<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Accommodatiebeleid
Gemeente Zaltbommel




Opdrachtgever          Datum
Gemeente Zaltbommel    16 oktober 2023

Referentienummer       Auteur(s)
2210528_20230427JL01   Leonoor Clemens
                       Onno Damen




                       │ Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep BV
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

1.     Inleiding                                                                  3
     1.1   Aanleiding                                                              3
     1.2   Proces                                                                  3
     1.3   Projectstructuur                                                        3
     1.4   Leeswijzer                                                              4

2.     Huidige situatie                                                           5
     2.1   Gemeentelijke accommodaties                                             5
     2.2   Niet gemeentelijke accommodaties                                        6
     2.3   Relevante ontwikkelingen                                                6

3.     Accommodatiebeleid                                                         9
     3.1   Leefbaarheid staat voorop                                               9
     3.2   Kaders voor de accommodaties                                            9
       3.2.1    Accommodaties zijn een middel om beleidsdoelen te halen           10
       3.2.2    Regie op eigendom en beheer van accommodaties                     10
       3.2.3    De gemeente loopt zo min mogelijk financieel risico               11
       3.2.4    Gemeentelijke accommodaties worden duurzaam gebouwd en gebruikt   12
       3.2.5    Gemeentelijke accommodaties worden zo optimaal mogelijk benut     14
     3.3   Rolverdeling taken accommodatiebeleid                                  15

4.     Uitgangspunten voor de uitvoering                                          16

Bijlage 1 I voorbeeld demarcatielijst groot onderhoud                             20




www.icsadviseurs.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1. Inleiding

1.1 Aanleiding
Veel van de maatschappelijke accommodaties in de gemeente Zaltbommel bereiken nu een leeftijd waarbij
nagedacht moet worden over de toekomst van deze accommodaties. Daarnaast wordt geconstateerd dat
de behoefte vanuit de gemeenschap en de gemeentelijke beleidsdoelen niet altijd aansluiten bij het aanbod
aan accommodaties. De gemeente Zaltbommel wil derhalve toe naar een integrale aanpak in de vorm van
accommodatiebeleid. Met het accommodatiebeleid beoogt de gemeente inzicht en duidelijkheid te geven
over het realiseren, beheren en exploiteren van gebouwen waar de gemeente een rol/verantwoordelijkheid
heeft in huisvesting op de vlakken van sport, welzijn en onderwijs. Het gaat om een integrale afweging en om
de lange termijn beleidskeuzes (strategie) op het gebied van accommodaties, opdat een toekomstbestendig
voorzieningen- en accommodatieniveau geborgd is, en daarmee de leefbaarheid in de kern ten goede
komt. Het beleid gaat het toetsingskader vormen voor alle beleids- en planvorming waarin
voorzieningen/accommodaties op welke wijze dan ook betrokken zijn. Dit moet leiden tot:

▪   Uniformiteit en eenduidigheid;
▪   Een helder en transparant inzicht in vraag en aanbod (nu en in de (nabije) toekomst);
▪   Het verkrijgen van een duidelijke rol- en taakverdeling tussen gemeente en haar partners en binnen de
    gemeentelijke organisatie zelf;



1.2 Proces
De gemeente is al enige tijd bezig om te komen tot accommodatiebeleid voor haar maatschappelijk
vastgoed. In de afgelopen jaren zijn de nodige stappen gezet, te weten:

▪   Uitvoeren van een intern onderzoek naar de doelmatigheid van het maatschappelijk vastgoed;
▪   Het opstellen van duurzaam meerjarige onderhoudsrapporten en de vaststelling van een ‘duurzaam
    gebouwenbeheerplan 2018-2027’;
▪   Een Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP);
▪   Op afstand zetten van gebouwenbeheer en exploitatie bij dorpshuizen en gemeentelijke
    binnensportaccommodaties;
▪   Beleid voor verhuur en (mede)gebruik van ruimten in basisscholen;
▪   Inventarisatie van objectgegevens op nieuwe factsheets van het maatschappelijk vastgoed in eigendom
    van de gemeente en van gebouwen waarin de gemeentelijke organisatie is gehuisvest. Hierop zijn onder
    andere de totale jaarlasten per object voor de gemeente weergegeven;
▪   Het implementeren van een nieuwe vorm van beheer en exploitatie voor twee brede scholen in de plaats
    Zaltbommel en het in relatie daarmee opheffen van tariefverschil tussen gebruik van de door
    Sportfondsen beheerde gymzalen en de gymzalen in de brede scholen van Zaltbommel.

In 2021 zijn de aanwezige beleidsstukken geïnventariseerd. Dit heeft geleid tot een startnotitie waarin de
kaders en het ontbrekende beleid voor het gemeentelijke accommodatiebeleid zijn omschreven. Naar
aanleiding van deze startnotitie is er een Plan van Aanpak opgesteld met een stappenplan voor het vorm te
geven accommodatiebeleid. In de afgelopen periode is dit Plan van Aanpak uitgevoerd, wat geresulteerd
heeft in onderliggend plan.



1.3 Projectstructuur
Het uitwerken van het accommodatiebeleid is gebeurd in samenwerking met de projectgroep en de
stuurgroep. De projectgroep wordt gevormd door de gemeentelijk projectleider (coördinator afdeling
Realisatie en Beheer), beleidsmedewerkers vanuit de afdeling Samenleving en Leefomgeving en




www.icsadviseurs.nl                                                                                         3/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>beleidsmedewerker van team Vastgoed en Grondzaken. De projectgroep heeft inhoudelijke input geleverd
op het accommodatiebeleid. Gemeente breed zijn op afroep beleidsmedewerkers ter raadpleging
betrokken. Dit betroffen medewerkers van de afdeling financiën, duurzaamheid en juridische zaken.

De stuurgroep bestaat uit de portefeuillehouder, de gemeentelijk opdrachtgever (hoofd afdeling
Samenleving) en de gemeentelijk projectleider (coördinator beheer afdeling Realisatie en Beheer). De
stuurgroep bewaakt het proces en stelt tussenproducten van de projectgroep vast. Vanuit de stuurgroep is de
verdere politieke afstemming en vaststelling georganiseerd.

Op basis van een tussentijds dilemmadocument is het College van B&W betrokken. De uitkomsten van het
gesprek met het College gaven richting aan het uit te werken accommodatiebeleid.



1.4 Leeswijzer
In hoofdstuk 2 wordt een overzicht gegeven van de huidige situatie aan gemeentelijke vastgoed en relevante
ontwikkelingen. In hoofdstuk 3 wordt de koers voor de maatschappelijke accommodaties aan de hand van
vijf pijlers uitgewerkt. De consequenties worden per portefeuille beschreven. Ten slotte wordt in hoofdstuk 4
beschreven welke vervolgstappen noodzakelijk zijn om uitvoering te geven aan het accommodatiebeleid.




www.icsadviseurs.nl                                                                                      4/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2. Huidige situatie

2.1 Gemeentelijke accommodaties
De gemeente Zaltbommel beschikt over een diverse maatschappelijk vastgoedportefeuille. Door middel van
factsheets heeft de gemeente Zaltbommel de accommodaties in beeld gebracht. Van in totaal 80
accommodaties zijn factsheets opgesteld. Daarnaast beschikt de gemeente Zaltbommel tevens over 8
gebouwen op afstand, 10 bergingen op begraafplaatsen en 53 kunstobjecten en pompen.

Onderstaande tabel toont de eerste bevindingen van accommodaties waarvan factsheets beschikbaar zijn.
Dit overzicht is gemaakt op basis van een inventarisatie uit 2021. Wijzigen sindsdien zijn niet meegenomen.

NB: daarnaast zijn er nog gebouwen met een maatschappelijke functie die geen eigendom zijn van de
gemeenten. Deze zijn nu niet opgenomen in de factsheets omdat het accommodatiebeleid zich beperkt tot
het inzicht via een factsheet van de gebouwen die gemeentelijk eigendom zijn. Een overzicht van niet
gemeentelijke eigendom is weergegeven in paragraaf 2.2.




Met een gemiddeld bouwjaar van 1975 (exclusief monumenten) is een groot deel van de accommodaties
ruim 40 jaar oud. Dit betekent dat de economische, maar ook de technische levensduur, van een aantal
accommodaties is verstreken en deze accommodaties vermoedelijk aan vervanging of renovatie toe zijn.
Ook zal een groot deel van de accommodaties niet meer voldoen aan de huidige functionele wensen van
de gebruikers. Daarnaast is het verduurzamen van maatschappelijke accommodaties aan de orde.

Gelet op de bezettingscijfers valt op dat de gemiddelde bezetting van de dorpshuizen beneden de 30% ligt.
Er dient aandacht te zijn voor de exploitatie van de dorpshuizen en de wijze van het huisvesten van
maatschappelijke activiteiten. Onder andere gezien de hoge energieprijzen op dit moment. Ook dient de
verbinding tussen de gemeente en de dorpshuizen hersteld en versterkt te worden. Het aanjagen van de
leefbaarheid vraagt om een grotere faciliterende rol van de gemeente, waarbij meer aandacht is voor de
inzetbaarheid van dorpshuizen. Ook de bezetting van binnensportaccommodaties, zoals gymzalen en
sporthallen behoeft de aandacht. Met name de gymzalen kennen een lage bezetting, mede gezien de
beperkte functionaliteit.

De gemeentelijke rol in het beheren van de maatschappelijke accommodaties is divers. De gemeente voert
het groot onderhoud uit aan de dorpshuizen. De afzonderlijke dorpshuisbesturen zijn verantwoordelijk voor het
dagelijks beheer, waarbij de gemeente een deel van de energielasten vergoedt, maar ook het dagelijks
onderhoud volledig compenseert zoals vastgelegd in (verlopen) onderhoudsovereenkomsten. Er zijn geen
huurovereenkomsten. Het beheer van de binnensportaccommodaties is op afstand gezet bij Sportfondsen
Zaltbommel. De gemeente heeft geen actieve rol in het beheer, maar draagt in deze constructie wel het




www.icsadviseurs.nl                                                                                       5/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>exploitatierisico. Het dagelijks beheer van de brede scholen wordt uitgevoerd door Stichting brede scholen
Zaltbommel. De gemeente voert het groot onderhoud aan de brede scholen uit. Ter dekking ontvangt de
gemeente een deel van de materiële instandhoudingsvergoeding van de schoolbesturen. Het risico op
exploitatietekorten ligt in deze constructie bij de gemeente. Voor de buitensport geldt dat er sprake is van
een ongelijk speelveld met betrekking tot het beheer. De gemeente is daarom bezig met een harmonisatie
van de verhuur van de voetbalvelden. Daarbij worden de velden aan de voetbalverenigingen verhuurd en
verzorgt de gemeente het groot onderhoud. De opstallen zijn en blijven van de verenigingen. De grond is
veelal in eigendom van de gemeente, waar een opstalrecht op gevestigd is.



2.2 Niet gemeentelijke accommodaties
Naast gemeentelijke accommodaties zijn er ook niet gemeentelijke accommodaties die maatschappelijke
activiteiten huisvesten. Het betreft met name accommodaties die ontmoetingsfuncties faciliteren en op eigen
initiatief zijn ontstaan. Via het subsidiebeleid worden de activiteiten die in dergelijke accommodaties
plaatsvinden door de gemeente gesubsidieerd. Een compleet overzicht van de niet gemeentelijk
accommodaties ontbreekt. Daar waar bekend zijn de niet gemeentelijke accommodaties in onderstaand
overzicht opgenomen.

    Kern                       Accommodatie                   Functie
    Zaltbommel                 De Aak                         Inloop- en eetpunt
    Zaltbommel                 Wijkhuis De Spellewaard        Dorpshuis
    Aalst                      Kruispunt (kerk)               Verjaardagen,
                                                              inloopsessies, stemmen
  Bruchem                        Eben Haëzer (kerk)           Dorpshuis
  Brakel                         Huis Brakel                  Dorpshuis, commerciële
                                                              uitbater
  Kerkwijk                       Dorpshuis Kerkwijk           Dorpshuis
NB: de genoemde kerken in deze tabel zijn plekken waar ook maatschappelijke activiteiten plaatsvinden die
regelmatig op andere plaatsen in een dorps- of gemeenschapshuis plaatsvinden. Dit is de reden dat deze
kerken in dit overzicht zijn opgenomen en niet alle kerken in de gemeente.



2.3 Relevante ontwikkelingen
Leidend voor het beleidskader zijn tevens de ontwikkelingen die zich de afgelopen jaren op het gebied van
accommodaties en binnen de gemeente hebben voorgedaan. Het betreft onder andere wet- en
regelgeving waar de gemeente mee te maken heeft.

Bestuursakkoord 2022-2026
De gemeentelijke doelstellingen voor 2022-2026 staan beschreven in het bestuursakkoord. Een aantal
doelstellingen heeft een directe realisatie met (de organisatie van) de gemeentelijke accommodaties.

▪     We leggen de nadruk op het zoeken van de optimale vorm van participatie. We ondersteunen
      initiatieven uit de samenleving en het vergroten van draagvlak hiervoor, bij zowel inwoners als bij de
      organisatie en de gemeenteraad.
▪     Organisatieontwikkeling (inclusief balans, ambities en middelen) moet doorlopend aandacht krijgen. We
      constateren dat de politiek/bestuurlijke ambities niet volledig door de organisatie uitgevoerd kunnen
      worden binnen de gestelde termijnen. Er dient dus een monitoring op de gewenste en beschikbare
      capaciteit te komen. Daarnaast is er ook sprake van autonome groei van de gemeente Zaltbommel. Die
      groei was er de afgelopen jaren en wordt ook de komende bestuursperiode verwacht (ca. 2.000
      inwoners). Dat betekent dat er een grotere druk komt op al onze dienstverlening.
▪     Ook de toename van rijkstaken (vooral Sociaal Domein) en de complexere problematiek waarmee we
      geconfronteerd worden, zorgen voor extra werkdruk.




www.icsadviseurs.nl                                                                                        6/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>▪       We zetten in op het behoud van de bestaande voorzieningen (o.a. dorpshuizen, scholen). Als het mogelijk
        is en lokaal gedragen wordt, breiden we uit.

Verduurzaming
Verduurzaming: je kan en wil er niet meer omheen. Zaken als verduurzaming van accommodaties,
waterbeheer in en rond kernen, zijn vaak aanzwengelpunten van activiteiten. Vaak zie je dat de enthousiaste
buurtbewoners zich op een dergelijk concreet punt vastbijten en vervolgens steeds meer gaan doen voor de
lokale samenleving. Het Nationaal Klimaatakkoord stelt gemeenten en organisaties voor een gigantische
opgave. In 2050 moeten alle gebouwen aardgasvrij zijn en is de CO2-uitstoot met 95% gereduceerd ten
opzichte van 1990. Gemeenten zijn verplicht tot het opstellen van een routekaart, waarin de aanpak tot
verduurzaming van de gemeentelijke accommodaties wordt bepaald. Daar komt bij dat gezien de situatie in
Oekraïne Europa te maken heeft met gastekorten. Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) dringt er bij
Europese landen op aan de afhankelijkheid van Russisch gas tegen te gaan door het gasverbruik te
verminderen. Beide opgaven vragen, op zowel de korte als lange termijn, naar een andere kijk op het
energieverbruik en -behoefte. Innovatieve bouwmethoden kunnen hierbij een oplossing bieden.



    Nieuwe Europese wetgeving – fit for 55

    De Europese klimaatwet maakt van de doelstelling om in 2030 de netto-uitstoot van broeikasgassen met
    ten minste 55% te hebben verminderd een wettelijke verplichting. De EU-lidstaten werken aan nieuwe
    wetgeving om dit te bereiken en de EU tegen 2050 klimaatneutraal te maken.

    De kaders van deze wetgeving zien er als volgt uit:

    ▪    Alle nieuwe gebouwen hebben vanaf 2030 geen uitstoot meer (zero-emissie);
    ▪    De 15% slechtst presterende gebouwen (energielabel G) moeten verbeterd worden per 2027 naar ten
         minste energielabel F.

    Inzicht in de energielabels van het gemeentelijk vastgoed worden in het kader van het opstellen van het
    duurzaam gebouwbeheerplan opgehaald.




Ontwikkeling welzijnsbeleid
Het welzijnsbeleid is in ontwikkeling. De eerste aanzet is gedaan in de Welzijnsagenda Bommelerwaard 2021-
2024. Ook worden er momenteel vitaliteitsscans bij de dorpshuizen uitgevoerd. Deze scan geeft inzicht in de
sterke punten, aandachtspunten, kansen en bedreigingen van het dorpshuis. Het beleid zal een concreter
beeld verschaffen van de beleidsdoelen en de wijze om deze beleidsdoelen tot uiting te brengen. In dit
beleid is onder andere aandacht voor het faciliteren van lokale en particuliere initiatieven. Tevens wordt er
onderzocht welke rol de dorpsraden en dorpshuisbesturen al dan niet kunnen vervullen. Kortom, met dit beleid
zal een andere koers worden ingezet dan men gewend is. De uitkomsten zullen dan ook van invloed zijn op
de behoefte aan accommodaties en de gemeentelijke rol daarbij.

Krapte op de arbeids- en vrijwilligersmarkt
Het bestuursakkoord schets het beeld dat de druk op de ambtelijke organisatie, door de groei binnen de
gemeente en toename van rijkstaken, toeneemt. Tegelijkertijd is er momenteel sprake van een krapte op de
arbeids- en vrijwilligersmarkt. Een aanhoudende groei van het aantal vacatures en een verdere daling van
het aantal werkelozen maakt het haast onmogelijk om nieuwe collega’s te werven. Op de vrijwilligersmarkt is
dit niet anders. Het wordt steeds lastiger om onbetaalde krachten te vinden die bijvoorbeeld een rol in de
dorpsraad of bij een vereniging willen vervullen. Al met al moet er meer werk verzet worden met minder
capaciteit. Dit vraagt om een gedegen, efficiënte en transparante werkwijze en organisatie. Vanuit de
leefbaarheid is het noodzakelijk hier een goede invulling voor te zoeken en als gemeente ondersteuning te




www.icsadviseurs.nl                                                                                           7/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>bieden. Gedacht kan worden aan het structureel of tijdelijk bieden van coaching op diverse vlakken
(organisatorisch of financieel).

Borgen van kennis door vertrek of pensionering van collega’s
Het vertrek of pensionering van collega’s binnen de ambtelijke organisatie gaat vaak gepaard met het
vertrek van kennis en kunde. In de praktijk zit de meeste kennis en informatie in iemands hoofd, wat
overdracht aan een opvolger lastig maakt. Het is daarom zaak de kennis en expertise van collega’s zoveel
mogelijk te borgen om te voorkomen dat er bij vertrek informatie verloren gaat. Daarnaast dient er voldoende
aandacht en tijd beschikbaar te zijn ten tijde van informatieoverdracht bij vertrekkende collega’s.


Onderstaande figuur toont een overzicht van de relevante ontwikkelingen en de maatschappelijke gevolgen
daarvan.




www.icsadviseurs.nl                                                                                     8/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>3. Accommodatiebeleid

3.1 Leefbaarheid staat voorop
In de gemeente Zaltbommel staat de inwoner centraal. Een prettige, veilige leefomgeving heeft een positief
effect op het welzijn en de gezondheid van de inwoners. De leefbaarheid in de kernen is derhalve een
belangrijk speerpunt en het leidende principe om keuzes te maken binnen het gemeentelijke beleid en
accommodatiebeleid.

Maatschappelijke activiteiten en voorzieningen zijn medebepalend voor de leefbaarheid van de kernen en
de wijken in Zaltbommel. Een goede school voor de kinderen, voldoende
mogelijkheden om te sporten (binnen en buiten) en een aantrekkelijk cultuuraanbod zijn
enkele voorbeelden. Ook voorzieningen die zich richten op ondersteuning van de meer
kwetsbare inwoners zijn cruciaal. Maatschappelijk voorzieningen en activiteiten zorgen ervoor dat de inwoners
elkaar ontmoeten en verbindingen worden gelegd. Ontmoetingen zorgen er op hun beurt voor dat
eenzaamheid wordt tegengegaan en de negatieve effecten van individualisering worden bestreden. Kortom,
een divers en passend voorzieningen- en activiteitenaanbod vergroot het welzijn van de inwoners.

De inwoners en de gemeente hebben samen de verantwoordelijkheid om de leefbaarheid aan te jagen.
Waarbij de gemeenschap een signalerende en initiërende functie heeft en de gemeente de vraagstukken
actief faciliteert. Dit sluit aan op het gebiedsgericht werken van de gemeente Zaltbommel, waarbij de
gemeente inspeelt op de specifieke behoefte van wijken en kernen. De rol van de gemeente binnen het
gebiedsgericht werken is stimulerend en ondersteunend. De gemeente volgt de dynamiek in de kernen, geeft
prioriteit aan de kernen waar initiatieven zijn en biedt daar de nodige ondersteuning. Maatschappelijke
initiatieven ontstaan vanuit de gemeenschap, maar het organiseren daarvan vraagt om een actieve rol van
de gemeente. De gemeentelijke gebiedsregisseurs hebben een actieve rol om de verbinding met de kernen
te behouden, ontwikkelingen te stimuleren en te kanaliseren waar dat aan de orde is. De gebiedsregisseurs
volgen daarbij de energie die in een kern aanwezig is.



3.2 Kaders voor de accommodaties
De gemeente Zaltbommel zet de leefbaarheid ten alle tijden centraal. Een sluitend
aanbod aan voorzieningen is nodig om de leefbaarheid in stand te houden en
verder te versterken. Het accommodatiebeleid is een middel om de
leefbaarheid in de kernen te faciliteren. De behoefte aan
maatschappelijke voorzieningen is altijd leidend, de gemeentelijke
accommodaties zijn volgend op deze behoefte.

Daar waar de gemeente over gemeentelijke accommodaties
beschikt is het noodzakelijk om de strategische koers op deze
accommodaties te bepalen. Dit geeft de gemeente houvast in de
wijze van het accommoderen van maatschappelijke voorzieningen
en het beheer van haar accommodaties. In dit accommodatiebeleid
worden aan de hand van vijf kaders de uitgangspunten voor de
gemeentelijke accommodaties geformuleerd. In paragraaf 3.2.1 t/m
3.2.5 worden de kaders uiteengezet. Voor ieder kader zijn de
consequenties voor de portefeuilles onderwijs, sport en welzijn beschreven.




www.icsadviseurs.nl                                                                                      9/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>3.2.1 Accommodaties zijn een middel om beleidsdoelen te halen
Gemeentelijke accommodaties zijn geen doel op zich. Het zijn veelal de activiteiten en voorzieningen die de
accommodaties huisvesten die van maatschappelijke waarde zijn en niet de accommodaties zelf. De
behoeften vanuit de kern om de leefbaarheid in stand te houden dan wel te vergroten is leidend.
Uitgangspunt is dat iedere kern over een (gemeentelijke) basisvoorziening beschikt waar ontmoetingen
worden gefaciliteerd. Dit hoeft niet per definitie in een gemeentelijke accommodatie te zijn (kan bijvoorbeeld
ook een kerkgebouw/-genootschap zijn). Gemeentelijke accommodaties worden enkel ingezet als dit vanuit
de zorgplicht noodzakelijk is of als er geen andere oplossing gevonden wordt. Er wordt niet gebouwd voor
leegstand. Voor gemeentelijke accommodaties die geen bijdrage leveren aan de leefbaarheid van de kern
(waar commercie de overhand heeft of de bezetting minimaal is) wordt de mogelijkheid tot afstoten
onderzocht. Voor de maatschappelijke activiteiten binnen deze accommodaties wordt in samenspraak met
de gemeente naar een passende oplossing gezocht.

Onderwijs:        De gemeente heeft een zorgplicht voor het onderwijs. Dit houdt in dat de gemeente
                  verantwoordelijk is voor voldoende en adequate onderwijshuisvesting. In het integraal
                  huisvestingsplan (IHP) wordt de koers voor de komende jaren vastgelegd.

                  De gemeente is tevens verantwoordelijk voor het bieden van voldoende voor- en
                  vroegschoolse educatie (VVE) plekken. De gemeente subsidieert partijen die dergelijke
                  plekken faciliteren, maar heeft geen zorgplicht op het gebied van de huisvesting van VVE-
                  plekken.

Sport:            De gemeente is, vanuit de zorgplicht, verantwoordelijk voor het bieden van voldoende
                  bewegingsonderwijs. Op gepaste afstand van de scholen, conform de Verordening
                  Voorzieningen Huisvesting Onderwijs, dienen voldoende sportaccommodaties aanwezig te
                  zijn. Het ontbreekt op dit moment aan gemeentelijke sportbeleid t.b.v. de breedtesport,
                  waardoor de consequenties voor gemeentelijke sportvoorzieningen (binnen en buiten) nog
                  niet helder zijn. De huidige sportaccommodaties worden in stand gehouden en er wordt pas
                  ingegrepen als het sportbeleid gereed is.

                  Ook buitensportaccommodaties leveren een grote bijdrage aan de leefbaarheid van een
                  kern. In de meeste gevallen geldt dat de gemeente-eigenaar is van de grond en de
                  opstallen in eigendom zijn van de vereniging. De gemeente blijft het eigendom over de
                  grond behouden.

Welzijn:          Met het welzijnsbeleid streeft de gemeente naar het faciliteren van ontmoetingen,
                  verbindingen en het tegengaan van eenzaamheid. Er dient daarom plek te zijn voor het
                  ontplooien van activiteiten voor dorpsverenigingen, cultuur en welzijn. Momenteel worden
                  deze voorzieningen veelal ondergebracht in (gemeentelijke) dorpshuizen. Daar waar reeds
                  een dorpshuis aanwezig is blijft deze gehandhaafd. Indien een kern niet over een dorpshuis
                  beschikt wordt onderzocht of (1) de voorziening in een andere (niet gemeentelijke)
                  accommodatie in de betreffende kern kan plaatsvinden of (2) in een gemeentelijke
                  accommodatie in een nabijgelegen kern. Zijn beide opties niet mogelijk, dan voorziet de
                  gemeente in de accommodatie. Indien in bestaande gemeentelijke dorpshuizen
                  commerciële activiteiten de overhand nemen wordt het afstoten van de accommodatie
                  onderzocht. Waar nodig ondersteund de gemeente bij het herhuisvesten van de
                  maatschappelijke activiteiten binnen deze accommodaties. Voor het maken van de
                  hierboven benoemde keuzes is bewonersparticipatie een belangrijk.

3.2.2 Regie op eigendom en beheer van accommodaties
Voor de accommodaties die in eigendom zijn van de gemeente heeft de gemeente een taak om deze
accommodaties te (laten) beheren. Adequaat beheer draagt bij aan de kwaliteit van de maatschappelijk
accommodaties. In de eerste plaats wordt afgewogen of het in eigendom hebben van een accommodatie
bijdraagt aan het versterken en vergroten van de leefbaarheid (zie 3.2.1). Van alle gemeentelijke
accommodaties is de gemeente verantwoordelijk voor het beheer. Voor de uitvoering van het beheer zoekt




www.icsadviseurs.nl                                                                                       10/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>de gemeente een efficiënte en kostenverlagende organisatiestructuur. De gemeente behoudt te allen tijde
de regie over het groot onderhoud van haar accommodaties en betrekt partijen bij de uitvoering daarvan.
De verhuur, klein onderhoud, schoonmaak, ICT-voorzieningen en de energie valt onder verantwoordelijkheid
van de gebruiker/exploitant. Een voorbeeld demarcatielijst voor het onderhoud is toegevoegd als bijlage.

Onderwijs:         In het geval van de huidige twee brede scholen is de gemeente eigenaar. Het dagelijks
                   beheer van de brede scholen valt onder verantwoordelijkheid van Stichting Brede Scholen
                   Zaltbommel. De uitvoering van het groot onderhoud valt momenteel onder
                   verantwoordelijkheid van de gemeente. De schoolbesturen dragen vanuit de materiële
                   instandhoudingsvergoeding bij aan het groot onderhoud. Deze constructie blijft
                   gehandhaafd1.

                   Het juridisch eigendom van stand alone scholen is overgedragen aan het schoolbestuur. Het
                   economisch claimrecht ligt bij de gemeente. Als juridisch eigenaar is het schoolbestuur
                   verantwoordelijk voor gehele beheer (waaronder het groot onderhoud). De gemeente heeft
                   verder geen rol in het beheer van stand alone locaties, maar maakt wel afspraken met het
                   schoolbestuur over staat van het onderhoud indien gebouwen in de toekomst terugvallen
                   aan de gemeente.

Sport:             Het beheer van de gemeentelijke binnensportaccommodaties is ondergebracht bij
                   Sportfondsen Zaltbommel. Zij voeren het dagelijks beheer en het groot onderhoud aan de
                   accommodaties uit o.b.v. een demarcatielijst en een exploitatievergoeding vanuit de
                   gemeente. Momenteel wordt er een nieuwe exploitantovereenkomst in de markt gezet.

                   De afspraken rondom de voetbalvelden worden geharmoniseerd. In 2023 wordt opdracht
                   gegeven voor een nulmeting en worden de gesprekken over het beheer van de velden met
                   de verenigen voortgezet. Vervolgens worden de afspraken vastgelegd in herziene
                   huurcontracten. De verwachting is dat de harmonisatie per 1 jan 2024 van kracht is. Vanaf
                   dat moment wordt het groot onderhoud door de gemeente uitgevoerd en worden er
                   kostendekkende huren gerekend. De voetbalverenigingen voeren het klein onderhoud uit
                   volgens de richtlijnen van de KNVB. Ook voor andere buitensportverenigingen wil de
                   gemeente de huur- en onderhoudsafspraken vastleggen waarbij uitgegaan wordt van een
                   kostendekkende huurprijs.

Welzijn:           Voor de dorpshuizen die in eigendom zijn van de gemeente worden uniforme
                   beheerafspraken vastgelegd. Met het uniformeren van de afspraken is voor alle partijen
                   helder waar de verantwoordelijkheden liggen. De gemeente is verantwoordelijk voor het
                   groot onderhoud aan de gemeentelijke dorpshuizen. De dorpshuisbesturen zijn
                   verantwoordelijk voor het dagelijks beheer. Er wordt een demarcatielijst opgesteld om de
                   verantwoordelijkheden tussen de verschillende partijen vast te leggen.

                   Er zijn kansen om het beheer van de dorpshuizen een meer maatschappelijke invulling te
                   geven als leerwerkplaats voor leerlingen of mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Dit
                   wordt gezien als mooie kans om zaken te realiseren, met als aandachtspunt dat hier de
                   nodige begeleiding vanuit de gemeente voor nodig is. De dorpshuis besturen worden
                   betrokken in deze ontwikkeling.



3.2.3 De gemeente loopt zo min mogelijk financieel risico
De gemeente beheert de gemeentelijke accommodaties met gemeenschapsgeld. Hoewel enig financieel
risico onvermijdelijk is wordt onderzocht waar het risico kan worden verkleind. Waar mogelijk maakt de
gemeente kostprijs dekkende afspraken met exploitanten en gebruikers van gemeentelijke accommodaties.


1 De gemeente beraadt zich op een andere constructie sinds de materiele instandhoudingsvergoeding per 1-1-2023 niet meer gespecificeerd
is.




www.icsadviseurs.nl                                                                                                              11/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>De exploitant van gemeentelijke accommodaties krijgt van de gemeente ondernemersvrijheid met de
afspraak dat maatschappelijke activiteiten en -organisatie voorrang krijgen. Binnen de huidige
exploitatieafspraken met de dorpshuizen, Stichting Brede Scholen Zaltbommel en Sportfondsen Zaltbommel
loopt de gemeente financieel risico. Als de exploitatielasten hoger zijn dan de exploitatievergoeding bekostigt
de gemeente het verschil. Daar waar de mogelijkheid zich voordoet worden bestaande afspraken tegen het
licht gehouden en wordt het exploitatierisico voor de gemeente verkleind. Tegelijkertijd is de gemeente zich
ervan bewust dat, in het kader van de leefbaarheid, kostprijs dekkende afspraken niet altijd mogelijk zijn. Dit
maakt het gebruik van accommodaties voor de bewoners onbetaalbaar. Daar waar het niet anders kan
accepteert de gemeente het financiële risico dat ze loopt. Het leefbaar houden van de kernen is meer
waard dan het in rekening brengen van een kostprijs dekkende huur. Indien de kostprijs voor het gebruik van
een accommodatie voor de gebruikers te hoog is ondersteunt de gemeente door het verstrekken van
subsidies.

Onderwijs:        De dienstverleningsovereenkomst met de Stichting Brede Scholen is afgesloten in 2020 voor
                  een periode van 4 jaar. Zolang de overeenkomst loopt met de Stichting Brede Scholen
                  Zaltbommel zijn de afspraken niet zondermeer aan te passen. Per 1 januari 2023 wordt de
                  bekostiging van het primair onderwijs vereenvoudigd. Vanaf dat moment dient gemonitord te
                  worden wat deze vereenvoudiging gaat betekenen voor de afspraken binnen de brede
                  scholen. Er zullen nadere afspraken gemaakt moeten worden over de inbreng van een deel
                  van de MI-vergoeding aan de gemeente.

                  Bij de realisatie van opvangruimte binnen een brede school wordt momenteel reeds een
                  kostprijs dekkende huur doorberekend aan de kinderopvang (commerciële partij), als dekking
                  voor de investering van de gemeente. Met deze constructie loopt de gemeente geen tot
                  weinig risico. Voor commerciële partijen dienen ten alle tijden kostprijs dekkende huur
                  afspraken gemaakt te worden, conform de Wet Markt en Overheid.

Sport:            De aanbesteding voor een nieuwe exploitatieovereenkomst voor de
                  binnensportaccommodaties is in voorbereiding. Het is aan te bevelen de opdracht aan de
                  exploitant dusdanig vorm te geven dat de gemeente zo min mogelijk financieel risico loopt.
                  De exploitatielasten (m.u.v. het groot onderhoud) komen volledig voor rekening van de
                  exploitant.

                  Door de harmonisatie van beheerafspraken van de voetbalvelden wordt het financiële risico
                  voor de gemeente verkleind. Van de huurvergoeding die de vereniging aan de gemeente
                  afdraagt bekostigt de gemeente het groot onderhoud. De gemeente onderzoekt of
                  afspraken met huurders en gebruikers van andere sportvelden in eigendom van de
                  gemeente moeten worden herzien.

Welzijn:          Afspraken met de dorpshuizen worden herzien. In basis zijn de dorpshuisbesturen
                  verantwoordelijk voor de exploitatielasten (m.u.v. het groot onderhoud) en vergoedt de
                  gemeente deze lasten niet. De exploitatielasten worden door de dorpshuizen doorberekend
                  in de maatschappelijke huurprijs aan de gebruikers. Het uitgangspunt is dat elke
                  accommodatie zijn eigen kostprijs heeft en dat deze kostprijs geüniformeerd wordt naar een
                  maatschappelijk tarief d.m.v. subsidies. Een hogere bezetting van een dorpshuis draagt bij
                  aan de leefbaarheid binnen de kern en verlaagt het exploitatierisico van de gemeente. Door
                  het aanbrengen van een positieve prikkel worden dorpshuizen gestimuleerd de bezetting te
                  verhogen. Deze prikkel is in het huidige subsidiebeleid opgenomen. Als er een dagdeel per
                  week een inloopactiviteit wordt georganiseerd ontvangen de dorpshuizen € 50,-. Van deze
                  regeling wordt in de praktijk echter nog niet optimaal gebruik gemaakt. In samenspraak met
                  de dorpshuisbesturen wordt gezocht naar een prikkel die meer effect heeft.

3.2.4 Gemeentelijke accommodaties worden duurzaam gebouwd en gebruikt
In lijn met het Klimaatakkoord van Parijs is het zaak de invloed van klimaatverandering op de samenleving te
beperken. De landelijke ambitie vanuit het klimaatakkoord is helder: CO 2 -arm vastgoed in 2050. De




www.icsadviseurs.nl                                                                                       12/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>gemeente is als eigenaar verantwoordelijk om haar maatschappelijke accommodaties te verduurzamen. De
kosten en baten van de verduurzamingsopgave worden goed afgewogen. Het duurzaam
gebouwbeheerplan, waar de gemeentelijk doelstellingen in terugkomen, is hierin leidend. De gemeentelijke
accommodaties voldoen aan de doelen die in het klimaatakkoord zijn afgesproken en zijn zo duurzaam
mogelijk. Toekomstige gemeentelijke accommodaties zijn klimaat adaptief, gasloos en energieneutraal. De
gemeente voert de regie op de energietransitie. De accommodaties dragen bij aan een duurzame
leefomgeving en hebben een voorbeeldfunctie voor de inwoners. Er wordt gekozen voor bouwmethoden
met een zo laag mogelijke milieu-impact, bijvoorbeeld middels biobased of circulair bouwen. Materialen die
bij de productie veel CO2 uitstoten, zoals het isolatiemateriaal steenwol, worden gemeden. De gemeente
staat aan de lat als het gaat om verduurzaming. Bij het onderhouden van gemeentelijke accommodaties
wordt gekozen voor duurzame alternatieven. Indien gemeentelijke accommodaties verouderd zijn dient de
afweging tussen nieuwbouw, renovatie, verduurzaming of afstoten in een businesscase gemaakt te worden.
In dat geval dient in de breedte ook gekeken te worden naar het clusteren van voorzieningen binnen één
accommodatie. De gemeente stelt een duurzaam gebouwbeheerplan op. Met behulp van de provincie
Gelderland worden de mogelijke verduurzamingsacties en kosten in beeld gebracht.

Onderwijs:        In het IHP is opgenomen dat bij nieuwbouw schoolgebouwen voldoen aan geldende
                  duurzaamheidseisen en worden gebouwd volgens de ENG (energie neutraal) norm, aardgas
                  loos en Frisse Scholen klasse B eisen. Met de schoolbesturen worden financiële afspraken
                  gemaakt over de investering van BENG naar ENG. Waar mogelijk en rendabel dragen de
                  schoolbesturen hieraan bij. Voor renovatie geldt dat de ambitie BENG wordt nagestreefd.

                  Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het implementeren van de Erkende Maatregelen
                  (EML) uit het Activiteitenbesluit Milieubeheer gedurende de gebruiksperiode. Dit besluit betreft
                  duurzame maatregelen die zich in 10 jaar terugverdienen. De schoolbesturen zijn
                  verantwoordelijk voor de exploitatielasten, waardoor zij baat hebben het schoolgebouw op
                  een energiezuinige wijze te gebruiken en energiebesparende maatregelen toe te passen.

                  Voor de schoolomgeving is het van belang om te anticiperen op meer groen (daar waar
                  mogelijk met biodiversiteit) en het verminderen van bestaande verharding en/of het
                  tegengaan van nieuwe verharding, bijvoorbeeld door een groen schoolplein of door
                  regenwater zichtbaar op de schoollocatie zelf te bergen. De gemeente en schoolbesturen
                  dragen hier gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor.

Sport:            Nieuwe gemeentelijke accommodaties worden duurzaam gebouwd en bestaande
                  accommodaties worden op natuurlijke momenten verduurzaamd. De gemeente is
                  verantwoordelijk voor het groot onderhoud aan sportaccommodaties. De gemeente is
                  daarmee ook verantwoordelijk voor het opstellen van een duurzaam meerjaren
                  onderhoudsplan, waar bij vervanging van onderdelen wordt gekomen voor een duurzaam
                  en CO2-arm alternatief. Daarnaast worden er met de exploitant afspraken gemaakt (in de
                  exploitatieovereenkomst) over het verminderen van de energiebehoefte en het treffen van
                  maatregelen die effect hebben op de exploitatielasten.

                  In de omgeving van sportaccommodaties is aandacht voor klimaatadaptatie. De veelal
                  verharde omgeving wordt vergroend, zodat schaduw ontstaat en water geborgen wordt.
                  Daar waar overlast ontstaat past de gemeente de omgeving aan. In nieuwe situaties worden
                  duidelijke eisen gesteld waar het buitenterrein aan moet voldoen. De gemeente is
                  verantwoordelijk voor de uitvoering van deze eisen.

Welzijn:          Er wordt op het gebied van verduurzaming pas ingegrepen door de gemeente als binnen het
                  welzijnsbeleid het toekomstperspectief van de gemeentelijke dorpshuizen is bepaald. In geval
                  de behoefte aan een gemeentelijke accommodatie is aangetoond dient in een
                  businesscase onderbouwd te worden in hoeverre de accommodatie verduurzaamd kan
                  worden of dat nieuwbouw noodzakelijk is. Tot die tijd worden de dorpshuizen door de
                  gemeente onderhouden en door de dorpshuisbesturen geëxploiteerd. Ook worden er met de




www.icsadviseurs.nl                                                                                          13/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                  dorpshuizen afspraken gemaakt over het verminderen van de energiebehoefte en haalbare
                  maatregelen die effect hebben op de exploitatielasten.



3.2.5 Gemeentelijke accommodaties worden optimaal benut
Een open karakter en goede benutting van accommodaties draagt bij aan de leefbaarheid binnen de kern.
Het optimaal benutten betekent dat het huisvesten van maatschappelijke voorzieningen voorop staat, dat er
voldoende accommodaties zijn en dat voorzieningen waar mogelijk geclusterd worden op zichtbare en
aantrekkelijke plaatsen, passend bij de behoefte van de betreffende kern. Bij voorkeur en waar mogelijk
worden onderwijs, sport en welzijn samengebracht. Het samenbrengen van onderwijs, sport en welzijn
resulteert in efficiënte gebouwen die een ruime openstelling kennen en waar verschillende gebruikers elkaar
ontmoeten. Multifunctioneel gebruik van accommodaties zorgt voor versterking van de verbinding tussen de
gehuisveste voorzieningen, wat bijdraagt aan de ontwikkeling van een breed, sector overstijgend aanbod.
Een voorwaarde voor succes is gedeelde inhoudelijke doelstellingen tussen de verschillende organisaties die
participeren. Het clusteren van voorzieningen kan tevens kostenverlagend werken, omdat het beheer
efficiënter kan worden georganiseerd. De inwoners worden voor het ontplooien van hun activiteiten verwezen
naar beschikbare accommodaties, in de kern of in een nabijgelegen kern. Dit hoeven niet altijd
gemeentelijke accommodaties te zijn. Ook religieuze gebouwen kunnen hier een rol in vervullen. Ook de
gebruiker en/of exploitant wordt gestimuleerd om het gebruik zo optimaal mogelijk, laagdrempelig en
toegankelijk vorm te geven en daarmee de leefbaarheid in de kern aan te jagen. Een ondernemende
houding van de exploitant kan daaraan bijdragen.

Onderwijs:        Binnen brede scholen en kindcentra worden verschillende partijen rondom het kind reeds
                  geclusterd gehuisvest. Voorwaarde is dat de partners een verregaande samenwerking met
                  elkaar aan gaan in het belang van het kind. De school wordt daarmee een plek waar ouder
                  en kind terecht kunnen. Bij nieuwbouw is een kindcentrum het streven en wordt er breder
                  gekeken naar aanvullende behoeften vanuit de kern, zoals sport, zorg en welzijn.

                  Bij bestaande schoolgebouwen worden de mogelijkheden binnen het gebouw bekeken. In
                  het IHP zijn kaders opgenomen hoe om te gaan met leegstand. Indien leegstand zich
                  voordoet in onderwijsgebouwen bepaalt de juridisch eigenaar in eerste instantie in hoeverre
                  de leegstand een probleem vormt. Indien de leegstand (structureel) als probleem wordt
                  ervaren, dient in afstemming met de gemeente een plan opgesteld te worden om de
                  leegstand terug te dringen en daarmee de capaciteit af te stemmen op de behoefte.

Sport:            De gemeente stimuleert het multifunctioneel gebruik van binnen- en buitensport
                  accommodaties. De gemeente streeft hierbij naar een meer actieve rol van de exploitant
                  van de binnensportaccommodaties. In het beslisdocument van de aanbesteding is daarover
                  het volgende opgenomen:

                  “Het faciliteren van gebruik kan passief worden ingevuld, maar ook actief worden
                  ondersteund of worden gestimuleerd. Dit vraagt aandacht en inzet van de exploitant”.

                  Op doordeweekse dagen worden de binnensportaccommodaties voor een groot deel voor
                  het bewegingsonderwijs ingezet. De gemeente is vanuit de zorgplicht voor onderwijs
                  verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen voor lokalen bewegingsonderwijs. Het
                  inroosteren van bewegingsonderwijs krijgt in beginsel daarom voorrang op verenigingen en
                  commerciële gebruikers. Voor verenigingen is het belangrijk op vooraf vastgestelde tijden
                  gebruik te kunnen maken van de accommodaties.

                  De gemeente gaat in gesprek met verenigingen om te onderzoeken of kantines en andere
                  voorzieningen in eigendom van de vereniging breder ingezet kunnen worden voor
                  maatschappelijke doeleinden.




www.icsadviseurs.nl                                                                                       14/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Welzijn:          Een hoge bezetting van de dorpshuizen is geen doel op zich. Ook een accommodatie met
                  een lage bezetting kan belangrijk zijn om in de kernen ontmoetingen en verbindingen tot
                  stand te brengen. De behoefte aan welzijnsactiviteiten moet vanuit de kern worden
                  aangetoond. Bij een lage bezetting van een gemeentelijke accommodatie wordt er in
                  samenspraak met de dorpshuisbesturen gezocht naar alternatieve huisvesting of naar
                  manieren om de bezetting te verhogen. Indien de gemeente de accommodatie faciliteert
                  wordt kritisch gekeken naar de omvang (kan ook tijdelijk) van de benodigde accommodatie.
                  Hierbij wordt afgewogen of een dorpshuis of een huiskamer de gewenste accommodatie
                  biedt en welke clustering, met bijvoorbeeld onderwijs of sport, daarbij mogelijk is. Belangrijk is
                  dat de dorpshuisvoorziening een brede opstelling heeft en toegankelijk is voor iedereen,
                  ongeacht leeftijd, afkomst, beperking, geloofsovertuiging of geaardheid. Deze voorwaarden
                  worden aan het dorpshuisbestuur meegegeven.



3.3 Rolverdeling taken accommodatiebeleid
De gemeente vervult een regierol in het voorzieningenbeleid (inhoud) en accommodatiebeheer (gebouwen
en terreinen) en werkt hierbij samen met partners. Kerntaken van de gemeente zijn sturen en beslissen.
Uitvoerende taken worden overgelaten aan beheerders, bedrijven en de inwoners. De gemeente toetst
vanuit haar regierol of accommodaties voldoen aan een aantal basisuitgangspunten zoals beschikbaarheid,
integrale toegankelijkheid, veiligheid en duurzaamheid. Bij het toekennen van bekostiging of subsidie kunnen
aan de exploitant of gebruiker van de accommodatie voorwaarden worden meegegeven.

Een overzicht van de rolverdeling, gezien vanuit de accommodaties, per portefeuille is weergeven in
onderstaande tabel.




www.icsadviseurs.nl                                                                                             15/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>4. Uitgangspunten voor de uitvoering

De beschreven kaders in hoofdstuk 3 geven richting en sturing aan het realiseren, beheren en exploiteren van
gemeentelijke accommodaties. Voor de uitvoering van het accommodatiebeleid gelden de volgende
uitgangspunten.

Opstellen en vaststellen relevante beleidsstukken
Het accommodatiebeleid is een faciliterend plan en zet de kaders voor meerdere beleidsterreinen op. Om de
consequenties op andere beleidsterreinen in beeld te brengen is het van belang op korte termijn het
sportbeleid op te stellen en vast te stellen en het welzijnsbeleid verder te ontwikkelen. Deze inhoudelijke
beleidsstukken zijn van invloed op de behoefte aan maatschappelijk accommodaties en volgen de kaders uit
dit accommodatiebeleid.

Onderzoek organisatiestructuur
Het in eigendom hebben en onderhouden van gemeentelijke accommodaties brengt tal van
verantwoordelijkheden met zich mee. De rol van de gemeente wordt op bepaalde onderdelen complexer,
bijvoorbeeld het contractbeheer of het bieden van coaching aan de dorpshuisbesturen. Het is van belang de
eigenaars- en beheertaken centraal te beleggen en afdelingen Realisatie en Beheer, Samenleving en
Leefomgeving daarmee te ontlasten. Gezocht dient te worden naar een heldere organisatievorm,
bijvoorbeeld een nieuwe afdeling of een vastgoedbedrijf, die aansluit bij de gemeente Zaltbommel. Nader
onderzoek en advies, ook op fiscaal vlak, is nodig om een keuze te maken. Neem bij dit onderzoek ook de rol-
, taak- en budgetverdeling van de huidige afdelingen mee.

Financiën in beeld
Grip op gemeentelijk vastgoed betekent ook dat de gemeente de financiële consequenties van het
accommodatiebeleid in beeld krijgt en bij kan sturen als dit nodig blijkt. De uitvoering van het
accommodatiebeleid kent financiële consequenties. Ongeacht de opgave uit het accommodatiebeleid
dient de gemeente al rekening te houden met kosten voor het onderhoud en verduurzaming van haar
accommodaties. Het is zaak de kosten uit het gebouwbeheerplan en duurzaamheidsbeleid concreet te
vertalen naar de maatschappelijke accommodaties. Anderzijds dienen de financiële effecten van bijv. het
aanvullend subsidiëren van gebruikers, zodat de kostprijs wordt verlaagd naar een maatschappelijke huurprijs,
in beeld te worden gebracht.

Wijk/buurt/dorps plannen en businesscases
In het accommodatiebeleid staan de kaders voor de gemeentelijke accommodaties omschreven. In
navolging op het accommodatiebeleid dienen per wijk, buurt of dorp plannen te worden opgesteld om een
concrete vertaling van het beleid te maken. Deze plannen worden opgesteld in samenspraak met het
maatschappelijke veld. Inwoners, beheerders, exploitanten en de gemeente werken hieraan mee. In deze
plannen is aandacht voor het volgende:

1. Inventarisatie
   In kaart brengen van het vraag en aanbod aan maatschappelijke activiteiten en accommodaties in de
   wijk, buurt of dorp en in de nabijheid. Inventariseren welke maatschappelijke initiatieven er zijn. Hier wordt
   bepaald of er behoefte is aan aanvullende maatschappelijke activiteiten en/of er een
   accommodatievraagstuk speelt.
2. Scenariovorming
   Indien er knelpunten spelen wordt er toegewerkt naar een oplossing, in lijn met de kaders uit het
   accommodatiebeleid. Onderzocht wordt, al dan niet in de vorm van businesscase, op welke manier de
   gewenste activiteiten gehuisvest kunnen worden in de betreffende kern. Gezocht wordt naar het maken
   van verbindingen en combinaties, zoals een zorgplein of een combinatie tussen sport en welzijn. Enkele
   voorbeelden ter inspiratie vind je hieronder. Als vanuit de inhoud helder is welke combinaties gemaakt
   kunnen worden, wordt vervolgens de wijze van accommoderen onderzocht.




www.icsadviseurs.nl                                                                                           16/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>www.icsadviseurs.nl   17/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>www.icsadviseurs.nl   18/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>www.icsadviseurs.nl   19/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>     Bijlage 1 I voorbeeld demarcatielijst groot onderhoud

        x onderhoudsactiviteit voor rekening en verantw oordelijkheid van eigenaar Gebouw enbeheer
                                                                                                 x    Zaltbommel
                                                                                                        gem. Z.
         0 onderhoudsactiviteit voor rekening en verantw oordelijkheid van de huurder/gebruiker/Welon/RZ
                                                                                                 0      exploit.

            te onderhouden elem enten:




                                                                                                                          planmatig onderhoud
                                                                                                    dagelijks onderhoud




                                                                                                                          groot onderhoud
            (voor zover van toepassing en aanw ezig bij ingaan van de huur c.q. gebruik, niet
            van toepassing bij w ijziging, uitbreiding, nieuw bouw )

        1   buitengevelkozijnen, ramen, deuren en hangw erk                                            0                         x
        2   dakbedekking                                                                               0                         x
        3   metsel- en betonw erken (w anden, vloeren, gevels. Etc                                     0                         x
        4   sluitw erk buitenramen en deuren                                                           0                         x
        5   stucw erken, tegels (oorspronkelijk), plafonds, afw erkvloeren e.d.                        0                         x
        6   binnenkozijnen, ramen, deuren en hang- en sluitw erk                                       0                         x
        7   rioleringen, daken, goten, HWA (inclusief schoonmaken)                                     0                         x
        8   k/w w ater- gasleidingen, sanitair, kranen, afvoeren etc.                                  0                         x
        9   buitenzonw ering                                                                           0                         0
       10   binnenzonw ering                                                                           0                         0
       11   buitenschilderw erk                                                                        0                         x
       12   binnenschilderw erk incl binnenzijde van buitenkozijnen                                    0                         0
       13   binnen- en buitenbeglazing                                                                 0                         x

       14 keukenblok/pantry met bovenkastjes, kraan spoelbak (niet apparaten)                          0                         x

       15   stoffering, meubileringen, vloerbedekkingen, akoestische voorzieningen                     0                         0
       16   sportvloer
       17   vaste kasten, garderobe, vloermat                                                          0                         0
       18   buffet, bar                                                                                0                         0
       19   naambordjes binnen                                                                         0                         0
       20   gevelbelettering                                                                           0                         x
       21   automatische deuropener, vouw en schuifdeuren, overheaddeuren                              x                         x

       22   CV-installatie, lokale verw arming                                                       x                           x
       23   airconditioning- en luchtbehandelinginstallatie                                          x                           x
       24   centrale mechanische afzuigingen                                                         x                           x
       25   w armw aterappartuur                                                                     x                           x
       26   blus-installatie                                                                         x                           x
       27   poederblusser                                                                            x                           x
       28   brandslang                                                                               x                           x
       29   lokale mechanische afzuigingen en vaste koelingen gebouw eigen                           x                           x
       30   koeling, keukeninrichting uitlaatgasafzuiging, compressor, persluchtinstallatie, w asmachine,
                                                                                                     0                           0
       31   bliksembeveiliging                                                                       x                           x
       32   brandbeveiligings/meldingsinstallatie                                                    x                           x

       33   elektrische huisinstallatie (groepenkast)                                                  0                         x
       34   liftinstallatie                                                                            x                         x
       35   schakelmateriaal/WCD's                                                                     0                         x
       36   binnen- en buitenverlichtingsarmaturen                                                     0                         x
       37   noodverlichtingsinstallatie                                                                0                         x
       38   krachtstroominstallatie                                                                    x                         x
       39   schel- en zw akstroominstallatie                                                           0                         x
       40   huistelefooninstallatie                                                                    0                         0
       41   op/omroepinstallatie-intercom, geluidinstallatie                                           0                         0
       42   inbraak- meldinstallatie                                                                   x                         x
       43   inbraak meldingen en opvolging                                                             0
       44   uitrukinstallatie
       45   toegangscontrolesysteem                                                                    0                         x
       46   gebouw beheersysteem                                                                       x                         x

       47   terreinverlichting                                                                         0                         x
       48   terreinverharding/afscheiding/poort/slagboom                                               0                         x
      48a   groen voorziening op terrein
       49   lampen                                                                                     0
       50   vast recht en gebruik van gas, electra, w ater, afval                                      0
       51   opstalverzekering                                                                                                    x
       52   inboedelverzekering                                                                                                  0




www.icsadviseurs.nl                                                                                                                             20/21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>   De hoogste kwaliteitseisen aan onze
    dienstverlening. Een goed gebouw
        begint met het beste idee.

Colofon

Datum:                16 oktober 2023
Auteur(s):            Onno Damen en Leonoor Clemens




                      info@icsadviseurs.nl
                      088 - 235 04 27


www.icsadviseurs.nl
www.icsadviseurs.nl                                                                    21/21
                                                      Onderdeel van ICS Ruimteregiegroep  BV
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>