<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bijlage 1       Regioarrangement Groene Metropoolregio
Dit regioarrangement beschrijft de ambities, doelen en opgaven voor de fysieke
leefomgeving in de groene metropoolregio. Al gemaakte keuzes in bijvoorbeeld de
verstedelijkingsstrategie zijn hierin opgenomen; nieuwe ruimtelijke opgaven en te maken
keuzes worden geagendeerd. Het bevat geen nieuw beleid. Dit regioarrangement is een
vervolg op de door de raad aangenomen verstedelijkingsstrategie
(verstedelijkingsconcept ANFV). Het regioarrangement vormt de basis voor het NOVEX
ontwikkelperspectief voor de NOVEX regio FoodValley-Groene Metropoolregio, dat weer
de basis vormt voor het NOVEX verstedelijkingsprogramma dat eind 2023 gereed moet
zijn. Uiteindelijk zal in 2024 de NOVEX uitvoeringsagenda voor FoodValley-Groene
Metropoolregio gereed moeten zijn.
Toelichting
Het rijk maakt eind 2023 met alle provincies afspraken over hoe zij, in gezamenlijkheid
met andere overheden, opgaven op het gebied van wonen, bereikbaarheid, energie,
economie, landbouw en natuur, ruimtelijk kunnen inpassen. Het rijk vraagt provincies
hiervoor een ruimtelijk voorstel te doen. De provincie Gelderland heeft besloten haar
ruimtelijk voorstel vanuit haar zeven regio’s op te bouwen via net zoveel
regioarrangementen. Eén van deze zeven regioarrangementen is het regioarrangement
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Namens en in samenwerking met alle achttien
gemeenten, de provincie en de waterschappen heeft de Groene Metropoolregio deze
uitvraag uitgevoerd in de eerste helft 2023. De raden zijn hier o.a. via bijeenkomsten
ook over geïnformeerd.
De Groene Metropoolregio is samen met de regio Foodvalley één van 16 NOVEX-
gebieden in Nederland. Er zijn NOVEX-gebieden aangewezen waar grote ruimtelijke
transities vragen om een apart ontwikkelperspectief. Dit ontwikkelperspectief stellen Rijk
en regio samen op. Dit regioarrangement vormt de input voor het NOVEX
verstedelijkingsprogramma en zal in 2024 leiden tot een concrete NOVEX
uitvoeringsagenda.
Het regioarrangement Groene Metropoolregio beschrijft de ambities, doelen en opgaven
voor de fysieke leefomgeving rondom de hoofdopgaven energie/economie,
verstedelijking/wonen (incl. mobiliteit) en landelijk gebied.
De Groene Metropoolregio heeft als belangrijke basis de verstedelijkingsstrategie
gebruikt, die zij samen met de regio Foodvalley, de provincies Gelderland en Utrecht, de
waterschappen en het Rijk heeft opgesteld en in 2022 door alle gemeenteraden in onze
regio is vastgesteld. De verstedelijkingsstrategie gaat over de ruimtelijke opgaven
wonen, mobiliteit, economie en leefomgeving richting 2030 en verder. Het
regioarrangement kijkt nog breder en kent drie belangrijke uitbreidingen, te weten:
1) landelijk gebied,
2) circulaire economie,
3) energie.
Deze thema’s waren nog onvoldoende uitgewerkt in de verstedelijkingsstrategie en zijn
onderdeel van de uitvraag van het Rijk aan de provincies. Voor deze thema’s zijn
                                       Pagina 1 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>bestaand beleid en afspraken als uitgangspunt meegenomen en verder agenderend
meegenomen in het regio-arrangement.
Wat betekent dit voor de gemeente Wijchen?
Het regioarrangement is agenderend en signaleert de kansen en knelpunten voor
ruimtelijke opgaven in de regio. Bestaand lokaal beleid en bestaande visies zijn hiervoor
input geweest. Vanuit het Rijk en provincies worden teven principes meegegeven hoe om
te gaan met toekomstige opgaven. Met het vaststellen van het regioarrangement
verandert er geen lokaal beleid. Het signaleert wel waar ook voor de gemeente Wijchen
kansen en knelpunten gaan ontstaan voor toekomstige ontwikkelingen en voor
toekomstige samenwerkingen. Hieronder gaan we op een aantal van deze ontwikkelingen
in.
Het College ziet in dat in onze gemeente veel te gebeuren staat op ruimtelijk vlak. In het
gebied tussen Wijchen, Beuningen en Nijmegen-west staan veel toekomstige ruimtelijke
ontwikkelingen gepland, zoals woningbouw, de intensivering en potentiële uitbreiding van
Bijsterhuizen, de noodzakelijke uitbreiding van het recreatief uitloopgebied, ruimte voor
meer energieopwekking, aanpassing van het (grond)watersysteem i.v.m. de
klimaatverandering, en meer.
Verstedelijking
Op het gebied van economie en duurzaamheid liggen er kansen voor onze gemeente om
onze (bouw) industrie blijvend te vergroenen door de inzet van o.a. waterstof en
duurzame elektriciteit. In dit regioarrangement staan de ambities vanuit de RES 1.0
verwerkt. De RES 2.0 is nog in de maak en zal op termijn ook plek krijgen in de verdere
planvorming. In het regioarrangement staat dat we zuiniger om moeten gaan met de
ruimte op bestaande bedrijventerreinen. Dat laatste thema zal de komende twee jaar
onderwerp van verder uitwerking zijn als de provincie het regionaal plan werklocaties
(RPW) zal herijken. Dit kan van invloed zijn op de herschikking van bedrijventerreinen en
een eventuele uitbreiding van Bijsterhuizen.
Ook na 2030 blijkt er uit onderzoek nog behoefte lijkt te zijn aan extra woningen in
Wijchen. Wijchen is zoekgebied voor verdere regionale groei van het aantal woningen na
2030. Tot 2030 zijn er met de woondeal afspraken gemaakt over de nieuw te bouwen
woningen in Wijchen, zoals Wijchen-West en Huurlingsedam. Hoeveel woningen na 2030
erbij gebouwd moeten worden is tegen die tijd afhankelijk van de meest recente
woningbehoefte, maar ook van randvoorwaarden als voldoende elektriciteitscapaciteit
(netcongestieproblematiek) en bereikbaarheid. Groei van het woningaantal na 2030 past
tevens bij ons strategisch kompas. Factoren die een rol spelen bij het bepalen van die
woningbouwlocaties en de aantallen woningen zijn o.a. de bereikbaarheid, de
beschikbaarheid van energie (RES 2.0) en de geschiktheid van de locatie (zoals bodem-
en watergesteldheid). Het raakt daarmee direct aan issues als de verbreding van de A50,
extra snelfietsroutes (o.a. richting Oss) en de mogelijke realisatie van HUB/ treinstation
Wijchen-West. Komend jaar zal de GMR naar alle waarschijnlijkheid een regionaal
mobiliteitsplan opstellen waar wederom voor geldt dat Wijchen moet weten wat het in de
toekomst wil op het vlak van mobiliteit.
                                       Pagina 2 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Landelijk gebied
Voor het landelijk gebied zijn nog veel randvoorwaarden vanuit het rijk en de provincie
onduidelijk. In het regioarrangement staat dat er in het kader van klimaatadaptatie en
een goede toekomstige waterhuishouding veel maatregelen nodig zijn die ingrijpen op de
huidige functies in het landelijk gebied. Daarvoor staan provincie en waterschap aan de
lat. Delen van ons landelijk gebied moeten in de toekomst wellicht natter worden om
daarmee een waterbuffer te krijgen om droge periodes te kunnen doorstaan. Hierdoor zal
de bestaande manier van boeren op die plekken moeilijker worden voor sommigen. Ook
staan projecten in het kader van natuur- en landschapsontwikkeling op stapel, zoals het
herstel en ontwikkeling van de rivierduinen. De toename van het aantal inwoners in onze
regio leidt ook tot een grotere behoefte aan recreatief gebied, ook omdat de bestaande
natuurgebieden in de regio overbelast raken door de vele bezoekers. Op de kaart staat
dit uitgangspunt verbeeld als de ‘groene mantel Rijk van Nijmegen’. Wethouder van
Bronkhorst is bestuurlijk trekker voor dit project. Naast al deze ontwikkelingen bestaat
sinds juli de mogelijkheid dat er veehouders in onze gemeente vrijwillig kunnen stoppen
met hun bedrijf. Dit in het kader van de vrijwillige uitkoopregeling van het rijk. Die willen
dan op die plek iets anders gaan doen op hun terrein. Maar wat passend is op die
specifieke plek moet – gezien alle andere opgaves – ook opnieuw bekeken worden.
Dit zijn allemaal ontwikkelingen die impact hebben op ons landelijk gebied, maar die nog
niet voldoende uitgewerkt zijn. De GMR anticipeert hierop door een concreet perspectief
voor het landelijk gebied en haar bewoners en ondernemers te gaan maken. Wethouder
Thonen van de gemeente Druten zal hier onder andere bestuurlijk trekker van worden.
Daarnaast stelt de GMR voor om een gebiedsproces te starten in het landelijk gebied bij
Druten (deels ook in Wijchens en Beunings gebied) waarin alle betrokkenen kunnen
meedoen om te komen tot concrete toekomstgerichte plannen voor bijvoorbeeld
kringlooplandbouw of alternatieve verdienmodellen voor boeren passend bij de
ruimtelijke opgaves in het gebied. Er komen grote veranderingen aan in het landelijk
gebied en het starten van een gebiedsproces om het belang van Wijchen en haar
inwoners hierin te kunnen behartigen is een goede stap voor ontwikkelingen en
financiering ervan in de toekomst.
Dit gebiedsproces en de verdere uitwerking van de hierboven genoemde ‘groene mantel
rijk van Nijmegen’ hebben raakvlakken met de door de Gemeenteraad aangenomen
motie ‘Ons buitengebied biedt kansen’. Hiermee beantwoordt het College nog niet de
motie, maar geeft aan dat er regionaal aandacht voor is en Wijchen daar zowel ambtelijk
als bestuurlijk bij betrokken is.
NOVEX en andere ruimtelijke trajecten
De Groene Metropoolregio en de regio Foodvalley zijn door het Rijk aangewezen als
gezamenlijk NOVEX-gebied en maken daarmee rechtstreeks afspraken met diverse
ministeries over de grote ruimtelijke opgaven. De zestien NOVEX-gebieden in Nederland
vragen vanwege de grote ruimtelijke opgaven en transities om een apart
ontwikkelperspectief. Dit NOVEX ontwikkelperspectief is een (niet verplicht)
interbestuurlijk programma op basis van de Omgevingswet en verbindt onze regionale
opgaven rechtstreeks aan de (22) nationale programma’s van het Rijk. Ook het NOVEX
ontwikkelperspectief bouwt voort op de verstedelijkingsstrategie. Het regioarrangement
                                       Pagina 3 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>vormt voor de Groene Metropoolregio de inbreng voor het gezamenlijke NOVEX
ontwikkelperspectief. In afbeelding 1 worden de ruimtelijke trajecten waar de Groene
Metropoolregio aan werkt en/of indirect bij betrokken is, en de samenhang tussen de
trajecten weergegeven. Een nadere toelichting is opgenomen achteraan deze
informatienota.
Beoogde impact
De Groene Metropoolregio heeft het regioarrangement als kans aangegrepen om alle
ruimtelijke opgaven in beeld te brengen. Voor de ene opgave is dit al verder uitgewerkt,
dan voor een andere opgave (De RES 2.0 bijvoorbeeld is nog in ontwikkeling). Het
regioarrangement helpt om als samenwerkende overheden (rijk, provincie,
waterschappen en gemeenten) ruimtelijke keuzes voor te bereiden en (versnelt)
uitvoering mogelijk te maken. Het brengt in beeld wat onze gezamenlijke ambities zijn,
waar deze elkaar raken en waar het schuurt. Zo kunnen we, ieder vanuit onze eigen rol,
betere afwegingen en keuzes maken over het gebruik van en de investeringen in de
beperkte ruimte die we hebben. Het doel is om te komen tot een gedragen
samenhangend beleid, waarmee de GMR, de samenwerking van 18 gemeenten in
dezelfde regio, ondanks de schaarste van de ruimte en de grootte van de opgave, groeien
in balans.
De GMR heeft inmiddels een gedeeld toekomstbeeld van de regio in 2030 en verder. Ze
weten steeds beter welke investeringen en randvoorwaarden daarvoor nodig zijn. Dit
heeft geleid tot betere bekendheid bij met name de rijksoverheid en daarmee tot
investeringen in gemeenten binnen de Groene Metropoolregio (optellend tot ca. 450
miljoen) in de afgelopen drie jaar.
Financiën
Er worden in dit regioarrangement geen afspraken gemaakt over concrete financiële
bijdragen van de provincie aan projecten. Het regioarrangement is inbreng voor het
                                      Pagina 4 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>NOVEX ontwikkelperspectief en de uitvoeringsagenda die daarbij hoort. Daarin kunnen
deze afspraken met het rijk en de provincie wel gemaakt worden. Voor het realiseren van
de regionale ruimtelijke opgaven is namelijk extra financiële inzet nodig. Indien nadere
uitwerking in de gebiedsprogramma’s en via gebiedsprocessen wordt opgenomen in
lokaal omgevingsbeleid en begrotingsconsequenties heeft, zal de uitwerking vergezeld
gaan met een begrotingswijziging.
Vervolgproces: beleid en uitvoering
De provincie Gelderland gebruikt de zeven regioarrangementen als inbreng voor het
ruimtelijk voorstel dat zij aan het rijk doet. De besluitvorming in Provinciale Staten
hierover zal in december 2023 plaatsvinden. Daarna volgt een periode waarin rijk en
provincie afspraken maken over de uitvoering.
Omdat onze regio al een verstedelijkingsstrategie heeft gemaakt (met bijbehorende
afspraken), zijn wij al bezig om deze uitvoering te agenderen in een zogenaamd
verstedelijkingsprogramma. Deze zal eind 2023 gereed zijn. Deze zal vervolgens cyclisch
(jaarlijks) worden aangevuld tot een NOVEX-uitvoeringsagenda. Zoals aangegeven vormt
voor de Groene Metropoolregio het regioarrangement hier de inbreng voor.
Gebiedsprogramma’s en gebiedsprocessen
Via gebiedsprogramma’s en in gebiedsprocessen gaan we in GMR verband aan de slag
met het regioarrangement. De samenwerking in de gebiedsprogramma’s biedt de
mogelijkheid om lokale vraagstukken (boven)regionaal te agenderen en op te pakken. De
gebiedsprogramma’s en processen zijn voorbereidend en faciliterend. Gemeenteraden
besluiten over de daadwerkelijke doorvertaling in lokaal omgevingsbeleid en de daarvoor
benodigde gemeentelijke investeringen.
Voor Wijchen zijn twee gebiedsprocessen de komende tijd van belang:
        1.      Gebiedsproces gebied om Nijmegen op de kaart verbeeld als ruimtelijke
         puzzel
        2.      Gebiedsproces landelijk gebied tussen Wijchen, Druten en Beuningen
                                        Pagina 5 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>         Overzicht ruimtelijke trajecten Groene Metropoolregio
         Arnhem-Nijmegen
Wat                       Waarover                               Door/met wie             Wanneer af
                                                                                          (huidige
                                                                                          planning)*
Verstedelijkingsstrategie Strategie en afspraken over hoe om     Groene Metropoolregio,   November 2022
(VS) en -afspraken (VA)   te gaan met verstedelijking in de      regio Foodvalley, Rijk,
                          regio Arnhem-Nijmegen-Foodvalley.      provincies (Gelderland
                          Vanuit vier bouwstenen: wonen,         en Utrecht),
                          leefomgeving, mobiliteit en            waterschappen
                          economie. Motto “Meer landschap,
                          meer stad”.
Verstedelijkingsprogramma Maatregelen om VS en VA tot            Groene Metropoolregio,   November 2023
(VP)                      uitvoering te brengen.                 regio Foodvalley, Rijk,
                                                                 provincies (Gelderland
                                                                 en Utrecht),
                                                                 waterschappen
Regioarrangement (RA)     Gezamenlijk perspectief op Natuur &    Provincie Gelderland,    December 2023
                          Landbouw, Energie & (Circulaire)       Groene Metropoolregio,
                          economie en Leefbare steden en         waterschappen
                          dorpen (wonen, mobiliteit, toerisme,
                          cultuur & erfgoed). Provincie
                          gebruikt de 7 regioarrangementen
                          voor het ruimtelijk voorstel.
Ruimtelijk voorstel (RV)  Voorstel van provincie aan Rijk over   Provincie Gelderland, op Najaar 2023
                          hoe om te gaan met de schaarse         basis van zeven
                          ruimte in het licht van vraagstukken   regioarrangementen,
                          zoals benoemd in RA.                   Provinciale agenda en
                                                                 coalitieakkoord 2023-
                                                                 2026
Ruimtelijk arrangement    Afspraken tussen Rijk en provincie     Provincie Gelderland en  December 2023 /
                          over hoe om te gaan met de             Rijk                     1e kwartaal 2024
                          schaarse ruimte in het licht van
                          vraagstukken zoals benoemd in RA.
NOVEX                     Perspectief op bouwstenen VS,          Groene Metropoolregio,   December 2023
ontwikkelperspectief      aangevuld met perspectief op Natuur    regio Foodvalley, Rijk,
                          en Landbouw, Energie en (Circulaire)   provincies,
                          economie.                              waterschappen
Uitvoeringsagenda         Maatregelen om ambities NOVEX          Groene Metropoolregio,   November 2024
NOVEX                     Ontwikkelperspectief te realiseren. In regio Foodvalley, Rijk,
ontwikkelperspectief      Groene Metropoolregio en de regio      provincies,
                          Foodvalley is dit een                  waterschappen
                          doorontwikkeling van het VP.
                                                Pagina 6 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Vitaal Landelijk Gebied Gebiedsprogramma van de provincie   Provincie Gelderland December 2023 /
Gelderland (VLGG)       Gelderland, dat invulling geeft aan                      1e kwartaal 2024
                        de doelstellingen van het Nationaal
                        Programma Landelijk Gebied (NPLG)
                        in de provincie.
                                            Pagina 7 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>