<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Strategisch kompas: eerste contouren




                         Basisnotitie Strategisch kompas
                         Kernteam Strategisch kompas
                         28-9-2021                     0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Inleiding .......................................................................................3

1.    Lonkend perspectief.................................................................4

2.    Belangrijkste opgaven..............................................................6

3.    Aanpak in opgaven ................................................................10

4. Samenvattend overzicht…………………………………………………………………..24




                                                                                                1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inleiding                                                           Proces
                                                                    Het Strategisch kompas komt in verschillende stappen tot stand.
                                                                    De eerste stap is de analyse van bestaande informatie uit het
Eerste basis                                                        draagvlakonderzoek, de strategische verkenningen en andere
Voor u ligt een eerste basisnotitie voor een nieuw Strategisch      relevante bronnen. De belangrijkste uitkomsten van deze analyse
kompas, Wijchen2035 genaamd. Dit is een groeidocument. De           vormen de grondslag voor deze basisnotitie. In deze fase krijgen
komende periode werken we samen met onze inwoners, partners         we een eerste antwoord op:
en ondernemers aan verdere invulling hiervan met Wijchen2035            • Met welke strategische opgaven en ontwikkelingen we aan
als vergezicht.                                                            de slag moeten en welke voor ons het meest belangrijk
                                                                           zijn;
                                                                        • Hoe we al werken aan deze opgaven, lokaal en regionaal;
Vooraf hieraan                                                          • Wat de context is waarin we werken;
De eerdere strategische visie van Wijchen dateert uit 2007. Begin       • Welke elementen hierin belangrijk zijn om koers te
2020 stopte het traject voor een nieuwe strategische visie, een            houden;
‘Strategisch kompas’, vanwege de mogelijke bestuurlijke fusie           • Wat de positie in de regio is ten aanzien van deze
met de gemeente Druten en vanwege Corona. Tijdens de                       opgaven / ontwikkelingen.
verkenning van de fusie met Druten heeft een
                                                                    Deze basisnotitie vormt een rijke en brede basis voor de
draagvlakonderzoek onder inwoners, ondernemers en partners
                                                                    vervolgstap in het Strategisch kompas: het interactieve proces
plaatsgevonden. Nu de bestuurlijke fusie niet doorgaat, heeft de    met de samenleving. Daarnaast wordt deze notitie in september
gemeente Wijchen behoefte aan een nieuw strategisch kompas.         met de raad gedeeld zodat politieke partijen de inhoud
Op 1 december 2020 heeft de gemeenteraad in een motie               desgewenst kunnen gebruiken voor de verkiezingen.
gevraagd om de uitkomsten van het draagvlakonderzoek in het
strategisch kompas te verwerken. In dit draagvlakonderzoek
hebben vele inwoners, ondernemers en maatschappelijke
organisaties aangegeven wat zij van een gemeente verwachten.

Een begeleidingsgroep met vertegenwoordiging uit de raad, het
college en de ambtelijke organisatie heeft een proces opgesteld
om te komen tot een nieuw strategisch kompas. Dit sluit aan bij
het eerder doorlopen proces en zorgt ervoor dat de waardevolle
input wordt benut die in het kader van het draagvlakonderzoek
naar voren is gekomen.




                                                                                                                                     2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Leeswijzer                                                            Wijchen onderscheidt zich door haar betrokken en bevlogen
In het eerste hoofdstuk staan we stil bij de aftrap van het           inwoners en ondernemers en rijk verenigingsleven. Een
lonkend perspectief van Wijchen in 2035 en een eerste analyse         gemeente als dorp met stadse allure dichtbij Nijmegen en andere
van sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen. In hoofdstuk 2         grote steden als Arnhem en Oss.
benoemen we de belangrijkste strategische opgaven waarmee
we aan de slag moeten. In hoofdstuk 3 zoomen we in op hoe we          Wijchen in de toekomst
nu aan deze opgaven werken, lokaal en regionaal, wat de context       Vanzelfsprekend houden we al het moois van Wijchen uit het
is en welke elementen belangrijk zijn om koers te houden, ook         verleden en heden vast. Maar we willen ook klaar zijn voor de
ten aanzien van de positie in de regio in deze opgaven /              toekomst: ons als mooie gemeente blijven ontwikkelen zodat we
ontwikkelingen.                                                       kunnen doen wat er nodig is. We willen natuurlijk een gemeente
                                                                      zijn waarin we samen met onze inwoners, partners en
Alle informatie is een eerste aftrap. De informatie wordt verder      ondernemers werken aan prettig wonen, werken en leven in onze
aangevuld en ingekleurd op basis van het interactieve proces met      omgeving. En we willen een goede buur zijn en een goede
inwoners, partners en ondernemers. Met hen onderzoeken we             partner in de regio. Zelfbewust treden we kortom de toekomst
wat er nodig is naar 2035 toe.                                        tegemoet, samen met alle samenwerkingspartners. Hoe ziet dit
                                                                      er concreet uit voor Wijchen? Daar gaan we, in een interactief
                                                                      proces met de samenleving, aan werken. Zodat er een
   1. Lonkend perspectief
                                                                      gezamenlijk lonkend perspectief ontstaat waar we aan kunnen
                                                                      gaan werken, met elkaar.
Wijchen nu
Wijchen biedt veel moois. Een rijke en veelbewogen                    SWOT-analyse
geschiedenis, klassieke en moderne kunst, gevarieerde natuur én       Gedurende dit proces vullen we ook een sterkte-zwakteanalyse in
gastvrijheid; dat is Wijchen. Van middeleeuwse kastelen tot           samen met onze inwoners, partners en ondernemers. Vanuit die
kronkelige wandelpaadjes door bossen; van een gezellig centrum        inventarisatie willen we focussen op wat echt nodig is. We zien in
met grote diversiteit aan winkels, cafés en restaurants tot de rust   ieder geval urgenties in de volgende thema’s: Wonen, werken,
van weids natuurschoon. En wat te denken van de vele bedrijven        leven, samenwerken. Deze thema’s vormen de kapstok van deze
en de bedrijventerreinen. U noemt het, Wijchen heeft het.             notitie. Daarnaast willen we ons richten op potenties en kansen
                                                                      benutten. Zoals onderlinge verbondenheid en veerkracht,
Voor een impressie in beeld en geluid:
                                                                      werkgelegenheidscentrum en bruisend winkelcentrum voor de
   • Impressie van Wijchen | Wijchen
                                                                      regio. We willen ons ontwikkelen door te doen. Niet praten over
   • https://wijchenslied.nl/
                                                                      maar samen aanpakken. Daarbij staan we ook stil bij onze rol en
                                                                      onze dienstverlening.


                                                                                                                                      3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>   2. Belangrijkste opgaven                                         75-plussers neemt sterk toe. Ook de individualisering is een
                                                                    landelijke trend die terug te zien is in Wijchen. Het aantal
De wereld om ons heen verandert. Allerlei trends en                 alleenstaande huishoudens ligt wel lager dan het landelijk
ontwikkelingen veranderen de opgaven waar we voor staan en ze       gemiddelde maar het neemt sterker toe. Door de dubbele
veranderen ook de rol van de gemeente. In de volgende               vergrijzing en de ontgroening komt er veel druk te staan op onze
paragrafen benoemen we de opgaven die het meest belangrijk          opgaven zoals wonen, zorg en voorzieningen. Hierover verderop
voor ons zijn om mee aan de slag te gaan. In bijlage 1 kunt u       meer.
meer lezen over de analyse die daaraan vooraf is gegaan.

    A. Vergrijzing en ontgroening
De samenstelling van de bevolking verandert. Het aantal ouderen
neemt de komende jaren sterk toe en het aantal jongeren daalt.
Ook worden de huishoudens steeds kleiner. Dit komt onder meer
door individualisering waardoor mensen vaker en langer alleen
wonen en door een toename in scheidingen. We zien vooral een
sterke stijging bij de 65-plussers en in de leeftijdsgroep 25-45
jaar.

Landelijke trends in woonwensen voor ouderen kunnen ook in
Wijchen impact hebben, zoals collectief wonen in
woongemeenschappen, gemengde woonvormen met een mix van
                                                                    Een andere belangrijke ontwikkeling is de prognose dat de
bewoners met en zonder een zorgvraag, samen wonen (maar
                                                                    bevolking op termijn afneemt in Wijchen. In 2050 wonen er naar
niet samenwonen). De meeste vernieuwende initiatieven brengen
                                                                    schatting 39.480 mensen in Wijchen. Dit is evenveel als in 2005.
uitdagingen met zich mee. Dit verdient extra aandacht om toch
innovatie mogelijk te maken en zo aan te sluiten bij wat
initiatiefnemers willen realiseren.

De landelijke trends in cijfers zien we ook terug in Wijchen. Het
aantal ouderen in Wijchen ligt echter al hoger en het aantal
jongeren ligt al lager dan het landelijk gemiddelde. Dit betekent
dat de verdere vergrijzing en ontgroening zeker een ontwikkeling
is waarmee we rekening moeten houden. Vooral de groep van

                                                                                                                                   4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                  We hebben nu maar ook op de lange termijn een opgave als het
                                                                  gaat om het huisvesten van bijzondere doelgroepen zoals
                                                                  arbeidsmigranten, spoedzoekers (mensen waarvoor op zeer korte
                                                                  termijn huisvesting noodzakelijk is), vergunninghouders
                                                                  (statushouders) en kwetsbare groepen (uitstroom uit
                                                                  maatschappelijke opvang en jeugdhulp). Ons huidig
                                                                  woningaanbod is hiervoor niet passend en/of toereikend. En we
                                                                  moeten blijven aansluiten bij de (veranderende) vraag en dat in
                                                                  een moeilijke woningmarkt.

Anders wonen

Doordat we vergrijzen en ontgroenen en individualiseren zijn er
andere woningen en meer woningen nodig. Er is nu een tekort
aan geschikte woningen om al deze huishoudens te kunnen
huisvesten. Denk o.a. aan meer starterswoningen voor jongeren,
meer 1-persoonswoningen en meer levensloopbestendige
woningen, meergeneratiewoningen, woonzorg-combinaties voor
onder meer ouderen. Dit alles zowel in koop als huur.

Flexibele woonvormen kunnen ook een uitkomst bieden. Denk
aan tijdelijke woningen of woningen die aangepast kunnen              B. Nieuwe economieën, ander werk
worden, bijvoorbeeld van 2 kleine woningen 1 maken. Op dit        We worden meer en meer een kenniseconomie met een sterke
moment zijn er, in vergelijking met gemiddeld in Nederland,       focus op dienstverlening, automatisering en robotisering. Dit
weinig kleine woningen in de gemeente Wijchen aanwezig. Dit       zorgt ervoor dat er banen zullen verdwijnen. Vooral voor
past bij de groeikern die Wijchen in een bepaalde periode is      praktisch opgeleiden (voorheen lager opgeleiden genoemd),
geweest. Maar dit betekent dat ons huidige aanbod niet goed       hoewel daar nu nog een tekort aan is. Anderzijds zorgen deze
aansluit bij de toekomstige ontwikkelingen naar meer              trends ervoor dat ook nieuwe banen ontstaan, vooral voor
éénpersoonshuishoudens. De opgave die er ligt heeft               theoretisch opgeleiden (voorheen hoger opgeleiden genoemd).
nadrukkelijk niet alleen betrekking op nieuwbouwwoningen maar     En nieuwe sectoren die snel aan belang winnen zoals
ook op bestaande woningen en wijken.                              duurzaamheid vragen om arbeidskracht. Hierdoor ontstaat er een
                                                                  mismatch in vraag en aanbod op de arbeidsmarkt.


                                                                                                                               5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                        C. Andere netwerken en rollen
In de gemeente Wijchen zijn veel bedrijven gevestigd. Het          In de huidige netwerksamenleving organiseren mensen zich op
grootste gedeelte van deze bedrijven is actief in de zakelijke     andere manieren en mensen zijn mondiger dan ooit. Bedrijven,
dienstverlening, recreatie en toerisme, handel en de industrie.    organisaties en inwoners nemen vaker zelf het heft in handen;
Het aantal banen per 1000 inwoners ligt in de gemeente Wijchen     individueel en met elkaar, in kleine en grote sociale verbanden,
gemiddeld lager dan het landelijk en het regionaal niveau. Dit     offline en online. Ook organiseren mensen zich vaak op andere
betekent dat Wijchen voor arbeid van de regio afhankelijk is.      wijze. Bijvoorbeeld meer in organische netwerken en tijdelijke
Kijkend naar de beroepsbevolking (de mensen die een betaalde       verbanden in plaats van de bekende, traditionele structuren en
baan hebben) scoort Wijchen ook lager dan regionaal gezien. Wel    netwerken zoals bijvoorbeeld een dorpsraad of vereniging.
hebben de inwoners in de gemeente Wijchen gemiddeld een
hoger besteedbaar inkomen dan mensen in de regio en landelijk.     Als gemeente hebben we de ambitie om aan te sluiten bij wat er
                                                                   buiten gebeurt en eigenaarschap bij inwoners en partners te
Ook in Wijchen zien we de trend terug van nieuwe economieën        stimuleren. Dit betekent dat ook onze rol als gemeente
zoals de groei in de vrijetijdseconomie en de start van de         verandert. De rol van de gemeente verandert van
circulaire economie. We worden steeds meer een deeleconomie.       ‘probleemoplosser’ naar ‘procesregisseur’ waarin zij wendbaar en
De deeleconomie lijkt in Wijchen nog in de kinderschoenen te       met lange termijnperspectief stuurt.
staan. In een deeleconomie consumeren, produceren en
verhandelen mensen onderling producten, diensten, kennis en
geld. Dit wordt gefaciliteerd door digitale marktplaatsen en
coöperatieven. We betalen niet langer voor bezit van, maar voor
de toegang tot diensten en goederen. Vooral jongeren zijn steeds
meer gericht op een deeleconomie.

Naast nieuwe economieën verbreedt de discussie zich steeds
meer naar inzetten op brede welvaart. Mede ook door de
coronacrisis. Waar binnen economie eerder de focus lag op groei
van het bruto binnenlands product, wordt welvaart nu steeds
meer gezien als een breder concept, waarin het welbevinden van
mensen centraal staat.




                                                                                                                                      6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    D. Tweedeling samenleving                                               komen er gelukkig ook steeds meer initiatieven (lokaal, regionaal
Daarnaast zien we dat de tweedeling in de samenleving steeds                of landelijk) die zich inzetten op preventie. Denk aan in beweging
groter wordt. Steeds meer mensen hebben moeite om mee te                    blijven, het voorkomen van eenzaamheid of valpreventie. Het is
doen in de samenleving en het wantrouwen richting de overheid               belangrijk om deze initiatieven te benutten.
neemt toe. De coronacrisis heeft deze gevoelens en tweedeling in
de samenleving nog eens uitvergroot. Er zijn nieuwe
ongelijkheden ontstaan, die kwetsbaren kwetsbaarder maakt en
‘nieuwe kwetsbaren’ creëert.




                                                                                F. Duurzaamheid en klimaatverandering
                                                                            De klimaatverandering gaat sneller dan verwacht. Het jaar 2021
                         Uit het onderzoek ‘Waar staat je gemeente?’ 2020
                                                                            heeft laten zien wat klimaatverandering doet. De overstromingen
                                                                            door hevige regenval in de zomer en grootschalige bosbranden in
    E. Preventie en maatwerk in de zorg
                                                                            vele delen van Europa richten voor miljarden euro’s schade aan.
Om de zorg betaalbaar te houden, ook in de toekomst, is het
                                                                            Extra maatregelen en meer regie zijn nodig. We moeten daarom
belangrijk om meer in te zetten op preventie en maatwerk.
                                                                            zo snel mogelijk van de fossiele energie af en tegelijkertijd onze
Doordat we steeds ouder worden en bijvoorbeeld langer thuis
                                                                            leefomgeving aanpassen aan het veranderend klimaat.
blijven wonen, neemt de zorgvraag toe en wordt de zorgvraag
anders. Ouderen verwachten bijvoorbeeld steeds vaker zorg                   De Nederlandse overheid wil klimaatverandering tegengaan en
dichtbij huis en zwaardere zorg aan huis. Dit heeft veel impact op          heeft als doel gesteld om in 2030 49% minder CO2-uitstoot te
de rol van de gemeente. Naast zorginnovatie en maatwerk                     realiseren (ten opzichte van 1990). Ook moet in 2050 de

                                                                                                                                             7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>energievoorziening bijna helemaal duurzaam, fossielvrij en CO2-      Deze nieuwe oplossingen bieden soms ook voor kwetsbare
neutraal zijn.                                                       inwoners goede oplossingen. Zo heb je met een virtuele
                                                                     assistent, chatbot sneller een antwoord dan met het uitpluizen
In Wijchen wordt er al op vele manieren samen met inwoners,          van de informatie op een website. Ook een korter antwoord. En
partners en ondernemers gewerkt aan de transitie naar een            in diverse talen.
schone energievoorziening en het verminderen van het gebruik
van fossiele brandstoffen. Daarbij kun je denken aan het             Datagedreven werken is een andere opgaven waar we voor
verduurzamen van gebouwen en bedrijventerreinen. Schone              staan. Goede data kan ons helpen in het maken van goede
energie opwekken met bijvoorbeeld zonnepanelen en                    keuzes op de korte en langere termijn. Maar met goede data ben
windmolens. Meer maatregelen op het gebied van                       je er nog niet. Het betekent ook dat je mensen nodig hebt die
klimaatadaptatie zoals meer groen en daarmee meer verkoeling         deze data kunnen analyseren en gebruiken. Omdat er zoveel
en biodiversiteit in de wijken en meer opvang en afvoer van          digitale gegevens wordt verzameld, wordt er ook steeds meer
overtollig regenwater bij hoosbuien. Of alternatieve vormen van      aandacht besteed aan informatieveiligheid, de bescherming van
schoon vervoer met bijvoorbeeld snelfietsroutes, inzet op            persoonsgegevens (privacy) en digitale vaardigheden van
elektrische fietsen en auto’s en meer laadpalen. Ook verantwoord     ambtenaren. Bij het toepassen van data maken algoritme en
ondernemen en circulaire economie horen hierbij.                     kunstmatige intelligentie steeds vaker onderdeel uit van de
                                                                     publieke en politieke discussie.
Hoewel er al hard gewerkt wordt, is de opgave ook nog groot. Als
we kijken naar het aandeel hernieuwbare energie in Wijchen, dan      Om niet achter te lopen met digitalisering en de mogelijkheden
is dat lager dan het landelijk gemiddelde.                           hierin optimaal te benutten, is het belangrijk om als gemeente
                                                                     Wijchen aangehaakt te blijven bij de ontwikkelingen.
    G. Digitalisering
Naast een netwerksamenleving ontwikkelt Nederland zich naar             3. Aanpak in opgaven
een informatiesamenleving. Sinds het uitbreken van de
coronacrisis is digitalisering in een versnelling terechtgekomen.    In het vorige hoofdstuk heeft u kunnen lezen wat de
Technologische innovaties gaan heel snel. Door deze                  belangrijkste strategische opgaven zijn als we kijken naar de
digitalisering verandert niet alleen de werkwijze van de overheid.   trends en ontwikkelingen die spelen. Landelijk, regionaal of
Ook de opgaven veranderen. Inwoners verwachten, ook van de           lokaal. In dit hoofdstuk zoomen we in hoe we werken aan deze
gemeente, een bepaald niveau van digitale dienstverlening. Maar      opgaven, lokaal en regionaal, wat de context is en welke
daarbij speelt ook de vraag of alle inwoners voldoende kunnen        elementen belangrijk zijn om koers te houden, ook ten aanzien
meedoen in de informatiesamenleving die we zijn? Met nieuwe          van de positie in de regio in deze opgaven/ ontwikkelingen.
vormen van dienstverlening kunnen inwoners, partners en
ondernemers steeds vaker online en 24/7 geholpen worden.             Dit werken we uit in de volgende thema’s:

                                                                                                                                      8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>   •   Wonen                                                      partners binnen Wijchen en ook met regionale
   •   Werken                                                     samenwerkingspartners (regiogemeenten, provincie).
   •   Leven
   •   Samenwerken                                                Versnelling woningbouw
                                                                  We willen bouwen. We willen de lopende projecten versneld
In het interactief proces met inwoners, partners en ondernemers   realiseren om meer balans in vraag en aanbod in de
geven we hier verder inkleuring aan en werken we uit wat we       woningmarkt te brengen. We staan voor een aanzienlijke
willen doen richting 2035 toe.                                    woningbouwopgave. De gemeente Wijchen heeft, conform de
                                                                  Woonagenda Subregio Nijmegen e.o. 2020-2030, een opgave
                                                                  van grofweg 1500 woningen voor de komende 10 jaar. Tegelijk is
                                                                  geconstateerd dat het opgelopen woningtekort in de regio hoger
                                                                  is dan eerder gedacht, waardoor een extra versnelling van de
                                                                  woningbouwopgave noodzakelijk is. We zijn en blijven aan de
                                                                  slag met het transformeren naar en realiseren van
                                                                  toekomstbestendige woonwijken, aansluitend bij de kwantitatieve
                                                                  en kwalitatieve ambities van de gemeente Wijchen op het gebied
                                                                  van ruimtelijke kwaliteit, duurzaamheid, leefbaarheid en
                                                                  mobiliteit. We vinden het belangrijk om marktpartijen
                                                                  medeverantwoordelijkheid te laten nemen in de woonopgave. De
                                                                  woonopgave is immers een gezamenlijke verantwoordelijkheid
                                                                  van overheden en marktpartijen.

                                                                  Meer diversiteit woningmarkt
   A. Wonen                                                       We willen meer diversiteit, meer kwalitatieve, betaalbare en
Doordat we vergrijzen en ontgroenen en het individualisme in de   geschikte huizen bouwen voor jongeren, starters en 1 persoon
samenleving toeneemt, zijn er meer woningen nodig maar ook        huishoudens. Ook hebben ouderen er behoefte aan om langer
andere soort woningen en woonomgevingen. De woonwensen            zelfstandig te kunnen blijven wonen; met aanpassingen in hun
veranderen. Zo is er nu een tekort aan geschikte woningen om al   huidige woning of in nieuw aanbod, waar ze naar kunnen
deze huishoudens te kunnen huisvesten. Ook door                   doorstromen, waardoor hun woning op de markt komt voor
maatschappelijke ontwikkelingen is en blijft aandacht voor de     andere woningzoekenden. Deze doorstroming zorgt voor
huisvestingsvraag van de eerdergenoemde bijzondere                verhuisbewegingen die er voor zorgen dat mensen passend bij
doelgroepen noodzakelijk. De lastige situatie op de woningmarkt   hun leefsituatie kunnen wonen.
speelt daarbij een rol. We werken aan oplossingen, samen met

                                                                                                                                 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Om meer diversiteit aan te brengen, willen we ook inzetten op
het mogelijk maken van nieuwe woonvormen. Met vernieuwing,
herontwikkeling diversiteit, herkenbaarheid en identiteit binnen
en tussen de verschillende wijken en dorpen willen we ervoor
zorgen dat onze woonomgeving wordt versterkt. We moeten
daarbij rekening houden met de (kwantitatieve en kwalitatieve)
woningbouwbehoefte en afspraken die we met regiogemeenten
hebben gemaakt in de Woondeal Arnhem-Nijmegen. Naast
afspraken over aantallen, kent de Woondeal ook afspraken over
betaalbaarheid (50% te realiseren sociale en middeldure huur en
goedkope en betaalbare koop tot de NHG-grens), groen en
circulair, leefbaarheid, verstedelijking en gebiedsontwikkeling en
specifieke doelgroepen.

De gemeente Wijchen heeft in het kader van de Woondeal vier
                                                                      Aantrekkelijke, groene en gezonde woonomgeving
ontwikkellocaties aangedragen, waaronder Wijchen West. De
                                                                      In relatie tot woongenot en verduurzaming vinden we het
Woondeal heeft betrekking op de periode tot 2030. Over de
                                                                      belangrijk om een aantrekkelijke, groene en gezonde
periode daarna vindt er afstemming plaats in het regionaal
                                                                      woonomgeving te creëren. Een goed onderhoud van openbare
overleg over de verstedelijkingsstrategie. Deze
                                                                      ruimte, krachtig groen herstel met meer ruimte voor
verstedelijkingsstrategie draait om het faciliteren van de groei in
                                                                      biodiversiteit en klimaatadaptatie, hoort hierbij. Daarnaast
de regio én het tegelijkertijd versterken van de leefkwaliteit. Het
                                                                      zorgen we voor een schone leefomgeving met zo min mogelijk
gaat dan niet alleen om wonen, maar ook over verstedelijking,
                                                                      overlast. De omgevingswet ondersteunt deze ambities: die wet
economie, bereikbaarheid, groen en leefbaarheid. Na de
                                                                      bundelt en vereenvoudigt de regels voor ruimtelijke projecten.
versnellingsopgave (na 2030) is er nog steeds een flinke
                                                                      Met behulp van 1 digitaal loket wordt het makkelijker om
regionale woningbouwopgave. Vandaar de
                                                                      ruimtelijke projecten te starten.
verstedelijkingsstrategie. Ook de regionale samenwerking in de
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, met daarbinnen de
opgave van de Groene Groeiregio, gaat over meer dan alleen
wonen.




                                                                                                                                       10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                        Uit het onderzoek ‘Waar staat je gemeente?’ 2020

Energietransitie en opwekken duurzame energie
We willen inwoners, partners en ondernemers stimuleren hun
bijdrage te leveren in de duurzaamheidsopgave. Dit kan in kleine
stappen zoals meer, energiebesparende maatregelen, vaker
isolatie toepassen en andere ‘no regret’ maatregelen. Bij
nieuwbouw is het uitgangspunt altijd aardgasvrije, energie                 De provincie Gelderland is ambitieus met het Gelders
neutrale en circulair gebouwde nieuwbouw. Daarnaast werken we              Energieakkoord. Dit leidt ook tot versnelling. De Groene
aan een visie op de transitie naar een aardgasloze bestaande               Metropoolregio is het platform om de gezamenlijke ambities waar
woningvoorraad en utiliteitsgebouwen.                                      te maken. Informeel is er ook regelmatig afstemming in het land
                                                                           van Maas en Waal en Rijk van Nijmegen hierover. De rol van de
Als gemeente werken we aan de uitvoering van de Regionale                  Milieusamenwerking en Afvalverwerking Regio Nijmegen (MARN)
Energie Strategie Arnhem Nijmegen (RES- maatregelen) door                  gaat mogelijk een grotere rol spelen in de energietransitie.
gezamenlijk met provincie, partnergemeenten en andere partijen
een bod te doen aan het Rijk van 1,65 TWh aan schone energie               Goede bereikbaarheid
uit zonneparken, zonnepanelen op grote daken en                            Om ervoor te zorgen dat we een aantrekkelijke ‘woongemeente’
windmolenparken. In het energieplan is de ambitie opgenomen                blijven, werken we aan een goede bereikbaarheid. Gelukkig
om minimaal 30 hectare aan zonneparken te realiseren in 2023.              hebben we een treinstation. Goed openbaar vervoer is en blijft
Dit is 1,2% van het grondgebied van de gemeente. Naast                     belangrijk. Ook naar de kernen toe. Daarnaast werken we aan
grootschalige zonne-energie willen we ook duurzame                         een station in Wijchen West. Het openbaar vervoer biedt helaas
energieprojecten realiseren met windenergie, water en                      niet altijd en voor iedereen soelaas. Hiervoor is het belangrijk om
bodemwarmte.                                                               in te zetten op MaaS: mobility as a service. MaaS gaat om het
                                                                           plannen, boeken en betalen van al het mogelijke vervoer deur tot
                                                                           deur via apps. Bijvoorbeeld een treinreis die wordt gecombineerd

                                                                                                                                           11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>met een deelfiets, -auto, -scooter, tram, of taxi. Op deze manier   Ook het blijven leren vinden we belangrijk zodat er voldoende
wordt de mobiliteit verbeterd en sluit het reizen aan op de         geschoold personeel is voor onze lokale bedrijven. We zorgen
wensen van de reiziger. Naast deze nieuwe vervoersvormen            voor een goede aansluiting met het onderwijs en stimuleren dat
willen we het gebruik van elektrische auto’s en fietsen             bedrijven investeren in blijven leren. Op deze manier zorgen we
stimuleren. Dit betekent o.a. dat we inzetten op voldoende          ervoor dat vraag en aanbod van personeel zo veel mogelijk in
laadpalen en snelfietsroutes.                                       balans blijft. Ook in relatie tot nieuwe vaardigheden, beroepen.

    B. Werken
We worden meer en meer een kenniseconomie met een sterke
focus op dienstverlening, automatisering en robotisering.
Hierdoor ontstaat er een mismatch in vraag en aanbod op de
arbeidsmarkt. Naast nieuwe economieën verbreedt de discussie
zich steeds meer naar inzetten op brede welvaart. Het is dus van
belang om onze lokale economie in een bredere context te zien.
Niet alles willen we en kunnen we lokaal aanpakken. We willen
zowel inzetten op het creëren van vooruitgang van ‘onderop’
(lokaal) met het slim aanhaken op kansen en ontwikkelingen van
‘bovenaf’ (Groene Metropoolregio, Rijk van Nijmegen, Provincie
Gelderland of landelijk). Met een uitvoeringsprogramma geven
we hier invulling aan. De uitdaging is om de plannen goed op
elkaar af te stemmen en hier alle partijen in mee te nemen.

Arbeidsmarkt waar iedereen mee kan doen
We willen een arbeidsmarkt bieden waar iedereen mee kan doen.
Dit betekent dat we waar nodig een extra zetje geven.               Nieuwe economieën en bruisend centrum in de regio
Bijvoorbeeld met een programma van training, coaching, taal en      We stimuleren nieuwe economieën en zetten in op circulaire
sportlessen waarbij mensen door Werkfit worden geactiveerd          economie, vrijetijdseconomie, deeleconomie en de technische
naar werk. Of door hulp van de participatiecoach waarin mensen      maakindustrie. We vinden het belangrijk om onze winkelgebieden
worden bemiddeld naar vrijwilligerswerk en dagbesteding zodat       toekomstbestendig te houden en mensen te verleiden om
ze later makkelijker een baan vinden. We intensiveren de            Wijchen vaker en langer te bezoeken. Voor het centrum hebben
samenwerking met lokale ondernemers en het werkbedrijf om           we een toekomstvisie opgesteld en voor recreatie en toerisme
uitstroom uit de bijstand te bevorderen.                            een uitvoeringsprogramma. Zo vinden we het belangrijk om de


                                                                                                                                   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>beleving van het rivierenlandschap te versterken. Ook verbinden
we de wandel- en fietsroutes met onze ondernemers in de horeca
en cultuur en we stimuleren het ondernemerschap in de
vrijetijdseconomie. O.a. met meer logeeraanbod en dagrecreatie.

Integrale aanpak vestigingsklimaat voor bedrijven
Om de economie krachtig te houden, is het belangrijk dat we
voldoende aantrekkelijk zijn voor bedrijven en de kwaliteit van
de werklocaties op peil houden. Hiervoor verduurzamen we de
bedrijventerreinen en werken we aan toekomstbestendige
bedrijventerreinen met goede bereikbaarheid en aantrekkelijke
openbare ruimte. Concreet werken we aan doorontwikkeling van
Bijsterhuizen, revitalisering van bedrijventerrein Wijchen oost en
een station in Wijchen West? Het is belangrijk dat er voldoende
ontwikkelingsruimte en bedrijfskavels zijn voor onze
                                                                     Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen
ondernemers. Bij het aantrekken van nieuwe bedrijven is het
                                                                     In de regio Arnhem Nijmegen werken gemeenten samen aan de
belangrijk dat zij op een bepaalde manier verbonden zijn met de
                                                                     ambities en positionering van het gebied als dé groene
regio of de huidige economie. Ook zetten we in op het versterken
                                                                     metropoolregio. Verder is het belangrijk om aan te sluiten bij de
van het netwerk tussen gemeente en bedrijventerreinen.
                                                                     ambities in de regio Arnhem-Nijmegen op het gebied van Food,
                                                                     Health en Energy.

                                                                         C. Leven
                                                                     De veranderende demografie, dubbele vergrijzing en tweedeling
                                                                     in de samenleving zijn van grote invloed op het (samen) leven in
                                                                     de gemeente Wijchen.

                                                                     Aantrekkelijk leven met goede voorzieningen
                                                                     We vinden het belangrijk dat gemeente Wijchen een
                                                                     aantrekkelijke plek is om te leven. Met goede sociale
                                                                     verbondenheid, goede voorzieningen zoals een bruisend centrum,
                                                                     rijk verenigings- en cultureel leven, mooie sport- en dorpshuis
                                                                     voorzieningen en sterke wijken en kernen. Zo stimuleren we

                                                                                                                                     13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>initiatieven van inwoners door geld hiervoor beschikbaar te
stellen zoals de meedenkertjes en het buurtfonds.

Inclusieve samenleving
We streven ernaar dat iedereen goed mee kan doen in de
samenleving. Dit betekent mee kunnen doen op het gebied van
wonen, werken, samenleven, leren, sporten en andere vormen
van vrijetijdsbesteding zoals cultuur en recreatie. Dit geldt voor
jong tot oud én voor mensen met een ziekte of beperking of voor
mensen die in armoede leven of die nieuw in Nederland zijn.
                                                                                             Uit het onderzoek ‘Waar staat je gemeente?’ 2020
Maar ook bijvoorbeeld in een informatiesamenleving en online.
Samen met onze inwoners en partners werken we aan een meer
                                                                     Duurzame zorg met preventie en maatwerk
inclusieve samenleving. Hiervoor stellen we o.a. een inclusie
                                                                     We zetten zoveel mogelijk in op preventie om zwaardere en
agenda op. En we werken samen met zorg- en welzijnspartijen
                                                                     daardoor duurdere zorg te voorkomen. En om de zorg betaalbaar
zoals MeerVoormekaar aan een dementievriendelijke gemeente.
                                                                     te houden. Zo stimuleren we dat inwoners naar elkaar omkijken
                                                                     en elkaar helpen en dat ze bijvoorbeeld een beroep kunnen doen
Omkijken naar elkaar
                                                                     op ervaringsdeskundigen, lotgenoten of contactgroepen. We
We vinden het belangrijk dat inwoners naar elkaar omkijken en
                                                                     zorgen ervoor dat de weg naar ondersteuning zo licht mogelijk,
elkaar helpen. Op deze manier willen we eenzaamheid tegengaan
                                                                     eenvoudig en dichtbij te bereiken en te verkrijgen is.
en onderlinge hulp stimuleren. Zo kunnen mensen langer thuis
wonen en worden mantelzorgers ondersteund. Ook in de nieuwe
                                                                     De maatschappij is de laatste jaren steeds individueler geworden
netwerksamenleving waarin mensen, sociale verbanden zich
                                                                     en de nadruk ligt op het opeisen van de beste ondersteuning.
anders, minder traditioneel vormen. En als dat nodig is, staan
                                                                     Hier proberen we met bovenstaand aanbod een verandering in te
hulpverleners van onze partners en de gemeente klaar om mee
                                                                     verkrijgen. Daarnaast zetten we kortdurende ondersteuning in
te denken en oplossingen te bieden. We stimuleren dat er vrij
                                                                     vanuit het sociaal wijkteam. Met een coachende
toegankelijke hulp wordt aangeboden aansluitend op de behoefte
                                                                     ondersteuningsstijl willen we inwoners vaardig maken in het
van onze inwoners.
                                                                     (weer) zelf oppakken van hun leven en de weg vinden naar
                                                                     reguliere verenigingen en vrij toegankelijk aanbod. Indien de
                                                                     problematieken te zwaar zijn voor dit aanbod indiceren we
                                                                     specialistische zorg zo licht als mogelijk en zo zwaar als
                                                                     noodzakelijk. Ook bij deze specialistische zorg (WMO en
                                                                     Jeugdwet) dragen we er zorg voor dat er afgeschaald kan worden

                                                                                                                                          14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>naar lichtere ondersteuning vanuit ons vrij toegankelijk aanbod.     We richten ons op zorginnovatie en stimuleren initiatieven die
We stimuleren de zorgaanbieders om samen met ons te werken           zorgen voor een meer gezonde leefstijl voor inwoners. Hierbij is
aan innovatie en verbetering van zorg zodat er sprake is en blijft   extra aandacht voor kwetsbare doelgroepen waardoor we
van een goed aanbod voor alle kwetsbare inwoners en er samen         gezondheidsverschillen verkleinen. Zo maken we samen met o.a.
wordt gewerkt in de keten.                                           inwoners, MeerVoormekaar en de GGD afspraken in een
                                                                     ‘preventieakkoord’. Daarmee ondersteunen we activiteiten die
Doordat we steeds ouder worden en bijvoorbeeld langer thuis          bijdragen aan gezond gewicht, een rookvrije generatie of het
blijven wonen, neemt de zorgvraag voor deze doelgroep toe. We        terugdringen van problematisch alcoholgebruik. Met educatieve
moeten de schaarste verdelen en innoveren om ook in de               programma’s en voorlichting investeren we samen met de GGD
toekomst betaalbare en goede zorg te kunnen blijven bieden. Bij      en het onderwijs en de kinderopvang in een gezonde start voor
zorg voor ouderen stimuleren we een goede, betere afstemming,        onze jeugd, thuis en op school. En met de omgevingswet zorgen
samenwerking tussen hulpverleners zodat er geen overlap              we ervoor dat bij gebiedsontwikkelingen de leefomgeving
ontstaat maar er aanvullend aan elkaar waar nodig zorg geboden       gezonde keuzes en gezond gedrag stimuleert. Bijvoorbeeld door
kan worden.                                                          te zorgen voor voldoende beweegmogelijkheden zoals een skate
                                                                     baan of een pumptrackbaan. Of het aantrekkelijk maken om te
                                                                     wandelen of fietsen en de auto te laten staan.




                                                                                                                                   15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Verder zorgen we met goede tussentijdse monitoring, evaluatie      hiervoor te groot zijn, zorgen we met deskundigheid vanuit het
en goed contractbeheer ervoor dat de kosten niet te hoog           sociaalwijkteam voor een juiste zorg inzet.
worden. Dit doen we zodat we zowel inhoudelijk als financieel
grip hebben op welzijn en zorg. Door gedegen analyses kunnen       We zorgen ervoor dat jeugdoverlast en de problematiek in beeld
we inhoudelijke programma’s verbeteren en ontwikkelen en           zijn en aangepakt worden. Met een rijk activiteitenaanbod zorgen
bijsturen indien nodig. Samen met de aanbieders van zorg           we ervoor dat jongeren zich kunnen ontwikkelen. Bijvoorbeeld
werken we aan deze inhoudelijke ontwikkelingen in perceel          met verenigings- en cultureel aanbod en activiteiten in brede
gesprekken en in de contract gesprekken. Met de regio werken       scholen en buurt- en dorpshuizen. Voor een meer specifieke
we op verschillende thema’s met betrekking tot gezondheid          groep jongeren waarbij er sprake is van overlast gevend of
welzijn en zorg samen. Op deze wijze maken we optimaal             risicovol gedrag hebben we het Hiernaast van MeerVoormekaar.
gebruik van elkaars kennis en capaciteit en zorgen we voor een     Als er sprake is van geldgebrek dan kunnen de kinderen toch
genoegzaam aanbod van zorg ( WMO en Jeugdwet) voor onze            meedoen aan de activiteiten dankzij financiële ondersteuning van
inwoners lokaal, in de regio en op landelijk niveau.               Stichting Leergeld.

Speciale aandacht voor de jeugd
De jeugd is onze toekomst en soms in hun situatie kwetsbaar.
We streven ernaar dat alle jeugdigen opgroeien in een veilige
omgeving waarin zij kansen krijgen om zich goed te ontwikkelen.
We ondersteunen o.a. ouders hierin met opvoedondersteunings-
programma’s of steunvormen zoals buurtgezinnen, ambulante
ondersteuning, pleegzorg, gezinshuizen, verblijfsvoorzieningen
als thuis wonen niet meer gaat.

We geven aandacht aan positieve gezondheid en mentale
weerbaarheid van jeugdigen. Dit doen we door duidelijk te
maken dat hobbels in opgroeien erbij horen en overwonnen
kunnen worden. Dit doen we in samenwerking met jeugdigen en
hun ouders en met de kinderopvang, het onderwijs, welzijn,
huisartsen, het sociaal wijkteam en zorgaanbieders. We
organiseren hiervoor informatiebijeenkomsten, cursussen en
groepen waarbij we inzetten op zelfversterking. Indien de zorgen   Het schoolmaatschappelijke werk is een onderdeel van het
                                                                   sociale wijkteam en is erop gericht om samen met het onderwijs,


                                                                                                                                    16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>de jeugdigen en hun ouders binnen en buiten school tot             Sterke buurten, wijken en kernen
oplossingen te komen indien er sprake is van een probleem. Op      Een sterke buurt, wijk of kern is belangrijk om de uitdagingen en
deze wijze kunnen we preventief en tijdig problemen en             opgaven aan te pakken waarvoor we staan. Wij werken o.a. al
knelpunten opsporen en goede arrangementen voor kinderen           met wijkbeheerders en dorpsondersteuners. Daarnaast
vanuit onderwijs en zorg organiseren.                              investeren we in specifieke gebieden omdat ze extra aandacht
                                                                   vragen. Zoals bijvoorbeeld Hart van Zuid waarin we zowel op
Armoede voorkomen                                                  sociaal als fysiek vlak werken aan versterking van de wijk, de
We streven ernaar dat armoede wordt voorkomen en dat               voorzieningen, de onderlinge verbondenheid en leefbaarheid.
schuldhulpverlening voor alle inwoners toegankelijk is. We         Meer integraal werken en vanuit de bedoeling is een belangrijke
richten ons hierbij op een samenhangend hulpaanbod van             opgave hierin. Evenals ervoor zorgen dat alle belangen goed
preventie tot nazorg. Dit doen we om ongelijkheid in kansen en     vertegenwoordigd zijn in de samenwerkingen. Goede
tweedeling in de samenleving tegen te gaan. Via vroegsignalering   inwonersparticipatie hoort hier ook bij. Hierover meer in het
willen we meer inwoners met beginnende betaalproblemen snel        volgende hoofdstuk ‘samenwerken’.
passende hulp aanbieden. We communiceren actief en gericht
hierover. Bijvoorbeeld specifiek op jongeren of een
levensgebeurtenis als scheiding die voor financiële problemen
kan zorgen. Door meer integraal te werken, kunnen we sneller
helderheid geven over toelating tot schuldhulpverlening en we
werken aan een betere samenwerking met onze ketenpartners.

Veilige leefomgeving
We vinden het belangrijk dat we zorgen voor een veilige
leefomgeving. We investeren o.a. in sociale veiligheid,
straatcoaches en ondermijning. Zo organiseren we bijvoorbeeld
de week van de veiligheid en het project ‘Ouders voor ouders’.
Inwoners en professionals weten waar zij signalen van onveilige
situaties en zorgen kunnen delen. Zo hebben we tegenwoordig
een aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en complexe
echtscheidingen. Ook als mensen zorg mijden maar geholpen
moeten worden omdat ze een gevaar zijn voor zichzelf of
anderen helpen we. Bijvoorbeeld via het regieteamoverleg en/of
een bemoeizorgtraject.


                                                                                                                                  17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>    D. Samenwerken                                                          systemen en processen. Doen wat nodig is. Hierin investeren we
In de huidige netwerksamenleving organiseren mensen zich op                 op verschillende manieren. O.a. met scholing van onze
andere manieren en mensen zijn mondiger dan ooit. Bedrijven,                medewerkers en met pilots als Hart van Zuid. Op dit vlak spelen
organisaties en inwoners nemen vaker zelf het heft in handen.               er zowel regionaal als landelijk allerlei initiatieven waarbij we
Dit betekent dat ook onze rol als gemeente verandert. De rol van            kunnen aansluiten. Denk bijvoorbeeld aan kennisprogramma’s en
de gemeente verandert van ‘probleemoplosser’ naar                           subsidieregelingen. Voor Hart van Zuid zijn we hiermee al aan de
‘procesregisseur’ waarin zij wendbaar en met lange                          slag.
termijnperspectief stuurt. Een Strategisch kompas helpt daarbij.




                         Uit het onderzoek ‘Waar staat je gemeente?’ 2020

Inwonersparticipatie versus overheidsparticipatie
Als gemeente willen we werken ‘vanuit de bedoeling’: onze
inwoners, ondernemers en partners staan centraal. We willen
aansluiten bij wat er buiten gebeurt en het eigenaarschap bij                                        Uit het onderzoek ‘Waar staat je gemeente?’ 2020
inwoners en partners stimuleren. Inwonersparticipatie is niet
nieuw. Wel is het continue aan verandering onderhevig. Waar het             Vernieuwing lokale democratie
eerst vooral ging over inwonersparticipatie waarbij inwoners op             Bovenstaande ontwikkeling is ook direct van invloed op de rol
verschillende manieren bij beleid betrokken wordt, vindt er nu              van de lokale democratie. Het wantrouwen richting de overheid
steeds vaker overheidsparticipatie plaatst. Inwoners starten zelf           neemt toe. En niet iedereen doet mee. Hierdoor staat de rol van
een maatschappelijk initiatief en vragen de gemeente om mee te              de gemeenteraad (en daarmee het lokaal bestuur) onder druk.
doen. Op beide vlakken zijn we actief én op beide vlakken                   Een goede lokale democratie vraagt continu onderhoud. Dit is
kunnen we nog beter worden. Het vraagt namelijk echt een                    ook naar voren gekomen in het evaluatieonderzoek naar de
andere manier van werken waarbij de wereld van onze inwoners                bestuurlijke fusie. Daarin is de aanbeveling gedaan om te gaan
centraal staat en niet de wereld van de gemeente met regels,

                                                                                                                                                  18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>werken met een ontwikkelagenda voor de Wijchense lokale                 We staan voor grote opgaven die zich niet beperken tot de
democratie.                                                             gemeentegrenzen. Een goede samenwerking met omliggende
Een vitale democratie heeft zowel een goed functionerende               gemeenten en de regio is dus cruciaal. Dit doen we bijvoorbeeld
gemeenteraad nodig (representatieve democratie) als een sterke          al door samenwerking met gemeenten in het Rijk van Nijmegen,
samenleving die zelf initiatieven nemen (participatieve                 de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, de Euregio Rijn-
democratie). Deze 2 vormen kunnen elkaar goed aanvullen als ze          Waal en vele andere gemeenschappelijke regelingen. Daarnaast
goed en in balans zijn georganiseerd. Een vitale (lokale)               zijn er diverse bestuurlijke en ambtelijke afstemmingen en
democratie kan niet zonder goede verbindingen tussen inwoners           samenwerkingen op specifieke thema’s.
en het bestuur. Dit betekent dat we goed moeten nadenken over
een juiste inrichting daarvan.                                           Verband          Inhoud
                                                                         Groene           Er is een regionale agenda met vijf opgaven:
Dit onderwerp staat ook landelijk volop op de agenda. Het rijk           Metropoolregio   Groene Groeiregio, Verbonden Regio,
heeft een wetsvoorstel in voorbereiding, de Wet versterking              Arnhem-          Productieve Regio, Ontspannen Regio,
                                                                         Nijmegen         Circulaire Regio. Wijchen neemt aan alle
participatie op decentraal niveau. Dit houdt in dat inspraak wordt
                                                                                          opgaven deel en is ook vertegenwoordigd in
uitgebreid naar ‘participatie’ en eventueel ook ‘uitdaagrecht’ (een                       de bestuurlijke regieteams van de Groene
groep (georganiseerde) bewoners kan taken van gemeenten                                   Groeiregio en de Circulaire Regio.
overnemen als zij denken dat het anders, beter, slimmer en/of            Rijk van         Collegeontmoetingen, onder meer om
goedkoper kan). Los van dit wetgevingstraject gaan de                    Nijmegen         mogelijkheden tot samenwerking te
ontwikkelingen bij gemeenten door. In de praktijk zien we dat de                          verkennen, en er zijn op deze schaal diverse
inspraakverordening wordt gemoderniseerd en verbreed tot een                              bestuurlijke en ambtelijke overleggen, onder
                                                                                          meer op het gebied van wonen.
participatieverordening. De VNG heeft hiervoor een voorbeeld
                                                                         Euregio Rijn     De grensuitdagingen waarop de Euregio inzet
beschikbaar gesteld.                                                     Waal             zijn ‘Economie en klimaat’, ‘Arbeidsmarkt en
                                                                                          onderwijs’, ‘Leefbaarheid’ en ‘Euregionale
Meer aandacht en capaciteit voor onze rol in de regio                                     identiteit’. Steeds wordt bekeken of de
Als gemeente wordt het steeds belangrijker om allianties te                               projecten en activiteiten kansen bieden voor
sluiten in de regio en een proactieve rol hierin te vervullen. Dit is                     inwoners, ondernemers of de gemeente.
een landelijke ontwikkeling die zeker ook van toepassing is voor
gemeente Wijchen. In het evaluatieonderzoek naar de                     We willen de strategische positie van gemeente Wijchen in de
bestuurlijke fusie is ook gebleken dat onze positie en rol in de        regio verder versterken. Dit werken we verder uit in dit traject.
regio aandacht vraagt. Hierop wordt al ingezet.                         Wat doen we lokaal en wat willen we regionaal oppakken? Wat
                                                                        kan Wijchen voor omliggende gemeenten betekenen? En wat
                                                                        heeft Wijchen nodig? Er is geen blauwdruk. We kijken eerst naar


                                                                                                                                       19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>de opgave. Vervolgens bepalen we welk verband het beste
resultaat kan opleveren. Criteria hierbij kunnen zijn:
       • kwaliteit
       • kosten
       • democratische legitimiteit
       • span of control.

Dienstverlening dichtbij
Als gemeente werken we voor onze inwoners, ondernemers en
partners. Dit willen we zo goed en efficiënt mogelijk doen.
Daarom zetten we in op ‘Dienstverlening dichtbij’.
Dienstverlening dichtbij betekent voor ieder wat anders. Voor
sommigen betekent dat je even langs het gemeentehuis kunt
gaan. Voor anderen betekent dat alle dagen van de week tijd- en
plaats onafhankelijk een antwoord op je vraag krijgen.
Bijvoorbeeld via de website, virtuele assistent / chatbot of live
chat. Een feit is dat corona de digitalisering en de ontwikkeling in
dienstverlening in een versnelling heeft gebracht.




                                                                                              Uit het onderzoek ‘Waar staat je gemeente?’ 2020

                                                                       Naast een netwerksamenleving ontwikkelt Nederland zich ook
                                                                       naar een informatiesamenleving. Deze ontwikkeling verandert
                                                                       niet alleen de werkwijze van de overheid maar ook de opgaven.
                                                                       Kunnen alle inwoners nog meedoen in de informatiesamenleving
                                                                       die we zijn? En hoe zorgen we ervoor dat kwetsbare inwoners


                                                                                                                                           20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>goed geholpen worden? Daarom willen we persoonlijk, digitaal,
aan huis of in de wijk kijken we waar we toegevoegde waarde
kunnen creëren. ‘Eropaf & mogelijk maken’ wordt het nieuwe
motto. De ene keer is dat fysiek, de andere keer online. Oprecht
persoonlijk contact en verbinding staat hierin centraal. In de
nieuwe agenda Dienstverlening ‘Dienstverlening dichtbij’ die dit
najaar aan de raad wordt voorgelegd werken we verder uit hoe
we dit in de toekomst vorm willen geven. We beginnen natuurlijk
niet bij nul. Ook de afgelopen jaren hebben we er al veel op
ingezet. Bijvoorbeeld door het inzetten op duidelijke taal en
gespreksvaardigheden en een newsroom en online
dienstverleningsvisie waarmee de bestaande digitale kanalen zijn
versterkt.

Digitale transformatie
Bovenstaande (digitale) transformatie vereist dat wij als
gemeente onze interne bedrijfsprocessen op orde hebben. Hierop
zetten we volop in. We zijn als gemeente te klein om op
                                                                   Organisatie op orde
individueel niveau de eigen informatievoorziening te ontwikkelen
                                                                   Als gemeente Wijchen zijn we een professionele organisatie en
en te beheren. Daarom werken wij op nationaal en regionaal
                                                                   een betrouwbare partner in de samenwerking. We zijn financieel
niveau samen met andere gemeenten en organisatie. Op
                                                                   gezond en stabiel en we blijven werken aan een effectieve en
nationaal niveau met de VNG. Op regionaal niveau met onze
                                                                   efficiënte bedrijfsvoering.
automatiseringspartner iRvN en de andere gemeenten in het Rijk
van Nijmegen. We werken hierbij aan een collectieve aanpak
                                                                   Met het actieplan Doorontwikkeling WDW werken we aan de
zodat we onze krachten kunnen bundelen. En we werken aan
                                                                   verdere doorontwikkeling van onze werkorganisatie WDW. Hierin
standaardisatie van gemeentelijke ICT-voorzieningen.
                                                                   staan de drie sporen dienstverlening, professionaliteit en
                                                                   zelforganisatie centraal. Onze doelen, visie en missie, kunnen we
                                                                   alleen bereiken met vakbekwame, bevlogen medewerkers. Een
                                                                   verbindende professional werkt vanuit ‘Ja, tenzij’ en kijkt telkens
                                                                   wat er wel kan en wat mogelijke oplossingen zijn. Deze
                                                                   professional is in staat om optimaal samen te werken met
                                                                   collega’s, inwoners en partners en heeft het lef om te

                                                                                                                                    21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>ondernemen en te experimenteren met nieuw gedrag. Dit vraagt
van ons dat wij op een creatieve en open manier verbinding
leggen met en tussen mensen, intern en extern. Dat we kunnen
wisselen tussen (nieuwe) rollen, dat we zicht hebben op
verschillende belangen en dat we hier ook op een goede manier
regie op voeren. Een goede bestuurlijke sensitiviteit hoort hierbij.

Daarnaast werken we aan onze organisatie met een breed
bedrijfsvoeringsplan en projectportfoliomanagement. Het
monitoren van onze dienstverlening en resultaten is een
belangrijk instrument om te kijken of we goed presteren en de
beloofde resultaten realiseren.

Het ‘up-to-date’ houden van systemen en verder gebruik maken
van de digitaliseringmogelijkheden vormen een belangrijke
uitdaging voor de komende periode. We streven naar goede
voorzieningen tegen een aanvaardbaar kostenniveau. En we
willen slim gebruik maken van de initiatieven die er op dit vlak
spelen. Zowel in de regio als landelijk gezien. Tegelijkertijd zien
we ook de beperkingen en risico’s van technologie. Daar moeten
we in blijven investeren zodat we voor iedereen veilig en
betrouwbaar ons werk kunnen doen. Zo wordt een veilige
verwerking van informatie en persoonsgegevens en veilige
systemen steeds belangrijker. Het is de kunst om zoveel mogelijk
terughoudend te zijn in de verwerking van persoonsgegevens,
digitale oplossingen zoveel mogelijk in te richten zodat de
privacygevoelige gegevens van inwoners beschermd zijn en om
inwoners zelf regie te geven over de (bescherming van) de eigen
persoonsgegevens.




                                                                       22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>4. Samenvattend overzicht




                            23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>