<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bureau voor Archeologie Rapport 999
Oude Teersdijk 15, Wijchen, gemeente Wijchen: een bureau- en inventariserend veldonderzoek in
de vorm van boringen in de verkennende fase
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2

Colofon
titel:          Bureau voor Archeologie Rapport 999. Oude Teersdijk 15,
                Wijchen, gemeente Wijchen: een bureau- en inventariserend
                veldonderzoek in de vorm van boringen in de verkennende fase
auteur:         C. de Jong; A. de Boer
autorisatie:    A. de Boer (KNA senior prospector)
datum:          26 februari 2021
ISSN:           2214-6687
© Bureau voor Archeologie
Koningsweg 244 Utrecht
T 030 245 18 95
E info@bureauvoorarcheologie.nl
I https://www.bureauvoorarcheologie.nl




Bureau voor Archeologie Rapport 999                  daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                            3

Administratieve gegevens
Projectnummer                          2020121801
Provincie                              Gelderland
Gemeente                               Wijchen
Plaats                                 Wijchen
Toponiem                               Oude Teersdijk 15
Naam                                   Berendonck
Centrum locatie (m RD)                 182.050; 424.610 (x; y)
Omvang plangebied                      7.610 m2
Omvang onderzoeksgebied booronderzoek 2.790 m2
Kadastrale gegevens                    gemeentecode: 1107, sectie: C, nummer(s): 2219,
                                       2223
ARCHIS onderzoeksmeldingsnummer        4942753100 (ABU); 4942761100 (ABO)
Soort onderzoek                        een bureau- en inventariserend veldonderzoek in de
                                       vorm van boringen in de verkennende fase
Opdrachtgever                          BOOT
Uitvoerder                             Bureau voor Archeologie
Kaartblad                              46A
(RO) kader onderzoek                   Aanvraag bestemmingsplanwijziging
Periode van uitvoering veldwerk        19 februari 2021
Bevoegde overheid                      Gemeente Wijchen
Deskundige namens                      Werkorganisatie Druten Wijchen, E. van der Linden
bevoegde overheid
Status goedkeuring bevoegde overheid   Onbekend
Beheerder en plaats van documentatie   Digitale documentatie: ARCHIS en E-Depot
                                       Vondstdocumentatie: geen vondsten




Bureau voor Archeologie Rapport 999                         daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>4




Figuur 1: Het bureauonderzoeksgebied (kaartbeeld) met plangebied (rood;
www.opentopo.nl).




Bureau voor Archeologie Rapport 999                     daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                                     5



Inhoudsopgave
      Samenvatting...............................................................................................8
1     Inleiding.......................................................................................................9
      1.1 Doelstelling en vraagstelling.................................................................9
2     Bureauonderzoek.......................................................................................11
      2.1 Methode..............................................................................................11
      2.2 Onderzoeksgebied en toekomstig gebruik..........................................11
      2.3 Huidige situatie...................................................................................12
      2.4 Aardwetenschappelijke waarden.........................................................12
      2.5 Historische situatie..............................................................................14
      2.6 Mogelijke verstoringen........................................................................15
      2.7 Archeologische en bouwhistorische waarden......................................15
      2.8 Gespecificeerde verwachting..............................................................17
3     Booronderzoek..........................................................................................19
      3.1 Inleiding..............................................................................................19
      3.2 Methode..............................................................................................19
      3.3 Resultaten en geologische interpretatie..............................................20
      3.4 Archeologische interpretatie................................................................21
4     Waardestelling en Selectieadvies..............................................................22
5     Conclusie...................................................................................................23
6     Advies........................................................................................................25
7     Literatuur...................................................................................................26
      Figuren......................................................................................................28
      Bijlage 1: Boorbeschrijvingen.....................................................................53




Bureau voor Archeologie Rapport 999                                          daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>6



Lijst met Figuren
Figuur 1: Het bureauonderzoeksgebied (kaartbeeld) met plangebied (rood;
     www.opentopo.nl)........................................................................................4
Figuur 2: Luchtfoto 2018.....................................................................................28
Figuur 3: Topografische kaart..............................................................................29
Figuur 4: Archeologische beleidskaart gemeente Wijchen uit 2009 (Goossens
     2008)......................................................................................................... 30
Figuur 5: Verbeelding bestemmingsplan Hotel Berendonck................................31
Figuur 6: Verbeelding bestemmingsplan Buitengebied Wijchen
     (‘Ruimtelijkeplannen.nl’ 2014)....................................................................31
Figuur 7: Het Land van Maas en Waal en een gedeelte van het Rijk van
     Nijmegen : Bodemkaart, oostblad (Pons 1966)..........................................32
Figuur 8: Beddinggordelkaart (Cohen e.a. 2012) met op de achtergrond de
     bodemkaart uit 1966 (Pons 1966)..............................................................33
Figuur 9: Schematische weergave van de ontstaansgeschiedenis in het oostelijke
     rivierengebied (Berendsen en Stouthamer 2001). De rode pijl geeft
     ongeveer de ligging van het plangebied aan..............................................34
Figuur 10: Zanddieptekaart provincie Gelderland (Cohen 2009).........................35
Figuur 11: Bodemkaart (Alterra Wageningen UR 2012)......................................36
Figuur 12: Hoogte-reliëfkaart met historische hoogtepunten (groen).
     Hoogtematen zijn weergegeven in meters NAP (Actueel Hoogtebestand
     Nederland 2018; Meetkundige Dienst RWS 1983).....................................37
Figuur 13: Kaart van het schependom der stad Nijmegen met het noorden onder
     (Van Suchtelen en Hollandt 1755).............................................................38
Figuur 14: Topografisch militaire kaart 1850........................................................39
Figuur 15: Kadastrale minuut tussen 1811 en 1832 (Kadaster 1811)..................40
Figuur 16: Deel van de kaart van Wijchen uit Gemeenteatlas van Nederland,
     1867 (Kuyper 1867)...................................................................................41
Figuur 17: Bodemkartering uit 1966 met historische hoogtepuntenkaart (Pons
     1966; Meetkundige Dienst RWS 1983). Hoogte waarden zijn in meters NAP
     en stuifzandrug is met blauw omlijnd.........................................................42
Figuur 18: Kadastraal minuutplan tussen 1811 en 1832 (‘HISGIS Gelderland’
     2019)......................................................................................................... 43
Figuur 19: 554-1877-HATERT-1894....................................................................44
Figuur 20: 554-1878-HATERT-1909....................................................................44
Figuur 21: 554-1879-HATERT-1920....................................................................45
Figuur 22: 554-1880-HATERT-1931....................................................................45
Figuur 23: 554-1881-HATERT-1937....................................................................46
Figuur 24: RAF luchtfoto uit 1944 (RAF 1940)....................................................47
Figuur 25: 46A-1957-Cuijk / Grave / Nijmegen....................................................48
Figuur 26: 46A-1967-Cuijk / Grave / Nijmegen....................................................48
Figuur 27: 46A-1978-Cuijk / Grave / Nijmegen....................................................49
Figuur 28: 46A-1987-Cuijk / Grave / Nijmegen....................................................49
Figuur 29: Archeologische, vondstlocaties (geel) en zaken (blauw) uit ARCHIS
     (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed 2020)............................................50
Figuur 30: Boorpuntenkaart met het onderzoeksgebied in blauw........................51
Figuur 31: Getekende boorprofielen in schematische noord-zuid doorsnede......52




Bureau voor Archeologie Rapport 999                                          daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                        7


Lijst met Tabellen
Tabel 1: Aardkundige waarden............................................................................14
Tabel 2: Bekende archeologische waarden tot ca. 500 m van het plangebied.. . .17




Bureau voor Archeologie Rapport 999                                  daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>8


Samenvatting
Bureau voor Archeologie heeft een bureau- en inventariserend veldonderzoek in
de vorm van boringen uitgevoerd voor de bouw van een hotel ter hoogte van
Oude Teersdijk 15 te Wijchen (Thermen Berendonck).
De vraagstelling van het onderzoek luidt: hoe kan rekening gehouden worden
met eventuele archeologische waarden bij de voorgenomen ontwikkeling? Het
onderzoek is uitgevoerd in overeenstemming met de richtlijnen van de KNA,
protocollen 4002 en 4003. Voor het onderzoek zijn kaarten, databases en
literatuur geraadpleegd om te komen tot een gespecificeerde archeologische
verwachting van het gebied.
Het plangebied ligt in het archeologisch landschap 'Lage Maasterrassen', in de
landschapszone terrassen. Op het laat Pleistocene Laagterras in het plangebied
zijn riviervlakte-afzettingen gevormd (Laag van Wijchen). In het Holoceen heeft
zich vervolgens een pakket komklei gevormd. De bodemkaart geeft aan dat
sprake is van oude rivierkleigronden, namelijk poldervaaggronden.
Het plangebied is in de 18e, 19e en 20e eeuw lange tijd bos of weiland geweest. In
1976 begint de aanleg van het park Berendonck. Hierbij wordt een recreatieplas
gegraven en wordt het omliggende terrein opgehoogd, mogelijk ook het
plangebied. In 2019 wordt Thermen Berendonck ten zuidoosten van het
plangebied gebouwd. Daarbij wordt een parkeerplaats aangelegd die nu in het
oosten door een deel van het plangebied loopt.
Op basis van de landschappelijke ligging kunnen archeologische resten van
jagers-verzamelaars aanwezig zijn als sprake is van geschikte (bewoonbare)
oevers naast de (toen nog watervoerende) Laat Pleistocene geulen. Uit het
Mesolithicum en jongere periodes worden alleen resten gerelateerd aan de jacht,
visvangst, rituelen en (sinds de Late Middeleeuwen) de agrarische inrichting van
het landschap.

In het plangebied zijn vijf boringen gezet tot in de top van de Formatie van
Kreftenheye (het Laagterras) om de aard en intactheid van het bodemprofiel te
verkennen. Hieruit blijkt dat sprake is van Holocene komafzettingen (Formatie
van Echteld) op laat Pleistocene riviervlakte-afzettingen (Laag van Wijchen) op
beddingafzettingen (Formatie van Kreftenheye, Laagterras). Bij 20e eeuwse
graafwerkzaamheden is in twee van de vijf boorprofielen de bodem verstoord tot
in de beddingafzettingen. Bij de overige boorprofielen zijn nog resten van de
Holocene en Laat Pleistocene afzettingen aanwezig.
In de Holocene komafzettingen kunnen resten gerelateerd aan de jacht,
visvangst en het verzamelen van voedsel aanwezig zijn. Hetzelfde geldt voor de
riviervlakte-afzettingen van het Laat Pleistoceen (Laag van Wijchen). In de Laat
Pleistocene afzettingen kunnen theoretisch ook resten van kampementen
aanwezig zijn. Omdat in het onderzochte gebied geen bodem (paleosol) is
aangetroffen, wordt de kans dat hier sprake van is als klein ingeschat.
Bureau voor Archeologie adviseert het plangebied daarom vrij te geven voor de
voorgenomen ontwikkeling. Bovenstaande vormt een selectieadvies. Op grond
van de resultaten van het rapport en het advies zal het bevoegd gezag
(gemeente Wijchen) een selectiebesluit nemen over de daadwerkelijk omgang
met eventueel aanwezige archeologische waarden binnen het plangebied.


Bureau voor Archeologie Rapport 999                  daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                               9


1     Inleiding
      Bureau voor Archeologie heeft een archeologisch bureauonderzoek en een
      booronderzoek uitgevoerd voor de realisatie van een hotel aan de Oude Teersdijk
      15 te Wijchen.
      Het archeologisch onderzoek is uitgevoerd in het kader van de aanvraag van een
      bestemmingsplanwijziging.
      De ligging van het plangebied is weergegeven in fig. 1. Vanwege het
      gemeentelijke archeologische beleid moet voor de beoogde ontwikkeling een
      archeologisch onderzoek worden uitgevoerd.
      Het onderzoek is uitgevoerd onder certificaat BRL SIKB 4000,1 in
      overeenstemming met de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA versie
      4.1).
      Het onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek en een booronderzoek in de
      verkennende fase. Met de bevindingen wordt aan het einde van het rapport een
      advies gegeven hoe bij het project rekening kan worden gehouden met
      archeologische waarden.


1.1   Doelstelling en vraagstelling
      Het doel van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde
      archeologische verwachting. Het doel van het veldonderzoek is het controleren
      en verfijnen van de archeologische verwachting zodat een beslissing genomen
      kan worden over hoe met eventuele archeologische waarden rekening moet
      worden gehouden bij de voorgenomen werkzaamheden.
      Het veldonderzoek is uitgevoerd als booronderzoek (IVO – O) en betreft de
      verkennende fase. Met het verkennende veldonderzoek wordt inzicht verkregen
      in de vormeenheden van het landschap, voor zover deze van invloed zijn op de
      locatiekeuze in het verleden. Hiermee worden kansarme zones uitgesloten en
      kansrijke zones geselecteerd.
      De volgende onderzoeksvragen zijn in dit onderzoek gebruikt:

      Bureauonderzoek:
      1.      Waaruit bestaan de voorgenomen bodemingrepen?
      2.      Wat is de landschappelijke ligging van het plangebied in termen van
              geomorfologie, geologie en bodemkunde?
      3.      Wat is de historische ontwikkeling van het plangebied?
      4.      Is sprake van bekende archeologische waarden (zoals AMK terreinen,
              vondstlocaties, historische kernen) in het plangebied en directe omgeving,
              en zo ja welke?
      5.      Is sprake van bekende bodemverstoringen?
      6.      Op basis van voorgaande: Kunnen archeologische resten in het plangebied
              aanwezig zijn? Zo ja, wat is daarvan op hoofdlijnen de omvang, ligging,
              aard en datering?

      1    https://www.kiwa.nl/upload/certificate/00094278.pdf

      Bureau voor Archeologie Rapport 999                        daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>10

Verkennend booronderzoek:
7.    Wat is de aard (geologisch en bodemkundig) en intactheid (verstoringen)
      van het bodemprofiel?
8.    Zijn potentiële archeologische niveaus aanwezig, en zo ja, wat is de aard,
      diepteligging en verbreiding daarvan?

Conclusie:
9.    Worden (mogelijke) archeologische waarden verstoord door de
      voorgenomen bodemingrepen? Zo ja, op welke wijze?
10.   Aan de hand van bovenstaande resultaten van zowel het bureauonderzoek
      als van het booronderzoek: welke vervolgstap(pen) kunnen worden
      genomen om rekening te houden met (mogelijke archeologische waarden?
11.   Indien vervolgonderzoek wordt geadviseerd: Welke methode(n),
      techniek(en) en strategie(ën) van Inventariserend veldonderzoek zijn
      hiervoor geschikt?




Bureau voor Archeologie Rapport 999                  daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                    11


2     Bureauonderzoek

2.1   Methode
      Het bureauonderzoek is uitgevoerd in overeenstemming met de richtlijnen van de
      KNA 4.1, protocol 4002.2
      Voor het onderzoek zijn kaarten, databases en literatuur geraadpleegd om tot
      een gespecificeerde archeologische verwachting van het gebied te komen. Eerst
      wordt het plan- en onderzoeksgebied vastgesteld en het onderzoek gemeld bij
      ARCHIS. Daarna wordt achtereenvolgens de aardkundige, archeologische en
      historische context van het te onderzoeken gebied bestudeerd. Deze gegevens
      leiden tot het opstellen van een gespecificeerde verwachting. In de
      gespecificeerde verwachting worden de mogelijk aanwezige archeologische
      waarden beschreven in termen van onder meer diepteligging, omvang, ouderdom
      en conservering.
      De genoemde stappen leiden tot onderhavig rapport en het openbaar maken van
      de resultaten bij Archis en het e-Depot voor de Nederlandse Archeologie.3 In de
      hierna volgende hoofdstukken worden de belangrijkste onderzoeksgegevens
      gepresenteerd.
      Van alle afgebeelde kaarten is het noorden boven, tenzij anders aangegeven.


2.2   Onderzoeksgebied en toekomstig gebruik
      Afbakening plan- en onderzoeksgebied
      De ligging van het plangebied staat afgebeeld in fig. 1. Het plangebied ligt in de
      gemeente Wijchen ten oosten van de gelijknamige plaats. De locatie ligt aan het
      adres Oude Teersdijk 15. Het plangebied is ongeveer 200 m lang en maximaal
      70 m breed. De omvang van het plangebied is 7.610 m2.
      Het plangebied ligt in recreatiepark de Berendonck. Ten oosten ligt het
      parkeerterrein van Thermen Berendonck en enkele tientallen meters ten westen
      ligt de recreatieplas (fig. 2 en 3).
      Om voldoende informatie over aardkundige, historische en archeologische
      gegevens te verzamelen wordt een onderzoeksgebied gebruikt dat groter is dan
      het plangebied. Het onderzoeksgebied voor het bureauonderzoek is een zone
      met straal van circa 500 m om de ontwikkeling heen.
      Overheidsbeleid
      In het gebied geldt een vastgesteld gemeentelijk archeologisch beleid. Op de
      gemeentelijke archeologische beleidskaart uit 2009 heeft het plangebied in het
      westen een middelmatige archeologische verwachting (fig. 4). Het beleid is dat bij
      ingrepen van meer dan 100 m2 en waarbij dieper wordt gegraven dan 30 cm
      onder maaiveld rekening gehouden moet worden met archeologische waarden.
      Het overige deel van het plangebied heeft een lage archeologische verwachting.
      Hierbij is archeologisch onderzoek verplicht bij ingrepen met een oppervlakte
      groter dan 2.000 m2.


      2   SIKB 2018
      3   Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en Data Archiving and Networking Services

      Bureau voor Archeologie Rapport 999                              daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>      12

      Ontwerp c.q. inrichtingsplan;
      De beoogde ingreep bestaat uit de bouw van een hotel (fig. 5).
      Aard en omvang van de toekomstige verstoring
      De precieze omvang en diepte van de bodemingrepen zijn nog onbekend. De
      verwachting is dat graafwerkzaamheden plaatsvinden tot 80 cm onder maaiveld.
      Bij de aanleg van eventuele kelders zal dieper worden gegraven.
      Milieutechnische condities,
      Op de bodemkwaliteitskaart van de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten,
      Heumen en Wijchen ligt het plangebied in de zone Overig gebied en in de
      ontgravingsklasse Landbouw/Natuur (bovengrond en ondergrond). Het risico op
      het overschrijden van de interventiewaarde is klein.4
      Grondwaterpeil
      De actuele grondwaterstand in het plangebied kan worden afgeleid uit de
      grondwatertrap op de bodemkaart. De grondwatertrap is VI. Dit betekent dat de
      gemiddeld hoogste grondwaterstand staat tussen 40 en 80 cm onder maaiveld
      en dat de gemiddeld laagste grondwaterstand dieper staat dan 120 cm onder
      maaiveld.
      De grondwaterstand zal door de beoogde ingrepen waarschijnlijk niet
      veranderen.
      Consequentie van de ingrepen
      Door uitvoeren van graafwerkzaamheden kunnen archeologische resten worden
      vergraven.


2.3   Huidige situatie
      Bebouwing en functie
      In het plangebied staat geen bebouwing.

      Bodemgebruik
      In het grootste deel van het gebied staat bos en het overige oppervlak (in het
      oosten) bestaat uit een aantal parkeerplaatsen.

      Bestemmingsplan
      Een verbeelding van het bestemmingsplan is opgenomen in fig. 6. Het
      plangebied ligt in bestemmingsplan Buitengebied Wijchen. In een deel van het
      plangebied geldt de dubbelbestemming Waarde Archeologie 3. Dit betekent dat
      bij ingrepen met een omvang van meer dan 1.000 m2 waarbij de bodem dieper
      dan 30 cm onder maaiveld wordt verstoord een rapport moet worden overlegd
      waaruit blijkt dat de archeologische waarde van het plangebied voldoende is
      vastgesteld. In de rest van het plangebied geldt geen archeologische
      dubbelbestemming.


2.4   Aardwetenschappelijke waarden
      De aardkundige gegevens staan samengevat in tabel 1.
      4    Karels en Spronk 2020

      Bureau voor Archeologie Rapport 999                   daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                               13

Het plangebied ligt in het archeologisch landschap 'Lage Maasterrassen', in de
landschapszone terrassen.5 Gedurende het Laat Glaciaal vindt een afwisseling
plaats tussen warme en koude periodes. Tijdens de Oude Dryas, een relatief
koude periode, worden grofzandige en grindige rivierafzettingen gevormd door
vlechtende rivieren (Formatie van Kreftenheye-5). Deze afzettingen vormen het
Laagterras. Deze periode wordt gevolgd door het warme Allerød, waarin de Maas
verandert in een meanderende rivier. De verschillende meandergordels die
tijdens deze periode (12.900 tot 10.950) gevormd zijn, zijn op de bodemkaart nog
goed waarneembaar (fig. 7 en 8). Op de overstromingsvlaktes is klei afgezet, die
behoren tot de Laag van Wijchen (fig. 9).6
Volgens de zanddieptekaart bevindt de top van het pleistocene zand zich binnen
100 cm-mv (fig. 10). Het zand bevindt zich zeer waarschijnlijk niet aan de
oppervlakte, want volgens de bodemkaart heeft het plangebied een
poldervaaggrond (fig. 11). Dit zijn zavel- of kleigronden met hydromorfe
(gereduceerde) kenmerken. Op de bodemkaart uit 1966 ligt het plangebied op
middelhoge bonte rivierterrasgronden (fig. 7). Dit zijn bodems die uit leem
bestaan en die hydromorfe kenmerken vertonen (voornamelijk roestvlekken) tot
minstens 50 cm onder maaiveld.7
In 2007 is in de omgeving van het plangebied een archeologisch booronderzoek
uitgevoerd (zaal 2.473.808.100). Uit dit onderzoek blijkt dat de diepe ondergrond
(dieper dan 180 cm -mv) bestaat uit zwak siltig, zwak grindig, kalkloos, matig tot
zeer grof zand. Deze laag gaat geleidelijk over in kalkloze, zandige of siltige
kleilagen (Laag van Wijchen). De dikte kan meer dan één meter zijn. In een
aantal boringen is bovenop deze lagen een 15 tot 30 cm dikke humeuze kleilaag
aanwezig. De bovengrond bestaat uit een gemengde laag van uiterst siltige klei,
zandige klei en matig grof zand. De dikte van dit pakket varieert sterk; in
sommige boringen is de bodem van de laag binnen 220 cm –mv niet bereikt en in
andere boringen is de laag geheel afwezig. Dit pakket is opgebracht materiaal
afkomstig uit de recreatieplas.8
In het plangebied en onderzoeksgebied zijn verschillen in hoogte tot zes meter
waarneembaar (fig. 12). In het zuiden van het plangebied ligt een grondlichaam
waarvan de top ligt op 13 m NAP. De rest van het plangebied ligt op ongeveer
acht meter NAP en is in het verleden vermoedelijk opgehoogd. Dit is af te leiden
uit de historische hoogtepunten in vergelijking met het AHN (fig. 12). De
verklaring hiervoor is dat in de jaren 70 van de 20e eeuw het terrein is opgehoogd
bij de aanleg van het park Berendonck. Alle huidige vormen in het landschap zijn
antropogeen.
Bron                       Situatie plangebied, omschrijving

Geologie (fig. 10)         Geologische Overzichtskaart 1 : 250 000:9
                               •   Kr1: Formatie van Kreftenheye; rivierzand en -grind (Kr1)
                           Zanddieptekaart:10
                               •   Pleistoceen zand 0 - 1,0 m-mv

Bodemkunde (fig. 7 en 11) Bodemkaart 1 : 50 000:11
                             •   Poldervaaggronden; zware zavel (KRn2g-VI)

5    Rensink e.a. 2015
6    Berendsen en Stouthamer 2001
7    Pons 1966
8    Beckers 2015
9    De Mulder 2003
10   Cohen 2009
11   Alterra Wageningen UR 2012

Bureau voor Archeologie Rapport 999                             daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>      14

                                Bodemkaart Pons 1 : 25 000 :12
                                   •   Zeer diepe, middelhoge bonte rivierterrasgrond (Sm2)
                                   •   Lage bedding, opgevuld met een dunne veenlaag op
                                       rivierterrasgrond (Sb3)

      Geomorfologie             Bebouwing (Beb)

      AHN (fig. 12)             In ongeveer 85 procent van het plangebied varieert de hoogte tussen
                                6,7 en 8,5 m NAP. In het zuiden van het plangebied is de maximale
                                hoogte 13 m NAP.

      Tabel 1: Aardkundige waarden.


2.5   Historische situatie
      Bewoning vanaf het Paleolithicum tot aan de Middeleeuwen was voornamelijk op
      de rivierduinen ongeveer 500 m ten westen van het plangebied en de
      dekzandruggen bij Nijmegen. De kleigronden waar het plangebied in ligt, zijn
      ongunstig voor landbouw en bewoning. De gronden tussen het Wijchense Ven in
      het zuiden en het Maas-Waalkanaal in het oosten hebben, voordat het
      recreatiegebied is aangelegd, ondiepe grondwaterstanden. De hoogste delen in
      dit rivierkleilandschap zijn de rivierterrasresten langs de Laat Pleistocene
      restgeulen. Deze landschapszones zijn naar verwachting iets beter ontwaterd
      dan de rest van het landschap.
      Komgebieden zijn ontgonnen met de sluiting van de dijkring van het land van
      Maas en Waal in het begin van de 14e eeuw. Akkerbouw is niet mogelijk door de
      hoge grondwater, waardoor het landgebruik uit voornamelijk grasland bestaat.13
      Dit is de reden dat sinds 1750, en waarschijnlijk eerder, het landgebruik in het
      plangebied en de omgeving alleen bestaat uit wild (nat) grasland met kreupelhout
      en bos (fig. 13).14
      Het gebied dat tussen het Wijchense Ven in het zuiden, de Staddijk in het oosten,
      de Teersdijk in het noorden en de Wijchense rivierduinen in het westen ligt heeft
      de naam Hoogbroek (fig. 14); een hooggelegen moeras.15
      Het park Berendonck is vernoemd naar het gehucht ‘De Berendonk’ dat in het
      zuiden bij het Wijchense ven ligt. De Berendonk is al aanwezig op het kadastraal
      minuutplan uit 1811 - 1832 (fig. 15). Ook wordt het genoemd op de kaart van de
      gemeenteatlas (fig. 16).
      De naam Berendonck is een samenstelling van ‘donk’ en ‘beer’. Donk is een
      hoogte in een moeras of een zandige opduiking in moerassig terrein. Het gehucht
      ligt op de rand van de rivierduinen, dat relatief hoger ligt dan de lage
      rivierterrassen in het oosten. De donk kan ook verwijzen naar een tweetal
      zandige ruggen die 500 m ten noordoosten van het plangebied hebben gelegen
      (fig. 17). Beer verwijst naar een mannetjeszwijn. Samengestelde plaatsnamen
      met donk bevatten vaak dier- of plantnamen.16
      Voor 1800 was de naam van de Berendonk vermoedelijk Hogen hof (fig. 13). Ook
      deze naam kan verwijzen naar een hoge positie in het landschap.


      12   Pons 1966
      13   Keunen e.a. 2015
      14   Pons 1966
      15   Van der Sijs 2010
      16   Van der Sijs 2010

      Bureau voor Archeologie Rapport 999                           daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                          15

      Op het kadastraal minuutplan uit 1811 - 1832 is het plangebied onbebouwd
      (fig. 18).
      Tot 1931 bestaat het gebied grotendeels uit bos (fig. 19 tot en met 22). In het
      zuiden van het plangebied loopt vanaf omstreeks 1894 tot 1978 een weg. Tussen
      1931 en 1937 wordt langs deze weg bebouwing geplaatst (fig. 22 en 23). Na
      1937 maakt het bos plaats voor bouwland en grasland (fig. 24). Deze situatie blijf
      onveranderd tot 1976 (fig. 25 tot en met 27).
      In 1976 begint de aanleg van het park Berendonck. Hierbij wordt een
      recreatieplas gegraven (fig. 28). Het opgegraven materiaal wordt gebruikt voor de
      aanleg van de A73 en om het omliggende terrein op te hogen. Dit blijkt onder
      andere uit de samenstelling van de bovengrond dat bestaat uit een gemengde
      laag van uiterst siltige klei, zandige klei en matig grof zand.17 Hierdoor blijven er
      geen herkenbare landschapselementen over. In 2019 wordt Thermen
      Berendonck ten zuidoosten van het plangebied gebouwd. Daarbij wordt een
      parkeerplaats aangelegd die nu in het oosten door een deel van het plangebied
      loopt.


2.6   Mogelijke verstoringen
      Bij de aanleg van de recreatieplas is het omliggende gebied opgehoogd (met
      materiaal uit de plas). De dikte van de opgehoogde laag kan in het overgrote deel
      van het plangebied oplopen tot 2,2 meter.18 In het zuiden van het plangebied is
      mogelijk meer dan zes meter materiaal opgebracht. Door het plangebied heeft
      een pad gelopen dat inmiddels weer is verwijderd. Het plangebied ligt deels in
      het vlak van de parkeerplaats bij de Thermen Berendonck. Bij de realisatie van
      de weg en parkeerplaats kan de ondergrond zijn vergraven.


2.7   Archeologische en bouwhistorische waarden
      Archeologische vondstlocaties en zaken staan weergegeven in fig. 29 en staan
      toegelicht in tabel 2. De belangrijkste bevindingen worden in de lopende tekst
      samengevat.
      In de buurt van het plangebied (minder dan 150 m) zijn drie archeologische
      booronderzoeken uitgevoerd (2.359.630.100, 2.473.808.100 en 4.565.333.100).
      Deze onderzoeken zijn allemaal uitgevoerd ten behoeve van de bouw en
      uitbreiding van het thermencomplex. In deze onderzoeken is vooral gekeken naar
      de gebieden met een hoge archeologische verwachting. Bij alle onderzoeken is
      uit de boringen gebleken dat de bodem is omgewerkt/verstoord. De Laag van
      Wijchen, een potentieel archeologisch niveau, is in veel gevallen afgegraven of
      bedekt door een heterogeen opgehoogd pakket.
      Het plangebied ligt in het terrein van operatie Market Garden tijdens de Tweede
      Wereldoorlog. Er zijn geen aanwijzingen dat archeologische resten van deze
      operatie aanwezig zijn (fig. 24).19




      17 Beckers 2015
      18 Beckers 2015
      19 Stichting RAAP 2017

      Bureau voor Archeologie Rapport 999                    daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>16

Archeologische terreinen

Geen

Zaken (incl. evt. bijbehorende vondsten)

2.359.630.100: Wijchen, Recreatiegebied Berendonck, boring
De in de top van de terrasafzettingen verwachte archeologische laag is niet aangetroffen. In het
grootste deel van het plangebied worden daarom geen archeologische waarden meer verwacht. Het
verwachte esdek is in één boring in het zuidelijke deelgebied B aangetroffen. Onder het esdek is
geen cultuurlaag aangetroffen, maar gaat de bodem direct over in de C-horizont. In het zuidelijke
deelgebied B worden archeologische grondsporen verwacht in de top van de duinafzettingen, op
een diepte van 45 à 65cm –mv. Het vondstniveau is naar verwachting opgenomen in het esdek. 20
2.416.079.100: Nijmegen, Staddijk, proefputten\proefsleuven
Het proefsleuvenonderzoek aan de Staddijk heeft slechts één archeologisch relevant grondspoor
opgeleverd. Het betreft een kuil of paalkuil zonder vondstmateriaal, waardoor de datering van het
spoor een vraagstuk blijft, ook gezien het ontbreken van vondstmateriaal in de afdekkende lagen.
De zeer bescheiden hoeveelheid vondsten is uitsluitend afkomstig uit de recente bouwvoor,
waardoor in geen van de gevallen sprake is van een gesloten vondstcontext. de conclusie luidt dat
het plangebied als niet behoudenswaardig gekarakteriseerd mag worden en kan worden vrij
gegeven voor verdere ontwikkeling.21
2.473.808.100: Wijchen, Berendonck fase 2, Berendonck fase 2, boring
In het terrein blijken aanwezige verhogingen geheel te bestaan uit opgebrachte grond.
Het betreft hier waarschijnlijk materiaal van de Laag van Wijchen uit de recreatieplas Berendonck
dat in de jaren ’70 in het plangebied is opgebracht. Onder de ophoging zijn de pleistocene
terrasafzettingen met daarboven de 60 cm dikke Laag van Wijchen aangetroffen. Op basis van de
boringen heeft de Laag van Wijchen een lagere diepteligging dan het oorspronkelijke maaiveld in de
jaren ’70 voor de machinale ophoging van het terrein. Waarschijnlijk is de top van de Laag van
Wijchen weggegraven of ingeklonken door de druk van de opgebrachte laag. In het hele gebied met
een hoge archeologische verwachtingswaarde bedraagt de dikte van het opgebrachte pakket 40 cm
of meer. Om de archeologische waarden zoveel mogelijk te behouden is het noodzakelijk om de
wegwerkzaamheden te beperken tot in het opgebrachte pakket.22
4.565.333.100: Wijchen, Berendonck, Wijchen (gemeente Wijchen), boring
Tijdens het inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) is in alle boringen de Laag
van Wijchen vastgesteld. De bovenkant van dit pakket bevindt zich op 60 tot 90 cm –mv (circa 7,8
tot 7,6 m +NAP). Uit de aanwezigheid van moderne insluitsels blijkt dat top van het pakket, die wordt
beschouwd als een potentieel archeologisch niveau, is omgewerkt. De archeologische verwachting
dient daarom, in overeenstemming met de eerder uitgevoerde onderzoeken in de andere delen van
recreatiegebied Berendonck, naar laag te worden bijgesteld.23
4.685.416.100: Wijchen, oppervlakte Berendonck, Wijchen (gemeente Wijchen), boring
Het deel van het recreatiegebied waar uitbreiding van oppervlaktewater is voorzien, was nog niet
onderzocht. Daarom is op deze locatie een aanvullend verkennend booronderzoek uitgevoerd.
Hierbij is in drie van de vijf boringen de Laag van Wijchen aangetroffen. Deze wordt gevormd door
een kalkloos, humusarm, matig tot sterk siltig kleipakket. De bovenkant van de laag bevindt zich op
15 tot 75 cm –mv (circa 6,85 à 7,2 m +NAP). Op basis van de sterk wisselende diktes en het
ontbreken van sporen van bodemvorming moet worden aangenomen dat de laag, waarvan de top
wordt beschouwd als een potentieel archeologisch niveau, is afgegraven en opgenomen in het
bovenliggende pakket. Mogelijk is dit gebeurd tijdens grondverzet ten behoeve van de aanleg van
het recreatiegebied. Hetzelfde geldt voor de overige twee boringen waar de laag volledig ontbreekt.
De archeologische verwachting hangt samen met de intactheid van de top van de Laag van
Wijchen. Aangezien deze laag geheel of gedeeltelijk is afgegraven dient de verwachting in
overeenstemming met de eerder uitgevoerde onderzoeken15 naar een lage verwachting te worden
bijgesteld. Er wordt geen nader archeologisch onderzoek noodzakelijk geacht. 24

Vondstlocaties los

1.036.771: Wijchen, Berendonk, (veld)kartering
Bij de aanleg van het recreatieplan werd een stuk keramiek ontdekt in een oude stroomgeul. Het

20   Holl 2012
21   Tunker 2013
22   Beckers 2015
23   Van der Zee, R.M. 2018
24   Van der Zee, R.M. 2019

Bureau voor Archeologie Rapport 999                               daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                                       17

      wordt gedateerd tussen het Neolithicum en de IJzertijd.
      1.038.555: Wijchen, Hoogbroek, inspectie
      RCC-fiches. Een aantal vondsten uit het Neolithicum en de Late IJzertijd, waaronder keramiek, glas
      en vuursteenafslag.
      1.033.395: Wijchen, Hoogbroek, Onbekend
      Op de overgang van van een enkeerdgrond naar de zandlaag eronder is een glazen armband uit de
      Late IJzertijd gevonden.
      1.108.112: Wijchen, Berendonk Boerderij, Niet-archeologisch
      Een aantal objecten uit het Laat Neolithicum zijn hier aangetroffen. Het gaat hierbij om vuurstenen
      en vuursteenafslagen.

      Tabel 2: Bekende archeologische waarden tot ca. 500 m van het plangebied.


2.8   Gespecificeerde verwachting
      Het plangebied ligt in het archeologisch landschap 'Lage Maasterrassen', in de
      landschapszone terrassen.25 Op de pleistocene terrassen is tijdens het holoceen
      een dik pakket klei en leem afgezet. Tot en met de Vroege Middeleeuwen is deze
      grond ongeschikt voor bewoning en landbouw. Waarschijnlijk is het in de late
      Middeleeuwen ontgonnen en geschikt gemaakt als weidegrond en gebruikt als
      hakhout. In het plangebied heeft in de 18e eeuw en later dan ook voornamelijk
      bos (kreupelhout) gestaan. Pas in de jaren 30 van de 20e eeuw maakt het bos
      plaats voor landbouw en bebouwing. In de jaren 70 van de 20e eeuw wordt een
      recreatiepark aangelegd en bij het afgraven van de recreatieplas wordt het
      omliggende gebied opgehoogd, waaronder delen van het plangebied.
      De verwachting wordt als volgt gespecificeerd:
      1.    Datering
      Paleolithicum tot en met de Nieuwe tijd.
      2.    Complextype
      Archeologische resten kunnen aanwezig zijn uit de periodes van jagers-
      verzamelaars die zich hebben kunnen vestigen langs de oevers van Laat
      Pleistocene geulen. Uit deze periodes kunnen daarom resten van bewoning en
      alle andere complextypen aanwezig zijn. In het begin van het Holoceen is het
      gebied waarschijnlijk bedekt met komafzettingen. Uit het Mesolithicum en jongere
      periodes worden daarom alleen resten gerelateerd aan de jacht, visvangst,
      rituelen en (sinds de Late Middeleeuwen) de agrarische inrichting van het
      landschap verwacht.
      3.    Omvang
      Archeologische resten gerelateerd aan bewoning uit het Paleolithicum kunnen
      worden beschouwd als kleine vlakelementen. De complextypen uit de perioden
      daarna tot en met de Vroege Middeleeuwen worden beschouwd als losse
      vondsten en puntelementen. Archeologische resten uit de periode Late
      Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd kunnen worden beschouwd als
      lijnelementen (wegen, percelering) en vlakelementen (nederzetting, bouwvoor).
      4.    Diepteligging
      In (de top van) de Laag van Wijchen. Uit archeologische onderzoek nabij het
      plangebied blijkt dat de top van de Laag van Wijchen zich bevindt tussen 7,6 en


      25 Rensink e.a. 2015

      Bureau voor Archeologie Rapport 999                              daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>18

7,8 m NAP (ongeveer 10 tot 80 cm-mv).26
5.    Gaafheid en conservering (fysieke kwaliteit)
De grondwatertrap is VI. Organische resten zoals hout, leer en bot die dieper dan
80 cm onder maaiveld liggen kunnen goed geconserveerd zijn. Boven dit niveau
kan dit slecht zijn door (periodiek) zuurstofrijke en droge omstandigheden.
Over de gaafheid en conservering van eventuele sporen en artefacten zijn verder
geen nadere gegevens bekend.
6.    Locatie
De gebieden met een middelmatige archeologische verwachting volgens de
archeologische beleidskaart.
7.    Uiterlijke kenmerken (prospectie kenmerken):
Archeologische resten uit het Paleolithicum kenmerken zich door een spreiding
van artefacten (vuursteen).
Archeologische resten uit het Mesolithicum tot en met de Nieuwe tijd kenmerken
zich door losse vondsten.
8.    Mogelijke verstoringen
Door bouw- en sloopactiviteiten kunnen archeologische resten zijn vergraven.
Specificatie LS05 van de BRL4000 verplicht dat aansluitend op het formuleren
van de gespecificeerde verwachting een onderzoeksstrategie wordt opgesteld
om deze verwachting te toetsen aan de feiten gebruik makend van het
stroomdiagram van protocol 4003 Inventariserend veldonderzoek.
Archeologische resten die zich manifesteren als een vondstenspreiding van
overwegend vuursteen (uitgaande van een kleine nederzetting met een lage
vondstdichtheid) zouden opgespoord kunnen worden door middel een karterend
booronderzoek of proefputten aan de hand van methode A1 of A2 van de
leidraad voor karterend booronderzoek. Echter, aangezien de aard en intactheid
van de bodem onbekend is wordt aanbevolen eerst een verkennend
booronderzoek uit te voeren.




26 Van der Zee, R.M. 2018

Bureau voor Archeologie Rapport 999                  daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                           19


3     Booronderzoek

3.1   Inleiding
      De ligging van het plangebied staat afgebeeld in fig. 1. In het plangebied is een
      ontwikkeling met grondwerkzaamheden voorzien. Daardoor worden mogelijk
      archeologische waarden verstoord. Voor de beoogde ontwikkeling is een
      bureauonderzoek uitgevoerd (zie hoofdstuk 2 van dit rapport) waarbij een
      gespecificeerde archeologische verwachting is opgesteld. Op basis daarvan is
      een Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van boringen uitgevoerd.
      Het veldonderzoek is uitgevoerd zoals voorgeschreven in de Kwaliteitsnorm
      Nederlandse Archeologie 4.1,27 in het bijzonder het hoofdstuk ”protocol 4003
      inventariserend veldonderzoek overig”. Het veldonderzoek is uitgevoerd volgens
      specificatie “VS03 Uitvoeren booronderzoek”. Het onderzoek is gerapporteerd
      volgens specificatie “VS05 Opstellen standaardrapport IVO - O/P”.
      Het onderzoeksgebied voor het booronderzoek is dat deel van et plangebied dat
      een dubbelbestemming archeologie heeft. Dit deel heeft een omvang van
      2.790 m2. Het plangebied en het onderzoeksgebied staan afgebeeld in fig. 30.
      Het veldonderzoek betreft de verkennende fase. Met de verkenning wordt inzicht
      verkregen in de vormeenheden van het landschap, voor zover deze van invloed
      zijn op de locatiekeuze in het verleden. Hiermee kunnen kansarme zones worden
      uitgesloten en kansrijke zones worden geselecteerd.


3.2   Methode
      De werkwijze in het veld was als volgt:
      Boortype:             7 cm Edelmanboor (onverzadigde bovengrond tot ca. 1 m-mv)
                            en 3 cm guts (diepere lagen).
      Aantal boringen:      Vijf.
      Boordiepte:           De boringen zijn gezet tot in de top van de beddingafzettingen
                            van het Laagterras (Formatie van Kreftenheye), tot minimaal
                            250 en maximaal 310 cm-mv.
      Grid:                 De boringen zijn verspreid in het plangebied geplaatst met
                            een onderlinge afstand van ongeveer 25 m.
      Waarnemingswijze: Het sediment is met de hand bemonsterd en met het blote
                       oog onderzocht door het te versnijden en te verbrokkelen. e
                       opgeboorde grond is systematisch uitgelegd op een plastic
                       zeil. Representatieve uitgelegde boorprofielen zijn
                       gefotografeerd.
      Classificatie bodemtextuur en archeologische indicatoren: De opgeboorde grond
                         is beschreven op basis van de Archeologische Standaard
                         Boorbeschrijvingsmethode versie 1.1 (ASB 1.1), dit omvat
                         NEN 5104.28


      27 SIKB 2018
      28 Bosch 2008; Nederlands Normalisatie Instituut 1989

      Bureau voor Archeologie Rapport 999                     daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>      20

      Locatie bepaling X en Y: De X en Y coördinaten van de boringen zijn bepaald met
                         een GPS met een nauwkeurigheid van 2 m.
      Hoogte bepaling: De Z coördinaat is na afloop van het veldwerk bepaald aan de
                       hand het AHN.29
      De gegevens zijn digitaal in het veld geregistreerd. Het veldwerk is uitgevoerd op
      19 februari 2021 door A. de Boer (KNA Senior Prospector) en C. de Jong (junior
      Prospector).
      Voorgaand aan het veldwerk is een plan van aanpak opgesteld. Het Plan van
      Aanpak is geregistreerd in ARCHIS3.


3.3   Resultaten en geologische interpretatie
      De locaties van de boringen zijn in fig. 30 weergegeven. De boorgegevens staan
      in Bijlage 1. Met de gegevens is een schematische doorsnede gemaakt. Deze is
      weergegeven in fig. 31.
      Op basis van de textuur, kleur en bijmengingen kunnen de volgende pakketten
      worden onderscheiden, van onder naar boven:

      Pakket 1: Formatie van Kreftenheye, beddingafzettingen
      Het onderste pakket bestaat uit grindig kalkrijk zwak siltig grof zand. Het pakket is
      in twee boorprofielen (1, 2 en 5) daadwerkelijk bemonsterd. In twee andere
      boorprofielen is het gevoeld maar loopt de boor leeg onder het grondwater. De
      top van het pakket ligt tussen 130 en 290 cm -mv (517 en 649 cm NAP).

      Pakket 2: Laag van Wijchen
      Op de beddingafzettingen ligt een stevige klei die siltig kalkloos en humeus is in
      boorprofiel 5 en zandig en kalkrijk is in boorprofielen 1 en 2. Het pakket is 30 tot
      60 cm dik. De top van het pakket ligt tussen 100 en 160 cm -mv (635 en 679 cm
      NAP). Het pakket is matig humeus in boorprofiel 1. Het pakket wordt vanwege de
      stratigrafische ligging op de beddingafzettingen geïnterpreteerd als de Laag van
      Wijchen. Het pakket is onderdeel van de Formatie van Kreftenheye.

      Pakket 3: Formatie van Echteld (komafzettingen)
      Op de Laag van Wijchen ligt een pakket (matig tot sterk) siltige klei. Het pakket is
      20 tot 50 cm dik. In het pakket bevinden zich lagen met roest (weinig). Het pakket
      is aanwezig in boorprofielen 1 en 5. De top van het pakket ligt tussen 50 en 140
      cm -mv (655 en 729 cm NAP). Het pakket wordt op basis van de textuur en
      landschappelijke ligging geïnterpreteerd als Holocene komafzettingen van de
      Rijn. Het wordt daarom gerekend tot de Formatie van Echteld.

      Pakket 4: omgewerkte grond
      Het bovenste pakket van alle boorprofielen heeft een heterogene samenstelling
      van wisselende textuur met kleibrokken en vlekken. Het wordt daarom
      geïnterpreteerd als omgewerkte grond. Waarschijnlijk is het pakket ontstaan bij
      aanleg van de naastliggende recreatieplas in 20e eeuw, en daarna bij realisatie
      van het huidige parkeerterrein bij het Thermen Berendonck.
      Er zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen. Er zijn geen vondsten
      verzameld.
      29 Kadaster en PDOK 2014

      Bureau voor Archeologie Rapport 999                    daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                        21



      De grondwaterstand tijdens het onderzoek bevond zich tussen 120 en
      180 cm -mv.


3.4   Archeologische interpretatie
      Het natuurlijke bodemprofiel in het plangebied bestaat uit Holocene
      komafzettingen (Formatie van Echteld) op laat Pleistocene riviervlakte-
      afzettingen (Laag van Wijchen) op beddingafzettingen (Formatie van
      Kreftenheye, Laagterras).
      Bij graafwerkzaamheden is in twee van de vijf boorprofielen de bodem verstoord
      tot in de beddingafzettingen. Bij de overige boorprofielen zijn nog resten van de
      Holocene en Laat Pleistocene afzettingen aanwezig.
      Theoretisch vormen de Holocene komafzettingen een niveau waarin menselijke
      activiteiten kunnen hebben plaatsgehad, maar deze zullen hoofdzakelijk beperkt
      zijn geweest tot de jacht, visvangst en het verzamelen van voedsel. De dichtheid
      aan dergelijke archeologische resten wordt als laag ingeschat. Het oppervlak van
      vóór de ontwikkeling van de recreatieplas is waarschijnlijk niet meer aanwezig
      (vergraven).
      Hetzelfde geldt voor de riviervlakte-afzettingen van het Laat Pleistoceen (Laag
      van Wijchen). Het is een niveau waarin menselijke activiteiten kunnen hebben
      plaatsgehad, maar deze zullen hoofdzakelijk beperkt zijn geweest tot de jacht,
      visvangst en het verzamelen van voedsel. In de Laat Pleistocene afzettingen
      kunnen theoretisch ook resten van kampementen aanwezig zijn voor zover de
      betreffende afzettingen bewoonbaar waren. Echter, omdat in het onderzochte
      gebied geen bodem is aangetroffen, wordt de kans dat hier sprake van is als
      klein ingeschat.




      Bureau voor Archeologie Rapport 999                  daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>    22


4   Waardestelling en Selectieadvies
    Conform KNA 4.1 vormen een waardestelling (VS06) en selectieadvies (VS07)
    van vindplaatsen onderdeel van een standaardrapport (VS05). Er zijn echter
    geen vindplaatsen aangetroffen. Er is daarom geen waardestelling mogelijk en er
    is geen selectieadvies opgesteld.




    Bureau voor Archeologie Rapport 999                 daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                      23


5   Conclusie
    De onderzoeksvragen kunnen als volgt worden beantwoord:

    Bureauonderzoek:
    1.    Waaruit bestaan de voorgenomen bodemingrepen?
    De beoogde ingreep bestaat uit de bouw van een hotel bij Thermen Berendonck.
    2.    Wat is de landschappelijke ligging van het plangebied in termen van
          geomorfologie, geologie en bodemkunde?
    Het plangebied ligt in het archeologisch landschap 'Lage Maasterrassen', in de
    landschapszone terrassen. Op het laat Pleistocene Laagterras in het plangebied
    zijn riviervlakte-afzettingen gevormd (Laag van Wijchen). In het Holoceen heeft
    zich vervolgens een pakket komklei gevormd. De bodemkaart geeft aan dat
    sprake is van oude rivierkleigronden, namelijk poldervaaggronden.
    3.    Wat is de historische ontwikkeling van het plangebied?
    Op de oudst beschikbare kaart met enige detail uit het midden de 18e eeuw ligt
    het plangebied in een bos en weilandengebied. Op de kadastrale minuut is het
    plangebied geheel bos. In het zuiden van het plangebied loopt vanaf omstreeks
    1894 tot 1978 een weg. Tussen 1931 en 1937 wordt langs deze weg bebouwing
    geplaatst. Na 1937 maakt het bos plaats voor bouwland en grasland. In 1976
    begint de aanleg van het park Berendonck. Hierbij wordt een recreatieplas
    gegraven. Het opgegraven materiaal wordt onder meer gebruikt om het
    omliggende terrein op te hogen. In 2019 wordt Thermen Berendonck ten
    zuidoosten van het plangebied gebouwd. Daarbij wordt een parkeerplaats
    aangelegd die nu in het oosten door een deel van het plangebied loopt.
    4.    Is sprake van bekende archeologische waarden (zoals AMK terreinen,
          vondstlocaties, historische kernen) in het plangebied en directe omgeving,
          en zo ja welke?
    Nee, in het plangebied of directe omgeving liggen geen bekende archeologische
    waarden.
    5.    Is sprake van bekende bodemverstoringen?
    Door graafwerkzaamheden bij de aanleg van de plas en later van het
    parkeerplaats bij de Thermen kan de bodem zijn verstoord. Ook heeft een pad of
    weg door het plangebied gelopen en bij de aanleg en verwijderen daarvan
    kunnen archeologische resten zijn vergraven.
    6.    Op basis van voorgaande: Kunnen archeologische resten in het plangebied
          aanwezig zijn? Zo ja, wat is daarvan op hoofdlijnen de omvang, ligging,
          aard en datering?
    Uit de periode van jagers-verzamelaars kunnen kampementen aanwezig zijn als
    sprake is van geschikte (bewoonbare) oevers naast de (toen nog watervoerende)
    Laat Pleistocene geulen. Uit het Mesolithicum en jongere periodes worden alleen
    resten verwacht gerelateerd aan de jacht, visvangst, rituelen en (sinds de Late
    Middeleeuwen) de agrarische inrichting van het landschap.




    Bureau voor Archeologie Rapport 999                  daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>24

Verkennend booronderzoek:
7.    Wat is de aard (geologisch en bodemkundig) en intactheid (verstoringen)
      van het bodemprofiel?
Het natuurlijke bodemprofiel in het plangebied bestaat uit Holocene
komafzettingen (Formatie van Echteld) op laat Pleistocene riviervlakte-
afzettingen (Laag van Wijchen) op beddingafzettingen (Formatie van
Kreftenheye, Laagterras). Bij graafwerkzaamheden is in twee van de vijf
boorprofielen de bodem verstoord tot in de beddingafzettingen. Bij de overige
boorprofielen zijn nog resten van de Holocene en Laat Pleistocene afzettingen
aanwezig.
8.    Zijn potentiële archeologische niveaus aanwezig, en zo ja, wat is de aard,
      diepteligging en verbreiding daarvan?
Het oppervlak van vóór de ontwikkeling van de recreatieplas is waarschijnlijk niet
meer aanwezig (vergraven).
De Holocene komafzettingen en de Laat Pleistocene riviervlakte-afzettingen zijn
potentiële niveaus waarin resten gerelateerd aan jacht, visvangst en het
verzamelen van voedsel aanwezig zouden kunnen zijn. Omdat in het
onderzochte gebied geen bodem is aangetroffen in de Laat Pleistocene
afzettingen, wordt de kans dat zich hierin resten van kampementen bevinden als
laag ingeschat.

Conclusie:
9.    Worden (mogelijke) archeologische waarden verstoord door de
      voorgenomen bodemingrepen? Zo ja, op welke wijze?
De kans is klein dat archeologische waarden worden verstoord.
10.   Aan de hand van bovenstaande resultaten van zowel het bureauonderzoek
      als van het booronderzoek: welke vervolgstap(pen) kunnen worden
      genomen om rekening te houden met (mogelijke archeologische waarden?
Vervolgstappen zijn niet nodig.
11.   Indien vervolgonderzoek wordt geadviseerd: Welke methode(n),
      techniek(en) en strategie(ën) van Inventariserend veldonderzoek zijn
      hiervoor geschikt?
Niet van toepassing.




Bureau voor Archeologie Rapport 999                   daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                                     25


6   Advies
    Bureau voor Archeologie adviseert het plangebied vrij te geven voor de
    voorgenomen ontwikkeling.
    Bovenstaande vormt een selectieadvies. Op grond van de resultaten van het
    rapport en het advies zal het bevoegd gezag (gemeente Wijchen) een
    selectiebesluit nemen over de daadwerkelijk omgang met eventueel aanwezige
    archeologische waarden binnen het plangebied.
    Dit onderzoek is met grote zorgvuldigheid uitgevoerd. Het is echter nooit uit te
    sluiten dat bij de graafwerkzaamheden toch archeologische resten worden
    aangetroffen op plaatsen en dieptes waar die niet worden verwacht. Eventuele
    archeologische resten is men verplicht te melden bij de Minister van OCW in
    overeenstemming met de Erfgoedwet uit 2015. In dit geval wordt aangeraden om
    contact op te nemen met de gemeente Wijchen.




    Bureau voor Archeologie Rapport 999                 daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>    26


7   Literatuur
    Actueel Hoogtebestand Nederland. 2018. ‘AHN3’. Digitale Hoogtekaart.
             https://ahn.arcgisonline.nl/ahnviewer/.
    Alterra Wageningen UR. 2012. ‘BISNederland’. Bodemkaart 1 : 50 000.
             http://www.bodemdata.nl/.
    Beckers, I.S.J. 2015. ‘Recreatiegebied Berendonck te Wijchen. Een
             Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van een verkennend
             booronderzoek.’ ADC Rapport 3788. ADC ArcheoProjecten.
    Berendsen, H. J. A, en Esther Stouthamer. 2001. Palaeogeographic
             Development of the Rhine-Meuse Delta, the Netherlands. Assen:
             Koninklijke Van Gorcum.
    Bosch, J.H.A. 2008. ‘Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode
             versie 1.1: Op basis van de Standaard Boor Beschrijvingsmethode versie
             5.2’. 2008-U-R0881/A. Deltares-rapport.
    Cohen, K. M., E. Stouthamer, H.J. Pierik, en A. H. Geurts. 2012. ‘Digitaal
             Basisbestand Paleogeografie van de Rijn-Maas Delta’. Dept. Physical
             Geography. Utrecht University. http://persistent-identifier.nl/?
             identifier=urn:nbn:nl:ui:13-nqjn-zl.
    Cohen, K.M. 2009. Zand in banen: zanddiepte-kaarten van het Rivierengebied
             en het IJsseldal in de provincies Gelderland en Overijssel. Utrecht;
             Arnhem: Universiteit Utrecht] ; Provincie Gelderland].
    Goossens, E. 2008. ‘Archeologiebeleid Gemeente Wijchen’. RAAP-rapport 1828.
             RAAP.
    ‘HISGIS Gelderland’. 2019. https://hisgis.nl/projecten/gelderland/.
    Holl, J. 2012. ‘Recreatiegebied Berendonck, Wijchen. Een Bureauonderzoek en
             Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van een verkennend en
             karterend booronderzoek.’ ADC Rapport 3009. ADC ArcheoProjecten.
    Kadaster. 1811. ‘Kadastrale Minuten’. 1832. http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl/.
    Kadaster, en PDOK. 2014. ‘AHN2 en 3 - WCS service’.
             http://nationaalgeoregister.nl.
    Karels, P.M., en J.S. Spronk. 2020. ‘Bodemkwaliteitskaart Gemeenten Berg en
             Dal, Beuningen, Druten, Heumen en Wijchen’. Nieuwegein: Lievense
             Milieu B.V.
    Keunen, L.J., L.M.P. van Meijel, E.M. Bet, en S. van der Veen. 2015. ‘Tussen
             stad en land, tussen Maas en Waal. Gemeente Wijchen. Een
             cultuurhistorische inventarisatie (actualisatie)’. RAAP rapport 3040. RAAP
             Archeologisch Adviesbureau B.V.
    Kuyper, J. 1867. ‘Wijchen’. Leeuwarden.
             https://proxy.archieven.nl/0/784A5B9A8ADE4B03B626A3D35D6F2E96.
    Meetkundige Dienst RWS. 1983. ‘Tophoogte MD: Historisch hoogtepunten
             bestand’.
             http://www.rijkswaterstaat.nl/apps/geoservices/geodata/dmc/tophoogte/
             productinfo/metainfo/tophoogte.xml.
    de Mulder, E.J.F. 2003. De ondergrond van Nederland. Wolters-Noordhoff.
    Nederlands Normalisatie Instituut. 1989. Geotechniek: classificatie van
             onverharde grondmonsters. Delft: Nederlands Normalisatie-instituut.
    Pons, L.J. 1966. ‘De bodemkartering van het Land van Maas en Waal en een
             gedeelte van het Rijk van Nijmegen’.
    RAF. 1940. ‘Wageningen UR GeoPortal: RAF aerial photographs’. 1945.
             http://library.wur.nl/WebQuery/geoportal/raf.
    Rensink, E., H.J.T. Weerts, M. Kosian, H. Feiken, en B.I. Smit. 2015.

    Bureau voor Archeologie Rapport 999                   daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                 27

        ‘Archeologische Landschappenkaart van Nederland. Methodiek en
        kaartbeeld’. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
        https://doi.org/10.17026/dans-xf6-ywnd.
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. 2020. ‘Archis3 - Rijksdienst voor het
        Cultureel Erfgoed’. https://archis.cultureelerfgoed.nl/#/login.
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, en Data Archiving and Networking
        Services. ‘e-depot voor de Nederlandse archeologie’. http://www.edna.nl.
‘Ruimtelijkeplannen.nl’. 2014. Geraadpleegd augustus 12.
        http://www.ruimtelijkeplannen.nl/web-roo/roo/bestemmingsplannen?
        tabFilter=ACTUEEL.
van der Sijs, N. 2010. ‘Etymologiebank’. http://www.etymologiebank.nl.
SIKB. 2018. ‘BRL 4000: Beoordelingsrichtlijn Archeologie, versie 4.1’. SIKB.
        https://www.sikb.nl/doc/BRL4000/BRL%20SIKB%204000%20Archeologie
        %20versie%204_1.pdf.
Stichting RAAP. 2017. ‘Indicatieve Kaart Militaire Waarden (IKME)’. december 22.
van Suchtelen, J.H., en S.J. Hollandt. 1755. ‘Kaart van het schependom der stad
        Nijmegen’.
        https://proxy.europeana.eu/2021651/https___hdl_handle_net_21_12122_
        3620274?view=https%3A%2F%2Fstudiezaal.nijmegen.nl%2FHttpHandler
        %2F%2Ficoon.ico%3Ffile%3D14233911&disposition=inline&api_url=https
        %3A%2F%2Fapi.europeana.eu%2Fapi.
Tol, A.J., J.W.H.P. Verhagen, en M. Verbruggen. 2012. ‘Leidraad inventariserend
        veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek’. SIKB.
Tunker, B. 2013. ‘Een proefsleuvenonderzoek aan de Staddijk te Nijmegen-
        Dukenburg’. Gemeente Nijmegen Rapport 159. Gemeente Nijmegen.
Van der Zee, R.M. 2018. ‘Berendonck, Wijchen (gemeente Wijchen). Een
        inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend
        booronderzoek’. ADC Rapport 4441. ADC ArcheoProjecten.
———. 2019. ‘Berendonck, Wijchen (gemeente Wijchen)’. ADC Rapport. ADC
        ArcheoProjecten.




Bureau voor Archeologie Rapport 999                 daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>28


Figuren




Figuur 2: Luchtfoto 2018.




Bureau voor Archeologie Rapport 999   daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                   29




Figuur 3: Topografische kaart.




Bureau voor Archeologie Rapport 999   daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>30




Figuur 4: Archeologische beleidskaart gemeente Wijchen uit 2009 (Goossens 2008).




Bureau voor Archeologie Rapport 999                     daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                                                       31




Figuur 5: Verbeelding bestemmingsplan Hotel Berendonck.




Figuur 6: Verbeelding bestemmingsplan Buitengebied Wijchen (‘Ruimtelijkeplannen.nl’
2014).




Bureau voor Archeologie Rapport 999                       daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>32




Figuur 7: Het Land van Maas en Waal en een gedeelte van het Rijk van Nijmegen :
Bodemkaart, oostblad (Pons 1966).




Bureau voor Archeologie Rapport 999                     daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                                                     33




Figuur 8: Beddinggordelkaart (Cohen e.a. 2012) met op de achtergrond de bodemkaart uit
1966 (Pons 1966).




Bureau voor Archeologie Rapport 999                     daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>34




Figuur 9: Schematische weergave van de ontstaansgeschiedenis in het oostelijke
rivierengebied (Berendsen en Stouthamer 2001). De rode pijl geeft ongeveer de ligging
van het plangebied aan.




Bureau voor Archeologie Rapport 999                      daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                     35




Figuur 10: Zanddieptekaart provincie Gelderland (Cohen 2009).




Bureau voor Archeologie Rapport 999                     daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>36




Figuur 11: Bodemkaart (Alterra Wageningen UR 2012).




Bureau voor Archeologie Rapport 999                   daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                                       37




Figuur 12: Hoogte-reliëfkaart met historische hoogtepunten (groen). Hoogtematen zijn
weergegeven in meters NAP (Actueel Hoogtebestand Nederland 2018; Meetkundige
Dienst RWS 1983).




Bureau voor Archeologie Rapport 999                       daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>38




Figuur 13: Kaart van het schependom der stad Nijmegen met het noorden onder (Van
Suchtelen en Hollandt 1755).




Bureau voor Archeologie Rapport 999                    daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                                             39




Figuur 14: Topografisch militaire kaart 1850.




Bureau voor Archeologie Rapport 999             daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>40




Figuur 15: Kadastrale minuut tussen 1811 en 1832 (Kadaster 1811).




Bureau voor Archeologie Rapport 999                     daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                                                     41




Figuur 16: Deel van de kaart van Wijchen uit Gemeenteatlas van Nederland, 1867
(Kuyper 1867).




Bureau voor Archeologie Rapport 999                     daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>42




Figuur 17: Bodemkartering uit 1966 met historische hoogtepuntenkaart (Pons 1966;
Meetkundige Dienst RWS 1983). Hoogte waarden zijn in meters NAP en stuifzandrug is
met blauw omlijnd.




Bureau voor Archeologie Rapport 999                    daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                                                     43




Figuur 18: Kadastraal minuutplan tussen 1811 en 1832 (‘HISGIS Gelderland’ 2019).




Bureau voor Archeologie Rapport 999                     daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>44




Figuur 19: 554-1877-HATERT-1894.




Figuur 20: 554-1878-HATERT-1909.




Bureau voor Archeologie Rapport 999   daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                                   45




Figuur 21: 554-1879-HATERT-1920




Figuur 22: 554-1880-HATERT-1931.




Bureau voor Archeologie Rapport 999   daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>46




Figuur 23: 554-1881-HATERT-1937.




Bureau voor Archeologie Rapport 999   daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                                                                             47




Figuur 24: RAF luchtfoto uit 1944 (RAF 1940).




Bureau voor Archeologie Rapport 999             daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>48




Figuur 25: 46A-1957-Cuijk / Grave / Nijmegen.




Figuur 26: 46A-1967-Cuijk / Grave / Nijmegen.




Bureau voor Archeologie Rapport 999             daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                                                                             49




Figuur 27: 46A-1978-Cuijk / Grave / Nijmegen.




Figuur 28: 46A-1987-Cuijk / Grave / Nijmegen.




Bureau voor Archeologie Rapport 999             daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>50




Figuur 29: Archeologische, vondstlocaties (geel) en zaken (blauw) uit ARCHIS
(Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed 2020).

In het afgebeelde gebied zijn geen AMK terreinen aanwezig.




Bureau voor Archeologie Rapport 999                      daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                                                     51




Figuur 30: Boorpuntenkaart met het onderzoeksgebied in blauw.




Bureau voor Archeologie Rapport 999                     daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>52




Figuur 31: Getekende boorprofielen in schematische noord-zuid doorsnede.




Bureau voor Archeologie Rapport 999                     daarom Wijchen Oude Teersdijk 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Boorbeschrijvingen
nr.   grens (cm - mv) grond    bijmenging mediaan kleur             kalk        nieuwvormingen interpretatie             boortype          overig
        boven onder

1                                                                                                                                          grondwaterstand tijdens boring: 120 (cm -
                                                                                                                                           mv); beschrijver: A. de Boer
             0    10 klei      zwak                     bruin-grijs kalkloos                    omgewerkte grond         7cm- Edelman      basis geleidelijk
                               zandig;
                               zwak
                               humeus
            10    50 klei      zwak                     licht-bruin kalkloos spoor mangaan-     omgewerkte grond         7cm- Edelman      basis geleidelijk; takjes of wortels
                               zandig                                        concreties
            50   100 klei      sterk siltig             licht-grijs- kalkloos weinig            Formatie van Echteld     7cm- Edelman      basis geleidelijk; twee toppig,
                                                        bruin                 roestvlekken      (komafzettingen)                           waarschijnlijk bestaat het uit ks2 met
                                                                                                                                           (ingewaaid?) zand
           100   120 klei      sterk zandig             licht-grijs- kalkloos spoor mangaan-    Laag van Wijchen         7cm- Edelman      basis geleidelijk; met grof zand
                                                        bruin                 concreties
           120   130 klei      matig                    licht-grijs- kalkrijk                   Laag van Wijchen         7cm- Edelman      basis geleidelijk
                               zandig                   bruin
           130   160 zand      zwak siltig; zeer grof licht-grijs- kalkrijk                     Formatie van Kreftenheye 7cm- Edelman      matige spreiding; zand matig afgerond;
                               zwak                   bruin                                     (beddingafzettingen)                       basis geleidelijk
                               grindig
           160   220 zand      zwak siltig; zeer grof licht-grijs- kalkrijk                     Formatie van Kreftenheye 4cm- Steekboring matige spreiding; zand matig afgerond;
                               zwak                   bruin                                     (beddingafzettingen)                      basis geleidelijk
                               grindig
           220   310 geen                                                                       Formatie van Kreftenheye 3cm- Guts         zand gevoeld
                     monster                                                                    (beddingafzettingen)

2                                                                                                                                          grondwaterstand tijdens boring: 120 (cm -
                                                                                                                                           mv); beschrijver: A. de Boer
             0    20 klei      zwak                     bruin-grijs kalkloos                    omgewerkte grond         7cm- Edelman      weinig plantenresten; basis geleidelijk
                               zandig;
                               zwak
                               humeus
            20    50 klei      uiterst siltig           grijs-bruin kalkloos                    omgewerkte grond         7cm- Edelman      spoor plantenresten; spoor kleibrokjes;
                                                                                                                                           basis geleidelijk; takjes
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>nr.   grens (cm - mv) grond    bijmenging mediaan kleur            kalk       nieuwvormingen interpretatie             boortype          overig
        boven onder
            50    90 klei      matig                   grijs-bruin kalkloos spoor mangaan-    omgewerkte grond         7cm- Edelman      basis geleidelijk
                               zandig                                       concreties
            90   110 klei      matig                   grijs-bruin kalkloos                   omgewerkte grond         7cm- Edelman      basis geleidelijk
                               zandig
           110   150 klei      zwak                    grijs-bruin kalkrijk                   Laag van Wijchen         7cm- Edelman      weinig schelpmateriaal; basis geleidelijk
                               zandig
           150   250 zand      zwak siltig; zeer grof grijs-bruin kalkrijk                    Formatie van Kreftenheye 4cm- Steekboring matige spreiding; zand afgerond
                               zwak                                                           (beddingafzettingen)
                               grindig

3                                                                                                                                        grondwaterstand tijdens boring: 160 (cm -
                                                                                                                                         mv); beschrijver: A. de Boer
             0    30 klei      zwak                    bruin-grijs kalkloos                   omgewerkte grond         7cm- Edelman      basis geleidelijk
                               zandig;
                               zwak
                               humeus
            30   170 klei      zwak                    licht-grijs- kalkloos spoor mangaan-   omgewerkte grond         7cm- Edelman      spoor kleibrokjes; basis geleidelijk
                               zandig;                 bruin                 concreties
                               zwak
                               grindig
           170   200 klei      matig                   grijs       kalkloos                   omgewerkte grond         7cm- Edelman      spoor zwarte vlekken; basis geleidelijk;
                               zandig                                                                                                    spoor baksteen
           200   250 klei      matig                   grijs       kalkloos                   omgewerkte grond         3cm- Guts         spoor zwarte vlekken; spoor kleibrokjes
                               zandig
           250   280 geen                                                                     Formatie van Kreftenheye 3cm- Guts         guts loopt leeg, vermoedelijk zand
                     monster                                                                  (beddingafzettingen)

4                                                                                                                                        grondwaterstand tijdens boring: 180 (cm -
                                                                                                                                         mv); beschrijver: A. de Boer
             0    55 zand      zwak siltig; matig grof grijs       kalkloos                   omgewerkte grond         7cm- Edelman      matige spreiding; zand matig afgerond;
                               zwak                                                                                                      basis geleidelijk
                               humeus
            55   150 klei      zwak                    grijs-bruin kalkloos spoor             omgewerkte grond         7cm- Edelman      weinig grijze vlekken; basis geleidelijk
                               zandig                                       roestvlekken
           150   180 klei      zwak                    bruin-grijs kalkloos                   omgewerkte grond         7cm- Edelman      basis geleidelijk
                               zandig;
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>nr.   grens (cm - mv) grond    bijmenging mediaan kleur          kalk        nieuwvormingen interpretatie            boortype       overig
        boven onder
                               zwak
                               grindig
           180   210 klei      zwak                   bruin-grijs kalkloos                   omgewerkte grond        7cm- Edelman   basis geleidelijk
                               zandig
           210   260 klei      sterk                  donker-    kalkloos                    omgewerkte grond        7cm- Edelman   basis geleidelijk
                               zandig;                grijs
                               matig
                               humeus
           260   290 klei      sterk                  donker-    kalkloos                    omgewerkte grond        3cm- Guts      basis geleidelijk; omgewerkte grond
                               zandig;                grijs
                               matig
                               humeus
           290   310 geen                                                                    Formatie van Kreftenheye 3cm- Guts     zand gevoeld guts loopt leeg
                     monster                                                                 (beddingafzettingen)

5                                                                                                                                   grondwaterstand tijdens boring: 200 (cm -
                                                                                                                                    mv); beschrijver: A. de Boer
             0    20 klei      uiterst siltig;        donker-    kalkloos                    omgewerkte grond        7cm- Edelman   basis geleidelijk
                               matig                  grijs
                               humeus
            20    90 klei      sterk siltig           licht-grijs- kalkloos spoor mangaan-   omgewerkte grond        7cm- Edelman   basis scherp
                                                      bruin                 concreties
            90   140 zand      zwak siltig; zeer grof licht-      kalkloos                   omgewerkte grond        7cm- Edelman   matige spreiding; zand afgerond; basis
                               zwak                   bruin-grijs                                                                   scherp
                               grindig
           140   160 klei      matig siltig           licht-grijs kalkloos weinig            Formatie van Echteld    3cm- Guts      basis scherp
                                                                           roestvlekken      (komafzettingen)
           160   210 klei      matig siltig;          bruin-grijs kalkloos                   Laag van Wijchen        3cm- Guts      basis geleidelijk; met zandkorrels
                               zwak
                               humeus
           210   220 zand      zwak siltig; matig grof zwart     kalkrijk                    Formatie van Kreftenheye 3cm- Guts     matige spreiding; zand afgerond; basis
                               sterk                                                         (beddingafzettingen)                   geleidelijk
                               humeus
           220   270 geen                                                                    Formatie van Kreftenheye 3cm- Guts     guts loopt leeg, zand gevoeld
                     monster                                                                 (beddingafzettingen)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Coördinaten van de boringen:
  nr.   X (m RD)   Y (m RD)   Z (cm NAP)

   1     182040     424547          779

   2     182045     424570          781

   3     182051     424597          799

   4     182052     424626          807

   5     182043     424656          795
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>