<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>NOTITIE
                                                                 Provincie Gelderland
                                                                 Team Vergunningverlening
                                                                 Postbus 9090
                                                                 6800 GX ARNHEM


DATUM:                20 december 2019
ONS KENMERK:          16-785/19.10825/FleVl
BETREFT:              monitoringrapportage FF/75C/2013/0122A
AUTEUR:               J.T.B. Cardinaals, MSc.
PROJECTLEIDER:        drs. F. van Vliet
STATUS:               versie 1.0


Resultaten monitoring van de dassenburchten Berendonck 2019

Inleiding

Voor de realisatie van het thermencomplex in het recreatiegebied de Berendonck te
Wijchen is aan Thermen Bussloo een ontheffing (FF/75C/2013/0122A) in het kader van
de Flora- en faunawet verleend van de verbodsbepalingen ex artikel 11 voor het verstoren
van voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen van de das (Meles meles). Aan de
ontheffing was de voorwaarde verbonden dat de dassenburchten gedurende vijf jaar,
jaarlijks, gemonitord moeten worden. Doel van de monitoring is om vast te stellen of
ondanks de getroffen maatregelen de burchten verlaten worden (Natuurbalans, 2013). In
2016 heeft Bureau Waardenburg in opdracht van Thermen Bussloo een nulmeting (een
meting voorafgaand aan de werkzaamheden) uitgevoerd. In 2017 is gestart met de civiele
werkzaamheden ter voorbereiding op de bouw van de thermencomplex, waaronder het
verwijderen van paden en de aanleg van de bouwweg. In 2017 en 2018 bleken de
burchten binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden als ook de burchten in de
omgeving (figuur 1) nog in gebruik door dassen. In 2018 zijn de bouwwerkzaamheden van
start gegaan. Het complex is in 2019 voltooid en in mei in gebruik genomen. Voorliggende
notitie doet verslag van de resultaten van de dassenmonitoring in 2019.

Onderzoeksmethode

Op 5 december 2019 zijn de bekende burchten binnen de invloedssfeer van de
werkzaamheden bezocht (1, A en B in Figuur 1). Uitgangspunt voor het onderzoek vormde
de nulmeting in 2016, en onderzoeksrondes uitgevoerd in 2017 en 2018 (Van Vliet, 2016;
Van Vliet, 2017 en Van Vliet, 2018). Naast de burchten in de invloedssfeer van de
werkzaamheden zijn twee andere hoofdburchten in de omgeving bezocht (2 en 3 in Figuur
1). Om de kans op aanwezigheid van verse sporen te vergroten is het onderzoek
uitgevoerd na een periode van enkele dagen zonder neerslag.




    NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2019                              1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                         B


                                             1




                                                          A




                                 2




                                                                                   3




Figuur 1   Dassenburchten op de Berendonck nabij gerealiseerde thermencomplex. Veldopname
           december 2019. rode cirkel = hoofdburcht, oranje cirkel = bijburcht (ondergrond: Data by
           OpenStreetMap.org contributors under CC BY-SA 2.0 license).




2                                                NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck
                                                                                                  2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Resultaten

Burcht 1
De hoofdburcht bestaat uit een aantal pijpen (ca. 10). Eén pijp vertoont zeer recente
gebruikssporen (graafactiviteit) (foto 1). Een aantal andere pijpen zijn niet recent
vergraven, maar wel in gebruik. Een tweetal pijpen is niet meer in gebruik. De pijpen zijn
vol gewaaid met bladeren. Nabij de burcht (ca. 2 meter van de dichtstbijzijnde pijp) is een
latrine aangetroffen met verse uitwerpselen van das (foto 2). Hoewel de burcht duidelijk
in gebruik is zijn duidelijke pootafdrukken niet gevonden. Mogelijk was de grond wat te
hard voor sporen door de kou.

Zowel bijburcht A als bijburcht B waren niet in gebruik (foto’s 3 t/m 6). Alle pijpen waren
vol gewaaid met bladmateriaal. In de omgeving van bijburcht A zijn verschillende recente
snuitputjes en duidelijke wissels aangetroffen. De omgeving van de bijburcht is dus nog
wel in gebruik als foerageergebied. Bijburcht B vertoont geen duidelijke wissels of andere
sporen. Door recente bladval zijn veel minder recente wissels (meer dan enkele dagen
oud) niet duidelijk meer zichtbaar.

Burcht 2
Burcht 2 bestaat uit een hoofdburcht van ca. 10 pijpen zonder bekende bijburchten. De
burcht ligt op ca. 2 meter van een fietspad. Op 5 december 2019 vertoonde een aantal
pijpen recente gebruikssporen (foto’s 7 en 8). Duidelijke prenten of uitwerpselen zijn niet
waargenomen. Hier en daar waren wat vage wissels zichtbaar.

Burcht 3
Burcht 3 bestaat uit een zeer grote hoofdburcht (> 15 pijpen). Een aantal pijpen vertonen
recente gebruikssporen (graafsporen en duidelijke loopsporen in en uit de pijpen) (foto 9).
Het merendeel van de pijpen is buiten gebruik. Latrines en duidelijk herkenbare prenten
ontbraken.



Conclusie monitoring 2019

Op basis van het veldonderzoek in 2019 wordt geconcludeerd dat de hoofdburcht binnen
de invloedssfeer van de werkzaamheden in gebruik is door dassen. De bijburcht (A) nabij
het thermencomplex was niet in gebruik. De directe omgeving van de bijburcht was wel in
gebruik als foerageergebied. De twee andere hoofdburchten in de omgeving (op de
golfbaan en bij boerderij de Eikenhorst) zijn ook nog in gebruik door dassen.




   NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2019                            3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Foto 1 en 2: Hoofdburcht 1. Boven: zeer recente graafsporen (hoogstens enkele dagen oud).
Onder: latrine met verse uitwerpselen.


4                                            NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck
                                                                                              2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Foto’s 3, 4 en 5: Bijburcht A en omgeving. Boven: pijp bedekt met bladmateriaal.
Linksonder: recente graafactiviteit. Rechtsonder: wissel vanaf omgeving bijburcht A naar
het open veldje ten noordoosten.
   NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2019                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Foto 6: Bijburcht B. Volledig bedekt in bladmateriaal.




6                                            NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck
                                                                                              2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Foto 7 en 8: Hoofdburcht 2. Recente activiteit bij verschillende pijpen.




   NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2019              7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Foto 9: Hoofdburcht 3 nabij boerderij de Eikenhorst met recente gebruikssporen
bij verschillende pijpen. Merendeel van de pijpen is buiten gebruik.

Literatuur
Natuurbalans, 2013. Natuurtoets en activiteitenplan ontwikkelingsvisie Berendonck.
        Ontheffingsaanvraag Ffwet das realisatie thermencomplex. Natuurbalans -
        Limes Divergens BV, Nijmegen.
Van Vliet, F., 2016. Resultaten monitoring burchten das Berendonck. Notitie met kenmerk
         16-785/16.09136/FleVl. Bureau Waardenburg, Culemborg.
Van Vliet, F., 2017. Resultaten monitoring van de dassenburchten Berendonck 2017.
         Notitie met kenmerk 16-785/17.09302/FleVl. Bureau Waardenburg, Culemborg.
Van Vliet, F., 2018. Resultaten monitoring van de dassenburchten Berendonck 2018.
         Notitie met kenmerk 16-785/18.10656/FleVl. Bureau Waardenburg, Culemborg.




8                                          NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck
                                                                                            2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Voor vragen over deze notitie kunt u contact opnemen met mevrouw F. van Vliet.




         Paraaf:


         Bureau Waardenburg bv is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit
         toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Bureau Waardenburg bv;
         opdrachtgever vrijwaart Bureau Waardenburg bv voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing.

         © Bureau Waardenburg bv / Thermen Bussloo
         Dit rapport is vervaardigd op verzoek van opdrachtgever hierboven aangegeven en is zijn eigendom. Niets uit dit rapport
         mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden d.m.v. druk, fotokopie, digitale kopie of op welke andere
         wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever hierboven aangegeven en Bureau
         Waardenburg bv, noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor
         het is vervaardigd.

         Het kwaliteitsmanagementsysteem van Bureau Waardenburg bv is door CERTIKED gecertificeerd
         overeenkomstig ISO 9001:2008.




   NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2019                                                                  9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>