord had moeten worden
onder het budget re-integratie.

                                                                                  47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Door een lichte toename van het aantal uitkeringsgerechtigden en het feit dat het
rijksbudget wordt vastgesteld op basis van de gegevens van twee jaar eerder, is
sprake van een overschrijding van het rijksbudget. Ons uitgangspunt bij de begroting
is dat het rijksbudget leidend is voor het opgenomen uitgavenbudget.
Het budget voor de tijdelijke huisvesting HAR is een budget voor meerdere jaren. De
niet bestede middelen worden daarom overgeheveld naar 2025.
De lasten voor re-integratie zijn in 2024 lager uitgevallen. In 2024 is de taakstelling
voor de realisatie van nieuw beschut binnen niet gerealiseerd. Daarnaast is één
boeking van € 125.000 niet correct verantwoord (zie ook toelichting bij
uitvoeringskosten Fijnder).

Educatie
Het nadeel aan de batenkant van € 525.000 wordt grotendeels als volgt verklaard:
                                                € 326.000
       Lagere baten
                                                N
        Onderwijsachterstandenbeleid

       Lagere baten Nationaal Programma
                                                € 224.000 N
        (NPO)
Het betreft in beide gevallen een specifieke uitkering (SPUK), waarbij in 2024 niet
alle beschikbare rijksmiddelen zijn uitgegeven. De niet bestede rijksmiddelen worden
overgeheveld naar 2025 en mogen in 2025 ook nog worden besteed.
Het voordeel van € 543.000 aan de lastenkant wordt grotendeels als volgt verklaard:
                                                  € 326.000
       Lagere lasten
                                                  V
        Onderwijsachterstandenbeleid

       Lagere lasten Nationaal Programma
                                                  € 224.000 V
        Onderwijs (NPO)

       Lagere lasten Leerlingenvervoer           € 41.000 V
Het betreft in beide gevallen een specifieke uitkering (SPUK), waarbij in 2024 niet
alle beschikbare rijksmiddelen zijn uitgegeven. De niet bestede rijksmiddelen worden
overgeheveld naar 2025 en mogen in 2025 ook nog worden besteed.
Door een daling van het aantal leerlingen zijn de kosten voor het leerlingenvervoer in
2024 lager uitgevallen.

Onttrekkingen en toevoegingen reserves
De kosten voor de aanpak van de inburgering van nieuwkomers die niet verantwoord
kunnen worden onder de Wet inburgering, zijn in 2024 hoger uitgevallen. Deze extra
kosten worden onttrokken aan de hiervoor in het leven geroepen
bestemmingsreserve Aanpak inburgering nieuwkomers.




                                                                                     48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Programma 3 Wonen en werken in Winterswijk
Inleiding
Openbare ruimte, klimaat, water en milieu, en gebiedsontwikkeling en wonen
Het programma Werkend Winterswijk gaat aan de hand van vijf beleidsvelden in op
alles wat we doen om onze inwoners een omgeving te bieden waar ze gezond, veilig
en duurzaam kunnen wonen, werken, ondernemen en recreëren. Hieronder worden
de overige beleidsvelden besproken.
Openbare ruimte
Het beleidsveld openbare ruimte behandelt de ambities en de openbare ruimte. Een
gezonde leefomgeving met een goede infrastructuur, duurzaamheid en sociale
cohesie is belangrijk. Ook biodiversiteit is een belangrijk thema.
Klimaat, water en milieu
Naast de zorg voor een schone en veilige leefomgeving is het uitvoeringsprogramma
klimaatadaptatie een belangrijk speerpunt.

Gebiedsontwikkeling en wonen
Het beleidsveld gebiedsontwikkeling is gericht op de realisatie of ontwikkeling van
plannen. Dit zijn plannen die met een projectmatige aanpak worden uitgevoerd. Het
buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk. Het unieke karakter staat
onder druk; we moeten inzetten op een gebiedsgerichte aanpak.
Daarnaast is een visieontwikkeling op wonen een belangrijk speerpunt. We bieden
ruimte voor woningen waar in Winterswijk behoefte aan is. Projecten die betrekking
hebben op nieuwbouw of invulling van een gebied met een hooggewaardeerde
leefbaarheid. Meer concreet: er wordt onder andere een aantal mooie plannen
(door)ontwikkeld en/of uitgevoerd. Denk bijvoorbeeld aan WoooW, de gebiedsvisie
Molenveld, de woningbouw aan de Narcisstraat en op de Ribeslocatie, en het
Steengroevegebied.
Economie en lobby
We koesteren de diversiteit aan Winterswijkse bedrijven en maken een visie op het
soort bedrijven waar we ons in de toekomst op willen richten. Bedrijvigheid en nabije
werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht
van Winterswijk. Er moet voldoende ruimte zijn voor deze ontwikkeling.
Ook de vrijetijdseconomie is een belangrijke sector. We zetten in op kwaliteit van
voorzieningen en investeren in het kloppende hart: het centrum. Daarnaast
behouden we de komende jaren de duurzame relaties met samenwerkingspartners
in de regio en over de grens. We dragen Winterswijk als merk uit, binnen én buiten
Nederland.

3.1 Openbare ruimte
Ambitie
Winterswijk heeft een uniek landschap met veel bijzondere planten en dieren. Om dit
te behouden leggen we veel nadruk op de bescherming en verbetering van de
biodiversiteit. Wij vinden een veilige, gezonde leefomgeving met een goede
infrastructuur, duurzaamheid en sociale cohesie belangrijk. Die gemeente maken we
samen. De betrokkenheid en saamhorigheid van mensen bij hun wijk, buurtschap of
dorp vinden we daarin cruciaal. We creëren voor iedereen een waardevolle
leefomgeving die schoon, heel en veilig is. Bereikbaarheid en verkeersveiligheid
vinden we van groot belang. Elke Winterswijker - jong of oud, voetganger, fietser of
automobilist - moet zich veilig kunnen voelen en bewegen.

                                                                                   49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>We houden het centrum aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers.
We stimuleren wijkkracht door het realiseren van een laagdrempelige ingang bij de
gemeente voor vragen op alle domeinen.
We maken een integrale analyse van de wijk Winterswijk-Oost op de thema’s
ruimtelijke ordening, woningvoorraad, duurzaamheid en sociale samenhang. Aan de
hand van die wijkanalyse stelt de wijkregisseur een strategie op voor de wijkaanpak
in dit gebied.
Relevante documenten:
     Groenstructuurplan Winterswijk
     Omgevingsvisie buitengebied
     Beleidsvisie landschap en biodiversiteit

Doelstellingen
De gemeente zorgt voor een laagdrempelig aanspreekpunt voor vragen van
inwoners en stakeholders in een specifiek gebied
Activiteiten
Pilot wijkaanpak en wijkregie
Afgelopen periode is flink geïnvesteerd in het bouwen van een netwerk en gewerkt
aan een wijkanalyse van Winterswijk-Oost. Uit deze wijkanalyse komt een aantal
uitdagingen voor Winterswijk-Oost naar voren. Samen met de inwoners is prioritering
aangebracht in de verschillende thema's. In 2024 is een werkgroep (bestaande uit
inwoners en stakeholders) gestart om plannen hiervoor uit te werken.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Een veilige, gezonde leefomgeving met een goede infrastructuur, duurzaamheid en
sociale cohesie is belangrijk voor Winterswijk. Die gemeente maken we samen. De
betrokkenheid en saamhorigheid van mensen bij hun wijk, buurtschap of het dorp
vinden we daarin cruciaal. Inwoners hebben waardevolle kennis van hun directe
leefomgeving. Ze hebben daarom vaak goede ideeën over wat er nodig is in hun
eigen wijk, buurt en omgeving. In verschillende projecten steunen we daarom
initiatieven van inwoners om hun omgeving te verbeteren.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Samen met een actieve werkgroep van betrokken bewoners ontwikkelen we een
plan van aanpak voor de integrale wijkaanpak voor Winterswijk-Oost. In 2025 wordt
dit verder uitgewerkt.

Doelstellingen
Elke inwoner moet zich veilig voelen en veilig kunnen bewegen door het verkeer
Activiteiten
Mobiliteitsprogramma met uitvoeringsagenda
Het huidige gemeentelijke verkeersstructuurplan dateert uit 2010. Lokale, regionale
en landelijke ontwikkelingen op het gebied van verkeer en vervoer vragen om een
nieuw verkeersstructuurplan. Daarom werken we aan een nieuw
mobiliteitsprogramma met uitvoeringsagenda.

                                                                                  50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Het doel is een actueel mobiliteitsprogramma op te leveren, met als onderdeel een
meerjarenuitvoeringsagenda. Het mobiliteitsprogramma krijgt een proactieve,
dynamische insteek met een grote nadruk op verkeersveiligheid. Als onderdeel van
het mobiliteitsprogramma is daarom parallel de risicoanalyse verkeersveiligheid
opgesteld, om daarmee aan te sluiten bij het Strategisch Plan Verkeersveiligheid
2030 van het Rijk.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het mobiliteitsplan dat is opgeleverd door het eerste gecontracteerde adviesbureau
heeft helaas niet de gewenste kwaliteit. Ondanks een lang proces en intensieve inzet
van onder andere beleidsmedewerkers, bleef de kwaliteit van de opgeleverde
documenten ondermaats.
Eind 2024 is een ander adviesbureau gevonden om het mobiliteitsplan op te stellen,
waarbij vooraf duidelijk is aangegeven wat wordt verwacht en waaraan dit plan moet
voldoen. Naar verwachting wordt de definitieve versie van het mobiliteitsplan in 2025
opgeleverd.

Herinrichting Groenloseweg
De Groenloseweg wordt heringericht naar een GOW30-weg, met meer bomen en
planten. Daarnaast worden er klimaatadaptieve voorzieningen aangelegd, zoals
waterpasserende bestrating en ruimte waar het regenwater de grond in kan zakken.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Op 28 maart 2024 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over de herinrichting
van de Groenloseweg. Daarna is er een verkeersbesluit genomen. In 2024 is gestart
met de uitvoering van de herinrichting; deze wordt in het tweede kwartaal van 2025
afgerond.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De herinrichting van de Groenloseweg is volgens planning gestart en de
werkzaamheden zijn in uitvoering. De planning is dat de werkzaamheden in april
worden afgerond en de weg dan kan worden opengesteld voor het verkeer.
De Groenloseweg zal in het derde kwartaal nogmaals voor een aantal dagen moeten
worden afgesloten, om de figuratie op de plateaus aan te brengen.




                                                                                  51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Doelstellingen
Het creëren van een gezond leefklimaat
Activiteiten
Dienstverleningsovereenkomst ROVA
We geven uitvoering aan de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met ROVA voor
het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Uitgangspunt is om het
merendeel van de werkzaamheden op kwaliteitsgestuurde wijze uit te voeren,
conform de standaardkwaliteitsniveaus van het Centrum voor Regelgeving en
Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW).

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte in Winterswijk zijn de
standaardkwaliteitsniveaus van het CROW het uitgangspunt. Deze niveaus lopen
van CROW-A+ (zeer hoog beeldkwaliteitsniveau) tot CROW-D (zeer laag
beeldkwaliteitsniveau). In nagenoeg de hele gemeente Winterswijk is niveau CROW-
A van toepassing. Alleen voor onkruidbestrijding op verharding (uitgezonderd het
centrum en de begraafplaatsen) geldt niveau CROW-B.
Echter, de kwaliteitsafspraken staan voortdurend onder druk. Door veranderende
weersomstandigheden (warm en vochtig), maar ook door financiële omstandigheden.
In 2024 is een bezuiniging gerealiseerd van € 130.000 door ecologisch bermbeheer
in het buitengebied grotendeels terug te draaien. Dit betekent dat niet langer 644
kilometer aan bermen ecologisch worden beheerd, maar 174 kilometer.
Het traject met een open begroting is in 2024 gecontinueerd. Een en ander met als
doel om de kosten voor de dienstverlening op het gebied van Beheer Buitenruimte
(BBR) op taakniveau inzichtelijk te krijgen. Er zijn oriënterende gesprekken gevoerd
met ROVA over de inrichting van de huidige Dienstverleningsovereenkomst (DVO).
In 2025 krijgt dit proces een vervolg.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het uitvoering geven aan de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) alsook de
monitoring van geldende kwaliteitsafspraken, is een continu en jaarrond proces.

Visiedocument BOSS (Bewegen, Ontmoeten, Sporten en Spelen in de openbare
ruimte)
In 2022 is opdracht gegeven om een visie op spelen te ontwikkelen. De visie is
begonnen met speel- en beweegruimte voor kinderen, en van daaruit is gewerkt aan
een BOSS-vriendelijke ruimte voor iedereen. Vanuit spelen vindt de verbreding
plaats naar jongeren, volwassenen en senioren. Dit gebeurt in de vorm van een meer
integrale benadering van bewegen, ontmoeten, spelen en sporten in de openbare
ruimte van de bebouwde kom van Winterswijk.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In april 2024 heeft de raad de visie op Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten
(BOSS) vastgesteld. Op basis hiervan wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld.

                                                                                  52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Een van de onderdelen van het uitvoeringsprogramma is het opstellen van een
uitvoeringsagenda. Onderdeel hiervan is een meerjarenonderhoudsplan (MJOP)
voor de gemeentelijke speeltoestellen. Het structurele financiële vraagstuk rondom
het MJOP wordt meegenomen in de integrale afweging van de begroting voor 2026
en verder.
Noodzakelijke vervanging van gemeentelijke speeltoestellen in 2025 vindt plaats
vanuit de bestemmingsreserve Instandhouding Voorzieningen.
Daarnaast heeft de raad in april 2024 de motie ‘Speeltuinen als middelpunt van de
wijk’ aangenomen. Bij de begrotingsbehandeling heeft de raad ingestemd met de
bestemmingsreserve Lokale Initiatieven. Daar kunnen speeltuinorganisaties vanaf
2025 een beroep op doen. Hiermee is de motie afgewikkeld.


Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
In 2024 is de visie vastgesteld en is gestart met het opstellen van een
uitvoeringsagenda. De uitvoeringsagenda wordt in het voorjaar van 2025
aangeboden.

Beleidsplan openbare verlichting
In verband met technologische ontwikkelingen en nieuwe inzichten, werken wij aan
een nieuw beleidsplan voor de openbare verlichting in de gemeente.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In het eerste kwartaal van 2024 ontstond de behoefte om nieuw beleid via een
tweetrapsraket tot stand te brengen. Zo heeft het college op 9 april de
uitgangspuntennotitie 'Licht in de openbare ruimte gemeente Winterswijk, 2024-2030'
vastgesteld.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Door aanpassingen in de beleidsvoorbereiding is niet voldaan aan de planning van
de bestuurlijke termijnagenda. Dat wil zeggen dat het beleidsplan 'Licht in de
openbare ruimte gemeente Winterswijk' niet in 2024, maar in het tweede kwartaal
van 2025 aan de raad wordt aangeboden.

Doelstellingen
We optimaliseren de bereikbaarheid en verkeersdoorstroming van Winterswijk
Activiteiten
Parkeerroute Informatiesysteem
We werken door aan een modern parkeerroute-informatiesysteem (PRIS).

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)

                                                                                   53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Met de investering in het parkeerroute-informatiesysteem (PRIS) kunnen bezoekers
van binnen en buiten Winterswijk sneller een vrije parkeerplaats vinden in het
centrum. We verbeteren hiermee de beleving van bezoekers aan het centrum, we
beperken het zoekverkeer en dragen bij aan de verbetering van de leefomgeving op
plekken waar dat zoekverkeer nu nog onnodig rijdt.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
In 2024 is parkeeronderzoek uitgevoerd en is een parkeervisie opgesteld. Daarnaast
heeft een marktconsultatie plaatsgevonden over de diverse telsystemen,
functionaliteiten en weergavemogelijkheden. Dit om het parkeersysteem zo
dynamisch mogelijk in te kunnen richten, en op termijn zo veel mogelijk aan te
kunnen sluiten op de parkeervisie. In 2025 vindt de Europese aanbesteding plaats
voor het parkeerverwijssysteem.

Doelstellingen
We stimuleren en faciliteren emissieloos vervoer.
Activiteiten
We hebben een dekkend netwerk laadinfra
De komende jaren willen we de groei van het aantal elektrische auto's faciliteren en
waar mogelijk stimuleren. Dit doen wij door deelname aan de provinciale concessie
publieke laadinfrastructuur en door te experimenteren met innovatieve en
alternatieve laadoplossingen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
De regionale concessie openbare laadinfrastructuur is in het voorjaar van 2024 met
twee jaar verlengd. Dit betekent dat Vattenfall Incharge ook in 2026 en 2027
verantwoordelijk blijft voor plaatsing van reguliere publieke laadpalen. Daarnaast is in
regionaal verband gewerkt aan de Achterhoekse visie op laadinfrastructuur. Ook is
een start gemaakt met de actualisatie van de 'Integrale visie op laadinfrastructuur en
plaatsingsleidraad Winterswijk'. Dit proces loopt conform planning en wordt in het
eerste kwartaal van 2025 ter besluitvorming aangeboden.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte loopt vertraging op. De
streeftermijn van achttien weken, van aanvraag tot realisatie van de openbare
laadpaal, wordt in de praktijk niet gehaald. Zeer beperkte netcapaciteit alsook
materiële en personele tekorten bij aannemers, vertragen de voortgang ernstig. Een
uitdaging, omdat het aantal gerealiseerde laadpalen in de openbare ruimte in de
toekomst mogelijk uit de pas kan lopen met de prognoses van kennis- en
innovatiecentrum ElaadNL.

Indicatoren
(3.1) Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden:

                                                                                     54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>      We werken optimaal en transparant samen met ROVA en inwoners. De
       resultaten worden maandelijks geschouwd op basis van beeldmeetlatten in
       maandelijkse beeldschouwrapportages. Uit de beeldschouwrapportages blijkt
       dat Rova op ruim 90% van de metingen voldoet aan de afgesproken
       beeldkwaliteit. Daar waar afwijkingen worden geconstateerd, worden deze
       aangepakt.

      We monitoren het aantal (klacht)meldingen ten aanzien van de beeldkwaliteit
       en de werkzaamheden in de openbare ruimte en de genomen maatregelen.
       Rova heeft in 2024 gemiddeld 277 meldingen per maand afgehandeld in
       Winterswijk.

Wat is het resultaat?
(3.1) Dit betreft de tekst uit de Jaarstukken 2023, deze dient geactualiseerd te
worden:
In de basis zijn beheer en onderhoud gericht op een openbare ruimte die schoon,
heel en veilig is. De openbare ruimte is de plek waar mensen elkaar ontmoeten, naar
hun werk gaan, spelen, sporten en ontspannen. Steeds vaker wordt de openbare
ruimte ook als middel gezien om maatschappelijke doelen te realiseren. Bij aanleg,
herinrichting en reconstructie is het creëren van een duurzame, veilige en
waardevolle woon-, werk- en leefomgeving dan ook een uitgangspunt. Bijvoorbeeld
door de buitenruimte aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering en in
de wijkgerichte aanpak zoals de vergroening van het centrum die samen met
inwoners en ondernemers wordt gerealiseerd.

3.2 Klimaat, water en milieu
Ambitie
Samen met inwoners en ondernemers zorgen we voor een schone leefomgeving.
We waarborgen een optimale milieukwaliteit en richten ons op de basisvoorwaarden
gezond, schoon en veilig. Voor het onderhoud van de riolering maken we
transparante keuzes op basis van een risicoafweging. Om in de toekomst gezond en
veilig te kunnen wonen, verkleinen we de kans op wateroverlast, droogte en
hittestress.
Relevante documenten:
     Gemeentelijk waterplan 2019 – 2023.
     Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda (raadsbesluit september
        2022).
     Huishoudelijk grondstoffenbeleid Winterswijk 2013-2017.
     Afvalstoffenverordening Winterswijk 2015.
     Uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening Winterswijk 2018.

Doelstellingen
We voeren noodzakelijk projecten uit op het gebied van milieu
Activiteiten
Project sanering wegverkeerslawaai
Door de autonome groei van het wegverkeer ervaren bewoners langs drukke wegen
geluidsoverlast van het verkeer. In het verleden zijn daarom 177 woningen
aangemeld bij het Rijk om in aanmerking te komen voor geluidssanering. De


                                                                                 55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>gemeente voert de sanering van het wegverkeerslawaai uit met subsidie van de
rijksoverheid.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Eind vorig jaar hebben we de goedkeuring ontvangen van de de subsidieverstrekker
voor het saneringsprogramma dat we hebben opgesteld. In februari 2025 stelt het
college van B&W het saneringsprogramma vast. Het conceptprogramma en
vervolgens het definitieve programma worden zes weken ter inzage gelegd. Daarna
wordt een bureau benaderd om de geluidsniveaus in de woning te bepalen en vast te
stellen welke maatregelen nodig zijn.
Voor de voorbereiding (inclusief het bepalen van de binnenniveaus) hebben wij
subsidie ontvangen. Voor de woningen met een te hoog binnenniveau wordt opnieuw
subsidie aangevraagd voor de uitvoering van gevelmaatregelen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het college van B&W stelt het conceptprogramma vast in februari 2025 en het
definitieve programma in mei 2025. Daarna wordt opdracht verleend aan een bureau
om per woning te bepalen of en welke maatregelen worden getroffen.

Sanering stortplaats WAL
De deklaag van de voormalige stortplaats WAL (tussen de Driemarkweg en de
Vreehorstweg, ter hoogte van Vreehorstweg 43) is te dun en voldoet niet aan de
wettelijke eisen. Daarom hebben we een saneringsplan opgesteld. De sanering
wordt gefaseerd uitgevoerd (in 2024 en 2027) vanwege de beschermde dieren op de
WAL. Naast de deklaag wordt ook de Japanse duizendknoop aangepakt, de
waterafvoer verbeterd en de WAL heringericht.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Er zijn afspraken gemaakt met de provincie over de uitvoering. De provincie voert de
regie over de sanering.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
In september 2024 is gestart met de voorbereiding van de sanering. De sanering en
de aanleg van de nieuwe beplanting voor de eerste fase worden in 2025 afgerond.

Indicatoren
(3.2) Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden:
Het aantal klachten over afvalinzameling is met 222 meldingen hoger dan 2023
(179). Hiermee is het uitgangspunt van maximaal 2,0 klachten per 1.000
aansluitingen niet gehaald. De afvalscheidingsdoelen zijn wel gehaald:
Inwoners: 29.231
Huisaansluitingen:13.212

                                                                                  56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Klachten inzameling: 222
Chip Mist: GFT: 1
Container niet geleegd: GFT: 84
Container niet geleegd: Papier: 52
Container niet geleegd: PMD: 70
Container niet geleegd: Rest: 10
Personeel: Houding en gedrag: 3
Verkeerd/te laat aangeboden: Papier: 2
Afvalscheidingspercentage: 87% (doelstelling VANG 75% 2020)
KG Restafval per inwoner: 62 kg. (doelstelling VANG 100 kg. 2020)


Wat is het resultaat?
(3.2) Dit betreft de tekst uit de Jaarstukken 2023, deze dient geactualiseerd te
worden:
Winterswijk blijft inzetten op het verbeteren van afvalscheiding en het terugdringen
van vervuiling en verstoring in de inzameling. Daarmee komt de transitie van afval
naar grondstof weer een stap dichterbij, wordt afkeur door vervuiling voorkomen en
blijven onnodige verwerkingskosten ons bespaard.
Klimaatadaptatie blijft een urgent thema voor Winterswijk. We ondervinden steeds
vaker hinder van de gevolgen van extreme buien, een stijgende temperatuur, maar
ook langdurige periodes van droogte. Met andere woorden: we krijgen steeds vaker
te maken met wateroverlast en hittestress. De gemeente Winterswijk probeert de
buitenruimte hier zo goed mogelijk op aan te passen, oftewel klimaatadaptief te
maken, bijvoorbeeld door het vergroenen van het centrum..

3.3 Duurzaamheid en milieu
Ambitie
Winterswijk wil dat de huidige kwaliteiten - klimaat, biodiversiteit, cultuurhistorisch
erfgoed en natuurlijke voorraden - ook beschikbaar zijn voor volgende generaties.
Duurzaamheid gaat over het beschermen en behouden van deze waarden. Omdat
we gevolgen ondervinden van de verandering van het klimaat, is het ook een ambitie
om ons daarop voor te bereiden. In 2050 is Winterswijk klimaatneutraal,
energieneutraal en circulair.
Relevante documenten:
     Akkoord van Groenlo
     Uitvoeringsagenda duurzaamheid januari 2019
     RES 1.0

Doelstellingen
We wekken in 2030 voldoende duurzame energie op voor de doelstelling van een
energieneutraal gebouwde omgeving in 2030
Activiteiten
Uitvoeren visie Warmtetransitie
In de Warmtetransitievisie staat beschreven hoe we gebouwen klaarmaken voor de
toekomst. Hiervoor wordt een plan van aanpak gemaakt. In Winterswijk ontbreekt
een bron voor grootschalige warmteopwekking die we kunnen inzetten voor
verwarming. Dit betekent dat we voor het grootste deel uitgaan van vervanging van
gasketels door warmtepompen op elektriciteit. We zetten ons ervoor in dat zoveel

                                                                                     57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>mogelijk woningen transitiegereed worden gemaakt. We maken hiervoor gebruik van
rijkssubsidies in het kader van de aanpak van slechte energielabels. De
mogelijkheden voor waterstof ten behoeve van monumenten en de andere kansen
op dit gebied, houden we in de gaten.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
We richten ons op het verstrekken van de subsidies voor het aanpakken van
woningen die slecht geïsoleerd zijn. Dit gaat goed. Het is wel een arbeidsintensief
proces.
We verstrekten 93 subsidies Lokale Aanpak Isolatie (LAI) voor de isolatie van
woningen met een slecht energielabel, totaal is € 119.978 uitgegeven van het LAI
budget. Op basis van een inschatting van inwoners is hiermee € 738.651 uitgegeven
aan isolerende maatregelen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
In de Warmtetransitievisie staat beschreven hoe we gebouwen klaarmaken voor de
toekomst. Dit is niet gelukt in 2024. Het warmteprogramma is een verplichting voor
2026 waar we ons op moeten focussen.

Uitvoering RES 1.0
In de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 is afgesproken dat het regionale bod
bestaat uit grootschalige zon op daken (0,35 TWh) en grootschalige opwek op land
(1 TWh). Voor Winterswijk betekent dit dat we aan beide werken. Over zon op
bedrijfsdaken wordt elders gerapporteerd. De plannen voor grootschalige opwek op
land passen in ons beleidskader zonneparken en zonnevelden. Het gaat hier op dit
moment over de realisatie van 120 hectare voor Winterswijk. Ondertussen werken
we in regionaal verband aan de RES 2.0.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Samen met de RES-partners realiseren we de opwek die is afgesproken voor het
doel in 2030.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Samen met onze partners in de regio werken we aan de realisatie van de RES-
doelen.

Realiseren zonnepanelen op bedrijfsdaken
Ook in 2025 gaan we door met de plannen voor zonnepanelen op bedrijfsdaken. Dit
gaat om bedrijven met een kleinzakelijke aansluiting. Samen met ondernemers kijken
we welke aandachtspunten er in hun situatie zijn. Dit gaat dan om de mogelijkheden
voor het dak, subsidies en leenmogelijkheden, offertevergelijkingen en andere
vraagstukken. Omdat er momenteel onzekerheden zijn over onderwerpen als

                                                                                 58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>teruglevering, tarieven en netcapaciteit, is het des te belangrijker dat we
ondernemers helpen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
We willen goede rapportages naar aanleiding van de bedrijfsbezoeken. Dit gaat dan
onder meer om het gebruiksprofiel, de mogelijkheden voor het dak, subsidies en
leenmogelijkheden.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De uitvoering vindt in heel 2024 plaats.

We zijn bereikbaar in ons Centrum Duurzaam Winterswijk
Het Centrum Duurzaam Winterswijk is een kennis- en inspiratiecentrum op het
gebied van duurzaamheid. Via de thema’s energietransitie, klimaatadaptatie,
biodiversiteit, kringlopen en cultuurhistorie, wordt duurzaamheid op een
laagdrempelige manier zichtbaar, tastbaar en beleefbaar gemaakt. Vanuit het
centrum helpen we mensen onder meer met subsidies en leningen. Het Centrum
Duurzaam Winterswijk is tevens ons energieloket.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In het centrum ontvingen we in 2024 1.621 bezoekers per maand. Op het platform
Duurzaam Winterswijk hadden we 10.692 gebruikers.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De uitvoering vindt in heel 2024 plaats.

Evaluatie moratorium Windenergie
Op 29 juni 2017 is in de raad een moratorium op windturbines ingesteld.
Afgesproken is dat dit besluit vanaf 1 januari 2023 periodiek wordt geëvalueerd.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De evaluatie is door de raad verzet naar 1 juli 2025. De raad heeft voor deze
evaluatie op 20 juni een plan van aanpak vastgesteld.




                                                                                   59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Doelstellingen
We willen duurzaamheid bereikbaar en betaalbaar maken voor iedereen
Activiteiten
Verduurzamen woningen als onderdeel bestrijden energiearmoede
We helpen inwoners om hun energierekening omlaag te brengen. Dit doen we door
onderstaande maatregelen:
- De aanpak met energieconciërges en energiebespaarmaatjes gaan we in 2024
continueren. Samen met andere organisaties helpen we inwoners met
energiearmoede om energie te besparen en hun woning te verduurzamen.
- We bieden ondersteuning via het Centrum Duurzaam Winterswijk.
- We ondersteunen door middel van subsidies en regelingen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
We zetten ons in voor een goede voortzetting van de aanpak van energiearmoede.
Er zijn 149 huishoudens geholpen via Duurzaam Winterswijk. In totaal is € 168.685
uitgegeven. Hierbij zijn meer dan 1.700 kleine en grote energiebesparende
maatregelen getroffen, waarbij 47 huishoudens hebben deelgenomen aan de
witgoedregeling.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De uitvoering vindt in heel 2024 plaats.

Indicatoren
(3.3) Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden:
Het doel voor het gemiddeld aantal bezoeken van ruim 120 mensen per maand aan
ons Centrum Duurzaam Winterswijk is gehaald, het aantal bezoekers per maand
was: 134.
Het doel dat gemiddeld 1.000 digitale bezoekers per maand op ons platform
Duurzaam Winterswijk bezoeken wordt niet gehaald, dit was in 2024: 891.
Jaarcijfers 2024:
Platform Duurzaam Winterswijk (gebruikers): 10.692
Platform Duurzaam Winterswijk (paginaweergaven): 35.503
Centrum Duurzaam Winterswijk (aantal bezoekers): 1.619

Wat is het resultaat?
Dit onderdeel heeft betrekking op 3.3 'Duurzaamheid en milieu', deze
omschrijving dient geactualiseerd te worden. - zie ook onder We zijn
bereikbaar in ons Centrum Duurzaam Winterswijk´:
In het centrum ontvingen we in 2024 1.619 bezoekers. Op het platform
Duurzaam Winterswijk hadden we 10.692 gebruikers.

3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen
Ambitie
We willen dat Winterswijk een aantrekkelijke plaats is om te wonen, te werken en te
recreëren. Het buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk en verdient een

                                                                                  60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>aanpak waarbij we de handen ineenslaan. In de buurtschappen streven we naar
behoud van leefbaarheid. In het centrum komen wonen en culturele functies samen,
waarbij ontmoeten, ontdekken en ontplooiing voorop staan. Nieuwe ontwikkelingen
krijgen de ruimte, met behoud van kwaliteit van de leefomgeving.
Relevante documenten:
     Woonvisie gemeente Winterswijk 2020 – 2025.
     Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2019 – 2025.
     Structuurvisie Kom Winterswijk 2010-2020.
     Groenstructuurplan Winterswijk.
     Omgevingsvisie buitengebied.
     Beleidsvisie landschap en biodiversiteit.
     Centrumvisie 2021.

Doelstellingen
We bereiden de organisatie voor op de nieuwe wetten in de fysieke leefomgeving
Activiteiten
We werken volgens de Omgevingswet
De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Voor de
inwerkingtreding moet er een Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) zijn ingeregeld.
Verder bereiden we de organisatie voor op het werken volgens de wet, zowel op
juridisch en technisch gebied als op het gebied van dienstverlening, participatie,
houding en gedrag.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
We zijn inmiddels in staat om afwijkingen van het omgevingsplan in de meeste
gevallen te beoordelen en vergunnen met een omgevingsvergunning (BOPA). Voor
aanvragen die niet met een omgevingsvergunning geregeld kunnen worden, zijn we
op dit moment nog niet in staat een omgevingsplanwijziging door te voeren. Hier
wordt wel aan gewerkt door de werkgroep Omgevingsplan. De eerste pilot is
inmiddels gedraaid.
We werken aan een gemeentedekkende omgevingsvisie met het traject voor de kom.
Er wordt doorlopend gewerkt aan optimalisering van processen op juridisch en
technisch gebied, en aan verbetering van dienstverlening, doorlooptijden,
participatie, houding en gedrag.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het vergt nog steeds de nodige tijd om de nieuwe wet eigen te maken. Op dit
moment zijn de minimale acties van de VNG grotendeels uitgevoerd. Inmiddels is de
eerste pilot voor een wijziging van het omgevingsplan doorlopen met de werkgroep
Omgevingsplan. We bouwen verder aan een basisplan en willen ook snel in staat zijn
om een omgevingsplan te kunnen wijzigen. Op 1 januari 2032 moeten we de
beschikking hebben over een nieuw gebiedsdekkend omgevingsplan.




                                                                                 61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>We werken volgens de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
Onderdeel van de Omgevingswet is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
(Wkb). De Wkb treedt gelijk met de Omgevingswet in werking. De Wkb regelt dat
private kwaliteitsborgers voortaan bouwtechnische regels toetsen en controleren. Dit
wijzigt het proces van de bouwvergunningtoets.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Het proces voor het behandelen van bouwmeldingen onder de Wkb is volledig
ingericht en functioneert.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Per 1 januari 2024 is de Wkb in werking getreden voor nieuwbouw in de
gevolgklasse 1. Het gaat dan bijvoorbeeld om woningen en eenvoudige
bedrijfsgebouwen. Deze plannen worden door de gemeente niet meer op
bouwtechnische aspecten beoordeeld. Dit is overgenomen door private
kwaliteitsborgers. De gemeente blijft wel het bevoegd gezag en controleert of er
wordt gebouwd met een gecertificeerde kwaliteitsborger.
De gemeente is verantwoordelijk gebleven voor de bouwtechnische toetsing van ver-
en nieuwbouwplannen voor gebouwen met een hoger risico. Mogelijk worden in de
toekomst ook verbouwplannen in hogere gevolgklassen onderdeel van het stelsel
van private kwaliteitsborging.
Deze activiteit is doorlopend. Op dit moment levert de invoering van de Wkb voor de
ambtelijke organisatie geen besparing in tijd op.

Doelstellingen
We maken plannen en voeren deze uit voor specifieke vraagstukken zoals WOOOW,
Steengroeve en Ribeslocatie
Activiteiten
Gebiedsontwikkeling Steengroeve
We werken aan een gebiedsontwikkeling rondom de Steengroeve. Onderdeel
hiervan is de ontwikkeling van het museaal concept Terra Temporalis.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Het ontwerpbestemmingsplan is in december 2023 ter inzage gelegd. Er zijn
zienswijzen op binnengekomen.
Het budget voor ondersteuning van de realisatie van het Steengroevemuseum is
onderdeel van de bestemmingsreserve Lokale initiatieven, op het moment dat de
realisatie start. Realisatie hangt af van twee trajecten: de fondsenwerving door de
stichting en het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)


                                                                                      62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Momenteel worden de zienswijzen verwerkt. We zijn met de initiatiefnemers in
gesprek over goede (financiële) afspraken over het vervolgproces van het project. De
uitkomsten daarvan bepalen wanneer het bestemmingsplan ter vaststelling aan de
raad wordt aangeboden.

Uitvoering project WoooW - gebiedsontwikkeling Weurden
WoooW staat voor Winterswijk ontmoet, ontdekt en ontplooit. Het WoooW-
projectgebied ligt aan één van de aanloopstraten ('t Weurden) in het centrum van
Winterswijk, waar winkelleegstand en verpaupering dreigde. Daarom heeft de
gemeente de afgelopen jaren een aantal woon-winkelpanden aangekocht om het
gebied op te knappen en nieuwe impulsen te geven.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Op dit moment wordt gewerkt aan de uitvoering van het raadsbesluit van juni 2023.
Daarin is het voorkeursscenario van de raad vastgelegd. Het maakt ontwikkelingen
mogelijk aan 't Weurden (winkels plus woningen), de Spoorstraat (nieuw
cultuurgebouw), bij Boogie Woogie (wonen) en aan 't Weurden - Dingstraat -
Weverstraat (wonen, supermarkt en parkeren centrum).

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Op twee van de vier te ontwikkelen locaties is de voortgang sterk afhankelijk van de
gemeentelijke begroting. Die is voorlopig ontoereikend om de ontwikkelingen op die
plekken verder te brengen. Het betreft de locatie voor een nieuw cultuurgebouw aan
de Spoorstraat, en de locatie van het huidige Boogie Woogie.

De twee andere locaties zijn een kwestie van privaat initiatief: aan 't Weurden
(winkels plus woningen) en aan 't Weurden - Dingstraat - Weverstraat (wonen,
supermarkt en parkeren centrum). Daarop wordt wel voortgang geboekt. De
laatstgenoemde locaties zijn deels afhankelijk van gemeentelijk geld en dat is in het
kader van de grondexploitatie in de begroting opgenomen. Dat geld is beschikbaar
voor het realiseren van een parkeervoorziening voor centrumparkeren. Deze beide
locaties komen, als de nog te zetten stappen vlot verlopen, in 2025 bij de raad op
tafel voor een besluit in de planologische procedure.

Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk
De Omgevingswet schrijft voor dat iedere gemeente op 1 januari 2027 een
omgevingsvisie moet hebben vastgesteld. We werken op dit moment aan een
omgevingsvisie voor de bebouwde kom van Winterswijk. De omgevingsvisie gaat
over het dagelijks leven. Hoe we werken, wonen, studeren en recreëren. Bij het
opstellen van de omgevingsvisie voor de bebouwde kom houden we rekening met
actuele visies, zoals de centrumvisie, groenvisie en woonvisie.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)


                                                                                    63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>In april 2024 zijn het 'Verhaal van Winterswijk '(fase 1) en de startnotitie vastgesteld
door de raad. Tijdens deze raadsvergadering is een amendement aangenomen
waarin gevraagd is om een tussenproduct, namelijk de discussienota. In het
afgelopen jaar is aan deze discussienota gewerkt op basis van participatie met de
samenleving en politiek. Inwoners konden bijvoorbeeld een enquête invullen en in
gesprek met de wethouder tijdens de toer door Winterswijk. Daarnaast zijn voor de
stakeholders bijeenkomsten georganiseerd om met elkaar in gesprek te gaan over
de Winterswijkse opgaven.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De omgevingsvisie moet volgens de wet op 1 januari 2027 gereed zijn. In 2024 is
gewerkt aan de discussienota. Het streven is om de omgevingsvisie voor de kom
eind 2025 vast te stellen.

Revitalisering Dennenoord
We werken aan de afronding van de revitalisering van het terrein Dennenoord.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
De uitvoering van de revitalisering loopt en wordt zorgvuldig afgestemd met de
verschillende disciplines. Er is een inrichtingsplan voor de natuurinvulling opgesteld
dat onderdeel is van het in juni 2024 vastgestelde bestemmingsplan. De planning is
dat de aannemer de werkzaamheden in 2024 uitvoert en dat de beplanting in het
vierde kwartaal wordt geplaatst. In 2025 wordt de subsidieverantwoording met de
provincie afgehandeld.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De werkzaamheden lopen door tot het eerste kwartaal van 2025, dit is afgestemd
met de provincie.

Realiseren van een dienstencentrum in Gaxel, samen met Stadt Vreden
Om het grensoverschrijdend werken en ondernemen tussen Nederland en Duitsland
te bevorderen, wordt er op de grens een dienstencentrum gerealiseerd. De
gemeenten Winterswijk en Vreden zijn gezamenlijk de initiatiefnemers voor deze
planontwikkeling.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
De geselecteerde ontwikkelaar heeft helaas aangegeven dat het niet mogelijk is om
tot een haalbare exploitatie te komen. Samen met Stadt Vreden bekijken we nu op
welke wijze het project kan worden voortgezet. Wij houden beide gemeenteraden op
de hoogte van de aanpak en de voortgang.

Tijd (indicator)

                                                                                       64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Tijd (toelichting)
Omdat er op dit moment geen concrete ontwikkelaar is voor de uitwerking van de
plannen, is onduidelijk op welke termijn de plannen uitgevoerd gaan worden. Als
meer duidelijk is over de aanpak en voortgang, informeren wij samen met Stadt
Vreden beide gemeenteraden.

Afdekken kleiput
We ronden het afdekken van de kleiput af.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Samen met de klankbordgroep is verder gewerkt aan het opstellen van verschillende
voorstellen voor de afronding van het afdekken van de kleiput. In 2024 zijn we in
gesprek gegaan met het waterschap over de wijziging van de nota bodembeheer en
hebben we een principeakkoord ontvangen. De gemeenteraad neemt in 2025 een
besluit over het voorstel. Nadat dit besluit is genomen, wordt een inrichtingsplan
opgesteld.

De gebiedsontwikkeling van het Molenveld is afhankelijk van het vaststellen van de
begroting door de raad. De raad heeft in november 2023 besloten om het resterende
budget voor de gebiedsontwikkeling te schrappen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Omdat we vanuit het waterschap eerst een reactie nodig hadden op de
wijzigingsaanvraag voor de nota bodembeheer, konden we nog niet verder met het
uitwerken van de verschillende voorstellen. Hierdoor lukt het niet om in het eerste
kwartaal van 2025 de gemeenteraad een besluit te laten nemen.

Woningbouw Narcisstraat
Dit gebied als geheel vraagt om een kwaliteitsimpuls. De gemeente heeft een
grondpositie in het gebied bij de Misterweg/Hyacinthstraat. Wij werken mee met een
door een ontwikkelaar ingediende aanvraag voor woningbouw.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
De planontwikkelaar heeft het woningbouwplan uitgewerkt en deze is als
ontwerpbestemmingsplan in december 2023 ter inzage gelegd. Hierop is een
zienswijze binnengekomen. Naar aanleiding van deze zienswijze zijn de plannen in
2024 opnieuw bekeken en is een voorstel tot een wijziging gedaan.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De zienswijze was in 2024 nog niet afgehandeld. Hierdoor kon de raad het
bestemmingsplan niet vaststellen.

                                                                                  65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Ribeslocatie
Gemeente Winterswijk is eigenaar van een perceel aan de Ribeslaan, de locatie
waar een basisschool was gesitueerd. In 2015 is deze basisschool gefuseerd en
heeft gemeente Winterswijk de grond terug in eigendom gekregen. Tot op heden is
geen andere invulling voor de Ribeslocatie gerealiseerd. In 2025 wordt verder
gewerkt aan de herontwikkeling van de Ribeslocatie. Een plan voor woningbouw
wordt voorbereid.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In 2024 is het stedenbouwkundig plan op basis van de participatie afgerond.
Vervolgens is gewerkt aan de ontwikkelstrategie en is dit project gebruikt als pilot bij
de werkgroep Omgevingsplan.



Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De omgevingsplanprocedure is in 2024 nog niet gestart, omdat de ontwikkelstrategie
eerst bepaald moet worden.
Toen de uitgangspunten waren vastgesteld, was het idee een omgevingsplan te
ontwikkelen. Dat was toen nog erg lastig (nu ook nog), vanwege de onervarenheid
ermee en de werking van de systemen. Daarnaast was er een onderbezetting bij de
projectleiders, wat tot extra vertraging leidde.
Nu is afgesproken de locatie in de markt te zetten. Vervolgens schrijven we een
tender uit. Daarna kan een ontwikkelpartij worden geselecteerd en kan de
buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) worden aangevraagd.

Gebiedsontwikkeling De Morse (voorheen Gaudium)
Een ontwikkelaar heeft een concreet plan voor de voormalige textielfabriek De
Hazewind aan de Laan van Hilbelink. Het daarnaast gelegen bedrijfspand
(gemeentelijk eigendom) komt op termijn waarschijnlijk leeg te staan in verband met
een bedrijfsverplaatsing. Door deze ontwikkelingen is het gewenst een ontwikkelvisie
op te stellen voor het gebied De Morse.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Er ligt een concreet plan om de cultuurhistorisch waardevolle, voormalige
textielfabriek De Hazewind aan de Laan van Hilbelink 28/Morsestraat 32-34 te
transformeren tot een woongebouw met 26 appartementen. Door de milieudruk van
meerdere omliggende bedrijven, kan op dit moment geen medewerking aan dit
initiatief worden verleend. Er kan momenteel namelijk geen goed woon- en
leefklimaat worden gerealiseerd.

De grootste milieudruk is afkomstig van het bedrijf dat direct grenst aan de
ontwikkellocatie. Met dit bedrijf worden al enige tijd gesprekken gevoerd over een

                                                                                      66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>verplaatsing naar een nieuwe bedrijfslocatie aan de Misterweg (De Vlijt). Als dit wordt
gerealiseerd, ontstaat er ruimte voor nieuwe functies in het vrijkomende, eveneens
cultuurhistorisch waardevolle pand dat eigendom is van de gemeente. Mogelijk is er
dan ook voldoende milieuruimte om medewerking te verlenen aan het
transformatieplan voor De Hazewind.

Het gebied De Morse (van oudsher textielindustrie) is mede door de ligging aan de
Whemerbeek geschikt voor een functiemix van wonen, werken, lichte bedrijvigheid
en (maatschappelijke) voorzieningen, gecombineerd met groen en water. Vanwege
de actuele ontwikkelingen is het gewenst om voor dit gebied een ontwikkelvisie op te
stellen en daarbij ook een doorkijkje te geven naar omliggende gebieden. Ook
worden mogelijkheden onderzocht om het projectgebied en het centrum op een
mooie manier met elkaar te verbinden.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De noodzaak voor de ontwikkelvisie is in belangrijke mate afhankelijk van de
bedrijfsverplaatsing die hierboven is toegelicht. Daarover bestaat nog geen
zekerheid. Omdat bovendien de inzet van mensuren op dit moment onder druk staat,
is besloten de draad van het project op te pakken zodra er zekerheid is over de
bedrijfsverplaatsing.

Programma bouwen aan Winterswijk
We stellen een meerjarige programmering op voor alle toekomstige investeringen.
Dit om onze voorzieningen financieel verantwoord in stand te kunnen houden en
nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken. Verder zijn we scherp op ons
opdrachtgeverschap. Dit moet leiden tot een integraal en realistisch
investeringsprogramma waarbij de jaarlijkse overhevelingen qua omvang worden
beperkt.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Onze huidige financiële situatie maakt het niet mogelijk om grote investeringen te
doen in nieuwbouw van voorzieningen, zoals Boogie Woogie, theater De Storm,
zwembad Jaspers en de basisscholen. We hechten echter wel belang aan deze
voorzieningen en koersen daarom op instandhouding. Omdat het financieel
perspectief voorlopig geen zicht op nieuwbouw geeft, kiezen we voor investeringen
die de instandhouding van de bestaande gebouwen en voorzieningen beogen.
Hiervoor verhogen we vanaf 2025 de bestemmingsreserve van € 2 miljoen naar € 10
miljoen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De voorwaarden voor de bestemmingsreserve Instandhouding Voorzieningen zijn
door de raad vastgesteld. In 2025 krijgt de raad voorstellen voor zwembad Jaspers,
Boogie Woogie, De Storm en de basisscholen.


                                                                                    67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>De Rikker
We werken aan woningbouw op het nog onbebouwde gedeelte van de Rikker.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Het bestemmingsplan is vastgesteld en bekendgemaakt. De beroepstermijn is
inmiddels verstreken. Er is één beroepschrift ontvangen bij de Raad van State. De
verwachting is dat dit beroepschrift in 2025 op zitting komt.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
We wachten op een behandeling van het beroepschrift bij de Raad van State. Naar
verwachting komt dit in 2025 op zitting.

Gebiedsontwikkeling recreatiegebied 't Hilgelo
We behandelen een door Leisurelands BV ingediende aanvraag ter ontwikkeling van
recreatiegebied 't Hilgelo. Het plan ziet op een bestendiging van bestaande functies
(zandwinning, dagrecreatie, natuur et cetera) en een versterking van de recreatieve
mogelijkheden binnen dat gebied. In hoofdzaak gaat het daarbij om een uitbreiding
van de verblijfsrecreatie en horeca.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Het doel van dit project is een toekomstbestendige ontwikkeling van recreatiegebied
't Hilgelo. We streven naar een ruimtelijk-planologisch kader waarin de bestaande
functies en beoogde ontwikkelingen plek krijgen. In de zomer van 2023 is door het
college een voorontwerpbestemmingsplan (conceptplan) ter inzage gelegd. Er zijn
achttien inspraakreacties ingediend die de verschillende belangen in beeld hebben
gebracht (formele participatie). De initiatiefnemer heeft een vervolg gegeven aan de
participatie en werkt momenteel aan een doorontwikkeling van het plan.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het is aan de initiatiefnemer om een nieuwe versie van het plan in te dienen, voordat
verdere besluitvorming kan plaatsvinden. Op dit moment is het wachten nog steeds
op een nieuw plan.

Bestemmingsplan uitbreiding 't Winkel
We behandelen het initiatief tot uitbreiding van camping Het Winkel.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Op dit moment is de gemeente in afwachting van de indiening van een voorstel voor
de verdere ontwikkeling van Het Winkel. De hele planologische procedure moet nog
worden doorlopen.

                                                                                    68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De start wordt bepaald door het moment waarop het voorstel door de initiatiefnemer
wordt ingediend. Hier is niets in gewijzigd.

Herontwikkeling Groenloseweg 60-locatie Harmonie
Transformatie van locatie De Harmonie (Groenloseweg 60) van horeca naar wonen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Na een intensieve overlegperiode met de initiatiefnemer en behandeling in de
Commissie Omgevingskwaliteit, is er overeenstemming over de ontwikkeling van
locatie De Harmonie. De commissie heeft de laatste wijzigingen in oktober 2024
goedgekeurd.

Het college van B&W heeft overigens al op 20 juni 2023 besloten medewerking te
verlenen aan deze ontwikkeling, onder voorwaarde dat wordt voldaan aan het
ruimtelijk kader zoals vastgelegd in het Integraal Ambtelijk Advies (IAA) van de
Omgevingskamer. Met de laatste wijzigingen is hieraan voldaan. De initiatiefnemer
organiseert nog een tweede participatiebijeenkomst om het gewijzigde plan aan de
buurtbewoners te presenteren.

De overlegfase is nu afgerond. De volgende stap is de aanvraag van de
omgevingsvergunning. De aanvraag is in voorbereiding. De vergunning kan worden
verleend met toepassing van een BOPA-procedure (buitenplanse
omgevingsplanactiviteit). Gelet op de omvang en de ruimtelijke impact van de
voorgestelde ontwikkeling, wordt gebruik gemaakt van de uitgebreide procedure. In
deze procedure moet binnen zes maanden een beslissing op de aanvraag worden
genomen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Een indicatie van de tijdsplanning is moeilijk te geven. Eén en ander is afhankelijk
van de datum van indiening door de initiatiefnemer. De doorlooptijd van de aanvraag
is maximaal zes maanden (zie toelichting hierboven).

Doelstellingen
We realiseren een toekomstperspectief in het buitengebied
Activiteiten
We voeren het programma Vitaal Platteland uit door middel van een gebiedsgerichte
aanpak
Het buitengebied van Winterswijk heeft te maken met uitersten: extreme droogte,
stikstofnormen voor vier Natura 2000-gebieden, ruimtevraag vanuit de
energietransitie, kwetsbaar cultuurlandschap en bekenstelsel, en een sterke
terugloop van het aantal boeren. Deze situatie is een bedreiging voor het
waardevolle agrarische cultuurlandschap en de leefbaarheid.
                                                                                    69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Samen met de stichting WCL is in 2020 het programma Vitaal Platteland opgesteld.
Dit programma is gericht op het behoud van de waardevolle natuur en cultuur, en het
realiseren van een economisch, sociaal en ecologisch toekomstperspectief voor
iedereen die in het buitengebied woont, werkt en recreëert.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
De intentieovereenkomst en startnotitie zijn in januari 2023 vastgesteld. Hierin is
vastgelegd hoe de drie overheden (provincie, waterschap en gemeente) en de
gebiedspartijen willen samenwerken in de gebiedsaanpak Vitaal Platteland. Het doel
is te komen tot een economisch, sociaal en ecologisch perspectief voor de mensen
die in het gebied wonen en werken, nu en in de toekomst. Concreet wordt dit een
gebiedsplan, een 'Winterswijks bod'.
Om dit te bereiken wordt een aantal stappen doorlopen. In 2024 zijn bouwstenen van
verschillende thema’s (zoals water, landbouw en natuur), het landschappelijk kader
en het verhaal van het buitengebied van Winterswijk opgesteld. Die stukken zijn
gebruikt voor een gebiedsanalyse door de gebiedspartijen en het opstellen van
kansenkaarten voor de verschillende thema’s.
Met de kansenkaarten kunnen er botsproeven plaatsvinden, waarmee wordt
onderzocht waar in het gebied kansen, belangen en bedreigingen elkaar raken. Waar
moeten we rekening met elkaar houden en waar kunnen we juist koppelkansen
benutten? Op basis hiervan werken we in 2025 toe naar een gebiedsvisie Vitaal
Platteland Winterswijk. Hieruit volgt het gebiedsplan.
Ondertussen wordt er ook gewerkt aan de uitvoering van de korte termijn, 'geen spijt-
maatregelen'. Dit zijn maatregelen in projectgebieden in Winterswijk waar aan de
doelen gewerkt kan worden (zoals waterkwaliteit, perspectief voor de landbouw of
natuurdoelen), zonder dat dit negatieve effecten heeft voor andere doelstellingen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Volgens de oorspronkelijke planning levert het project eind 2024 het gebiedsplan op.
Deze planning hebben we met minimaal een jaar moeten verlengen. Tijdens de
uitvoering van het project hebben we te maken met onzekerheid over de kaders
vanuit het Rijk. Ook zien we dat het pionierswerk, de nieuwe gebiedsgerichte
aanpak, veel vraagt van iedereen die erbij betrokken is. Het vergt een andere manier
van samenwerking tussen de overheden en gebiedspartijen, waardoor het soms
twee stappen vooruit en een stap achteruit is. Wanneer overheden gezamenlijk
kaders moeten stellen en aan de samenwerking moeten bouwen, kan het soms
richting de gebiedspartijen lijken alsof er weinig voortgang is. Daarom zijn de
kortetermijnprojecten extra belangrijk, om de energie bij alle betrokkenen te
behouden en samen de schouders onder de gebiedsaanpak te blijven zetten.
De onzekerheid over de kaders en financiering vanuit het Rijk blijft voorlopig bestaan,
maar de problemen in het buitengebied staan nog steeds op de agenda. De
provincie heeft aangegeven dat de gebiedsaanpak Winterswijk prioritair is en dat ze
hiervoor ook de benodigde middelen zal uittrekken. Daarom gaan we door met het
toewerken naar het gebiedsplan. Hierdoor kunnen we, wanneer er middelen
beschikbaar komen, direct een duidelijk bod neerleggen hoe we in Winterswijk de
uitdagingen van deze tijd op gaan lossen.

                                                                                    70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Uitvoeren project LEADER
We geven uitvoering aan LEADER-projecten. LEADER is een subsidieregeling die is
bedoeld voor projecten gericht op het versterken van het landelijk gebied.
Speerpunten hierbij zijn: het behoud van de leefbaarheid van het platteland, het
versterken van de sociale cohesie en het behouden/versterken van het
voorzieningenniveau.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Stichtingen, verenigingen, organisaties en bedrijven kunnen gebruikmaken van
LEADER-subsidies. LEADER is een onderdeel van het Gemeenschappelijk
landbouwbeleid (GLB). Initiatiefnemers worden bij hun aanvraag ondersteund door
de Lokale Actie Groep (LAG). De LAG bestaat uit lokale (inwoner)leden en een
projectleider. Alle aanvragers geven een verplichte pitch aan de LAG over hun
project. De LAG adviseert Gedeputeerde Staten bij het beschikbaar stellen van
financiën.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De uitvoering van LEADER- projecten heeft een looptijd van 2024-2028. Het proces
ligt op schema.

Doelstellingen
We realiseren voldoende woningaanbod waar voor verschillende doelgroepen
behoefte aan is
Activiteiten
Een goede voorraad sociale, duurzame huurwoningen
In de raamovereenkomst en de prestatieafspraken staat nu al dat partijen zich
inzetten om de bewustwording bij huurders, als het gaat om woongedrag en de
gevolgen van energiegebruik, te bevorderen. Daarbij faciliteert en ondersteunt de
gemeente de huurdersvereniging en De Woonplaats waar mogelijk bij
duurzaamheidsprojecten en -activiteiten die bijdragen aan de
(gemeentelijke/regionale) duurzaamheidsdoelstellingen. De Woonplaats en de
gemeente Winterswijk gaan in gesprek om concrete vervolgafspraken te maken op
het gebied van duurzaamheid en levensloopbestendigheid. We streven naar een
maximale inzet, mede in het kader van armoedebestrijding.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In de prestatieafspraken van 2024 en 2025 is concreet in beeld gebracht wat de
totale opgave is met betrekking tot verduurzaming van de woningen. Door De
Woonplaats en de gemeente wordt gewerkt aan deze opgave. Bij acties en pilots
gericht op het bevorderen van duurzaam woongedrag en energiebesparing,
stemmen de partijen de aanpak met elkaar af. Gemaakte afspraken in 2024 worden,
waar mogelijk, voortgezet in 2025.

                                                                                    71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Dit is een doorlopende activiteit gedurende heel 2024.

Flexwonen
Veel Winterswijkers zijn op zoek naar geschikte en betaalbare woonruimte. Ook
moet Winterswijk extra statushouders huisvesten. De instroom neemt toe, dus het
aantal statushouders neemt ook toe. Daarnaast weten we niet hoelang de
Oekraïense ontheemden blijven. Daarom ontwikkelt Winterswijk, samen met De
Woonplaats en marktpartijen, een of meerdere flexwoonprojecten.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In het kader van de prestatieafspraken 2024 met De Woonplaats, is flexwonen een
gespreksonderwerp.


Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
We gaan met De Woonplaats in gesprek over flexwonen. Dit is nog in beperkte mate
opgepakt, omdat de prioriteit bij andere projecten en activiteiten binnen het thema
wonen lag.

Nieuwe lokale woonvisie
We stellen een nieuwe lokale woonvisie op, omdat de looptijd van de huidige lokale
woonvisie eind 2024 afloopt. We sluiten aan bij de uitgangspunten van de Regionale
Woonagenda Achterhoek 2023-2030, en combineren dit met onze lokale ambities en
uitgangspunten. We spelen in op de veranderende woonbehoefte en zorgen ervoor
dat nieuwe woningbouw en de bestaande woningvoorraad daarop aansluiten. We
streven naar betaalbare woonlasten, passend bij de portemonnee van de inwoners
en woningzoekenden.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
We stellen een nieuwe lokale woonvisie op.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De nieuwe lokale woonvisie zou naar verwachting in het vierde kwartaal van 2024 ter
besluitvorming worden aangeboden aan de gemeenteraad. Dit is nog niet opgepakt,
omdat de prioriteit bij andere projecten en activiteiten binnen het thema wonen lag. In
2025 wordt gestart met de nieuwe woonvisie in de vorm van een volkshuisvestelijk
programma.



                                                                                    72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Lokale woonzorgvisie
Het Rijk werkt aan een wetsvoorstel dat gemeenten verplicht om in 2025 of 2026
voor specifieke aandachtsgroepen een urgentieverordening en/of
huisvestingsverordening op te stellen. Dit is inclusief verschillende zorgdoelgroepen.
Voorafgaand aan deze verordening is een lokale woonzorgvisie noodzakelijk, om
prioritering van specifieke aandachtsgroepen te bepalen. Bij het opstellen van de
lokale woonzorgvisie is regionale afstemming een belangrijk onderdeel.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
We stellen een lokale woonzorgvisie op.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De lokale woonzorgvisie en de Achterhoekse woonzorgvisie worden opgesteld en
waar mogelijk in 2025 op elkaar afgestemd. Dit is in 2024 nog niet verder opgepakt in
verband met andere activiteiten die prioriteit hadden. Daarbij gaan we onderzoeken
of de lokale woonzorgvisie onderdeel kan worden van het volkshuisvestelijk
programma.

Herontwikkeling portiekflats Europalaan
We werken aan het initiatief van De Woonplaats om de komende jaren 112 woningen
(in vier flatgebouwen) aan de Europalaan te vervangen door 130 nieuwe woningen
(in drie gebouwen).



Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In juni 2024 is het bestemmingsplan vastgesteld. De Woonplaats is in september
2024 gestart met de sloop van de eerste portiekflat.



Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De Woonplaats is bezig met de sloop van de eerste portiekflat.

Doelstellingen
We zorgen voor duidelijkheid over eigendomssituaties van snippergroen
Activiteiten
Snippergroen en illegaal grondgebruik
In 2016 heeft bureau Eiffel het grondgebruik binnen de gemeente Winterswijk
geïnventariseerd. Hieruit is gebleken dat op 595 locaties sprake is van
ingebruikname van gemeentegrond door particulieren en (agrarische) bedrijven.
Soms zijn hier afspraken over gemaakt, in andere gevallen is nog niets geregeld. In
                                                                                    73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>2019 is hiervoor een projectmatige aanpak ontwikkeld en is in de wijken Bargerbosch
en Hoge Wieber Noord gestart met het pilotproject Grondgebruik.
In 2023 heeft de raad een beleidskader voor snippergroen vastgesteld. Op basis
hiervan wordt het project vervolgd.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Wij bieden inwoners en ondernemers duidelijkheid over het niet-geregistreerd in
gebruik hebben van snippergroen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het pilotproject is in 2024 afgerond. Hierna wordt de pilot omgezet in een regulier
project. De bewoners van de betreffende wijken/straten ontvangen dan een brief over
het niet-geregistreerde gebruik van gemeentegrond. Vervolgens maakt de gemeente
afspraken met de desbetreffende bewoners over het niet-geregistreerde gebruik van
de gemeentegrond.

Indicatoren
(3.4) Indicatoren
     Jaarlijks worden gemiddeld 100 woningen gerealiseerd, in totaal 900 nieuwe
        woningen in de periode 2022 tot en met 2030. We monitoren het aantal
        gerealiseerde woningen. Nieuwe woningbouwplannen moeten inspelen op
        een 'mismatch' tussen vraag en aanbod op de Winterswijkse woningmarkt
        (Woon- en Vastgoedmonitor 8RHK).
       In 2024 zijn 46 nieuwe woningen gerealiseerd, zowel in de kern van
       Winterswijk als in de buurtschappen en het buitengebied. Sinds 2022 zijn er
       269 woningen gerealiseerd, wat 29,8% van Woondeal A betreft.
     Met de Woondeal Achterhoek en de Regionale Woonagenda Achterhoek
        2023-2030 hebben wij ons gecommitteerd aan de opgave om 60% betaalbare
        woningen te bouwen voor 2030 (32% betaalbaar en 28% sociale woningen).
        We monitoren het aantal gerealiseerde betaalbare en sociale woningen.
       De woningbouwplanningslijst bevat 1.322 woningen. Daarvan is 29,8% sociale
       huur tot €879,66 per maand. 34,5% is betaalbare koop tot € 355.000 of huur
       tussen €879,66 en €1.165,81. 35,7% valt in de dure categorie. Splitsingen in
       het buitengebied en woningbouwplannen van enkele woningen vallen vaak in
       de categorie overig.
       Bij grotere woningbouwplannen maken we afspraken over betaalbare koop en
       huur om in te spelen op de lokale 'mismatch'. Dit doen we door het maken van
       afspraken in anterieure overeenkomsten.

Wat is het resultaat?
(3.4)
Wonen
Landelijke beleidsontwikkelingen voor woningbouw hebben effect op het lokale
beleid in Winterswijk. In 2024 is een vervolg gegeven aan Regionale Woondeal
Achterhoek A, namelijk deel B. Op verzoek van het ministerie hebben we in 2024
gewerkt aan een actualisering en uitbreiding van de regionale woondeal voor de

                                                                                  74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Achterhoek. We accorderen in 2025 definitief hoeveel woningen we gaan bouwen in
elke Gelderse gemeente, in de jaren tot en met 2034.
Ook is de Beleidsnotitie huisvesting arbeidsmigranten gemeente Winterswijk 2024
vastgesteld waardoor nu een nieuw afwegingskader beschikbaar is. In 2015 is de
Beleidsnota Huisvesting arbeidsmigranten (van binnen de EU) in de gemeente
Winterswijk vastgesteld. Deze beleidsnota is niet meer actueel omdat de lokale en
regionale behoefte aan passende huisvesting is toegenomen, de leegstaand in
vastgoed in Winterswijk is afgenomen en landelijk beleid is ontwikkeld over dit
thema. De nieuwe beleidsnotitie geeft inzicht in welke gevallen het college van
burgemeester en wethouders bereid is medewerking te verlenen aan een verzoek tot
wijziging of afwijking van een bestemmings-/omgevingsplan danwel
omgevings(planactiviteit)vergunning (planologisch strijdig gebruik) voor de
huisvesting van arbeidsmigranten.
In 2024 zijn 46 nieuwe woningen gerealiseerd en is gewerkt aan verschillende
woningbouwplannen. Daarmee willen we inspelen op de woningbehoefte van jong tot
oud, zowel in de kern als in de buurtschappen en het buitengebied. Betaalbare
woningbouw is daarbij van groot belang, zoals meer sociale huurwoningen.
Aan de zuidkant van Winterswijk is het plan Narcisstraat in voorbereiding voor circa
70 woningen in verschillende categorieën. Ook zijn er meerdere woningbouwplannen
aan of nabij de Dingstraat. Bovendien werken we aan het woningbouwplan De
Rikker, een plan met bijna 200 woningen aan de noordoostzijde van het dorp. In
diverse buurtschappen zijn er verschillende woningbouwplannen, met name voor
jongeren en jonge gezinnen.
Met De Woonplaats en de huurdersvereniging zijn nieuwe prestatieafspraken voor
2025 gemaakt. Ook zijn afspraken gemaakt om in 2025 een nieuwe
raakovereenkomst op te stellen voor de periode vanaf 2026 waarin ook de regionale
afstemming wordt gezocht op bepaalde beleidsonderwerpen.
Overig
Voor de omgevingsvisie voor de kom hebben we een participatietraject doorlopen om
het Verhaal van Winterswijk vorm te geven en opgaven concreter te krijgen. De
resultaten zijn weergegeven bij de toelichting op de verschillende activiteiten.


3.5 Economie en Lobby
Ambitie
Wij koesteren de veelheid en verscheidenheid aan bedrijven in Winterswijk.
Bedrijvigheid en nabijgelegen werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de
leefbaarheid en aantrekkingskracht van Winterswijk. Bedrijven moeten voldoende
ruimte hebben zich te ontwikkelen. Samenwerking tussen ondernemers, onderwijs
en overheid wordt voortgezet. Wij streven naar een stabiele arbeidsmarkt.
In samenwerking met de sector zorgen we 'het jaar rond' voor voldoende aanbod aan
vrijetijdsbesteding. We kijken hierbij ook nadrukkelijk naar evenementen.
We dragen Winterswijk als merk binnen en buiten Nederland uit. We onderhouden
duurzame relaties met samenwerkingspartners, landelijk, regionaal en over de grens.
We maken actief gebruik van (Europese) subsidies voor de realisatie van onze
activiteiten.
Relevante documenten:
     Beleidsnota Economie Winterswijk 2017.
     Omgevingsvisie Buitengebied 2019.
     Centrumvisie 2021.

                                                                                 75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>      Raadsbesluit Heroverwegen locatiekeuze bedrijventerrein d.d. 23 maart 2023.
      Nota Grenszland Gemeente Winterswijk (2022 - 2024).

Doelstellingen
Het bieden van voldoende ruimte voor de bedrijvigheid in Winterswijk met als
uitgangspunt, inbreiding, revitalisering en herontwikkeling
Activiteiten
Programma toekomstbestendige bedrijventerreinen
We werken samen met het bedrijfsleven en de provincie aan het programma
toekomstbestendige bedrijventerreinen. Het programma heeft als doel om
bedrijventerreinen te verduurzamen, een groenere en gezondere werkomgeving te
creëren en de samenwerking tussen bedrijven op de bedrijventerreinen te
verbeteren. Daarbij richt het programma zich zowel op samenwerking en
organisatiegraad op het bedrijventerrein, als op het programmatisch uitvoeren van
fysieke maatregelen. Het programma ondersteunt de gemeente bij het omzetten van
de beleidsambities op het gebied van duurzaamheid en klimaat, naar concrete
maatregelen op de bedrijventerreinen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
We hebben de haalbaarheid onderzocht van de realisatie van een Smart Energy Hub
op de bestaande bedrijventerreinen, in samenwerking met OWIN, Oost NL, Zebra en
provincie Gelderland. Het onderzoeksrapport geeft ons inzicht in de mogelijkheden
voor:
    Betere benutting van de bestaande netwerkcapaciteit.
    Betere benutting van zonnepanelen op bedrijfsdaken.
    Energiebuffering met batterijopslag.
    Laadfaciliteiten voor elektrische voertuigen.
We hebben voorbereidende activiteiten uitgevoerd voor:
    Het verbeteren van de organisatiegraad van ondernemers op het
       bedrijventerrein, met een vorm van parkmanagement.
    Het opzetten van een programma met fysieke en organisatorische
       maatregelen op het bedrijventerrein, onder meer gericht op duurzaamheid,
       klimaat, verkeer en veiligheid.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Dit project loopt conform planning.

Gebiedsvisie bedrijventerrein
Het Regionaal Programma Werklocaties laat zien dat er in Winterswijk behoefte is
aan een nieuw bedrijventerrein voor de groei van lokale ondernemingen. Voor het
succes van ons bedrijfsleven is ruimte nodig, terwijl bedrijventerreinen schaars zijn.
Om in Winterswijk een aantrekkelijk ruimtelijk en economisch vestigingsklimaat te
behouden, is er in 2024 een nieuwe locatie voor een bedrijventerrein aangewezen. In
2025 werken we aan de gebiedsvisie van het bedrijventerrein.


                                                                                   76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Het college heeft op 13 oktober 2024 de locatie Arrisveld aangewezen als toekomstig
bedrijventerein. Vervolgens heeft de gemeenteraad in november een krediet
verstrekt voor de grondexploitatie en een budget beschikbaar gesteld voor het
ontwikkelen van de gebiedsvisie. In december 2024 heeft de gemeenteraad het
gevestigde voorkeursrecht door het college bekrachtigd.


Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het besluit over de locatiekeuze is op 13 oktober 2024 door het college genomen.

Doelstellingen
Het maken en vaststellen van een visie op de toekomstige soort bedrijven in
Winterswijk
Activiteiten
Toekomstvisie gewenste bedrijvigheid in Winterswijk
Het Winterswijkse bedrijfsleven kenmerkt zich door een grote diversiteit. Start-ups,
familiebedrijven die al generaties lang aan Winterswijk zijn verbonden, maar ook
bedrijven die begonnen zijn als familieondernemingen en inmiddels onderdeel zijn
van een groot landelijk of internationaal bedrijf. Wij koesteren al deze bedrijven. We
maken een visie op het soort bedrijven waar we ons in de toekomst in Winterswijk op
willen richten.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
De uitwerking is onderdeel van het opstellen van de nieuwe omgevingsvisie voor
Winterswijk (zie beleidsveld 3.4).

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Omdat de visie wordt geïntegreerd in de omgevingsvisie voor de bebouwde kom van
Winterswijk (beleidsveld 3.4), wordt dit tijdspad aangehouden.


Doelstellingen
In samenwerking ontwikkelen van een jaarrond toeristisch/recreatief aanbod
Activiteiten
Uitvoeren regionale vrijetijdsagenda
We werken samen met de andere Achterhoekse gemeenten aan de uitvoering van
de Vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2030. Vanuit deze agenda werken we aan vijf
speerpunten:
1. Het vergroten van de beleefbaarheid van de Achterhoek met aanbodontwikkeling.
2. Het op peil houden en verbeteren van de vitaliteit van de verblijfsrecreatie.

                                                                                   77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>3. Het realiseren van een onderscheidende profilering en zichtbaarheid van de
Achterhoek voor de nationale en internationale gast.
4. Het bevorderen van de gastvrijheid in de regio.
5. Het versterken van de positie van de vrijetijdssector binnen de Achterhoek en het
intensiveren van verbindingen met andere sectoren.
We voeren dit uit met concrete projecten, onder andere gericht op de routestructuren
voor wandelen, fietsen, paardrijden en mountainbiken. Eén van de concrete
projecten is ‘Onbeperkt genieten in de Achterhoek’. Dit project sluit goed aan bij de
Winterswijkse opgave ‘Iedereen doet mee’.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
We hebben in regionaal verband uitvoering gegeven aan diverse projecten,
waaronder:
     Uitrol mountainbikeroutes
     Natuurlijk te gast in de Achterhoek
     Achterhoek Food
     Onbeperkt genieten in de Achterhoek
     Programma vitaliteit verblijfsrecreatie
We hebben in regionaal verband de Vrijetijdsagenda Achterhoek Herijking 2025-
2035 uitgewerkt, inclusief het uitvoeringsprogramma 2025-2028. Deze is vastgesteld
in de colleges van de Achterhoekse gemeenten.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De projecten uit de vrijetijdsagenda lopen volgens schema.

Toekomstvisie verblijfsrecreatie
We maken samen met het bedrijfsleven een toekomstvisie op de gewenste
ontwikkeling van de verblijfsrecreatie in Winterswijk.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
De beleidsvisie recreatie en toerisme 'Groeien in balans' is tot stand gekomen in
nauwe samenwerking met de Vereniging Verblijfsrecreatie Winterswijk en 100%
Winterswijk. De beleidsvisie is op 30 mei 2024 vastgesteld door de raad.
De uitvoeringsagenda en nieuwe afspraken voor de toeristenbelasting volgen in
2025.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De beleidsvisie recreatie en toerisme is op 30 mei 2024 vastgesteld door de raad.

Stimuleren van evenementen voor en door jongeren
We versterken de gemeentelijke ondersteuning van evenementen voor en door
jongeren. Met een groter en beter evenementenaanbod wordt Winterswijk

                                                                                    78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>aantrekkelijker voor jongeren, versterken we de dagrecreatie en dragen we bij aan
seizoensverlenging voor de verblijfsrecreatie.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Vanuit dit programma is financiële ondersteuning geboden aan het Oud en Nieuw-
evenement Countdown, het project 80 jaar Vrijheid, het EK-evenement op de Markt
en het evenement Talent Farm.
Het programma wordt voortgezet in 2025, met inzet van SPOT Jongerenwerk voor
het betrekken en ondersteunen van jongeren bij het organiseren van nieuwe
evenementen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het resterende incidentele budget over 2023 en 2024 is overgeheveld naar 2025.

Doelstellingen
Stimuleren ondernemerschap en stabiele arbeidsmarkt
Activiteiten
We hebben een ondernemerspunt
We willen in onze ondernemersondersteuning en economische ontwikkeling
professionaliteit en slagkracht organiseren in de vorm van het Ondernemerspunt
Winterswijk. Dit is gebaseerd op het Duitse model van
Wirtschaftsförderungsgesellschaft, zoals we dat ook in Bocholt kennen. Dit is een
model waarin de gemeente en ondernemersverenigingen vanuit een publiek-private
organisatie samenwerken aan een brede economische ontwikkeling.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
We hebben in 2023 diverse gesprekken gevoerd met ondernemers over de
wenselijkheid en mogelijkheden van een ondernemerspunt. De uitvoering is gestopt
als gevolg van de bezuinigingen binnen het taakveld economie.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
In de begroting voor 2024 is er geschrapt in het taakveld economie. Dit betekent dat
de voorbereiding op dit project is gestopt en dat het geen vervolg gaat krijgen.




                                                                                    79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>Doelstellingen
Winterswijk (inter-)nationaal op de kaart zetten waarbij we ons aanbod op het gebied
van wonen, werken, winkelen en toerisme uitdragen en streven naar een betere
bereikbaarheid over de weg en het spoor.
Activiteiten
Lobby
We zetten in op regionale en grensoverschrijdende lobby. Lobbyen stelt ons in staat
de belangen van onze inwoners te vertegenwoordigen bij de overheid en andere
belanghebbenden. Het zorgt ervoor dat samenwerkingsverbanden tussen
gemeenten en bedrijven ontstaan. Ook lobbyen over de grens is belangrijk. De
toenemende Europeanisering van het beleid en de besluitvorming zorgen ervoor dat
veel belangrijke beslissingen niet alleen op nationaal niveau, maar ook op Europees
niveau worden genomen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Een gestructureerde lobby is nodig. Vanuit de behoefte om een heldere,
gezamenlijke boodschap te vertellen, is gewerkt aan focus in onze lobby. Tijdens het
lentefestival brengen we de Achterhoek en onze Achterhoekse ambities jaarlijks
dichter bij Den Haag.

Lokaal zetten we in op politieke actualiteiten, speerpunten die in het coalitieakkoord
zijn geformuleerd. Ook richten we ons met een gezamenlijke lobby van de M50-
gemeenten (middelgrote gemeenten) op verschillende onderwerpen, zoals
grensoverschrijdende arbeidsmarkt en behoud van streekziekenhuizen.

Zo'n 70% van alle wet- en regelgeving waar gemeenten mee te maken hebben,
wordt op Europees niveau bepaald. We zijn ons ervan bewust dat je
grensoverschrijdend moet denken om lokale uitdagingen onder de aandacht te
brengen. Winterswijk staat bekend als een Europa-actieve gemeente. Mede door het
winnen van de Green Leaf Award, de actieve rol van de portefeuillehouder en de
lobby in verschillende Europese gremia, wordt Winterswijk vaak als voorbeeld
genoemd. De jaarlijkse deelname aan de European Week of Regions and Cities zien
wij als een kans om kennis te delen met bestuurders uit heel Europa, en de
Achterhoekse ambities en uitdagingen in Brussel zichtbaar te maken. Er is een
ambtelijke lobbywerkgroep gevormd die de organisatie van het festival en de
European Week of Regions and Cities verzorgt.

We streven naar structurele inbedding van Europees beleid in ons internationale
beleid. In 2025 actualiseren wij de Nota Grenszland, waarin we de nieuwe
onderwerpen (onder andere de Regio Deal en deelname aan de M50) meenemen.
De nieuwe nota krijgt de naam ‘Nota (EU)regionale samenwerking & lobby’.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Dit is een doorlopende activiteit.



                                                                                     80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Grensoverschrijdende samenwerking
Onder grensoverschrijdende samenwerking valt de samenwerking met de overheid,
ondernemers en maatschappelijke organisaties in de Regio Achterhoek, Euregio en
Europa. We verbinden mensen, ondernemers, overheid en onderwijs aan beide
zijden van de grens met elkaar op het gebied van economie, onderwijs, cultuur,
toerisme en sport.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
We streven naar structurele inbedding van Europees beleid in ons internationale
beleid. In 2025 actualiseren wij de Nota Grenszland, waarin we de nieuwe
onderwerpen (onder andere de Regio Deal en deelname aan de M50) meenemen.
De nieuwe nota krijgt de naam ‘Nota (EU)regionale samenwerking & lobby’.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Dit proces is doorlopend.

Subsidies
Voor een optimale benutting van (Europese) subsidiemiddelen voor de uitvoering van
projecten en activiteiten, zetten we binnen onze organisatie een subsidiestructuur op.
Dit om subsidieverwerving binnen de organisatie te borgen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Subsidies zijn een belangrijk middel voor de gemeente Winterswijk om haar beleid te
kunnen uitvoeren en projecten te realiseren. Het verwerven van subsidies vergt
echter wel een structurele aanpak. We kiezen in Winterswijk voor een
subsidieadviseur die zich bezighoudt met het identificeren van
subsidiemogelijkheden en het coördineren van de aanvragen. Steeds meer
gemeenten werken samen om gezamenlijk subsidieaanvragen te doen. Zo wordt de
kans op succes vergroot en kunnen grotere projecten worden gerealiseerd dan
wanneer individueel subsidie wordt aangevraagd. Ook zijn er steeds meer Europese
subsidieprogramma's beschikbaar die ons als gemeenten in staat stellen om
grensoverschrijdend samen te werken.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het werven van subsidies is een doorlopend proces. We signaleren en attenderen de
organisatie structureel op subsidiemogelijkheden die zich voordoen en faciliteren
aanvragen. Samen met de gemeenten Aalten, Doetinchem en Oost Gelre hebben we
een subsidieoverleg georganiseerd, waarin we subsidiekansen met elkaar delen en
kansen gezamenlijk oppakken.

Indicatoren
(3.5) Indicatoren

                                                                                   81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>      Beschikbaarheid van direct uit te geven bedrijventerrein op korte termijn.
       Locatie De Vlijt is in herontwikkeling genomen en de verkoop van kavels is
       gestart. In de Spoorzone is de eerste kavel verkocht en in gebruik genomen.
       De verkoop van de overige kavels in de Spoorzone loopt.
      Leegstandsontwikkeling op bedrijventerreinen.
       Structureel op een te laag niveau < 1,5 %. Hoort circa 5 % te zijn voor een
       goede marktwerking.
      Lange termijn reservering voor voldoende nieuwe bedrijventerreinen volgens
       vraag- en aanbodontwikkeling zoals vastgelegd in het Regionaal Programma
       Werklocaties.
       De locatiekeuze van nieuw bedrijventerrein van 16 hectare netto is afgerond.
       Het voorkeursrecht is gevestigd en het ontwikkelkrediet is beschikbaar
       gesteld.
      Groei van het aantal arbeidsplaatsen in Winterswijk (registratie op basis van
       de provinciale werkgelegenheidsenquête).
       Het aantal banen is gegroeid van 14.690 in 2023 naar 14.870 in 2024.
      Aantal vierkante meters leegstand in het winkelcentrum.
       Over 2024 zijn op dit moment nog geen exacte cijfers bekend. De leegstand is
       redelijk stabiel. Merendeel van de leegstaande panden in het
       kernwinkelgebied wordt over het algemeen snel weer ingevuld. Er zijn een
       paar locaties die wat lastiger te vullen lijken. Ons winkelcentrum is daardoor
       aantrekkelijk en levendig te noemen.
      Aantal bezoekers van het winkelcentrum.
       Het aantal bezoekers over 2024 schatten wij in op 6,5 miljoen. Dit is
       gebaseerd op bezoekerstellingen van Locatus en GPS-gegevens van Resono.
      Aantal toeristische overnachtingen.
       676.650 overnachtingen. Bron: Monitor Toerisme Achterhoek 2022,
       uitgevoerd door bureau Ginder, in opdracht van stichting Achterhoek
       Toerisme. Dit onderzoek wordt opnieuw uitgevoerd in 2025. NB: Er is geen
       exacte registratie beschikbaar. Dit betreft een modelmatige berekening.
      Aantal leden Grenzhoppers netwerk:
       614.
      Aantal toegekende subsidies:
       € 692.720.
      Aantal georganiseerde lobbybijeenkomsten:
       acht.

Wat is het resultaat?
(3.5) Dit betreft de tekst uit de Jaarstukken 2023, deze dient geactualiseerd te
worden:
Economie
Het regionaal programma werklocaties Achterhoek 2024-2028 is vastgesteld door de
raad en vervolgens door de gedeputeerde staten Gelderland. De locatiekeuze voor
een nieuw bedrijventerrein, van 16 ha netto, is afgerond. Het voorkeursrecht is
gevestigd en het ontwikkelkrediet is beschikbaar gesteld. De voorbereiding voor het
opstellen van een gebiedsvisie is gestart. De herontwikkeling van De Vlijt is in
uitvoering en de kavelverkoop is gestart. Energiecongestie, als potentiële
belemmering van economische ontwikkeling, heeft een hoge prioriteit gekregen. In
samenwerking met industriekring OWIN, Oost NL en met subsidieondersteuning van
de provincie Gelderland, is een haalbaarheidsstudie uitgevoerd naar slimme
                                                                                  82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>energieoplossingen op onze bedrijventerreinen (Smart Energy Hub).
De beleidsvisie Toerisme & Recreatie ‘Groeien in balans’, is opgesteld met
medewerking van de Vereniging Verblijfsrecreatie Winterswijk en 100% Winterswijk
en is vastgesteld door de raad. Diverse evenementen zijn ondersteund vanuit het
daarvoor beschikbare impulsbudget.

Lobby en Europa
Subsidies en samenwerking
Het subsidieloket Winterswijk draait succesvol en biedt structurele ondersteuning bij
het benutten van provinciale en nationale subsidiekansen. Samen met Aalten, Oost
Gelre en Doetinchem vindt regelmatig overleg plaats over subsidiekansen en
gezamenlijke aanvragen. N.a.v. o.a. de subsidieregelingen ‘Toekomstbestendige
bedrijventerreinen - Realisatie fysieke maatregelen’ voor het bedrijventerrein aan de
Misterweg, DUMAVA, Wijken- en dorpendeal en verschillende fondsen is er in 2024
een bedrag van € 692.720 toegekend.
Grenzeloos samenwerken
Binnen het Grenzhoppers-netwerk is een grote bijeenkomst georganiseerd met 80
deelnemers uit Nederland en Duitsland. Het netwerk is hiermee verder verstevigd,
wat de samenwerking in de grensregio ten goede komt, onder andere bij actuele
dossiers zoals grensoverschrijdende energie-uitwisseling.
Internationale zichtbaarheid
Winterswijk was met 45 Achterhoekse bestuurders zichtbaar aanwezig op de
European Week of Regions and Cities 2024. De regio werd daar gepromoot op het
gebied van preventie en Tec.Land. Ook is deelgenomen aan de Grüne Woche in
Berlijn om de regio te profileren als duurzame, grensoverschrijdende landbouwregio.
Positionering en belangenbehartiging
Door actieve deelname aan Europese evenementen en netwerken blijft Winterswijk
stevig op de kaart staan bij provincie, Rijk en Europese instellingen. Dit draagt bij aan
het agenderen van vraagstukken zoals netcongestie en grensoverschrijdende
samenwerking.
Landelijk beleid en lobby
Winterswijk heeft zich als lid van de M50 – het netwerk van middelgrote gemeenten –
ingezet voor thema’s als leefbaarheid, woningbouw, gemeentefinanciën en
bereikbaarheid. Door deze samenwerking worden lokale vraagstukken beter vertaald
naar landelijke beleidsagenda’s. In Den Haag is tijdens het evenement ‘Laat ons niet
in de St(r)eek’ actief gelobbyd voor het behoud van regionale voorzieningen de regio
en in het bredere kader van ‘Elke regio telt’.

Financiële onderbouwing programma 3
Baten en lasten
Bedragen x €1.000




                                                                                      83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Exploitatie                                      Begroting 2024         Rekening 2024          VerschilJR2024
Baten
3.1 Openbare ruimte
2.1 Verkeer en vervoer                                            144                   247                     102
2.2 Parkeren                                                        0                     0                       0
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie                       102                    76                      -26
7.5 Begraafplaatsen en crematoria                                 242                   232                      -10
Totaal 3.1 Openbare ruimte                                        488                   554                      67
3.2 Klimaat, water en milieu
7.2 Riolering                                                 4.564                 3.673                       -890
7.3 Afval                                                     3.400                 3.455                        55
Totaal 3.2 Klimaat, water en milieu                           7.964                 7.128                       -835
3.3 Duurzaamheid
7.4 Milieubeheer                                              3.548                     733                -2.815
3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur                            2.714                 1.871                       -843
8.1 Ruimte en leefomgeving                                        397               1.037                       640
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)                1.585                     743                     -842
8.3 Wonen en bouwen                                           1.283                     987                     -296
Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen                       5.979                 4.637                  -1.342
3.5 Economie en lobby
3.1 Economische ontwikkeling                                        8                    -24                     -32
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                          113                    87                      -26
3.4 Economische promotie                                      1.266                 1.359                        93
Totaal 3.5 Economie en lobby                                  1.386                 1.421                        35
Totaal Baten                                                 19.364                14.474                  -4.890
Lasten
3.1 Openbare ruimte
2.1 Verkeer en vervoer                                        5.509                 5.456                        -53
2.2 Parkeren                                                       80                    80                       0
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie                   4.481                 4.303                       -178
7.5 Begraafplaatsen en crematoria                                 335                   331                       -4
Totaal 3.1 Openbare ruimte                                   10.405                10.171                       -235
3.2 Klimaat, water en milieu
7.2 Riolering                                                 3.612                 3.603                        -10
7.3 Afval                                                     2.913                 2.752                       -161
Totaal 3.2 Klimaat, water en milieu                           6.525                 6.354                       -171
3.3 Duurzaamheid
7.4 Milieubeheer                                              5.149                 2.231                  -2.918
3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur                            2.834                 2.124                       -711
8.1 Ruimte en leefomgeving                                    3.860                 2.465                  -1.395
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)                1.106                     -488               -1.593
8.3 Wonen en bouwen                                           1.444                 1.455                        12
Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen                       9.244                 5.557                  -3.687
3.5 Economie en lobby
3.1 Economische ontwikkeling                                      164                   136                      -28
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                          336                   234                     -102
3.4 Economische promotie                                          428                   428                       0
Totaal 3.5 Economie en lobby                                      928                   798                     -130
Totaal Lasten                                                32.251                25.110                  -7.141
Onttrekkingen
3.2 Klimaat, water en milieu
7.2 Riolering                                                      16                    15                       0
3.3 Duurzaamheid
7.4 Milieubeheer                                                   24                    24                       0


                                                                                                                84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>Exploitatie                                      Begroting 2024        Rekening 2024        VerschilJR2024
3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)                     0                    0                     0
Totaal Onttrekkingen                                              39                   39                     0
Stortingen
3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen
8.1 Ruimte en leefomgeving                                         0                    0                     0
8.3 Wonen en bouwen                                           2.000                2.000                      0
Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen                       2.000                2.000                      0
Gerealiseerd resultaat                                      -14.847               -12.597                2.251


Openbare ruimte
De baten zijn € 67.000 hoger dan begroot, wat grotendeels wordt verklaard door (€
79.000) hogere baten bij het gronddepot. Hier staan navenant hogere lasten (€
79.000) van het gronddepot tegenover, zie ook de lastenkant hieronder.

De lasten zijn € 235.000 lager dan begroot, wat grotendeels als volgt te verklaren is:
 Hogere lasten openbaar groen                                                               € 124.000 N

 Hogere lasten gronddepot                                                                   € 79.000 N

 Hogere lasten als gevolg van intrekken subsidieaanvraag opgave                             € 112.000
 centrum                                                                                    N

                                                                                            € 95.000
 Lagere lasten uitvoeringsplan LOP
                                                                                            V

 Lagere lasten provinciale landschapsprojecten                                              € 65.000 V

                                                                                            € 86.000
 Lagere lasten Japanse duizendknoop
                                                                                            V

 Lagere lasten straatmeubilair                                                              € 60.000 V

 Lagere lasten onderhoud civiele kunstwerken                                                € 70.000 V
         De hogere lasten voor het openbaar groen worden met name verklaard door
          een incidenteel hogere bijdrage aan ROVA voor het beheer van de openbare
          ruimte.
         Tegenover de hogere lasten voor het gronddepot staan navenant hogere
          baten. Zie ook de batenkant.
         De subsidieaanvraag voor de 'opgave centrum' is ingetrokken. Een eerder
          ontvangen subsidie voor deze opgave is terugbetaald aan de regio
          Achterhoek en is ten laste gebracht van het beleidsveld openbare ruimte.
          Door uitstel en bezuinigingen kon niet worden voldaan aan de
          subsidievoorwaarden. Andere vergelijkbare projecten voor de subsidie waren
          er niet. Hierdoor is besloten de subsidieaanvraag in te trekken en het
          ontvangen voorschot aan subsidie terug te betalen aan de regio Achterhoek.
         De lagere lasten voor het uitvoeringsplan LOP worden verklaard doordat bij
          diverse projecten de aanbesteding loopt en de werkzaamheden in 2025
          worden uitgevoerd. Voorgesteld wordt het budget over te hevelen naar 2025.

                                                                                                             85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>          De lagere lasten voor de provinciale landschapsprojecten worden verklaard
           doordat diverse projecten in 2025 worden afgerond. We stellen voor het
           budget over te hevelen naar 2025.
          Er zijn lagere lasten voor de bestrijding van de Japanse duizendknoop.
           Verzocht wordt het restantbudget voor de bestrijding van de Japanse
           duizendknoop naar 2025 over te hevelen. Dit werk is aanbesteed; het contract
           is voor vijf jaar. Hierbij wordt drie jaar ingezet op bestrijding en er wordt twee
           jaar gemonitord.
          Er is sprake van lagere lasten voor straatmeubilair. Verzocht wordt het
           restantbudget naar 2025 over te hevelen. Dit budget is ten behoeve van het
           borgen en in stand houden van de data. Ook betreft het de uitvoering van de
           sanering en het bijplaatsen van de noodzakelijke bebording naar aanleiding
           van de gehouden inventarisatie 2024, en de wettelijke regelgeving verplichting
           DataTop15 binnen het cluster wegen.
          Het onderhoud van de civiele kunstwerken brengt lagere lasten met zich
           mee. Dit betreft incidenteel lagere lasten als gevolg van capaciteitsgebrek,
           zowel bij uitvoerende bedrijven als in de voorbereiding.


Klimaat, water en milieu
De baten zijn € 835.000 lager dan begroot, wat grotendeels wordt verklaard doordat
de rioolheffing € 850.000 lager is dan begroot.
De afwijking van de begroting is te verklaren door een in het verleden ten onrechte
opgenomen vordering van € 622.500. Deze post is nu, éénmalig, ten laste van het
resultaat gebracht. Zonder deze éénmalige correctie zou de opbrengst niet
noemenswaardig afwijken van de begrote opbrengst. Het overige deel van het
verschil wordt verklaard door een lager waterverbruik dan begroot. Zie ook de
paragraaf lokale heffingen.
De lasten zijn € 171.000 lager dan begroot, wat grotendeels wordt verklaard door €
85.000 lagere lasten voor het project Huishoudelijk Grondstoffen Beleidsplan
(HGB) en een lagere bijdrage van € 75.000 voor de afvalverwerking van ROVA.
Voorgesteld wordt het restant van het project HGB naar 2025 over te hevelen. Dit
vloeit voort uit het raadsbesluit van februari 2024. De lagere bijdrage voor de
afvalverwerking van ROVA betreft diverse afvalstromen.

Duurzaamheid en milieu
De lagere baten van € 2.815.000 zijn grotendeels als volgt te verklaren:
                                                        € 389.000
           Lagere baten SPUK Nationaal
                                                        N
            Programma Lokale Warmte Transitie

           Lagere baten SPUK Klimaat en
                                                        € 549.000 N
            Energiebeleid

           Lagere baten SPUK
                                                        € 545.000 N
            Energiebesparende maatregelen

           Lagere baten Verduurzaming slecht
                                                        € 1.112.000 N
            geïsoleerde woningen

                                                                                          86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>       Lagere baten sanering verkeerslawaai      € 109.000 N

       Lagere baten overdracht bodemtaken        € 32.000 N
De eerste vier posten betreffen specifieke uitkeringen (SPUK). Alle beschikbaar
gestelde middelen in 2024 zijn niet volledig besteed. De niet bestede middelen
worden overgeboekt naar de post Vooruitontvangen, zodat deze middelen voor 2025
beschikbaar blijven.
Sanering van het wegverkeerslawaai:
In 2018 hebben wij een voorbereidingssubsidie ontvangen voor de sanering van het
wegverkeerslawaai. Eerste stap voor de voorbereiding is de opstelling van het
programma Sanering wegverkeerslawaai. In 2024 is het conceptsaneringsplan
opgesteld en goedgekeurd door de subsidieverstrekker BSV. Dit conceptplan wordt
gefaseerd uitgevoerd, omdat er geen beslissing is genomen over de
snelheidsbeperkende maatregelen op de Vredenseweg. Nadat het plan is
vastgesteld, wordt een bureau benaderd om de woningen te onderzoeken die een te
hoge gevelbelasting hebben. De voorbereidingssubsidie is voor dit onderzoek
bedoeld. De ontvangen middelen zijn daarom op de post Vooruitontvangen geboekt,
zodat de middelen beschikbaar blijven in 2025. Aan de raad wordt voorgesteld om
het nu nog resterende bedrag aan voorbereidingssubsidie over te hevelen naar
2025. Zie ook de toelichting aan de lastenkant.
Bodemtaken:
De gemeente heeft in 2022 € 50.000 subsidie ontvangen van de provincie voor de
uitvoering van bodemtaken onder de nieuwe Omgevingswet. Uitvoering van de taken
ligt bij de omgevingsdienst. Tot en met december 2024 is € 18.124 aan diverse
projecten binnen de regio besteed. De resterende middelen aan provinciale subsidie
zijn daarom op de post Vooruitontvangen geboekt, zodat de middelen beschikbaar
blijven in 2025. Aan de raad wordt voorgesteld het restant van de provinciale
subsidie over te hevelen naar 2025. Zie ook de toelichting aan de lastenkant.

De lagere lasten van € 2.918.000 zijn grotendeels als volgt te verklaren:
                                                     € 389.000
       Lagere lasten SPUK Nationaal
                                                     V
        Programma Lokale Warmte Transitie

       Lagere lasten SPUK Klimaat en
                                                     € 598.000 V
        Energiebeleid

       Lagere lasten SPUK Energiebesparende
                                                     € 536.000 V
        maatregelen

       Lagere lasten SPUK Verduurzaming
                                                     € 1.112.000 V
        slecht geïsoleerde woningen

       Lagere lasten stortplaats WAL                € 92.000 V

       Lagere lasten sanering verkeerslawaai        € 111.000 V

       Lagere lasten overdracht bodemtaken          € 32.000 V

                                                                               87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>De eerste vier posten betreffen de specifieke uitkeringen (SPUK) van het Rijk,
waarbij de uitgaven in 2024 lager zijn uitgevallen dan het rijksbudget. De niet
bestede middelen mogen na 2024 ook nog worden besteed en daarom stellen we
voor deze bedragen over te hevelen naar 2025. Zie ook de batenkant.
Stortplaats WAL:
De provincie is begonnen met de sanering van de stortplaats. Afgesproken is dat de
gemeente de grond levert voor de afdekking. Een deel van de uitgaven voor de
grondverwerving is in 2024 gedaan. De sanering gaat in 2025 verder; daarvoor
hebben we het resterende budget nodig. Voorgesteld wordt om dit budget naar 2025
over te hevelen.
Sanering verkeerslawaai:
Naast de provinciale subsidie voor sanering van het verkeerslawaai, is door de raad
een budget beschikbaar gesteld voor werkzaamheden die niet onder de
voorbereidingssubsidie vallen. Hiervan resteert nog € 2.790. Aan de raad wordt
voorgesteld het totaal nog beschikbare exploitatiebudget van € 111.390 (de
voorbereidingssubsidie van € 108.600 verhoogd met € 2.790) over te hevelen naar
2025. Zie ook de toelichting aan de batenkant.
Bodemtaken:
De gemeente heeft in 2022 € 50.000 subsidie ontvangen van de provincie voor de
uitvoering van bodemtaken onder de nieuwe Omgevingswet. Uitvoering van de taken
ligt bij de omgevingsdienst. Tot en met december 2024 is € 18.124 besteed aan
diverse projecten binnen de regio. Aan de raad wordt voorgesteld het restant van het
exploitatiebudget van € 31.876 over te hevelen naar 2025. Zie ook de toelichting aan
de batenkant.

Gebiedsontwikkeling en wonen
De baten zijn € 1.342.000 lager dan begroot, wat grotendeels als volgt te verklaren
is:
     Lagere baten grondexploitatie complexen € 1.685.000 N
       Het ten opzichte van de begroting voordelige resultaat van € 619.000 op de
       grondexploitatie (grex) complexen bestaat uit € 1.685.000 lagere baten en €
       2.304.000 lagere lasten. Hierbij wordt verwezen naar de paragraaf
       grondbeleid. Zie ook de lastenkant.
     Hogere baten (legesopbrengsten) uit omgevingsvergunningen € 320.000 V
       De legesopbrengsten uit omgevingsvergunningen zijn hoger dan begroot. Dit
       komt doordat in de laatste maanden van 2024 een hoger aantal nog liggende
       grote bouwaanvragen zijn vergund dan begroot.
De lasten zijn € 3.687.000 lager dan begroot, wat grotendeels als volgt te verklaren
is:
     Lagere lasten grondexploitatie complexen €2.304.000 V
       Hierbij wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid. Zie ook de
       batenkant.
     Lagere lasten Project Natuurontwikkeling Driemarkweg (afdekking kleiput) €
       405.000 V
       De voorbereiding op de definitieve herinrichting van de kleiput loopt nog,
       waaronder gesprekken met de Actiegroep Behoud Kleiput (ABK). Daarnaast
       moet er nog een overeenstemming met het waterschap komen over de
       wijziging van het inrichtingsplan. Voorgesteld wordt het restantbudget naar
       2025 over te hevelen.
     Lagere lasten Project Triparti € 685.000 V

                                                                                  88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>       Dit betreft de afkoopsom voor het recht van opstal van stichting ‘t Kreil (€
       497.500), de sloop en sanering van de locatie Dingstraat 25 (€ 100.000) en de
       afkoopsom voor de sanering van het Spoorbosje (€ 87.500), waarvan de
       werkzaamheden in 2025 gaan plaatsvinden. Zie ook het raadsbesluit van
       28/9/2023. Voorgesteld wordt het restantbudget naar 2025 over te hevelen.
      Lagere lasten Project Wooow € 142.000 V
       Het project WoooW is een samenhangende ontwikkeling van vier locaties.
       Hoewel de realisatie van een nieuw cultuurgebouw en een nieuwe functie op
       de plek van het bestaande gebouw voorlopig financieel onhaalbaar zijn, zijn er
       twee andere locaties waarop nog wel voortgang wordt geboekt. Voor die twee
       processen is voorbereidingsgeld nodig voor onderzoek, advies en ontwerp.
       Voorgesteld wordt het restantbudget naar 2025 over te hevelen.
      Lagere lasten invoering Omgevingswet € 27.000 V
       De organisatie gaat vanaf 2025 beginnen met de bouw van het
       omgevingsplan voor Winterswijk. Het bedrag wordt ingezet voor aanvullende
       trainingen van de leden van de werkgroep voor het omgevingsplan. Omdat de
       reserve voor de Omgevingswet volledig is ingezet in 2024, wordt aan de raad
       voorgesteld om het nog resterende exploitatiebudget van € 27.000 uit 2024
       over te hevelen naar 2025.

Economie en lobby
De lasten zijn € 130.000 lager dan begroot, wat grotendeels wordt verklaard door (€
37.000) lagere lasten voor het Project Dennenoord en (€ 85.000) lagere lasten voor
de uitvoering van het economische beleid.
    Lagere lasten Project Dennenoord
       De laatste werkzaamheden voor de herinrichting vinden plaats in het eerste
       en tweede kwartaal van 2025. Voorgesteld wordt het restantbudget naar 2025
       over te hevelen.
    Lagere lasten uitvoering economisch beleid
       Er is een budget van € 75.000 beschikbaar gesteld voor het programma
       toekomstbestendige bedrijventerreinen. Dit programma loopt ook in 2025 door
       en daarom stellen we voor het budget over te hevelen naar 2025. Het restant
       van het budget valt bij de jaarrekening vrij.

Onttrekkingen en toevoegingen reserves
Reserve Omgevingswet: de onttrekking van € 24.000 aan de reserves betreft de
onttrekking van het restantbedrag aan de reserve voor de invoering van de
Omgevingswet. Deze reserve is bij de Kadernota 2017 ingesteld voor de
invoeringskosten van de Omgevingswet. Voorgesteld wordt om deze reserve op te
heffen, omdat de Omgevingswet het afgelopen jaar is ingevoerd en er geen saldo
meer resteert.


Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk
Inleiding
Algemene ondersteuning, bestuur
Onze manier van besturen is betrokken, laagdrempelig en transparant. Met een
nuchtere kijk op zaken en gezond boerenverstand. We werken in het belang van de
inwoner en waarderen hun mening. We hechten aan inwonersparticipatie en trekken

                                                                                  89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>als raad en college graag samen op.

Dienstverlening
We gaan samen aan de slag en inwoners worden tijdig, actief en laagdrempelig
betrokken bij besluiten die hen direct raken. Daarnaast hebben wij aandacht voor de
interne dienstverlening en optimaliseren bestaande processen waar mogelijk.

Veiligheid en ondermijning
Je veilig voelen is een basisbehoefte en vraagt om meer aandacht. Criminaliteit
wordt voorkomen. We ondersteunen een integrale aanpak om ondermijning tegen te
gaan en onze gemeente veilig te houden.

4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening
Ambitie
We hebben een bestuur en een organisatie die er voor heel Winterswijk zijn; voor
alle inwoners, organisaties en bedrijven. We versterken de lokale democratie en
realiseren de doelen uit het coalitieakkoord.
We gaan samen aan de slag, voor en met inwoners. Inwoners worden tijdig, actief en
laagdrempelig betrokken. Daarnaast zetten wij ons in voor een krachtige organisatie
waarin we nog efficiënter gaan functioneren. Het doel hierbij is om vanaf 2024 in
toenemende mate besparingen op de organisatiekosten te realiseren.
Relevante documenten:
     Organisatievisie
     Visie op dienstverlening

Doelstellingen
We betrekken zo veel mogelijk inwoners, organisaties en bedrijven bij wat we willen
realiseren met een open en transparante bestuurlijk stijl
Activiteiten
Uitvoeren programma dienstverlening
In het uitvoeringsprogramma dienstverlening wordt de dienstverleningsvisie concreet
vertaald naar de praktijk. Wat goed gaat, blijven we goed doen. De basis op orde.
We verbeteren de dienstverlening door input te verzamelen bij klanten (klantreizen).
Ook informeren we klanten actief over de duur en status van hun aanvraag of
verzoek, en houden we ons aan de afspraken. We werken met servicenormen die we
monitoren in een dashboard waarop wordt gestuurd. Daarnaast werken we met een
proef van beeldbrieven voor laaggeletterden en anderstaligen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Belangrijke aandachtspunten zijn een tijdige afhandeling van zaken en afspraak is
afspraak. Onze manier van communiceren is open en transparant en het liefst
mondeling. Op die manier komen we meer in verbinding met de klant en creëren we
meer begrip voor onze besluiten.
In 2024 zijn we verdergegaan op de ingeslagen weg. Leidend is de
dienstverleningsvisie en het plan van de projectleider dienstverlening, opgesteld in
mei 2023.


                                                                                  90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>Op het gebied van HR, competenties, communicatie en de I-kolom worden slagen
gemaakt om de teams verder te professionaliseren. De ontwikkelingen vinden stap
voor stap plaats.

Daarnaast komt er nog meer focus op de servicenormen en de in- en externe
klanttevredenheidsonderzoeken. Om onze servicenormen te monitoren en hierop te
sturen, dienen (registratie)systemen goed ingericht te zijn/worden. Dat is nu nog niet
altijd het geval en hier zal de komende periode extra aandacht naar uitgaan.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Deze activiteit loopt het hele jaar door. Dienstverlening staat centraal in het hele
doen en laten van de gemeente Winterswijk. Daarom is het nodig om continu
aandacht te geven aan de ontwikkeling van onze dienstverlening. In de aanpak
kiezen we voor 'quickwins' voor de hele organisatie, en voor een projectmatige
aanpak in een specifiek domein.

Doelstellingen
We hebben een slagvaardige en deskundige organisatie
Activiteiten
Optimaliseren Bedrijfsvoering
We gaan noodzakelijke stappen zetten in de bedrijfsvoering. Dit doen we niet langer
onder de titel van een masterplan voor de organisatie, maar stapsgewijs, op
afzonderlijke thema’s die voor de organisatie te behappen zijn. Ondertussen blijft 'de
winkel open'.
Veel verbeterpunten zijn de afgelopen jaren al in beeld gekomen, nu is het zaak om
deze daadwerkelijk op te pakken en te borgen. We werken daarbij aan integraliteit
van werkprocessen en kijken waar zaken efficiënter en effectiever kunnen door meer
te standaardiseren. Daarnaast beperken we de inhuur van externen zoveel mogelijk.
Ook gezien de ontwikkelingen rondom de Wet deregulering beoordeling
arbeidsrelaties (DBA). We omarmen regionale samenwerking waar mogelijk, om
synergiën te benutten en kwetsbaarheden te verminderen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Een betrouwbare bedrijfsvoering is essentieel voor het goed functioneren van de
overige organisatieonderdelen.
Met goed werkende systemen en processen, op basis van actuele en juiste
informatie, is het mogelijk besluitvaardig te werk te gaan en daar waar nodig
maatregelen te nemen om (bij) te sturen. Een vereiste voor het functioneren van het
geheel is het waarborgen van actuele financiële informatie en ondersteuning. We
verbeteren onze rapportageprocessen om de organisatie heldere en gedetailleerde
financiële informatie te kunnen bieden. Dat stelt ons in staat om beter te kunnen
sturen op resultaat.

Voor het sturen op de personeelskosten wordt gebruikgemaakt van een dashboard
dat in februari 2025 in gebruik wordt genomen.


                                                                                       91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Voor de organisatieonderdelen die zich met informatie en automatisering
bezighouden, worden taken en rollen definitief bepaald en vastgelegd. Hierbij krijgt
ook de grote hoeveelheid projecten op het gebied van informatie en automatisering
aandacht. Deze projecten worden aan de hand van een realistische planning
opgepakt.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De definitieve inrichting van het team Informatie (Informatievoorziening en IT) wordt
in het eerste halfjaar van 2025 afgerond.
Het dashboard voor de personeelskosten is aan het eind van het eerste kwartaal van
2025 operationeel. Hiermee kan het management beter sturen op keuzes over de
inzet van personeel. Keuzes om bijvoorbeeld personeel in te huren, kunnen hierdoor
nog bewuster worden gemaakt. Daarmee helpen we de kosten voor inhuur van
personeel te beperken.
We beoordelen de komende periode óf en zo ja hoe we onze afschrijvingsmethodiek
beter kunnen laten aansluiten bij de realiteit. Bijvoorbeeld door restwaarde van
bezittingen toe te passen. Mogelijk heeft dit een positief effect op onze
afschrijvingslasten. Bij het opstellen van de begroting voor 2026 kan er dan voor
worden gekozen een andere afschrijvingsmethodiek toe te passen.
We blijven kijken hoe we zo goed mogelijk kunnen inkopen. Om hier meer inzicht in
te krijgen, hebben we ook een scan laten uitvoeren op onze inkopen. Hoewel onze
capaciteit op inkoop beperkt is, is een goed inkoopproces lonend en noodzakelijk om
rechtmatig in te kunnen kopen. Aan de andere kant is de waarde van een goed
inkoopproces moeilijk in geld of enige vorm van kostenbesparing uit te drukken.

We huisvesten De Post vanaf 2026 in het gemeentekantoor
Met de huisvesting van De Post in het gemeentekantoor hebben we twee doelen
voor ogen:
    Bijna alle dienstverlening van de gemeente op één locatie met bijkomende
      voordelen.
    Besparing op de huur van het gebouw en op algemene kosten.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In 2025 passen we de begane grond van het gemeentekantoor aan om collega's van
De Post te huisvesten. De cliënten van De Post willen we vanaf het vierde kwartaal
van 2025 welkom heten in het gemeentekantoor. Huisvesting van De Post in het
gemeentekantoor levert vanaf 2026 een besparing op van onder andere
huurpenningen, schoonmaakkosten en stookkosten.
Aangezien Spot niet kan verhuizen naar het gemeentekantoor (vanwege
ruimtegebrek, de doelgroep en aard van de activiteiten die daar worden
aangeboden), dient er alternatieve huisvesting te komen voor Spot. Dit brengt kosten
met zich mee (huur, nutsvoorzieningen en inrichting). In het eerste halfjaar van 2025
zal duidelijk worden hoe we vanaf 2026 omgaan met Spot.

Tijd (indicator)


                                                                                   92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>Tijd (toelichting)
De aanbesteding voor de noodzakelijke aanpassingen op de begane grond van het
gemeentehuis is gestart. De Post verhuist voor 31 december 2025 naar het
gemeentehuis.

Doelstellingen
We interesseren inwoners voor de democratie en politiek
Activiteiten
Implementatie kinderraad en andere projecten gericht op jeugd.
Er komt een kindergemeenteraad om de jeugd beter bij de politiek te betrekken.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In 2023 is voor het eerst een kindergemeenteraad gevormd onder voorzitterschap
van de burgemeester. Tijdens de vergadering van de kindergemeenteraad gaan de
kinderen met elkaar in debat over hun zelfbedachte plannen voor iets in de
gemeente wat zij willen realiseren. Het beste plan wordt ook echt uitgevoerd.

De kindergemeenteraadsvergadering is in 2024 gehouden op donderdag 25 april
2024. Het winnende plan is nog niet uitgevoerd; dit wordt alsnog gedaan in 2025.
Tijdens de vergadering in 2024 is ook de eerste kinderburgemeester van de
gemeente Winterswijk benoemd.

Vanaf 2024 heeft de kindergemeenteraad een structureel vervolg gekregen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De kindergemeenteraad krijgt ook in 2025 een vervolg.

Doelstellingen
We zorgen voor een laagdrempelige en persoonlijke gemeentelijke dienstverlening
Activiteiten
E-diensten uitbreiden en achterliggende processen optimaliseren
We breiden de e-diensten uit aan de hand van de ontwikkelingen van de
vakspecifieke software van bijvoorbeeld het sociaal en ruimtelijk domein. Waar deze
vakspecifieke software ontbreekt, ontwikkelen we zelf e-diensten. We passen
achterliggende processen aan, zodat we zo efficiënt en effectief mogelijk werken.
Daarbij streven we naar een hoge gebruikersvriendelijkheid en snelle afhandeling
van vragen van onze inwoners of andere klanten.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Er zijn inmiddels zo'n honderd e-diensten in gebruik, met name voor duurzaamheid,
burgerzaken en de Omgevingswet. Denk bijvoorbeeld aan het doorgeven van een
verhuizing, aanvragen voor de Basisregistratie Personen (BRP), aanvragen voor de
subsidie Lokale Aanpak Isolatie, verzoeken voor de Wet open overheid (Woo) of

                                                                                   93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>aanvragen voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). De
werkprocessen en systemen worden hierop aangepast, zodat de werkzaamheden zo
effectief mogelijk en digitaal kunnen verlopen. Dit proces loopt gestaag door.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het team informatievoorziening is in opbouw. Ondertussen wordt er gewerkt aan het
aanscherpen van bestaande e-diensten en de ontwikkeling en het testen van nieuwe
e-diensten, alvorens deze live te zetten.

Indicatoren
Onderstaande indicatoren dienen aangevuld te worden:
Het klantwaarderingscijfer wordt bepaald op basis van uitkomsten van het
tweejaarlijks gemeentelijk onderzoek 'Waar staat je gemeente'. Dit onderzoek heeft
de afgelopen jaren niet plaatsgevonden in Winterswijk. Er wordt gekeken naar
alternatieve methoden om de klantwaardering vast te stellen.


Wat is het resultaat?
We zijn in 2023 gestart met een kinderraad, onder leiding van de burgemeester.
Vanaf 2024 hebben we dit structureel gemaakt.

4.2 Openbare orde en veiligheid
Ambitie
We houden onze gemeente veilig, ontmoedigen criminaliteit en verhogen het
veiligheidsgevoel van onze inwoners.
Relevante documenten:
     Wabo-beleidsplan gemeente Winterswijk.
     Uitvoeringsprogramma vergunningverlening, toezicht en handhaving.

Doelstellingen
We gaan drugsproblematiek tegen
Activiteiten
Actieve aanpak straathandel drugs, onder andere bij scholen en evenementen
Bij het aantreffen van drugshandel is waar mogelijk bestuurlijke handhaving ingezet.
Daarnaast is er geïnvesteerd in de samenwerking met middelbare scholen om zowel
preventief als repressief op te kunnen treden tegen drugsgebruik en drugshandel op
scholen. In 2024 zijn er kluisjescontroles geweest bij twee middelbare scholen.
Tevens heeft Halt voorlichtingen gegeven.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Integrale samenwerking met partners is belangrijk bij de aanpak van drugshandel.
Naast het inzetten van repressieve maatregelen is er ook ingezet op preventie.

Tijd (indicator)


                                                                                   94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Tijd (toelichting)
In 2025 zetten we de activiteiten op dit thema (voorlichting, een controle en
samenwerking met de betrokken partijen) voort. Dit is een doorlopend proces.

Hard optreden tegen drugsoverlast
Samen met de politie is er opgetreden tegen drugsoverlast. Hierbij hebben wij
gebruikgemaakt van elkaars handhavingsinstrumenten.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Na drugoverlast treden we op via zowel het strafrecht als het bestuursrecht.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Dit is een doorlopend proces.

Doelstellingen
We vergroten het gevoel van veiligheid bij inwoners
Activiteiten
Samenwerking en zichtbaarheid boa's en politie
De buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) en de politie hebben een nauwe
samenwerking. Daarnaast werken de boa's nauw samen met diverse ketenpartners,
zoals jongerenwerkers en Halt. Voor die partijen zijn de boa's de ogen en oren in het
centrum, de wijk(en) en het buitengebied. We geven prioriteit aan de zichtbaarheid
en benaderbaarheid van onze boa's.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
De leefbaarheidsvraagstukken die in Winterswijk spelen zijn in toenemende mate
vergelijkbaar met kleinstedelijke problematiek. De samenwerking met de politie en de
zichtbaarheid en benaderbaarheid van de boa's is door personele wisselingen en
nog in te vullen vacatures tijdelijk minder intensief geweest in 2024.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De samenwerking tussen de politie en de boa's heeft doorlopend de aandacht.

Samen met het domein zorg werken we met een integrale aanpak voor mensen met
verward en onbegrepen gedrag
We vinden het belangrijk dat partijen die een rol spelen bij de aanpak van personen
met verward gedrag een gezamenlijke verantwoordelijkheid ervaren. We zetten in op
intensivering van de ketensamenwerking. Vanuit het Rijk zijn hiervoor gelden
beschikbaar gesteld aan het Zorg- en Veiligheidshuis Noord- en Oost Gelderland.
Met alle betrokken partijen vindt overleg plaats over een bestedingsplan voor die


                                                                                   95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>gelden, die onder andere bestemd zijn voor de versterking van de coördinatiefunctie
van het Zorg- en Veiligheidshuis en het voeren van procesregie op de doelgroep.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Met een gecoördineerde aanpak gericht op mensen met verward en onbegrepen
gedrag, is het mogelijk om zorgwekkende signalen vroegtijdig in beeld te krijgen en
op te pakken. Een gecoördineerde aanpak is zowel gericht op de juiste persoonlijke
zorg als op veiligheid voor de omgeving. Dit is onderdeel van het dagelijkse werk.
Dat is nu voldoende geborgd in de integrale aanpak met alle betrokken
ketenpartners. Er is geen nadere rapportage noodzakelijk voor dit onderwerp, omdat
dit geborgd is in de dagelijkse aanpak.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het versterken van de samenwerking is een continu proces.

Voortzetting uitbreiding bluswatervoorzieningen
De bluswatervoorzieningen in Winterswijk zijn in 2024 niet uitgebreid. Om tot een
sluitend advies te komen, werken wij nauw samen met de Veiligheidsregio Noord-
en Oost-Gelderland (VNOG). Uiteraard werken we ook in goed overleg samen met
de lokale brandweerpost.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Vanuit de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland hebben wij een advies
ontvangen over bluswatervoorziening in de gemeente. Hier wordt de komende jaren,
indien van toepassing, uitvoering aan gegeven. De uitvoering van de
bluswatervoorzieningen loopt parallel aan de gebiedsgerichte aanpak van
natuurbranden. De looptijd van dit project is 2025-2027.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De ambitie is om dit vraagstuk in 2027 afgerond te hebben.

Doelstellingen
We voorkomen en beperken criminaliteit en ondermijning
Activiteiten
Aanpak ondermijning
De regionaal coördinator ondermijning was in 2024 werkzaam voor de Achterhoekse
gemeenten. De internationale samenwerking met Duitsland op het gebied van
ondermijning is in 2024 nog niet opgestart, vanwege vertraging bij de Euregio.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
                                                                                    96
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>Om ondermijning goed tegen te kunnen gaan en ter voorkoming van een
waterbedeffect, is regionale samenwerking belangrijk. Deze regionale samenwerking
is ook in 2024 voortgezet. Er is afstemming geweest over de Wet bevordering
integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) en in de Week tegen de
Ondermijning hebben er integrale controles plaatsgevonden.


Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Dit is een doorlopend proces. Het opzetten van de samenwerking met Duitsland
loopt vertraging op. Dit is met name beïnvloed door de keuzes die stakeholders
maken. De samenwerking met Duitsland in het kader van ondermijning wordt naar
verwachting medio 2025 opgestart.

Bestrijden zorgfraude
Bij het vermoeden van zorgfraude is deze casuïstiek conform de bestaande
werkwijze integraal aangepakt.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Individuele casuïstiek of signalen zijn opgepakt door de gemeente. Het onderzoek
van Datalab GO met betrekking tot data en zorgfraude is, binnen de bestaande
ambtelijke capaciteit, niet uitgevoerd.


Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De aanpak van zorgfraude wordt in 2025 voortgezet.

Weerbaarheid van inwoners en ondernemers vergroten door preventiecampagnes
Er zijn verschillende voorlichtingscampagnes gehouden om inwoners en
ondernemers bewust te maken van de schade die ze kunnen ondervinden van
ondermijnende criminaliteit. Hierbij is ingezet op bewustwording en
meldingsbereidheid.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Er is door middel van voorlichting geprobeerd om inwoners en ondernemers bewust
te maken van de verschillende vormen van ondermijning. De gemeente heeft
deelgenomen aan de campagne van Meld Misdaad Anoniem (MMA), waarbij
inwoners ondermijnende activiteiten kunnen melden.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)


                                                                                   97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>In 2025 worden de bewustwordingscampagnes voortgezet, waarbij in de Week van
de Veiligheid tweejaarlijks extra aandacht is voor preventie.

Doelstellingen
We voorkomen oplichting en digitale criminaliteit
Activiteiten
Bewustwording cyberweerbaarheid
In 2024 zijn er activiteiten georganiseerd voor mensen van alle leeftijden, zodat zij op
hun eigen niveau cyberweerbaar zijn gemaakt.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In het eerste kwartaal van 2024 is er door de politie en gemeente een bijeenkomst
georganiseerd, waarbij voorlichting is gegeven aan senioren over cybercrime. Verder
is er tijdens de 'Week van de digitale veiligheid' voor jongeren en ondernemers een
voorlichting georganiseerd in het kader van preventie.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het aanbieden van de voorlichtingen gaat in 2025 door.

Organiseren cyber security scan voor ondernemers
In overleg met de ondernemersverenigingen organiseren wij een cyber security scan
voor ondernemers.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In samenwerking met het Platform Veilig Ondernemen en de politie is er in
2024 ingezet op de digitale weerbaarheid van mkb-ondernemers door onder andere
een cyber-ontbijt te organiseren. Het organiseren van een cyber security scan is hier
geen onderdeel van geweest, omdat er weinig animo was vanuit ondernemers.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Voorafgaand is er een behoeftepeiling gedaan en er bleek nauwelijks animo te zijn.
We geven hier dus geen vervolg aan.

Indicatoren
Om te kunnen beoordelen of we de genoemde doelstellingen hebben behaald,
raadplegen we onderstaande bronnen:

• De misdaadcijfers van de politie:
In 2024 zijn in de gemeente Winterswijk 1.160 misdrijven geregistreerd, tegenover
1.000 in 2023. Na een voorzichtige daling in 2023, is er in 2024 sprake van een licht
stijging. Een verklaring hiervoor is op dit moment niet te geven.

                                                                                     98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>• De Veiligheidsmonitor:
In 2023 hebben wij wederom deelgenomen aan de Veiligheidsmonitor. De
uitkomsten hiervan gebruiken we om de inzet in 2024 en 2025 mede te bepalen.
Uiteraard wel in samenhang met het Integraal Veiligheidsplan en het daarbij
behorende uitvoeringsplan.
• Conneqt:
We hebben in 2024 54 overlastmeldingen ontvangen, dit zijn aanzienlijk minder
meldingen dan in 2023. Onder deze meldingen vallen allerlei soorten overlast.
Op basis van deze bronnen krijgen wij onder andere inzicht in het percentage
inwoners dat zich veilig voelt, het aantal misdrijven dat wordt gepleegd en het aantal
overlast meldingen. Wij streven naar een stijging van dat percentage inwoners dat
zich veilig voelt, en een daling van het aantal misdrijven en gevallen van overlast. Op
basis van de gegevens uit deze bronnen, kunnen wij onze inzet waar nodig
bijsturen.

Wat is het resultaat?
In 2024 hebben wij ons weer breed ingezet voor de veiligheid in onze gemeente. Er
zijn verschillende stappen gezet om Winterswijk nog veiliger en leefbaarder te
maken. Een vaste waarde is het ondermijningsoverleg. Dit faciliteren wij als
Winterswijk voor de hele regio. Dit houdt in dat verschillende ketenpartners
maandelijks samenkomen om signalen van ondermijning te bespreken en hier
concrete acties op inzetten. Hiermee kunnen we lokale, maar ook regionale
ondermijning aanpakken.
Vanuit de politie is een lichte daling zichtbaar op het gebied van overlastmeldingen.
Waren dit er in 2023 nog 891 meldingen, gaat het in 2024 om 838 meldingen. Deze
meldingen variëren van overlast door een dronken persoon, tot overlast van een
persoon met onbegrepen gedrag. Op gebied van het aantal geregistreerde
misdrijven in Winterswijk is echter een lichte stijging zichtbaar. Waar in 2023 nog
1.000 misdrijven zijn geregistreerd, waren dit er in 2024 1160.
In het kader van het optreden tegen drugsoverlast, is in samenwerking met de politie
zowel bestuurlijk als strafrechtelijk opgetreden in voorkomende gevallen. Zo maken
we goed gebruik van elkaars handhavende instrumentarium.
In 2023 heeft Winterswijk weer deelgenomen aan de Veiligheidsmonitor. Eind 2023
is het onderzoek uitgevoerd; de resultaten van het onderzoek zijn in 2024
opgeleverd. Hierin zijn ook de veiligheidsgevoelens van inwoners meegenomen
Via waarstaatjegemeente.nl zijn aan de hand van verschillende veiligheidsthema’s
de (voorlopige) cijfers die betrekking hebben op de Gemeente Winterswijk te
raadplegen.
De zichtbaarheid van de boa's en de samenwerking met de politie hebben nog beter
vorm gekregen in 2024. Er is een structurele kennisoverdracht tussen de politie en
de boa's. Zij kunnen gezamenlijk op locatie werken en elkaar hiermee optimaal van
informatie voorzien. Samen werkzaamheden op straat verrichten is een natuurlijke
volgende stap, die ook zoveel mogelijk wordt gezet. Deze samenwerking willen we
ook in 2025 verder voortzetten.
De interne samenwerking met het sociaal domein is ook structureel geborgd in de
organisatie. Dit valt inmiddels onder de dagelijkse gang van zaken, waarbij een
nauwe afstemming plaatsvindt met de collega's van zorg en veiligheid.




                                                                                    99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>Financiële onderbouwing programma 4
Baten en lasten
Bedragen x €1.000
Exploitatie                                          Begroting 2024         Rekening 2024         VerschilJR2024
Baten
4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening
0.1 Bestuur                                                            61                   186                    125
0.2 Burgerzaken                                                       605                   638                     33
0.4 Overhead                                                      1.054                 1.486                      432
Totaal 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening                1.721                 2.310                      590
4.2 Openbare orde en veiligheid
1.1 Crisisbeheersing en brandweer                                       0                    -2                      -2
1.2 Openbare orde en veiligheid                                       124                    35                     -90
Totaal 4.2 Openbare orde en veiligheid                                124                    32                     -92
Totaal Baten                                                      1.845                 2.343                      498
Lasten
4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening
0.1 Bestuur                                                       3.503                 2.640                      -863
0.2 Burgerzaken                                                   1.133                 1.164                       31
0.4 Overhead                                                     14.122                13.854                      -267
Totaal 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening               18.757                17.659                 -1.099
4.2 Openbare orde en veiligheid
1.1 Crisisbeheersing en brandweer                                 2.182                 2.160                       -22
1.2 Openbare orde en veiligheid                                   1.150                 1.030                      -120
Totaal 4.2 Openbare orde en veiligheid                            3.332                 3.190                      -142
Totaal Lasten                                                    22.089                20.848                 -1.240
Onttrekkingen
4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening
0.1 Bestuur                                                      11.962                 8.583                 -3.379
Stortingen
4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening
0.1 Bestuur                                                       4.604                 1.375                 -3.229
Gerealiseerd resultaat                                          -12.886                -11.298                 1.588


Bestuur, organisatie en dienstverlening
De baten zijn € 590.000 hoger dan begroot, wat grotendeels als volgt is te verklaren:
    Een nadeel van € 110.000 als gevolg van een afrekening van het btw-
       compensatiefonds in 2024 over eerdere jaren.
    Per saldo € 452.000 hogere inkomsten door uitgeleend personeel of
       doorberekende personeelslasten aan specifieke uitkeringen (SPUK) bij
       verschillende teams. Hier staat aan de lastenkant een nadeel van € 584.000
       tegenover.
    Er is sprake van een niet begrote onttrekking aan de Regeling Vervroegde
       Uittreding (RVU) van € 235.000. Aan de lastenkant bestaat een nadeel van
       nagenoeg hetzelfde bedrag (€ 237.000). Deze bedragen zien met name toe
       op overeenkomsten die gesloten zijn na het opmaken van de tweede
       prognose.
De lasten zijn € 1.099.000 lager dan begroot, wat grotendeels als volgt is te
verklaren:
    Er is sprake van een voordeel door uitvoering van het raadsbesluit 2024,
       nummer V-09 van 30-5-24. Het van de vorige Regio Deal-periode resterende
       cofinancieringsbedrag is te reserveren voor de cofinanciering van de nieuwe


                                                                                                               100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>       Regio Deal 2024 - 2028, voor een bedrag van € 214.000. Dit budget is
       overgeheveld naar 2025.
      Er gelden lagere lasten voor gerechtelijke procedures van € 233.000, doordat
       de procedures nog lopen. Dit budget is overgeheveld naar 2025.
      Er is sprake van een lagere dotatie aan de voorziening Algemene
       pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa) van € 170.000, in verband met
       een te hoge dotatie in voorgaande jaren.
      Er zijn lagere uitgaven aan informatiebeveiliging (€ 269.000) en ICT-kosten (€
       1.240.000), omdat projecten vanwege beperkte capaciteit niet gerealiseerd
       zijn. In 2025 wordt dit beleid geactualiseerd en in kaart gebracht wat de
       noodzakelijke acties zijn. Daarvoor zal, indien nodig, opnieuw budget worden
       aangevraagd.
      Er is sprake van een voordeel door vrijval van de voorziening voor voormalig
       personeel van € 80.000, en een niet begroot nadeel van € 237.000 door de
       toevoeging aan de voorziening Regeling Vervroegde Uittreding (RVU)
       (gecompenseerd door een voordeel aan de batenkant).
      Er geldt een nadeel van € 584.000 op de diverse personeelsbudgetten, met
       name veroorzaakt door hogere inhuurlasten vanwege het niet vast kunnen
       vervullen van vacatures. De kosten voor inhuur zijn hoger dan de besparing
       op vaste personeelskosten door het niet invullen van vacatures. Dit nadeel
       wordt grotendeels gecompenseerd door de hogere inkomsten van uitgeleend
       personeel.
      Er zijn lagere lasten (€ 65.000), omdat er minder opleidingskosten zijn
       gemaakt dan gepland. Met name door tijdelijke vervulling van functies binnen
       het managementteam.
      Er is sprake van een nadeel van € 229.000 op de urendekking van de
       grondexploitatie en kredieten. De belangrijkste reden voor het achterblijven
       van de begrote urendekking is dat een aantal infrastructurele werken zijn
       vertraagd.

Openbare orde en veiligheid
De baten zijn € 92.000 lager dan begroot, wat grotendeels als volgt is te verklaren:
     Lagere baten overlastgevende asielzoekers € 100.000 N
De in 2024 ontvangen eenmalige specifieke uitkering van het Rijk voor
overlastgevende asielzoekers in 2023 en 2024 is niet besteed. In verband met het
vaststellen van de beleidsnotitie cameratoezicht in 2025, zullen de uitgaven pas na
het vaststellen van dit beleid volgen. Aan het Rijk is verzocht om de regeling te
verlengen. De ontvangen middelen zijn daarom op de post Vooruitontvangen
geboekt, zodat de middelen beschikbaar blijven in 2025. Aan de raad wordt
voorgesteld om het bedrag van de rijksuitkering over te hevelen naar 2025. Zie ook
de toelichting aan de lastenkant.
De lasten zijn € 142.000 lager dan begroot, wat grotendeels als volgt is te verklaren:
     Lagere lasten overlastgevende asielzoekers € 100.000 V
In verband met het vaststellen van de beleidsnotitie cameratoezicht in 2025, zullen
de uitgaven pas na het vaststellen van dit beleid volgen. Aan de raad wordt
voorgesteld het exploitatiebudget over te hevelen naar 2025. Zie ook de toelichting
bij de baten




                                                                                   101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>Onttrekkingen en toevoegingen reserves
In de jaarstukken 2023 is onder de financiële onderbouwing in programma 4
opgenomen om € 150.375 te onttrekken aan de reserve Organisatieontwikkeling,
voor de implementatie van Office 365.
Deze onttrekking heeft niet plaatsgevonden, omdat dit bekostigd is uit reguliere
exploitatiebudgetten. Aan deze reserve is, conform de begroting, € 1.000.000
gedoteerd.


Programma 5 Inkomsten van Winterswijk
Inleiding
Dit programma omvat de inkomsten van onze gemeente die ook algemene
dekkingsmiddelen zijn: de algemene uitkering uit het gemeentefonds en onze lokale
heffingen.
In de beleidsvelden staan de activiteiten en budgetten die ook daadwerkelijk bij onze
ambities en doelstellingen horen én waarop wij (bij)sturingsmogelijkheden hebben.
Het college voert de begroting uit binnen de programma's en is in dat kader bevoegd
om activiteiten bij te sturen en budgetten bij te stellen binnen het betreffende
programma.
De (bij)sturingsmogelijkheden op programma 5 zijn beperkt. Op de algemene
uitkering hebben wij als individuele gemeente geen invloed. Daarnaast kunnen we de
hoogte van de lokale heffingen alleen voor aanvang van het begrotingsjaar bepalen.
Het gaat om inkomsten die geen directe relatie hebben met de uitgaven in onze
begroting. Daarom past het niet om met deze inkomsten te schuiven ter dekking van
andere lasten. Isolatie van de algemene middelen in een eigen programma is dan de
meest logische keuze.

5.1 Algemene middelen
Ambitie
We zijn een financieel gezonde gemeente. De ambities in onze begroting zijn in
evenwicht met de gemeentelijke financiën voor de korte en lange termijn.
Relevante documenten:
    Financiële verordening gemeente Winterswijk
    Treasurystatuut
    Planning- en control-documenten

Doelstellingen
Behouden gezonde financiële positie
Activiteiten
Monitoren van uitvoering van begroting via P&C-documenten
Met de documenten in onze planning- en control-cyclus stellen we onze ambities,
doelstellingen en activiteiten voor het komende jaar vast (de begroting). Daarnaast
volgen we de realisatie ervan (bestuursrapportage), stellen we indien nodig
budgetten bij (financiële prognoses) en leggen we verantwoording af (jaarstukken).
Hierdoor houden we zicht op onze financiële positie en kunnen we bijsturen wanneer
dat nodig is.

Kwaliteit (indicator)


                                                                                   102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>Kwaliteit (toelichting)
In 2024 zijn de volgende P&C-documenten opgesteld:
     Jaarstukken 2023.
     Eerste bestuursrapportage, inclusief eerste financiële prognose 2024.
     Begroting 2025-2028.
     Tweede voortgangsrapportage, inclusief tweede financiële prognose 2024.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
De P&C-documenten zijn conform de planning ter vaststelling voorgelegd aan de
raad.
     Jaarstukken 2023, 27 juni 2024.
     Eerste bestuursrapportage 2024, inclusief kaderbrief, 27 juni 2024.
     Tweede voortgangsrapportage, inclusief tweede financiële prognose 2024, 19
       december 2024.
     Begroting 2025-2028, 7 november 2024.

We verzelfstandigen het onderhoud van de begraafplaats
Het college heeft besloten dat er niet wordt bezuinigd op het onderhoud van de
begraafplaats en dat het onderhoud niet wordt verzelfstandigd.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Het college heeft besloten dat er niet wordt bezuinigd op het onderhoud van de
begraafplaats en dat het onderhoud niet wordt verzelfstandigd.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Het college heeft besloten dat er niet wordt bezuinigd op het onderhoud van de
begraafplaats en dat het onderhoud niet in de markt wordt gezet.

Doelstellingen
We streven naar een jaarlijks structureel sluitende begroting
Activiteiten
Vaststellen begroting
We streven naar een jaarlijks structureel sluitende begroting. Deze presenteren we in
de begroting.
De tweede prognose voor 2024 laat een aanzienlijke positieve bijstelling van het
resultaat zien. Het bij de eerste prognose verwachte negatieve resultaat wordt
hiermee omgedraaid.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
In het financiële hoofdstuk van de bestuursrapportage nemen we een overzicht op
waarin we het structurele en incidentele begrotingsresultaat presenteren.

                                                                                 103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Na vaststelling van de begroting wordt de voortgang gemonitord in twee tussentijdse
rapportages. De raad heeft deze rapportages vastgesteld op respectievelijk 27 juni
2024 en 19 december 2024.

Doelstellingen
Zorgen voor voldoende investeringsruimte
Activiteiten
Integrale afwegingen bij begrotingsbehandeling
In de zomer van 2023, tijdens de totstandkoming van de begroting voor 2024,
ontstond het inzicht dat ons financieel meerjarenperspectief substantiële tekorten
kende. Er is toen gekozen voor het opstellen van een sluitende begroting voor 2024
en 2025. We maken een pas op de plaats met de grote projecten en we nemen voor
2026 en verder geen onomkeerbare beslissingen.

Kwaliteit (indicator)

Kwaliteit (toelichting)
Met de begroting voor 2024 en de daarin opgenomen voorstellen, heeft de raad
inzicht gekregen in de ontwikkelingen in het meerjarenperspectief en de
mogelijkheden om afwegingen te maken over de inzet van de middelen.

Tijd (indicator)

Tijd (toelichting)
Raadsbehandeling in november.

Indicatoren
De indicatoren voor de algemene middelen zijn:
    Financiële kengetallen
    Weerstandsratio
Een toelichting op deze indicatoren staat in de paragraaf weerstandsvermogen.

Wat is het resultaat?
Voor het onderdeel resultaat verwijzen naar het hoofdstuk 'Financiële ontwikkelingen
en resultaten in 2024'.

5.2 Lokale belastingen
Ambitie
De ambitie van de gemeente met betrekking tot lokale belastingen is tweeledig.
Enerzijds streeft de gemeente ernaar om haar financiële onafhankelijkheid te
vergroten door efficiënte en evenwichtige lokale belastingen te innen. Dit stelt de
gemeente in staat om de nodige middelen te genereren om essentiële openbare
diensten te financieren. Anderzijds is er een streven naar het waarborgen van
transparantie en rechtvaardigheid in het belastingstelsel, waarbij de lasten eerlijk

                                                                                       104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>worden verdeeld over de inwoners en bedrijven. Deze dualiteit van financiële
stabiliteit en sociale verantwoordelijkheid vormt de kern van de gemeentelijke
belastingambitie en draagt bij aan het welzijn van de gemeenschap als geheel.
Onze lokale belastingdruk is in balans met het niveau van dienstverlening dat we
bieden. Wanneer het gaat om heffingen en leges, is ons uitgangspunt dat deze
doorgaans de kosten dekken. Tenzij ze significant afwijken van vergelijkbare tarieven
in andere gemeenten, of als er sprake is van een plotselinge aanzienlijke verhoging.
Om ervoor te zorgen dat onze ambities financieel haalbaar blijven, leggen we tevens
de nadruk op het verkrijgen van (Europese) subsidies in plaats van het verhogen van
lokale belastingen.
Relevante documenten:
     Belastingverordeningen

Doelstellingen
De onroerende zaakbelastingen wordt gefixeerd op de opbrengst met uitzondering
van inflatie en areaaluitbreiding
Doelstellingen
We maken meerjarige afspraken over de toeristenbelasting
Indicatoren
Hiervoor wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen.

Wat is het resultaat?
De lokale belastingdruk voldoet voor 2024 aan de verwachtingen.

Financiële onderbouwing programma 5
Baten en lasten
Bedragen x €1.000




                                                                                 105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Exploitatie                                       Begroting 2024          Rekening 2024          VerschilJR2024
Baten
5.1 Algemene middelen
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden                         1.102                      472                     -631
0.5 Treasury                                                       816                1.180                       363
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen               71.730                 72.129                       399
gemeentefonds
0.8 Overige baten en lasten                                          0                      0                       0
Totaal 5.1 Algemene middelen                                  73.649                 73.781                       132
5.2 Lokale belastingen
0.61 OZB woningen                                              4.086                  4.066                        -21
0.62 OZB niet-woningen                                         3.060                  3.068                         9
0.64 Belastingen overig                                             50                     65                      15
Totaal 5.2 Lokale belastingen                                  7.196                  7.199                         2
Totaal Baten                                                  80.845                 80.979                       134
Lasten
5.1 Algemene middelen
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden                             924                    529                     -395
0.5 Treasury                                                       -814               -1.031                      -217
0.8 Overige baten en lasten                                         36                      0                      -36
Totaal 5.1 Algemene middelen                                       146                    -502                    -649
5.2 Lokale belastingen
0.61 OZB woningen                                                  287                    241                      -46
0.62 OZB niet-woningen                                              94                    104                       9
0.64 Belastingen overig                                             22                     22                       0
Totaal 5.2 Lokale belastingen                                      404                    367                      -37
Totaal Lasten                                                      551                    -135                    -686
Gerealiseerd resultaat                                        80.295                 81.115                       820


Algemene middelen
Aan de batenkant van de algemene middelen is een voordeel van € 132.000
gerealiseerd. De belangrijkste verklaringen hiervoor zijn:
    Er is sprake van een nadeel op het beheer van gronden en gebouwen van per
       saldo € 236.000 (€631.000 lagere baten en € 395.000 lagere lasten). Dit
       betreft met name een hogere interne doorbelasting van afschrijvingslasten (€
       199.000), en is een administratieve correctie.
    Er is een voordeel van € 352.000 uit hogere kortlopende rentebaten door
       investeringen die niet zijn gerealiseerd in 2024. Hierdoor zijn liquide middelen
       uitgezet bij het schatkistbankieren.
    Er geldt een voordeel van € 399.000 uit de algemene uitkering. Dit betreft een
       hogere bijdrage vanuit het Rijk in de decembercirculaire ten opzichte van de
       septembercirculaire. Deze verhoging wordt met name verklaard vanwege een
       extra ontvangen uitkering voor diverse taakmutaties.
Aan de lastenkant van de algemene middelen is een voordeel gerealiseerd van €
649.000. Het voordeel aan de lastenkant wordt verklaard door:
    De lagere interne doorbelasting van afschrijvingslasten, zie hierboven onder
       baten.
    Een hogere doorberekende rente van € 191.000 aan de grondexploitatie. Dit
       betreft een niet begrote grex-rente, gebaseerd op 2% van de bouwgronden in
       exploitatie. Dit is een budgetneutrale post, de boekwaarde muteert met
       hetzelfde bedrag.



                                                                                                              106
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>Lokale belastingen
In dit beleidsveld is er aan de baten- en lastenkant geen sprake van materiële onder-
of overschrijdingen. De mutaties blijven onder de € 50.000.

Onttrekkingen en toevoegingen reserves
Voor dit programma zijn geen mutaties in reserves voorzien.


Paragrafen
Paragraaf lokale heffingen
Inleiding
Deze paragraaf gaat over de gemeentelijke belastingen. Na de algemene uitkering
uit het gemeentefonds vormen de belastingen onze belangrijkste inkomstenbronnen.
We onderscheiden drie typen gemeentelijke belastingen. De onderstaande drie
belastingtypen lichten we later in deze paragraaf verder toe:
     Algemene belastingen
     Bestemmingsheffingen
     Retributies
De opbrengsten van de algemene belastingen tellen we op bij de algemene
middelen. Dit betekent dat we de opbrengsten van deze belastingen niet labelen. We
kunnen ze daardoor voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen inzetten.
Voorbeelden van deze algemene belastingen zijn de onroerendezaakbelastingen
(OZB), precariobelasting, reclamebelasting, forensenbelasting en toeristenbelasting.
De opbrengsten van bestemmingsheffingen zijn voor specifieke voorzieningen. Deze
specifieke voorzieningen hebben wel een duidelijk algemeen belang. Onder deze
categorie vallen de afvalstoffenheffing en rioolheffing.
We heffen retributies als de gemeente een specifieke dienst verleent. Leges,
begraafrechten en marktgelden zijn de belangrijkste retributies binnen de gemeente
Winterswijk.
We mogen geen winst maken op bestemmingsheffingen en retributies. De begrote
opbrengst mag dus niet hoger zijn dan de begrote kosten om de diensten te
verlenen.

Beleid
We hanteren de volgende uitgangspunten:
    De opbrengst van de onroerendezaakbelasting (OZB) is in 2024 gelijk aan die
       van 2023 (exclusief inflatie en areaaluitbreiding).
    Het inflatiepercentage van 4,2% is gebaseerd op de Loon- en prijsindices
       CPB. Dit staat in tabel 2.2.3 van de meicirculaire van het gemeentefonds
       2023.
    De rioolheffing is 100% kostendekkend op basis van het Gemeentelijk
       Waterplan (GWP).
    De afvalstoffenheffing is 100% kostendekkend.
    Bij de leges streven we naar 100% kostendekking.

Belastingdruk
De belastingdruk geeft aan welke belastingen onze inwoners direct in hun
portemonnee voelen. Om deze belastingdruk te berekenen, tellen we de OZB,
afvalstoffenheffing en riool- en waterzorgheffing bij elkaar op.

                                                                                 107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>In de tabel Belastingdruk 2024 rekenen we met een WOZ-waarde van € 297.000
voor een woning. De verwachte waardestijging voor woningen was 3%. Verderop in
deze paragraaf lichten we de vermelde bedragen verder toe.
De belastingdruk voor de inwoner zag er als volgt uit:

                 Gezin (eigen woning)             2023                                2024
                                                 WOZ-waarde € 288.000                WOZ-waarde € 297.000*
Belastingen:
Onroerendezaakbelasting                                        279,00                               293,00
Afvalstoffenheffing
- vastrecht                                                    182,00                               187,00
- variabel deel (14 aanbiedingen)                               21,00                                21,00
Rioolheffing (135 m³)                                          380,70                               384,75
Totaal                                                         862,70                               885,75


                 Gezin (huurwoning)               2023                                2024
Belastingen:
Afvalstoffenheffing
- vastrecht                                                    182,00                               187,00
- variabel deel (14 aanbiedingen)                               21,00                                21,00
Rioolheffing (135 m³)                                          380,70                               384,75
Totaal                                                         583,70                               592,75
*3% waardestijging



De belastingdruk voor 2024 stijgt in vergelijking met 2023
De belastingdruk is in 2024 gestegen in vergelijking met 2023. De stijging komt door
een hogere OZB en afvalstoffenheffing. De stijging van de OZB is het gevolg van de
stijging van de WOZ-waarde in combinatie met het fixeren van het tarief. Daarnaast
is het tarief voor de afvalstoffenheffing gestegen. Dit komt doordat de kosten van
ROVA gestegen zijn. De kosten voor het aanbieden van restafval in 2023 zijn
verwerkt in de aanslagoplegging van 2024, zodat er maar één aanslag nodig is. Voor
een verdere toelichting over de wijze van heffing van de afvalstoffenheffing,
verwijzen we naar het kopje ‘Afvalstoffenheffing’.

Opbrengst heffingen
                    Belastingsoort      Rekening 2023         Begroting 2024            Rekening 2024
OZB eigenaren woningen                           3.726.000               3.907.000               4.035.000
OZB eigenaren niet-woning                        1.739.000               1.816.000               1.820.000
OZB gebruikers niet-woning                       1.192.000               1.244.000               1.248.000
OZB totaal                                       6.657.000               6.967.000               7.103.000
Reclamebelasting                                  108.000                 105.000                  104.000
Toeristenbelasting                                850.000                1.054.000               1.135.000
Forensenbelasting                                  95.000                  90.000                  120.000
Precariobelasting                                  62.000                  50.000                   65.000
Afvalstoffenheffing                              2.769.000               2.910.000               2.854.000
Rioolheffing                                     3.822.000               4.174.000               3.324.000
Grafrechten                                       256.000                 242.000                  232.000
Marktgelden                                       116.000                 104.000                   65.000
Leges omgevingsvergunningen                       920.000                 874.000                1.972.000
Leges (overig)                                    333.000                 581.000                  653.000
Totaal                                          15.988.000              17.151.000              17.627.000




                                                                                                     108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>Onroerendezaakbelastingen
Onroerendezaakbelastingen € 7.103.000 (begroot: € 6.967.000)
De opbrengst van de onroerendezaakbelastingen (OZB) ligt in lijn met de begroting.
De opbrengst komt tot stand door de WOZ-waarde te vermenigvuldigen met het
tarief. De WOZ-waarde wordt ieder jaar opnieuw vastgesteld. De dalingen en
stijgingen hebben dus een directe invloed op de OZB-opbrengst.
Voor 2023 was de totale OZB-opbrengst begroot op € 6.967.000. Uiteindelijk is €
7.103.000 aan OZB opgelegd. Dit is een verschil van 1,9%. Verschillen zijn er altijd.
Dat komt doordat de definitieve WOZ-waarden en dus ook de verwachte OZB-
opbrengst bij het opstellen van de begroting nog niet bekend zijn.
De OZB-tarieven voor 2024 waren als volgt:

                        Tarieven onroerendezaakbelasting (OZB)   2023          2024
Eigendom woning                                                     0,0969%         0,0987%
Eigendom niet-woning                                                0,2616%         0,2672%
Gebruik niet-woning                                                0,1636%*         0,2114%
*Eenmalige aanpassing



Toeristenbelasting
Toeristenbelasting € 1.135.000 (begroot: € 1.054.000)
Voor 2024 golden hogere tarieven dan in 2023. Door een toename van het aantal
overnachtingen zijn de opbrengsten hoger dan begroot.

Forensenbelasting
Forensenbelasting € 120.000 (begroot: € 90.000)
De opbrengst is hoger dan begroot. Het tarief is gestegen in dezelfde lijn als de
toeristenbelasting, echter was dit niet verwerkt in de begroting.

Precariobelasting
Precariobelasting € 65.000 (begroot: €50.000)
We heffen precariobelasting voor het gebruik van gemeentegrond. Denk hierbij
bijvoorbeeld aan de terrassen bij cafés en restaurants, en aan uitstallingen.
De meeropbrengst van € 15.000 lijkt structureel; dit wordt in toekomstige begrotingen
meegenomen.

Afvalstoffenheffing
Afvalstoffenheffing € 2.854.000 (begroot € 2.910.000)
De iets lagere opbrengst (-2%) is te verklaren doordat minder aanbiedingen van
restafval zijn gedaan dan verwacht. Inwoners betalen alleen voor het aanbieden van
hun restafval. Herbruikbare afvalstoffen halen we tegen nultarief op. De
afvalstoffenheffing bestaat daarom uit een vastrecht en een tarief per
restafvalaanbieding.




                                                                                      109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>              Tarieven afvalstoffenheffing                 2023          2024
Afvalstoffenheffing
Vastrecht                                                     182,00       187,00
Variabel:
Ondergrondse verzamelcontainer                                    1,50          1,50
140 liter restafvalcontainer                                      6,00          6,00
240 liter restafvalcontainer                                      9,00          9,00


                 Aanbiedingen restafval                    2020          2021          2022           2023             2024
Ondergrondse afvalcontainer                                  173.001      165.656       149.224        144.166              147.103
140 liter afvalcontainer                                          347           350           344             319              336
240 liter afvalcontainer                                      18.476       17.192        16.237             15.837           16.062



Rioolheffing
Rioolheffing € 3.324.000 (begroot: € 4.174.000)
De afwijking van de begroting is met name te verklaren door een in het verleden ten
onrechte opgenomen vordering van € 622.500. Deze post is nu, éénmalig, ten laste
van het resultaat gebracht. Zonder deze éénmalige correctie zou de opbrengst niet
noemenswaardig afwijken van de begrote opbrengst. Het overige deel van het
verschil wordt verklaard door een lager waterverbruik dan begroot.

                               Tarieven riool- en waterzorgheffing                                   2023              2024
Per m³
0-500 m³                                                                                                     2,82              2,85
501 - 5.000 m³                                                                                               2,78              2,80
5.001 - 20.000 m³                                                                                            2,73              2,76
20.001 m³ en meer                                                                                            0,00              0,00



Grafrechten
Grafrechten € 232.000 (begroot: € 242.000)
De opbrengsten zijn in lijn met de begroting.

Marktgelden
Marktgelden € 65.000 (begroot € 104.000)
De afwijking komt voort uit het feit dat de aanslag voor het eerste kwartaal van 2024
al in 2023 is opgelegd en dus ook in 2023 is geboekt. Als het in 2024 was geboekt,
was er geen noemenswaardige afwijking.

                                 Tarieven marktgelden                                         2023                   2024
Per m²:
Zaterdag                                                                                             0,98                      0,98
Zaterdag vette waren                                                                                 1,33                      1,33
Woensdag                                                                                             0,62                      0,62
Woensdag vette waren                                                                                 0,83                      0,83



Leges algemene dienstverlening
De afwijkingen in de opbrengsten van de leges zijn tweeledig. De stijging van de
leges voor de aanvraag van documenten zit deels in de prijsstijging, doorgevoerd
door het Rijk. Ook zijn er veel meer aanvragen binnengekomen, omdat voor het eerst
identiteitsbewijzen met een geldigheid van tien jaar zijn verlopen.
De legesopbrengsten uit omgevingsvergunningen zijn aanzienlijk hoger dan begroot.
Dit komt allereerst doordat er qua bouwinvestering een aanmerkelijk hoger aantal

                                                                                                                              110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>grote aanvragen ingediend en vergund zijn. Daarnaast is er eind 2023, net voor de
invoering van de Omgevingswet, nog een bulk aan aanvragen onder het oude
regime ingediend. Tot slot is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) per 1
januari 2024 alleen nog maar ingevoerd voor nieuwe bouwwerken in gevolgklasse 1,
en nog niet voor verbouwingen. Ten tijde van het opstellen van de begroting 2024 is
uitgegaan van volledige invoering van de Wkb per 1 januari 2024, omdat toen nog
niet bekend was dat slechts gedeeltelijke invoering plaats zou vinden.

Reclamebelasting
Reclamebelasting € 104.000 (begroot € 105.000)
De opbrengst ligt in lijn met de begroting. Na aftrek van de kosten (ongeveer €
10.000) wordt de opbrengst overgemaakt naar het Ondernemingsfonds Centrum
Winterswijk (OFCW).

Kwijtschelding
We verleenden voor € 180.000 kwijtschelding van gemeentelijke belastingen.
Inwoners die op het sociaal minimum leven, kunnen kwijtschelding aanvragen voor
de afvalstoffenheffing en de rioolheffing.
Voor inwoners die het afgelopen jaar kwijtschelding hebben gehad, laten we bij het
Inlichtingenbureau controleren of zij nog voldoen aan de voorwaarden. Als dit zo is,
dan wordt automatisch kwijtschelding verleend. Zij hoeven hiervoor dan geen
verzoek tot kwijtschelding meer in te dienen.
We schelden alleen het vastrecht van de afvalstoffenheffing kwijt. Zo stimuleren we
ook inwoners die in aanmerking komen voor kwijtschelding om het afval zoveel
mogelijk te scheiden. Bij de rioolheffing schelden we een waterverbruik van
maximaal 45 m³ per persoon kwijt. We informeren Vitens ook als er kwijtschelding
voor de rioolheffing is verleend.

                            Kwijtschelding           2022            2023            2024
Afvalstoffenheffing                                         91.000          82.000          75.000
Rioolheffing                                            116.000         127.000         105.000
Totaal                                                  207.000         209.000         180.000



                            Kwijtschelding           2022            2023            2024
Aantal verleende kwijtscheldingen                             522             470             418



Kostenonderbouwing
Door de wijziging van het Besluit begroting en verantwoording provincies en
gemeenten (BBV) op 5 maart 2016, zijn vanaf de begroting 2017 nieuwe
begrotingsregels van kracht. De regels hebben ook invloed op de
kostenonderbouwing van gemeentelijke heffingen. In de paragraaf lokale heffingen is
nu een overzicht van de baten en lasten opgenomen voor die heffingen waarbij
sprake is van het verhalen van kosten.
In deze paragraaf is inzichtelijk gemaakt in hoeverre de afvalstoffenheffing, riool- en
waterzorgheffing, begraafrechten, marktgelden en leges kostendekkend zijn. Voor
deze belastingsoorten geldt dat deze maximaal kostendekkend mogen zijn. Onder
maximaal kostendekkend verstaan we dat de geraamde baten de geraamde kosten
niet mogen overschrijden. Verder houden we rekening met de overhead, waarbij
deze omschreven zijn als ‘die kosten die samenhangen met de sturing en
ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces’.

                                                                                             111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>Hieronder geven we achtereenvolgens een overzicht van de kostenonderbouwing
voor de afvalstoffenheffing, riool- en waterzorgheffing, begraafrechten, marktgelden
en leges.

Kostenonderbouwing afvalstoffenheffing
                         Kostendekkendheid afvalstoffenheffing
Kosten
Afval                                                                          3.044.000
Overhead                                                                        142.000
Totale kosten                                                                  3.186.000


Opbrengsten
Opbrengst belastingen                                                          2.854.000
Overige opbrengsten                                                             375.000
Totale opbrengsten                                                             3.229.000


Dekking                                                                           101%



Kostenonderbouwing rioolheffing
                        Kostendekkendheid riool- en waterzorgheffing
Kosten
Riolering                                                                      3.735.000
Overhead                                                                        352.000
Totale kosten                                                                  4.087.000


Opbrengsten
Opbrengst belastingen                                                          3.324.000
Overige opbrengsten                                                              17.000
Totale opbrengsten                                                             3.341.000


Dekking                                                                            82%



Kostenonderbouwing grafrechten
                             Kostendekkendheid grafrechten
Kosten
Begraafplaats                                                                   331.000
Overhead                                                                         60.000
Totale kosten                                                                   391.000


Opbrengsten
Opbrengst belastingen                                                           232.000
Overige opbrengsten                                                                    0
Totale opbrengsten                                                              232.000


Dekking                                                                            59%




                                                                                   112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>Kostenonderbouwing marktgelden
Kostendekkendheid marktgelden
Kosten
Warenmarkt                                                                                                            118.000
Overhead                                                                                                               23.000
Totale kosten                                                                                                         141.000


Opbrengsten
Opbrengst belastingen                                                                                                 105.000
Overige opbrengsten                                                                                                        0
Totale opbrengsten                                                                                                    105.000


Dekking                                                                                                                  74%



Kostenonderbouwing leges
Kostendekkendheid leges
                                                                      Lasten: Overhead: Totaal lasten:   Baten: Dekking in %:
Titel 1 Algemene dienstverlening:
H1       Burgerlijke stand                                             30.030     24.009        54.039    40.580         75%
H2       Reisdocumenten/ID-Kaart                                      372.380    117.858       490.238   416.415         85%
H3       Rijbewijzen                                                   91.203     44.623       135.826   121.712         90%
H4       Verstrekkingen uit Basisregistratie Personen                   8.420      6.952        15.372     4.975         32%
H7       Bestuursstukken                                                6.491      2.234         8.725     6.904         79%
H9       Bijzondere wetten                                             31.662     17.185        48.847    44.445         91%
         Subtotaal                                                    540.186    212.861       753.047   635.031         84%


Titel 2 Omgevingswet:
H3       Activiteiten met betrekking tot bouwwerken                   771.419    348.769     1.120.188 1.934.093        173%
H4       Activiteiten met betrekking tot cultureel (wereld)erfgoed      1.965      1.833         3.798     1.148         30%
H7       Aanlegactiviteiten                                             1.615      1.507         3.122      368          12%
H8       Overige activiteiten                                           6.354      5.926        12.280     3.658         30%
H 11     Overige tarieven                                                 431       402           833       764          92%
H 12     Modaliteiten                                                 205.015    191.196       396.211    31.648          8%
H 14     Teruggaaf                                                                                           82
         Subtotaal                                                    986.799    549.633     1.536.432 1.971.761        128%


Titel 3 Europese Dienstenrichtlijn:
H1       Horeca                                                         6.665      6.215        12.880     5.318         41%
H3       Winkeltijdenwet                                                  134       126           260        62          24%
H4       Organiseren evenementen                                       33.285     31.040        64.325     6.851         11%
H5       APV-vergunningen                                               6.085      5.675        11.760     3.503         30%
H7       Diversen                                                       3.501      3.264         6.765     2.015         30%
         Subtotaal                                                     49.670     46.320        95.990    17.749         18%


         Eindtotaal                                                  1.576.655   808.814     2.385.469 2.624.541        110%



De kostendekking van hoofdstuk 2 komt voor 2024 op 128,33%. Dit percentage is
substantieel hoger dan in voorgaande jaren. De verklaring hiervoor is te vinden in
een aantal aspecten:
• Voor een groot woningbouwproject zijn in 2024 in één keer ca. 487.000 euro aan
leges in rekening gebracht. Een deel van de kosten die bij dit project horen zijn
gemaakt bij de vergunningverlening in 2024. Een groot deel van de kosten moeten
de komende jaren nog gemaakt worden in het beoordelen van aanvullende stukken

                                                                                                                        113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>en in het houden van toezicht op het project. Dit project valt niet onder de Wet
kwaliteitsborging voor het bouwen. Zonder dit legesbedrag zou het percentage voor
kostendekkendheid onder de 100% liggen.
• Eind 2023 zijn i.v.m. de aanstaande inwerkingtreding van de Omgevingswet veel
aanvragen ingediend om nog onder de Wabo te vallen. Deze zijn veelal pas in
2024 aangevuld en behandeld. Hiermee zijn meer leges opgehaald dan verwacht.
• De leges voor de ruimtelijke bouwactiviteiten zijn in 2024 verhoogd vanwege de
verwachte terugloop van leges door inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging
voor het bouwen. De samenloop met de vorige punten zorgt voor meer dan 100%
kostendekkendheid over 2024. De verwachting is dat dit in de komende jaren weer
zal stabiliseren.

Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing
Inleiding
In deze paragraaf komen aan de orde:
     Het weerstandsvermogen.
     De inschatting van de risico’s die we lopen.
     De financiële kengetallen en een toelichting daarop.
Normen:
Er gelden geen voorgeschreven normen voor de hoogte van het
weerstandsvermogen of voor de verplicht voorgeschreven financiële kengetallen.
Voor de hoogte van het weerstandsvermogen hanteren we een weerstandsratio van
minimaal 1 (zie voor een nadere toelichting deze paragraaf). Voor wat betreft de
financiële kengetallen sluiten we aan bij de signaalwaarden van de provincie
Gelderland.

Weerstandsvermogen
Het weerstandsvermogen is het vermogen van de gemeente Winterswijk om risico’s
op te vangen zonder dat de normale bedrijfsgang daardoor wordt verstoord. Het gaat
hierbij om risico’s waarvoor geen voorziening of verzekering is afgesloten. Het
weerstandsvermogen geeft daarmee inzicht in de gezondheid van de financiële
positie van de gemeente op langere termijn.
Risico’s komen af en toe voor, zoals eenmalige negatieve exploitatieresultaten. Deze
risico’s dekken we uit de algemene reserve. De algemene reserve vormt daarmee de
incidentele weerstandscapaciteit.
Als risico’s een structureel karakter krijgen en dus over meerdere jaren tot significant
hogere uitgaven leiden, is de algemene reserve onvoldoende. Dan moeten we de
structurele weerstandscapaciteit aanspreken. Deze bestaat uit de onbenutte
belastingcapaciteit, de post onvoorzien en de capaciteit op grond van de overige
heffingen.
Incidentele weerstandscapaciteit
Onze incidentele weerstandscapaciteit is als het ware onze buffer. Dit deel van onze
reserves kunnen we naar keuze inzetten. We hanteren hiervoor een norm van € 60
per inwoner (€ 1,75 miljoen).
De algemene reserve bedraagt eind 2024 per saldo € 50,6 miljoen. Daarnaast kent
de gemeente Winterswijk een aantal bestemmingsreserves, zoals de
bestemmingsreserve Begraven, de bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling en
de bestemmingsreserve Instandhouding voorzieningen. In tegenstelling tot reserves
zijn voorzieningen nodig voor een normale bedrijfsvoering. De voorzieningen zijn
vastgesteld op het niveau van het geschatte verlies of de geschatte verplichting.
                                                                                    114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>Voor onvoorziene uitgaven was een bedrag van € 1,25 per inwoner opgenomen in de
begroting. Voor een beroep op deze stelpost moet het betreffende voorstel voldoen
aan de drie o’s: het moet onvoorzienbaar, onvermijdbaar en onuitstelbaar zijn. In
2024 is hierop geen beroep gedaan.
Structurele weerstandscapaciteit
In het coalitieakkoord staat dat we als doel hebben dat de lokale lasten niet harder
stijgen dan de jaarlijkse prijsindex van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
In 2024 zijn we binnen deze kaders gebleven. Het uitgangspunt voor gemeentelijke
tarieven, leges en heffingen is 100% kostendekkendheid. Op basis van de realisatie
over 2024 zouden de leges, marktgelden en grafrechten nog ruimte bieden.
Als zich structureel hogere risico’s voordoen, kunnen we andere kosten niet altijd
jaarlijks met eenzelfde bedrag verlagen. We moeten onze inkomsten dan juist
verhogen. Een alternatief is om de extra kosten uit de reserves te financieren, maar
deze reserves zijn eindig. Voordat we een beroep kunnen doen op extra financiering
van het Rijk, moeten we eerst onze eventuele belastingcapaciteit benutten. Het Rijk
heeft een norm gesteld tot welk niveau het nog aanvaardbaar is lokale belastingen te
verhogen. Dit is de artikel 12-norm.
De onbenutte belastingcapaciteit is het bedrag dat de gemeente aan extra
belastinginkomsten kan genereren binnen de hiervoor geldende wet- en regelgeving.
Voor de berekening van de onbenutte belastingcapaciteit wordt gebruikgemaakt van
de normen die gelden voor het zogenoemde artikel 12-beleid. Hierbij wordt gekeken
naar de maximale eigen opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting (OZB),
rioolheffing en afvalstoffenheffing. Voor rioolheffing en afvalstoffenheffing geldt dat er
wordt gestreefd naar 100% kostendekkende tarieven. Vandaar dat deze bij het
bepalen van de onbenutte belastingcapaciteit buiten beschouwing worden gelaten.
Of de OZB-tarieven kunnen stijgen ten opzichte van de artikel 12-norm wordt jaarlijks
berekend. Bij de berekening wordt uitgegaan van de artikel 12-norm uit de meest
recente circulaire van het Rijk. Het rekentarief voor eigenaren van woningen
bedraagt 0,1595% (bron: meicirculaire gemeentefonds 2024). In Winterswijk was dit
tarief 0,0987%, waarmee een opbrengst van € 4.035.000 werd gerealiseerd. De
theoretische onbenutte belastingcapaciteit kan daarmee worden bepaald op €
2.485.000.
Samenvatting totaal weerstandsvermogen
Het is belangrijk dat we voldoende dekking hebben. Deze dekking, ofwel ons totale
weerstandsvermogen, is per 31 december 2024 als volgt opgebouwd:
Incidenteel: algemene reserve € 50,6 miljoen.
Structureel: onbenutte belastingcapaciteit afgerond € 2,5 miljoen per jaar.

Risico’s
Excel-tabel




                                                                                      115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>Pr.       Onderwerp                                  Risico/oorzaak                                 Beheersmaatregel   Voorgedaan
                                            Risico's met mogelijk structureel financieel effect
1     WMO en Jeugd       Open-einde regelingen en nog onzekerheid over de hoogte van Uitvoering visie Sociaal          Ja
                         de middelen voor beschermd wonen en maatschappelijke        Domein. Beheersmaatregelen
                         opvang                                                      toegang geïndiceerde zorg.
2     Particpatiewet     Open-einde regeling en landelijke budget ontoereikend               Voorkomen instroom en     Nee
                                                                                             begeleiding naar werk
3     Rova               Risico op betaling overhead op beheer openbare ruimte                                         Nee
5     Ombuigingen rijk   Rijk gaat komende jaren ombuigingen doorvoeren om                   Voeren van een zuinig     Nee
                         overheidsfinanciën te verbeteren                                    begrotingsbeleid
                                           Risico's met in principe incidenteel financieel effect
2     Boogie Woogie      Afwikkeling frictiekosten                                                                     Nee
4     AVG                Niet voldoen aan de AVG geeft een groot risico op boetes en         Processen op orde         Nee
                         imagoschade. Een eventueel financieel risico kan een boete
                         door de Autoriteit Persoongegevens inhouden.
4     Informatie- en     Hacks zijn aan de orde van de dag waarbij het financiele risico Processen op orde             Nee
      systeembeveiliging eruit bestaat dat er een enorme inzet moet worden gepleegd
                         om de situatie te herstellen.
4     Arbeidsmarkt       Risico op niet halen van doelen en meer inhuur voor tijdelijk       Prioriteren en            Nee
                         vervullen van vacatures.                                            arbeidsmarktbeleid
5     Garanties en       Lokale partijen voldoen niet aan hun verplichtingen waardoor er                               Nee
      leningen           aanspraak wordt gedaan op de garantstelling dan wel
                         verstrekte leningen worden niet terugbetaald.


Omschrijving (toelichting)
In de begroting zijn, na het bepalen van de weerstandscapaciteit, de financiële
risico’s zo goed mogelijk gekwantificeerd om te beoordelen of we over voldoende
weerstandsvermogen beschikken.
Hiervoor is een risicoprofiel opgesteld, waarvan de basis al jaren geleden is gevormd
door een organisatiebrede inventarisatie van alle risico’s. Deze inventarisatie wordt
tweemaal per jaar, bij de begroting en de jaarrekening, geactualiseerd. Op basis van
de inventarisatie, met kans en impact daarbij, is een top 8 samengesteld die we als
ons risicoprofiel beschouwen.
Navolgend bespreken we de risico’s zoals die zijn opgenomen in de begroting 2024.
Ook kijken we daarbij of ze zich hebben voorgedaan en wat de situatie ultimo 2024
is.
Daarna gaan we kort in op de risico’s, die niet in de top 8 zijn opgenomen, maar
materieel voldoende van belang zijn om hier te melden.
Wmo-jeugd
De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van het sociaal domein. Wij
begroten nu op basis van ervaringscijfers van voorgaande jaren en ontwikkelingen.
Omdat er sprake is van 'open einde regelingen' en ondersteuning geboden moet
worden aan inwoners, kan er bij een toename van het aantal cliënten en in te zetten
ondersteuning een overschrijding ontstaan op het budget. Zowel bij de jeugdhulp als
de Wmo zien we een (beperkte) overschrijding.
Participatiewet
De gemeente ontvangt jaarlijks vooraf een uitkering van het Rijk voor het betalen van
bijstandsuitkeringen voor het levensonderhoud. Het Rijk heeft een vangnetregeling
om forse overschrijdingen van het budget op te vangen. Deze vangnetregeling
compenseert een deel van een eventueel tekort. Om voor de vangnetregeling in
aanmerking te komen moet het tekort meer dan 7,5% van het rijksbudget bedragen,
en moet het gecumuleerd tekort over de drie voorafgaande jaren ook minimaal 7,5%
zijn. In 2024 hebben we hierop geen beroep gedaan.
ROVA
In 2024 hebben gesprekken plaatsgevonden over de omvang van het beheerareaal
van de openbare ruimte in Winterswijk en de tariefontwikkelingen van ROVA. De
                                                                                                                             116
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>komende jaren gaat dit leiden tot een structurele kostenverhoging. De verwachting is
dat dit begin 2025 leidt tot een concreet voorstel voor de begroting van 2026. Voor
2024 hebben deze gesprekken geen financiële gevolgen.
Ombuigingen Rijk
De rijksbijdrage in de vorm van de algemene uitkering uit het gemeentefonds blijft
een onzekere factor. In 2024 kende zowel de mei- als de septembercirculaire een
voordeel. De structurele omvang van de algemene uitkering is nog onzeker. De
vraag is of deze toereikend is voor loon- en prijsontwikkelingen en de wijzigingen in
het areaal. Daarnaast is de aanpassing van het verdeelmodel nog niet volledig
geëffectueerd en dient een nieuwe wijziging per 2027 zich alweer aan.
Boogie Woogie
Door de uittreding van Oost-Gelre was de verwachting dat sprake zou zijn van
frictiekosten. Deze hebben zich niet voorgedaan.
AVG
Op het gebied van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) hebben
zich in 2024 geen risico's voorgedaan.
Informatie- en systeembeveiliging
Dit risico heeft betrekking op de beveiliging en uitval van ICT. Dit risico heeft zich in
2024 slechts in een incidenteel geval voorgedaan, doordat bijvoorbeeld een
applicatie tijdelijk niet werkte.
Arbeidsmarkt
De verwachte krapte op de arbeidsmarkt heeft zich in 2024 inderdaad voorgedaan.
Om de voortgang te garanderen hebben we een beroep moeten doen op de inzet
van derden. In financiële zin heeft dit geen nadelige gevolgen gehad. In de realisatie
van de begroting is de onderuitputting op de budgetten en de overheveling van de
budgetten wel een indicatie dat de uitvoerbaarheid onder druk stond.
Garanties en leningen
De gemeente Winterswijk staat voor € 123,8 miljoen (31-12-2024) garant voor
leningen die zijn afgesloten door corporaties De Woonplaats en Woonzorg
Nederland, en door enkele verenigingen (31-12-2023: € 119,3 miljoen).
Voor 2024 is alleen het saldo gewijzigd. Er zijn geen nieuwe corporaties bijgekomen.
Ook zijn er in 2024 geen nieuwe leningen afgesloten. Wel is er in totaal € 2 miljoen
uitgegeven voor respectievelijk de regeling ‘Toekomstbestendig Wonen' (€ 500.000)
en de ‘Starterslening 2021 gemeente Winterswijk’ (€ 1,5 miljoen). Maar dit zijn
aanvullingen op bestaande budgetten. Daarnaast is € 5,1 miljoen afgelost op
bestaande langlopende leningen. Ook is € 181.000, als aflossing, ontvangen op
eerder verstrekte leningen.
Samenvattend hebben zich hier in 2024 geen risico's voorgedaan.
Investeringen Weurden
De panden die in 2016 en in 2021 zijn aangekocht voor de herontwikkeling van het
Weurden, hebben een boekwaarde van € 1,2 miljoen. De panden liggen in het
plangebied voor WoooW. De gemeente ontwikkelt een nieuw plan voor WoooW. De
financiële uitkomst van het plan staat nog niet vast. Wel kan nu worden
geconstateerd dat de kans aanzienlijk is dat het geld dat is geïnvesteerd in de positie
aan het Weurden (boekwaarde € 1,2 miljoen), niet wordt terugverdiend. Het risico
heeft zich in 2024 niet voorgedaan.
Conclusie
In de begroting voor 2024 is het risico op basis van de beschreven systematiek
ingeschat op € 8.650.000. Gebaseerd op de huidige inzichten kan worden


                                                                                     117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>vastgesteld dat zich een beperkt deel van de risico's heeft voorgedaan. Hiervoor is
echter geen beroep gedaan op het weerstandsvermogen.

Weerstandsratio
De weerstandsratio komt tot stand door de algemene reserve te delen door het
risicoprofiel. In de begroting 2024 is het risicoprofiel ingeschat op € 8.650.000.
Doordat de omvang van de algemene reserve is toegenomen tot € 50.589.000,
verbetert de ratio naar 5,84. Volgens de tabel die de provincies hanteren als het
gaat om de weerstandsratio, is deze uitstekend en is er geen aanleiding om
bijvoorbeeld de algemene reserve te versterken. Dat is pas aan de orde wanneer de
ratio richting 1,0 zou dalen.

                         Weerstandsratio
Algemene reserve                                                                                                50.589.000
Risicoprofiel                                                                                                    8.650.000
Ratio                                                                                                                 5,84


                                  Ratio                                                 Waardering
> 2,0                                                        Uitstekend
1,4 – 2,0                                                    Ruim voldoende
1,0 – 1,4                                                    Voldoende
0,8 – 1,0                                                    Matig
0,6 – 0,8                                                    Onvoldoende
< 0,6                                                        Ruim onvoldoende



Kengetallen financiële positie
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft
voor om de volgende financiële kengetallen in de begroting op te nemen:
1. Netto schuldquote
2. Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
3. Solvabiliteit
4. Grondexploitatie
5. Structurele exploitatieruimte
6. Belastingcapaciteit
Zie voor het verloop van de kengetallen onderstaande tabel.

                                                               2023                     2024                  2024
                                                            Jaarrekening       Begroting tm prognose 2     Jaarrekening
1. Netto schuldquote                                              70,00% V                      60,10% V         54,94% V
2.Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen         65,20% V                      53,58% V         48,84% V
3.Solvabiliteit                                                   35,70% M                      34,80% M         38,60% M
4.Structurele exploitatieruimte                                      1,97% V                     1,69% V          3,23% V
5.Grondexploitatie                                                   5,70%                       5,20%            5,80%
6.Belastingcapaciteit                                             99,00%                        91,00%           91,00%



Signaalwaarden
De beoordeling van de score met de kleuren is gebaseerd op onderstaande
‘signaalwaarden’, die de provincie hanteert bij de beoordeling van de begroting en
jaarrekening (overigens geen criterium voor het soort financieel toezicht).




                                                                                                                     118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>                           Kengetal         Minst risicovol    Neutraal    Meest risicovol
Netto schuldquote                               < 90%         90% - 130%      > 130%
Netto schuldquote (gecorrigeerd)                < 90%         90% - 130%      > 130%
Solvabiliteitsratio                             > 50%         20% - 50%        < 20%
Grondexploitatie                                < 20%         20% - 35%        > 35%
Structurele exploitatieruimte (begroting)        > 0%            0%             < 0%
Belastingcapaciteit                             < 95%         95% - 105%      > 105%



Netto schuldquote inclusief verstrekte leningen en netto schuldquote exclusief
verstrekte leningen
De netto schuldquote geeft de verhouding tussen de schulden en inkomsten aan.
Daarnaast zegt het kengetal ook wat over de flexibiliteit van de begroting. Hoe hoger
de schuld, hoe meer rentelasten en aflossingen er zijn. Hierdoor wordt de begroting
minder flexibel. De netto schuldquote wordt berekend inclusief en exclusief
doorgeleende gelden. Wat betreft de doorgeleende gelden lopen gemeenten over
het algemeen weinig risico. Voor de beoordeling is de netto schuldquote
(gecorrigeerd) om die reden het meest relevant. Hoe lager het kengetal hoe beter.
Als de netto schuldquote boven de 130% uitkomt, dan bevindt de gemeente zich in
de gevarenzone (rood). Het bestuur moet er werk van maken om de schuld te
verlagen.
De netto schuldquote is verbeterd en zit nog ruim binnen de marge van 100%.

Solvabiliteit
Onder de solvabiliteitsratio verstaan we het eigen vermogen als percentage van het
totale vermogen. Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin Winterswijkse
bezittingen zijn gefinancierd met eigen vermogen. Ook laat het zien of de gemeente
in staat is op de lange termijn aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hier
geldt: hoe hoger het kengetal hoe beter.
De solvabiliteitsratio van 38,8% komt met name door een toename van de reserves.
Deze wordt veroorzaakt door het rekeningresultaat van 2023 en 2024.

Grondexploitatie
Gemeenten moeten de risico’s voortvloeiend uit de grondexploitaties kunnen
opvangen. Hiervoor is weerstandscapaciteit nodig. De weerstandscapaciteit wordt
bepaald door de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om
tegenvallers op te vangen, zonder dat het nodig is de begroting of het beleid aan te
passen. Het risico dat de gemeente loopt bij de grondexploitaties kan op twee
manieren worden benaderd:
    1. Het risico dat de resultaten uit de grondexploitaties lager uitvallen dan wordt
       verwacht, waarbij nog wel kan worden uitgegaan van een positief resultaat.
    2. Het risico dat de toekomstige inkomsten niet voldoende zijn om de gemaakte
       kosten goed te maken, met als gevolg dat verlies wordt geleden.
De algemene reserve van de gemeente dient als bron voor het
weerstandsvermogen.
De relatie tussen risico’s en weerstandscapaciteit hangt samen met het belang dat
de gemeente heeft om een positief saldo uit de grondexploitaties te halen. Wanneer
verwachte positieve saldi uit grondexploitaties op voorhand worden ingezet om
ontwikkelingen te financieren, dan is het verstandig rekening te houden met een
grotere risicoreservering. In Winterswijk worden de resultaten uit grondexploitaties
niet verwerkt in de meerjarenbegroting.


                                                                                         119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>In het jaar waarin duidelijk wordt dat een verlies gaat optreden, moet het verlies
worden verwerkt in de jaarrekening door een verliesvoorziening te treffen. Dit wordt
per complex beoordeeld. Tekorten moeten worden afgedekt in het jaar waarin ze
voorzienbaar worden. Winsten moeten worden genomen naarmate projecten zijn
gerealiseerd. Per project moet dit worden beoordeeld.
Het verwachte resultaat van de geactualiseerde grondexploitaties in
de Bouwgronden in Exploitatie (BIE) is berekend op € 0,6 miljoen positief.
Bij de jaarrekening is een inventarisatie gemaakt van de risico’s in de
grondexploitaties. De risico’s zijn beschreven. Beoordeeld is wat de kans is dat de
risico’s zich voordoen en wat de impact is. De omvang van de gezamenlijke risico’s
is bepaald met een kansberekening. Het is immers niet waarschijnlijk dat alle risico’s
zich op hetzelfde moment en in volle omvang voordoen. De kansberekening is
uitgevoerd met een Monte Carlo-analyse. De analyse geeft aan dat voor de actuele
grondexploitaties een weerstandsvermogen van € 1,0 miljoen toereikend is.

Structurele exploitatieruimte
Aan de hand van dit kengetal kan het structurele en reële evenwicht van de
begroting worden beoordeeld. Een percentage van 0% betekent een sluitende
begroting, een positief percentage wil zeggen dat er structurele begrotingsruimte is.
Op basis van de realisatie in 2024 is de structurele exploitatieruimte 3,08%.

Belastingcapaciteit
De belastingcapaciteit geeft aan hoe de belastingdruk in de provincie of gemeenten
zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde. Onder de woonlasten
verstaan we de onroerendezaakbelasting (OZB), de rioolheffing en reinigingsheffing
voor een woning met een gemiddelde waarde. Een uitkomst boven de 100%
betekent hogere woonlasten dan gemiddeld in Nederland. Dit zegt echter niets over
de feitelijke onbenutte belastingcapaciteit, dat is immers een politieke keuze. Zie ook
de passage in deze paragraaf over de ‘artikel 12-norm’.

Conclusie kengetallen
Winterswijk heeft een goede financiële positie. We moeten de kengetallen in relatie
tot elkaar bekijken. Geven de kengetallen gezamenlijk een verontrustend beeld? Dan
betekent dit dat de financiële positie van onze gemeente onder druk staat en dat
maatregelen noodzakelijk zijn. Daar is op dit moment geen sprake van. De
kengetallen blijven binnen de signaalwaarden neutraal en minst risicovol.

Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen
Inleiding
De gemeente Winterswijk heeft een oppervlakte van in totaal 13.881 hectare. Voor
het beheer van de openbare ruimte worden middelen ingezet voor:
     Wegen en verkeer, inclusief openbare verlichting, kunstwerken, meubilair en
        bebording.
     Waterbeheer, met inbegrip van riolering en beduikering.
     Stedelijk groen en buitensportcomplexen.

Wegen
Het wegenbeheer in de gemeente Winterswijk is zowel binnen als buiten de kom
gebaseerd op het wegenbeheerplan 2020-2024. Uitgangspunt is dat de

                                                                                   120
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>onderhoudsbehoefte functioneel en risicogestuurd wordt bepaald. Daarvoor worden
alle verhardingen tweejaarlijks aan een visuele inspectie onderworpen op basis van
de schadecatalogus van het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-,
Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW). De laatste inspectie heeft
plaatsgevonden in het vierde kwartaal van 2022 en willen we in 2025 opnieuw gaan
uitvoeren.
Het onderhoud van de onverharde wegen is gebaseerd op het in 2023 vastgestelde
Beheer- en uitvoeringsplan zandwegen.
Uitvoering van de werkzaamheden aan de wegen gebeurt door verschillende
partijen. ROVA doet het klein (dagelijks) onderhoud. Middelgroot onderhoud, waarbij
weg- of trottoirdelen worden aangepakt, voert een marktpartij uit op basis van een
onderhoudsbestek. Groot onderhoud (reconstructie van de gehele weg of wijk)
besteden we projectmatig aan. Uitvoering van de projecten gebeurt volgens het
Investeringsplan.
We voerden verschillende geplande werkzaamheden uit op het gebied van
onderhoud en reconstructie:
     De herinrichting van de wijk De Pas is in 2024 afgerond. Daarbij zijn ook de
       paden rondom ‘Freriks’ met aansluitingen op de Pas voorzien van een nieuwe
       halfverharding.
     Het project herinrichting Groenloseweg is in uitvoering gegaan en wordt in het
       voorjaar van 2025 afgerond.
     De Rauwershofweg en een deel van de Masterveldweg zijn opnieuw
       bestraat.
     Delen van de Breukinkweg - Vreehorstweg en Brinkeweg zijn opnieuw
       geasfalteerd.
     In de kern van Kotten is een deel van de Meester Meinenweg van een nieuwe
       asfaltlaag voorzien.
Het cluster wegen bestaat uit wegen, openbare verlichting en civiele kunstwerken.
De in 2024 gerealiseerde exploitatielasten met betrekking tot dit cluster zijn € 5,3
miljoen. Dit is inclusief de lasten voor straatnaamgeving en huisnummering,
bermbeheer en gladheidbestrijding. De exploitatielasten bestaan uit € 2,6 miljoen aan
niet beïnvloedbare kapitaallasten (rente en afschrijving) en € 0,8 miljoen bijdrage aan
ROVA. Het restant van € 1,9 miljoen betreft de beïnvloedbare budgetten, zoals klein
onderhoud.
In 2024 is voor € 4,4 miljoen geïnvesteerd in wegen.

Laadpalen
Toename elektrische auto’s
De verwachting is dat het aantal elektrische auto’s de komende jaren een
exponentiële groei doormaakt. Volgens prognoses van kennis- en innovatiecentrum
ElaadNL is in 2030 in Winterswijk behoefte aan zo’n 425 openbare laadpunten. Eind
2024 zijn er ongeveer 80 openbare laadpunten in de gemeente Winterswijk. Het
aantal geregistreerde elektrische auto’s is in september 2024 ten opzichte van
september 2023 met 34% toegenomen.
Realisatie openbare laadinfrastructuur via regionale concessie
De concessie openbare laadinfrastructuur is gegund aan Vattenfall Incharge.
Landelijk - en ook in onze regio - is er vertraging bij het plaatsen van laadpalen.
Voornamelijk door capaciteitsproblemen. Dan gaat het om schaarse netcapaciteit,
maar ook om een tekort aan arbeidscapaciteit bij de netbeheerder en uitvoerende
partijen. In afstemming met de netbeheerder en onze NAL-regio (Nationale Agenda

                                                                                   121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>Laadinfrastructuur), passen we standaard netbewust laden toe op onze reguliere
publieke laadpunten. Dit conform de landelijke aanpak. We stellen eisen aan
laadinfrastructuur om deze aansturing mogelijk te maken en informeren gebruikers
hoe netbewust laden wordt toegepast. Hiermee ontlasten we het elektriciteitsnet op
piekmomenten en blijft het mogelijk om nieuwe laadpunten aan te sluiten.
Actualisatie Visie op Laadinfrastructuur en Plaatsingsleidraad
In 2024 is gewerkt aan de actualisatie van de Visie op Laadinfrastructuur en
Plaatsingsleidraad. In het eerste kwartaal van 2025 wordt deze ter besluitvorming
aangeboden. Bij de actualisatie van de laadvisie worden ervaringen uit de pilot
Verlengde Private Aansluiting (VPA) meegenomen.
Pilot Verlengde Private Aansluiting (VPA) als alternatieve laadoplossing
De pilot met de VPA’s is in 2024 geëvalueerd. In het eerste kwartaal van 2025
worden de uitkomsten van de evaluatie van de laadvisie gedeeld. Bij actualisatie van
de laadvisie zal op basis van de evaluatie een aanbeveling worden gedaan of en in
welke vorm de VPA als alternatieve laadoplossing wordt voortgezet.

Openbare verlichting
Beheer en onderhoud van de openbare verlichting voeren we uit conform het
beleids- en beheerplan.
Dit betekent dat vanwege regulier onderhoud op diverse locaties de openbare
verlichting is vervangen. Verder voert vanaf 2024 een nieuwe aannemer onderhoud,
vervangingen en schadeafhandeling uit. Daarnaast is in het tweede kwartaal van
2024 de uitgangspuntennotitie 'Licht in de openbare ruimte gemeente Winterswijk
2024-2030' opgesteld. Deze uitgangspunten zijn tijdens een politiek forum in oktober
2024 bij raads- en commissieleden getoetst, en leggen de basis voor een nieuw
beleids-en beheerplan. Dit plan wordt in het tweede kwartaal van 2025 ter
besluitvorming aangeboden.
Het streven om het energieverbruik in 2030 met 50% te verminderen ten opzichte
van 2014, ligt op koers.
Na uitbreidingen door nieuwbouw en het vervangen van oude installaties met grote
mastafstanden, zet de besparing verder door. Ook de komst van steeds zuinigere
nieuwe modellen en het toepassen van slimme verlichting draagt hieraan bij.

Civiele kunstwerken
Onderhoud aan de civiele kunstwerken gebeurt op basis van visuele en technische
inspecties. De inspectieresultaten worden vastgelegd in een beheerprogramma. In
2023 is er een beheerplan opgesteld met als uitgangspunt om bruggen en duikers op
een minimaal niveau verkeersveilig te houden. Middels regelmatig terugkerende
inspecties wordt dat gemonitord.
De voorbereidingen voor het vervangen van de houten brugdekken van de fietsbrug
aan de Oude Bocholtsebaan en Waliënsestraat zijn gestart.

Beheer gebouwen
De gemeente beheert naast gronden ook gebouwen, kunstobjecten,
herdenkingsmonumenten en fonteinen. Dit betreft:
28 gebouwen
29 herdenkingsmonumenten en kunstobjecten
4 fonteinen/pompen
De meerjarenonderhoudsplanningen (MJOP) zijn in 2024 geïndexeerd en worden in
2025 geactualiseerd. Bij het bepalen van het gemiddelde onderhoudsniveau, gaan

                                                                                 122
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>we hoofdzakelijk uit van conditieniveau drie ‘voldoende’. In onze plannen leggen we
de nadruk op het verduurzamen/vergroenen van het gemeentelijk vastgoed.

Kengetallen wegen
                                                        2022           2023           2024
Verharde wegen binnen de kom                              101 km         101 km         101 km
Verharde wegen buiten de kom                              212 km         212 km         212 km
Zandwegen                                                 125 km         125 km         125 km
Fietspaden                                                 40 km          40 km          40 km
Voormalige RAL-fietspaden                                  58 km          58 km          58 km
Instandhouding wegen binnen de kom                         0,6 km         0,7 km         1,1 km
Instandhouding wegen buiten de kom                         6,2 km         2,1 km         5,2 km
Instandhouding fietspaden                                  3,2 km         1,5 km         0,9 km


Openbare verlichting                                      5.783 st       5.810 st       5.791 st
Vervanging openbare verlichting                            127 st         100 st         168 st


Bruggen                                                        70 st          70 st          70 st
Vervanging bruggen (autoverkeer)                                0 st           1 st           0 st
Vervanging brugdekken (autoverkeer)                             0 st           0 st           0 st
Vervanging voetgangers-/fietsbruggen (dek)                      0 st           0 st           0 st
Tunnel                                                          1 st           1 st           1 st




Waterbeheer inclusief riolering en beduikering
Eind 2023 is het Water- en rioleringsprogramma 2024-2028 vastgesteld. Het vormt
de leidraad voor het aanleggen, beheren en onderhouden van de riolerings- en
afwateringsobjecten in de gemeente Winterswijk. Op basis van afschrijving en
inspectie worden (druk)rioleringen, drainages, duikers, sloten, wadi’s en vijvers
onderhouden, gerenoveerd of vervangen.
Basis is ‘minder verstenen en verzamelen, meer vergroenen en verspreiden’. In
bestaande wijken wordt door afkoppelen en bovengrondse afvoer van hemelwater
bijgedragen aan het verminderen van het waterprobleem (wateroverlast en droogte).
In 2024 is de uitvoering van de Groenloseweg volgens dit principe gestart.
De regionale en lokale samenwerkingen Achterhoek+ en WintLicht zijn in 2024
gecontinueerd. Binnen Achterhoek+ is aandacht voor het landelijke Deltaprogramma
Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) en de Omgevingswet (bouwstenen water en riolering
zijn opgesteld).
Verder is er regionaal een programmaplan gemaakt voor de aanpak van droogte in
de Achterhoek. Het gaat daarbij vooral om de problematiek in het buitengebied. In
2024 is dit verder regionaal uitgewerkt, om de kansen (waaronder subsidies) de
komende jaren effectief te kunnen benutten.
Om de zoetwaterbeschikbaarheid klimaatbestendig te maken, is er voor de periode
van 2022-2027 subsidie aangevraagd en ontvangen (Zoetwatervoorziening Oost-
Nederland tweede fase).
Waterteam Wintlicht (Winterswijk, Oost Gelre en Waterschap Rijn en IJssel) werkt
aan de ketenoptimalisatiekansen in het inzamel- en transportstelsel. In 2024 is er
verder gewerkt aan de optimalisatie van de ‘slimme gemalen regeling’. In 2024 is de
opbouw naar 70% berging in gang gezet, uitgevoerd en getest tot 50%.

Beheer en onderhoud riolering en afwatering


                                                                                          123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>Beheer en regulier onderhoud aan riolering, evenals metingen van
grondwaterstanden en monitoring van het gemengd riool, worden gecontinueerd.
Ditzelfde geldt voor het reinigen van drainage, kolken en lijnafwatering.
In 2024 is gestart met het beheerprogramma MapKit. Hierin worden alle gegevens
vanuit Brutis overgezet. Alle onderhouds- en reinigingscontracten worden met
MapKit aangestuurd. Uitgangspunt is dat Brutis uiteindelijk wordt uitgefaseerd. Er is
gewerkt aan het verder compleet maken van alle data. Alle kolken en lijngoten zijn in
beeld gebracht.
De eerste deelopdracht voor het reinigen en inspecteren, dat in 2024 is aanbesteed,
is inmiddels uitgevoerd. Er is ook een vierjarig bestek aanbesteed voor het reinigen
van de drainageleidingen.
Daarnaast zijn de voorbereidingen voor de aanbesteding van het nieuwe
grondwatermeetnet gestart. De aanbesteding volgt begin 2025. Monitoring geschiedt
via digitale loggers en de gegevens worden beschikbaar gesteld op een portaal.

Integrale projecten
In 2024 is de herinrichting van De Pas afgerond. In deze wijk is het hemelwater van
de straat (en waar mogelijk van de woningen) afgekoppeld en in de nabijheid
geïnfiltreerd en/of geborgen. Ook is gestart met de werkzaamheden aan de
Groenloseweg. Daarnaast zijn er voorbereidende werkzaamheden getroffen voor de
wijk Hakkelerkamp Oost en Dennenoord. Het doel van deze projecten is om zoveel
mogelijk hemelwater van het dak en de straat af te koppelen.

Drukriolering
Het reguliere onderhoud van de drukriolering in het buitengebied is in 2024 middels
een vierjarig bestek aanbesteed. Daarnaast zijn pompunits en gemalen vervangen.
Incidenteel zijn nieuwe aansluitingen op de drukriolering gerealiseerd.
We hebben een grootschalig gebiedsonderzoek uitgevoerd in Winterswijk-Zuidoost.
Bedrijven willen uitbreiden in activiteiten, maar de riolering is hier niet op ingericht. In
het voorjaar van 2025 wordt de riolering in dit gebied geoptimaliseerd. Ook hebben
we veel hemelwater van de riolering afgekoppeld, zodat er meer capaciteit voor
vuilwater ontstaat.

Geuremissie-onderzoek
We hebben een geuremissie-onderzoek uitgevoerd en verbeteringen aangebracht.
Zo hebben we veel betonnen kasten vervangen. Geuremissie blijft een
aandachtspunt.
Alle luchtinjectiesystemen zijn van groot onderhoud voorzien. Onderhoud blijft
noodzakelijk om stankklachten te voorkomen.

Gerealiseerde exploitatielasten en kredieten cluster riolering
De gerealiseerde exploitatielasten met betrekking tot de riolering in 2024 zijn € 3,7
miljoen. Dit is inclusief € 1,3 miljoen kapitaallasten (rente en afschrijving). De
gerealiseerde investeringen in de riolering voor 2024 zijn € 0,9 miljoen.




                                                                                        124
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>Kengetallen riolering en waterbeheer
                                                 2022              2023              2024
Riolering gemengd                                       176 km            108 km            108 km
Riolering vuilwater                                                        68 km             68 km
Riolering hemelwater                                     70 km             56 km             57 km
Riolering infiltratie                                                        9 km            10 km
Drainage                                                                   92 km             92 km
Drukriolering persleiding                               273 km            273 km            301 km
Drukriolering pompunits                                 1.007 st          1.010 st          1.025 st
Beduikering                                                                  6 km              6 km
Kolken                                                  9.260 st          9.280 st      10.052 st
Lijngoten                                                              1.550 m           1.616 m
Wadi’s                                                     16 st             16 st             20 st
Bergingsvijver                                             10 st             11 st             11 st


Aansluitingen riolering                             10.560 st         10.570 st         10.610 st
Aansluitingen drukriolering                             2.685 st          2.690 st          2.700 st
Vervanging riolering                                       0 km            0,5 km            0,5 km
Aanleg hemelwaterriolering                               1,0 km            1,0 km            0,5 km
Afgekoppeld verhard oppervlak                            1,0 ha            1,0 ha            1,0 ha
Inspectie en reiniging riolering                         4,0 km            7,5 km           16,2 km




Stedelijk groen en buitensportcomplexen
Stedelijk groen
Het onderhoud van het openbaar groen vindt plaats op basis van beeldkwaliteit. Bij
herinrichting van groen werken we volgens de vastgestelde Groenstructuurvisie. De
aanleg en het beheer van de ecologische hoofdstructuren en natuurlijke verbindingen
binnen de bebouwde kom worden overeenkomstig de kaart ecologische
groenstructuren uitgevoerd.
Jaarlijks wordt een klein deel van het openbaar groen gerenoveerd. In 2024 zijn
meer groenvakken dan normaal gerooid in verband met dode beplanting. Dit is het
gevolg van de warme en droge zomers van de voorgaande jaren. Daarnaast is er
veel vraat van engerlingen, waardoor beplanting afsterft. De vakken zijn voorzien van
nieuwe beplanting of ingezaaid met een gras- of kruidenmengsel.
In 2024 hebben we groen vervangen in combinatie met de herinrichting van wegen.
Wijk De Pas wordt heringericht. De helft van de wijk is in 2024 voorzien van nieuw
groen.
Het laanbomenbestand in het buitengebied is verouderd. In het najaar van 2017 is
hiervoor een beheerplan opgesteld dat voorziet in een gefaseerde aanpak van kap
en herplant van bomen. Conform dit plan zijn in het najaar van 2024 op veel locaties
dode en slechte bomen gekapt. Veel van deze bomen zijn bezweken aan de droogte
van de afgelopen zomers. Waar ruimte is voor herplant, worden in de lanen weer
bomen geplant.

Buitensportcomplexen en speelvoorzieningen
Voetbal
Kunstgrasvelden die acht jaar liggen worden tweejaarlijks gekeurd. Indien de velden
tien jaar of ouder zijn, worden ze jaarlijks gekeurd. Afhankelijk van de
keuringsresultaten worden indien nodig aanvullende onderhoudswerkzaamheden
en/of reparaties uitgevoerd. Bij een volledige afkeuring (meestal na meer dan twaalf


                                                                                              125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>jaar voor rubber ingevulde velden en na meer dan vijftien jaar voor zand ingevulde
velden), worden deze velden opgevoerd voor volledige vervanging.
Conform deze procedure zijn de diverse kunstgrasvelden van SC Meddo, FC
Winterswijk en FC Trias in 2023 aan een keuring onderworpen. De keuring van 2023
wees uit dat deze kunstgrasvelden zijn goedgekeurd. Dit betekent dat deze velden in
2024 opnieuw gekeurd zijn. Het tweede kunstgrasveld van FC Trias is in 2024
vervangen. Het hoofdveld van SC Meddo en de velden van FC Winterswijk (drie
velden) zijn in 2024 goedgekeurd en worden begin 2025 (februari/maart) opnieuw
beoordeeld. De vervangingsplannen liggen klaar, zodat snel geanticipeerd kan
worden.

Paardensport
De buitenbak van Hippische Vereniging Winterswijk voldoet niet meer aan de
wedstrijdnormen. De Hippische Vereniging Winterswijk is zelf verantwoordelijk voor
vervanging. Door een begrotingstekort heeft de gemeente Winterswijk wel
onderzocht wat de mogelijkheden zijn. Uiteindelijk wordt in 2025 een subsidie
aangevraagd via het fonds Lokale initiatieven.

Atletiek
De hardloopbaan van AV Archeus is afgekeurd. De baan is verzakt. Er loopt
momenteel een onderzoek naar de oorzaak van de verzakking en de garantstelling.
Dit onderzoek krijgt in 2025 een vervolg.

Hockey/Korfbal
Er heeft vooronderzoek plaatsgevonden naar de toestand van het tweede
natuurgrasveld van korfbalvereniging WIKO en hockeyvereniging WMHC Avanti. Er
blijft veel water staan. De ondergrond is in goede staat. De kunstgrasmat is
dichtgeslibd. Het vervangingsplan is in voorbereiding.

Tennis/Padel
De Winterswijkse Tennis Club heeft vergevorderde plannen om twee extra
padelbanen aan te leggen. De vergunningsaanvraag is ingediend. De banen worden
op eigen kosten aangelegd.

Speeltuinen
De huidige speeltuinen hebben een vervangingsachterstand. Na het opstellen van
het visiedocument Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten (BOSS) is dit uit de
analyse gebleken. De vervangingen vinden deels in 2025 plaats.
De speeltuinverenigingen worden ambtelijk ondersteund om de levensvatbaarheid te
verbeteren. In 2025 kunnen zij een subsidieaanvraag indienen via het fonds Lokale
initiatieven.

Gerealiseerde exploitatielasten en kredieten groen
De gerealiseerde exploitatielasten onderhoud stedelijk groen in 2024 bedragen € 4,0
miljoen. Dit is grotendeels (€ 2,8 miljoen) de bijdrage aan ROVA. De gerealiseerde
investeringen in groen voor 2024 zijn € 0,5 miljoen.




                                                                                126
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>Kengetallen groen
                                              2022              2023                    2024
Areaal groen                                         143,0 ha          143,5 ha                143,5 ha
Vervanging groen                                       0,2 ha            0,3 ha                  0,3 ha



Gebouwen
We zijn bezig om het gemeentelijk vastgoed de komende jaren te verduurzamen.
Daarom is voor de panden die in onderhoud en eigendom van de gemeente blijven,
in 2020 door het Nibag een duurzame meerjarenonderhoudsplanning (MJOP)
opgesteld.
Het verduurzamen van het vastgoed vindt plaats op natuurlijke momenten, zodat er
geen onnodige uitgaven worden gedaan en de financiële middelen zo efficiënt
mogelijk worden ingezet. Dus is onderhoud nog niet nodig, dan stellen we het uit.
De investeringen die met het verduurzamen gemoeid zijn, worden jaarlijks
gedeeltelijk gedoteerd aan de voorziening die voor deze locaties aanwezig is. De
financiële consequenties van het verduurzamen zijn onderdeel van de voorliggende
MJOP van het gemeentelijk vastgoed. Daar waar bijstellingen van de budgetten
plaats dienen te vinden door externe invloeden, voortschrijdende inzichten of
gewijzigde plannen, worden deze verwerkt in de jaarlijkse budgetcycli. Panden
waarvan wordt geacht dat deze de komende jaren worden afgestoten, zijn in de
exploitatiebegroting in de reguliere onderhoudskosten opgenomen.
Het MJOP wordt periodiek geactualiseerd. In 2025 wordt een nieuw rapport
verwacht.

Kengetallen gebouwen
                                                                             2023      2024       2025
Huisvesting organisatie                                                            2      2          2
Brandweer                                                                          1      1          1
Begraafplaats                                                                      4      4          4
Cultuurhistorie                                                                    3      3          3
Sport                                                                              9      9          9
Peuterspeelzaal                                                                    1      1          1
Niet voor openbare dienst bestemde gebouwen                                       14     14         14



Paragraaf financiering
Inleiding
De treasury is een belangrijk aandachtsveld binnen het financiële beleid en beheer
van een gemeente. Treasury is het sturen en beheersen van, het verantwoorden
over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële
geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico's.
De Wet financiering decentrale overheden (Fido) geeft de kaders aan waarbinnen
decentrale overheden de ‘treasury-activiteiten’ moeten uitvoeren. Het doel hiervan is
de bevordering van een gezonde financiering, het bijdragen aan het behoud van een
goede kredietwaardigheid en de handhaving van de positie van decentrale
overheden op de kapitaalmarkt.
In het ‘treasury-statuut’ zijn de beleidskaders voor Winterswijk opgenomen. Zo is
vastgelegd dat de ‘treasury-functie’ uitsluitend de publieke taak dient en het beheer
verstandig is. De provincie houdt toezicht op de ontwikkeling van de financiële positie
van de gemeente. Dit doet de provincie op basis van gegevens die wij verstrekken
op grond van de Wet Fido.

                                                                                                 127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>Hierbij is een aantal onderwerpen van belang:
1. Kasbeheer: maximaal aan te trekken daggelden.
2. Risicobeheer: renterisiconorm, minimalisatie van het renterisico.
3. Gemeentefinanciering: de relatie tussen kort- en langlopende leningen en de
korte- en langetermijnbehoefte aan geld.
4. Rentevisie.

Kasbeheer
De mogelijkheid om rood te staan of kasgeld aan te trekken, wordt beperkt door de
wettelijke bepalingen van de kasgeldlimiet. We mogen op grond van de Wet Fido niet
langdurig meer dan 8,5% van onze begroting kort financieren. Deze bepaling
voorkomt dat nadelige effecten ontstaan als de variabele rente snel stijgt. Het
volgende overzicht toont de toetsing per kwartaal in 2024 aan de kasgeldlimiet.
Conclusie is dat de kasgeldlimiet niet is overschreden.

(* € 1.000)
                                               1e kwartaal     2e kwartaal       3e kwartaal       4e kwartaal
    Omvang begroting                                 115.686         115.686           115.686           115.686


1   Toegestane kasgeldlimiet
    In procenten van de grondslag                      8,5%            8,5%              8,5%              8,5%
    In bedragen                                        9.833           9.833             9.833             9.833


2   Omvang vlottende schuld
    Opgenomen gelden < 1 jaar                          4.000                 0                 0                 0
    Overige geldleningen (geen vaste schuld)
    Totaal                                             4.000                 0                 0                 0


3   Vlottende middelen
    Tegoeden in rekening-courant                       7.240           7.379            11.014            11.249
    Overige uitgaande gelden < 1 jaar
    Totaal                                             7.240           7.379            11.014            11.249


    Toets kasgeldlimiet
    Toegestane kasgeldlimiet                           9.833           9.833             9.833             9.833
4   Totaal netto vlottende schuld (2-3)               -3.240          -7.379           -11.014           -11.249
    Ruimte (+) / Overschrijding (-); 1-4              13.073          17.212            20.847            21.082



Risicobeheer
Omschrijving (toelichting)
Renterisico
Voor het renterisicobeheer worden de normen gehanteerd conform de Wet FIDO.
Het gaat hierbij om de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. De kasgeldlimiet en de
renterisiconorm hebben allebei als doel de leningenportefeuille te behoeden voor een
onverantwoord grote gevoeligheid voor rentefluctuaties.
Met de kasgeldlimiet wordt een beperking opgelegd aan de omvang van de netto
vlottende schuld.
De renterisiconorm bepaalt het maximum aan leningen met een rente typische
looptijd van één jaar of langer die geherfinancierd moeten worden of waarvan de
rente herzien moet worden. Deze bedraagt 20% van het begrotingstotaal bij aanvang
van het begrotingsjaar. De ontwikkeling van de renterisiconorm in 2024 is hierna
weergegeven.

                                                                                                           128
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>Excel-tabel
(* € 1.000)
         Renterisiconorm 2024
         Berekening renterisiconorm en risico:
1a       Renteherziening vaste schuld o/g                                                                                          -
1b       Renteherziening vaste schuld u/g                                                                                          -
2        Netto rente herziening (1a-1b)                                                                                            -
3        Betaalde aflossingen                                                                                                5.155
4        Renterisico op vaste schuld (2 + 3)                                                                                 5.155


         Rentenorm:
5        Begrotings- en rekentotaal                                                                                        115.686
6        Bij ministerie regeling vastgesteld %                                                                                   20%
7        Renterisiconorm                                                                                                    23.137


         Toets rente risiconorm:
7        Renterisiconorm                                                                                                    23.137
4        Renterisico op vaste schuld (aflossing en renteherzieningen)                                                        5.155
8        Ruimte (+) / Overschrijding (-) (7-4)                                                                              17.982



Gemeentefinanciering
De leningenportefeuille is in 2024 afgenomen. Er zijn geen nieuwe leningen
afgesloten en de gemeente heeft in 2024 € 5,1 miljoen afgelost. Het gemiddelde
rentepercentage van alle langlopende leningen bedroeg 2,6%.

(In €)
           Omschrijving                   Begindatum     Eindjaar       Rente      Restant hoofdsom       Aflossing       Rente
                                            lening        lening         %            31-12-2024            2024          2024
Waterschapsbank 2002                         2002          2027           2,45                 600.000       200.000        18.783
BNG 2003                                     2003          2028          4,309                1.600.000      400.000        77.562
Waterschapsbank 2004                         2004          2029          4,548                2.000.000      400.000        93.992
BNG 2004                                     2005          2030          4,405                4.800.000      800.000       211.440
BNG 2007                                     2007          2032           4,26                3.840.000      480.000       175.512
BNG 2007                                     2008          2028          4,738                2.200.000      550.000       112.922
BNG 2011                                     2011          2031           3,65                5.600.000      800.000       233.600
Provincie Noord-Brabant                      2018          2048              1,7             10.000.000               0    170.000
BNG                                          2020          2030           0,11                5.000.000               0      5.500
BNG                                          2020          2035          0,325                5.000.000               0     16.250
BNG                                          2020          2040          0,425                5.000.000               0     21.250
BNG                                          2022          2042          0,625               10.800.000      600.000        67.500
Provincie Noord Brabant                      2023          2042           3,05               16.650.000      925.000       521.931
Totaal leningen                                                                              73.090.000     5.155.000     1.726.242



Schatkistbankieren
Op grond van de Wet financiering decentrale overheden (Fido) zijn provincies,
gemeenten, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen in de vorm van een
openbaar lichaam, verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te
houden. Tevens is de ministeriële Regeling schatkistbankieren decentrale overheden
van kracht. Onderdeel van de regeling is de rekening-courantovereenkomst die
iedere decentrale overheid heeft met de Staat der Nederlanden.
Decentrale overheden zijn verplicht om hun overtollige (liquide) middelen aan te
houden in de schatkist. Het woord ‘overtollig’ verwijst naar alle middelen die
decentrale overheden niet onmiddellijk nodig hebben voor de publieke taak.
                                                                                                                              129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>(Onderdelen van) decentrale overheden mogen ongeacht de vormgeving geen
bewaarfunctie voor publieke middelen vervullen. Een decentrale overheid houdt
uiteraard de beschikkingsmacht over publieke middelen en daarmee de mogelijkheid
om leningen te verstrekken en uitzettingen te verrichten als dat gebeurt uit hoofde
van de publieke taak. Deelname aan schatkistbankieren verandert daar niets aan.
Deelname van de decentrale overheden aan schatkistbankieren draagt bij aan een
lagere EMU-schuld van de collectieve sector (Rijk en decentrale overheden
gezamenlijk). Iedere euro die decentrale overheden aanhouden in de schatkist,
vermindert de externe financieringsbehoefte van het Rijk. Dat het Rijk (het
Agentschap) minder hoeft te financieren op de markt, vertaalt zich direct in een
lagere staatsschuld.

( * € 1000)
Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren                                            Verslagjaar
2024                                                                                             2024


(1)                                                             Drempelbedrag                        868                2.314
                                                                                                  Kwartaal 1 Kwartaal Kwartaal Kwartaal
                                                                                                                2        3        4
(2)                                                             Kwartaalcijfer op dagbasis           642        985      793      834
                                                                buiten 's Rijks schatkist
                                                                aangehouden middelen
(3a) = (1) > (2)                                                Ruimte onder het                     358        15       207      166
                                                                drempelbedrag
(3b) = (2) > (1)                                                Overschrijding van het                0          0        0        0
                                                                drempelbedrag
(1) Berekening drempelbedrag
                                                                                                 Verslagjaar
(4a)                                                            Begrotingstotaal verslagjaar       115.686
(4b)                                                            Het deel van het                   115.686
                                                                begrotingstotaal dat kleiner
                                                                of gelijk is aan € 500 miljoen
(4c)                                                            Het deel van het                      0
                                                                begrotingstotaal dat de €
                                                                500 miljoen te boven gaat
(1) = (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een minimum van €              Drempelbedrag                        868                2.314
1.000.000 als het begrotingstotaal kleiner of gelijk is aan €
500 miljoen. En als het begrotingstotaal groter is dan € 500
miljoen, is het drempelbedrag gelijk aan € 10 miljoen,
vermeerderd met 0,2% van het deel van het begrotingstotaal
dat de € 500 miljoen te boven gaat.
(2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks
schatkist aangehouden middelen
                                                                                                  Kwartaal 1 Kwartaal Kwartaal Kwartaal
                                                                                                                2        3        4
(5a)                                                            Som van de per dag buiten          58.428      89.617   72.927   76.766
                                                                's Rijks schatkist
                                                                aangehouden middelen
                                                                (negatieve bedragen tellen
                                                                als nihil)
(5b)                                                            Dagen in het kwartaal                91         91       92       92
(2) - (5a) / (5b)                                               Kwartaalcijfer op dagbasis           642        985      793      834
                                                                buiten 's Rijks schatkist
                                                                aangehouden middelen



Renteschema
Het renteschema geeft inzicht in de rentelasten van de externe financiering, het
renteresultaat en de wijze van rentetoerekening. Het saldo van € 1,4 miljoen geeft
aan dat het rentepercentage (omslagrente van 2%) dat is toegerekend aan de
kapitaallasten, hoger was dan de betaalde rente. Dit komt met name doordat we
zoveel mogelijk met kortlopende leningen hebben gefinancierd.

                                                                                                                                   130
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>(* € 1.000)
                                                                                                                               Bedrag
a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering                                                                   1.805
b. De externe rentebaten                                                                                                         -392
                                                                                                                                1.412



c. De rente die aan grondexploitatie moet worden toegerekend                                                            -191


     De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend (voorbeeld: riolering)     0
                                                                                                                                 -191
     Aan taakvelden toe te rekenen externe rente                                                                                1.221


d1 Rente over eigen vermogen                                                                                                        0
d2 Rente over voorzieningen                                                                                                         0


     Totaal geraamde aan taakvelden toe te rekenen rente                                                                        1.221


e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)                                                                           2.645



f.   Renteresultaat op het taakveld treasury                                                                                    1.424



Omslagrente
De omslagrente (het interne rentepercentage) is geëvalueerd. Het interne
rentepercentage voor de bouwgrondexploitatie en de overige activa is gesteld op
2,0%.

Kasstroom
We sluiten zo min mogelijk nieuwe langlopende leningen af. Voor onze
liquiditeitsbehoefte maken we in eerste instantie maximaal gebruik van de
kasgeldlimiet. Dit betekent dat we tot € 10 miljoen aan leningen mochten aantrekken.
In onderstaand overzicht is de kasstroom over 2024 opgenomen.




                                                                                                                                131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>(* € 1.000)
                                 Kasstroom                   2023              2024            2024
                                                          Jaarrekening        Begroot       Jaarrekening
Saldo per 1 januari                                                  -5.754       3.644                3.644


Operationele activiteiten
Saldo van baten en lasten (voor mutatie reserves)                    2.464        2.181                6.984
Afschrijvingen                                                       4.906        5.113                5.149
Voorzieningen                                                         -146         -633                 -503
Saldo operationele activiteiten (A)                                  7.224        6.661               11.630


Investeringsactiviteiten
Investeringen (inclusief inkomsten en grondexploitatie)              -4.665     -13.252               -7.716
Saldo investeringsactiviteiten (B)                                   -4.665     -13.252               -7.716


                                                             2023              2024            2024
Financieringsactiviteiten
Verstrekte leningen/ontvangen aflossingen                             -165       -2.479               -1.819
Aflossing lening                                                    -11.496      -5.155               -5.155
Opgenomen lening                                                    18.500              0                  0
Saldo financieringsactiviteiten (C)                                  6.839       -7.634               -6.974


Saldo per 31 december (kort financieren)                             3.644      -10.581                 584



Paragraaf bedrijfsvoering
Inleiding
In deze paragraaf beschrijven we diverse aspecten van de organisatie en de
bedrijfsvoering.

Organisatieontwikkeling
De organisatie blijft volop in ontwikkeling. Na het vaststellen van de organisatievisie
zijn we in 2024 gestart met de verdere uitwerking van de organisatiestructuur. In het
voorjaar van 2024 hebben we een breed en zorgvuldig traject doorlopen rondom de
werving van drie managers voor de domeinen fysiek, sociaal en bedrijfsvoering en
dienstverlening. De managers hebben in de tweede helft van 2024 de ruimte
gekregen om aan de slag te gaan met de verdere inrichting en professionalisering
van de domeinen.
De kernwaarden dienstverlening, professionaliteit en resultaatgerichtheid worden in
de loop van 2025 concreet uitgewerkt en geïmplementeerd, waarbij iedere
domeinmanager ook eigenaar is van een kernwaarde.

Personeelsbeleid
Omschrijving (toelichting)
Formatie en bezetting
De begrote structurele formatie voor de organisatie (exclusief bestuur) bedroeg in
2024 afgerond 220 fte, inclusief tijdelijke formatie. De afname van de formatie heeft
voor een groot deel te maken met het vervallen van de formatie rondom de opgaven
(zoals armoede en het centrum).




                                                                                                       132
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>Ontwikkeling van medewerkers
In 2024 hebben we verder ingezet op doorontwikkeling van onze medewerkers. Door
middel van het 'goede gesprek' is de ontwikkeling tussen leidinggevende en
medewerker periodiek gevolgd.
Training, opleiding en coaching van onze medewerkers is een vast onderdeel van
ons HR-beleid. In het kader van de krapte op de arbeidsmarkt en het binden en
boeien van personeel, is ontwikkeling van medewerkers van groot belang. In de
begroting is daarom jaarlijks regulier opleidingsbudget opgenomen. Naast de
reguliere verplichte functiegerelateerde opleidingen en trainingen, is in 2024 door
middel van een opleidingsplan geïnvesteerd in (door)ontwikkeling van medewerkers.
Arbo en verzuim
Het ziekteverzuimpercentage is het afgelopen jaar gedaald. Het verzuimcijfer van
2023 bedroeg afgerond 6%. We sluiten 2024 af met een ziekteverzuimpercentage
van 5,5%. Een groot deel van het verzuimcijfer is te relateren aan langdurig en lastig
beïnvloedbaar verzuim. Ons streven is het ziekteverzuimpercentage nog verder te
verlagen richting de norm van 5%. Samen met onze arbodienstverlener proberen we
daarbij ook meer te investeren in preventie, door onder meer het arbobeleidsplan en
de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).
Agressie en geweld
Agressie en geweld, oftewel ongewenst gedrag, blijft doorlopend een belangrijk
thema. De gemeente heeft getraind personeel dat de-escalerend kan optreden.
Daarnaast zijn er directe alarmeringsmogelijkheden richting zowel de politie als een
private beveiligingsinstantie. We leggen de incidenten vast in het Gemeentelijk
Incidenten Registratiesysteem (GIR).
De banenafspraak
Het eerder verplichte quotum voor het in dienst nemen van mensen met een afstand
tot de arbeidsmarkt, is omgebogen naar een vrijwillige afspraak. Voor iedere
ondernemer, groot of klein, geldt dat er in totaal 100.000 banen komen. De
quotumheffing is vervangen door de inclusiviteitsopslag. Als de aantallen uit de
banenafspraak niet worden gehaald, bestaat de kans dat de Quotumwet er alsnog
komt.
Arbeidsmarkt
Door de krapte op de arbeidsmarkt zetten we zoveel mogelijk in op samenwerking
met buurtgemeenten voor de inzet en het delen van (deeltijd) personeel. Om
aantrekkelijk te blijven als werkgever werken we doorlopend aan vernieuwing. Hoe
bereiken we de doelgroep? Hoe zetten we onze organisatie op de kaart en hoe
maken we het aantrekkelijk om voor onze organisatie te werken? Tot dusver slagen
wij er in om vacatures in te vullen.
Onboarding
Nieuwe medewerkers worden verwelkomd, waarbij ze alle benodigde hulp,
begeleiding en informatie krijgen. Het gaat verder dan het wijzen naar de juiste
werkplek en de koffieautomaat. Onboarding is ‘het leren kennen van het werk’ en
gaat vooral over de cultuur, visie, missie, samenwerking met collega’s en het werken
in een politieke context. De focus ligt op de integratie in de organisatie. Deze
integratie kan plaatsvinden door persoonlijke begeleiding te bieden, waardoor nieuwe
medewerkers wegwijs worden gemaakt in de organisatie. Naast persoonlijke
aandacht maken we ook gebruik van digitale middelen, zoals e-learning. In het kader
van binden en boeien investeren we in de groei en ontwikkeling van medewerkers en
zetten we in op werkgeluk. Ook blijven we medewerkers doorlopend waarderen voor
hun inzet, onder andere door het organiseren van evenementen.

                                                                                  133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>Integriteit
Integriteit van politieke ambtsdragers
De integriteit van politieke ambtsdragers is voor een deel wettelijk geregeld. De
Gemeentewet bevat bepalingen over verboden handelingen en het niet deelnemen
aan stemmingen. Artikel 2:4 van de Algemene wet bestuursrecht schrijft voor dat elk
bestuursorgaan zijn taak zonder vooringenomenheid vervult.
Naast de wet zijn er ook andere gemeentelijke procedures en regels van toepassing,
namelijk:
De ‘Gedragscode voor politieke ambtsdragers van de gemeente Winterswijk’
(vastgesteld door de gemeenteraad op 26 januari 2012).
Het ‘Stappenplan onderzoek en registratie integriteitsschendingen politieke
ambtsdragers’ (vastgesteld door de gemeenteraad op 31 oktober 2012).
Een integriteitstoets voor politieke ambtsdragers (het presidium stemde op 25 juni
2012 in met de introductie hiervan).
Integriteit van ambtenaren
De Ambtenarenwet verplicht het college ‘een integriteitsbeleid te voeren dat is gericht
op het bevorderen van goed ambtelijk handelen, en dat in ieder geval meer dan
voldoende aandacht besteedt aan het bevorderen van het integriteitsbewustzijn, en
aan het voorkomen van misbruik van bevoegdheden, belangenverstrengeling en
discriminatie’.
In het personeelshandboek Winterswijk staan de lokale regelingen voor de
ambtenaren bij de gemeente Winterswijk, als aanvulling op de Cao Gemeenten. Er is
een afzonderlijke regeling Integriteit toegevoegd aan ons personeelshandboek.
Onderwerpen hierin zijn onder andere de vernieuwde gedragscode, normen en
waarden, geheimhouding en privacy, sociale media, kwetsbare functies en integriteit
bij uitdiensttreding. Daarnaast zijn er voor onze medewerkers regels en richtlijnen
over onder meer het aannemen van geschenken en gelden, nevenwerkzaamheden,
de omgang met bedrijfsmiddelen en een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG).
Externe medewerkers (niet-ambtelijk personeel) zijn verplicht onder andere een
integriteits- en geheimhoudingsverklaring te ondertekenen (volgens een
collegebesluit van 21 april 2015).

De volgende gemeentelijke regelingen zijn ook van kracht:
De Regeling vermoeden misstanden. Dit is de klokkenluidersregeling van de
gemeente.
Het Reglement vertrouwenscommissie.
De Klachtenregeling ongewenst gedrag voor de decentrale overheid.

Informatiebeleid, automatisering en digitalisering
Programma's I-kolom & Dienstverlening
Met de programma’s I-kolom & Dienstverlening geven we invulling aan onze ambities
om de dienstverlening organisatiebreed op een hoger niveau te brengen. Beide
programma’s werken nauw samen en versterken elkaar. In een eerder stadium is het
dienstverleningsconcept voor de organisatie al vastgesteld. Momenteel wordt
gewerkt aan een doorontwikkeling en de implementatie van dit concept.
Digitale transitie
Digitalisering verandert onze maatschappij ingrijpend en is essentieel om deze
draaiende te houden. Het omvat meer dan het omzetten van papieren processen
naar digitale vormen. Het betreft ook veranderingen in werkwijze, communicatie en

                                                                                   134
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>dienstverlening. Deze digitale transformatie is een topprioriteit van de Europese
Commissie. Gemeente Winterswijk volgt deze visie en heeft in 2024 geïnvesteerd in
digitalisering om vragen van inwoners efficiënt te beantwoorden. Servicenormen zijn
herzien om de waardering van onze dienstverlening te monitoren, met als doel een
minimale waardering van een zeven.
Het team Burgerzaken en het Klant Contact Centrum (KCC) zijn vaak het eerste
aanspreekpunt voor inwoners. Het doel is om vragen direct te beantwoorden, wat
verdere professionalisering van het cluster vereist. Hierin is ook in 2024
geïnvesteerd, wat er onder meer toe leidt dat de gebruikte telefooncentrale wordt
aangepast.
Basis op orde
Voor succesvolle digitalisering is betrouwbare en goed geplaatste informatie cruciaal.
Dit vereist actualisatie van werkprocessen naar een digitaal ketenproces, met
toegankelijke en indien nodig geanonimiseerde informatie. Processen voor
Burgerzaken, het sociaal domein en het fysieke domein zijn gedigitaliseerd en
geprofessionaliseerd. Ook is gefocust op nieuwe processen voor de Omgevingswet.
Ons intranet met SharePoint is in 2024 verder ontwikkeld als basis voor het M365-
platform.
Actualiseren register van verwerkingen
De gemeente is onder de AVG verplicht om een register van verwerkingen te hebben
en bij te houden. In dit register staat welke verwerkingen plaatsvinden, voor welk
doel, met welke grondslag, met welke bewaartermijn et cetera. Het register werd in
2024 deels geactualiseerd.
Toezicht op DPIA’s
De gemeente moet Data Privacy Impact Assessments (DPIA’s) uitvoeren voor
processen met een verhoogd risico op persoonsgegevensverwerking. Een DPIA
beoordeelt risico’s en bevat maatregelen om deze te verminderen. Bij nieuwe
projecten of applicaties met een hoog risico moet vooraf een DPIA worden
uitgevoerd. Ook is een Business Impact Analyse (BIA) verplicht voor de Baseline
Informatiebeveiliging Overheid (BIO), die de kwetsbaarheid van werkprocessen of
applicaties in kaart brengt. In 2024 zijn DPIA’s en BIA’s uitgevoerd voor processen
met gevoelige gegevens of een hoog privacyrisico. Er is verdere professionalisering
en risicosturing nodig om volledig aan de AVG te voldoen. Dit wordt opgenomen in
het werkprogramma 2025.
Archivering
De archiefwetgeving geldt voor alle informatie die de gemeente ontvangt, maakt en
verstuurt, zowel op papier als digitaal. Archivering biedt rechtszekerheid aan burgers
en bedrijven en beschermt cultureel erfgoed. Alle gemeenten, dus ook gemeente
Winterswijk, worden regelmatig beoordeeld op naleving van de Archiefwet 1995.
Informatiebeheer wordt gemeten met kritieke prestatie-indicatoren (KPI’s) gebaseerd
op de archiefwetgeving. Het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers adviseert
aandacht te besteden aan metadataschema’s en procedures voor conversie en
migratie. In 2024 hebben we een aantal openstaande vacatures op het gebied van
documentaire informatievoorziening kunnen invullen, waarmee we in 2025 de basis
verder op orde kunnen brengen.

Informatiebeveiliging
De gemeente Winterswijk digitaliseert in een steeds hoger tempo. We kunnen
daardoor niet zonder een robuuste en veilige digitale infrastructuur. De dreiging van
cybercriminaliteit is in 2024 sterk toegenomen. Cybercriminaliteit heeft zich

                                                                                   135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>ontwikkeld tot een miljardenindustrie, waarbij ransomware-aanvallen en gerichte
hacks aan de orde van de dag zijn. De combinatie van technologische vooruitgang,
het groeiende aanvalsoppervlak door hybride werken en het gebruik van AI door
kwaadwillenden, dwingt ons om de cyberweerbaarheid drastisch te verbeteren.
Informatiebeveiliging is geen exclusieve verantwoordelijkheid van ICT. Het vraagt om
een integrale aanpak waarin techniek, beleid en menselijk handelen samenkomen.
In het najaar van 2024 is geconstateerd dat er een gebrek was aan actuele en
vastgestelde beleidsstukken en procedures. Hierdoor ontbrak een eenduidige
borging van de informatiebeveiligingsaanpak binnen de organisatie. De afgelopen
maanden is gewerkt aan het verkrijgen van inzicht in de huidige situatie, het in kaart
brengen van risico’s en het opstellen van een plan om informatiebeveiliging beter te
verankeren binnen de organisatie.
We hebben in 2024 niet volledig voldaan aan de ENSIA-verplichtingen (Eenduidige
Normatiek Single Information Audit). Tijdens de zelfevaluatie kwamen diverse
knelpunten aan het licht, waaronder verouderde processen en beleidsstukken die
niet (voldoende) aansluiten bij de actuele normenkaders. Zoals de Baseline
Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de richtlijn Network and Information Security
2 (NIS2), waardoor er onvoldoende borging van beheersmaatregelen is ontstaan.
Om de geconstateerde tekortkomingen te herstellen, zijn we eind 2024 begonnen
met een optimalisatie van processen en de herziening van diverse beleids- en
procesdocumenten. De actualisatie van deze stukken en de implementatie van
verbetermaatregelen blijven prioriteit voor 2025. Hierbij wordt tevens gezorgd voor
een gedegen borging door middel van formele vaststelling en afstemming op actuele
dreigingen en wet- en regelgeving.

Privacy
De gemeente Winterswijk kent veel processen waarbij persoonsgegevens van
burgers en medewerkers worden verwerkt. In 2018 werd de Algemene Verordening
Persoonsgegevens (AVG) geïntroduceerd, waarin wordt bepaald hoe we met
persoonsgegevens om moeten gaan. In de jaren na de invoering van de AVG is een
stevig fundament gelegd om te voldoen aan de eisen van de AVG. De organisatie
wordt hierin ondersteund door een Privacy Officer en een Functionaris
Gegevensbescherming (FG).
In 2024 is er een andere FG begonnen bij de gemeente Winterswijk. Een goed
moment om eens te kijken waar we staan. Wat gaat er goed en wat kan er beter?
Hiervoor wordt momenteel een inventarisatie uitgevoerd. Aan de hand van deze
nulmeting wordt een jaarplan opgesteld. Naar aanleiding van dit plan wordt in 2025
het beleid verder ontwikkeld en waar nodig geactualiseerd. Ook het in kaart brengen
van processen met een hoog (privacy)risico en het actualiseren van het
verwerkingenregister komen aan bod.
Daarnaast blijft bewustwording een belangrijk aandachtspunt. Door bewustzijn te
creëren kunnen medewerkers zelf afwegingen maken en beslissingen nemen op het
gebied van privacy. Om dit te waarborgen dient het privacyteam echter tijdig
betrokken te worden bij nieuwe ontwikkelingen.

Inkoop-en aanbestedingsbeleid
Inmiddels werkt de gemeente ruim een jaar met het inkoopbeleid dat is herijkt op 27
november 2023. In september 2024 heeft de gemeente op verzoek van de lokale
ondernemers een toelichting op het inkoopbeleid gegeven. Zij zijn verenigd in de
Ondernemerskring Winterswijk (OWIN), Ondernemers Buitengebied Winterswijk

                                                                                  136
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>(OBW), winkeliersvereniging ABH City en de Vereniging Verblijfsrecreatie
Winterswijk (VVW).
In 2024 zijn verschillende (Europese) aanbestedingen uitgevoerd. Hieronder vallen
overeenkomsten voor cliëntondersteuning, openbare verlichting, uitzend- en
detachering, de brandverzekering en het reinigen en inspecteren van de riolering
binnen de gemeente Winterswijk.

Verantwoording rechtmatigheid 2024
In de rechtmatigheidsverantwoording geeft het college van burgemeester en
wethouders aan in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten,
alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit houdt in dat deze
in overeenstemming zijn met door de gemeenteraad vastgestelde kaders, zoals de
begroting en gemeentelijke verordeningen, en met bepalingen in de relevante wet-
en regelgeving.
Deze verantwoording hanteert een grensbedrag, omdat alleen de van belang zijnde
aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de
gemeenteraad bepaald en bedraagt 1% van de totale lasten, inclusief mutaties in de
reserves, en is daarmee vastgesteld op € 1.290.000.
In de paragraaf bedrijfsvoering geeft het college een toelichting op de
rechtmatigheidsverantwoording. Daarnaast worden alle belangrijke bevindingen
(fouten en onduidelijkheden) groter dan € 50.000, die volgen uit de controle van de
rechtmatigheid, opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Ook worden ze voorzien
van maatregelen om dit in de toekomst te voorkomen.
Uitvoering van de verbijzonderde interne controle
De verbijzonderde interne controle 2024 is deels uitbesteed aan een
accountantskantoor, maar volledig onder onze leiding uitgevoerd. Het voornemen
bestaat, net als voorgaand jaar, om dit volledig intern te beleggen. Gezien de
arbeidsmarktproblematiek is dit in 2024 niet gelukt en blijft het de vraag of dit
adequaat intern belegd kan worden. Mocht dit niet lukken, dan wordt ervoor gekozen
om dit opnieuw (deels) uit te besteden. De uitvoering van de verbijzonderde interne
controle heeft veel capaciteit gevraagd. Wij zien een verbetering in de tijdige
aanlevering van gevraagde documenten ten opzichte van voorgaand jaar, maar de
compleetheid van dossiers blijft een aandachtspunt. Denk hierbij aan de processen
voor Europese aanbestedingen, prestatieleveringen en de Wmo jeugd.
Rechtmatigheidsbeheer
Onderstaand hebben wij, met inachtneming van de hiervoor gestelde
verantwoordings- en rapportagegrens, de bevindingen ten aanzien van de
verschillende rechtmatigheidsaspecten (begrotingscriterium, voorwaardencriterium
en criterium misbruik en oneigenlijk gebruik) van de gemeente Winterswijk
opgenomen.
Begrotingscriterium
Bij de rechtmatigheidscontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk
toetsingscriterium. In de begroting zijn de maxima voor de lasten en kredieten
vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële
beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste
programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, alsmede het
begrotingsjaar van belang zijn.

Wij (het college) hebben de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te
passen normen voor het begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190

                                                                               137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>en 191 van de Gemeentewet, welke nader zijn geconcretiseerd in de begroting en de
financiële verordening. Het begrotingscriterium is verder verfijnd in de Kadernota
rechtmatigheid 2024 van de commissie Besluit begroting en verantwoording
provincies en gemeenten (BBV).
Het overschrijden van de begroting is altijd onrechtmatig en lastenoverschrijdingen
moeten per programma goed herkenbaar in de jaarrekening worden opgenomen. Bij
de controle op begrotingsoverschrijdingen van de lasten hebben wij niet
geconstateerd dat de werkelijke lasten de begrote lasten op programmaniveau
overschrijden.
Bij de controle is gebleken dat bij de subsidie voor Voor en vroegschoolse educatie
sprake is van overschrijding van het subsidieplafond met € 80.000. Dit is veroorzaakt
doordat de budgetoverheveling plaatsvindt nadat de subsidieplafonds zijn
vastgesteld. In de toekomst voorkomen we dit door in de definitieve
subsidievaststelling het subsidieplafond aan te passen op de budgetoverheveling.
Voor de subsidie Dorpendeal Meddo (€ 65.000) is per abuis geen subsidieplafond
bepaald. Deze bevinding wordt meegenomen bij het bepalen van het subsidieplafond
voor de komende jaren.
De kredieten zijn met een bedrag van € 61.000 overschreden. Bij Project De Pas is
er sprake van onvoorzien meerwerk.
Voorwaardencriterium
Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de
uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn
afkomstig uit diverse interne en externe regelgeving.
Met betrekking tot het proces inkopen en aanbesteden betrekken wij de naleving van
de Europese aanbestedingsregels in de controle. De interne aanbestedingsregels
zoals vastgelegd in het inkoop- en aanbestedingsbeleid maken echter geen
onderdeel uit van de controle, vanwege het besluit van de raad (28 november 2024)
om deze buiten het normenkader te houden. Tijdens de uitgevoerde werkzaamheden
is ondanks dit besluit echter wel geconstateerd dat consequente naleving van dit
beleid aandacht behoeft, aangezien dit beleid niet consequent is nageleefd.
De controle van het proces aanbesteden heeft over het afgelopen jaar
onrechtmatigheden aan het licht gebracht ter hoogte van een bedrag van € 110.000
(2023: € 384.000).
De getroffen maatregelen (zoals het onder de aandacht brengen van de
inkoopprocedure en de vereisten ten aanzien van vastlegging) lijken daarmee
vruchten af te werpen. Tegelijkertijd merken wij op dat de rechtmatigheid van de
inkopen nog niet geheel structureel is geborgd en de beheersing en verantwoording
van de inkoopuitgaven kan worden verbeterd, onder andere door dossiervorming.
In 2025 pakt de organisatie deze punten verder op en gaat aan het werk met de
verdere verbetering van het proces inkopen en aanbesteden.
Uit de controle van het proces subsidies zijn formele rechtmatigheidsfouten
geconstateerd, doordat in enkele gevallen de gestelde termijnen niet zijn nageleefd,
of documenten niet beschikbaar waren. Ook voor de Wmo geldt dat de gestelde
termijnen niet in alle gevallen zijn nageleefd.
Criterium misbruik en oneigenlijk gebruik
De rechtmatigheidseis betreft ook de toetsing op juistheid en volledigheid van de
gegevens, die door de belanghebbenden zijn verstrekt om het voldoen aan
voorwaarden aan te tonen. Dit ter voorkoming en bestrijding van misbruik en
oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving (M&O-criterium). Het gaat er bij het
M&O-criterium in het bijzonder om vast te stellen dat in de organisatie effectieve

                                                                                 138
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>maatregelen zijn getroffen om misbruik te voorkomen, dan wel op te sporen. Wij
hebben tijdens de uitgevoerde werkzaamheden de door de raad vastgestelde (28
september 2023) nota voorkomen en bestrijden van misbruik en oneigenlijk gebruik
getoetst. Het M&O-beleid krijgt invulling in de processen van de organisatie en in de
gemeentelijke regelgeving.

(* € 1.000)
Begrotingscriterium                                                                                                     Bedrag


1 A. Overschrijding lasten programma's                                                                                     €-
1 B. Oveschrijding investeringsbudgetten (kredieten)                                                                      € 61


2. Ongeautoriseerde reservemutaties                                                                                        €-


3. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten,                                                              €-
investeringen en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging
hebben geleid of niet tijdig aan de raad zijn gemeld.


Totaal begrotingsonrechtmatigheden                                                                                        € 61


4. Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid en      €-
daarmee vooraf als acceptabel is geduid.


Voorwaardencriterium
5. Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed                                                                         € 110


M&O-criterium
6. Geen bevindingen


Totaal onrechtmatigheden                                                                                                 € 171
Waarvan acceptabel                                                                                                         €-
Waarvan niet-acceptabel                                                                                                  € 171



Paragraaf verbonden partijen
Inleiding
Onze gemeente heeft bestuurlijke en financiële belangen bij een aantal verbonden
partijen, waaronder gemeenschappelijke regelingen en vennootschappen.
Verbonden partijen betreffen organisaties en instellingen waar een gemeente zowel
een bestuurlijk als financieel belang in heeft.
Van een financieel belang is sprake als de gemeente de middelen, die aan een partij
ter beschikking zijn gesteld, niet terugkrijgt bij faillissement van die partij. Of als
financiële problemen bij de derde partij kunnen worden verhaald op de gemeente. Bij
een bestuurlijk belang gaat het om het hebben van zeggenschap in een derde partij.
Hetzij omdat de gemeente een zetel in het bestuur heeft, hetzij omdat ze via
aandelen mee kan stemmen.
In deze paragraaf gaan we per programma in op de belangen die met de diverse
verbonden partijen zijn gediend, en de relatie met de gemeentelijke doelstellingen.

Gemeentelijk beleid
Het aangaan van banden met (verbonden) derde partijen komt altijd voort uit het
publieke belang. Verbindingen met derde partijen zijn een manier om een bepaalde
publieke taak uit te voeren. De huidige verbonden partijen hebben allemaal een
historische bestaansgrond. Bij nieuwe deelnemingen komt bij de besluitvorming door

                                                                                                                         139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>de raad de publieke taak expliciet aan de orde op grond van de visie/doelstellingen
van de deelneming.
Het beleid is erop gericht de ontwikkelingen bij de verbonden partijen te volgen,
zodat financiële risico’s in een vroegtijdig stadium worden gesignaleerd en er tijdig
bijsturing kan plaatsvinden. Daarnaast wordt gevolgd of de taken worden uitgevoerd
zoals bij de besluitvorming is vastgelegd.
In onderstaande tabel worden de verbonden partijen weergegeven.

Programma 1: Zorgen voor Winterswijk                  Rechtsvorm:
GGD Noord- en Oost-Gelderland                         Gemeenschappelijke regeling
Programma 2: Meedoen in de Achterhoek
Erfgoedcentrum Achterhoek Liemers                     Gemeenschappelijke regeling
Fijnder                                               Gemeenschappelijke regeling
Stadsbank Oost Nederland                              Gemeenschappelijke regeling
Stichting Achterhoek Toerisme                         Stichting
Programma 3: Wonen en werken in Winterswijk
Omgevingsdienst Achterhoek                            Gemeenschappelijke regeling
Coöperatie Energieloket Achterhoek U.A.               Coöperatie
AGE B.V.                                              B.V.
Stichting Winterswijk Cultuur Landschap (WCL)         Stichting
ROVA                                                  N.V.
Programma 4: Bestuurlijk Winterswijk
Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland            Gemeenschappelijke regeling
Regio Achterhoek                                      Gemeenschappelijke regeling
Euregio                                               Gemeenschappelijke regeling
N.V. Alliander                                        Vennootschap
N.V. Vitens                                           Vennootschap
N.V. Bank voor Nederlandse Gemeenten                  Vennootschap




                                                                                    140
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>GGD Noord- en Oost-Gelderland
Naam             GGD Noord- en Oost- Gelderland
Vestigingsplaats Apeldoorn
Doel             GGD Noord- en Oost-Gelderland is de gezondheidsdienst van 22 gemeenten, met als doel het bewaken,
                 beschermen en bevorderen van de gezondheid van alle inwoners (publieke gezondheidszorg). De GGD is belast
                 met de gemeentelijke taken genoemd in de Wet publieke gezondheid en jeugdgezondheidszorg (voor alle
                 gemeenten behalve Apeldoorn). Het is een gemeenschappelijke regeling waarbij de gemeente Winterswijk is
                 vertegenwoordigd in het algemeen bestuur.
Betrokkenen      De gemeenten: Aalten, Apeldoorn, Berkelland, Bronckhorst, Brummen, Doetinchem, Elburg, Epe, Ermelo,
                 Harderwijk, Hattem, Heerde, Lochem, Montferland, Nunspeet, Oldebroek, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Putten,
                 Voorst, Winterswijk en Zutphen.
Bestuurlijk      De gemeente Winterswijk is vertegenwoordigd in het algemeen bestuur door wethouder S.G.P. Fleuren.
belang
Financieel       De begrote inwonerbijdrage voor 2025 bedraagt € 655.110
belang


                 Het eigen vermogen bedraagt:
                 Per 31 december 2021 € 2.912.000
                 Per 31 december 2022 € 2.656.000
                 Per 31 december 2023 € 3.182.000


                 Het vreemd vermogen bedraagt:
                 Per 31 december 2021     € 10.226.000
                 Per 31 december 2022     € 8.878.000
                 Per 31 december 2023 € 13.266.000


                 Het resultaat over 2023 bedraagt: € 910.000


                 Inschatting                                                              1-jan-25                        31-dec-25
                 Eigen vermogen                                                       € 2.130.000                       € 2.158.000
                 Vreemd vermogen                                                      € 3.055.000                       € 2.977.000


                 Verwachte financiële resultaat 2025: € 0


Ontwikkelingen   De jeugdgezondheidszorg voor nul- tot achttienjarigen is een GR-taak, tenzij de gemeente aangeeft deze taak niet
                 of niet geheel door de GGD uit te laten voeren. Gemeente Winterswijk laat de jeugdgezondheidszorg voor vier- tot
                 achttienjarigen uitvoeren door de GGD.
                 Door de coronapandemie is duidelijk geworden dat de GGD kwetsbaar is en dat een meer robuuste GGD belangrijk
                 is. De GGD heeft zeven aandachtspunten opgesteld die de dienst robuuster maken. De GGD heeft deze punten
                 uitgewerkt en gaat ze evalueren.
                 De nieuwe bestuursagenda 2023-2027 is vastgesteld.
Relatie tot      Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk.
programma’s
Informatie-      Informatie-uitwisseling vindt plaats in het algemeen bestuur en op grond van in de gemeenschappelijke regeling
uitwisseling     afgesproken overlegging van de financiële stukken (begroting en jaarrekening). Vastgelegd is dat de raad altijd
                 informatie kan vragen.
Risico's         Net als bij de andere gemeenschappelijke regelingen is het risico vooral financieel, omdat een meerderheid in het
                 algemeen bestuur beslist over nieuw beleid.




                                                                                                                                141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers
Naam               Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers
Vestigingsplaats Doetinchem
Doel               Doelstellingen zijn:
                   -     Het overeenkomstig de Archiefwet beheren, toegankelijk maken en beschikbaar stellen van de
                   archiefbewaarplaatsen van de deelnemende overheidslichamen.
                   -    Het toezicht door de streekarchivaris op het beheer van de niet naar de centrale archiefbewaarplaats
                   overgebrachte archiefbescheiden van de deelnemers.
                   -    Het in stand houden en bevorderen van het cultureel erfgoed in het gebied van de Achterhoek en de
                   Liemers in de ruimste zin van het woord.
Betrokkenen        De gemeenten: Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en
                   Winterswijk.
Bestuurlijk belang De leden en de plaatsvervangende leden van het algemeen bestuur worden per raadsperiode aangewezen door
                   de gemeenteraden en het college van burgemeester en wethouders. Wethouder S. Metaal - ten Dolle is lid van
                   het algemeen bestuur en is lid en plaatsvervangend voorzitter van het dagelijks bestuur. Het dagelijks bestuur
                   bestaat uit de voorzitter en twee andere leden. Allen zijn aangewezen door het algemeen bestuur en komen bij
                   voorkeur uit verschillende gemeenten. De voorzitter en één lid worden uit het algemeen bestuur aangewezen, en
                   één lid op voordracht van de Staring Stichting. Bij de realisatie van het Erfgoedcentrum is ook de
                   bestuurscommissie ingesteld. Deze commissie bestaat uit drie dagelijkse bestuursleden, aangevuld met twee
                   algemene bestuursleden en twee door de Staring Stichting voorgedragen leden.
Financieel belang De bijdrage van de gemeente is gebaseerd op de begroting van het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers. De
                  bijdrage in 2023 bedroeg € 137.405. De bijdrage voor 2025 bedraagt € 182.121.


                   Het eigen vermogen bedraagt:
                   31 december 2021 € 192.939
                   31 december 2022 € 106.364
                   31 december 2023 € 75.758


                   Het vreemd vermogen bedraagt:
                   31 december 2021 € 661.684
                   31 december 2022 € 599.596
                   31 december 2023 € 510.172


                   Het resultaat over 2023 bedraagt: € 30.606 (negatief).


                   Inschatting                                                                                               31-dec-25
                   Eigen vermogen                                                                                            € 107.836
                   Vreemd vermogen                                                                                           € 438.782


                   Verwachte financiële resultaat 2025: € 27.440 (positief).
Ontwikkelingen     Er zijn geen actuele ontwikkelingen.
Relatie tot        De taken zijn geclusterd in programma 2 Meedoen in Winterswijk.
programma’s
Informatie-        Informatie-uitwisseling vindt plaats in het dagelijkse en het algemene bestuur, in en via de op grond van de
uitwisseling       gemeenschappelijke regeling afgesproken overlegging van de financiële stukken (begroting en jaarrekening).
Risico's           De gemeente Winterswijk biedt de komende jaren weer archiefmateriaal aan. De jaarlijkse bijdrage van
                   Winterswijk staat in principe vast voor een periode van vier jaar. Echter door prijsstijgingen wordt deze in 2025
                   tussentijds verhoogd.




                                                                                                                                   142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>Fijnder
Naam             Fijnder
Vestigingsplaats Groenlo
Doel             De gemeenschappelijke regeling Fijnder voert de Participatiewet, IOAW/IOAZ en aanverwante regelingen uit,
                 waarbij arbeidsontwikkeling centraal staat.
Betrokkenen      Fijnder heeft drie deelnemende gemeenten, te weten Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk.
Bestuurlijk      De gemeente Winterswijk is vertegenwoordigd in het algemeen bestuur en in het dagelijks bestuur. Leden:
belang           wethouder E.S.F. Schepers (AB en DB) en wethouder S.G.P. Fleuren (AB).
Financieel       De exploitatiebijdrage voor de bedrijfsvoering over 2024 bedroeg € 5,7 miljoen. De begrote exploitatiebijdrage voor
belang           de bedrijfsvoering voor 2025 bedraagt € 6 miljoen. Voor het overige betreft het hier grotendeels de doorbetaling van
                 rijksbudgetten.


                 Het eigen vermogen bedraagt:
                 Per 31 december 2021 € 4.041.000
                 Per 31 december 2022 € 3.666.000
                 Per 31 december 2023 € 3.456.000


                 Het vreemd vermogen bedraagt:
                 Per 31 december 2021 € 11.330.000
                 Per 31 december 2022 € 10.198.000
                 Per 31 december 2023 € 10.447.000


                 Het resultaat over 2023 bedraagt: € 60.000


                 Inschatting                                                               1-jan-25                       31-dec-25
                 Eigen vermogen                                                        € 2.589.000                       € 2.333.000
                 Vreemd vermogen                                                       € 9.723.000                       € 8.967.000


                 Verwachte financiële resultaat 2025: € 0.
Ontwikkelingen   Vanaf 2023 stijgt het aantal bijstandsuitkeringen. In de tweede bestuursrapportage 2024 is de bestandsontwikkeling
                 geraamd op een gemiddelde van 3,4%. Voor Winterswijk stabiliseert de stijging in 2024; deze bedraagt 1,2%. Deze
                 stijging wordt met name veroorzaakt door een hogere instroom (+159 in 2024) als gevolg van (eigen) inkomsten
                 werk/eigen bedrijf en een hogere instroom vanuit andere gemeenten (verhuizing). Daarentegen is de uitstroom voor
                 Winterswijk fors hoger (+33%) ten opzichte van 2023. Ook nu komt dit mede door verhuizingen, naast uitstroom
                 richting regulier werk. Voor 2025 wordt eveneens een stijging van het volume van de bijstand verwacht.
Relatie tot      Programma 2 Meedoen in Winterswijk.
programma’s
Informatie-      Op de bij de gemeenschappelijke regelingen gebruikelijke wijze worden de financiële stukken door de
uitwisseling     deelnemende gemeenten goedgekeurd.
Risico's         De deelnemende gemeenten zijn aansprakelijk voor een eventueel exploitatietekort.




                                                                                                                                 143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>Stadsbank Oost Nederland
Naam             Stadsbank Oost Nederland
Vestigingsplaats Enschede
Doel             Stadsbank Oost Nederland is een kredietbank zonder winstoogmerk. Naast sociale kredietverstrekking verzorgt de
                 bank de schuldenregeling in het kader van de Wet gemeenschappelijke schuldhulpverlening, voert budgetbeheer
                 uit en geeft voorlichting en advies. Daarnaast voert de bank beschermingsbewind uit en maakt verzoekschriften
                 voor de Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp).
Betrokkenen      De gemeenten: Almelo, Berkelland, Borne, Bronckhorst, Dinkelland, Enschede, Oost Gelre, Haaksbergen,
                 Hellendoorn, Hengelo, Hof van Twente, Lochem, Montferland, Oldenzaal, Oude IJsselstreek, Rijssen-Holten,
                 Tubbergen, Twenterand, Wierden en Winterswijk.
Bestuurlijk      De gemeente Winterswijk is vertegenwoordigd in het algemeen bestuur door wethouder E.S.F. Schepers-Janssen.
belang
Financieel       De bijdrage voor 2024 bedraagt € 464.000. De begrote bijdrage voor 2025 bedraagt € 467.600.
belang


                 Het eigen vermogen bedraagt:
                 Per 31 december 2021 € 971.100
                 Per 31 december 2022 € 1.349.200
                 Per 31 december 2023 € 1.369.900


                 Het vreemd vermogen bedraagt:
                 Per 31 december 2021 € 14.781.400
                 Per 31 december 2022 € 15.214.500
                 Per 31 december 2023 € 11.396.200


                 Het resultaat over 2023 bedraagt: € 288.900.


                 Inschatting                                                             1-jan-25                        31-dec-25
                 Eigen vermogen                                                      € 1.289.900                        € 1.464.500
                 Vreemd vermogen                                                     € 5.790.100                        € 7.098.300


                 Verwachte financiële resultaat 2025: € 0.
                 Wanneer het resultaat daartoe aanleiding geeft, dragen de deelnemende gemeenten, naar rato van het
                 inwoneraantal, het exploitatieverlies.
Ontwikkelingen   De dienstverlening van de Stadsbank sluit nauw aan bij de dienstsverlening van de gemeente. Het dienstenaanbod
                 van de Stadsbank wordt verzorgd vanuit het gemeentelijke loket (De Post). Samen met de Stadsbank wordt de
                 drempel voor de schuldhulpverlening zo laag mogelijk gemaakt en richten we ons op het duurzaam schuldenvrij
                 blijven. Al voordat de dienstverlening van de Stadsbank wordt beëindigd, wordt de nazorg opgepakt door het
                 gemeentelijk sociaal team.
Relatie tot      Programma 2 Meedoen in Winterswijk.
programma’s
Informatie-      Op de bij de gemeenschappelijke regelingen gebruikelijke wijze, worden de financiële stukken door de
uitwisseling     deelnemende gemeenten goedgekeurd.
Risico's         Gering.




                                                                                                                               144
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>Stichting Achterhoek Toerisme
Naam             Stichting Achterhoek Toerisme
Vestigingsplaats Statutair Doetinchem, kantoor Borculo
Doel             Het verzorgen van regiomarketing, gericht op het uitbouwen van de marktpositie van de toeristisch-recreatieve
                 sector in de Achterhoek. Het vervullen van de functie van routeontwikkelaar en -beheerder.
Betrokkenen      De gemeenten: Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doesburg, Doetinchem, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude
                 IJsselstreek, Winterswijk en Zutphen.
Bestuurlijk      De bestuurlijke vertegenwoordiging van de Achterhoekse gemeenten wordt verzorgd door gemeente Doetinchem
belang           en Berkelland.
Financieel       De jaarlijkse bijdrage van gemeente Winterswijk aan Stichting Achterhoek Toerisme bedraagt € 55.347 voor
belang           regiomarketing en € 8.000 voor het beheer van het routenetwerk. Stichting Achterhoek Toerisme wordt voor
                 ongeveer 33% gefinancierd vanuit het bedrijfsleven.
                 Om te voorkomen dat de resultaten van Achterhoek Toerisme gaan leiden tot de verplichting om
                 vennootschapsbelasting te betalen, is ervoor gekozen om de resultaten uit de afgelopen jaren niet meer te
                 presenteren als algemene reserve. Na afstemming met de accountant staan de resultaten nu als vooruit ontvangen
                 bijdragen van de gemeenten, ter waarde van € 604.999 op de balans.


                 Het eigen vermogen bedraagt:
                 31 december 2022 € 0
                 31 december 2023 € 0

                 Het vreemd vermogen bedraagt:
                 31 december 2022 € 1.953.715
                 31 december 2023 € 1.487.976


                 Inschatting                                                              1-jan-25                          31-dec-25
                 Eigen vermogen                                                                €0                                 €0
                 Vreemd vermogen                                                      € 1.487.976                       € 1.517.976


                 Verwachte financiële resultaat 2024: € 0.
Ontwikkelingen   In 2016 is de organisatie van Stichting Achterhoek Toerisme uitgebreid met een vrijetijdsmakelaar, die in opdracht
                 van de gemeenten wordt ingezet op de uitvoering van de Vrijetijdsagenda 2016-2019. In 2020 is de
                 Vrijetijdsagenda 2020-2030 vastgesteld. Belangrijk aandachtspunt is het betrekken en verbinden van ondernemers
                 in concrete projecten. In 2024 heeft er een evealuatie en herijking plaatgevonden en is de Vrijetijdsagenda 2025-
                 2028 opgesteld.
                 De participerende gemeenten hebben een positieve evaluatie afgegeven op de resultaten en ontwikkeling van
                 Stichting Achterhoek Toerisme in de afgelopen vier jaar. De langlopende subsidierelatie is verlengd voor het jaar
                 2024, met de intentie om dit langjarig voort te zetten. De komende jaren wil Achterhoek Toerisme voortbouwen op
                 haar fundament en deze verder verstevigen: de regiomarketing, het routebureau en de verbindende factor. Met
                 extra aandacht voor informatievoorziening en ontwikkeling en ontsluiting van kennis. Belangrijke
                 samenwerkingspartners zijn de lokale VVV’s, provincie Gelderland, de EUREGIO en het Nederlands Bureau voor
                 Toerisme & Congressen (NBTC).
Relatie tot      Programma 2 Meedoen in Winterswijk.
programma’s
Informatie-      Informatieuitwisseling vindt plaats in het bestuur, in het ambtelijk overleg vrijetijdseconomie, het
uitwisseling     portefeuillehoudersoverleg vrijetijdseconomie, via een nieuwsbrief en via overlegging van de jaarstukken
                 (begroting, jaarrekening en jaarverslag).
Risico’s         -




                                                                                                                                 145
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>Omgevingsdienst Achterhoek
Naam             Omgevingsdienst Achterhoek
Vestigingsplaats Hengelo (Gld)
Doel             De Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) is een samenwerkingsverband, opgericht ten behoeve van de
                 gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemers ter zake van vergunningverlening, toezicht en
                 handhaving in het kader van het omgevingsrecht. Deze taken bestaan uit het basistakenpakket (versie 2.3) en alle
                 overige inrichting gebonden milieutaken (milieubreed). Enkele specialismen uit de Wet algemene bepalingen
                 omgevingsrecht (Wabo), zoals geluid, bodem/bouwstoffen, asbest, luchtkwaliteit (geur), externe veiligheid en
                 juridische zaken.
Betrokkenen      De gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek,
                 Winterswijk en Zutphen en de provincie Gelderland.
Bestuurlijk      De gemeente Winterswijk is in het algemeen bestuur (AB) van de ODA vertegenwoordigd. Lid is portefeuillehouder
belang           Buitengebied, Natuur & Landschap, plaatsvervangend lid is de burgemeester.
Financieel       De ODA is op 1 april 2013 opgericht. Op basis van ingebrachte taken wordt een exploitatiebegroting opgesteld
belang           waaraan deelnemende gemeenten en de provincie volgens een afgesproken verdeelsleutel bijdragen. De verdeling
                 van de kosten vindt plaats op basis van de (verwachte) afname van de partners per programma. Iedere deelnemer
                 betaalt op rekeningbasis uiteindelijk voor de producten die hij daadwerkelijk per programma afneemt. Indien aan het
                 einde van het jaar de ODA een positief of negatief resultaat behaalt, wordt door de deelnemende partijen op basis
                 van een vastgestelde verrekensystematiek meegedeeld in het positieve resultaat of bijgedragen aan het negatieve
                 resultaat.
                 De bijdrage aan de ODA wordt jaarlijks in de programmabegroting van de gemeente opgenomen. De ODA legt
                 inhoudelijke en financiële verantwoording af aan de betrokken gemeenten en de provincie.
                 De bijdrage bedraagt over:
                 2019 € 609.600 (exclusief de verrekening tekort jaarrekening 2019)
                 2020 € 574.280
                 2021 € 604.300 (exclusief verrekening overschot jaarrekening 2021)
                 2022 € 740.900 (exclusief verrekening tekort jaarrekening 2022)
                 2023 € 839.000
                 2024 € 856.000 (volgens begroting)
                 Het eigen vermogen bedraagt:
                 Per 31 december 2018 € 134.000
                 Per 31 december 2019 € -/- 389.000
                 Per 31 december 2020 € 645.000
                 Per 31 december 2021 € 354.000
                 Per 31 december 2022 € -/- 134.000
                 Per 31 december 2023 € 500.000
                 Per 31 december 2024 € 164.000

                 Het vreemd vermogen bedraagt:
                 Per 31 december 2018 € 1.347.000
                 Per 31 december 2019 € 2.242.000 (exclusief de verrekening tekort gemeenten)
                 Per 31 december 2020 € 1.883.000
                 Per 31 december 2021 € 1.718.000
                 Per 31 december 2022 € 2.878.000 (exclusief de verrekening tekort gemeenten)
                 Per 31 december 2023 € 2.609.000
                 Per 31 december 2024 € 1.146.000 (inschatting)
                 Inschatting                                                               1-jan-25                        31-dec-25
                 Eigen vermogen
                 Vreemd vermogen
                 Financieel resultaat over 2024: ??? Verklaring van het resultaat.
                 Verwacht financieel resultaat over 2024:
Ontwikkelingen   Naast het uitvoeren van het Wabo-takenpakket heeft het jaar 2024 bij de ODA in het teken gestaan van de invoering
                 van de Omgevingswet. De aandacht voor het milieu is daardoor toegenomen. Daarbij geeft de ODA aan dat het
                 werkveld steeds complexer is geworden. Dit komt door razendsnelle ontwikkelingen in de samenleving. Er worden
                 veel nieuwe producten en technieken ontwikkeld. Helaas zitten daar soms ‘bijwerkingen’ aan voor het milieu en de
                 gezondheid die pas na verloop van tijd aan het licht komen. Een voorbeeld hiervan zijn de Zeer Zorgwekkende
                 Stoffen (ZZS).
                 Onder het interbestuurlijk programma versterking Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (IBP VTH) zijn
                 robuustheidscriteria ontwikkeld. De staatssecretaris heeft de omgevingsdiensten gevraagd om voor 1 april 2024 een
                 Plan van Aanpak in te dienen om voor 2026 aan deze robuustheidscriteria te voldoen. Het bestuur heeft het Plan van
                 Aanpak tijdig aangeboden en het Rijk heeft een reactie hierop gegeven. Het ministerie heeft ingeschat dat de
                 Omgevingsdienst Achterhoek op 1 april 2026 niet (zelfstandig) robuust kan zijn. Tijdens het overleg van het
                 Algemeen Bestuur van de ODA van 5 december 2024 heeft het bestuur de voorzitter en de directeur van de ODA de
                 opdracht gegeven om de verkennende gesprekken over mogelijke fusiepartners te formaliseren. Er moet actief
                 gezocht worden naar een passende fusiepartner.
Relatie tot      Programma 3 Werkend Winterswijk.
programma’s
Informatie-      Op de bij de gemeenschappelijke regelingen gebruikelijke wijze worden de financiële stukken door de deelnemende
uitwisseling     gemeenten goedgekeurd.
Risico's         Risico’s zijn:



                                                                                                                               146
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>Naam             Omgevingsdienst Achterhoek
                 -           Uitvoering van de aanbevelingen van het rapport van de commissie Van Aartsen en daarmee ook de
                 aanbevelingen vanuit het interbestuurlijke programma versterking Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving
                 (IBP VTH);
                 -           Actualisatie risicomodule/analyse. De ODA is in 2023 gestart met het opstellen van een nieuwe
                 risicoanalyse. Basis van deze actualisatie is de invoering van de Omgevingswet als het gaat om milieubelastende
                 activiteiten (MBA) in plaats van inrichtingen. Deze nieuwe risicoanalyse gaat als basis dienen voor het
                 handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) 2025 en voor het vergunningenuitvoeringsprogramma (VUP) en de
                 daaropvolgende jaren. In de loop van 2025 worden de effecten hiervan bekend. Dit heeft invloed op de begroting
                 2025.
                 -           Actualisatie van het productenboek. Sommige producten worden opgeknipt in onderliggende onderdelen,
                 andere producten vervallen mogelijk. Regiewerk komt daarvoor in de plaats. De wijziging leidt tot een veranderde
                 omzetcombinatie van aantallen en productprijzen. Hiermee kan ook de uiteindelijke omzet van de ODA wijzigen.
                 Daarnaast is de ODA vanaf de zomer 2024 tijdschrijven. Dit wordt ook doorvertaald in het productenboek.
                 -           Nieuwe wet- en regelgeving (onder andere ZZS zoals PFAS, klimaatproblematiek, stikstof en de
                 energietransitie).
                 Deze thema’s kunnen mogelijk consequenties hebben voor de omvang van het takenpakket van de ODA en
                 daarmee tot een hogere bijdrage leiden.




Coöperatie Energieloket Achterhoek U.A.
Naam             Coöperatie Energieloket Achterhoek U.A.
Vestigingsplaats Doetinchem
Doel             De coöperatie en bijbehorende uitvoeringsorganisatie richten zich op:
                 Het ontwikkelen en uitvoeren van duurzame energieprojecten in de Achterhoek.
                 Het geven van voorlichting over de opwekking en het gebruik van duurzame energie in de Achterhoek.
                 Het bevorderen van energiebesparing.
                 Het instellen en beheren van een fonds om toekomstige initiatieven op het gebied van duurzame energie in de
                 Achterhoek te kunnen financieren.
Betrokkenen      De gemeenten: Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en
                 Winterswijk. Doesburg zal ook toetreden in de loop van 2024.
Bestuurlijk      De algemene vergadering bestaat uit acht leden (één lid van het college van burgemeester en wethouders uit elke
belang           deelnemende gemeente) en bestuurders van de anderen leden. Voor Winterswijk neemt wethouder G.E. Visser
                 deel aan de algemene vergadering.
Financieel       De bijdrage in 2025 bedraagt € 0.
belang


                 Het eigen vermogen bedraagt:
                 Per 31 december 2022 € 174.422
                 Per 31 december 2023 € 232.925
                 Per 31 december 2024 € 243.000 (indicatie)


                 Het vreemd vermogen bedraagt:
                 Per 31 december 2022 € 1.425.328
                 Per 31 december 2023 € 2.804.884
                 Per 31 december 2024 € 1.837.000 (indicatie)


                 Resultaat 2024: € 10.000 (indicatie)


                 Inschatting                                                                1-jan-25                          31-dec-25
                 Eigen vermogen                                                           € 275.000                           € 175.000
                 Vreemd vermogen                                                         € 2.000.000                         € 2.000.000


                 Verwachte financiële resultaat 2025: € 40.000
Ontwikkelingen   De Coöperatie Energieloket Achterhoek U.A. wordt in de loop van 2024 uitgebreid met Doesburg.
Relatie tot      Is opgenomen in programma 3 Wonen en werken in Winterswijk.
programma’s
Informatie-      Informatie-uitwisseling vindt bestuurlijk plaats in de algemene vergadering en ambtelijk in het regionaal
uitwisseling     duurzaamheidscoördinatorenoverleg.
Risico's         Het gemeentelijk risico als deelnemer van de gemeenschappelijke regeling is beperkt tot verlies van een achtste
                 deel van het kapitaal van de leden ter grootte van € 174.422. Omdat de gemeente Winterswijk het basispakket niet
                 meer afneemt en deze dienstverlening verricht vanuit het Centrum Duurzaam Winterswijk, is er geen verder risico.


                                                                                                                                    147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>Stichting Winterswijk Cultuur Landschap (WCL)
Naam             Stichting Winterswijk Cultuur Landschap (WCL)
Vestigingsplaats Winterswijk
Doel             De stichting stelt zich ten doel een bijdrage te leveren aan te formuleren en uit te voeren beleid voor behoud,
                 herstel en ontwikkeling van het buitengebied van Winterswijk. Daarbij wordt uitgegaan van een integrale
                 benadering van vijf thema’s: leefbaarheid, land- en tuinbouw, natuur- en landschapsbeheer, cultuurhistorie,
                 recreatie en toerisme. WCL geeft ook advies aan overheden en ondersteunt projecten die een bijdrage leveren aan
                 de geschetste doelen in het buitengebied.
Betrokkenen      De gemeente Winterswijk, LTO Noord Oost Achterhoek afdeling Winterswijk, het Platform Natuur en Landschap
                 Winterswijk, Gelders particulier grondbezit, de Stichting Particulier Agrarisch Natuurbeheer, NSW-landgoederen
                 Winterswijk en omgeving, de Recron afdeling Winterswijk, de Stichting Boer en Recreatie, de Adviescommissie
                 Cultuurhistorie, de gezamenlijke belangenverenigingen van het buitengebied, Koninklijke Horeca Nederland
                 afdeling Winterswijk voor het buitengebied en Ondernemersvereniging Buitengebied Winterswijk. In 2022 is WCL
                 begonnen met een moderniseringsproces (WCL 2.0). Er komt dan ook een afvaardiging van jongeren in het bestuur
                 (Jong WCL).
Bestuurlijk      Op dit moment zit WCL in een veranderingsfase (WCL 2.0); daarbij hoort ook het aanpassen van de statuten. De
belang           grootste wijziging is dat wethouder S. Fleuren vicevoorzitter wordt en dat de ambtenaren (A. Schoemaker
                 (secretaris) en mevrouw J. Ras) geen bestuurslid meer zijn, maar adviseur vanuit de gemeente Winterswijk
                 worden. Daarmee is voldoende toezicht gewaarborgd.
Financieel       Bijdrage voor 2025 bedraagt € 75.000 + € 15.000 (vanuit afvalstoffenheffing; voor opruimen zwerfafval
belang           buitengebied).
                 Budget 2023: (goedgekeurde) bijdrage bedraagt € 90.000. Het jaarverslag 2023 is opgesteld en op 13 mei 2023 ter
                 goedkeuring voorgelegd aan het Algemeen Bestuur. Het resultaat over 2023 is € 19.217 positief.


                 Het eigen vermogen bedraagt:
                 Per 31 december 2020 € 65.465
                 Per 31 december 2021 € 84.207
                 Per 31 december 2022 € 75.487
                 Per 31 december 2023 € 94.704


                 Het vreemd vermogen bedraagt:
                 Per 31 december 2020 € 154.446
                 Per 31 december 2021 € 142.374
                 Per 31 decebmer 2022 € 281.360
                 Per 31 december 2023 € 211.608


                 Inschatting                                                               1-jan-25                      31-dec-25
                 Eigen vermogen                                                            € 95.000                          € 75.000
                 Vreemd vermogen                                                          € 210.000                      € 150.000


                 Verwacht financiële resultaat 2025: € 0



Ontwikkelingen   WCL zit nog steeds in de veranderingsfase naar WCL 2.0. De bedoeling was om eind 2024 een nieuwe
                 onafhankelijke voorzitter te hebben. Dit is niet gelukt en het proces wordt in 2025 voortgezet.
                 WCL werkt aan het programma Vitaal Platteland en zet zich onder andere in voor maatwerk voor de Winterswijkse
                 landbouw. Ook blijft WCL fungeren als promotor voor lokale LEADER-projecten.
Relatie tot      De activiteiten die de Stichting WCL Winterswijk uitvoert hebben vooral betrekking op programma 3. In het
programma’s      coalitieprogramma staat een aanbeveling om te zorgen voor meer externe financiering.
Informatie-      Informatie-uitwisseling vindt plaats in het dagelijks en algemeen bestuur. Ook worden - indien nodig -
uitwisseling     voorlichtingsavonden georganiseerd voor bewoners uit het buitengebied over bepaalde thema’s. Jaarverslagen
                 worden altijd in de maand mei aan de deelnemende partijen (onder andere gemeente Winterswijk) aangeboden.
Risico's         Zeer gering. Een meerderheid van het algemeen bestuur beslist over nieuw beleid. Ook door de aanwezigheid van
                 drie gemeentelijke vertegenwoordigers is directe controle/inbreng aanwezig.
                 WCL heeft een werkprocessendocument. Daarnaast werkt WCL met een externe boekhouder en een accountant.
                 De kans op het ‘omvallen’ van WCL wordt als zeer gering geschat.




                                                                                                                                 148
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>ROVA
Naam             ROVA
Vestigingsplaats Zwolle
Doel             Het bevorderen van en/of het (doen) realiseren van integraal afvalketenbeheer en het leveren van kwalitatief
                 hoogwaardige dienstverlening op het terrein van het verwijderen van afvalstoffen. Daaronder ook inbegrepen
                 beleidsondersteuning en collectieve aanbestedingen ten behoeve van de deelnemende overheden (gemeenten, de
                 regio IJssel-Vecht en andere samenwerkingsverbanden).
                 Vanuit de zorgtaak van de deelnemende overheden (gemeenten, de regio IJssel – Vecht en andere
                 samenwerkingsverbanden) en het daarmee samenhangende economische belang, is ROVA werkzaam op het
                 gebied van de inzameling, bewerking en verwerking van afvalstoffen, de reiniging en de gladheidsbestrijding,
                 alsmede op het gebied van direct of indirect daarmee verband houdende andere milieuvelden en onderhoudstaken
                 in de openbare ruimte.
Betrokkenen      De aandeelhouders van ROVA, twintig gemeenten in de provincies Overijssel, Gelderland, Drenthe, Utrecht en
                 Flevoland, de regio IJssel-Vecht en Afvalverwijdering Utrecht (AVU).
Bestuurlijk      Als aandeelhouder hebben wij stemrecht over 290 aandelen. Dat is 3,4% van het totaal.
belang
Financieel       In 2024 is een dividend van € 156.000 over 2023 uitgekeerd (2022 : € 80.000, 2021 : € 111.000, 2020 : € 130.000,
belang           2019: € 138.000, 2018: € 166.000, 2017: € 209.000, 2016: € 162.288 ).


                 In 2025 is € 100.000 begroot.


                 Het eigen vermogen bedraagt op:
                 31-12-2022 € 40.866.000
                 31-12-2023 € 43.020.000


                 Het vreemde vermogen bedraagt op:
                 31-12-2022 € 63.473.000
                 31-12-2023 € 59.990.000


                 Inschatting                                                            1-jan-25                         31-dec-25
                 Eigen vermogen                                                    € 44.120.000                       € 45.220.000
                 Vreemd vermogen                                                   € 59.989.000                       € 59.989.000


                 Verwachte financiële resultaat 2025: € 4.575.000.
Ontwikkelingen   Vanaf 1 januari 2009 voert ROVA de uitvoering van de taken huisvuilinzameling, machinale straatreiniging (vegen)
                 en kolken reinigen (riolering) uit. Vanaf 2011 voert ROVA voor onze gemeente de onderhoudstaken in de openbare
                 ruimte uit.
Relatie tot      Is opgenomen in Programma 3 Wonen en werken in Winterswijk.
programma’s
Informatie-      Vindt plaats op alle relevante niveaus: van de dagelijkse uitvoering van de werkzaamheden op ‘werkvloerniveau’ tot
uitwisseling     aan de aandeelhoudersvergadering.
Risico's         ROVA verzorgt de uitvoering van de reinigingstaken voor de deelnemende gemeente. Het accent ligt niet op het
                 door ROVA zelf uitvoeren van de werkzaamheden. Als marktpartijen dit voordeliger kunnen, worden
                 werkzaamheden uitbesteed. Om niet volledig afhankelijk te zijn van de markt, beschikt ROVA zelf over een
                 uitvoerend bedrijf. Het risico van de deelneming in ROVA is daarom gering.




                                                                                                                               149
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG)
Naam               Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG)
Vestigingsplaats   Apeldoorn
Doel               De Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland heeft tot doel de gemeenschappelijke belangen van de gemeenten
                   op het gebied van de openbare veiligheid en hulpverlening te behartigen. Denk aan de brandweer,
                   rampenbestrijding en geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen. Al deze taken worden uitgevoerd aan
                   de hand van een multidisciplinair veiligheidsbeleid, zowel preventief als repressief.
Betrokkenen        De gemeenten: Aalten, Apeldoorn, Berkelland, Bronckhorst, Brummen, Doetinchem, Elburg, Epe, Ermelo,
                   Harderwijk, Hattem, Heerde, Lochem, Montferland, Nunspeet, Oldebroek, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Putten,
                   Voorst, Winterswijk en Zutphen.
Bestuurlijk belang Voor alle taken die de veiligheidsregio op het gebied van rampen- en crisisbeheersing met zich meebrengt, is een
                   veiligheidsbestuur verantwoordelijk. Dit veiligheidsbestuur bestaat in Noord- en Oost-Gelderland uit alle
                   burgemeesters van de deelnemende gemeenten, het zogenoemde algemeen bestuur (AB). Sturing op de inzet van
                   de brandweer (die het grootste deel van de begroting kenmerkt) vindt ook plaats door het algemeen bestuur.
Financieel belang Bij de verdeling van de gemeentelijke bijdrage over de deelnemende gemeenten wordt het verdeelmodel gebruikt.
                  Dit verdeelmodel is vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling VNOG. Als verdeelsleutel geldt de procentuele
                  verdeling tussen de gemeenten uit het verdeelmodel. Het verdeelmodel is op zijn beurt gebaseerd op de
                  verhouding per gemeente van het in de algemene uitkering van het gemeentefonds opgenomen bedrag voor het
                  cluster openbare orde en veiligheid/brandweer en rampenbestrijding.

                   Het verdeelmodel is ingegaan per 2017 en heeft een ingroeipad gekend. Per 2021 is het verdeelmodel volledig van
                   kracht. Verder is het verdeelmodel per 2021, conform de Gemeenschappelijke Regeling VNOG, nog herijkt.
                   Volgens deze regeling vindt éénmaal per vier jaar een herijking plaats. In 2023 heeft de laatste herijking
                   plaatsgevonden van de procentuele verdeling tussen de verschillende gemeenten. Die geldt voor de bijdragen van
                   gemeenten vanaf 2025 tot en met 2028. Besloten is om geen ingroeipad te hanteren. Dit betekent dat per 2025 het
                   bijgestelde verdeelmodel direct volledig van kracht wordt. Voor Winterswijk heeft deze laatste herijking positieve
                   consequenties. Het aandeel van Winterswijk in het totaal van de gemeentelijke bijdragen daalt van 3,62% naar
                   3,41%.

                   Meerjarenoverzicht bijdrage VNOG:
                   Bijdrage 2020 € 1.461.014
                   Bijdrage 2021 € 1.700.321
                   Bijdrage 2022 € 1.747.000
                   Bijdrage 2023 € 1.831.000
                   Bijdrage 2024 € 1.949.000 (begroting inclusief demarcatie)
                   Bijdrage 2025 € 1.935.600 (begroting inclusief demarcatie)

                   Het eigen vermogen bedraagt:
                   Per 31 december 2020 € 14.546.000
                   Per 31 december 2021 € 15.524.500
                   Per 31 december 2022 € 17.323.913
                   Per 31 december 2023 € 19.874.060
                   Per 31 december 2024 € 17.925.000
                   Per 31 december 2025 € 15.667.000

                   Het vreemd vermogen bedraagt:
                   Per 31 december 2020 € 42.340.000
                   Per 31 december 2021 € 38.214.000
                   Per 31 december 2022 € 35.566.035
                   Per 31 december 2023 € 25.423.595
                   Per 31 december 2024 € 47.558.000 (inschatting)
                   Per 31 december 2025 € 68.571.000 (inschatting)

                   In de afgelopen jaren heeft de VNOG geld overgehouden. Ook ziet de VNOG financieel moeilijke jaren op de
                   gemeenten afkomen. Het AB heeft (in eerdere vergaderingen) geconcludeerd dat het daar proactief op wil
                   bewegen. Het AB heeft daarom zowel voor de begroting 2024 als voor de begroting 2025 structurele besparingen
                   opgenomen ter demping van de stijging van de gemeentelijke bijdrage. De gemeentelijke bijdrage wordt in stappen
                   gedempt door in totaal € 1,9 miljoen aan structurele besparingen bij de VNOG.

                   Verwacht financieel resultaat 2024 circa € 1,5 miljoen
                   Verwacht financieel resultaat 2025: € 0
Ontwikkelingen     Regionaal Beleidsplan, Regionaal Risicoprofiel en Dekkingsplan 2025-2028
                   Elke veiligheidsregio in Nederland moet volgens de Wet veiligheidsregio's om de vier jaar een Regionaal
                   Beleidsplan, Regionaal Risicoprofiel en een Regionaal Dekkingsplan maken. Het Regionaal Beleidsplan vormt de
                   basis van het werk van de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (hierna VNOG) voor de aankomende vier
                   jaren. Het risicoprofiel en dekkingsplan liggen hieraan ten grondslag.

                   De VNOG heeft het streven om het nieuwe beleidsplan zoveel mogelijk binnen de bestaande begroting uit te
                   voeren. Mocht blijken dat er extra middelen nodig zijn, zullen ze dit via de reguliere weg (Kadernota) of via een
                   aparte begrotingswijziging ter besluitvorming voorleggen. Het is op dit moment daarom onduidelijk of de begroting
                   zal stijgen naar aanleiding van het Regionaal Beleidsplan 2025-2028.

                   Gemeenschappelijke adviescommissie VNOG
                   Sinds de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen in 2022 is er de mogelijkheid tot het instellen van



                                                                                                                                 150
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>Naam           Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG)
               een gemeenschappelijke adviescommissie, bestaande uit raadsleden. Voor vrijwel elke gemeente is VNOG de
               grootste gemeenschappelijke regeling, in elk geval bekeken vanuit het financieel belang. In de afgelopen jaren
               heeft ook het inhoudelijke en kwalitatieve belang van de veiligheidsregio een ontwikkeling doorgemaakt.
               Vanwege wederzijds belang voor zowel gemeenteraden en raadsleden enerzijds als VNOG anderzijds is het van
               belang om voortdurend zo dicht mogelijk bij de actualiteit aan te sluiten.

               Kadernota 2026-2029
               De Kadernota bevat de financieel-technische uitgangspunten voor de begroting 2026 (zoals de reguliere loon- en
               prijsindex), alsmede een aantal autonome ontwikkelingen. De Kadernota bevat géén nieuw beleid. Op basis van de
               Kadernota stelt VNOG een concept (ontwerp)meerjarenbegroting 2025-2028 op. Er dreigt een korting van 10% op
               de rijksbijdrage aan de veiligheidsregio’s (de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR)). Hierover wordt
               landelijk overlegd met de minister om dit af te wenden. Als de korting doorgaat, kan dit grote gevolgen hebben. In
               de Kadernota worden de opties geschetst.

               Ontwikkeling gemeentelijke bijdrage 2026
               De gemeentelijke bijdrage gaat vanaf 2026 met name stijgen als gevolg van de loon- en prijsindex en daarnaast
               door enkele autonome ontwikkelingen. De stijging van de gemeentelijke bijdrage per 2026 bedraagt € 1.962.420
               (exclusief de individuele verrekening per gemeente in het kader van onder andere de facilitaire kosten in de
               kazernes (‘programma 8’)). In de Kadernota worden tevens de laatste ontwikkelingen geschetst rondom het
               materieel, overige investeringen, de kapitaallasten, de bijbehorende egalisatiereserve. Ook wordt ingegaan op de
               stijging van de gemeentelijke bijdrage die hiermee gepaard gaat. Hierover is de afgelopen jaren al diverse keren
               informatie verstrekt. De stijging gaat in per 2027 en bedraagt € 3 miljoen in 2027 plus € 1,5 miljoen in 2028 (totaal
               structureel € 4,5 miljoen).

               Programmabegroting 2025 –2028 VNOG
               De voorliggende concept-programmabegroting 2025 – 2028 moet bij wet echter al voor 15 september 2024 worden
               vastgesteld en loopt in tijd dus vooruit op het beleidsplan. Vooruitlopend op het nieuwe beleidsplan is er in de
               concept-programmabegroting 2025 – 2028 daarom (nog) géén nieuw beleid (voornemens met een beslag op
               structureel, extra budget) opgenomen. Het beleidsplan is immers de grondslag voor de begroting, niet andersom.
               De voorliggende begroting is voor nu daarom toegespitst op reguliere taken en bestaande plannen. De VNOG geeft
               aan dat, indien nodig, begin 2025 de begroting voor 2025 kan worden bijgesteld met een begrotingswijziging.

               Wijziging gemeenschappelijke regeling VNOG
               De Wet gemeenschappelijke regelingen is in juli 2022 aangepast. Volgens de wet moet de gemeenschappelijke
               regeling VNOG hier binnen twee jaar op worden bijgewerkt en vastgesteld. In 2023 is het concept voorgelegd aan
               de raad met een mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. In 2024 is de gewijzigde gemeenschappelijke
               regeling vastgesteld.

               Na de ontvangen zienswijzen is onder andere besloten om geen ingroeipad voor het geactualiseerde verdeelmodel
               toe te passen. Het geactualiseerde verdeelmodel gaat per 2025 in. In de gemeentebegroting 2024-2028 was
               rekening gehouden met een ingroeipad van twee jaar: in 2025 50% van het voordeel en in 2026 het volledige
               voordeel. Het volledige voordeel van het aangepaste verdeelmodel wordt nu een jaar eerder behaald.

               Ophoging rijksbijdrage BDuR
               De BDuR-ophoging komt in vier tranches, waarbij de eerste tranche is ingegaan. De laatste tranche volgt in 2026.
               In de Kadernota is een aantal bestedingsrichtingen voor de BDuR-ophoging geschetst. In het bestedingsplan voor
               de BDuR-ophoging, die vastgesteld is door het algemeen bestuur van de VNOG op 30 maart 2024, is beschreven
               dat de volgende onderwerpen worden doorontwikkeld: versterking van de crisisbeheersing, versterking van de
               informatievoorziening en vergroting van de flexibiliteit (sneller handelen als een crisis om actie vraagt).
Relatie tot    Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk.
programma’s
Informatie-    Informatie-uitwisseling vindt plaats in het algemeen bestuur en via de op grond van de gemeenschappelijke
uitwisseling   regeling afgesproken overlegging van de financiële stukken (begroting, rekening). Vastgelegd is dat de raad altijd
               om informatie kan vragen.
Risico’s       Een stijging van de financieringskosten bij het aantrekken van leningen (vreemd vermogen) als gevolg van een
               stijging van rentepercentages.
               Ook hogere prijzen boven de prijsindex als gevolg van wereldwijde ontwikkelingen zijn een risico. Een toenemende
               vraag in samenhang met schaarste van aanbod, doen de grondstof- en materiaalprijzen stijgen.




                                                                                                                                 151
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>Gemeenschappelijke regeling Regio Achterhoek
                   Gemeenschappelijke regeling Regio Achterhoek
Vestigingsplaats   Doetinchem
Doel               De samenwerking richt zich op:
                   - De totstandkoming van regionaal beleid en regionale lobby om daarmee de Achterhoek op de kaart te zetten.
                   - Het ontwikkelen van regionaal beleid en projecten voor bovenlokale onderwerpen voor gemeenten en andere
                   overheidsorganisaties.
                   - De afstemming van lokaal beleid, overleg tussen gemeenten en gemeenschappelijke belangenbehartiging.
Betrokkenen        De gemeenten: Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en
                   Winterswijk.
Bestuurlijk belang Het algemeen bestuur bestaat uit acht leden (één lid van het college van burgemeester en wethouders uit elke
                   deelnemende gemeente). Voor Winterswijk is burgemeester B.J.J. Bengevoord lid van het algemeen bestuur en
                   het dagelijks bestuur. Plaatsvervangend lid is wethouder S. Metaal-ten Dolle.
Financieel belang De bijdrage bedraagt over:
                  2020 € 194.007
                  2021 € 196.980
                  2022 € 200.559
                  2023 € 207.759
                  2024 € 217.185
                  2025 € 234.094

                   Het eigen vermogen bedraagt:
                   Per 31 december 2020 € 6.229.000
                   Per 31 december 2021 € 6.726.000
                   Per 31 december 2022 € 7.150.000
                   Per 31 december 2023 € 6.808.000
                   Per 31 december 2024 € 6.762.000
                   Per 31 december 2025 € 6.095.000

                   Het vreemd vermogen bedraagt:
                   Per 31 december 2020 € 22.601.000
                   Per 31 december 2021 € 20.174.000
                   Per 31 december 2022 € 15.429.000
                   Per 31 december 2023 € 12.579.000 (volgens rekening)
                   Per 31 december 2024 € 15.484.000 (volgens begroting)
                   Per 31 december 2025 € 17.759.000 (volgens begroting)

                   Financieel resultaat 2023: € 97.450.

                   Door het algemeen bestuur is op 3 juli 2024 besloten om het voordelige resultaat van € 97.450 (€ 0,37 per
                   inwoner) in 2023 toe te voegen aan het investeringsfonds. Dit is in lijn met wat besloten is in De Achterhoek werkt
                   door 2.0: een eventueel overschot van het jaarresultaat wordt toegevoegd aan het investeringsfonds tot een
                   maximum van € 0,50 per inwoner.

                   Verwacht financieel resultaat 2024: € 0.
                   Verwacht financieel resultaat 2025: € 0.
Ontwikkelingen     De aanvraag van de Regio Achterhoek voor een bijdrage voor een nieuwe RegioDeal-periode is in 2024
                   toegekend. De gemeente Montferland is in 2024 toegetreden tot de Regio Achterhoek.
Relatie tot        De taken hebben betrekking op meerdere programma’s.
programma’s
Informatie-        Informatie-uitwisseling vindt plaats in het dagelijks en het algemeen bestuur, de Achterhoek Board, Achterhoek
uitwisseling       Raad en de Thematafels. Ook de begroting en jaarrekening zijn informatiebronnen. Vastgelegd is dat de raad meer
                   bij de beleidsvoorbereiding van de regio wordt betrokken, vooral bij de jaarlijkse vaststelling van de strategische
                   agenda. Uiteraard kan de raad altijd om informatie vragen.
Risico's           Deelnemende gemeenten zijn aansprakelijk voor een eventueel exploitatietekort.




                                                                                                                                   152
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>Gemeenschappelijke regeling voor het Nederlands-Duitse openbare lichaam
EUREGIO
Naam             Gemeenschappelijke regeling voor het Nederlands-Duitse openbare lichaam EUREGIO
Vestigingsplaats Gronau
Doel             De EUREGIO bevordert, ondersteunt en coördineert de regionale grensoverschrijdende samenwerking van haar
                 leden.
                 De regionale grensoverschrijdende samenwerking vindt plaats op de volgende gebieden: communicatie, sociaal-
                 culturele ontmoetingen, gezondheidszorg, scholing en opleiding, openbare veiligheid, hulpdiensten en
                 rampenbestrijding, cultuur en sport, economische ontwikkeling, arbeidsmarkt en kwalificatie, innovatie en
                 technologietransfer, recreatie en toerisme, agrarische ontwikkeling, ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer, energie,
                 natuur- en milieubescherming, afvalbeheer en waterbeheer.
Betrokkenen      Er zijn ongeveer 129 gemeenten, steden, (Land-)Kreise en waterschappen lid, 104 aan Duitse en 25 aan
                 Nederlandse zijde.
Bestuurlijk      De leden van EUREGIO vormen samen het algemeen bestuur (AB). Onder het AB fungeert de Euregioraad met 43
belang           Duitse, 43 Nederlandse vertegenwoordigers en een voorzitter. Het dagelijks bestuur bestaat uit elf Nederlandse en
                 Duitse leden. De Euregioraad wordt geadviseerd door drie commissies: Maatschappelijke Ontwikkeling (voorheen
                 Commissie Mozer), Duurzame en Ruimtelijke Ontwikkeling, en Economie en Arbeidsmarkt.
Financieel       De (geharmoniseerde) bijdrage per inwoner is € 0,29.
belang
                 De bijdrage bedraagt in:
                 2020: € 8.382
                 2021: € 8.367
                 2022: € 8.416
                 2023: € 8.464
                 2024: € 8.483
                 2025: € 8.477

                 Het eigen vermogen bedraagt:
                 Per 31 december 2020 € 2.063.948
                 Per 31 december 2021 € 2.305.208
                 Per 31 december 2022 € 2.649.561
                 Per 31 december 2023 € 2.577.055

                 Het vreemd vermogen bedraagt:
                 Per 31 december 2020 € 23.389.023
                 Per 31 december 2021 € 12.188.649
                 Per 31 december 2022 € 30.290.956
                 Per 31 december 2023 € 29.942.644

                 Verwacht financieel resultaat 2024: -/- € 37.743
                 Verwacht financieel resultaat over 2025: € 70.956
Ontwikkelingen


Relatie tot      De taken die de EUREGIO uitvoert, hebben betrekking op meerdere programma’s.
programma’s


Informatie-      Informatie-uitwisseling vindt plaats in het AB, de Euregioraad, het DB en de commissies, en via de op grond van de
uitwisseling     regeling afgesproken overlegging van de financiële stukken (jaarrekening en begroting).


Risico’s         De risico’s zijn vergelijkbaar met die van lidmaatschappen van regelingen volgens de Wet gemeenschappelijke
                 regelingen (WGR). Dat wil zeggen dat de leden aansprakelijk zijn voor eventuele exploitatietekorten.




                                                                                                                                  153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>N.V. Alliander
Naam               N.V. Alliander
Vestigingsplaats   Arnhem
Doel               Alliander is een netwerkbedrijf dat voortgekomen is uit Nuon (tegenwoordig Vattenfall). Alliander bestaat uit de
                   onderdelen Liander en Qirion. Liander, een regionale netbeheerder, verzorgt de distributie van energie in een
                   derde van Nederland en telde in 2023 5,9 miljoen klantenaansluitingen.
Betrokkenen        Alle aandelen van Alliander zijn in handen van Nederlandse provincies, zoals Gelderland (45%) en Noord-Holland
                   (9%), gemeenten, waaronder Amsterdam (9%), en B.V. Houdstermaatschappij Falcon (13%), waarvan de
                   aandelen worden gehouden door de provincie Gelderland.
Bestuurlijk belang Er is geen specifiek bestuurlijk belang. Als aandeelhouder hebben we een stemrecht over 436.930 aandelen. Dat
                   is 0,319% van het totaal.
Financieel belang De netto omzet in 2023 bedroeg € 2,7 miljard. Het netto resultaat € 267 miljoen en de dividend € 120 miljoen. Per
                  2023 zijn 136.794.964 aandelen geplaatst en volgestort. Contacten met aandeelhouders vindt primair plaats tijdens
                  de aandeelhoudersvergaderingen. Daarnaast vinden overleggen plaats tussen de vennootschap en
                  aandeelhouders buiten de aandeelhoudersvergaderingen om.

                   Het dividend bedroeg in 2021 € 322.918, in 2022 € 261.592 en in 2023 € 553.528.
                   Het dividend in 2023 was inclusief dividend volgend uit de verkoop van Kenter.
Ontwikkelingen     Het doel van Alliander is om in 2030 klanten oplossingen te bieden die passen bij een betaalbaar en betrouwbaar
                   energiesysteem. Hiermee willen ze niet alleen de energietransitie mogelijk maken, maar ook versnellen. Zodat
                   Nederland in 2050 klimaatneutraal is. De strategie van Alliander laat zien hoe ze dit willen bereiken en wat ze van
                   anderen nodig hebben.
Relatie tot        Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk.
programma’s
Informatie-        Vindt plaats op de aandeelhoudersvergadering.
uitwisseling
Risico's           Productie en handel zijn commerciële activiteiten met daarbij behorende risico’s. Het klantenbestand heeft echter
                   een gebonden karakter, dit in tegenstelling tot de energieleverancier. De gemeente Winterswijk is niet
                   aansprakelijk voor de eventuele tekorten van Alliander.



N.V. Vitens
Naam               N.V. Vitens
Vestigingsplaats   Zwolle
Doel               Vitens wint, zuivert en levert jaarlijks meer dan 340 miljard liter drinkwater aan bijna 6 miljoen klanten. Dat zijn zowel
                   particulieren als bedrijven, verspreid over vijf provincies en enkele gemeenten in Drenthe en Noord-Holland. De
                   primaire taak is te zorgen voor betrouwbaar drinkwater: 24 uur per dag, 365 dagen per jaar. Nu én in de toekomst.
Betrokkenen        Vitens is een publiek bedrijf en de aandelen van de naamloze vennootschap zijn (in)direct in handen van provinciale
                   en gemeentelijke overheden.
Bestuurlijk belang De gemeente heeft recht op deelneming aan de beraadslagingen en stemrecht in de algemene vergadering van
                   aandeelhouders. De gemeente Winterswijk bezit 32.046 aandelen. Dit is 0,555% van het toaal van de uitgegeven
                   5.777.247 aandelen.
Financieel belang Ook over 2023 wordt geen dividend uitgekeerd. De gerealiseerde winst is toegevoegd aan de reserves met het oog
                  op de opgave, de solvabiliteitsdoelstelling en de vereisten van de banken.
Ontwikkelingen     Het is de ambitie van Vitens om samen met anderen te komen tot een nieuw duurzaam waterecosysteem. Van
                   oudsher is het waterecosysteem in Nederland gericht op 'droge voeten'. Vitens zorgt dat het regenwater en
                   rivierwater zo snel mogelijk worden afgevoerd naar de zee. Het snelle wegpompen is nadelig voor het
                   grondwaterpeil en daarmee voor de natuur, voor boeren en voor drinkwaterbedrijven als Vitens. Er is namelijk iets
                   veranderd in het klimaat. Het regent minder vaak en als het regent dan is dat zo hard dat de regen onvoldoende tijd
                   heeft om ‘in de grond te trekken’. Met als gevolg dat er grote gebieden in Nederland structureel te droog zijn.
                   Daarom pleit Vitens er samen met tal van andere betrokken organisaties voor om anders te gaan kijken naar het
                   watersysteem. Om toe te werken naar een systeem waarbij alles gericht is op het vasthouden van zoet water, in
                   plaats van op het zo snel mogelijk afvoeren. Dat is geen gemakkelijke opgave, maar wel een noodzakelijke.
Relatie tot        Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk.
programma’s
Informatie-        Vindt plaats op de aandeelhoudersvergadering.
uitwisseling
Risico's           Drinkwaterlevering kent een gebonden klantenbestand. Dit maakt dat het risicoprofiel minder groot is dan bij
                   activiteiten in een geliberaliseerde markt.




                                                                                                                                       154
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>N.V. Bank voor Nederlandse Gemeenten
Naam                 N.V. Bank voor Nederlandse Gemeenten
Vestigingsplaats     Den Haag
Doel                 De Bank voor Nederlandse Gemeenten (BNG) is opgericht in 1914 en richt zich exclusief op het publieke domein
                     in Nederland. Klanten zijn onder meer gemeenten, woningcorporaties en zorg- en onderwijsinstellingen.
Betrokkenen          Het Rijk, de provincies, gemeenten en nog enkele andere overheidsinstanties.
Bestuurlijk belang   We hebben stemrecht over 17.199 aandelen. Dit is 0,031% van het totaal. Het totaal aantal uitstaande aandelen is
                     55.690.720.
Financieel belang    Het dividend in 2021 bedroeg € 39.213,72. In 2022 was dit € 42.997,50 en in 2023 € 37.149.
Ontwikkelingen       De ambitie van de BNG is om klanten te beschouwen als natuurlijke partner voor het oplossen van
                     maatschappelijke vraagstukken. De BNG heeft daarbij drie kernwaarden: duurzaam, betrouwbaar en
                     professioneel.
Relatie tot          Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk.
programma’s
Informatie-          Vindt plaats op de aandeelhoudersvergadering.
uitwisseling
Risico’s             Het financiële risico blijft beperkt tot het nominale bedrag van de aandelen.




                                                                                                                               155
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>AGEM Gemeentelijke Energie B.V.
Naam             AGEM Gemeentelijke Energie B.V.
Vestigingsplaats Doetinchem
Doel             De energielevering aan de Achterhoekse gemeenten op een duurzame manier tot stand brengen door:
                 - Het inkopen van energie en certificaten of andere rechten met een duurzame oorsprong, zoveel mogelijk uit de
                 regio Achterhoek.
                 - Het opwekken van duurzame energie voor gemeenten.
                 - Het opwekken en eventueel opslaan van duurzame energie, zoveel mogelijk uit de regio Achterhoek.
                 - Het verkrijgen, bezitten, vervreemden, beheren of anderszins gebruiken van vermogensrechten, roerende zaken
                 en registergoederen.
Betrokkenen      De gemeenten: Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en
                 Winterswijk.
Bestuurlijk      De algemene vergadering bestaat uit acht leden (één lid van het college van burgemeester en wethouders uit elke
belang           deelnemende gemeente).
Financieel       De bijdrage in 2024 was € 0.
belang


                 Eigen vermogen per 31-12-2022: € 8.551
                 Eigen vermogen per 31-12-2023: € 581.419
                 Eigen vermogen per 31-12-2024: € 43.000 (indicatie)


                 Vreemd vermogen per 31-12-2022: € 2.500.471
                 Vreemd vermogen per 31-12-2023: € 2.100.748
                 Vreemd vermogen per 31-12-2024: € 2.007.000 (indicatie)


                 Resultaat 2024: € 15.000 (na belastingen) (indicatie)


                 Inschatting                                                            1-jan-25                        31-dec-25
                 Eigen vermogen                                                         € 28.000                         € 28.000
                 Vreemd vermogen                                                     € 2.619.000                      € 2.550.000


                 Verwachte financiële resultaat 2025: € 10.000 (geschat)
Ontwikkelingen   Er is door de aandeelhouders besloten dat de financiering van zonnepark Braamt door de gemeenten op gelijke
                 manier gebeurt. Voor Winterswijk betekent dit dat de leningovereenkomst ongewijzigd blijft. Doordat zes andere
                 gemeenten kapitaal gestort hebben voor Braamt, vindt er een verschuiving plaats van eigen vermogen naar vreemd
                 vermogen.
Relatie tot      Is opgenomen in programma 3 Werkend Winterswijk.
Programma’s
Informatie-      Niet van toepassing.
uitwisseling
Risico's         Omdat AGE B.V. energie inkoopt en weer doorverkoopt en hierbij haar kosten kan doorbelasten, zijn de risico's van
                 de onderneming beperkt. Ook bij de aanschaf van het zonnepark Braamt bleven de risico's beperkt, omdat AGE
                 niet als ontwikkelaar optrad.



Paragraaf grondbeleid
Inleiding
De paragraaf grondbeleid is volgens het Besluit begroting en verantwoording
provincies en gemeenten (BBV) een verplicht onderdeel in de begroting en het
jaarverslag. Deze paragraaf bevat:
     Een visie op het grondbeleid in relatie tot de doelstellingen van de
        programma’s die zijn opgenomen in de begroting.
     Een aanduiding van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert.
     Een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale
        grondexploitatie.
     Een onderbouwing van de geraamde winstneming.
     De beleidsuitgangspunten voor de reserves voor de grondexploitatie in relatie
        tot de risico’s van de grondzaken.

                                                                                                                              156
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>Onze visie op grondbeleid in relatie tot onze programmadoelstellingen
In de Structuurvisie Kom Winterswijk 2010-2020 staat ons planologisch beleid voor
de bebouwde kom. Deze structuurvisie is 24 februari 2011 door de gemeenteraad
vastgesteld. In de uitvoeringsparagraaf van de structuurvisie is aandacht voor de
relatie tussen ruimtelijke projecten en toekomstige gebiedsontwikkelingen. Hierdoor
is het mogelijk om de kosten van ruimtelijke ontwikkelingen en bovenwijkse
voorzieningen (mede) te verhalen op particuliere grondexploitaties.
De Omgevingsvisie Kom volgt de structuurvisie uit 2011 op. Een omgevingsvisie
voor de kern van Winterswijk is in voorbereiding. Samen met de Omgevingsvisie
Buitengebied vormt de omgevingsvisie voor de kern het beoordelingskader voor
nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.
Voor woningbouw zoeken we bij voorkeur ruimte op inbreidingslocaties. Maar we
houden er rekening mee dat inbreidingslocaties niet toereikend zijn voor de hele
woningbouwopgave. De Rikker is in de structuurvisie 2011 al aangewezen als
uitbreidingslocatie.
We (her)ontwikkelen bedrijventerreinen. Dit doen we bijvoorbeeld op de voormalige
steenfabriek De Vlijt aan de Misterweg en in de Spoorzone aan de Parallelweg. In
het noordoosten van de gemeente ontwikkelen we samen met de gemeente Vreden
op de landsgrens het Dienstencentrum Gaxel Grens/zWork Center.

Hoe voeren we ons grondbeleid uit?
We geven het grondbeleid vorm aan de hand van beleidsnotities voor (delen van) het
grondbeleid. Dit doen we wanneer de behoefte aan beleidsbepaling zich voordoet.
Het grondbeleid is nu niet vastgelegd in een door de raad vastgestelde beleidsnota.
 De uitvoering van het grondbeleid volgt op de ontwikkeling van het planologisch
beleid. Belangrijke beleidsdocumenten voor ons grondbeleid zijn:
    De Structuurvisie Kom Winterswijk 2010-2020.
    De woonvisie Passend en Duurzaam Wonen in Winterswijk 2020-
       2025/Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk.
    De Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030.
    Het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) regio Achterhoek.
 Vanaf 2024 werkt de gemeente met een programmering van ruimtelijke
investeringen. Deze programmering is gebaseerd op:
   1. Een inventarisatie van noodzakelijke en gewenste (vervangings)investeringen
       in maatschappelijk vastgoed en in de gemeentelijke hoofdwegenstructuur,
       anders dan reguliere exploitatie en eventueel in combinatie met nieuwbouw en
       verplaatsing van voorzieningen.
   2. De Meerjaren Investeringsplanning Ruimtelijke Projecten (MIR), het overzicht
       van de nog niet gerealiseerde projecten uit de uitvoeringsparagraaf van de
       Structuurvisie Kom Winterswijk 2010-2020. De MIR werd ieder jaar
       geactualiseerd.
Per ontwikkelingslocatie beoordelen we of we een actief of faciliterend grondbeleid
voeren. We kijken per locatie of we samenwerking zoeken met private partijen.
Afhankelijk van de mogelijkheden en de behoefte besluiten we of we zelf gronden
kopen, bouwrijp maken en uitgeven voor de functies wonen en werken, of dat we
locaties door particuliere partijen laten ontwikkelen.
We sturen bij wanneer daarvoor aanleiding is. Jaarlijks actualiseren we de financiële
prognose van de grondexploitaties. De uitkomst wordt toegelicht in de paragraaf
grondbeleid. Indien nodig doen we voorstellen en stellen we de koers op het gebied

                                                                                 157
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>van het grondbeleid bij. Twee keer per jaar schetsen we in de begroting en de
jaarrekening de actuele situatie.

Gebiedsontwikkeling gemeentelijk initiatief
De Vlijt
De gemeente heeft eind 2022 de voormalige steenfabriek De Vlijt verworven. De
gebouwen op het terrein zijn gesloopt en de aanwezige verharding is verwijderd.
Waar nodig vindt bodemsanering plaats. Op het terrein leggen we een nieuwe
ontsluitingsweg aan vanaf de Misterweg. We verwachten hier vanaf 2025 hernieuwd
bedrijventerrein uit te geven.
Bedrijvenlandgoed Slinge (voormalig DAV-terrein Wooldseweg)
Het bedrijf Winterwarm heeft zich hier gevestigd. In 2022 heeft Winterwarm de
nieuwe fabriek in gebruik genomen. In 2024 heeft de gemeente het laatste gedeelte
van de grond uitgegeven aan Winterwarm. Dit project is nu afgerond.
Spoorzone
Op het emplacement in de Spoorzone is plaats voor hoogwaardige bedrijvigheid,
perifere detailhandel en maatschappelijke functies. In 2024 is één bedrijfskavel
uitgegeven. Voor het tweede bedrijfskavel en voor een woon-zorgcomplex zijn
koopovereenkomsten gesloten. De gemeente is in gesprek met kandidaten voor de
twee resterende kavels.
Eelink
Eelink is een woongebied voor woningen in het duurdere segment waarmee in 2006
is gestart. In een later stadium is de ontwikkeling van het aangrenzende terrein Den
Harden met woningbouw aan het project toegevoegd. De ontwikkeling van Den
Harden is een particulier initiatief. Het complex Eelink wordt in 2024 beëindigd. In
2025-2026 wordt de openbare ruimte nog afgerond.
Zonnebrink
Het project Zonnebrink is grotendeels gereed. Een perceel grond voor
maatschappelijke doeleinden wordt nog bebouwd. Het laatste deel van het gebied
wordt in 2025 woonrijp gemaakt
Boterstraat
Het plan Boterstraat is in 2024 afgerond met het aanleggen van het groen.
Pelkpark fase 3
Aan de Hakkelerkampstraat kunnen in het plangebied Pelkpark circa tien woningen
worden gebouwd op de plek waar de vroegere Kohnstammschool staat. Wij
verwachten het terrein in 2025 bouwrijp te maken.
Bedrijventerrein Dennenoord
De revitalisering van Dennenoord is in uitvoering en wordt in 2025 afgerond.
Verhaegh Trading blijft als enige onderneming op Dennenoord gevestigd.
Gaxel
Samen met de gemeente Vreden willen we op de landsgrens aan de Vredenseweg
het Dienstencentrum Gaxel Grens/zWork Center (GGC) realiseren.
WoooW
Wooow omvat het gebied gelegen tussen het Weurden, de Dingstraat, Roelvinkstraat
en Spoorstraat. De Plus-locatie aan de Dingstraat maakt deel uit van het project. De
raad heeft in 2023 de voorkeur uitgesproken voor nieuwe huisvesting voor
Boogiewoogie, de bibliotheek en de Winterswijkse Uitdaging (WUh) aan de
Spoorstraat. Elders in het plangebied is ruimte voor wonen en voor commerciële
doeleinden. Aan het Weurden heeft de gemeente drie winkelpanden met
bovenwoningen in eigendom. Wij verwachten dat we in 2025/2026 kunnen starten

                                                                                158
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>met de herontwikkeling van dit gedeelte van Wooow met een programma van
detailhandel en circa veertig woningen. Het uitvoeringstempo is per ontwikkellocatie
verschillend. Van de vier worden er zeker twee door andere partijen dan de
gemeente gerealiseerd: de vervanging van de winkelpanden aan het Weurden en de
vernieuwing van de Plus-locatie.
Ribeslaan
De gemeente ontwikkelt aan de Ribeslaan woningbouw voor starters op de
woningmarkt. De kaders voor het project zijn uitgewerkt. In 2025 wordt een
ontwikkelende partij geselecteerd. Daarna wordt het omgevingsplan gewijzigd om de
ontwikkeling planologisch mogelijk te maken.
Basisschool Miste
De basisschool in Miste is gesloten. Het terrein en het gebouw zijn beschikbaar voor
herontwikkeling. Gebleken is dat er in Miste behoefte is aan woningen voor jongeren
en voor senioren. Onderzocht wordt of een ontwikkeling met behoud van het
schoolgebouw haalbaar is.

Gebiedsontwikkeling particulier initiatief
Narcisstraat/Parallelweg
De gemeente heeft in 2023 voor de gemeentelijke positie in het gebied een
verkoopovereenkomst gesloten met de projectontwikkelaar die eigenaar is van de
aangrenzende, vroegere bouwmaterialenhandel Meerdink. De koper ontwikkelt het
gebied voor de bouw van circa zeventig woningen. Het bestemmingsplan is in
procedure.
Europalaan
De Woonplaats vervangt de komende jaren 112 woningen in 3 flatgebouwen aan de
Europalaan door 130 nieuwe woningen in 4 gebouwen. De oude en nieuwe
gebouwen worden gefaseerd gesloopt en gebouwd, zodat een deel van de bewoners
van de te vervangen woningen in één keer over kan naar de nieuwbouw. Conform de
planning is begin 2025 gestart met de eerste nieuwbouw.
Kloetenseweg
Het leegstaande winkelcentrum op de Pelkwijk wordt gesloopt en vervangen door
nieuwbouw met een nieuwe supermarkt en 28 woningen. De werkzaamheden starten
in 2025.
Park Achterhoek
Op Park Achterhoek wordt het terrein voor het gezondheidspark bebouwd. De
ontwikkelaar van Park Achterhoek beoogt hier vier gebouwen te realiseren.
Meddo Nieuw Gelle
De uitleglocatie in Meddo wordt fasegewijs ontwikkeld. Fase 1 is gereed. Fase 2 is
grotendeels gereed. De fasen 3 en fase 4 zijn begin 2025 in uitvoering genomen.
Brinkheurne, terrein Grijsen
De tweede fase van dit plan is in uitvoering. In deze fase kunnen elf woningen
worden gebouwd, waarvan er inmiddels tien gereed zijn.
Vredenseweg 4-6
Op het terrein waar vroeger De Jager Wonen was gevestigd, zijn tien woningen
gebouwd.
De Rikker
Het bestemmingsplan voor de Rikker is vastgesteld. Vanaf 2025 kunnen hier circa
200 woningen worden gebouwd.



                                                                                159
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>Kottenseweg 18 tot 20 en Wooldseweg 13-II
Op het terrein waar vroeger een kolenhandel was gesitueerd, worden vijf woningen
gebouwd.
Bumerweg
In 2022 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan vastgesteld voor de bouw van
negentien appartementen verdeeld over twee gebouwen op een terrein aan de
Bumerweg, waar voorheen een aannemersbedrijf was gevestigd. In 2024 zijn de
afspraken over het te ontwikkelen programma op verzoek van de ontwikkelaar
aangepast om het plan haalbaar te maken.
Wonen op Droppers Woold
De locatie voor de bouw van zestien woningen nabij de buurtschapskern van het
Woold is bouwrijp gemaakt. In 2025 wordt gestart met het bouwen van de woningen.
Acht van de zestien woningen voldoen aan de norm voor betaalbare koop dan wel
betaalbare huur.
Sibbinkweg 3
Op het terrein van een voormalige kwekerij worden vijf vrijstaande woningen
gebouwd.

Financiële positie grondexploitatie
We onderscheiden in het cluster grondexploitatie drie categorieën:
    Bouwgrond in exploitatie (BIE).
    Faciliterend grondbeleid.
    Strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding.
Voor deze drie groepen gelden verschillende regels over hoe we ze moeten
verantwoorden op de balans, en wat in financieel opzicht is toegestaan. We lichten
de drie categorieën hierna toe.

Bouwgrond in exploitatie (BIE)
Bouwgrond in exploitatie (BIE) vormt de kern van het gemeentelijk grondbedrijf. Het
gaat om actief grondbeleid, waarmee vaak grote bedragen zijn gemoeid. De
gemeente voert de grondexploitatie uit op basis van een vastgesteld
bestemmingsplan.
We nemen investeringen in BIE op de balans op als onderhanden werk. Dit betekent
dat we erop rekenen dat we de investering terugverdienen uit de verkoop van de
bouwgrond die wordt ontwikkeld. Als een complex verliesgevend is, vormen we een
verliesvoorziening zodra een verlies zich aandient. Om te beoordelen of de
complexen in de BIE nog winstgevend zijn, rekenen we bij de jaarrekening de
actuele stand van zaken van de complexen door.
De BIE omvatte in 2024 negen complexen: vier complexen voor woningbouw (Eelink,
Zonnebrink, Boterstraat en Pelkpark fase 3) en vijf voor bedrijventerreinen (complex
Parallelweg, Dienstencentrum Gaxel, Spoorzone-emplacement, Bedrijvenlandgoed
Slinge en De Vlijt).
De boekwaarde van de BIE nam per saldo met € 0,1 miljoen toe. De boekwaarde
bedraagt € 7,2 miljoen.
De belangrijkste wijzigingen in de boekwaarde van de complexen zijn:
     De negatieve boekwaarde van Eelink nam met € 0,6 miljoen toe. Dit bedrag
       komt als een positief resultaat tot uitdrukking in de jaarrekening. Het complex
       Eelink is afgesloten. Wel moet de openbare ruimte in het gebied nog worden
       afgerond. Hiervoor is een investeringskrediet van € 0,6 miljoen op de


                                                                                  160
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>           begroting opgenomen conform de besluitvorming bij de tweede financiële
           prognose 2024.
          Het complex Parallelweg wordt eveneens afgesloten. De boekwaarde neemt
           met € 0,7 miljoen af. Hier staat tegenover dat de in de jaarrekening 2023 voor
           dit complex getroffen verliesvoorziening van € 0,7 miljoen vrijvalt.
          De boekwaarde van het Spoorzone-emplacement nam af met € 0,4 miljoen.
           De uitgifte van grond bracht € 0,6 miljoen op. Daar tegenover staan
           rentebijschrijving (€ 0,1 miljoen) en aan de exploitatie onttrokken winst (€ 0,1
           miljoen).
          De boekwaarde van het complex De Vlijt is toegenomen met € 0,1 miljoen. De
           uitgaven voor het bouwrijp maken en de financieringsrente bedroegen € 0,5
           miljoen. Daar staat € 0,4 miljoen tegenover die is ontvangen als voorschot op
           een subsidie van de provincie voor dit project. De totale toegekende subsidie
           bedraag € 0,5 miljoen. Dankzij de subsidie kan de verliesvoorziening voor De
           Vlijt worden verlaagd met € 0,5 miljoen.
          De boekwaarde van het complex Bedrijvenlandgoed Slinge van € 0,9 miljoen
           is afgenomen tot nihil. De laatste grond in dit complex is uitgegeven voor € 0,8
           miljoen. Het resterende verlies van € 0,1 miljoen was al gedekt door de voor
           dit complex getroffen verliesvoorziening.
          De voorziening voor de complexen in de BIE neemt met € 1,3 miljoen af door
           de genoemde vrijval van de voorzieningen voor het complex Parallelweg (€
           0,7 miljoen), Bedrijvenlandgoed Slinge (€ 0,1 miljoen) en door het verlagen
           van de voorziening voor De Vlijt (€ 0,5 miljoen).

(In €)
Boekwaarde Bouwgrond in exploitatie (BIE)
Complex                                          Boekwaarde 1-1-2024       Boekwaarde 31-12-2024
Eelink                                                          -581.196                           0
Complex Parallelweg                                              665.622                           0
Dienstencentrum Gaxel                                            196.656                     207.141
Zonnebrink                                                       -69.553                     -65.881
Boterstraat                                                      -24.433                           0
Pelkpark fase 3                                                        0                      22.832
Spoorzone-emplacement                                          3.013.759                   2.609.396
De Vlijt                                                       5.440.954                   5.541.935
Bedrijvenlandgoed Slinge                                         892.326                           0
Totaal bruto                                                   9.534.135                   8.315.423
Af: voorziening complexen BIE                                  2.362.000                   1.076.000
Netto-boekwaarde BIE                                           7.172.135                   7.239.423




Financieel resultaat BIE
Op de complexen in de BIE is een positief resultaat van € 1.157.000 gerealiseerd. Dit
resultaat is als volgt opgebouwd:

 Resultaat beëindigen complex Eelink                      € 590.000


 Winstneming Zonnebrink                                   € 3.000


                                                                                               161
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre> Winstneming Boterstraat                             € 5.000


 Winstneming Spoorzone-emplacement                   € 95.000


 Verlaging verliesvoorziening De Vlijt               € 468.000


 Subtotaal                                                         € 1.161.000




 Af: Negatief resultaat bij afsluiten complexen


 Parallelweg                                         € 691.000


 Af: Voorziening complex Parallelweg                 € 678.000


 Subtotaal                                                         € 13.000


 Bedrijvenlandgoed Slinge                            € 131.000


 Af: Voorziening Bedrijvenlandgoed Slinge            € 152.000


 Subtotaal                                                          € -29.000


 Treffen voorziening Pelkpark fase 3                                € 12.000




 Totaal                                                            € 1.157.000
Het complex Eelink wordt in 2024 beëindigd. Dit is verwerkt in de tweede financiële
prognose 2024. Alle kavels in Eelink zijn verkocht. Het complex wordt afgesloten met
een voordelig resultaat van € 1.100.000. Van dit resultaat valt € 590.000 vrij in 2024.
Het resterende gedeelte van het resultaat van € 510.000 is in vorige jaren al
gerealiseerd. Nog niet alle werkzaamheden voor Eelink zijn uitgevoerd. De openbare
ruimte in het plangebied wordt de komende twee jaar afgerond. Hiervoor is een


                                                                                   162
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>investeringskrediet aanleg wegen van € 565.000 beschikbaar. De ontwikkelaar van
de particuliere gebiedsontwikkeling Den Harden draagt € 98.000 bij in deze kosten.
Het complex Boterstraat wordt in 2024 afgesloten met een voordelig saldo van €
5.000.

Winst 2024 op complexen
Op de complexen Zonnebrink en Spoorzone-emplacement worden tussentijds
positieve resultaten gerealiseerd. Bij exploitaties met een positief resultaat wordt de
winst gefaseerd over de looptijd aan de exploitaties onttrokken. Per complex nemen
we winst naar rato van de mate waarin kosten en opbrengsten zijn gerealiseerd.
Deze methode om winst te berekenen, wordt de POC-methode genoemd. POC
betekent Percentage of completion. De commissie Besluit begroting en
verantwoording provincies en gemeenten (BBV) heeft aangegeven dat de POC-
methode moet worden gehanteerd voor het vaststellen van winsten uit gemeentelijke
grondexploitaties.
Het eerder gerealiseerde resultaat op het complex Zonnebrink wordt met € 3.000
bijgesteld. In de Spoorzone is in 2024 de eerste kavel uitgegeven. Hierdoor kan €
95.000 resultaat worden genomen.

(In €)
Complex                  Totale winst      Winst gerealiseerd t/m Winst onttrokken t/m   Te verantwoorden winst
                          complex *)                2024                 2023                     2024
Zonnebrink                        55.982                   52.822               50.164                    2.658
Dienstencentrum Gaxel              3.910                        -                    -                            -
Spoorzone-emplacement            713.603                   94.833                    -                   94.833
Totaal                           773.495                 147.655                50.164                   97.491
*) Winst berekend naar
eindwaarde



Verliesvoorziening BIE
Voor complexen met een negatief financieel resultaat treffen we
verliesvoorzieningen. Het resultaat 2024 komt tot uitdrukking in de verhoging dan wel
verlaging van de verliesvoorziening die nodig is nadat we de exploitatie hebben
herberekend. Wanneer een verlieslatend complex wordt beëindigd valt de
voorziening vrij.
De verliesvoorziening voor De Vlijt wordt met € 468.000 verlaagd. We verwachten
een verbetering van het resultaat op De Vlijt door een provinciale subsidie van €
500.000 die in 2024 is toegekend voor De Vlijt.
De complexen Parallelweg en Bedrijvenlandgoed Slinge worden in 2024 afgesloten.
De negatieve resultaten op deze complexen worden verwerkt in de jaarrekening. De
in de jaarrekening 2023 voor deze complexen getroffen voorzieningen vallen vrij.
Voor het complex Pelkpark fase 3 wordt een bescheiden voorziening van € 12.000
getroffen. Het project heeft ten opzichte van de oorspronkelijke planning vertraging
opgelopen. Een aanvullend flora- en faunaonderzoek is uitgevoerd en met
sloopwerkzaamheden op het terrein moet worden gewacht op het juiste jaargetijde.




                                                                                                             163
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>(In €)
Complex                                            Stand voorziening          Toename          Stand voorziening
                                                       1-1-2024                2024               31-12-2024
Complex Parallelweg                                                678.000        -678.000                              -
Pelkpark fase 3                                                           -           12.000                       12.000
De Vlijt                                                          1.532.000       -468.000                     1.064.000
Bedrijvenlandgoed Slinge                                           152.000        -152.000                              -
Totaal                                                            2.362.000     -1.286.000                     1.076.000



Resultaat 2024 ten opzichte van de begroting 2024
In de begroting 2024 werd na de tweede financiële prognose rekening gehouden met
een voordelig resultaat op de BIE van € 664.000.
 Uiteindelijk gerealiseerd:                         € 1.157.000

 Resultaat beter dan verwacht:                      € 493.000
Dat het resultaat beter is dan verwacht komt door de verlaging van de voorziening
voor het complex De Vlijt, in samenhang met de bijdrage van de provincie. Bij het
maken van de tweede financiële prognose was de subsidie nog niet toegekend.
Verder is sprake van kleinere verschillen op diverse complexen.

Uitgegeven gronden in eigen exploitaties
Onderstaande tabel geeft een overzicht van de in 2024 uitgegeven grond binnen
eigen exploitaties.

Complex / categorie                                                                            Kavels            M²
Bedrijventerrein:
Bedrijvenlandgoed Slinge (voormalie DAV-terrein)                                                  1 perceel        7.555
Spoorzone-emplacement                                                                             1 perceel        5.500



Meerjarenperspectief Grondexploitaties
Jaarlijks actualiseren we de grondexploitatieberekeningen. De geactualiseerde
exploitatieberekeningen geven inzicht in de financiële resultaten van de
gemeentelijke grondexploitaties. Ook vormen ze de basis voor de risicoanalyse over
de actieve projectenportefeuille. We actualiseren de exploitatieberekeningen bij de
jaarrekening. We toetsen de waardering van de grondexploitaties op de balans aan
de actuele berekening. Als uit de actualisering blijkt dat een project verlieslatend is,
treffen we in de jaarrekening een verliesvoorziening.
De grondexploitatieberekeningen zijn een belangrijk onderbouwend element voor de
jaarrekening. Bij de vaststelling van de jaarrekening wordt de raad onder meer
voorgesteld in te stemmen met:
     De bij de jaarrekening geactualiseerde grondexploitatieberekeningen, en
        daarmee impliciet in te stemmen met de uitgangspunten die zijn gehanteerd
        voor het actualiseren van de grondexploitaties.
     Het in de gemeentebegroting verwerken van de wijzigingen in de
        uitgavenramingen als gevolg van het actualiseren van de
        exploitatieberekeningen.

Uitgangspunten actualisering grondexploitatieberekeningen bij de jaarrekening 2024
De uitgangspunten voor de actualisering zijn:


                                                                                                                    164
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>          De programma’s in kavels en vierkante meters grond die we verwachten uit te
           geven met een fasering in tijd.
          De grondprijzen waarvan wordt uitgegaan.
          De rekenparameters waarmee wordt gerekend in de exploitatieberekeningen.

Programma woningbouw
De gemeente beschikt op één locatie over grond die kan worden uitgegeven voor
woningbouw. Dat is aan de Hakkelerkampstraat op de plek van de vroegere
Kohnstammschool. Dit terrein heeft jaren geleden al een woonbestemming gekregen
in het project Pelkpark. Het heeft de voorkeur de locatie in te vullen met betaalbare
grondgebonden woningen. Er is ruimte voor elf woningen.

Complex                                                                       2026


Pelkpark fase 3                                                                               11



Programma bedrijventerreinen en overige
Op het bedrijventerrein in de Spoorzone (tussen de Parallelweg en het spoor) is met
de Stichting Zorgcombinatie Marga Klompé een verkoopovereenkomst gesloten voor
het terrein naast de sporthal. De zorgcombinatie maakt een ontwerp voor het
zorgcentrum en bereidt aansluitend de vergunningsaanvraag voor. Het
omgevingsplan moet worden aangepast voor dit project. We verwachten dit perceel
in 2026 uit te geven. Het andere gedeelte van de Spoorzone wordt verdeeld in vier
kavels. Eén kavel is uitgegeven in 2024. Een tweede kavel is verkocht en wordt
uitgegeven in 2025. We verwachten de overige kavels ook in 2025 uit te geven.
We kunnen op het terrein van de voormalige steenfabriek De Vlijt bedrijventerrein
uitgeven. De belangstelling voor dit bedrijventerrein lijkt goed. De oude gebouwen
zijn gesloopt. In 2025 wordt het bouwrijp maken afgerond en gaan de kavels in de
verkoop. We verwachten de gronden uit te geven van 2025 tot en met 2027.
De geselecteerde ontwikkelaar voor het Gaxel Grens/zWork Center (GGC) heeft zich
in 2024 teruggetrokken. In afwachting van een nieuwe ontwikkelende partij voor het
dienstencentrum, is de planning van de uitgifte van de kavel opgeschoven van 2026
naar 2027.

(In m²)
Complex                                       Totaal       2025        2026          2026
Spoorzone-emplacement                             27.161      14.425      12.736
De Vlijt                                          44.280      14.670      14.350        15.260
Gaxel Grens/zWork Center                           6.873                                    6.873
Totaal                                            78.314      29.095      27.086        22.133



Grondprijzen
Complex Pelkpark fase 3
In de exploitatieberekening Pelkpark is gerekend met grondprijzen voor sociale
huurwoningen. Zie onderstaande tabel voor de grondprijzen voor sociale
huurwoningen voor 2025.
De grondprijs per woning is gerelateerd aan de hoogte van de huur. Wanneer de
corporatie bouwt voor een doelgroep met lagere inkomens en een lagere huur, is de
grondprijs lager. Op deze wijze draagt de gemeente bij aan het haalbaar maken van
nieuwbouw voor lagere inkomensgroepen. Het uitgangspunt is een grondprijs van €

                                                                                            165
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>25.000 per kavel voor een grondgebonden woning. Dit niveau is passend in de regio.
Bij appartementen is de grondprijs per woning lager.
Spoorzone-emplacement
In de Spoorzone zijn twee kavels nog niet verkocht. De prijzen van deze kavels zijn
gepubliceerd op de website van de gemeente en zijn:
 Kavel 1         € 723.279           6.605 m2

 Kavel 2         € 527.850           3.910 m2
De Vlijt
De grondprijs voor bouwgrond op De Vlijt is vastgesteld op € 140 per m2.
Gaxel Grens/zWork Center (GGC)
De grondprijs voor het GGC bedraagt € 50 per m2. De grondprijs is afgestemd met
Stadt Vreden, onze partnergemeente in dit project.

Grondprijs per woning (in €), exclusief btw
Niveau huur woning                                       Grondgebonden woning            Appartement
Maximaal liberalisatiegrens                       900                           25.000           22.000
Maximaal tweede aftoppingsgrens                   732                           20.000           18.000
Maximaal eerste aftoppingsgrens                   683                           18.000           16.000
Maximaal kwaliteitskortingsgrens                  477                           14.000           12.000



Rekenparameters
Omschrijving (toelichting)
De grondexploitaties zijn berekend met de volgende rekenparameters:
                                                Jaarrekening 2024       Jaarrekening 2023

 Rekenrente grondexploitatie                    2,0%                    2,0%

 Disconteringspercentage berekening

 Verliesvoorzieningen                           2,0%                    2,0%

 Kostenstijging - algemeen                      4,0%                    2,5%

 Kostenstijging - plankosten                    N.v.t.                  4,0%

  Opbrengstenstijging                           1,5%                    1,5%
Rente-/disconteringspercentages
Op basis van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten
(BBV) belasten we rente door aan de grondexploitaties op basis van de interne
rekenrente (omslagrente) van de gemeente. De interne rekenrente is 2,0%.
Wanneer een grondexploitatie verlieslatend is, moet een voorziening worden
getroffen voor het verwachte tekort. De verliesvoorziening moet gelijk zijn aan de
negatieve netto contante waarde (NCW) van het complex. De NCW wordt berekend
met een disconteringspercentage van 2,0%. De Europese Centrale Bank (ECB)
streeft naar een inflatie dichtbij 2,0%. Het BBV verwijst naar de ECB en schrijft voor
dat dit percentage voor de berekening van de contante waarde bij verlieslatende
complexen moet worden gebruikt.


                                                                                                  166
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>Kostenstijging/opbrengstenstijging
In grondexploitatieberekeningen wordt rekening gehouden met prijsstijgingen door
inflatie. Dit geldt zowel voor de uitgaven als voor de inkomsten. Na de grote
prijsstijgingen in 2022 is de inflatie weer afgenomen, maar in Nederland nog steeds
op een hoog niveau. In het algemeen wordt verwacht dat de inflatie op middellange
termijn rond de 2,0% zal uitkomen, het streefpercentage van de ECB voor de
eurozone. Met name voor enkele categorieën kosten die van belang zijn voor
grondexploitaties, wordt in 2025 en 2026 een nog hogere prijsstijging verwacht.
Omdat de uitgaven in onze lopende exploitaties vooral in 2025 en 2026 plaatsvinden,
gaan we uit van een kostenstijging van 4,0%.
De parameter opbrengstenstijging is op 1,5% gesteld. Met de algemene stijging van
de prijzen stijgt in principe ook de prijs van bouwgrond. We gaan er niet van uit dat
de grondprijzen de eerstkomende jaren even hard stijgen als de uitgaven voor de
grondexploitaties.

Excel-tabel
Actuele prognose van de resultaten van de totale grondexploitatie
De waarde van de gezamenlijke exploitaties is iets afgenomen. De netto contante
waarde (NCW) bedraagt € 598.000. Bij de jaarrekening 2023 was de prognose €
672.000. Per saldo dus € 74.000 minder.
Het beeld voor de komende jaren ziet er gezond uit met een verwachte winst van €
598.000. Dit verwachte resultaat is niet verwerkt in de begroting 2025-2028. We
verwerken winsten uit grondexploitaties pas in de begroting wanneer de
grondverkopen die ten grondslag liggen aan de te realiseren winst zijn gedekt door
verkoopovereenkomsten. Winstnemingen worden daarom meestal pas gedurende
het jaar van realisatie via een begrotingswijziging in de begroting verwerkt.
De voorzieningen voor verlieslatende exploitaties zijn toereikend. De kolom ‘NCW
eindsaldo per 31-12-2024 inclusief voorziening’ laat zien dat de voorzieningen voor
de verlieslatende exploitaties toereikend zijn. Het resultaat van de verlieslatende
complexen De Vlijt en Pelkpark 3 wordt dankzij de voorzieningen teruggebracht naar
(afgerond) nul.

(In €)
Complex               Boekwaarde      Uitgaven    Opbrengsten        Eindjaar      NCW eindsaldo        NCW eindsaldo per 31-
                       31-12-2024     na 2024       na 2024         exploitatie   exploitatie per 31-     12-2024 inclusief
                                                                                       12-2024              voorziening
Grondexploitatie in
exploitatie
19 Dienstencentrum         207.141      150.006        372.958             2027                 3.684                   3.684
Gaxel
20 Zonnebrink               -65.881      62.847                 0          2025                 3.046                   3.046
24 Pelkpark fase 3          22.832      257.941        275.000             2027               -11.567                     433
61 Spoorzone              2.609.396     170.797       3.468.739            2026               591.060                 591.060
62 De Vlijt               5.541.935   1.799.881       6.410.361            2027            -1.063.889                     111
Totaal                    8.315.423   2.441.472      10.527.058                                                       598.335




Grondexploitatiebegrotingen bij jaarrekening 2024 ten opzichte van jaarrekening
2023
De totale inkomsten en uitgaven nemen af door het beëindigen van de complexen
Eelink, Boterstraat, Parallelweg en Bedrijvenlandgoed Slinge.

                                                                                                                        167
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre>In de complexen Zonnebrink, Pelkpark fase 3 en het Dienstencentrum Gaxel
verandert er niet zoveel.
Het toekomstige resultaat op basis van de netto contante waarde (NCW) van de
Spoorzone neemt af met € 37.000. Enerzijds is € 95.000 winst onttrokken aan dit
complex. Anderzijds nemen de inkomsten toe ten opzichte van een jaar eerder.
Bij De Vlijt valt vooral op dat het resultaat aanmerkelijk verbetert, met € 420.000. De
inkomsten zijn hoger. Dit komt met name door de subsidie van € 500.000 die de
provincie heeft toegekend.

(In €)
Complex          Grondexploitatiebegr                         Grondexploitatiebegr                         Onwikkeli
                 oting bij jaarrekening                       oting bij jaarrekening                       ng 2024
                 2023                                         2024                                         ten
                                                                                                           opzichte
                                                                                                           van 2023
                    Totale uitgaven        Totale Resulta        Totale uitgaven        Totale Resulta Uitgaven Inkomst Resulta
                    inclusief rente       inkomst at NCW         inclusief rente       inkomst at NCW              en   at NCW
                                             en   per 1-1-                                en   per 1-1-
                                                   2024                                         2025
Eelink                      10.065.498               38.555
                                          10.105.6
                                               11
Boterstraat                    557.814 559.160        1.320
Zonnebrink                   1.163.736                3.164               1.163.921                3.046         185        -      -118
                                          1.167.02                                     1.167.02
                                                 8                                            8
Pelkpark fase                  276.873 277.063         178                  291.400 279.125            -      14.527    2.063         -
3                                                                                                 11.567                         11.745
Spoorzone                    3.337.240                                    3.433.660                           96.420   58.219         -
emplacement                               3.990.38 627.778                             4.048.59 591.060                          36.718
                                                 0                                            9
Complex                      3.328.284                   -
Parallelweg                               2.636.46 678.259
                                                 0
Gaxel                          375.856 377.783        1.780                 380.352 384.262        3.684       4.495    6.478     1.904
dienstencentru
m
Bedrijvenlandg               4.216.813                   -
oed Slinge                                4.061.37 152.386
(DAV)                                            9
De Vlijt                     7.947.819                   -                8.072.396                   -      124.578 653.740
                                          6.289.65 1.531.8                             6.943.38 1.063.8                         468.003
                                                 0      92                                    9      89


Totaal                      31.269.933                   -               13.341.729                   -      240.204 720.499
                                          29.464.5 1.689.7                             12.822.4 477.665                         421.327
                                               15       60                                  03



Uitgaven 2025
De gemeenteraad autoriseert de uitgaven voor de grondexploitaties. Bij
grondexploitaties in exploitatie stelt de raad de grondexploitatiebegroting vast. Met
de vaststelling van de grondexploitatiebegroting stelt de raad budget beschikbaar
voor de uitgaven voor het project. Een exploitatieberekening onderbouwt de
besluitvorming. Tijdens de uitvoering van het project wordt de
grondexploitatieberekening jaarlijks geactualiseerd bij de jaarrekening. Indien er
aanleiding toe is, wordt een exploitatieberekening tussentijds nogmaals
geactualiseerd. Bij het actualiseren van exploitatieberekeningen wijzigen in het
algemeen de uitgaven voor het complex. Zodra de gemeenteraad bij het vaststellen
van de jaarrekening instemt met de actualisering van de exploitatieberekeningen,
stemt de raad ook in met de gewijzigde uitgavenraming. Het eerder beschikbaar
gestelde budget wordt vervangen door de geactualiseerde raming. In de
                                                                                                                                    168
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre>eerstvolgende wijziging van de begroting 2025 worden de actuele ramingen voor de
uitgaven 2025 verwerkt in de begroting.
Het meeste geld wordt uitgegeven aan het complex De Vlijt. In 2025 wordt rekening
gehouden met uitgaven voor bodemsanering en voor de aanleg van nieuwe
infrastructuur op het complex.
De in 2025 geplande uitgaven voor de grondexploitaties zijn weergegeven in
onderstaande tabel.

(In €)
Complex                                                                              Uitgaven 2025
19 Dienstencentrum Gaxel                                                                                  16.000
20 Zonnebrink                                                                                             63.000
24 Pelkpark fase 3                                                                                      102.000
61 Spoorzone                                                                                            103.000
62 De Vlijt                                                                                            1.426.000
Totaal                                                                                                 1.710.000



Faciliterend grondbeleid
Bij faciliterend grondbeleid is sprake van grondexploitaties door derden. De
gemeente is in dit geval geen eigenaar van de gronden, maar werkt mee aan de
ontwikkeling van projecten. De kosten verhalen we op de (particuliere) ontwikkelaar
van de gronden. Hiervoor sluiten we grondexploitatieovereenkomsten met
ontwikkelaars.
Het faciliterend grondbeleid is op de balans opgenomen onder de overige
vorderingen. Het gaat hierbij dan om vorderingen die we op ontwikkelaars hebben.
De plannen van het faciliterend grondbeleid (ook wel particuliere exploitaties
genoemd), hebben we toegelicht onder het kopje Planontwikkeling particulier
initiatief.

(In €)
Boekwaarde in overige vorderingen (faciliterend grondbeleid)
Complex                                                        Boekwaarde 1-1-2024       Boekwaarde 31-12-2024
Bedrijventerrein Arrisveld                                                    -6.337                             0
Narcisstraat - facilitair grondbeleid                                        14.074                       15.880
Vredenseweg 4                                                                 -7.049                      -5.811
Terrein Wooldseweg Kottenseweg                                                -9.000                      -6.128
Wonen op Droppers Woold                                                       1.375                      -11.664
Europalaan nieuwbouw DWP                                                      8.878                       21.358
Kloetenseweg supermarkt                                                         334                        3.227
Afwikkeling diverse complexen                                                -12.500                     -24.500
De Rikker                                                                    -47.542                     -72.794
Siloterrein                                                                    -721                         -721
Meddo Nieuw Gelle                                                             5.420                       19.646
Sibbinkweg 3                                                                         -
Brinkheurne/Grijsen                                                                  -                           -
Boekwaarde faciliterend grondbeleid                                          -53.068                     -61.508



Strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding
Met strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding willen we in de
toekomst grondexploitatie bedrijven. Deze gronden nemen we op de balans op onder
de materiële vaste activa (MVA) en, voor zover het gaat om voorbereidingskosten,
onder de immateriële vaste activa (IVA).


                                                                                                           169
</pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>Bij strategische posities mogen we de financieringsrente - anders dan bij actieve
grondexploitaties (Bouwgrond in exploitatie (BIE)) - niet bijschrijven op de
boekwaarde.

(In €)
Boekwaarde complexen in materiële vaste activa                  Boekwaarde          Boekwaarde
Complex                                                           1-1-2024           31-12-2024
Narcisstraat transformatie                                                846.380          846.380
Weurden 2-4                                                               475.659          463.142
Weurden panden nummers 8 t/m 14 (voormalige Expert en Aldi)               765.143          741.957
Totaal bruto                                                          2.087.182           2.051.479
Af: voorziening complexen in vaste activa                                 324.000          324.000
Netto boekwaarde in vaste activa                                      1.763.182           1.727.479



Immateriële vaste activa (IVA)
Op de plek waar vroeger basisschool De Ribes stond en op de locatie van de
basisschool in Miste ontwikkelen we woningbouw. Wanneer het omgevingsplan
gereed is, verrekenen we de voorbereidingskosten in de grondexploitatie van het
complex.
Op 28 november 2024 heeft de raad een voorbereidingskrediet van € 600.000
beschikbaar gesteld voor het ontwikkelen van het nieuwe bedrijventerrein. Eind 2024
is de eerste kleine uitgave ten laste van dit krediet gedaan. Ook voor het
bedrijventerrein geldt dat de voorbereidingskosten worden verrekend in de
grondexploitatie van het complex zodra het omgevingsplan is vastgesteld.

(In €)
Boekwaarde complexen in immateriële vaste activa              Boekwaarde            Boekwaarde
Complex                                                        1-1-2024             31-12-2024
Ribeslaan                                                                 9.690              9.690
Miste terrein school                                                          -              6.158
Werklandschap Arrisveld                                                       -                   59
Totaal                                                                    9.690             15.907



Geopende en beëindigde complexen
Bij de actieve complexen (Bouwgrond in exploitatie (BIE)) is in 2024 het complex
Pelkpark fase 3 geopend. Het betreft het ontwikkelen van een woningbouwplan op
de plek van de vroegere Kohnstammschool aan de Hakkelerkampstraat.
Er zijn vier complexen beëindigd in 2024: Eelink, Boterstraat, Parallelweg en
Bedrijvenlandgoed Slinge. In het plan Eelink vindt nog een afronding plaats in de
vorm van de aanleg van de openbare ruimte ten laste van een investeringskrediet.
De overige drie projecten zijn voltooid.
Bij het faciliterend grondbeleid is het complex Sibbinkweg 3 geopend. Het is een
klein project waarbij enige aanpassingen in de openbare ruimte plaatsvinden.
Bij het facilitair grondbeleid hadden we onder de naam Arrisveld een complex voor
het gebied van het gezondheidspark. De rol van de gemeente in dit project is
afgerond. Dit complex is beëindigd.
Onder de grondexploitaties in voorbereiding zijn in 2024 complexen geopend voor de
schoollocatie in Miste, en onder de noemer Werklandschap Arrisveld voor het nieuwe
bedrijventerrein.




                                                                                                 170
</pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre>Paragraaf Wet open overheid (Woo)
Wet open overheid
Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. De Woo heeft
als doel overheden transparanter te maken voor inwoners. Informatie moet beter
vindbaar en uitwisselbaar zijn, eenvoudig te ontsluiten zijn en goed te archiveren. In
de Woo worden gemeenten gefaseerd verplicht om informatie actief openbaar te
maken. Er zijn zeventien informatiecategorieën die uiteindelijk verplicht openbaar
moeten worden gemaakt. Dit vindt gefaseerd per Koninklijk Besluit plaats.
Per 1 november 2024 moeten de eerste vijf informatiecategorieën van de Woo
verplicht openbaar worden gemaakt. Het gaat om de volgende
informatiecategorieën:
•       Wetten en algemeen verbindende voorschriften (art. 3.3, eerste lid, onderdeel
a).
•       Overige besluiten van algemene strekking (art. 3.3, eerste lid, onderdeel b).
•       Organisatie en werkwijze (art. 3.3, eerste lid, onderdeel d).
•       Bereikbaarheidsgegevens (art. 3.3, eerste lid, onderdeel e).
•       Vergaderstukken van de Staten-Generaal (art. 3.3, tweede lid, onderdeel b).
In 2024 is openbaarmaking van deze categorieën gerealiseerd. De laatste categorie
is niet van toepassing op gemeenten.
Ook hebben we in 2024 met een werkgroep het Woo-proces binnen de organisatie
geoptimaliseerd. Daarvoor hebben we een procesanalyse gedaan. Hieruit zijn
aandachtspunten naar voren gekomen. Zo is gestart met het ontwikkelen van een
standaardwerkwijze en instructie voor alle Woo-verzoeken, en het integraal
behandelen van Woo-verzoeken binnen de organisatie. Daarnaast borgen we een
periodieke controle op de afhandeltermijnen. Dit alles is in 2024 gestart en ronden
we in 2025 af.
De actieve openbaarmaking van stukken vindt plaats in de zogenaamde Woo-index.
Elke gemeente kan hierop aansluiten. In 2024 is een projectplan geschreven voor de
implementatie van de hele Woo. Er is budget beschikbaar voor het uitvoeren van dit
projectplan. De invoering van de Woo inclusief alle technische en organisatorische
implementaties, vindt de komende jaren plaats. Gemeente Winterswijk wil
gefundeerde keuzes maken bij de diverse publicatieopties. Daarnaast wil ze
gebruikmaken van de anonimiseringsmogelijkheden die door de overheid en
commerciële partijen worden aangeboden. Hiermee gaan we in 2025 verder.


Bijlage jaarverslag
Bijlage beleidsindicatoren
Inleiding
In deze bijlage zijn de, voor iedere gemeente, verplicht voorgeschreven
beleidsindicatoren opgenomen. De gegevens zijn afkomstig van de openbare bron
'Waarstaatjegemeente', per 25-2-2025. Om enige context voor de scores mee te
geven hebben we telkens de drie meest actuele jaren opgenomen voor zowel
Winterswijk als het landelijk gemiddelde. De genoemde jaren zijn van de
zogenaamde peildata, voor de meeste indicatoren geldt dat 2023 het meest actuele
peiljaar is, soms 2022 en in een aantal gevallen 2024.




                                                                                  171
</pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre>    Peiljaar            Winterswijk                Nederland            Peiljaar            Winterswijk            Nederland


      Programma 1 - Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren             Programma 2 - Achterstand onder jeugd werkloze jongeren in %
                                                                                           16 t/m 22 jarigen
     2023                    7                        9                  2023                   2%                    2%
     2022                    7                        8                  2022                   2%                    1%
     2021                    6                        8                  2021                   1%                    2%
Programma 4 - Misdrijven - Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners      Programma 2 - Personen met een bijstandsuitkering per 10.000
                                                                                             inwoners
     2023                   1,2                       2,5                2024                  301,6                 343,6
     2022                   1,5                       2,3                2023                  294,2                 344,8
     2021                   2,1                       1,8                2022                  308,7                 366,7
Programma 4 - Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners      Programma 2 - Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000
                                                                                    inwoners van 15 t/m 64 jaar
     2023                   4,4                       4,2                2022                  629,7                 197,7
     2022                   5,1                       4,5                2021                   634                  197,7
     2021                   4,5                       4,4
   Programma 4 - Misdrijven - Diefstallen uit woning per 1.000       Programma 1 - Jongeren met jeugdhulp in % van alle jongeren
                          inwoners                                                          tot 18 jaar
     2023                   0,9                       1,3                2024                  12,6%                 11,5%
     2022                   1,2                       1,4                2023                  15,8%                 13,5%
     2021                   0,7                       1,4                2022                  15,2%                 13,4%
  Programma 4 - Misdrijven - Vernielingen en misdrijven tegen         Programma 1 - Jongeren met jeugdbescherming in % van alle
                  openbare orde en gezag                                                 jongeren tot 18 jaar
                       per 1.000 inwoners
     2023                   6,2                       5,8                2024                  0,7%                   0,9%
     2022                   5,1                       6,0                2023                  0,9%                   1,1%
     2021                   5,2                       6,1                2022                  1,2%                   1,2%
               Programma 3 - Functiemenging in %                      Programma 1 - Jongeren met jeugdreclassering in % van alle
                                                                                     jongeren van 12 tot 18 jaar
     2023                 52,3%                     54,2%                2022                  0,2%                   0,3%
     2022                 52,3%                     53,8%                2021                  0,3%                   0,3%
     2021                 51,5%                     53,3%
Programma 3 - Vestiging (van bedrijven) per 1.000 inwoners in de     Programma 1 - Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
                  leeftijd van 15 t/m 64 jaar                                           per 10.000 inwoners
     2023                   160                      181,8               2024                   630                   650
     2022                  157,7                     174,1               2023                   670                   700
     2021                  149,6                     164,9               2022                   680                   710
      Programma 2 - Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen            Programma 3 - Omvang huishoudelijk restafval per kg/inwoner
     2023                  26,7                       6,3                2023                   53                    150
     2022                   2,8                       4,2                2022                   54                    148
     2021                   2.8                       2,7                2021                   60                    164
      Programma 2 - Relatief verzuim per 1.000 leerlingen                Programma 3 - Gemiddelde WOZ waarde in duizend €
     2023                   19                        27                 2024                   300                   379
     2022                   18                        24                 2023                   288                   368
     2021                   18                        20                 2022                   253                   317
Programma 2 - Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie   Programma 3 - Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen
                         (vsv-ers) in %
     2023                  2,4%                      2,4%                2023                   5,2                    9,1
     2022                  2,1%                      2,4%                2022                   4,7                    9,3
     2021                  1,8%                      1,9%                2021                   3,7                    8,9
                Programma 2 - Niet-sporters in %                                   Programma 3 - Demografische druk in %
     2022                 48,3%                     46,4%                2024                  80,9%                 70,4%
     2020                 55,3%                     49,2%                2023                  81,3%                 70,3%
     2016                 46,7%                     48,7%                2022                  81,1%                 70,3%
Programma 3 - Banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m                Programma 3 - Gemeentelijke woonlasten
                           64 jaar                                                    eenpersoonshuishouden in €
     2023                  817,9                     836,6               2024                   735                niet bekend
     2022                  812,4                     825,4               2023                   709                   860


                                                                                                                                 172
</pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 173 ======================================================================

<pre>    Peiljaar             Winterswijk              Nederland               Peiljaar          Winterswijk                Nederland
     2021                   780,9                    805,7                 2022                626                           823
 Programma 4 - Jongeren met een delict voor de rechter in % 12                    Programma 3 - Gemeentelijke woonlasten
                       t/m 21 jarigen                                                  meerpersoonshuishouden in €
     2023                    1%                       1%                   2024                905                    niet bekend
     2022                    1%                       1%                   2023                878                           942
     2020                    1%                       1%                   2022                884                           905
       Programma 1 - Achterstand onder jeugd kinderen in             Programma 3 - Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit
            uitkeringsgezin in % kinderen tot 18 jaar
     2023                    5%                       6%                   2022               23,0%                         41,0%
     2022                    5%                       6%                   2021               15,8%                         33,1%
     2021                    5%                       6%                   2020               13,3%                         26,8%
            Programma 3 - Netto arbeidsparticipatie in %
     2023                  72,1%                     73,1%
     2022                  72,0%                     72,2%
     2021                  70,0%                     70,4%



Bedrijfsvoering
Naam indicator                             Eenheid                                   Bron      Werkelijk        Werkelijk      Werkelijk
                                                                                                2022             2023           2024
Formatie          Fte per 1000 inwoners                                      Eigen gegevens       7,06 fte            7,56            7,53
Bezetting         Fte per 1000 inwoners                                      Eigen gegevens          6,67 fte         7,55            7,39
Apparaatskosten Kosten per inwoner                                           Eigen                    € 745          € 673           € 735
                                                                             jaarrekening
Externe inhuur    Kosten als % van totale loonsom regulier personeel en      Eigen                 21,60%          21,18%           18,80%
                  totale kosten inhuur externen.                             jaarrekening
Overhead          % van totale kosten                                        Eigen                    6,84%         8,82%           9,69%
                                                                             jaarrekening




Financiële jaarrekening 2024
Balans
Balans
De niet uit de balans blijkende verplichtingen bedragen € 206 miljoen. Het grootste
deel betreft verplichtingen naar het Waarborgfonds Sociale Woningbouw en
inkoopcontracten.




                                                                                                                                     173
</pre>

====================================================================== Einde pagina 173 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 174 ======================================================================

<pre>(Bedragen * € 1.000)
                                                         JAARREKENING 2023-2024
              ACTIVA                  31-12-    31-12-                              PASSIVA                             31-12-   31-12-
                                       2023      2024                                                                    2023     2024
Vaste activa                                               Vaste passiva


Bijdragen aan activa in eigendom        1.017    1.046     Algemene reserve                                             48.738   50.589
van derden
Kosten onderzoek en ontwikkeling            0        0     Bestemmingsreserves                                           4.078    5.571
Immateriële vaste activa                1.017    1.046     Gerealiseerd resultaat                                        8.080   11.719
                                                           Eigen vermogen                                               60.896   67.880
Materiële vaste activa met             68.387   67.507
economisch nut
Mat. Vaste activa waar heffing         27.597   27.886     Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's      5.235    4.792
tegenover staat
Materiële vaste activa met             32.485   35.147     Voorzieningen ter egalisatie van kosten                       1.965    2.238
maatschappelijk nut
Materiële vaste activa                128.469 130.540 Van derden verkregen middelen die specifiek besteed                2.625    2.292
                                                      moeten worden (riool)
                                                           Voorzieningen                                                 9.825    9.322
Kapitaalverstrekkingen aan              2.392    2.392
deelnemingen
Kapitaalverstrekkingen aan                 45       45     Onderhandse leningen van binnenlandse bankenen overige       50.670   46.440
gemeenschapp.                                              fin.instellingen
Leningen aan deelnemingen                   0        0     Onderhandse leningen van openbare lichamen                   27.575   26.650
Leningen aan overige verbonden          5.241    7.181     Vaste schulden met een rentetypische                         78.245   73.090
partijen                                                   looptijd van een jaar of langer
Overige langlopende leningen             985       864
Overige uitzettingen langer dan 1           0        0
jaar
Financiële vaste activa                 8.664   10.483
                                                                                                                                     0
                Totaal vaste activa 138.150 142.069                                               Totaal vaste passiva 148.967 150.292
Vlottende activa                                           Vlottende passiva


Bouwgronden in exploitatie              7.172    7.639     Kasgeldleningen aangegaan bij openbare lichamen als               0       0
                                                           bedoeld in art.1 onderdeel a van de Wet financiering
                                                           decentrale overheden
Voorraden                               7.172    7.639     Overige schulden                                              8.075    7.285
                                                           Nett vlottende schulden met een rentetypische looptijd        8.075    7.285
                                                           korter dan één jaar
Vorderingen op openbare                 9.457   10.857
lichamen
Verstrekte kasgeldleningen                  0        0     Kasgeldleningen                                                   0       0
Rek.-cour. met niet-financiele              0        0     Verplichtingen begrotingsjaar                                 5.412   10.801
instellingen
Schatkistbankieren                      6.932    6.493     Vooruitontvangen bedragen Europese en Nederlandse             7.854    7.132
                                                           Overheid
Overige vorderingen                     1.940    3.442     Overige vooruitontvangen bedragen                               150     158
Uitzettingen met een                   18.329   20.792     Overlopende passiva                                          13.416   18.091
rentetypische looptijd korter
dan één jaar


Banksaldi                               1.035      664
Liquide middelen                        1.035      664


Overlopende activa                      5.771    4.504


            Totaal vlottende activa    32.308   33.600                                       Totaal vlottende passiva   21.491   25.376


                   Totaal generaal 170.458 175.668                                                     Totaal generaal 170.458 175.668



                                                                                                                                  174
</pre>

====================================================================== Einde pagina 174 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 175 ======================================================================

<pre>Overzicht baten en lasten
Tabel baten en lasten
In onderstaand overzicht zijn de afwijkingen aangegeven tussen de definitieve
begroting 2024 en de jaarrekening 2024. De afwijkingen worden toegelicht op basis
van de laatst vastgestelde financiële prognose 2024.
De planning- en control-cyclus van de gemeente Winterswijk is zo ingericht dat de
raad twee keer per jaar middels de financiële prognoses wordt geïnformeerd over de
budgetontwikkelingen die leiden tot begrotingswijzigingen. Deze prognoses worden
vastgesteld door de raad. Ondanks zorgvuldig budgetbeheer is het niet altijd mogelijk
om tussentijds te anticiperen op de exacte gevolgen van ‘openeindregelingen’ zoals
de bijstand en de Wmo, op de uitvoering van investeringen en op eindafrekeningen
van rijksbijdragen.
Het gerealiseerde resultaat 2024 bedraagt na bestemming van reserves €
11.719.000 positief. Ten opzichte van de begroting 2024 met een voordelig saldo
van € 7.023.000 is het rekeningsaldo in 2024 € 4.696.000 hoger uitgevallen. In de
toelichtingen wordt dit verschil nader verklaard.




                                                                                 175
</pre>

====================================================================== Einde pagina 175 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 176 ======================================================================

<pre>(* € 1.000)
Exploitatie                            Begroting 2024              Tweede financiële            Realisatie 2024
                                                                    prognose 2024
Programma                           Baten     Lasten Saldo       Baten    Lasten    Saldo    Baten    Lasten Saldo Verschil
1. Sociaal krachtig Winterswijk      14.044 -39.284          -   14.443   -40.044 -25.600    14.339 -40.010          -     -71 N
                                                        25.240                                                  25.671
2. Meedoen in Winterswijk            11.569 -33.372          -   22.722   -42.104 -19.382    19.841 -39.142          -      81 V
                                                        21.803                                                  19.301
3. Wonen en werken in Winterswijk    11.239 -23.337          -   19.364   -32.251 -12.887    14.474 -25.110          -   2.251 V
                                                        12.098                                                  10.636
4. Bestuurlijk Winterswijk            1.497 -19.432          -    1.845   -22.089 -20.244     2.343 -20.866          -   1.721 V
                                                        17.935                                                  18.523
5. Inkomsten van Winterswijk         77.996      -262 77.734     80.845      -551 80.295     80.979      135 81.114        822 V
Totaal Programma's                  116.344         -     658 139.220 -137.038       2.182 131.977          -    6.983   4.802 V
                                              115.686                                                 124.993
Exploitatie                            Begroting 2024              Tweede financiële            Realisatie 2024
                                                                    prognose 2024
Programma                           Baten     Lasten Saldo       Baten    Lasten    Saldo    Baten    Lasten Saldo Verschil
Onttrekkingen
1. Bestemmingsreserve Sociaal                                       55                  55      55                 55        0 -
domein
2. Reserve Aanpak inburgering                               0                            0      45                 45       45 V
nieuwkomers
3. Bestemmingsreserve Notaristuin       16                 16       16                  16      16                 16        0 -
3. Bestemmingsreserve                                       0       24                  24      24                 24        0 -
Omgevingswet
4. Bestemmingsreserve                                       0      150                 150                          0     -150 N
Organisatieontwikkeling
4. Algemene reserve                   3.000              3.000    6.229              6.229    3.000              3.000   -3.229 N
4. Bestemmingsreserve                                       0     5.582              5.582    5.582              5.582       0 -
Doorgeschoven activiteiten


Toevoegingen
1. Bestemmingsreserve Opvang en                             0                -611     -611               -611     -611       0 -
Bescherming
3. Bestemmingsreserve                          -2.000 -2.000               -2.000   -2.000             -2.000 -2.000         0 -
Instandhouding voorzieningen
4. Bestemmingsreserve                          -1.000 -1.000               -1.000   -1.000             -1.000 -1.000         0 -
Organisatieontwikkeling
4. Bestemmingsreserve                                       0              -3.604   -3.604               -375     -375   3.229 V
Doorgeschoven activiteiten
Mutaties reserves                     3.016    -3.000      16    12.056    -7.215    4.841    8.722    -3.986    4.736    -105 N
Gerealiseerde saldo van baten en    119.360         -     674 151.277 -144.253       7.023 140.698          - 11.719     4.697 V
lasten                                        118.686                                                 128.979



Toelichting
In de programma's zijn de verschillen uitgebreid toegelicht.

Algemene dekkingsmiddelen
Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen
bestedingsdoel is bepaald. In tegenstelling tot specifieke dekkingsmiddelen kan een
gemeente algemene dekkingsmiddelen dus vrij besteden.




                                                                                                                              176
</pre>

====================================================================== Einde pagina 176 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 177 ======================================================================

<pre>(* € 1000)
Exploitatie                       Begroting 2024             Begroting t/m            Realisatie 2024
                                                         tweede prognose 2024
Omschrijving                     Baten     Lasten        Baten         Lasten        Baten     Lasten
Algemene dekkingsmiddelen         85.068                    97.860                    96.065
Overhead                                     -11.191                       -13.067               -12.516
Heffing vennootschapsbelasting                       0                           0                      0
Onvoorzien                                          36                          36                      0
                                  85.068     -11.155        97.860         -13.031    96.065     -12.516



Waarderingsgrondslagen
Waarderingsgrondslagen
De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit
begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft. Dit
besluit is met ingang van 1 januari 2004 in werking getreden.
Aan de debetzijde, ofwel de linkerkant van de balans, staat een opsomming van alle
zogenoemde activa. Dit zijn de bezittingen van de gemeente.
De creditzijde, ofwel de rechterkant van de balans, geeft inzicht in de financiering van
deze bezittingen. Dit worden de passiva genoemd, bestaande uit het eigen
vermogen en het vreemde vermogen (de schulden).
Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op 28
november 2024 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving
verder toegelicht.

Waarderingsgrondslagen algemeen
De bedragen in de tabellen staan uitgedrukt in € 1.000, tenzij anders vermeld. Door
afrondingsverschillen kan een optelling maximaal € 1.000 afwijken. Ook in de
tekstuele toelichting worden bedragen afgerond op € 1.000.
De waardering van de activa en de passiva en de bepaling van het resultaat vindt
plaats op basis van historische kosten (verkrijgings- of vervaardigingsprijs), tenzij het
bij de desbetreffende balanspost anders is vermeld. De baten en lasten worden
toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden
slechts genomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en
risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in
acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn.

Waarderingsgrondslagen personeelsgerelateerde kosten
Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze
betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van
voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende
arbeidsgerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige
personele lasten verantwoord in het jaar dat uitbetaling plaatsvindt. Voor
arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume
wordt dan ook geen voorziening getroffen, of op andere wijze een verplichting
opgenomen. Daarbij moet worden gedacht aan overlopende vakantiegeld- en
verlofaanspraken.

Waarderingsgrondslagen rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording
De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op
basis van de kaders zoals besloten in de financiële verordening, en op basis van de
                                                                                                   177
</pre>

====================================================================== Einde pagina 177 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 178 ======================================================================

<pre>Kadernota Rechtmatigheid. Dit betekent dat de rechtmatigheidsverantwoording
toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties, alsmede
de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op grond van artikel 17
Financiële-verhoudingswet.
De financiële rechtmatigheid, het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en
het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik omvat:
    Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op
        28 november 2024 door de raad is vastgesteld.
    Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en
        investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in
        de financiële verordening is beschreven wanneer deze overschrijdingen
        acceptabel zijn. Voor over- en onderschrijdingen van baten, onderschrijdingen
        van lasten en onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als
        onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tijdig aan de raad zijn gemeld.
    Ten aanzien van het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) is de
        nota M&O-beleid van onze organisatie leidend bij het voorkomen en opsporen
        van misbruik en oneigenlijk gebruik. Omdat alleen bij misbruik sprake is van
        een onrechtmatigheid, zijn eventuele gevallen van misbruik (mits cumulatief
        met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens)
        opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.
De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de Kadernota
Rechtmatigheid 2024 van de commissie BBV (Besluit begroting en verantwoording
provincies en gemeenten), alsmede binnen onze eigen financiële verordening. Dit
betekent dat:
    Een verantwoordingsgrens van 1 % (zijnde € 1.250.000) is gehanteerd,
        waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de
        rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen.
    Een rapporteringstolerantie van € 50.000 is gehanteerd, waarboven fouten en
        onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen.

Toelichting balans
Balans-vaste activa: bezittingen met een lange looptijd
Artikel 35 BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten)
beschrijft de afzonderlijke investeringen. Investeringen met economisch nut,
investeringen met een economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een
heffing kan worden geheven, en investeringen uitsluitend met maatschappelijk nut in
de openbare ruimte.
Investeringen met economisch nut
Investeringen die op enigerlei wijze kunnen leiden tot of bijdragen aan het verwerven
van inkomsten, zijn investeringen met economisch nut. De vraag of de investering
geheel kan worden terugverdiend, is niet relevant voor de classificatie.
De waardering van de vaste activa is gebaseerd op de historische kostprijs c.q.
aanschafprijs, verminderd met bijdragen van derden en verminderd met de
afschrijvingen. De activa zijn niet bezwaard met hypotheken en dergelijke.
Afschrijving vindt in principe plaats vanaf 1 januari na het jaar van ingebruikname. Dit
met uitzondering van investeringen in automatisering. Deze worden afgeschreven
vanaf 1 januari in het jaar van aanschaf.
De afschrijvingstermijnen zijn gebaseerd op de gemiddelde levensduur van de
investeringen. Alle activa worden in principe lineair afgeschreven. Dit met
uitzondering van investeringen in automatisering en nieuwe gebouwen, waar op
                                                                                    178
</pre>

====================================================================== Einde pagina 178 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 179 ======================================================================

<pre>basis van de annuïtaire methode wordt afgeschreven. Door de annuïtaire methode
worden de kapitaallasten gedurende de gehele afschrijvingstermijn geëgaliseerd. Bij
de nieuwe gebouwen zijn goede onderhoudsprogramma’s beschikbaar. Op basis van
deze onderhoudsprogramma’s zijn ook de onderhoudskosten via voorzieningen
geëgaliseerd. Door annuïtaire afschrijving én het vormen van
onderhoudsvoorzieningen, wordt de totale lastendruk gedurende de gebruiksduur
dus zoveel als mogelijk geëgaliseerd.
Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een
heffing kan worden geheven
Deze investeringen met een economisch nut kunnen bijdragen aan het genereren
van middelen, bijvoorbeeld door het vragen van rechten, heffingen, leges of prijzen
voor de kosten van de investering. Dit betreffen investeringen in verband met riool-
en afvalstoffenheffing.
Materiële vaste activa met maatschappelijk nut
Investeringen met uitsluitend maatschappelijk nut zijn onder andere wegen en
openbaar groen. Dit zijn investeringen waar geen directe 'eigen' opbrengsten
tegenover staan (zoals de riolering), of een waarde hebben in het economisch
verkeer (zoals onroerend goed). In principe kunnen deze investeringen direct ten
laste van de exploitatie worden gebracht. Dit leidt echter tot een aanzienlijke
aantasting van de reservepositie van de gemeente. Daarmee zou de
bewegingsvrijheid voor de raad om op incidentele ontwikkelingen in te spelen,
worden beperkt. Daarom worden deze activa lineair afgeschreven gedurende de
gebruiksduur van deze activa.
Immateriële vaste activa
Immateriële vaste activa zijn uitgaven waar geen gemeentelijke bezittingen
tegenover staan. Dit zijn die activa die niet stoffelijk van aard zijn en die niet onder de
financiële vaste activa vallen. De bijdrage in activa van derden zijn verantwoord als
immateriële vaste activa. De bijdragen aan activa in eigendom van derden worden
lineair afgeschreven conform de afschrijvingstermijnen die gelden voor de eigen
materiële activa.
De niet in exploitatie genomen gronden (NIEGG) is verantwoord als materiële vaste
activa met economisch nut.
De kapitaallasten (rente en afschrijving) 2024 zijn gebaseerd op investeringen die
voor 1 januari 2024 zijn afgerond. Met andere woorden: een investering die binnen
het kalenderjaar (bijvoorbeeld 2023) wordt opgestart en afgerond dan wel in gebruik
wordt genomen, wordt afgeschreven vanaf 1 januari 2024. Vanaf dat moment vindt
ook toerekening van de rente plaats.
Voor een investering die niet eind 2023 is afgerond, worden geen kapitaallasten naar
de programma’s doorgerekend. Hierdoor worden de rentekosten van een investering
die doorloopt naar het volgende kalenderjaar direct ten laste van het
exploitatieresultaat gebracht. Voor het totaaloverzicht van de afschrijvingstermijnen
wordt verwezen naar de door de raad vastgestelde financiële verordening.
Financiële vaste activa
De financiële activa bestaan uit kapitaalverstrekkingen en leningen aan:
1. Gemeenschappelijke regelingen.
2. Verbonden partijen.
3. Hypothecaire geldleningen aan medewerkers (sinds 1 januari 2009 worden
geen
      nieuwe leningen meer verstrekt).


                                                                                       179
</pre>

====================================================================== Einde pagina 179 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 180 ======================================================================

<pre>De waardering is gebaseerd op de verkrijgingsprijs dan wel vervaardigingsprijs,
verminderd met - voor wat de geldleningen betreft - de aflossingen op de
geldleningen. Op kapitaalverstrekkingen en geldleningen wordt in principe niet
afgeschreven. De werkelijke waarde van deelnemingen kan hiervan afwijken.

Balans- vlottende activa: bezittingen met een korte looptijd
Vlottende activa zijn bezittingen met een relatief korte doorlooptijd. Dit betekent dat
ze gemakkelijk in geld zijn om te zetten. Ze zijn 'liquide'.
Voorraden
De voorraden betreffen bouwgronden in de grondexploitatie. Waardering vindt plaats
tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs of tegen lagere opbrengstwaarde indien
marktontwikkelingen en -verwachtingen daartoe aanleiding geven. Verwachte
verliezen worden op deze manier vroegtijdig genomen. Winsten uit de
grondexploitatie worden slechts genomen indien en voor zover die met voldoende
mate van betrouwbaarheid als gerealiseerd aangemerkt kunnen worden. Zolang
daarvan geen sprake is, worden de verkregen verkoopopbrengsten ten volle op de
vervaardigingkosten in mindering gebracht. Voor eventuele verwachte negatieve
resultaten op de projecten is een voorziening gevormd. Rentetoerekening aan de
grondexploitatie is op basis van de interne rekenrente van de gemeente.
Een nadere toelichting is opgenomen in de paragraaf grondbeleid van het
jaarverslag.
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
De vorderingen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Een voorziening
voor dubieuze debiteuren is getroffen en in mindering gebracht op de vorderingen.
Vorderingen worden afgeboekt op het moment dat ze door faillissement of andere
oorzaken ook daadwerkelijk oninbaar zijn.
Liquide middelen
De liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde.
Overlopende activa
De overlopende activa worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Balans- vaste passiva
Eigen Vermogen
Onder het eigen vermogen zijn opgenomen de algemene reserves, de
bestemmingsreserves en het saldo van de rekening van baten en lasten. De
algemene reserves zijn alle reserves die primair dienen als weerstandsvermogen om
incidentele tegenvallers in de exploitatie op te vangen. De bestemmingsreserves zijn
reserves waaraan de gemeenteraad een bepaalde bestemming heeft meegegeven.
Dit zijn vermogensbestanddelen die alleen in de aangegeven richting zijn aan te
wenden.
Voorzieningen
Onder de voorzieningen zijn opgenomen de op het moment van opstellen van de
jaarrekening voorzienbare verplichtingen, verliezen en/of risico’s, voor zover de
omvang hiervan redelijkerwijs is in te schatten. De voorzieningen zijn gewaardeerd
op nominale waarde. De pensioenverplichting ten behoeve van de wethouders is
echter op contante waarde van de (reeds opgebouwde) toekomstige
uitkeringsverplichtingen gewaardeerd. De onderhoudsegalisatievoorzieningen
stoelen op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan (een deel
van) de gemeentelijke kapitaalgoederen, waarin rekening is gehouden met de


                                                                                   180
</pre>

====================================================================== Einde pagina 180 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 181 ======================================================================

<pre>kwaliteitseisen die ter zake geformuleerd zijn. In de paragraaf kapitaalgoederen is
het beleid nader uiteengezet.
Voorzieningen worden op grond van artikel 44 BBV (Besluit begroting en
verantwoording provincies en gemeenten) gevormd voor:
    Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker,
        doch redelijkerwijs te schatten is.
    Bestaande risico’s op de balansdatum ter zake van verplichtingen of verliezen,
        waarvan de omvang redelijkerwijs te schatten is.
    Kosten die in een volgend begrotingsjaar worden gemaakt, maar de
        oorsprong hebben in het begrotingsjaar of een eerder begrotingsjaar, waarbij
        de voorziening dient ter egalisatie van deze kosten.
Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer
Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met
gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één
jaar of langer.

Balans- vlottende passiva
Overige kasgeldleningen
De kasgeldleningen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.
Overige schulden
De overige schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.
Overlopende passiva
De overige passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.
Vennootschapsbelasting
Vanaf 1 januari 2016 is de vennootschapsbelastingplicht voor gemeenten ingevoerd.
Dit houdt in dat gemeenten die winst of structurele overschotten behalen met
activiteiten die concurreren met de markt, vennootschapsbelasting gaan betalen.

Toelichting overzicht baten en lasten
In de programma's zijn de verschillen nader toegelicht.

Vaste activa
Immateriële vaste activa




                                                                                181
</pre>

====================================================================== Einde pagina 181 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 182 ======================================================================

<pre>(* € 1.000)
Omschrijving          Boekwaard Investering Desinvesterin Afschrijvin Bijdrage     Afwaardering  Herrubriceri Boekwaard
                       e aan het    en          gen          gen        n van    wegens duurzame     ng        e aan het
                       begin van                                       derden waardeverminderi                 einde van
                          het                                          direct         ngen                        het
                      begrotingsj                                     gerelatee                               begrotingsj
                          aar                                          rd aan                                     aar
                                                                      het actief
                      31-12-2023      2024          2024             2024         2024           2024              2024             31-12-2024
Sportverenigingen             423             0                0             50            0                  0                0           373
Verenigingsgebou              103             0                0             16            0                  0                0            88
wen
Aanleg busstation             156             0                0             11            0                  0                0           145
Stationsstraat
Prorail beveiliging           204          166                 0              0           56                  0                0           314
overwegen
Speeltuinwerk                 131             0                0             10            0                  0                0           121
Grondexploitatie                0             0                0              0            0                  0                6                6
in voorbereiding
Bijdrage aan               1.017           166                 0             87           56                  0                6         1.046
activa in
eigendom van
derden



Materiële vaste activa

(* € 1.000)
Omschrijvin Boekwaarde Investering Desinvestering Afschrijvi Bijdragen    Afwaardering  Herrubriceri Boekwaarde
g             aan het      en            en          ng         van     wegens duurzame     ng         aan het
             begin van                                        derden waardeverminderin                einde van
                het                                            direct         gen                        het
            begrotingsja                                     gerelatee                               begrotingsja
                 ar                                           rd aan                                      ar
                                                             het actief
                 31-12-2023         2024          2024             2024       2024             2024               2024             31-12-2024
Materiele              68.387         1.345                0         2.019            0                 199               -6           67.507
activa met
Economisch
nut
Mat. Vaste             27.597         1.009                0          699            21                   0                            27.886
activa waar
heffing
tegenover
staat
Materiele              32.485         5.214                0         2.144        409                     0                            35.147
activa met
Maatschappel
ijk nut
Materiele             128.469         7.568                0         4.863        430                   199               -6          130.540
activa




Verloopoverzicht
In onderstaande tabel is een nadere specificatie per activasoort opgenomen.




                                                                                                                                         182
</pre>

====================================================================== Einde pagina 182 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 183 ======================================================================

<pre>(* € 1.000)
Omschrijving       Boekwaarde Investering Desinvesteri Afschrijvi Bijdragen    Afwaardering  Herrubriceri Boekwaarde
                     aan het      en          ng          ng         van     wegens duurzame     ng         aan het
                    begin van                                      derden waardeverminderin                einde van
                       het                                          direct         gen                        het
                   begrotingsja                                   gerelatee                               begrotingsja
                        ar                                         rd aan                                      ar
                                                                  het actief
                    31-12-2023        2024          2024       2024          2024          2024                2024        31-12-2024
Gronden en                    6.874          355           0           0             0                    0           -6        7.223
terreinen
Woonruimten                     17             0           0          17             0                    0           0                0
Bedrijfsgebouwe             54.364           199           0     1.036               0                  199           0        53.327
n
Grond-weg en                  5.225          598           0      373                0                    0           0         5.450
waterbouwkundi
ge werken
Vervoermiddelen                 53           112           0          17             0                    0           0           148
Machines,                     1.319           21           0      440                0                    0           0           900
apparaten en
installaties
Overige                        535            60           0      136                0                    0           0           459
materiele activa
Mat. Vaste                  68.387       1.345             0     2.019               0                  199           -6       67.507
activa
Economisch
Nut
Overige                     27.597       1.009             0      699               21                    0           0        27.886
materiele activa
Mat. Vaste                  27.597       1.009             0      699               21                    0           0        27.886
activa waar
heffing
tegenover staat
Gronden en                       1             0           0           0             0                    0           0                1
terreinen
maatsch.nut
Grond- weg en               32.423       5.214             0     2.136           409                      0           0        35.092
waterbouwk.wer
ken maatsch.nut
Overige                         62             0           0           8             0                    0           0            55
materiele activa
maatsch.nut
Materiele activa            32.485       5.214             0     2.144           409                      0           0        35.147
met
Maatschappelij
k nut
Materiele activa           128.469       7.568             0     4.863           430                    199           -6      130.540




Niet in exploitatie genomen gronden

(* € 1.000)
Boekwaarde complexen in materiële vaste activa (voormalig NIEGG)
                                      Complex                              Boekwaarde 31-12-2023          Boekwaarde 31-12-2024
16             Narcisstraat Transformatie                                                      846                               846
28             Ribeslaan                                                                           10                             10
31             Miste terrein school                                                                 0                              6
63             Werklandschap Arrisveld                                                              0                              0
               totaal bruto                                                                    856                               862
               af: voorziening complexen in vaste activa                                       324                               324
               netto-boekwaarde in materiële vaste activa                                      532                               538




                                                                                                                                 183
</pre>

====================================================================== Einde pagina 183 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 184 ======================================================================

<pre>Financiële vaste activa

(* € 1.000)
Omschrijving                                           Saldo       Verstrekking Aflossing Afwaardering Herrubricering          Saldo
                                                      31-12-          2024         2024              2024         2024         31-12-
                                                       2023                                                                     2024
Kapitaalverstrekking aan deelnemingen                    2.392                 0           0                0              0     2.392
Kapitaalverstrekking aan gemeenschappelijke                  45                0           0                0              0         45
regelingen
Leningen aan verbonden partijen                          5.241               493          54                0        1.500       7.181
Overige langlopende leningen                               985            1.500       121                   0        -1.500         864
Overige uitzettingen > 1 jaar                                  0               0           0                0              0            0
Financiële vaste activa                                  8.664            1.993       174                   0              0    10.483




Schatkistbankieren

(* € 1.000)
Omschrijving                                                                       Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4
Kwartaalcijfers op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen                     482          717          598        636




Vlottende activa
Voorraden
Onder de voorraden staan de in exploitatie genomen gronden en de nog te verkopen
kavels van afgesloten exploitaties. Voor nadere toelichtingen zie de paragraaf
grondbeleid.

(* € 1.000)
Boekwaarde Bouwgrond in exploitatie (BIE)
                                  Complex                            Boekwaarde 31-12-2023                  Boekwaarde 31-12-2024
12             Eelink                                                                           -581                                     0
15             Complex Parallelweg                                                               666                                     0
19             Gaxel                                                                             196                                207
20             Zonnebrink (voormalige Driemark)                                                  -69                                -66
21             Boterstraat (voormalige Driemark)                                                 -24                                     0
24             Pelkpark fase 3                                                                        0                                 23
61             Spoorzone-emplacement                                                           3.014                              2.609
62             De Vlijt                                                                        5.440                              5.942
91             Bedrijvenlandgoed Slinge                                                          892                                     0
               Totaal bruto                                                                    9.534                              8.715
               Af: voorziening complexen BIE                                                   2.362                              1.076
               Netto boekwaarde BIE                                                            7.172                              7.639



Verloop grondexploitatie
In onderstaande tabel is het verloop van de bouwgronden in exploitatie over 2024
weergegeven. Voor nadere toelichtingen zie de paragraaf grondbeleid.




                                                                                                                                  184
</pre>

====================================================================== Einde pagina 184 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 185 ======================================================================

<pre>(* € 1.000)
                                    Boekwaar Vermeerdering Vermindering Resulta Boekwaar Uitgave Opbrengst Nomina
                                       de         en           en         at       de       n       en        al
                                                                                                           resultaa
                                                                                                              t
Complexnumm          Complex        1-1-2024       2024         2024          2024       31-12-2024 na 2024      na 2024
     er
                Grondexploitat
                ie in exploitatie
12              Eelink                   -581              -9             -     590              0         -                -
15              Project                  666               25             -     -691             -0        -                -
                Parallelweg
19              Dienstencentru           197               10             -          -         207       150           373               4
                m Gaxel
20              Zonnebrink                -70               1             -          3          -66       63                -            3
21              Boterstraat               -24              19             -          5           -0        -
24              Pelkpark fase 3                -           23             -          -          23       258           275             -24
61              Spoorzone-              3.014              81          -580      95           2.609      171         3.469             615
                emplacement
62              De Vlijt                5.441             510            -9          -        5.942    1.800         6.410        -2.193
91              Bedrijvenlandgo          892               20          -781     -131             0
                ed Slinge
                Subtotaal               9.534             680      -1.370       -129          8.715    2.441        10.527        -1.595
                Af:                     2.362                                  1.286          1.076
                verliesvoorzieni
                ng BIE
                Afronding
                Totaal                  7.172             680      -1.370      1.157          7.639    2.441        10.527        -1.595



Uitzettingen met een rente typische looptijd < 1 jaar
In onderstaande tabel zijn de kortlopende vorderingen weergegeven. Dit zijn
vorderingen met een looptijd korter dan een jaar.
De vorderingen op openbare lichamen zijn gedaald ten opzichte van 31 december
2023. Op basis van de ouderdom van de openstaande nota's is een
voorziening oninbaar opgenomen.

(* € 1.000)
                               Vorderingen                                     31-12-2023                      31-12-2024
Scahtkistbankieren                                                                             6.932                         6.493
Vorderingen op openbare lichamen                                                               9.457                        10.857
Bruto vorderingen                                                                              2.086                         3.554
Debiteuren lokale heffingen                                                                      189                             191
Voorziening oninbaar                                                                            -335                            -304
Totaal                                                                                        18.329                        20.792



Liquide middelen

(* € 1.000)
Liquide middelen                                                31-12-2023                             31-12-2024
Banksaldi                                                                        1.035                                          664
Totaal                                                                           1.035                                          664



Overlopende activa
In onderstaande tabel zijn de overlopende activa opgenomen. Dit zijn bedragen die
vooruitbetaald of nog te vorderen zijn.



                                                                                                                                      185
</pre>

====================================================================== Einde pagina 185 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 186 ======================================================================

<pre>(* € 1.000)
Overlopende activa (* € 1000)                                                      31-12-2023                 31-12-2024
Vooruitbetaalde bedragen                                                                        1.473                       1.480
Nog te ontvangen bedragen                                                                       4.286                       2.858
Overige overlopende activa                                                                        12                         166
Totaal                                                                                          5.771                       4.504



Vaste passiva
Inleiding
De passiva die zijn opgenomen aan de rechterkant van de balans, geven inzicht in
de wijze waarop de bezittingen (de activa) zijn gefinancierd. De vaste passiva zijn de
financieringsmiddelen die een relatief lange doorlooptijd kennen, namelijk het eigen
vermogen en de langlopende schulden.

Eigen Vermogen
Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de balansreserves en het saldo
van de rekening. De omvang ervan geeft weer in hoeverre het bezit van een
gemeente niet is belast met schuld, maar in het verleden is betaald met positieve
exploitatieresultaten.

(* € 1.000)
              Omschrijving                                     Saldo        Te bestemmen Toevoegingen Onttrekkingen          Saldo
Nummer                                                       31-12-2023 Resultaat 2023                                     31-12-2024
              Algemene reserve
1             Algemene Reserve - vrij besteedbaar                48.738             4.851                          3.000       50.589
              Totaal algemene reserve                            48.738             4.851                 0        3.000       50.589
              Overige bestemmingsreserves
125           Bestemmingsreserve organisatieontwikkeling           532                             1.000                        1.532
127           Bestemmingsreserve stadsuitleg                       107                                                              107
132           Bestemmingsreserve Sociaal Domein                    252                                               55             197
135           Bestemmingsreserve Stedelijke herverkaveling         309                                                              309
137           Reserve Omgevingswet                                     24                                            24               0
140           Reserve Aanpak inburgering nieuwkomers               128                                               45              84
141           Reserve verduurzaming sportlocaties                      75                                                            75
142           Reserve verduurzaming gemeentegebouwen                   75                                                            75
143           Reserve Notaristuin 2.0                              221                                               15             206
144           Reserve doorgeschoven budgetten                     2.354             3.229               375        5.583            375
148           Instandhouding voorzieningen                                                         2.000                        2.000
151           Reserve opvang en bescherming                                                             611                         611
              Totaal bestemmingsreserve                           4.078             3.229          3.986           5.722        5.571
              Gerealiseerd resultaat                                                                                           11.719
              Totaal eigen vermogen                              52.816             8.080          3.986           8.722       67.880



Toelichting per reserve
Omschrijving (toelichting)
Bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling
Deze reserve is bedoeld om de kosten te dekken die te relateren zijn aan de
ontwikkeling van onze ambtelijke organisatie en die niet op te vangen zijn binnen de
exploitatiebudgetten in onze begroting. In onze Organisatievisie staan de missie en
visie van de organisatie. Om daar te komen hebben we stappen te zetten, net als
voor het op orde krijgen van de basis in de bedrijfsvoering. We werken dit uit in een
Bedrijfsvoeringsagenda die het college in 2025 vaststelt. Deze reserve wordt gevoed

                                                                                                                                186
</pre>

====================================================================== Einde pagina 186 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 187 ======================================================================

<pre>door het saldo op bedrijfsvoeringsbudgetten toe te voegen of te onttrekken aan deze
reserve. De omvang van de reserve is maximaal 10% van het totaal van de
bedrijfsvoeringsbudgetten.
Bestemmingsreserve Stadsuitleg
Deze bestemmingsreserve is bedoeld voor toekomstige financiering van
infrastructurele werken van bovenwijks belang, waarbij de dekking komt uit
bouwgrondexploitatie.
Bestemmingsreserve Sociaal domein
De raad heeft bij het vaststellen van de jaarrekening 2018 ingestemd met de vorming
van een bestemmingsreserve voor innovatie/ontwikkeling binnen het sociaal domein.
Bestemmingsreserve Stedelijke herverkaveling
Stedelijke herverkaveling heeft als doel de leefbaarheid van Winterswijk te vergroten.
Overbodige meters vastgoed worden aan de markt onttrokken en de vraag
concentreert zich op de ruimtelijk en economisch beste plekken in Winterswijk en de
regio. Kosten worden uit deze bestemmingsreserve gedekt.
Bestemmingsreserve Omgevingswet
Deze reserve is bij de Kadernota 2017 ingesteld voor de invoeringskosten van de
Omgevingswet. De invoeringsdatum van de wet is herhaaldelijk uitgesteld. De
uiteindelijke invoering vond plaats op 1 januari 2024. Voorgesteld wordt om deze
reserve op te heffen aangezien de Omgevingswet het afgelopen jaar is ingevoerd en
er geen saldo meer resteert.
Bestemmingsreserve Aanpak inburgering nieuwkomers
Deze reserve is bedoeld als financiële dekking ten behoeve van de voorbereiding op
en implementatie van prestatiebekostiging vanaf 2026 bij de Wet inburgering 2021.
Hiervoor moeten alle processen goed worden neergezet en vorm te geven aan een
integraal programma.
Bestemmingsreserve Verduurzaming sportlocaties
Het verduurzamen van de gebouwen gebeurt over het algemeen op natuurlijke
momenten via het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP). In voorgaande jaren is deze
bestemmingsreserve gevormd door een jaarlijkse dotatie van € 25.000. In 2025
worden de MJOP’s van de gebouwen geactualiseerd. Deze reserve wordt gebruikt
om grote verschillen te egaliseren.
Bestemmingsreserve Verduurzaming gemeentegebouwen
Het verduurzamen van de gebouwen gebeurt over het algemeen op natuurlijke
momenten via het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP). In voorgaande jaren is deze
bestemmingsreserve gevormd door een jaarlijkse dotatie van € 25.000. In 2025
worden de MJOP’s van de gebouwen geactualiseerd. Deze reserve wordt gebruikt
om grote verschillen te egaliseren.
Bestemmingsreserve Kapitaallasten Notaristuin 2.0
In 2020 is er reserve gevormd ter dekking van de kapitaallasten voor de herinrichting
van de Notaristuin.
Bestemmingsreserve Doorgeschoven budgetten
Doel van deze reserve is het overhevelen van niet bestede budgetten voor specifieke
activiteiten die over de jaargrens heen schuiven. Het gaat daarbij uitsluitend om
doorgeschoven middelen voor activiteiten waarvoor geen specifieke
bestemmingsreserves zijn ingesteld. Deze middelen zijn in principe uitsluitend
gedurende het volgende begrotingsjaar beschikbaar binnen de reserve en vallen vrij
in het rekeningresultaat als besteding niet tijdig heeft plaatsgevonden.
Bestemmingsreserve Instandhouding voorzieningen
Het doel van deze bestemmingsreserve is de instandhouding van de huisvesting van

                                                                                  187
</pre>

====================================================================== Einde pagina 187 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 188 ======================================================================

<pre>theater De Storm, zwembad Jaspers, Boogie Woogie en het noodzakelijke en acute
onderhoud op basis van het Integraal Huisvestingsplan (IHP). Daarnaast is
vervanging van de speelvoorzieningen als bestedingsdoel toegevoegd.
Bestemmingsreserve Opvang en bescherming
Doel is om de kosten te dekken die verband houden met extra taken met betrekking
tot kwetsbare inwoners. Zij zijn afhankelijk van beschermd wonen of
maatschappelijke opvang. In het Nationaal actieplan dak- en thuislozen wordt
nadrukkelijk gewezen op de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de opvang van
deze kwetsbare inwoners.

Excel-tabel
Totaal Voorzieningen

(* € 1.000)
Omschrijving                    Saldo aan het      Toevoegingen Ten gunste van de Aanwendingen Saldo aan het eind
                                begin van het                   rekening van baten                  van het
                                begrotingsjaar                       en lasten                  begrotingsjaar
                                                                    vrijgevallen
                                                                     bedragen
                                 31-12-2023            2024            2024            2024         31-12-2024
Algemene voorzieningen                     5.235              729              508            665           4.792
Onderhoudsvoorzieningen                    1.965              511                             238           2.238
Van derden verkregen middelen              2.625                               332                          2.292
die specifiek besteed moeten
worden (riolering)
Totaal                                     9.825          1.240                840            903           9.322



Algemene voorzieningen
Uitvoering Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa)
De pensioenvoorziening voor wethouders is gebaseerd op actuariële berekeningen.
De hierbij gehanteerde rekenrente bedraagt 2,325 %. Bij de berekening is de
gehanteerde sterftetabel gebaseerd op GBM/GBV 2017/2022 met
leeftijdsterugstelling.
RVU
De Regeling voor vervroegde uittreding (RVU) is een regeling die het mogelijk maakt
voor werknemers om eerder te stoppen met werken, meestal tot drie jaar voor hun
AOW-leeftijd. Werkgevers kunnen een uitkering verstrekken zonder extra belasting te
betalen, zolang deze uitkering onder een bepaald maximum blijft.
Voormalig personeel
Uit deze voorziening worden de pensioenen en wachtgelden van oud-wethouders en
WW-gelden van medewerkers betaald. Elk jaar wordt door HR een berekening
gemaakt van de toekomstige toevoegingen en verminderingen.
Invulling cao-gelden ondernemingsraad
In het kader van de in 2000 afgesloten cao is 0,1 % van de loonsom beschikbaar
gesteld voor lokaal beleid. De 0,1 % van de loonsom is voor algemeen beleid, in
overleg met de ondernemingsraad, beschikbaar gesteld aan 'cao-ambtenaren'. In
2024 is geen gebruikgemaakt van deze voorziening.




                                                                                                             188
</pre>

====================================================================== Einde pagina 188 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 189 ======================================================================

<pre>(* € 1.000)
Omschrijving       Saldo aan het begin Toevoegingen Ten gunste van de rekening Aanwendingen Saldo aan het eind
                  van het begrotingsjaar                van baten en lasten                van het begrotingsjaar
                                                       vrijgevallen bedragen
                          31-12-2023            2024                        2024                      2024               31-12-2024
Algemene
voorzieningen
Uitvoering wet                         2.091            472                                                  419                      2.144
Appa
Voormalig                              2.815                                              273                246                      2.296
personeel
RVU-personeel                            41             182                                54                                          169
Winterswijk
RVU-                                    209               55                              181                                           83
medewerkers
WSW
Invulling cao-                           80                                                                                             80
gelden OR
Verlofsparen                              0               20                                                                            20
Totaal                                 5.235            729                               508                665                      4.792



Overige voorzieningen
Voorziening riolering
Het door de raad vastgestelde Gemeentelijk Waterplan (GWP) 2019-2023 is leidend
voor de jaarlijkse mutatie aan de voorziening bij de jaarrekening 2021 tot en met
2025. De gevormde voorziening betreft tariefegalisatie op basis van artikel 44 lid 2
BBV. Opbrengsten van rioolheffing die nog niet zijn besteed, moeten worden
opgenomen in een voorziening. Deze voorziening kan worden gebruikt om
toekomstige tariefstijgingen te voorkomen.
Onderhoudsvoorzieningen
De onderhoudsegalisatievoorzieningen stoelen op een Meerjarenonderhoudsplan
(MJOP) van het uit te voeren groot onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen. Er is
rekening gehouden met de kwaliteitseisen die hiervoor zijn geformuleerd. Uit de
voorzieningen worden de onderhoudskosten betaald overeenkomstig de MJOP. In
de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen is het beleid nader uiteengezet.

(* € 1.000)
Omschrijving                           Saldo aan het      Toevoegingen Ten gunste van de Aanwendingen Saldo aan het eind
                                       begin van het                   rekening van baten                  van het
                                       begrotingsjaar                       en lasten                  begrotingsjaar
                                                                           vrijgevallen
                                                                            bedragen
                                         31-12-2023            2024                2024                  2024             31-12-2024
Onderhoudsvoorzieningen
gemeentelijke gebouwen
Onderhoudsvoorzieningen                           1.965               511                                          238                2.238


Voorzieningen
Van derden verkregen middelen die                 2.625                                         332                                   2.292
specifiek besteed moeten worden
(riolering)
Totaal                                            4.590               511                       332                238                4.530



Vaste schulden
Naast het eigen vermogen en de voorzieningen zijn de (vaste) activa ook
voornamelijk gefinancierd door langlopende schulden.
De rentelasten van de vaste schulden bedragen voor 2024 € 1.726.242 (2023: €
1.948.000).

                                                                                                                                      189
</pre>

====================================================================== Einde pagina 189 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 190 ======================================================================

<pre>Nadere toelichting is gegeven in de paragraaf financiering.

(* € 1.000)
Onderhandse geldleningen                                           31-12-2023                 31-12-2024
Schuldrestant per 1 januari                                                     71.241                         78.245
Opgenomen geldleningen                                                          18.500                             0
Aflossing                                                                       11.496                          5.155
Saldo                                                                           78.245                         73.090



Vlottende passiva
Inleiding
In onderstaande tabel zijn de kasgeldleningen en overige schulden opgenomen met
een looptijd korter dan een jaar.

(* € 1.000)
Kortlopende schulden                                                                31-12-2023           31-12-2024
Kasgeldleningen aangegaan bij openbare lichamen                                                   -                          -
Overige schulden                                                                              8.075                      7.285
Totaal                                                                                        8.075                      7.285




Overlopende passiva
In onderstaande tabel staan de van Europese en Nederlandse overheidslichamen
ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel.

(* € 1.000)
Overlopende passiva                                                                                   31-12-       31-12-
                                                                                                       2023         2024
Van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen met een specifiek             7.854           10.801
bestedingsdoel*
* Het Rijk                                                                                              7.524            9.990
* Overige Nederlandse overheidslichamen                                                                   330             811


Overige vooruitontvangen bedragen                                                                         150             158


Verplichtingen begrotingsjaar                                                                           5.412            7.132
Totaal                                                                                                 13.416           18.091




Vooruit ontvangen bedragen
Voor de kosten van de opvang van Oekraïense vluchtelingen worden wij
gecompenseerd door het Rijk. Het voorschot dat wij ontvangen hebben, is hoger dan
de kosten die we in 2024 gemaakt hebben. De niet bestede middelen boeken we als
vooruitontvangen bedrag. Op het moment dat wij de definitieve beschikking van het
Rijk over 2024 ontvangen, laten we het bedrag vrijvallen.




                                                                                                                         190
</pre>

====================================================================== Einde pagina 190 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 191 ======================================================================

<pre>(* € 1.000)
    Code                          Omschrijving               Saldo 31-12-2023 Onttrekking Toevoeging Saldo 31-12-2024
              Vooruitontvangen bijdragen EU


              Vooruitontvangen bijdragen Rijk (SISA)
-             Sanering verkeerslawaai                                     69          69                            0
-             Huisvesting AZC/ISK (OHBA2022)                             465         465                            0
-             Aanpassing schoolgebouw EMMA                               462         462                            0
B2            Toeslagenproblematiek                                       15          15                            0
D14           Nationaal Programma Onderwijs                              350         126                          224
D22           Voorschoolse educatie ontheemde peuters                     16           7                            9
D23           Lokale bibliotheekvoorziening                              220         145                           75
D8            Onderwijsachterstanden beleid                              123         971       1.174              326
E84           SPUK verkeersmaatregelen                                   267                                      267
E87B          Subs. Deltaprogramma zoetwater Overijssel                   48                       9               57
G10           Inburgering                                                171         481         672              362
G10           Wet inburgering                                                                                       0
H21           Verstrekking clientondersteuning                                                    50               50
H30           Lokaal Sportakkoord                                          0          24          25                1
H30           Combinatiefunctie                                           54         202         171               23
H30           Terugdringen gezondheidsachterstanden                        0           0           0                0
H30           Gala leefomgeving                                            1          16          19                4
H30           Gala welzijn op recept                                       0          18          19                1
H30           Gala versterken sociale basis                               11          65          69               15
H30           Gala één tegen eenzaamheid                                  11          14          19               17
H30           Gala valpreventie                                           95         112          91               75
H30           Gala aanpak overgewicht en obesitas                         32          39          34               27
H30           Gala kansrijke start                                         4          31          31                3
H30           Gala mentale gezondheid                                      3           3           1                1
H30           Gala OKO & vroegsignalering alcoholproblemen                             5           5                0
H30           Gala versterk kennis- en adviesfunc. GGD                                 5           5                0
H32           Verleningsbeschikking RIJK                                 269         181                           88
H4            SPUK zwembaden                                              43          43                            0
H4            Uitkering BTW Sport                                                    201         386              184
J94           Aanpak energiearmoede                                      715         169                          546
J94           Verduurzaming slecht geïsoleerde woningen                1.232         120       2.450            3.562
J95           Lokale warmtetransitie                                                             580              580
K28           CDOKE regeling                                             414         438         673              649
M16           Hulp aan Oekrainers                                      2.534       2.534       1.752            1.752
M24           Overlast asielzoekers                                                              100              100
                                                                       7.625       6.960       8.334            8.999
              Vooruitontvangen bijdragen overige overheid
              Functioneel beheer erfgoed                                  17                                       17
              Landschapsprojecten provincie                               34                                       34
              Productontwikkeling ZOOV op maat provincie                   5                                        5
              SMP erfsoorten                                               -1                                      -1
              Bodemtaken Omgevingswet                                     37                                       37
              ADC-subsidie (8RHK, regie)                                 184                                      184
              Vrijheid 1572                                               16                                       16
              Onafhankelijke cliënondersteuning                           38                                       38
              Verbinding Misterstraat 17                                                          80               80
              De Vlijt                                                                           400              400
                                                                         330           0         480              810


                                                                                                                   191
</pre>

====================================================================== Einde pagina 191 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 192 ======================================================================

<pre>(* € 1.000)
              Vooruitontvangen bijdragen Rijk
              Bluswatervoorzieningen natuur                                                                     60              60
              Sanering verkeerslawaai                                                                           69              69
              Tijdelijke huisvesting OBS Woold/huur portacabin                                                 264             264
              Tijdelijke huisvesting statushouders                                                             598             598
                                                                                 0                0            991             991
              Totaal                                                         7.955             6.960      9.805             10.800



Overige vooruitontvangen bedragen

(* € 1.000)
Omschrijving                                                        Saldo 31-12-2023 Onttrekking Toevoeging Saldo 31-12-2024
Parkeerbijdragen                                                                 23                                                   23
Nieuwe Gelle                                                                     47                                                   47
Meddo Roetendael Meddo bijdrage stadsuitleg                                      13                                                   13
Meddo Roetendael Meddo overige inkomsten                                         47                21                                 26
Meddi Roetendael Meddo LEADER-project boerderij Kotten                                                           28                   28
Parkeerbeheer Dullvast                                                           20                                                   20
OV chipkaart terminals                                                               0                                                 0
Totaal                                                                          150                21            28                 158



Niet uit de balans blijkende verplichtingen
Niet uit de balans blijkende verplichtingen
Naast de directe schulden heeft de gemeente ook een aantal verplichtingen die niet
direct uit de balans blijken. Het betreft waarborgen voor geldleningen die derden zijn
aangegaan.

(* € 1.000)
Gewaarborgde geldleningen                        Oorspronkelijk          Lening bedrag          Lening bedrag          Percentage
                                                Bedrag van lening          1-1-2024               31-12-2024          Borgverlening
Stichtingen en verenigingen                                      1.731                   756                   720              100%
Hypotheken eigen woningen                                         n.b.                   373                    79                  50%
Totaal                                                              0                 1.129                    799



Overige niet uit de balans blijkende verplichtingen
Naast de gewaarborgde leningen is er nog een aantal niet uit de balans blijkende
verplichtingen. In het kader van de sociale woningbouw zijn door de gemeente
garanties afgegeven op leningen van de woningbouwcorporatie. Het betreft
garantstellingen van in totaal € 123 miljoen.
Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) borgt leningen van
woningcorporaties. Corporaties zijn hierdoor in staat om met gunstige
financieringsmogelijkheden sociale huurwoningen te realiseren en in stand te
houden. Het Rijk en de gemeenten staan elk voor 50% in de 'achtervang' bij het
WSW. Daarbij wordt 25% verdeeld over alle gemeenten en 25% wordt toegerekend
aan één gemeente die in de leningsovereenkomst is vermeld, of aan de gemeenten
waar de corporatie sociale huurwoningen bezit. Wanneer een corporatie in financiële
problemen raakt, zorgt het WSW dat rentebetalingen en aflossing van leningen
doorgaan. Het WSW betaalt dit uit eigen kapitaal. Dat kapitaal kan worden aangevuld
door obligo bij alle deelnemende corporaties op te halen. Pas wanneer dat
onvoldoende is, komen het Rijk en gemeenten als 'achtervang' in beeld om renteloze


                                                                                                                                192
</pre>

====================================================================== Einde pagina 192 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 193 ======================================================================

<pre>leningen te verstrekken. Het risico voor hen is overigens beperkt, tot nu toe heeft het
WSW daar nooit een beroep op gedaan.

(In €)
Verplichting                        Omvang                                        Toelichting
Garanties                           123.806.968 De omvang waarvoor de gemeente garant staat
Inkoopverplichtingen                 70.053.193
Spaaruren                              799.856 Saldo verlofuren van de medewerkers per 31-12-2024
Aanbestede werken                     5.024.490 Projecten voor 2024
Subsidieverplichtingen                6.367.844
                                    206.052.351



Begrotingsrechtmatigheid
Inleiding
Het budgetrecht van de gemeenteraad houdt in dat het college van burgemeester en
wethouders in principe alleen uitgaven mag doen en verplichtingen mag aangaan na
toestemming van de gemeenteraad. Met de vaststelling van de begroting en de
begrotingswijzigingen geeft de gemeenteraad het college van burgemeester en
wethouders deze toestemming.
Begrotingsrechtmatigheid houdt in dat de uitgaven binnen de begrote budgetten
moeten blijven. Begrotingsoverschrijdingen zijn onrechtmatig op basis van de
Kadernota Rechtmatigheid.
Het komt voor dat uitgaven of inkomsten niet passen binnen de begroting. De uitgave
of inkomst is dan eigenlijk onrechtmatig. De gemeenteraad heeft de inkomst of
uitgave niet goedgekeurd. Toch zijn er ook uitgaven en inkomsten die niet binnen de
begroting passen, maar die duidelijk wel rechtmatig zijn.
De afwijkingen in de lasten kunnen in vier categorieën worden ingedeeld:
1. Compensatie door direct gerelateerde opbrengsten
2. Passend binnen bestaand beleid
3. Openeinderegeling
4. Overige

(* € 1.000)
Exploitatie                                                      Begroot             Realisatie
Programma                                                         Lasten              Lasten            Verschil         V/N
1. Sociaal krachtig Winterswijk                                        -40.044              -40.010                 34   V
2. Meedoen in Winterswijk                                              -42.104              -39.142           2.962      V
3. Wonen en werken in Winterswijk                                      -32.251              -25.110           7.141      V
4. Bestuurlijk Winterswijk                                             -22.089              -20.866           1.223      V
5. Inkomsten van Winterswijk                                               -551                   135              686   V
Totaal uitgaven                                                       -137.038             -124.993          12.045      V




Toelichting
Alle uitgaven zijn binnen de begrote budgetten gebleven. In de programma's zijn de
verschillen nader toegelicht.




                                                                                                                         193
</pre>

====================================================================== Einde pagina 193 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 194 ======================================================================

<pre>Incidentele baten en lasten
Inleiding
Volgens het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is
het verplicht om een overzicht te presenteren van de incidentele baten en lasten. Op
die manier kan worden beoordeeld of en in hoeverre er sprake is van een sluitende
begroting. Uitgangspunt is dat incidentele lasten zoveel als mogelijk worden gedekt
door incidentele baten.
In onderstaande tabel zijn per programma de verschillen opgenomen.

(* € 1.000)
   Programma        Begroting     Begroting     Begroting na V/N Realisatie     Realisatie    Realisatie na V/N Verschil V/N
                   voor mutatie   mutaties        mutaties       voor mutatie   mutaties        mutaties
                     reserves     reserves        reserves         reserves     reserves       reserves
Programma 1.               -380         -556            -936 N           -271          -556           -827 N        109 V
Sociaal krachtig
Winterswijk
Programma 2.              2.370                        2.370 V          2.889           -45          2.844 V        474 V
Meedoen in
Winterswijk
Programma 3.             -1.246        -1.963         -3.209 N            -86        -1.961          -2.047 N     1.162 V
Wonen en werken
in Winterswijk
Programma 4.             -1.251        7.358           6.107 V            -10         7.207          7.197 V      1.090 V
Bestuurlijk
Winterswijk
Programma 5.                340                         340 V             292                          292 V        -47 N
Inkomsten van
Winterswijk
Incidenteel                -168        4.839           4.672 N          2.814         4.646          7.459 V      2.787 V
resultaat



Toelichting
Om vast te stellen welke posten in de begroting als incidenteel aangemerkt moeten
worden, zijn de baten en lasten beoordeeld. Het algemene uitgangspunt is dat
structurele baten en lasten de regel zijn en incidentele baten en lasten
uitzonderingen. Het verschil in de dekking van incidentele baten en lasten in de
realisatie komt met name door projecten die worden overgeheveld naar 2025. Dit is
een bedrag van € 2.993.000 (voordeel). Daarnaast is het complex Den Tappen
afgewaardeerd € 198.000 (nadeel). Zie voor nadere informatie de toelichtingen in de
programma's.

Gebeurtenissen na balansdatum
Gebeurtenissen na balansdatum
Er zijn geen gebeurtenissen na balansdatum geconstateerd.

Wet normering topinkomens
WNT-verantwoording 2024 gemeente Winterswijk
De Wet normering topinkomens (WNT) is van toepassing op gemeente Winterswijk.
Het voor de gemeente Winterswijk toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2024 €
233.000 (het algemeen bezoldigingsmaximum).

Bezoldiging topfunctionarissen
Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking
De loco-gemeentesecretaris heeft in de periode van 01-01-2024 tot 31-05-2024 de


                                                                                                                      194
</pre>

====================================================================== Einde pagina 194 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 195 ======================================================================

<pre>taken van de gemeentesecretaris waargenomen op basis van het mandaat- en
organisatiebesluit, zonder formele aanstelling door het gemeentebestuur.




                                                                           195
</pre>

====================================================================== Einde pagina 195 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 196 ======================================================================

<pre>1. Bezoldiging topfunctionarissen


1a. Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking, vanaf de
dertiende maand van de functievervulling.


(In €)
Gegevens 2024
                                                                                 De heer Weir        Mevrouw Freriks     De heer
                                                                                                                         Jansen
Functiegegevens                                                                Gemeentesecretaris Gemeentesecretaris      Griffier
Aanvang en einde functievervulling in 2024                                      01-01 t/m 31-08       01-06 t/m 31-12      01-01
                                                                                                                          t/m 31-
                                                                                                                             12
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)                                      1,0                   1,0             1,0
Dienstbetrekking?                                                                      ja                   ja              ja
Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen                                       90.761                91.991         114.136
Beloningen betaalbaar op termijn                                                    13.675                13.234          16.502
Subtotaal                                                                           104.436              105.226         130.638


Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum                                       154.482              135.970         233.000


-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag                         N.v.t.                N.v.t.         N.v.t.


Bezoldiging                                                                         104.436              105.226         130.638


Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan         N.v.t.                N.v.t.         N.v.t.
niet is toegestaan
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling                          N.v.t.                N.v.t.         N.v.t.
Gegevens 2023
                                                                                 De heer Weir                            De heer
                                                                                                                         Jansen
Functiegegevens                                                                Gemeentesecretaris                         Griffier
Aanvang en einde functievervulling in 2023                                      01-01 t/m 31-12                            01-01
                                                                                                                          t/m 31-
                                                                                                                             12
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)                                      1,0                                   1,0
Dienstbetrekking?                                                                      ja                                   ja


Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen                                       120.136                              105.716
Beloningen betaalbaar op termijn                                                    18.451                                15.707
Subtotaal                                                                           138.587                              121.422


Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum                                       223.000                              223.000


Bezoldiging                                                                         138.587                              121.422




2. Uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen


Uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen met of zonder dienstbetrekking, inclusief degenen die op grond
van hun voormalige functie nog vier jaar als topfunctionaris worden aangemerkt.


(In €)
Gegevens 2024



                                                                                                                                 196
</pre>

====================================================================== Einde pagina 196 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 197 ======================================================================

<pre>1. Bezoldiging topfunctionarissen
Bedragen                                                                                 De heer Weir
Functiegegevens
Functie(s) bij beëindiging dienstverband                                               Gemeentesecretaris
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)                                              1,0
Jaar waarin dienstverband is beëindigd                                                       2024
Uitkering wegens beëindiging van het dienstverband
Overeengekomen uitkeringen wegens beëindiging dienstverband                                 75.000


Individueel toepasselijk maximum                                                            75.000


Totaal uitkeringen wegens beëindiging dienstverband                                         75.000
Waarvan betaald in 2024                                                                     75.000


Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag                                     N.v.t.


Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is         N.v.t.
toegestaan
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling                                  N.v.t.




Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording
Verantwoordelijkheid college van burgemeester en wethouders
De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening
worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten, lasten en
balansmutaties blijkt een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het
begrotings- en voorwaardencriterium en het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik.
In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en
wethouders toe in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en
balansmutaties voldoen aan de gestelde criteria. Dit houdt in dat de verantwoorde
baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad
vastgestelde kaders, zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen, en met
bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de
jaarrekening is het door de raad op 28 november 2024 vastgestelde normenkader
van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht.
Voor deze verantwoording hanteren we een grensbedrag, omdat alleen de van
belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze
grens is door de raad bepaald en bedraagt 1% (maximaal 3%) van de totale lasten,
inclusief toevoegingen aan de reserves. Daarmee is de grens vastgesteld op €
1.290.000. De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid
2024 van de commissie BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en
gemeenten) van oktober 2024.
Bevinding
Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde
baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen, €
171.000 bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van € 1.290.000. Van
de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten, lasten en balansmutaties,
is volgens het college overigens een bedrag van € 0 acceptabel op basis van door de
gemeenteraad vastgestelde afspraken.


                                                                                                            197
</pre>

====================================================================== Einde pagina 197 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 198 ======================================================================

<pre>In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota Rechtmatigheid van de
commissie BBV en op basis van de afspraken met de raad, aanvullende informatie
opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het college
ook beschreven welke actie het onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst
te voorkomen.

Bijlagen Financiële Jaarrekening
Bijlage Baten en Lasten per taakveld
Overzicht baten en lasten per taakveld
Landelijk is bepaald dat in de begroting en jaarrekening een overzicht wordt
opgenomen met daarin de baten en lasten per taakveld, en de wijze waarop deze
zijn verdeeld over de programma's. Deze taakvelden gelden voor alle gemeenten,
waardoor alle gemeenten onderling vergeleken kunnen worden.




                                                                              198
</pre>

====================================================================== Einde pagina 198 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 199 ======================================================================

<pre>(* €
1.000)
                                                                            Begroting 2024               Werkelijk 2024          Verschil
Taakveld                          Omschrijving                           Lasten    Baten    Saldo    Lasten    Baten    Saldo     Saldo
0.1        Bestuur                                                        -5.503      61 -5.442       -4.640     186 -4.454          988
0.10       Mutaties reserves                                              -4.604   12.057    7.452    -1.375    8.722    7.346       -106
0.2        Burgerzaken                                                    -1.133     605      -527    -1.164     638      -526            1
0.3        Beheer overige gebouwen en gronden                              -924     1.102     178       -529     472       -57       -235
0.4        Overhead                                                      -14.122    1.054 -13.067 -13.872       1.486        -       682
                                                                                                                        12.386
0.5        Treasury                                                         814      816     1.630     1.031    1.180    2.211       581
0.61       OZB woningen                                                    -287     4.086    3.799      -241    4.066    3.825        26
0.62       OZB niet-woningen                                                 -94    3.060    2.965      -104    3.068    2.965         -1
0.64       Belastingen overig                                                -22      50       28        -22      65       42         15
0.7        Algemene uitkeringen en overige uitkeringen                        0    71.730 71.730          0    72.129 72.129         399
           gemeentefonds
0.8        Overige baten en lasten                                           -36       0       -36        0        0        0         36
1.1        Crisisbeheersing en brandweer                                  -2.182       0 -2.182       -2.160       -2 -2.162          20
1.2        Openbare orde en veiligheid                                    -1.150     124 -1.026       -1.030      35      -996        30
2.1        Verkeer en vervoer                                             -5.509     144 -5.365       -5.456     247 -5.209          155
2.2        Parkeren                                                          -80       0       -80       -80       0       -80            0
3.1        Economische ontwikkeling                                        -164        8      -156      -136      -24     -160         -4
3.2        Fysieke bedrijfsinfrastructuur                                 -2.834    2.714     -121    -2.124    1.871     -253       -132
3.3        Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                            -336      113      -223      -234      87      -147        77
3.4        Economische promotie                                            -428     1.266     838       -428    1.359     930         92
4.2        Onderwijshuisvesting                                           -1.787     182 -1.606       -1.810     198 -1.612            -6
4.3        Onderwijsbeleid en leerlingzaken                               -2.655    1.652 -1.003      -2.089    1.111     -978        25
5.1        Sportbeleid en activering                                      -1.388     512      -876    -1.262     408      -855        21
5.2        Sportaccommodaties                                             -2.720     958 -1.762       -2.611     729 -1.882          -120
5.3        Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie    -1.676       0 -1.676       -1.675       0 -1.675               0
5.4        Musea                                                           -206        0      -206      -205       0      -205            0
5.5        Cultureel erfgoed                                               -568       77      -491      -463      56      -407        84
5.6        Media                                                           -740      249      -491      -658     175      -483            8
5.7        Openbaar groen en (openlucht) recreatie                        -4.481     102 -4.380       -4.303      76 -4.227          152
6.1        Samenkracht en burgerparticipatie                             -15.509   13.586 -1.923 -15.003       13.050 -1.953          -30
6.2        Toegang en eerstelijnsvoorzieningen                            -1.960      80 -1.880       -1.926      30 -1.896           -16
6.3        Inkomensregelingen                                            -17.751   10.147 -7.603 -18.362       10.135 -8.227         -624
6.4        WSW en beschut werk                                           -11.366    8.480 -2.886      -9.431    6.829 -2.602         284
6.5        Arbeidsparticipatie                                            -1.247     465      -783      -574     201      -373       409
6.6        Maatwerkvoorzieningen (WMO)                                    -1.297       8 -1.289       -1.307       9 -1.298            -9
6.71       Maatwerkdienstverlening 18+                                     -180      243       63       -165     268      103         40
6.71a      Hulp bij het huishouden (WMO)                                  -3.807       0 -3.807       -3.795       0 -3.795           12
6.71b      Begeleiding (WMO)                                              -3.861       0 -3.861       -4.340       0 -4.340          -479
6.72       Maatwerkdienstverlening 18-                                       -22       0       -22       -21       0       -21            1
6.72a      Jeugdhulp begeleiding                                          -3.683       0 -3.683       -3.601       0 -3.601           82
6.72b      Jeugdhulp behandeling                                          -2.471       0 -2.471       -3.063       0 -3.063          -592
6.73a      Pleegzorg                                                       -290        0      -290      -276       0      -276        14
6.73b      Gezinsgericht                                                  -1.640       0 -1.640       -1.784       0 -1.784          -144
6.73c      Jeugdhulp met verblijf overig                                  -2.239       0 -2.239       -1.995       0 -1.995          243
6.74a      Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf                       -194        0      -194      -208       0      -208        -15
6.74b      Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf                               -397        0      -397      -233       0      -233       164
6.81a      Beschermd wonen (WMO)                                           -697        0      -697      -697     611       -86       611
6.82a      Jeugdbescherming                                                -379        0      -379      -468       0      -468        -89
6.82b      Jeugdreclassering                                                 -15       0       -15       -28       0       -28        -13
7.1        Volksgezondheid                                                -2.014     527 -1.487       -1.711     371 -1.340          147
7.2        Riolering                                                      -3.612    4.564     951     -3.603    3.673      71        -880
7.3        Afval                                                          -2.913    3.400     487     -2.752    3.455     703        216
7.4        Milieubeheer                                                   -5.149    3.548 -1.601      -2.231     733 -1.498          103
7.5        Begraafplaatsen en crematoria                                   -335      242       -93      -331     232       -99         -6
8.1        Ruimte en leefomgeving                                         -3.860     397 -3.463       -2.465    1.037 -1.428        2.034



                                                                                                                                    199
</pre>

====================================================================== Einde pagina 199 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 200 ======================================================================

<pre>(* €
1.000)
8.2          Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)                       -1.106    1.585       479       488     743     1.230       751
8.3          Wonen en bouwen                                                  -1.444    1.283       -160    -1.455    987      -468      -308
             Saldo                                                         -144.253 151.277        7.023         - 140.698 11.719       4.697
                                                                                                           128.979



Bijlage Financiële vaste activa
Overzicht financiële vaste activa
(* € 1000)
                     Omschrijving                         Saldo        Verstrekking Aflossing Afwaardering Herrubricering Boekwaarde
                                                          31-12-          2024         2024          2024            2024          31-12-2024
                                                           2023
Kapitaalverstrekking aan deelnemingen                       2.392                                                                       2.392
Aandelen BNG                                                   39                                                                          39
Aandelen netwerkbeheerder Alliander                            22                                                                          22
Aandelen waterbedrijf Vitens                                       5                                                                        5
Aandelen Winterswijk Energiebedrijf BV                             9                                                                        9
Aandelen Leisurelands                                              1                                                                        1
Deelneming PPS WRS en gem. BV                                      0                                                                        0
Deelneming in NV ROVA                                         385                                                                         385
Hybride obligatielening Alliander                           1.931                                                                       1.931
Kapitaalverstrekking aan gemeenschappelijke                    45                                                                          45
regelingen
Stadsbank Oost Nederland                                       45                                                                          45
Leningen aan verbonden partijen                             4.841                494          54                         1.900          7.181
Energiefonds                                                1.600                500                                                    2.100
Stichting Boogie Woogie                                       375                             54                                          321
Startersleningen SVn                                          300                                                        1.900          2.200
Duurzaamheidslening SVn                                     1.650                                                                       1.650
Blijverslening SVn                                            500                                                                         500
Duurzaamheidslening SVn non-profit                            300                                                                         300
Stichting Evenementen ABH City                                     8                                                                        8
AGE Zonnepark Braamt                                          108                 -6                                                      102
Overige langlopende leningen                                1.385            1.500        120                           -1.900            864
Hypothecaire geldleningen ambtenaren                          510                             62                                          448
Noodfonds bestaanszekerheid                                        5                                                                        5
Startersleningen 2021                                         400                                                           -400            0
Startersleningen 2024                                                        1.500                                      -1.500              0
Coronaleningen Ondernemers                                    470                             58                                          412
Overige uitzettingen > 1 jr                                        0                                                                        0


Financiële vaste activa                                     8.664            1.993        174                 0                        10.483



Bijlage Investeringskredieten
Overzicht investeringskredieten
In onderstaande tabel zijn de gerealiseerde investeringen voor de materiële vaste
activa opgenomen. De investeringen zijn per beleidsveld gespecificeerd. De
investeringen bestaan uit de investering verminderd met bijdragen van derden direct
gerelateerd aan het actief. Zie bij vaste activa de tabel materiële vaste activa.




                                                                                                                                        200
</pre>

====================================================================== Einde pagina 200 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 201 ======================================================================

<pre>(* € 1000)
Pr      Beleidsveld        Investeringskred Primitiev Mutatie Begrotin Overhevelingen Begroting Realisati Sald Overheveli
.                                 iet           e     s 2024 g na 2e       eerste       na 2e    e 2024    o        ng
                                            begrotin          prognos Bestuursrapport prognose                 jaarrekenin
                                             g 2024              e        age 2024       en                         g
                                                                                      aanvullen
                                                                                         de
                                                                                      mutaties
     Materiële vaste
     activa
 2 2.2 Sport               Sportaccommodat       2.541    140     2.681             -      2.681     597             2.084
                           ies                                                                              2.08
                                                                                                               4
 2 2.4 Educatie            Investeringsplan       276     176      452              -       452         -   452       452
                           Integraal
                           Huisvestingsplan
                           (IHP)
 3 3.1 Openbare            Laanbomen              251      11      262              -       262      262       -         -
   ruimte                  (vervanging)
 3 3.1 Openbare            Project De Pas         750     165      915              -       915      976     -61         -
   ruimte
 3 3.1 Openbare            Project               2.220     -78    2.142        -1.919       223      204     19         19
   ruimte                  Hakkelerkamp
                           Oost 1 + 2
 3 3.1 Openbare            Reconstructie         4.896    588     5.484          -608      4.876    3.040            1.814
   ruimte                  wegen binnen en                                                                  1.83
                           buiten de kom                                                                       6
 3 3.1 Openbare            Investeringsbijdra     -135       -     -135           135          -        -      -         -
   ruimte                  ge ProRail
                           onbewaakte
                           overwegen
 3 3.2 Klimaat, water      Klimaatadaptatie       600     706     1.306          -650       656      485    171       120
   en milieu
 3 3.2 Klimaat, water      Riolering en          1.981     57     2.038        -1.504       534      525      9          -
   en milieu               pompunits
 3 3.4                Woningbouwproje                -    467      467              -       467         -   467       467
   Gebiedsontwikkelin ct Eelink
   g en wonen         afronding
                      openbare ruimte
 3 3.4                Den Tappen                     -       -        -             -       548      548       -         -
   Gebiedsontwikkelin
   g en wonen
 3 3.5 Economie en         Project                   -    679      679              -       679      300    379       379
   lobby                   Dennenoord
 4 4.1 Bestuur,            Hardware/softwar       740     272     1.012             -      1.012      99    913       751
   organisatie en          e servers/back-up
   dienstverlening
 4 4.1 Bestuur,            Vervanging                -    692      692              -       692       19    673       673
   organisatie en          meubilair en
   dienstverlening         verbouwing
                           gemeentekantoor
 4 4.2 Openbare orde       Auto's                    -     81       81              -         81      75      6          -
   en veiligheid
 5 5.1 Algemene            Kottenseweg 190           -    -400     -400             -       -400        - -400        -400
   middelen                aankoop pand
                           (vordering)
     Totaal                                     14.120   3.556   17.676        -4.546     13.678    7.130            6.359
     investeringskredie                                                                                     6.54
     ten materiële vaste                                                                                       8
     activa


     Financiële vaste                              -54   2.533    2.479             -      2.479    1.819   660       650
     activa


     Totaal materiële                           14.066   6.089   20.155        -4.546     16.157    8.949            7.009
     vaste activa plus                                                                                      7.20
     financiële vaste                                                                                          8
     activa




                                                                                                                     201
</pre>

====================================================================== Einde pagina 201 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 202 ======================================================================

<pre>Toelichting Investeringskredieten
Het krediet van herinrichting de Pas is met € 61.000 overschreden.
Dit wordt verklaard door niet te voorziene extra uitgaven voor groenaanleg en
civieltechnische werkzaamheden die na de opmaak van de 2e Voortgangsrapportage
2024 bekend zijn geworden.


Toelichting overheveling investeringskredieten
Toelichting bij de jaarrekening 2024 naar 2025 overgehevelde restantkredieten.
Kolom 'Overhevelingen eerste Bestuursrapportage 2024'
Dit bedrag van - € 4.546.000 (in 2024) bestaat uit de restantkredieten van €
4.681.000 (afgerond € 4.700.000) die bij de eerste Bestuursrapportage 2024 naar
2025 zijn overgeheveld, maar per abuis niet in de investeringstabel zijn opgenomen
en de inkomst van € 135.000 op de Investeringsbijdrage ProRail onbewaakte
overwegen.
Deze overgehevelde restantkredieten bij 1e Bestuursrapportage 2024 van €
4.700.000 waren overigens wel in de toelichting opgenomen.
Kolom 'Begroting na 2e prognose en aanvullende mutaties'
Dit bedrag van € 13.678.000 bestaat uit € 13.130.000 investeringskredieten materiele
vaste activa en € 548.000 aanvullende mutaties. Deze aanvullende mutatie betreft
het dd. 29 november 2024 genomen raadsbesluit over de beschikbaarstelling
van krediet voor de aankoop van Cafe Den Tappen inclusief bijbehorende grond en
het voetbalveld van MEC.
Hieronder volgt een toelichting op de overgehevelde restantkredieten.
Programma 2
2.2 Beleidsveld Sport, Sportaccommodaties
Krediet        : Toplaag kunstgras FC Winterswijk
Bedrag          : € 1.156.000
Krediet         : Meddo renovatie toplaag kunstgras
Bedrag           : € 467.500
Krediet         : Avanti/Wiko kunstgrasveld fase 2
Bedrag           : € 330.591
Krediet         : Trias fase II toplaag kunstgras
Bedrag           : € 53.400
Toelichting : Bovenstaande velden zijn in 2024 goedgekeurd. Het is een politiek
besluit om de kredieten door te schuiven.
Krediet         : Vervanging kunstgrasstroken Archeus
Bedrag           : € 26.140
Toelichting : Door problemen met de atletiekbaan is dit niet uitvoerbaar in 2024.
De werkzaamheden dienen alsnog uitgevoerd te worden. De atletiekbaan is
afgekeurd en dient hersteld te worden. Momenteel in onderhandeling over de claim
op garantie. Wordt nader uitgezocht.
Krediet         : Speeltoestellen (upgrade Strandbad)
Bedrag           : € 50.000
Toelichting : De levering van de speeltoestellen vindt plaats in 2025.
2.4 Beleidsveld Integraal Huisvestingsplan (IHP)
Krediet         : IKC Buurtschappen en de Esch
Bedrag           : € 452.300
Toelichting : Deze scholen maken onderdeel uit van het vastgestelde IHP-plan. De
(ver)bouw moet nog starten.

                                                                                202
</pre>

====================================================================== Einde pagina 202 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 203 ======================================================================

<pre>Programma 3
3.1 Beleidsveld openbare ruimte
Project Hakkelerkamp Oost fase 1 en 2
Krediet         : Reconstructie Hakkelerkamp Oost 2
Bedrag           : € 17.700
Toelichting : Hakkelerkamp dient doorgeschoven te worden naar 2025. Dit waren
voorbereidingskosten; de uitvoering gaat plaatsvinden in 2025 en 2026.
Krediet         : Groen Hakkelerkamp-Oost 2 (2021)
Bedrag           : € 1.000
Toelichting : Overhevelen naar 2025. Project is nog niet gestart.
Krediet         : Rijbaan Groenloseweg (2021)
Bedrag           : € 447.500,00
Toelichting : Het project is nog in uitvoering en wordt naar verwachting afgerond in
het tweede kwartaal van 2025. In het eerste kwartaal van 2025 zal blijken of het
restantbudget voldoende is voor de nog uit te voeren werkzaamheden. Een
tegenvaller was de onverwacht noodzakelijke sanering van vervuilde grond (kosten
circa € 90.000). Meevaller is een extra subsidie voor klimaatadaptieve maatregelen
van ongeveer € 132.000. Project is nog in uitvoering, afronding project april 2025.
Reconstructie wegen binnen en buiten de kern
Krediet         : Rijbaan Vredenseweg
Bedrag           : € 16.750
Toelichting : Voorbereiding loopt nog door in 2025 als gevolg van tussentijdse
besluitvorming om bovengrondse herinrichting na vaststelling van het mobiliteitsplan
definitief te maken.
Krediet         : Groen Vredenseweg 2024
Bedrag           : € 2.720
Toelichting : Overhevelen naar 2025. Project is nog niet gestart.
Krediet         : Rijbaan Breukinkweg
Bedrag           : € 47.290,00
Toelichting : Deel van het bestek is uitgevoerd. Het werk maakt onderdeel uit van
het asfaltraambestek 2024-2025.
Krediet         : Grevinkweg (reconstructie buitenwegen) 2021
Bedrag          : € 219.500,00
Toelichting     : Bedrag overhevelen; is onderdeel van het elementenraambestek met
looptijd 2023 tot en met 2025. Werk is uitgesteld in verband met de geplande
woningbouw aan het einde van de doodlopende weg.
Krediet         : Vreehorstweg (2024)
Bedrag          : € 138.950,00
Toelichting     : Deel van het bestek is uitgevoerd. Het werk maakt onderdeel uit van
het asfaltraambestek 2024-2025.
Advies control: Akkoord
Krediet         : Waliënsestraat vervanging fietsbrug
Bedrag          : € 45.000,00
Toelichting     : Het werk is uitgesteld in verband met het verleggen van kabels en
leidingen.
Krediet         : Recreatieve fietspaden 2024
Bedrag          : € 86.100,00
Toelichting     : Het werk is niet opgestart in verband met de capaciteit van
uitvoerende en voorbereidende bedrijven.

                                                                                 203
</pre>

====================================================================== Einde pagina 203 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 204 ======================================================================

<pre>Krediet         : Frerikshof (instandhouding paden)
Bedrag          : € 7.000,00
Toelichting     : Het werk is afgerond. Op krediet € 30.000 aframen. Restant
overhevelen voor nazorg.
Krediet         : Meester Meinenweg (2024)
Bedrag          : € 22.990
Toelichting     : De hoofdwerkzaamheden zijn afgerond. Het aanbrengen van
oppervlakbehandeling (onderdeel van het bestek) volgt in 2025.
Krediet         : Vosseveldseweg fase 2
Bedrag          : € 9.500,00
Toelichting     : Bedrag overhevelen; is onderdeel van het elementenraambestek met
looptijd 2023 tot en met 2025.
Krediet         : Burloseweg (instandhouding buitenwegen)
Bedrag          : € 88.000,00
Toelichting     : Oorspronkelijk was het plan om dit gelijktijdig uit te voeren in het
raambestek asfalt. Het blijkt dat meer voorbereiding nodig is voor de inrichting van
het wegvak.
Krediet         : Oude Bocholtsebaan (fietsbrugvervanging)
Bedrag          : € 35.000,00
Toelichting     : De planvoorbereiding is gestart. Mogelijkheden voor duurzaam
hergebruik en inrichting in overleg met het waterschap.
Krediet         : Veldboomweg(fietsbrugvervanging)
Bedrag          : € 34.000,00
Toelichting     : Er is nader technisch onderzoek nodig naar geconstateerde
gebreken.
Krediet         : Reconstructie Hakkelerkampstraat parkeerterrein
Bedrag          : € 9.200 (I)
Toelichting     : De uitvoering vindt plaats in 2025 en 2026.
Krediet         : Groen omvormen openbaar groen
Bedrag          : € 11.360
Toelichting     : Werkzaamheden zijn deels uitgevoerd in het vierde kwartaal van
2024; afronding in het eerste kwartaal van 2025.
Krediet         : Parkeersysteem project stedelijke herverkaveling
Bedrag          : € 152.000
Toelichting     : De planning is dat de Europese aanbesteding in het tweede kwartaal
van 2025 plaatsvindt. Uitvoering van de werkzaamheden in 2025 en verder.
Krediet         : Parkeerverwijssysteem (2020)
Bedrag          : € 431.500
Toelichting     : De planning is dat de Europese aanbesteding in het tweede kwartaal
van 2025 plaatsvindt. Uitvoering van de werkzaamheden in 2025 en verder.
Krediet         : Maatregelen mobiliteitsplan
Bedrag          : € 27.740
Toelichting     : Om diverse doorberekeningen in het verkeersmodel door te laten
rekenen, is dit krediet nodig. Dit ook om doorberekeningen voor het mobiliteitsplan uit
te voeren voor toekomstige situaties.

Beleidsveld 3.2 Klimaat, water en milieu
Krediet       : Klimaatadaptatie maatregelen
Bedrag         : € 61.890
Toelichting   : Krediet wordt in 2025 benut voor enkele lopende projecten die in

                                                                                   204
</pre>

====================================================================== Einde pagina 204 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 205 ======================================================================

<pre>2024 gestart zijn. Dit zijn projecten om wateroverlast op plekken in het centrum van
Winterswijk aan te pakken.
Krediet         : Herinrichting omgeving GKC
Bedrag          : € 58.000
Toelichting     : Er is nog een restantkrediet dat in 2025 ingezet gaat worden om
wateroverlast op bepaalde punten te verhelpen door het toevoegen van putjes.
Daarnaast komen er wat fietsbeugels bij in samenwerking met de school. Het
restantbudget is voldoende om deze werkzaamheden uit te voeren. De verwachting
is dat in mei 2025 de werkzaamheden hiervoor gereed zijn.

Beleidsveld 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen
Krediet       : Eelink afronding openbare ruimte
Bedrag         : € 467.000
Toelichting   : Dit geld is gereserveerd voor het afronden van de werkzaamheden
aan de Laan van Napoleon en Kozakkenbrink. Uitvoering vindt op zijn vroegst plaats
in 2026 als Kozakkenbrink is afgebouwd.

Beleidsveld 3.5 Economie en lobby
Krediet          : Reconstructie Dennenoord
Bedrag           : € 100.500
Toelichting      : Dennenoord dient doorgeschoven te worden naar 2025. De laatste
werkzaamheden van de herinrichting vinden het eerste en tweede kwartaal van 2025
plaats.
Krediet          : Riolering Dennenoord
Bedrag           : € 278.000
Toelichting      : Dennenoord dient doorgeschoven te worden naar 2025. De laatste
werkzaamheden van de herinrichting vinden het eerste en tweede kwartaal van 2025
plaats.
-
Programma 4
Krediet       : Vervanging meubilair, inventaris en installaties
Bedrag        : € 672.810
Toelichting : Het resterende bedrag op het krediet voor de vervanging van meubilair,
inventaris en installaties moet worden overgeheveld naar 2025. Er is vorig jaar
gestart met het inhuizen van De Post en de aanschaf van verstelbare bureaus, maar
dit is in 2024 niet afgerond. Deze projecten lopen door in 2025.
Krediet       : Hardware 2024 (5 jaar)
Bedrag        : € 344.008
Toelichting : Investeringen zijn uitgesteld in verband met capaciteitsgebrek en
worden in 2025 uitgevoerd. Dit betreft 300 laptops en 20 AutoCAD-laptops.
Krediet       : Automatisering gemeentelijk Kant Smartboards 2024 (5 jaar)
Bedrag        : € 152.145
Toelichting : Investeringen zijn uitgesteld in verband met het uitstel van de
herinrichting van het gemeentekantoor. Het betreft krediet voor het aanpassen van
vergaderzalen ten behoeve van Teams-vergaderingen bij inhuizing van De Post.
Krediet       : Mobiele telefonie 2024 (3 jaar)
Bedrag        : € 254.675
Toelichting : Investeringen zijn uitgesteld in verband met capaciteitsgebrek en
worden in 2025 uitgevoerd. Het betreft het vervangen van 320 smartphones.
-

                                                                                  205
</pre>

====================================================================== Einde pagina 205 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 206 ======================================================================

<pre>Programma 5
Krediet     : Kottenseweg 190
Bedrag      : € 400.000 (inkomsten)
Toelichting : Het project moet nog worden opgestart.


Bijlage SiSa
Bijlage
Voor een aantal specifieke uitkeringen geldt dat de verantwoording hiervan
plaatsvindt middels de SiSa-bijlage.
De onafhankelijke accountant neemt de controle voor de betreffende regelingen mee
in de jaarrekeningcontrole. Een aantal gegevens over de regelingen wordt
opgenomen in de verplichte SiSa-bijlage bij de jaarrekening. Deze bijlage wordt
aangeboden aan het Centraal Bureau voor de Statistiek. Dit instituut zorgt ervoor dat
de gegevens worden doorgestuurd naar de belanghebbende ministeries.
De vorm van de bijlage is wettelijk voorgeschreven. Er mag niet worden afgeweken
van het achterliggende model.




                                                                                 206
</pre>

====================================================================== Einde pagina 206 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 207 ======================================================================

<pre>ocw
SiSa bijlage verantwoordingsinformatie 2024 op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa - d.d. 7-01-
                                                         2025
Verst Uitkeri Specifieke                 Indicator             Indicator        Indicator            Indicator           Indicator        Indicator
rekke ngsco uitkering
  r     de
              Juridische
              grondslag

             Ontvanger
 FIN    B2   Regeling specifieke Aantal uitgewerkte        Cumulatief         Normbedrag Normbedrage Eindverantwoor
             uitkering           plannen van               aantal             en voor a, b, n voor e ding (Ja/Nee)
             gemeentelijke hulp aanpak in (jaar T)         uitgewerkte        d en f        (ja/nee)
             gedupeerden                                   plannen van        (ja/nee)
             toeslagenproblemati                           aanpak (t/m
             ek                                            jaar T)
                                                                              Nee: reeks 1 Nee: reeks 1/
                                                                              / Ja: reeks 2 Ja: reeks 2
             Gemeenten
                                       Aard controle D2 Aard controle                   Aard Aard controle            Aard controle
                                                                n.v.t.               controle        n.v.t.                   n.v.t.
                                                                                        n.v.t.
                                        Indicator: B2/01         Indicator:        Indicator:          Indicator:           Indicator:
                                                                    B2/02             B2/03               B2/04                B2/05
                                   2                       5                  Ja                Ja                  Nee
                                   Reeks 1                 Reeks 1
                                   Besteding (jaar T)      Cumulatieve
                                   werkelijke kosten       besteding (t/m
                                   van onderdeel a, b,     jaar T)
                                   d en f (artikel 3)      werkelijke
                                                           kosten van
                                                           onderdelen a,
                                                           b, d en f
                                                           (artikel 3)
                                   Keuze werkelijke        Keuze
                                   kosten                  werkelijke
                                                           kosten
                                        Aard controle R Aard controle
                                                                n.v.t.
                                        Indicator: B2/06         Indicator:
                                                                    B2/07


                                   Reeks 1                 Reeks 1            Reeks 1           Reeks 1             Reeks 1              Reeks 1
                                   Besteding (jaar T)      Cumulatieve        Besteding         Cumulatieve         Besteding (jaar      Cumulatieve
                                   werkelijke kosten       besteding (t/m     (jaar T)          besteding (t/m      T) werkelijke        besteding
                                   van onderdeel c         jaar T)            werkelijke        jaar T)             kosten van           (t/m jaar T)
                                   (artikel 3)             werkelijke         kosten van        werkelijke          onderdeel e          werkelijke
                                                           kosten van         onderdeel e       kosten van          met betrekking       kosten van
                                                           onderdeel c        (artikel 3)       onderdeel e         tot de               onderdeel e
                                                           (artikel 3)                          (artikel 3)         kindregeling         met
                                                                                                                    (artikel 3)          betrekking
                                                                                                                                         tot de
                                                                                                                                         kindregeling
                                                                                                                                         (artikel 3)
                                   Werkelijke kosten Werkelijke               Keuze             Keuze               Werkelijke           Werkelijke
                                                     kosten                   werkelijke        werkelijke          kosten               kosten
                                                                              kosten            kosten
                                        Aard controle R Aard controle                   Aard Aard controle Aard controle R                         Aard
                                                                   R               controle R           R                                     controle R
                                        Indicator: B2/08         Indicator:        Indicator:          Indicator:           Indicator:        Indicator:
                                                                    B2/09             B2/10               B2/11                B2/12             B2/13
                                                 €9.461           € 39.314                                          €0                   €0
                                   Reeks 2                 Reeks 2            Reeks 2           Reeks 2             Reeks 2              Reeks 2
                                   Normbedrag              Normbedrag         Normbedrag        Normbedrag          Normbedrag           Normbedrag
                                   onderdeel a x           onderdeel a x      onderdeel b       onderdeel b x       onderdeel d x        onderdeel d
                                   aantal (potentieel)     aantal             x aantal          aantal              aantal PvA's         x aantal
                                   gedupeerden (jaar       (potentieel)       plannen van       plannen van         (jaar T) (artikel    nazorgtraject
                                   T) (artikel 3)          gedupeerde         aanpak (jaar      aanpak              3)                   en en/of
                                                           cumulatief         T) (artikel 3)    cumulatief                               PvA's
                                                           (t/m jaar T)                         (t/m jaar T)                             cumulatief
                                                           (artikel 3)                          (artikel 3)                              (t/m jaar T)
                                                                                                                                         (artikel 3)


                                                                                                                                                    207
</pre>

====================================================================== Einde pagina 207 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 208 ======================================================================

<pre>ocw
                                   Keuze                   Keuze       Keuze      Keuze       Keuze       Keuze
                                   normbedragen            normbedrage normbedrag normbedrage normbedrage normbedrag
                                                           n           en         n           n           en
                                        Aard controle R Aard controle                  Aard Aard controle Aard controle R                  Aard
                                                                   R              controle R           R                              controle R
                                        Indicator: B2/14         Indicator:       Indicator:        Indicator:         Indicator:      Indicator:
                                                                    B2/15            B2/16             B2/17              B2/18           B2/19
                                                  €782            €12.942            €7.138          €17.542               €3.694         €9.079
                                   Reeks 2                 Reeks 2            Reeks 2          Reeks 2           Totaal
                                   Normbedrag              Normbedrag         Normbedrag       Normbedrag        Totale
                                   onderdeel e             onderdeel e        onderdeel f x    onderdeel f x     verantwoording
                                   (afhankelijk van        (afhankelijk       aantal           aantal            (jaar T) voor de
                                   aantal (potentieel)     van aantal         driegesprekk     driegesprekke     SPUK B2
                                   gedupeerden),           (potentieel)       en (jaar T)      n cumulatief      regeling
                                   indien nog niet         gedupeerden)       (artikel 3)      (t/m jaar T)
                                   eerder opgegeven        cumulatief                          (artikel 3)
                                   (jaar T) (artikel 3)    (t/m jaar T)
                                                           (artikel 3)
                                   Keuze                   Keuze       Keuze      Keuze
                                   normbedragen            normbedrage normbedrag normbedrage
                                                           n           en         n
                                        Aard controle R Aard controle                  Aard Aard controle          Aard controle
                                                                   R              controle R           R                   n.v.t.
                                        Indicator: B2/20         Indicator:       Indicator:        Indicator:         Indicator:
                                                                    B2/21            B2/22             B2/23              B2/24
                                               €12.348            €24.348                €0               €0              €33.423
BZK   C62   Specifieke uitkering   Gederfde             Eindverantwo
            aan gemeenten voor     opbrengsten          ording
            de bekostiging van     (jaar T) die         (Ja/Nee)
            de kwijtschelding      voortvloeien uit het
            van gemeentelijke      kwijtschelden van
            belastingen van        gemeentelijke
            gedupeerden door d     belastingen
            e toeslagenaffaire



                                        Aard controle R Aard controle
                                                                n.v.t.
                                     Indicator: C62/01           Indicator:
                                                                   C62/02
                                   €0                      Nee
BZK   C92   Regeling specifieke Besteding (jaar T)         Bedrag       Aantal                 Aantal vragen Aantal
            uitkering                                      doorgeschove informatiepu           dat in het     gebruikte
            Informatiepunten                               n naar t+1   nten dat de            afgelopen jaar leermiddelen
            Digitale Overheid                                           gemeente               bij de
                                                                        financiert             Informatiepunt
                                                                                               en in de
                                                                                               gemeente
                                                                                               behandeld is



                                        Aard controle R Aard controle                  Aard Aard controle          Aard controle
                                                                   R                controle        n.v.t.                 n.v.t.
                                                                                       n.v.t.
                                     Indicator: C92/01           Indicator:       Indicator:        Indicator:         Indicator:
                                                                   C92/02           C92/03            C92/04             C92/05
                                   € 34.305                €0                 3                78                125
OCW   D8    Onderwijsachterstan Besteding (jaar T)         Besteding          Besteding    Correctie             Opgebouwde         Opgebouwd
            denbeleid 2023-2026 aan voorzieningen          (jaar T) aan       (jaar T) aan besteding             reserve ultimo     e reserve
            (OAB)               voor voorschoolse          overige            afspraken    (jaar T-1)            (jaar T-1)         ultimo (jaar
                                educatie die               activiteiten       over voor-                                            T)
                                voldoen aan de             (naast VVE)        en
                                wettelijke                 voor               vroegschool
                                kwaliteitseisen            leerlingen met     se educatie
                                (conform artikel           een grote          met
                                159, eerste lid            achterstand in     bevoegde
                                WPO)                       de                 gezagsorgan
                                                           Nederlandse        en van
                                                           taal (conform      scholen,
                                                                              houders van


                                                                                                                                             208
</pre>

====================================================================== Einde pagina 208 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 209 ======================================================================

<pre>ocw
                                                        artikel 158        kindcentra
                                                        WPO)               en
                                                                           peuterspeelz
                                                                           alen
                                                                           (conform
                                                                           artikel 160
                                                                           WPO)
                                                                                             Let op bij
                                                                                             correctie
                                                                                             verder
                                                                                             verwerken bij
                                                                                             indicator 05
            Gemeenten
                                     Aard controle R Aard controle                 Aard Aard controle Aard controle R                   Aard
                                                                R             controle R           R                               controle R
                                     Indicator: D8/01        Indicator:         Indicator:        Indicator:        Indicator:      Indicator:
                                                                D8/02              D8/03             D8/04             D8/05           D8/06
                                  € 982.978             €0                 €0                -€ 12.110         € 135.448         € 326.191
                                  Hieronder per         Aan andere         Hieronder         Van andere
                                  regel één             gemeenten (in      per regel         gemeenten (in
                                  gemeente(code)        jaar T)            één               jaar T)
                                  selecteren en in de   overgeboekte       gemeente(co       overgeboekte
                                  kolommen ernaast      middelen           de)               middelen
                                  de                    (lasten) uit de    selecteren        (baten) uit de
                                  verantwoordingsinf    specifieke         en in de          specifieke
                                  ormatie voor die      uitkering          kolommen          uitkering
                                  gemeente invullen     onderwijsacht      ernaast de        onderwijsacht
                                                        erstandenbele      verantwoordi      erstandenbele
                                                        id                 ngsinformati      id
                                                                           e voor die
                                                                           gemeente
                                                                           invullen
                                                        Bedrag                               Bedrag


                                  Aard controle n.v.t. Aard controle                Aard Aard controle
                                                                  R              controle           R
                                                                                    n.v.t.
                                     Indicator: D8/07        Indicator:         Indicator:        Indicator:
                                                                D8/08              D8/09             D8/10
                              1
OCW   D14   Regeling specifieke   Besteding (jaar T)    Besteding          Besteding
            uitkering inhalen     maatregelen artikel   (jaar T) voor      (jaar T) voor
            COVID-19              3, lid 2, a t/m e     tijdelijke extra   ambtelijke
            gerelateerde          samen opgeteld        huur van           capaciteit
            onderwijsvertraging                         bestaande          van de
            en                                          huisvesting        gemeente of
                                                        indien deze        inkoop van
                                                        extra              expertise
                                                        huisvesting        voor de
                                                        nodig is voor      uitvoering
                                                        de uitvoering      van het
                                                        van                Nationaal
                                                        maatregelen        Programma
                                                        die scholen of     Onderwijs
                                                        gemeenten in
                                                        het kader van
                                                        het Nationaal
                                                        Programma
                                                        Onderwijs
                                                        nemen



                                     Aard controle R Aard controle                 Aard
                                                                R             controle R
                                    Indicator: D14/01        Indicator:         Indicator:
                                                               D14/02             D14/03
                                  € 125.618             €0                 €0
                                  Correctie             Opgebouwde Opgebouwd Eindverantwo
                                  besteding (jaar T-    reserve ultimo e reserve ording
                                  1)                    (jaar T-1)     (jaar T)  (Ja/Nee)




                                                                                                                                         209
</pre>

====================================================================== Einde pagina 209 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 210 ======================================================================

<pre>ocw


                                         Aard controle R Aard controle              Aard Aard controle
                                                                    R          controle R        n.v.t.
                                      Indicator: D14/04         Indicator:      Indicator:         Indicator:
                                                                  D14/05          D14/06             D14/07
                                    €0                     € 349.861         € 224.243       Nee
                                    Hieronder per          Aan andere        Hieronder       Van andere
                                    regel één              gemeenten (in     per regel       gemeenten (in
                                    gemeente(code)         jaar T)           één             jaar T)
                                    selecteren en in de    overgeboekte      gemeente(co     overgeboekte
                                    kolommen ernaast       middelen          de)             middelen
                                    de                     (lasten) uit de   selecteren      (baten) uit de
                                    verantwoordingsinf     specifieke        en in de        specifieke
                                    ormatie voor die       uitkering         kolommen        uitkering
                                    gemeente invullen      gemeenten         ernaast de      gemeenten
                                                           t.b.v. het        verantwoordi    t.b.v. het
                                                           Nationaal         ngsinformati    Nationaal
                                                           Programma         e voor die      Programma
                                                           Onderwijs         gemeente        Onderwijs
                                                                             invullen



                                    Aard controle n.v.t. Aard controle              Aard Aard controle
                                                                    R            controle           R
                                                                                    n.v.t.
                                      Indicator: D14/08         Indicator:      Indicator:         Indicator:
                                                                  D14/09          D14/10             D14/11
                                1
OCW    D23   Regeling eenmalige Beschikkingsnum            Aard van de       Besteding       Indien van         Aard van de        Cumulatieve
             specifieke uitkering mer/referentienum        activiteit        (jaar T)        toepassing:        activiteit         besteding
             en subsidies lokale mer                       besteding                         bedrag dat         Cumulatieve        (t/m jaar T)
             bibliotheekvoorzieni                          (jaar T)                          wordt              besteding (t/m
             ngen                                                                            meegenomen         jaar T)
                                                                                             van 2024 naar
                                                                                             2025.



                                     Aard controle n.v.t Aard controle              Aard Aard controle            Aard controle          Aard
                                                                 n.v.t         controle R        n.v.t                    n.v.t. controle n.v.t
                                      Indicator: D23/01         Indicator:      Indicator:         Indicator:         Indicator:       Indicator:
                                                                  D23/02          D23/03             D23/04             D23/05           D23/06
                                1 SB230167                 c) De          € 145.291          € 74.709           c) De           € 145.291
                                                           doorontwikkeli                                       doorontwikkelin
                                                           ng van een                                           g van een
                                                           bestaande                                            bestaande
                                                           beperkte                                             beperkte
                                                           bibliotheekvoo                                       bibliotheekvoor
                                                           rzieng                                               zieng
                                    Eindverantwoordin
                                    g (Ja/Nee)



                                    Aard controle n.v.t.
                                      Indicator: D23/07
                                1 Nee
IenW   E3    Subsidieregeling       Hieronder per          Besteding     Overige             Besteding       Correctie over        Kosten
             sanering               regel één              (jaar T) ten  bestedingen         (jaar T) door besteding (t/m          ProRail (jaar
             verkeerslawaai         beschikkingsnumm       laste van     (jaar T)            meerwerk dat jaar T)                  T) als
                                    er en in de            Rijksmiddelen                     o.b.v. art. 126                       bedoeld in
                                    kolommen ernaast                                         Wet                                   artikel 25 lid
                                    de                                                       geluidshinder                         6 van deze
                                    verantwoordingsinf                                       ten laste van                         regeling ten
                                    ormatie                                                  het Rijk komt                         laste van
                                                                                                                                   Rijksmiddele
                                                                                                                                   n
             Subsidieregeling
             sanering
             verkeerslawaai
             Provincies,
             gemeenten en


                                                                                                                                             210
</pre>

====================================================================== Einde pagina 210 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 211 ======================================================================

<pre>ocw
             gemeenschappelijke
             regelingen (Wgr)
                                    Aard controle n.v.t. Aard controle             Aard Aard controle Aard controle R                       Aard
                                                                    R         controle R           R                                   controle R
                                       Indicator: E3/01        Indicator:        Indicator:        Indicator:          Indicator:        Indicator:
                                                                  E3/02             E3/03             E3/04               E3/05             E3/06
                                  1 BSV/24/00184          €0                €0                €0                 €0                 €0
                                   Kopie            Cumulatieve             Cumulatieve       Cumulatieve        Correctie over Eindverantw
                                   beschikkingsnumm bestedingen             overige           Kosten             besteding      oording
                                   er               ten laste van           bestedingen       ProRail (t/m       kosten ProRail (Ja/Nee)
                                                    Rijksmiddelen           (t/m jaar T)      jaar T) als        (t/m jaar T)
                                                    (t/m jaar T)                              bedoeld in
                                                                                              artikel 25 lid 6
                                                                                              van deze
                                                                                              regeling ten
                                                                                              laste van
                                                                                              Rijksmiddelen
                                                          Deze indicator    Deze              Deze indicator
                                                          is bedoeld        indicator is      is bedoeld
                                                          voor de           bedoeld voor      voor de
                                                          tussentijdse      de                tussentijdse
                                                          afstemming        tussentijdse      afstemming
                                                          van de            afstemming        van de
                                                          juistheid en      van de            juistheid en
                                                          volledigheid      juistheid en      volledigheid
                                                          van de            volledigheid      van de
                                                          verantwoordin     van de            verantwoordin
                                                          gsinformatie      verantwoordi      gsinformatie
                                                                            ngsinformati
                                                                            e


                                    Aard controle n.v.t. Aard controle               Aard Aard controle Aard controle R                      Aard
                                                                 n.v.t.           controle        n.v.t.                                  controle
                                                                                     n.v.t.                                                  n.v.t.
                                       Indicator: E3/07        Indicator:        Indicator:        Indicator:          Indicator:        Indicator:
                                                                  E3/08             E3/09             E3/10               E3/11             E3/12
                                  1 BSV/24/00184          €0                €0                €0                                    Nee
IenW   E44B Tijdelijke             Hieronder per       Beschikkingsn Besteding                Cumulatieve        Besteding ten      Besteding
            impulsregeling         regel één           ummer         (jaar T) ten             besteding (t/m     laste van          cofinancierin
            klimaatadaptatie       CBS(code) uit (jaar               laste van de             jaar T) ten        cofinanciering     g cumulatief
            2021–2027 (SiSa        T) selecteren en in               verstrekker              laste van de       (jaar T)           (t/m jaar T)
            tussen                 de kolommen                                                verstrekker
            medeoverheden)         ernaast de
                                   verantwoordingsinf
                                   ormatie voor die
                                   medeoverheid
                                   invullen



                                    Aard controle n.v.t. Aard controle             Aard Aard controle Aard controle R                        Aard
                                                                 n.v.t.       controle R        n.v.t.                                    controle
                                                                                                                                             n.v.t.
                                    Indicator: E44B/01         Indicator:        Indicator:        Indicator:          Indicator:        Indicator:
                                                                E44B/02           E44B/03           E44B/04             E44B/05           E44B/06
                                  1 060197 Gemeente 5000006671              € 158.823         € 158.823          € 1.349.750        € 1.349.750
                                    Aalten
                                  2 060197 Gemeente 5000006072              €0                € 154.334          €0                 € 1.233.889
                                    Aalten
                                   Kopie CBS(code)        Kopie         Eindverantw
                                                          beschikkingsn oording
                                                          ummer         (Ja/Nee)



                                    Aard controle n.v.t. Aard controle               Aard
                                                                 n.v.t.           controle
                                                                                     n.v.t.
                                    Indicator: E44B/07         Indicator:        Indicator:
                                                                E44B/08           E44B/09
                                  1 060197 Gemeente 5000006671              Nee
                                    Aalten



                                                                                                                                              211
</pre>

====================================================================== Einde pagina 211 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 212 ======================================================================

<pre>ocw
                                2 060197 Gemeente 5000006072                Ja
                                  Aalten
                                   Kopie CBS(code)       Kopie         Naam/numm Maatregel
                                                         beschikkingsn er maatregel afgerond in
                                                         ummer                      (jaar T)?
                                                                                    (Ja/Nee) - per
                                                                                    maatregel



                                   Aard controle n.v.t. Aard controle                 Aard Aard controle
                                                                n.v.t.             controle        n.v.t.
                                                                                      n.v.t.
                                   Indicator: E44B/10          Indicator:        Indicator:         Indicator:
                                                                E44B/11           E44B/12            E44B/13
                                1 060197 Gemeente 5000006671                Water       Nee
                                  Aalten                                    vasthouden
                                                                            en benutten
                                2 060197 Gemeente 5000006072                Water       Ja
                                  Aalten                                    vasthouden
                                                                            en benutten
IenW   E84   Regeling stimulering Besteding (jaar T)     Cumulatieve Cumulatieve Project
             verkeersveiligheids                         besteding (t/m eigen        afgerond (alle
             maatregelen 2022-                           jaar T)        bijdrage en maatregelen)
             2023                                                       externe      in (jaar T)
                                                                        financiering (Ja/Nee)
                                                                        (t/m jaar T)


             Provincies en
             Gemeenten
                                        Aard controle R Aard controle                 Aard Aard controle
                                                                n.v.t.           controle R        n.v.t.
                                     Indicator: E84/01         Indicator:        Indicator:         Indicator:
                                                                 E84/02            E84/03             E84/04
                                   €0                    €0                 €0                Nee
                                   Naam/nummer per Per                      De                Eventuele
                                   maatregel       maatregel,               hoeveelheid       toelichting,
                                                   maatregel                opgeleverde       mits
                                                   afgerond in              verkeersveili     noodzakelijk
                                                   (jaar T)?                gheids-
                                                   (Ja/Nee)                 maatregelen
                                                                            per type
                                                                            maatregel
                                                                            (stuks,
                                                                            meters)



                                   Aard controle n.v.t. Aard controle                 Aard Aard controle
                                                                n.v.t.             controle        n.v.t.
                                                                                      n.v.t.
                                     Indicator: E84/05         Indicator:        Indicator:         Indicator:
                                                                 E84/06            E84/07             E84/08
                                1 330 Aanleg van         Nee                0                 werk nog niet
                                  een                                                         gestart
                                  kruispuntplateau
                                  ETW-ETW
                                  30km/h|aantal in
                                  Stuks
                                2 344 Het volwaardig Nee                    0                 werk nog niet
                                  afwaarderen van                                             gestart
                                  een GOW 50 km/h
                                  naar een ETW 30
                                  km/h|aantal in
                                  meters
IenW   E87B Tijdelijke regeling    Hieronder per       Beschikkingsn Totale                   Cumulatieve        Totale eigen      Cumulatieve
            stimuleren             regel één provincie aam/nummer besteding                   totale             bijdrage en       eigen
            maatregelen tweede     of waterschap                     (jaar T)                 besteding (t/m     bijdrage van      bijdrage en
            fase                   (code) uit (jaar T)                                        jaar T)            derden (jaar T)   bijdrage van
            Deltaprogramma         selecteren en in de                                                                             derden (t/m
            zoetwater (SiSa        kolommen ernaast                                                                                jaar T)
            tussen                 de
            medeoverheden)         verantwoordingsinf


                                                                                                                                           212
</pre>

====================================================================== Einde pagina 212 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 213 ======================================================================

<pre>ocw
                                    ormatie voor die
                                    medeoverheid
                                    invullen



                                     Aard controle n.v.t. Aard controle               Aard Aard controle Aard controle R                        Aard
                                                                  n.v.t.         controle R        n.v.t.                                    controle
                                                                                                                                                n.v.t.
                                     Indicator: E87B/01           Indicator:        Indicator:        Indicator:          Indicator:        Indicator:
                                                                   E87B/02           E87B/03           E87B/04             E87B/05           E87B/06
                                  1 030004 Provincie        S2023-             €0                €0                €0                  €0
                                    Overijssel              0000613
                                    Kopie             Eindverantwo
                                    beschikkingsnaam/ ording
                                    nummer            (Ja/Nee)



                                     Aard controle n.v.t. Aard controle
                                                                  n.v.t.
                                     Indicator: E87B/07           Indicator:
                                                                   E87B/08
                                  1 S2023-0000613           Nee
IenW   E115 Tijdelijke regeling  Besteding (jaar T)         Cumulatieve Eindverantw
            specifieke uitkering                            besteding (t/m oording
            duurzame en                                     jaar T)        (Ja/Nee)
            circulaire
            infrastructuur



                                         Aard controle R Aard controle                  Aard
                                                                 n.v.t.              controle
                                                                                        n.v.t.
                                     Indicator: E115/01           Indicator:        Indicator:
                                                                   E115/02           E115/03
                                    € 1.751.567             € 1.751.567        Nee
SZW     G2   Gebundelde          Besteding (jaar T) Baten (jaar T) Besteding                     Baten (jaar T) Besteding (jaar        Baten (jaar
             uitkering op grond algemene bijstand algemene         (jaar T)                      IOAW           T) IOAZ                T) IOAZ
             van artikel 69                         bijstand       IOAW                          (exclusief                            (exclusief
             Participatiewet_gem                    (exclusief                                   Rijk)                                 Rijk)
             eentedeel 2024                         Rijk)
                                    Gemeente                Gemeente           Gemeente          Gemeente          Gemeente            Gemeente
             Alle gemeenten         I.1 Participatiewet     I.1            I.2 Wet               I.2 Wet           I.3 Wet             I.3 Wet
             verantwoorden hier     (PW)                    Participatiewe inkomensvo            inkomensvoor      inkomensvoorzi      inkomensvo
             het gemeentedeel                               t (PW)         orziening             ziening           ening oudere        orziening
             over (jaar T),                                                oudere en             oudere en         en gedeeltelijk     oudere en
             ongeacht of de                                                gedeeltelijk          gedeeltelijk      arbeidsongesc       gedeeltelijk
             gemeente in (jaar T)                                          arbeidsonge           arbeidsonges      hikte gewezen       arbeidsonge
             geen, enkele of alle                                          schikte               chikte            zelfstandigen       schikte
             taken heeft uitbesteed                                        werkloze              werkloze          (IOAZ)              gewezen
             aan een Openbaar                                              werknemers            werknemers                            zelfstandige
             lichaam opgericht op                                          (IOAW)                (IOAW)                                n (IOAZ)
             grond van de Wgr
                                         Aard controle R Aard controle                Aard Aard controle Aard controle R                       Aard
                                                                    R            controle R           R                                   controle R
                                         Indicator: G2/01         Indicator:        Indicator:        Indicator:          Indicator:        Indicator:
                                                                     G2/02             G2/03             G2/04               G2/05             G2/06
                                    €0                      €0                 €0                €0                €0                  €0
                                    Besteding (jaar T)      Baten (jaar T)     Baten (jaar       Besteding         Baten (jaar T)      Gederfde
                                    Bbz 2004                Bbz 2004           T) WWIK           (jaar T)          Loonkostensub       baten die
                                    levensonderhoud         levensonderh       (exclusief        Loonkostensu      sidie o.g.v. art.   voortvloeien
                                                            oud (exclusief     Rijk)             bsidie o.g.v.     10d                 uit
                                                            Rijk)                                art. 10d          Participatiewet     kwijtschelde
                                                                                                 Participatiewe    (exclusief Rijk)    n schulden
                                                                                                 t                                     gebundelde
                                                                                                                                       uitkering
                                                                                                                                       Participatiew
                                                                                                                                       et in (jaar T)
                                                                                                                                       i.v.m. de
                                                                                                                                       hersteloperat
                                                                                                                                       ie


                                                                                                                                                 213
</pre>

====================================================================== Einde pagina 213 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 214 ======================================================================

<pre>ocw
                                                                                                                                         kinderopvan
                                                                                                                                         gtoeslagaffai
                                                                                                                                         re
                                       Gemeente                Gemeente           Gemeente          Gemeente          Gemeente           Gemeente
                                       I.4 Besluit             I.4 Besluit        I.6 Wet werk I.7          I.7             Participatiew
                                       bijstandverlening       bijstandverleni    en inkomen Participatiewe Participatiewet et (PW)
                                       zelfstandigen 2004      ng                 kunstenaars t (PW)        (PW)
                                       (levensonderhoud)       zelfstandigen      (WWIK)
                                       (Bbz 2004)              2004
                                                               (levensonderh
                                                               oud) (Bbz
                                                               2004)
                                            Aard controle R Aard controle                Aard Aard controle Aard controle R                      Aard
                                                                       R            controle R           R                                  controle R
                                            Indicator: G2/07         Indicator:        Indicator:        Indicator:         Indicator:        Indicator:
                                                                        G2/08             G2/09             G2/10              G2/11             G2/12
                                       €0                      €0                 €0                €0                €0                 €0
                                       Mutaties (dotaties      Volledig
                                       en vrijval)             zelfstandige
                                       voorziening             uitvoering
                                       dubieuze                (Ja/Nee)
                                       debiteuren als
                                       gevolg van kwijt te
                                       schelden schulden
                                       gebundelde
                                       uitkering
                                       Participatiewet
                                       (jaar T) i.v.m. de
                                       hersteloperatie
                                       kinderopvangtoesl
                                       agaffaire
                                       Gemeente
                                       Participatiewet
                                       (PW)
                                         Aard controle D2 Aard controle
                                                                  n.v.t.
                                            Indicator: G2/13         Indicator:
                                                                        G2/14
                                       €0                      Nee
SZW   G2A   Gebundelde                 Hieronder per           Besteding          Baten (jaar       Besteding         Baten (jaar T- Besteding
            uitkering op grond         regel één               (jaar T-1)         T-1)              (jaar T-1)        1) IOAW          (jaar T-1)
            van artikel 69             gemeente(code)          algemene           algemene          IOAW              (exclusief Rijk) IOAZ
            Participatiewet_tota       uit (jaar T-1)          bijstand           bijstand
            al 2023                    selecteren en in de                        (exclusief
                                       kolommen ernaast                           Rijk)
                                       de
                                       verantwoordingsinf
                                       ormatie voor die
                                       gemeente invullen
            Gemeenten die                                      Inclusief          Inclusief         Inclusief         Inclusief          Inclusief
            uitvoering in (jaar T-1)                           geldstroom         geldstroom        geldstroom        geldstroom         geldstroom
            geheel of gedeeltelijk                             naar               naar              naar              naar openbaar      naar
            hebben uitbesteed                                  openbaar           openbaar          openbaar          lichaam            openbaar
            aan een Openbaar                                   lichaam            lichaam           lichaam                              lichaam
            lichaam o.g.v. Wgr
            verantwoorden hier
            het totaal (jaar T-1)
            (Dus: deel Openbaar                                I.1            I.1           I.2 Wet                   I.2 Wet            I.3 Wet
            lichaam uit SiSa (jaar                             Participatiewe Participatiew inkomensvoor              inkomensvoorzi     inkomensvo
            T-1) regeling G2B +                                t (PW)         et (PW)       ziening                   ening oudere       orziening
            deel gemeente uit                                                               oudere en                 en gedeeltelijk    oudere en
            (jaar T-1) regeling                                                             gedeeltelijk              arbeidsongesc      gedeeltelijk
            G2A)                                                                            arbeidsonges              hikte werkloze     arbeidsonge
                                                                                            chikte                    werknemers         schikte
                                                                                            werkloze                  (IOAW)             gewezen
                                                                                            werknemers                                   zelfstandige
                                                                                            (IOAW)                                       n (IOAZ)
                                       Aard controle n.v.t. Aard controle                Aard Aard controle Aard controle R                      Aard
                                                                       R            controle R           R                                  controle R
                                        Indicator: G2A/01            Indicator:        Indicator:        Indicator:         Indicator:        Indicator:
                                                                       G2A/02            G2A/03            G2A/04             G2A/05            G2A/06




                                                                                                                                                   214
</pre>

====================================================================== Einde pagina 214 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 215 ======================================================================

<pre>ocw
                               1 060294 Gemeente € 8.573.728            € 99.354          € 368.319         € 842                € 42.496
                                 Winterswijk
                                 Hieronder            Baten (jaar T-    Besteding         Baten (jaar T- Baten (jaar T-          Besteding
                                 verschijnt de        1) IOAZ           (jaar T-1)        1) Bbz 2004 1) WWIK                    (jaar T-1)
                                 gemeente(code)       (exclusief        Bbz 2004          levensonderh (exclusief Rijk)          Loonkostens
                                 conform de keuzes    Rijk)             levensonder       oud                                    ubsidie
                                 gemaakt bij                            houd              zelfstandigen                          o.g.v. art.
                                 indicator G2A/01                       zelfstandige      (exclusief                             10d
                                                                        n                 Rijk)                                  Participatiew
                                                                                                                                 et
                                 In de kolommen       Inclusief         Inclusief         Inclusief         Inclusief            Inclusief
                                 hiernaast de         geldstroom        geldstroom        geldstroom        geldstroom           geldstroom
                                 verantwoordingsinf   naar              naar              naar              naar openbaar        naar
                                 ormatie voor die     openbaar          openbaar          openbaar          lichaam              openbaar
                                 gemeente invullen    lichaam           lichaam           lichaam                                lichaam
                                                      I.3 Wet           I.4 Besluit       I.4 Besluit       I.6 Wet werk en I.7
                                                      inkomensvoor      bijstandverle     bijstandverleni   inkomen         Participatiew
                                                      ziening           ning              ng                kunstenaars     et (PW)
                                                      oudere en         zelfstandige      zelfstandigen     (WWIK)
                                                      gedeeltelijk      n 2004            2004
                                                      arbeidsonges      (levensonder      (levensonderh
                                                      chikte            houd) (Bbz        oud) (Bbz
                                                      gewezen           2004)             2004)
                                                      zelfstandigen
                                                      (IOAZ)
                                 Aard controle n.v.t. Aard controle            Aard Aard controle Aard controle R                        Aard
                                                                 R        controle R           R                                    controle R
                                  Indicator: G2A/07        Indicator:        Indicator:        Indicator:           Indicator:       Indicator:
                                                             G2A/08            G2A/09            G2A/10               G2A/11           G2A/12
                               1 060294 Gemeente € 0                    € 60.759          € 19.112          €0                   € 588.409
                                 Winterswijk
                                 Hieronder            Baten (jaar T-    Gederfde          Mutaties
                                 verschijnt de        1)                baten die         (dotaties en
                                 gemeente(code)       Loonkostensu      voortvloeien      vrijval)
                                 conform de keuzes    bsidie o.g.v.     uit               voorziening
                                 gemaakt bij          art. 10d          kwijtschelde      dubieuze
                                 indicator G2A/01     Participatiewe    n schulden        debiteuren als
                                                      t (excl. Rijk)    gebundelde        gevolg van
                                                                        uitkering         kwijt te
                                                                        Participatiew     schelden
                                                                        et in jaar T-     schulden
                                                                        1 i.v.m. de       gebundelde
                                                                        hersteloperat     uitkering
                                                                        ie                Participatiewe
                                                                        kinderopvan       t (jaar T-1)
                                                                        gtoeslagaffai     i.v.m. de
                                                                        re                hersteloperati
                                                                                          e
                                                                                          kinderopvangt
                                                                                          oeslagaffaire
                                 In de kolommen       Inclusief         Inclusief         Inclusief
                                 hiernaast de         geldstroom        geldstroom        geldstroom
                                 verantwoordingsinf   naar              naar              naar
                                 ormatie voor die     openbaar          openbaar          openbaar
                                 gemeente invullen    lichaam           lichaam           lichaam
                                                      I.7            Participatiew Participatiewe
                                                      Participatiewe et (PW)       t (PW)
                                                      t (PW)
                                 Aard controle n.v.t. Aard controle            Aard Aard controle
                                                                 R        controle R          D2
                                  Indicator: G2A/13        Indicator:        Indicator:        Indicator:
                                                             G2A/14            G2A/15            G2A/16
                               1 060294 Gemeente € 9.320                €0                €0
                                 Winterswijk
SZW   G3   Besluit              Besteding (jaar T)    Baten (jaar T)    Baten        Besteding              Baten (jaar T)       Besteding
           bijstandverlening    kapitaalverstrekkin   vanwege           vanwege      (jaar T) Bob           Bob (exclusief       (jaar T)
           zelfstandigen 2004 g                       vanaf 1           vóór 1                              Rijk)                onderzoeksk
           (uitsluitend                               januari 2020      januari 2020                                             osten
           kapitaalverstrekking                       verstrekt         verstrekt                                                artikel 52,
           )_gemeentedeel                             kapitaal          kapitaal                                                 eerste lid,
           2024                                       (exclusief        (exclusief                                               onderdeel b,
                                                      Rijk)             Rijk)                                                    Bbz 2004
                                                                                                                                 (Bob)



                                                                                                                                            215
</pre>

====================================================================== Einde pagina 215 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 216 ======================================================================

<pre>ocw
            Besluit
            bijstandverlening
            zelfstandigen (Bbz)
            2004
            Alle gemeenten         Gemeente                    Gemeente          Gemeente          Gemeente          Gemeente           Gemeente
            verantwoorden hier
            het gemeentedeel
            over (jaar T),
            ongeacht of de
            gemeente in (jaar T)
            geen, enkele of alle
            taken heeft uitbesteed
            aan een Openbaar
            lichaam opgericht op
            grond van de Wgr.
                                            Aard controle R Aard controle                Aard Aard controle Aard controle R                    Aard
                                                                       R            controle R           R                                controle R
                                            Indicator: G3/01        Indicator:        Indicator:        Indicator:         Indicator:        Indicator:
                                                                       G3/02             G3/03             G3/04              G3/05             G3/06
                                       €0                      €0                €0                €0                €0                 €0
                                       BBZ vóór 2020 –         BBZ vóór          BBZ vóór          BBZ vanaf         Volledig
                                       levensonderhoud         2020 –            2020 –            2020 –            zelfstandige
                                       (exclusief BOB)         kapitaalverstr    levensonder       kapitaalverstr    uitvoering
                                                               ekking            houd en           ekking            (Ja/Nee)
                                                               (exclusief        kapitaalverst
                                                               BOB)              rekkingen
                                                                                 (BOB)
                                       Gederfde baten die      Gederfde          Gederfde          Gederfde
                                       voortvloeien uit        baten die         baten die         baten die
                                       kwijtschelden           voortvloeien      voortvloeien      voortvloeien
                                       schulden                uit               uit               uit
                                       levensonderhoud         kwijtschelden     kwijtschelde      kwijtschelden
                                       BBZ in (jaar T)         van               n schulden        van
                                       (exclusief BOB)         achterstallige    levensonder       achterstallige
                                       i.v.m. de               betalingen        houd BBZ en       betalingen
                                       hersteloperatie         kapitaalverstr    achterstallig     kapitaalverstr
                                       kinderopvangtoesl       ekkingen BBZ      e betalingen      ekkingen BBZ
                                       agaffaire               in (jaar T)       kapitaalverst     in (jaar T)
                                                               (exclusief        rekkingen         i.v.m. de
                                                               BOB) i.v.m.       BOB in (jaar      hersteloperati
                                                               de                T) i.v.m. de      e
                                                               hersteloperati    hersteloperat     kinderopvangt
                                                               e                 ie                oeslagaffaire
                                                               kinderopvangt     kinderopvan
                                                               oeslagaffaire     gtoeslagaffai
                                                                                 re
                                       Gemeente                Gemeente          Gemeente          Gemeente
                                            Aard controle R Aard controle                Aard Aard controle            Aard controle
                                                                       R            controle R           R                     n.v.t.
                                            Indicator: G3/07        Indicator:        Indicator:        Indicator:         Indicator:
                                                                       G3/08             G3/09             G3/10              G3/11
                                       €0                      €0                €0                €0                Nee
SZW   G3A   Besluit                    Hieronder per           Besteding         Baten (jaar       Baten (jaar T- Besteding (jaar       Baten (jaar
            bijstandverlening          regel één               (jaar T-1)        T-1)              1) vanwege     T-1) Bob              T-1) Bob
            zelfstandigen 2004         gemeente(code)          kapitaalverstr    vanwege           vóór 1 januari                       (exclusief
            (uitsluitend               uit (jaar T-1)          ekking            vanaf 1           2020 verstrekt                       Rijk)
            kapitaalverstrekking       selecteren en in de                       januari 2020      kapitaal
            )_totaal 2023              kolommen ernaast                          verstrekt         (exclusief
                                       de                                        kapitaal          Rijk)
                                       verantwoordingsinf                        (exclusief
                                       ormatie voor die                          Rijk)
                                       gemeente invullen
            Besluit                                            Inclusief         Inclusief         Inclusief         Inclusief          Inclusief
            bijstandverlening                                  geldstroom        geldstroom        geldstroom        geldstroom         geldstroom
            zelfstandigen (Bbz)                                naar              naar              naar              naar openbaar      naar
            2004                                               openbaar          openbaar          openbaar          lichaam            openbaar
                                                               lichaam           lichaam           lichaam                              lichaam
            Gemeenten die
            uitvoering in (jaar T-1)
            geheel of gedeeltelijk
            hebben uitbesteed
            aan een Openbaar
            lichaam o.g.v. Wgr



                                                                                                                                                  216
</pre>

====================================================================== Einde pagina 216 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 217 ======================================================================

<pre>ocw
           verantwoorden hier
           het totaal (jaar T-1).
           (Dus: deel Openbaar
           lichaam uit SiSa (jaar
           T-1) regeling G3B +
           deel gemeente uit
           (jaar T-1) regeling G3)
                                     Aard controle n.v.t. Aard controle             Aard Aard controle Aard controle R                      Aard
                                                                     R         controle R           R                                  controle R
                                      Indicator: G3A/01         Indicator:        Indicator:        Indicator:         Indicator:        Indicator:
                                                                  G3A/02            G3A/03            G3A/04             G3A/05            G3A/06
                                1 060294 Gemeente € 0                        € 186.669         € 19.774          €0                 €0
                                  Winterswijk
                                     Hieronder             Besteding         BBZ vóór          BBZ vóór          BBZ vóór 2020      BBZ vanaf
                                     verschijnt de         (jaar T-1)        2020 –            2020 –            –                  2020 –
                                     gemeente(code)        onderzoeksko      levensonder       kapitaalverstr    levensonderho      kapitaalverst
                                     conform de keuzes     sten artikel      houd              ekking            ud en              rekking
                                     gemaakt bij           52, eerste lid,   (exclusief        (exclusief        kapitaalverstre
                                     G3A/01                onderdeel b,      BOB)              BOB)              kkingen (BOB)
                                                           Bbz 2004
                                                           (Bob)
                                     In de kolommen        Inclusief         Gederfde          Gederfde          Gederfde baten     Gederfde
                                     hiernaast de          geldstroom        baten die         baten die         die                baten die
                                     verantwoordingsinf    naar              voortvloeien      voortvloeien      voortvloeien uit   voortvloeien
                                     ormatie voor die      openbaar          uit               uit               kwijtschelden      uit
                                     gemeente invullen     lichaam           kwijtschelde      kwijtschelden     schulden           kwijtschelde
                                                                             n schulden        van               levensonderho      n van
                                                                             levensonder       achterstallige    ud BBZ en          achterstallig
                                                                             houd BBZ in       betalingen        achterstallige     e betalingen
                                                                             jaar T-1          kapitaalverstr    betalingen         kapitaalverst
                                                                             (exclusief        ekkingen BBZ      kapitaalverstre    rekkingen
                                                                             BOB) i.v.m.       in jaar T -1      kkingen BOB in     BBZ in jaar
                                                                             de                (exclusief        jaar T-1 i.v.m.    T-1 i.v.m. de
                                                                             hersteloperat     BOB) i.v.m.       de                 hersteloperat
                                                                             ie                de                hersteloperatie    ie
                                                                             kinderopvan       hersteloperati    kinderopvangto     kinderopvan
                                                                             gtoeslagaffai     e                 eslagaffaire       gtoeslagaffai
                                                                             re                kinderopvangt                        re
                                                                                               oeslagaffaire
                                                           Inclusief         Inclusief         Inclusief         Inclusief          Inclusief
                                                           geldstroom        geldstroom        geldstroom        geldstroom         geldstroom
                                                           naar              naar              naar              naar openbaar      naar
                                                           openbaar          openbaar          openbaar          lichaam            openbaar
                                                           lichaam           lichaam           lichaam                              lichaam
                                     Aard controle n.v.t. Aard controle             Aard Aard controle Aard controle R                      Aard
                                                                     R         controle R           R                                  controle R
                                      Indicator: G3A/07         Indicator:        Indicator:        Indicator:         Indicator:        Indicator:
                                                                  G3A/08            G3A/09            G3A/10             G3A/11            G3A/12
                                1 060294 Gemeente € 0                        €0                €0                €0                 €0
                                  Winterswijk
SZW   G4   Tijdelijke          Welke regeling              Besteding         Besteding     Baten (jaar T)        Baten (jaar T)     Baten (jaar
           overbruggingsregeli betreft het?                (jaar T)          (jaar T)      levensonderh          kapitaalverstre    T)
           ng zelfstandig                                  levensonderh      kapitaalverst oud                   kking              kapitaalverst
           ondernemers                                     oud               rekking                             (aflossing)        rekking
           (Tozo)_gemeentede                                                                                                        (overig)
           el 2024


           Alle gemeenten                                  Gemeente          Gemeente          Gemeente          Gemeente           Gemeente
           verantwoorden hier
           het gemeentedeel
           over Tozo (jaar T),
           ongeacht of de
           gemeente in (jaar T)
           geen, enkele of alle
           taken heeft uitbesteed
           aan een Openbaar
           lichaam opgericht op
           grond van de Wgr
                                     Aard controle n.v.t. Aard controle             Aard Aard controle Aard controle R                      Aard
                                                                     R         controle R           R                                  controle R
                                        Indicator: G4/01        Indicator:        Indicator:        Indicator:         Indicator:        Indicator:
                                                                   G4/02             G4/03             G4/04              G4/05             G4/06




                                                                                                                                              217
</pre>

====================================================================== Einde pagina 217 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 218 ======================================================================

<pre>ocw
      1 Tozo 1 (1 mrt tot 1 € 0                  €0                €0                 €0                 €0
        juni 2020)
      2 Tozo 2 (1 juni tot 1 € 0                 €0                €0                 €0                 €0
        oktober 2020)
      3 Tozo 3 (1 oktober      €0                €0                €0                 €0                 €0
        2020 tot 1 april
        2021)
      4 Tozo 4 (geldend      €0                  €0                €0                 €0                 €0
        van 1 april 2021 tot
        1 juli 2021)
      5 Tozo 5 (geldend        €0                €0                €0                 €0                 €0
        van 1 juli tot 1
        oktober 2021)
      6 Totaal                 €0                €0                €0                 €0                 €0
        Kopie regeling         Aantal            Aantal            Volledig
                               besluiten         besluiten         zelfstandige
                               levensonderh      kapitaalverst     uitvoering
                               oud (jaar T)      rekking (jaar     (Ja/Nee)
                                                 T)


                               Gemeente          Gemeente          Gemeente
        Aard controle n.v.t. Aard controle                Aard Aard controle
                                        R            controle R        n.v.t.
           Indicator: G4/07         Indicator:        Indicator:         Indicator:
                                       G4/08             G4/09              G4/10
      1 Tozo 1 (1 mrt tot 1 0                    0                 Nee
        juni 2020)
      2 Tozo 2 (1 juni tot 1 0                   0                 Nee
        oktober 2020)
      3 Tozo 3 (1 oktober      0                 0                 Nee
        2020 tot 1 april
        2021)
      4 Tozo 4 (geldend      0                   0                 Nee
        van 1 april 2021 tot
        1 juli 2021)
      5 Tozo 5 (geldend        0                 0                 Nee
        van 1 juli tot 1
        oktober 2021)
      6 Totaal                 0                 0                 N.v.t.
        Kopie regeling         Besteding         Baten (jaar       Baten (jaar T)     Uitvoeringskost
                               (jaar T)          T)                kapitaalverstr     en (jaar T)
                               kapitaalverstr    kapitaalverst     ekking Tozo        uitvoering Tozo
                               ekking Tozo       rekking Tozo      buitenland         buitenland
                               buitenland        buitenland        (gemeente          (gemeente
                               (gemeente         (gemeente         Maastricht),       Maastricht)
                               Maastricht)       Maastricht),      overig
                                                 aflossing



        Aard controle n.v.t. Aard controle                Aard Aard controle Aard controle R
                                        R            controle R           R
           Indicator: G4/11         Indicator:        Indicator:         Indicator:         Indicator:
                                       G4/12             G4/13              G4/14              G4/15
      1 Tozo 1 (1 mrt tot 1
        juni 2020)
      2 Tozo 2 (1 juni tot 1
        oktober 2020)
      3 Tozo 3 (1 oktober
        2020 tot 1 april
        2021)
      4 Tozo 4 (geldend
        van 1 april 2021 tot
        1 juli 2021)
      5 Tozo 5 (geldend
        van 1 juli tot 1
        oktober 2021)
      6 Totaal                 €0                €0                €0                 €0



                                                                                                              218
</pre>

====================================================================== Einde pagina 218 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 219 ======================================================================

<pre>ocw
                                   Kopie regeling         Levensonderh      Levensonder       Kapitaalverstr
                                                          oud -             houd-             ekkingen -
                                                          Gederfde          Mutaties          Gederfde
                                                          baten die         (dotaties en      baten die
                                                          voortvloeien      vrijval)          voortvloeien
                                                          uit               voorziening       uit
                                                          kwijtschelden     dubieuze          kwijtschelden
                                                          schulden          debiteuren        van
                                                          levensonderh      (jaar T) als      achterstallige
                                                          oud Tozo in       gevolg van        betalingen op
                                                          jaar T i.v.m.     kwijt te          kapitaalverstr
                                                          de                schelden          ekkingen
                                                          hersteloperati    schulden          Tozo in jaar T
                                                          e                 levensonder       i.v.m. de
                                                          kinderopvangt     houd Tozo         hersteloperati
                                                          oeslagaffaire     i.v.m. de         e
                                                                            hersteloperat     kinderopvangt
                                                                            ie                oeslagaffaire
                                                                            kinderopvan
                                                                            gtoeslagaffai
                                                                            re


                                                          Gemeente          Gemeente          Gemeente
                                    Aard controle n.v.t. Aard controle              Aard Aard controle
                                                                    R        controle D2            R
                                       Indicator: G4/16        Indicator:        Indicator:        Indicator:
                                                                  G4/17             G4/18             G4/19
                                 1 Tozo 1 (1 mrt tot 1                 €0              €0                  €0
                                   juni 2020)
                                 2 Tozo 2 (1 juni tot 1                €0              €0                  €0
                                   oktober 2020)
                                 3 Tozo 3 (1 oktober                   €0              €0                  €0
                                   2020 tot 1 april
                                   2021)
                                 4 Tozo 4 (geldend                     €0              €0                  €0
                                   van 1 april 2021 tot
                                   1 juli 2021)
                                 5 Tozo 5 (geldend                     €0              €0                  €0
                                   van 1 juli tot 1
                                   oktober 2021)
                                 6 Totaal                 €0                €0                €0
SZW   G4A   Tijdelijke          Welke regeling            Besteding         Besteding         Baten (jaar T-    Baten (jaar T-
            overbruggingsregeli betreft het?              (jaar T-1)        (jaar T-1)        1)                1)
            ng zelfstandig                                levensonderh      kapitaalverst     levensonderh      kapitaalverstre
            ondernemers                                   oud               rekking           oud               kking
            (Tozo)_totaal 2023                                                                                  (aflossing)


                                   Inclusief              Inclusief         Inclusief         Inclusief         Inclusief
                                   geldstroom naar        geldstroom        geldstroom        geldstroom        geldstroom
                                   openbaar lichaam       naar              naar              naar              naar openbaar
                                                          openbaar          openbaar          openbaar          lichaam
                                                          lichaam           lichaam           lichaam
            Gemeenten die            Aard controle n.v.t. Aard controle             Aard Aard controle Aard controle R
            uitvoering in (jaar T-1)                                 R         controle R           R
            geheel of gedeeltelijk
            hebben uitbesteed
            aan een Openbaar
            lichaam o.g.v. Wgr
            verantwoorden hier
            het totaal (jaar T-1).
            Dit totaal (jaar T-1)
            regeling G4B + (jaar
            T-1) regeling G4 blijkt
            uit de
            vaststellingsbeschikki
            ng die uw gemeente
            van het Ministerie van
            SZW over 2023 heeft
            ontvangen. De
            gegevens uit die
            beschikking neemt u
            hier op.




                                                                                                                                  219
</pre>

====================================================================== Einde pagina 219 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 220 ======================================================================

<pre>ocw
          Indicator: G4A/01         Indicator:        Indicator:        Indicator:           Indicator:
                                      G4A/02            G4A/03            G4A/04               G4A/05
      1 Tozo 1 (1 maart       €0                 €0                € 2.953           € 162.110
        2020 tot 1 juni
        2020)
      2 Tozo 2 (1 juni 2020 € 0                  €0                € 6.093           € 32.680
        tot 1 oktober 2020)
      3 Tozo 3 (1 oktober     €0                 €0                € 4.715           € 33.622
        2020 tot 1 april
        2021)
      4 Tozo 4 (1 april       €0                 €0                € 4.576           € 1.972
        2021 tot 1 juli
        2021)
      5 Tozo 5 (1 juli 2021 € 0                  €0                € 757             € 115
        tot 1 oktober 2021)
        Kopie regeling        Baten (jaar T-     Aantal            Aantal
                              1)                 besluiten         besluiten
                              kapitaalverstr     levensonder       kapitaalverstr
                              ekking             houd (jaar T)     ekking (jaar T-
                              (overig)                             1)


                              Inclusief          Inclusief         Inclusief
                              geldstroom         geldstroom        geldstroom
                              naar               naar              naar
                              openbaar           openbaar          openbaar
                              lichaam            lichaam           lichaam
        Aard controle n.v.t. Aard controle                Aard Aard controle
                                        R            controle R           R
          Indicator: G4A/06         Indicator:        Indicator:        Indicator:
                                      G4A/07            G4A/08            G4A/09
      1 Tozo 1 (1 maart       € 7.414            0                 0
        2020 tot 1 juni
        2020)
      2 Tozo 2 (1 juni 2020 € 1.479              0                 0
        tot 1 oktober 2020)
      3 Tozo 3 (1 oktober     € 2.215            0                 0
        2020 tot 1 april
        2021)
      4 Tozo 4 (1 april       € 293              0                 0
        2021 tot 1 juli
        2021)
      5 Tozo 5 (1 juli 2021 -€ 35                0                 0
        tot 1 oktober 2021)
        Kopie regeling        Levensonderh       Levensonder       Kapitaalverstr
                              oud -              houd-             ekkingen -
                              Gederfde           Mutaties          Gederfde
                              baten die          (dotaties en      baten die
                              voortvloeien       vrijval)          voortvloeien
                              uit                voorziening       uit
                              kwijtschelden      dubieuze          kwijtschelden
                              schulden           debiteuren        van
                              levensonderh       (jaar T-1) als    achterstallige
                              oud Tozo in        gevolg van        betalingen op
                              jaar T -1 i.v.m.   kwijt te          kapitaalverstr
                              de                 schelden          ekkingen
                              hersteloperati     schulden          Tozo in jaar T
                              e                  levensonder       -1 i.v.m. de
                              kinderopvangt      houd Tozo         hersteloperati
                              oeslagaffaire      i.v.m. de         e
                                                 hersteloperat     kinderopvangt
                                                 ie                oeslagaffaire
                                                 kinderopvan
                                                 gtoeslagaffai
                                                 re
                              Inclusief          Inclusief         Inclusief
                              geldstroom         geldstroom        geldstroom
                              naar               naar              naar
                              openbaar           openbaar          openbaar
                              lichaam            lichaam           lichaam




                                                                                                          220
</pre>

====================================================================== Einde pagina 220 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 221 ======================================================================

<pre>ocw
                                      Aard controle n.v.t. Aard controle                Aard Aard controle
                                                                      R          controle D2            R
                                        Indicator: G4A/10          Indicator:        Indicator:        Indicator:
                                                                     G4A/11            G4A/12            G4A/13
                                    1 Tozo 1 (1 maart         €0                €0                €0
                                      2020 tot 1 juni
                                      2020)
                                    2 Tozo 2 (1 juni 2020 € 0                   €0                €0
                                      tot 1 oktober 2020)
                                    3 Tozo 3 (1 oktober       €0                €0                €0
                                      2020 tot 1 april
                                      2021)
                                    4 Tozo 4 (1 april         €0                €0                €0
                                      2021 tot 1 juli
                                      2021)
                                    5 Tozo 5 (1 juli 2021 € 0                   €0                €0
                                      tot 1 oktober 2021)
SZW   G10   Wet inburgering    Besteding (jaar T)             Baten (jaar T) Volledig
            2021_ gemeentedeel                                (exclusief     zelfstandige
            2024                                              Rijk)          uitvoering
                                                                             (Ja/Nee)
                                      Gemeente                Gemeente          Gemeente
            Alle gemeenten
            verantwoorden hier
            het gemeentedeel
            over Wet inburgering
            2021 (jaar T),
            ongeacht of de
            gemeente in (jaar T)
            geen, enkele of alle
            taken heeft uitbesteed
            aan een Openbaar
            lichaam opgericht op
            grond van de Wgr
                                          Aard controle R Aard controle                  Aard
                                                                     R                controle
                                                                                         n.v.t.
                                        Indicator: G10/01          Indicator:        Indicator:
                                                                     G10/02            G10/03
                                      € 481.492               €0                Ja
SZW   G12   Kwijtschelden             Gederfde baten die      Gederfde          Volledig
            publieke schulden         voortvloeien uit        baten die         zelfstandige
            SZW-domein                kwijtschelden           voortvloeien      uitvoering
            hersteloperatie           schulden                uit               (Ja/Nee)
            kinderopvangtoesla        Bijzondere bijstand     kwijtschelden
            gaffaire_gemeented        in (jaar T) i.v.m. de   schulden Wet
            eel 2024                  hersteloperatie         Inburgering
                                      kinderopvangtoesl       van 13
                                      agaffaire               september
                                                              2012 in (jaar
                                                              T) i.v.m. de
                                                              hersteloperati
                                                              e
                                                              kinderopvangt
                                                              oeslagaffaire
                                      Gemeente                Gemeente          Gemeente
            Alle gemeenten
            verantwoorden hier
            het gemeentedeel
            (jaar T), ongeacht of
            de gemeente in (jaar
            T) geen, enkele of
            alle taken heeft
            uitbesteed aan een
            Openbaar lichaam
            opgericht op grond
            van de Wgr
                                          Aard controle R Aard controle                  Aard
                                                                     R                controle
                                                                                         n.v.t.
                                        Indicator: G12/01          Indicator:        Indicator:
                                                                     G12/02            G12/03


                                                                                                                    221
</pre>

====================================================================== Einde pagina 221 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 222 ======================================================================

<pre>ocw
                                    €0                      €0                Nee
SZW   G12A Kwijtschelden            Hieronder per           Gederfde          Gederfde
           publieke schulden        regel één               baten die         baten die
           SZW-domein               gemeente(code)          voortvloeien      voortvloeien
           hersteloperatie          uit (jaar T-1)          uit               uit
           kinderopvangtoesla       selecteren en in de     kwijtschelden     kwijtschelde
           gaffaire_ totalen        kolommen ernaast        schulden          n schulden
           2023                     de                      Bijzondere        Wet
                                    verantwoordingsinf      bijstand in       Inburgering
                                    ormatie voor die        jaar T-1 i.v.m.   van 13
                                    gemeente invullen       de                september
                                                            hersteloperati    2012 in jaar
                                                            e                 T-1 i.v.m. de
                                                            kinderopvangt     hersteloperat
                                                            oeslagaffaire     ie
                                                                              kinderopvan
                                                                              gtoeslagaffai
                                                                              re


            Gemeenten die            Inclusief              Inclusief         Inclusief
            uitvoering in (jaar T-1) geldstroom naar        geldstroom        geldstroom
            geheel of gedeeltelijk openbaar lichaam         naar              naar
            hebben uitbesteed                               openbaar          openbaar
            aan een Openbaar                                lichaam           lichaam
            lichaam o.g.v. Wgr
            verantwoorden hier
            het totaal (jaar T-1).
            (Dus: deel Openbaar
            lichaam uit SiSa (jaar
            T-1) regeling G12B +
            deel gemeente uit
            (jaar T-1) regeling
            G12)
                                     Aard controle n.v.t. Aard controle              Aard
                                                                     R          controle R
                                     Indicator: G12A/01          Indicator:        Indicator:
                                                                  G12A/02           G12A/03
                                   1 060294 Gemeente € 0                      €0
                                     Winterswijk
SZW   G13   Onderwijsroute_    Bestedingen                  Baten             Bestedingen       Baten overige     Volledig
            deel gemeente 2024 onderwijsroute               onderwijsrout     overige           voorzieningen     zelfstandige
                               (jaar T)                     e (jaar T)        voorzieninge      (jaar T)          uitvoering
                                                            (exclusief        n (jaar T)        (exclusief        (Ja/Nee)
                                                            Rijk)                               Rijk)
                                    Gemeente                Gemeente          Gemeente          Gemeente
            Alle gemeenten
            verantwoorden hier
            het gemeentedeel
            (jaar T),ongeacht of
            de gemeente in (jaar
            T) geen, enkele of
            alle taken heeft
            uitbesteed aan een
            Openbaar lichaam
            opgericht op grond
            van de Wgr
                                         Aard controle R Aard controle               Aard Aard controle             Aard controle
                                                                    R           controle R           R                      n.v.t.
                                      Indicator: G13/01          Indicator:        Indicator:        Indicator:         Indicator:
                                                                   G13/02            G13/03            G13/04             G13/05
                                    € 136.203               €0                €0                €0                Ja
VWS    H4   Regeling specifieke Ontvangen                   Totale
            uitkering stimulering Rijksbijdrage (jaar       werkelijke
            sport 2024-2025       T)                        berekende
                                                            uitkering


            Gemeenten
                                     Aard controle n.v.t. Aard controle
                                                                  n.v.t.
                                         Indicator: H4/01        Indicator:
                                                                    H4/02
                                    € 385.556               € 201.619


                                                                                                                                     222
</pre>

====================================================================== Einde pagina 222 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 223 ======================================================================

<pre>ocw
                                  Activiteiten           Totale            Werkelijke        Werkelijke        Werkelijke      Toelichting
                                                         werkelijke        besteding         besteding         besteding voor
                                                         berekende         voor de           voor de           de activiteiten
                                                         uitkering per     activiteiten      activiteiten      inclusief btw x
                                                         project (jaar     inclusief btw     inclusief btw x   18% (jaar T)
                                                         T)                x 18% (jaar       18% (jaar T)      Dienstverlening
                                                                           T)                Roerende          door derden
                                                                           Onroerende        zaken
                                                                           zaken



                                   Aard controle n.v.t. Aard controle              Aard Aard controle Aard controle R                    Aard
                                                                n.v.t.        controle R           R                                  controle
                                                                                                                                         n.v.t.
                                      Indicator: H4/03        Indicator:        Indicator:        Indicator:         Indicator:      Indicator:
                                                                 H4/04             H4/05             H4/06              H4/07           H4/08
                                1 SPUK 2024 -            € 2.275           €0                € 2.275           €0
                                  Roerende zaken
                                  Aankoop
                                2 SPUK 2024 -            € 98.397          €0                € 98.397          €0
                                  Roerende zaken
                                  beheer en
                                  exploitatie
                                3 SPUK 2024 -      € 94.657                € 94.657          €0                €0
                                  Onroerende zaken
                                  - renovatie
                                4 SPUK 2024 -      € 6.290                 € 6.290           €0                €0
                                  Onroerende zaken
                                  - onderhoud
VWS   H21   Specifieke uitkering Gerealiseerde           Toelichting - Besteding             Cumulatieve Eindverantwoor
            cliëntondersteuning activiteit Inzet         indien bij     (jaar T)             besteding (t/m ding (Ja/Nee)
                                 projectleiding en/of    H21/01                              jaar T)
                                 Onderzoek lokale        indicator Nee
                                 versterking functie     is ingevuld is
                                 (in jaar T) (Ja/Nee)    een
                                                         toelichting
                                                         verplicht



                                   Aard controle n.v.t. Aard controle              Aard Aard controle            Aard controle
                                                                n.v.t.        controle R           R                     n.v.t.
                                    Indicator: H21/01         Indicator:        Indicator:        Indicator:         Indicator:
                                                                H21/02            H21/03            H21/04             H21/05
                                  Nee                    In 2024 heeft € 0                   €0                Nee
                                                         een nieuwe
                                                         aanbesteding
                                                         plaatsgevond
                                                         en voor de
                                                         functie van
                                                         cliëntonderste
                                                         uning. Per 1
                                                         januari 2025
                                                         is een nieuwe
                                                         partij van start
                                                         gegaan. In de
                                                         loop van 2025
                                                         gaan we
                                                         samen met de
                                                         nieuwe partij
                                                         aan de slag
                                                         om vorm te
                                                         geven aan de
                                                         verdere
                                                         versterking
                                                         van
                                                         cliëntonderste
                                                         uning.
VWS   H30   Specifieke uitkering Naam onderdeel          Totaalbedrag      Besteding         Cumulatieve       Voldaan aan        Meegewerkt
            versterking voor                             (jaar T)          ten laste van     besteding ten     afspraken in       aan de
            sport en bewegen,                            toegekend per     Rijksmiddele      laste van         akkoorden (Ja/     monitoring
            gezondheidsbevord                            onderdeel         n (jaar T) per    Rijksmiddelen     Nee/ n.v.t.)?      (Ja/Nee/
            ering,                                                         onderdeel         (t/m jaar T)                         n.v.t.)?
            cultuurparticipatie                                                              per onderdeel


                                                                                                                                          223
</pre>

====================================================================== Einde pagina 223 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 224 ======================================================================

<pre>ocw
            en de sociale basis
            2023-2026



                                    Aard controle n.v.t. Aard controle             Aard Aard controle        Aard controle        Aard
                                                                 n.v.t.       controle R        n.v.t.               n.v.t.    controle
                                                                                                                                  n.v.t.
                                      Indicator: H30/01        Indicator:      Indicator:       Indicator:       Indicator:   Indicator:
                                                                 H30/02          H30/03           H30/04           H30/05       H30/06
                                  1 Lokaal                 € 25.037         € 24.339        € 48.373             Ja            Ja
                                    Sportakkoord
                                  2 Brede regeling     € 171.405            € 201.654       € 313.594            Ja            Ja
                                    combinatiefuncties
                                  3 Terugdringen     € 38.517               € 41.218        € 78.194             Ja            Ja
                                    Gezondheidsachte
                                    rstanden
                                  4 Kansrijke Start        € 30.814         € 30.988        € 55.653             Ja            Ja
                                  5 Mentale                € 9.630          € 22.731        € 32.569             Ja            Ja
                                    Gezondheid
                                  6 Aanpak                 € 33.703         € 38.700        € 38.700             Ja            Ja
                                    overgewicht en
                                    obesitas
                                  7 Valpreventie           € 91.480         € 112.039       € 112.039            Ja            Ja
                                  8 Leefomgeving           € 19.259         € 16.320        € 33.494             Ja            Ja
                                  9 OKO &              € 4.815              € 4.622         € 9.244              Ja            Ja
                                    Vroegsignalering
                                    alcoholproblematie
                                    k
                              10 Versterken sociale € 69.332                € 65.282        € 121.660            Ja            Ja
                                 basis
                              11 Mantelzorg                € 19.259         € 25.620        € 44.108             Ja            Ja
                              12 Eén tegen                 € 19.259         € 13.736        € 20.802             Ja            Ja
                                 eenzaamheid
                              13 Welzijn op recept         € 18.296         € 17.588        € 27.756             Ja            Ja
                              14 Versterking kennis- € 4.815                € 4.622         € 9.244              Ja            Ja
                                 en adviesfunctie
                                 GGD
                              15 Coördinatiekosten € 14.059                 € 16.800        € 33.254             Ja            Ja
                                 regionale aanpak
                                    Eindverantwoordin
                                    g (Ja/Nee)



                                    Aard controle n.v.t.
                                      Indicator: H30/07
                                    Nee
VWS   H35B Specifieke uitkering     Hieronder per       Besteding
           IZA-doelen 2023-         regel één code      (jaar T)
           2026 (SiSa tussen        selecteren en in de
           medeoverheden)           kolommen ernaast
                                    de
                                    verantwoordingsinf
                                    ormatie voor die
                                    medeoverheid
                                    invullen



                                    Aard controle n.v.t. Aard controle
                                                                    R
                                    Indicator: H35B/01         Indicator:
                                                                H35B/02
                                  1 060222 Gemeente € 190.072
                                    Doetinchem
VRO   J32   Regeling specifieke Beschikkingsnum            Besteding        Cumulatieve Start            Toelichting       Eindverantw
            uitkering ventilatie mer /naam                 (jaar T)         besteding    bouwactiviteit (verplicht als bij oording
            in scholen                                                      (t/m jaar T) en uiterlijk 31 start             (Ja/Nee)


                                                                                                                                    224
</pre>

====================================================================== Einde pagina 224 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 225 ======================================================================

<pre>ocw
                                                                                          december      bouwactiviteite
                                                                                          2023 (Ja/Nee) n (indicator 04)
                                                                                                        'Nee' is
                                                                                                        ingevuld)


            Gemeenten
                               Aard controle n.v.t. Aard controle                Aard Aard controle           Aard controle             Aard
                                                               R              controle          D2                    n.v.t.         controle
                                                                                 n.v.t.                                                 n.v.t.
                                   Indicator: J32/01        Indicator:       Indicator:        Indicator:         Indicator:        Indicator:
                                                              J32/02           J32/03            J32/04             J32/05            J32/06
                             1 SUVIS21-                € 392.357         € 590.096        Ja                                   Ja
                               00896767
                              Kopie                    Zijn de           Toelichting
                              Beschikkingsnum          begrotingspos     (verplicht als
                              mer/Naam                 ten waarvoor      bij indicator
                                                       een uitkering     08 nee is
                                                       is                ingevuld)
                                                       aangevraagd
                                                       uitgevoerd?
                                                       (Ja/Nee/N.v.t.
                                                       )



                               Aard controle n.v.t. Aard controle                Aard
                                                              D2              controle
                                                                                 n.v.t.
                                   Indicator: J32/07        Indicator:       Indicator:
                                                              J32/08           J32/09
                             1 SUVIS21-                Ja
                               00896767
VRO   J55   Aanpak            Het aantal               Besteding         Cumulatieve      Het aantal        Besteding (jaar    Cumulatieve
            energiearmoede    huishoudens in           (jaar T) van      besteding        huishoudens       T) van de          besteding
                              huurwoningen aan         de onder          (t/m jaar T)     in                onder indicator    (t/m jaar T)
                              wie                      indicator 01      van de onder     koopwoninge       04 gemoeide        van de onder
                              energiebesparend         gemoeide          indicator 01     n aan wie         kosten             indicator 04
                              e voorzieningen          kosten            gemoeide         energiebespar                        gemoeide
                              zijn verstrekt die                         kosten           ende                                 kosten
                              kunnen leiden tot                                           voorzieningen
                              vermindering van                                            zijn verstrekt
                              energiegebruik/de                                           die kunnen
                              energierekening                                             leiden tot
                                                                                          vermindering
                                                                                          van
                                                                                          energiegebrui
                                                                                          k/de
                                                                                          energierekeni
                                                                                          ng



                               Aard controle n.v.t. Aard controle                Aard Aard controle Aard controle R                     Aard
                                                               R              controle        n.v.t.                                 controle
                                                                                 n.v.t.                                                 n.v.t.
                                   Indicator: J55/01        Indicator:       Indicator:        Indicator:         Indicator:        Indicator:
                                                              J55/02           J55/03            J55/04             J55/05            J55/06
                              67                       € 29.484          € 76.210         79                € 133.107          € 304.866
                              Het aantal               Besteding         Cumulatieve
                              huishoudens dat          (jaar T) van      besteding
                              ondersteuning –          de onder          (t/m jaar T)
                              bijvoorbeeld via         indicator 07      van de onder
                              advies aan huis-         gemoeide          indicator 07
                              heeft gekregen in        kosten            gemoeide
                              de vorm van                                kosten
                              advies over
                              vermindering van
                              het energiegebruik
                              voor zijn specifieke
                              woningen waar de
                              bewoner direct
                              zijn/haar
                              energieverbruik



                                                                                                                                         225
</pre>

====================================================================== Einde pagina 225 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 226 ======================================================================

<pre>ocw
                              mee heeft kunnen
                              verminderen.



                               Aard controle n.v.t. Aard controle                 Aard
                                                               R               controle
                                                                                  n.v.t.
                                  Indicator: J55/07         Indicator:        Indicator:
                                                              J55/08            J55/09
                              3                       € 6.094            € 7.090
                              Het aantal kleine       Het aantal         Het aantal        Het aantal         Het aantal           Het aantal
                              gasbesparende           kleine             grote(re)         grote(re)          gegeven              overige
                              maatregelen (w.o.       elektriciteitsbe   gasbesparen       elektriciteitsbe   adviezen met         energiereken
                              radiatorfolie en        sparende           de                sparende           directe              ing
                              tochtstrips)            maatregelen        maatregelen       maatregelen        verlaging            verlagende
                                                      (w.o. LED-         (w.o.             (w.o.              energieverbruik      maatregelen
                                                      lampen)            dakisolatie,      vervangen          /energierekenin
                                                                         vloerisolatie,    koelkasten,        g tot gevolg.
                                                                         spouwmuuri        wasmachines
                                                                         solatie etc.)     etc.)



                               Aard controle n.v.t. Aard controle                 Aard Aard controle              Aard controle             Aard
                                                            n.v.t.             controle        n.v.t.                     n.v.t.         controle
                                                                                  n.v.t.                                                    n.v.t.
                                  Indicator: J55/10         Indicator:        Indicator:        Indicator:            Indicator:       Indicator:
                                                              J55/11            J55/12            J55/13                J55/14           J55/15
                              884                     735                34                47                 3                    0
VRO   J94   Regeling houdende Beschikkingsnum         Besteding          Het totaal        Het aantal         Bedrag dat van       Bedrag dat
            regels verstrekking mer                   (jaar T), in       aantal            woningen           de vijfde kolom      vanuit de
            specifieke uitkering                      C94/06 t/m         woningen          waar               van bijlage III      specifieke
            aan gemeenten                             C94/08             waar              maatregelen        besteed is aan       uitkering
            verduurzaming [...]                       opgesplitst        maatregelen       zijn getroffen     doe-het-             besteed is
            van eigenaars,                                               zijn getroffen    met een            zelfmaatregele       aan gerichte
            woonverenigingen                                             dat voldoet       WOZ-waarde         n, inclusief         ondersteunin
            en wooncoöperaties                                           aan artikel 6,    boven het          activiteiten als     g en/of het
                                                                         eerste lid,       gemeentelijk       bedoeld in           bedrag
                                                                         onderdeel a       gemiddelde         artikel 2, derde     waarvoor
                                                                                           (peildatum         lid (zoals           derden met
                                                                                           2022) of een       ondersteuning        de
                                                                                           WOZ-waarde         vanuit               benodigde
                                                                                           van € 429.300      gemeente)            expertise zijn
                                                                                                              (alleen van          ingeschakeld
                                                                                                              toepassing           als bedoeld
                                                                                                              voor tranche         in artikel 2,
                                                                                                              2).                  derde lid,
                                                                                                                                   onderdeel a



                               Aard controle n.v.t. Aard controle                  Aard Aard controle Aard controle R                       Aard
                                                               R            controle D1           D1                                   controle R
                                  Indicator: J94/01         Indicator:        Indicator:        Indicator:            Indicator:       Indicator:
                                                              J94/02            J94/03            J94/04                J94/05           J94/06
                             1 LAI23-03521395                        €0 0                  0                                €0                €0
                             2 LAI24-03737488               € 119.978 93                   0                                €0           € 3.831
                              Bedrag dat vanuit       Bedrag dat     Eindverantw
                              de specifieke           vanuit de      oording
                              uitkering besteed       specifieke     (ja/nee)
                              is ten behoeve van      uitkering
                              uitvoering als          besteed is
                              bedoeld in artikel      aan die
                              2, derde lid,           energiebespar
                              onderdeel b             ende
                                                      isolatiemaatre
                                                      gelen,
                                                      eventueel in
                                                      samenhang
                                                      met
                                                      energiezuinig
                                                      e
                                                      ventilatiemaat
                                                      regelen.


                                                                                                                                             226
</pre>

====================================================================== Einde pagina 226 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 227 ======================================================================

<pre>ocw



                                      Aard controle n.v.t. Aard controle                 Aard
                                                                   n.v.t.             controle
                                                                                         n.v.t.
                                        Indicator: J94/07          Indicator:       Indicator:
                                                                     J94/08           J94/09
                                  1                    €0                 € 0 Nee
                                  2                    €0          € 116.147 Nee
VRO   J95   Regeling specifieke Besteding (jaar T)            Cumulatieve Activiteiten            Eventuele       Eindverantwoor
            uitkering regionale                               besteding (t/m verricht             toelichting -   ding (Ja/Nee)
            structuur Nationaal                               jaar T)        conform              verplicht als
            Programma Lokale                                                 aanvraag             bij de vorige
            Warmtetransitie                                                  (Ja/Nee)             indicator “nee”
                                                                                                  is ingevuld



                                          Aard controle R Aard controle                  Aard Aard controle           Aard controle
                                                                  n.v.t.              controle        n.v.t.                  n.v.t.
                                                                                         n.v.t.
                                        Indicator: J95/01          Indicator:       Indicator:         Indicator:         Indicator:
                                                                     J95/02           J95/03             J95/04             J95/05
                                                       €0 €0                    Nee               Regiocoördin Nee
                                                                                                  ator
                                                                                                  Warmtetransit
                                                                                                  ie start in
                                                                                                  2025, ook de
                                                                                                  overige
                                                                                                  kosten
                                                                                                  worden vanaf
                                                                                                  2025 gemaakt
KGG   K28   Tijdelijke regeling       Besteding               Besteding         Besteding         Cumulatieve       Besteding (jaar    Cumulatieve
            capaciteit                apparaatskosten         apparaatskost     apparaatsko       bestedingen       T) overige         bestedingen
            decentrale                (jaar T) : salarissen   en (jaar T):      sten (jaar T):    (t/m jaar T)      kosten             (t/m jaar T)
            overheden voor            en sociale lasten       kosten voor       overige           apparaatskost     gerelateerd        overige
            klimaat- en               voor ambtelijk          ingeleend         goederen en       en                aan                kosten
            energiebeleid             personeel               personeel         diensten                            apparaatskoste     gerelateerd
                                                                                                                    n                  aan
                                                                                                                                       apparaatsko
                                                                                                                                       sten



                                          Aard controle R Aard controle                 Aard Aard controle Aard controle R                      Aard
                                                                     R             controle R        n.v.t.                                  controle
                                                                                                                                                n.v.t.
                                        Indicator: K28/01          Indicator:       Indicator:         Indicator:         Indicator:        Indicator:
                                                                     K28/02           K28/03             K28/04             K28/05            K28/06
                                      € 435.676               €0                € 6.719           € 595.616         €0                 €0
                                      Eindverantwoordin
                                      g (Ja/Nee)



                                      Aard controle n.v.t.
                                        Indicator: K28/07
                                      Nee
Aen   M16   Bekostigingsregelin       Vul in totaal te        Vul in verschil   Vul in            Besteding         Besteding (jaar    Besteding
 M          g opvang                  ontvangen               bij hogere        vrijwillige       (jaar T) tbv de   T) van             (jaar T)
            ontheemden                normbedrag per          werkelijke        teruggave bij     transitie -       uitvoering ten     uitgekeerde
            Oekraïne                  gerealiseerde           bestedingen       lagere            uitgezonderd      behoeve van        verstrekking
                                      gemeentelijke plek      ten opzichte      werkelijke        uitvoeringkost    de transitie       en (GOO en
                                      per dag (GOO)           van de            bestedingen       en                                   POO)
                                      (jaar T)                uitkomst van      ten opzichte
                                                              M16/01 (jaar      van de
                                                              T) -              uitkomst
                                                              uitzonderings     onder
                                                              bepaling          M16/01 (jaar
                                                              (GOO)             T) –
                                                                                uitzondering
                                                                                sbepaling
                                                                                (GOO)


                                                                                                                                                 227
</pre>

====================================================================== Einde pagina 227 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 228 ======================================================================

<pre>ocw


            Gemeenten
                                     Aard controle R Aard controle               Aard Aard controle Aard controle R                   Aard
                                                                R             controle           R                               controle R
                                                                                 n.v.t.
                                  Indicator: M16/01        Indicator:        Indicator:        Indicator:         Indicator:      Indicator:
                                                             M16/02            M16/03            M16/04             M16/05          M16/06
                                € 3.896.375                                               €0                €0                 € 184.011
                                Totaal bedrag         Totaal te         Totaal            Berekening        Cumulatieve
                                vorderingen (/        ontvangen         bedrag            totale            besteding (t/m
                                onrechtmatig          normbedrag        ontvangen         besteding         jaar T)
                                uitgekeerde)          uitvoeringskos    eigen             (jaar T)
                                verstrekkingen        ten per           bijdrage van
                                GOO en POO (jaar      geregistreerd     ontheemden
                                T)                    e persoon         GOO (jaar T)
                                                      waaraan in
                                                      een maand
                                                      een
                                                      verstrekking is
                                                      gedaan
                                                      (POO) (jaar T)
                                                                                          Som
                                                                                          indicatoren
                                                                                          01/02/04/05/0
                                                                                          6/07/08
                                                                                          verminderd
                                                                                          met 09


                                     Aard controle R Aard controle             Aard Aard controle             Aard controle
                                                                R         controle R        n.v.t.                    n.v.t.
                                  Indicator: M16/07        Indicator:        Indicator:        Indicator:         Indicator:
                                                             M16/08            M16/09            M16/10             M16/11
                                €0                    € 3.680           €0                € 4.084.066       € 13.858.349
Aen   M24   Regeling eenmalige Besteding (jaar T)     Cumulatieve Project                 Eventuele
 M          specifieke uitkering                      besteding (t/m afgerond in          toelichting als
            voor gemeenten in                         jaar T)        jaar T               bij de vorige
            verband met het                                          (Ja/Nee)             indicator “nee”
            treffen van                                                                   is ingevuld
            maatregelen ter
            vermindering van
            overlast en
            criminaliteit
            veroorzaakt door
            asielzoekers in 2023
            en 2024


            Gemeenten
                                     Aard controle R Aard controle               Aard Aard controle
                                                             n.v.t.           controle        n.v.t.
                                                                                 n.v.t.
                                  Indicator: M24/01        Indicator:        Indicator:        Indicator:
                                                             M24/02            M24/03            M24/04
                                                 €0              € 0 Nee




                                                                                                                                       228
</pre>

====================================================================== Einde pagina 228 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 229 ======================================================================

<pre>Bijlage Overhevelingen
Bijlage
(In €)
                           Onderwerp                            Overheveling tweede prognose 2024 Overheveling jaarrekening 2024
                                                                            U                 I          U              I
LEADER Achterhoekse projecten                                                       37.500        -               -              -
Mobiliteitsplan (GVVP)                                                              46.000        -               -              -
Woonbeleid                                                                          50.000        -               -              -
Beleid omgevingsvisie                                                               42.500        -               -              -
Vitaal platteland                                                                   75.000        -               -              -
Opgave armoede                                                                      50.000
Juridische kosten gerechtelijke procedures                                               -        -      234.223                 -
Sanering verkeerslawaai                                                                  -        -      111.390        108.600
Cofinanciering Regio Deal                                                                -        -      214.000                 -
Bodemtaken Omgevingswet                                                                  -        -          31.876         31.876
Maatregelen overlast asielzoekers 2023 t/m 2024                                          -        -      100.000        100.000
Wijkaanpak                                                                               -        -          37.390              -
Versterking clientondersteuning                                                          -        -          50.000         50.000
Visie sociaal domein                                                                     -        -      121.000                 -
Uitvoeringsplan LOP                                                                      -        -          95.000              -
Provinciale landschapsprojecten                                                          -        -          64.500              -
Voorbereiding Stichting Terra Temporalis                                                 -        -          32.450              -
Erfgoed Omgevingswet                                                                     -        -          33.400              -
Functioneel gebruik erfgoed                                                              -        -          15.895              -
Uitvoering economisch beleid                                                             -        -          75.000              -
Uitvoering vrijetijdseconomie                                                       74.450        -           5.250              -
Green Leaf                                                                               -        -          11.650              -
Verduurzaming slecht geïsoleerde woningen                                                -        -    1.112.116       1.112.116
ICT-kosten                                                                               -        -      180.000                 -
Energiebesparende maatregelen                                                            -        -      545.232        545.232
Klimaat- en energiebeleid (CDOKE)                                                        -        -      649.414        649.414
Lokale bibliotheekvoorzieningen                                                          -        -          74.709         74.709
Nationaal Programma Onderwijs                                                            -        -      224.250        224.250
Onderwijsachterstandsbeleid                                                              -        -      326.186        326.186
Tijdelijke huisvesting statushouders                                                     -        -      464.828        464.828
Wet Inburgering                                                                          -        -      362.866        362.866
Invoering Omgevingswet                                                                   -        -          27.000              -
Narcisstraat transformatie - bouwrijp maken                                              -        -          66.500              -
Afkoopsom recht van opstal Stichting 't Kreil                                            -        -      497.500                 -
Sloop en sanering locatie Dingstraat 25                                                  -        -      100.000                 -
Afkoopsom sanering Spoorbosje                                                            -        -          87.500              -
Uitvoering IHP                                                                           -        -          21.900              -
Meerkosten energie openbare zwembaden                                                    -        -          88.472         88.472
Camera-inspectie en preventief reinigen riool                                            -        -          49.500              -
(Her)plaatsen peilbuizen                                                                 -        -          32.000              -
Straatmeubilair                                                                          -        -          60.000              -
Bebording binnen kern                                                                    -        -          24.500              -
Project Huishoudelijk grondstoffenbeleidsplan (HGB)                                      -        -          84.500              -
Combinatiefunctie                                                                        -        -          23.278         23.278
Lokaal sportbeleid                                                                       -        -            698            698
Kansrijke start                                                                          -        -           3.373          3.373
Industrieel erfgoed Laan van Hilbelink haalbaarheidsonderzoek                            -        -          25.000              -
Versterken kennis- en adviesfunctie GGD                                                  -        -            193            193
Mentale gezondheid                                                                       -        -            515            515
Overgewicht en obesitas                                                                  -        -          27.356         27.356
Valpreventie                                                                             -        -          76.170         76.170


                                                                                                                             229
</pre>

====================================================================== Einde pagina 229 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 230 ======================================================================

<pre>(In €)
Reconstructie Dennenoord                           -   -     36.670            -
Leefomgeving                                       -   -      4.253       4.253
Omgeving Spoorbosje - Transit Oost                 -   -      6.425            -
SGB De Woonplaats – Europalaan                     -   -     36.000            -
Nieuwbouw DWP Europalaan - diverse baten           -   -           -     36.000
Natuurontwikkeling Kleiput Driemarkweg             -   -    404.000            -
Bestrijding Japanse duizendknoop Molenveld         -   -     85.990            -
Project WoooW                                      -   -    142.168            -
Speelterreinen                                     -   -     27.400            -
Welzijn op recept                                  -   -        708         708
Eén tegen eenzaamheid                              -   -     16.944      16.944
Versterken sociale basis                           -   -     15.153      15.153
OKO @ vroegsignalering alcoholproblematiek         -   -        193         193
Uitvoering sanering stortplaats WAL                -   -     92.000            -
Totaal                                       375.450   -   7.336.484   4.343.383




                                                                           230
</pre>

====================================================================== Einde pagina 230 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 231 ======================================================================

<pre>231
</pre>

====================================================================== Einde pagina 231 =================================================================

<br><br>