<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Openbaar                                                              Zaaknummer: 102888
Beslisnota voor de Gemeenteraad
Onderwerp: Lokaal beleidskader huisvesting arbeidsmigranten
gemeente Wijchen
Voorgesteld besluit
de Gemeenteraad besluit:
    1. De bijgevoegde programmalijnen en bouwstenen (bijlage 3) als kaders voor het
         lokaal beleid huisvesting arbeidsmigranten vast te stellen.
Aanleiding
Het aantal arbeidsmigranten in de Groene Metropoolregio Arnhem – Nijmegen is de
afgelopen jaren fors toegenomen en die ontwikkeling zal zich doorzetten. Het aantrekken
en behouden van arbeidsmigranten is een wezenlijke factor voor het in stand houden en
versterken van de regionale economie.
Voldoende aanbod van huisvesting voor arbeidsmigranten is hierbij een belangrijke
vestigingsfactor. En hoewel het bieden van goede huisvesting primair een
verantwoordelijk is van de marktpartijen, hebben de 18 gemeenten van de Groene
Metropoolregio Arnhem – Nijmegen de handen ineengeslagen om samen voldoende
huisvesting van goede kwaliteit voor arbeidsmigranten die in de regio werken te
faciliteren. Dit heeft geleid tot een regionaal beleidskader en een uitvoeringsprogramma
waarin regionale uitgangspunten worden geschetst voor de huisvesting van
arbeidsmigranten (bijgevoegd als bijlage 1 en 2).
Het beleidskader heeft - naast oog voor de ruimtelijke kaders die bij huisvesting komen
kijken - een integraal karakter door aandacht te geven aan:
    1.   Kwaliteit- en beheereisen van nieuwe huisvesting;
    2.   De controle en handhaving daarop;
    3.   Voorstellen voor verbetering van de registratie;
    4.   Kaders voor communicatie richting omwonenden én arbeidsmigranten;
    5.   Bevordering van de zelfredzaamheid en de ontwikkelkansen van
         arbeidsmigranten, en
    6. Versterking van de regionale bestuurlijke en ambtelijke samenwerking.
In het regionale beleidsplan zijn deze 6 programmalijnen vertaald in 13 bouwstenen.
Deze zijn samengevat in bijlage 3.
Het regionaal beleidskader is u in het voorjaar van 2022 ter kennisneming aangeboden
(24-05-2022, Z/22/053094). U wordt nu voorgesteld de programmalijnen en bouwstenen
als kaders voor het lokaal beleid vast te stellen. Na de vaststelling van de kaders worden
de 13 afzonderlijke bouwstenen door het college concreet uitgewerkt in lokale
maatregelen. Dit in samenspraak met de regiogemeenten en marktpartijen. Hierbij
betrekken wij de volgende landelijke ontwikkelingen:
    •    Naar verwachting treedt de Wet goed verhuurderschap in 2023 in werking. Op
         basis van dit wetsvoorstel wordt een landelijke norm voor goed verhuurderschap
         geïntroduceerd, waaronder het scheiden van arbeidscontract en huurcontract bij
         de verhuur aan arbeidsmigranten en krijgen gemeenten bevoegdheden om
                                        Pagina 1 van 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Openbaar                                                             Zaaknummer: 102888
        ongewenste vormen van verhuurderschap te voorkomen en tegen te gaan. Ook
        zijn gemeenten verplicht een meldpunt in te stellen.
    •   Verder treedt per 1 januari 2024 naar verwachting het wetsvoorstel ‘Verplichte
        certificering voor uitzendbureaus’ in werking. Het doel van de wet is dat
        uitzendbureaus al hun werknemers onder goede werk- en woonomstandigheden
        laten werken. Daarvoor moeten alle uitzendbureaus gaan voldoen aan een
        certificeringsplicht. Hiermee wordt de kwetsbare positie van arbeidsmigranten
        verbeterd en het speelveld voor alle uitleners gelijkgetrokken.
Gevolgen voor de gemeente Wijchen
Arbeidsmigranten zijn ook inwoners van onze samenleving, die recht hebben op goed
wonen en werken. Goede huisvesting voor deze doelgroep draagt bij aan een gezonde en
veilige leefomgeving in onze gemeente. Wij willen zowel voor de arbeidsmigranten, als
voor onze inwoners een goed verblijfsklimaat realiseren.
Omdat er geen goed zicht bestond in het aantal arbeidsmigranten die wonen en/of
werken in onze gemeente, hebben wij bureau Companen en Decisio de opdracht gegeven
hier onderzoek naar te doen. Dit is onze gemeenteraad ook toegezegd bij de bespreking
van de perspectiefnota (8 juli 2021). Het onderzoeksrapport is als bijlage 4 bijgevoegd.
Het rapport geeft aan dat voor Wijchen en Druten de komende jaren een jaarlijkse groei
van het aantal arbeidsmigranten van 0,8 tot 3,1% wordt verwacht. Dit is vergelijkbaar
met de regionale prognose voor de regio Arnhem/Nijmegen. Uitgaande van een
gemiddeld percentage, gaat het in Wijchen om +160 werkenden waarmee het aantal
oploopt tot 1.040 in 2030. Dit betekent dat de realisatie van nieuwe huisvesting van
arbeidsmigranten mogelijk geen gelijke tred houdt met de groei van het aantal
werkzame arbeidskrachten in de regio. Hier ligt de urgente opgave voor de regio en
daarmee ook voor de gemeente Wijchen, voor de korte termijn.
Eerdere besluiten
 Datum              Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo
                    mogelijk het zaaknummer/documentnummer)
 24-05-2022         Z/22/053094 Informatienota Regionaal beleidskader huisvesting
                    arbeidsmigranten regio Arnhem – Nijmegen
Gewenst resultaat
Het faciliteren van voldoende huisvesting van goede kwaliteit voor arbeidsmigranten,
waardoor het vestigings- en leefklimaat voor arbeidsmigranten, die in de gemeenten
Wijchen en Druten en in de regio werken, wordt verbeterd. Dit mede tot voordeel van de
leefbaarheid in wijken en buurten.
Argumenten
1.1.    Het bevat de gezamenlijke ambitie om voldoende huisvesting van goede kwaliteit
        te bieden.
Wij willen internationale werknemers een goed woon- en leefklimaat bieden. Er werken
nu meer internationale werknemers in de regio dan er wonen. Gevolg: illegale en/of
slechte woonomstandigheden, druk op de bestaande betaalbare woningvoorraad, veel
woonwerkkilometers (pendelverkeer) en steeds meer moeite voor bedrijven om
werknemers aan te trekken. Goede huisvesting trekt goede internationale werknemers
en draagt zo bij aan een goed vestigingsklimaat en leefklimaat voor alle inwoners.
                                       Pagina 2 van 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Openbaar                                                               Zaaknummer: 102888
Met dit beleidskader is voor de internationale werknemer de kwaliteit van huisvesting en
leefomgeving gewaarborgd, hun afhankelijkheid tot de werkgever/uitzendbureau of
huisvester vermindert, ze krijgen betere toegang tot zorg, (maatschappelijke)
ondersteuning en onderwijs en hun zelfredzaamheid neemt toe.
1.2.     Uitwerking in lokaal beleid draagt bij aan de oplossing van het probleem.
Het betreft een urgent probleem en lokaal beleid is noodzakelijk. Wij kunnen ons eigen
maatregelen beleid binnen de kaders opstellen. Regels gaan niet alleen om het gebouw,
maar ook over beheer, in- en uitschrijving van internationale werknemers en
samenwerking tussen gemeenten, bedrijven, uitzendbureaus en huisvesters, toegang tot
zorg, opleiding etc.
1.3.     Verbetering van de leefbaarheid in wijken en buurten.
De meeste arbeidsmigranten maken voor hun huisvesting gebruik van het aanbod van
huisvesters, de uitzendbureaus of bedrijven waarvoor zij werkzaam zijn. De
mogelijkheden zijn nog te beperkt. Dat betekent dat tot nu toe maar al te vaak gekozen
wordt voor minder wenselijke situaties, voor zowel de arbeidsmigranten als hun
omgeving. Wij willen de leefbaarheid in wijken en buurten niet verder onder druk te
zetten door meer extra kamerverhuurpanden. Het is moeilijk om continu zicht te houden
op een beperkt aantal personen die in een pand in een woonwijk wonen, met daardoor
eerder het risico op een overlast gevende situatie. Daarnaast weten we dat de
omstandigheden waarin arbeidsmigranten in individuele panden gehuisvest zijn veelal
ook verre van ideaal zijn.
1.4.     De medewerking van huisvesters, uitzendbureaus, werkgevers en inwoners vraagt
         om een duidelijk beleid.
Huisvesters en goede werkgevers willen graag meedenken met de gemeente. Zij hebben
een goed beeld van de behoefte aan huisvesting en kunnen dit realiseren. Zij vragen de
gemeente om duidelijkheid. Dit kan worden bereikt met heldere, vooraf vastgestelde
kaders en de uitgewerkte bouwstenen. Op deze wijze weten werkgevers en huisvesters
zo welke mogelijkheden zij hebben en onze inwoners krijgen een beter idee van wat ze
kunnen verwachten.
1.5.     We geven uitvoering aan de afspraken in de regio
Dat de 18 regiogemeenten ervoor kiezen om samen de schouders te zetten onder het
faciliteren van voldoende en veilige huisvesting voor arbeidsmigranten, komt voort uit
het besef dat de regiogemeenten alleen samen het probleem kunnen oplossen. De
opgave om arbeidsmigranten de huisvesten overstijgt gemeentegrenzen.
1.6.     Toename van beschikbare woningen voor onze inwoners.
Meer voorzieningen faciliteren heeft als bijkomend effect op de middellange termijn dat
er meer woningen vrijkomen voor onze inwoners. Een arbeidsmigrant is niet verplicht
zijn huisvesting via het uitzendbureau en/of werkgever af te nemen. Ongeveer een derde
kiest er voor zelf een oplossing te zoeken, veelal in de particuliere sector.
1.7.     Iedereen telt en doet mee
De belangrijkste reden voor de regio, zo ook de gemeente Wijchen, om nu over te gaan
op een regionaal en lokaal beleidskader, is dat het gaat om mensen. Mensen die huis en
haard verlaten om in onze regio tijdelijk werk te verzetten. Zij verdienen het, net als alle
                                        Pagina 3 van 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Openbaar                                                              Zaaknummer: 102888
andere inwoners van onze regio, om goed en veilig in onze regio te kunnen wonen. Hoe
lang iemand in onze regio werkt of waar hij of zij vandaan komt, speelt daarin geen rol.
Tegenargumenten en risico’s
1.1.    De problematiek van de huisvesting is complex, er zijn veel verschillende
        belanghebbenden.
Het beleidskader en de uitwerking van de bouwstenen is veelomvattend en ambitieus.
Het vraagstuk is urgent en wij willen het samen met betrokken partijen breed op pakken
wil het werken. Het legt de lat hoog. Het vraagt zowel een aanpak op lokaal niveaus als
op regionaal niveaus en vele stakeholders zijn erbij betrokken (werkgevers,
uitzendbureaus, provincie).
1.2.    Voorkomen van verschillen in beleid in de regio ter voorkoming aanzuigende
        werking arbeidsmigranten.
Wij zijn er ons van bewust dat verschillen in beleid ook leiden tot een waterbedeffect
(level playing field) in huisvesting binnen de regio. Zo zijn die gemeenten die het minst
handhaven en de minst strenge regels hebben voor bijvoorbeeld verkamering soms het
meest aantrekkelijk voor marktpartijen die van huisvesting hun verdienmodel hebben
gemaakt en het liefst ‘onder de radar’ van de overheid willen blijven.
1.3.    Het bepalen van de gewenste huisvesting vraagt om een duidelijke registratie.
Het in beeld krijgen van de actuele vraag naar huisvesting begint bij registratie. Het
aantal geregistreerde arbeidsmigranten is een onderschatting van het daadwerkelijke
aantal arbeidsmigranten dat in Nederland woont. Uit eerder onderzoek is de inschatting
dat gemiddeld 45 tot 55% van de arbeidsmigranten zich inschrijft. In Wijchen schat men
het registratiepercentage in op 49%. In Druten op 60 procent.
Dat een deel van de arbeidsmigranten niet staat ingeschreven, veroorzaakt een aantal
problemen. Ten eerste hebben wij onvoldoende zicht op waar men woont, waardoor er
onwenselijke huisvestingssituaties kunnen ontstaan omdat wij niet goed kunnen
controleren en handhaven. Ten tweede weten wij in het geval van calamiteiten niet
precies hoeveel mensen er in een bepaald pand zijn gehuisvest. Daarnaast is het voor
ons (en de regiogemeenten) onbekend wat de actuele vraag naar huisvesting is. Voor de
arbeidsmigrant geldt specifiek dat wanneer de gemeente geen contact kan krijgen met
ongeregistreerde arbeidsmigranten, de afhankelijkheidsrelatie tussen de arbeidsmigrant
en werkgever/uitzender wordt vergroot. Daarnaast ontvangen arbeidsmigranten als zij
zich niet inschrijven geen activeringscode voor een DigiD, dat de toegang tot medische
en maatschappelijke voorzieningen bemoeilijkt.
1.4.    Handhaving
Het beleid dient ook daadwerkelijk goed te kunnen worden gehandhaafd. Dit vereist
nader overleg met de afdeling handhaving en mogelijk de inzet van extra capaciteit. Dit
onderdeel wordt als bouwsteen uitgewerkt.
Financiële gevolgen
Regionaal zijn kosten gemaakt voor een regionale coördinator, die de 18 gemeenten
ondersteunt. De kosten worden gedekt uit de algemene begroting van de Groene
Metropoolregio Arnhem – Nijmegen. Dat zijn voor een deel de inwonerbijdrage per
gemeente, maar ook rijks- en provinciale bijdragen vanuit de woondeal.
                                        Pagina 4 van 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Openbaar                                                             Zaaknummer: 102888
In de bijlage van de regionale uitvoeringsprogramma is een voorstelbegroting
opgenomen met een indicatieve raming van de kosten per programmalijn voor die zaken
die regionaal worden opgepakt. Deze kosten zijn afhankelijk van hoe de uitwerking
verder wordt opgepakt binnen de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en de keuzes
die de regiogemeenten samen maken.
In Wijchen is de verdere uitwerking en uitvoering belegd bij het team Strategische
Projecten & Advies. Bij de uitwerking van de bouwstenen worden ook de kosten voor de
uitvoering geraamd en aan u voorgelegd.
Wij kijken of voor de locaties toeristenbelasting geheven kan worden. We onderzoeken of
én op welke manier het heffen van toeristenbelasting voor deze voorzieningen gewenst is
c.q. opgenomen moet worden in de Verordening op de heffing en invordering van
toeristenbelasting.
Communicatie
Wij willen duidelijkheid geven over het beleid en de randvoorwaarden voor huisvesting en
handhaving. Werkgevers en huisvesters weten zo welke mogelijkheden zij hebben en
onze inwoners krijgen een beter idee van wat ze kunnen verwachten. Wij vinden het
belangrijk dat vanaf het eerste initiatief ontwikkelaars hun persoonlijke betrokkenheid
tonen en luisteren naar de vragen en zorgen van onze inwoners.
Uitvoering of Vervolgstappen
De bouwstenen worden uitgewerkt in concrete uitgangspunten op basis van de lokale
situatie. Dit bijvoorbeeld met betrekking tot kwaliteits- en beheerseisen aan huisvesting
en een voorstel voor betere registratie van arbeidsmigranten. Per bouwsteen wordt de
urgentie, doel en de ambitie aangegeven.
Tijdspad
College en raad werken het kader uit tot gemeentelijk beleidsstuk. Het regionaal
beleidskader geeft aan dat dit in de periode 2022-2024 in regionaal verband wordt
uitgewerkt. Het voorstel voor onze lokale aanpak is daarop afgestemd. Wel worden
separaat zowel de verschillende maatregelen nader uitgewerkt, als de twee voorgenomen
wetsvoorstellen geïmplementeerd.
Geheimhouding:         Nee
Niet van toepassing.
Voorstel
Openbaar.
Bijlagen
1.      Bijlage 1: Regionaal beleidskader
2.      Bijlage 2: Regionaal uitvoeringsprogramma
3.      Bijlage 3: Programmalijnen en bouwstenen lokaal beleidskader huisvesting
        arbeidsmigranten.
4.      Bijlage 4: “Arbeidsmigranten in Wijchen en Druten”. Companen en Decisio, 16
        april 2021.
                                       Pagina 5 van 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>