<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Omgevingsdienst Regio Arnhem
Accountantsverslag
2023
Aan het dagelijks en algemeen bestuur van Omgevingsdienst
Regio Arnhem
09 April 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2
  Het dagelijks en algemeen bestuur van Omgevingsdienst Regio
  Arnhem
  Eusebiusbuitensingel 75
  6828 HZ Arnhem
  Datum           09 april 2024
  Betreft         Accountantsverslag 2023
  Geachte leden van het dagelijks en algemeen bestuur,
  Wij hebben het genoegen ons accountantsverslag voor het boekjaar eindigend op 31                                                                  Op 26 maart 2024 hebben wij de bevindingen uit onze controle besproken met het
  december 2023 aan u te presenteren. In dit verslag presenteren wij u onze bevindingen                                                             management van ODRA. De uitkomsten daarvan zijn verwerkt in deze rapportage.
  ten aanzien van uw organisatie vanuit de controleopdracht. Hierbij hebben wij onze
  kennis van uw organisatie verwerkt met de resultaten uit de jaarrekeningcontrole.
                                                                                                                                                    Graag bedanken wij u en uw betrokken medewerkers voor de plezierige samenwerking
                                                                                                                                                    gedurende onze controle.
  Deze rapportage is uitgebracht met als doel de bevindingen met betrekking tot de
  jaarrekeningcontrole 2023 duidelijk met elkaar te bespreken en vast te leggen. Hierdoor
  worden verrassingen voorkomen en wordt een duidelijk overzicht gegeven van de                                                                     Met vriendelijke groet,
  uitkomsten.                                                                                                                                       De Jong & Laan Controle B.V.
                                                                                                                                                    Origineel getekend door N.C. van der Wolf MSc RA
                       De Jong & Laan Controle B.V., gevestigd te Almelo, KvK 06054458. Op al onze diensten en werkzaamheden zijn onze algemene voorwaarden van toepassing. Deze algemene voorwaarden zijn gedeponeerd bij de KvK Oost Nederland te Enschede onder nr. 08153431, zijn in te zien op
                       www.jonglaan.nl, en worden op verzoek kosteloos toegezonden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Managementsamenvatting               4
1.   Kernpunten uit onze rapportage  5
2.   Controleaanpak                  6
Interne beheersing                   7
3.   Interne beheersing              8
Risicoanalyse                        10
4.   Risicoanalyse                   11
5.   Risico’s en response            12
Overige                              16
6.   Uitkomsten jaarrekeningcontrole 17
7.   Rechtmatigheidsbeheer           20
Bijlagen                             23
Bijlage 1: Materialiteit
Bijlage 2: SiSa-verantwoording
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Management-
samenvatting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>5
  1. Kernpunten uit onze rapportage
  Uitkomsten           Conclusie van onze bevindingen           De door ons geconstateerde controle- en presentatieverschillen voor getrouwheid vallen binnen de
  jaarrekeningcontrole                                          door u vastgestelde toleranties. Wij hebben geen controleverschillen ten aanzien van
                                                                rechtmatigheid geconstateerd.
                       De jaarrekening voldoet aan de vereisten Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken bij de jaarrekening 2023
                       van het BBV                              van ODRA. Dit betekent dat het jaarverslag en de jaarrekening 2023 zijn ingericht in
                                                                overeenstemming met de Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en
                                                                de bepalingen van en krachtens de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en
                                                                semipublieke sector (WNT) en dat de in de jaarrekening opgenomen balans en toelichting en staat
                                                                van baten en lasten een getrouwe weergave zijn van de financiële positie en baten en lasten van
                                                                ODRA. Overeenkomstig de vereisten vanuit de Provinciewet is in de jaarrekening met ingang van
                                                                2023 een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen die onder de strekking van ons
                                                                getrouwheidsoordeel valt.
                       De baten, lasten en balansmutaties in de De goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening ziet eveneens toe op de
                       jaarrekening zijn rechtmatig             rechtmatigheidsverantwoording door het dagelijks bestuur. Dit betekent dat de baten en lasten en
                                                                balansmutaties in de jaarrekening 2023 in overeenstemming zijn met de begroting en met de
                                                                relevante wet- en regelgeving, zoals opgenomen in het normenkader van ODRA.
  Financiële positie   Presentatie resultaat                    De hoogte van het weerstandsvermogen is gebaseerd op de relatie tussen de risico’s waar geen
                                                                specifieke maatregelen voor zijn getroffen, de capaciteit van middelen en mogelijkheden die ODRA
                                                                heeft om niet geraamde kosten op te vangen. Binnen de huidige regeling hebben de deelnemers
                                                                bepaald dat ODRA een algemene reserve kan aanhouden van maximaal € 500k of 5% van de
                                                                jaarlijkse exploitatiebaten, indien dit lager is. Momenteel wordt een verhoging voorgesteld, vast te
                                                                leggen in een nieuwe regeling, gebaseerd op de robuustheidscriteria van het Interbestuurlijk
                                                                Programma. Over 2023 is een exploitatiesaldo (resultaat na onttrekking bestemmingsreserves)
                                                                gerealiseerd van € 144k. Uitgaande van het definitief worden van de nieuwe regeling stelt het
                                                                dagelijks bestuur voor om het batig saldo toe te voegen aan de algemene reserve.
  Interne beheersing   Tussentijdse controle                    Bij onze tussentijdse controle hebben wij de administratieve organisatie en interne controle
                                                                beoordeeld (opzet en bestaan), voor zover relevant voor de jaarrekeningcontrole. De hieruit
                                                                volgende bevindingen zijn opgenomen in hoofdstuk 3.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>6
  2. Controleaanpak
  Opdracht
  Conform de aan ons verleende opdracht hebben wij de jaarrekening 2023 van ODRA
                                                                                             Controleaanpak
  gecontroleerd. Deze jaarrekening is onder verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur   Wij hanteren een risicogerichte controleaanpak. Dit betekent dat wij eerst de risico’s op een
  opgesteld. Het is onze verantwoordelijkheid een oordeel te geven over de jaarrekening, als afwijking in de jaarrekening bepalen, alvorens wij onze werkzaamheden bepalen en
  bedoeld in artikel 213, tweede lid, van de Gemeentewet.                                    uitvoeren. De door ons onderkende risico’s hebben wij opgenomen in hoofdstuk 6.
  Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder het
                                                                                             In de najaar van 2023 hebben wij de administratieve organisatie en interne beheersing van
  Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het door het algemeen bestuur
                                                                                             uw organisatie in opzet en bestaan beoordeeld met daarbij de vaststelling of de werking van
  vastgestelde controleprotocol, de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2023 en het
                                                                                             de maatregelen dienovereenkomstig is. Wij hebben gekozen voor een gegevensgerichte
  Controleprotocol WNT 2023.
                                                                                             controleaanpak. Deze controleaanpak houdt in dat wij niet steunen op de procedures rond
                                                                                             de interne beheersing van de basisgegevens voor de controle van de jaarrekening 2023. Wij
  Dienovereenkomstig zijn wij verplicht te voldoen aan de voor ons geldende gedragsnormen
                                                                                             hebben de processen beoordeeld ter kennisneming van de bedrijfsactiviteiten.
  en zijn wij gehouden onze controle zodanig te plannen en uit te voeren dat een redelijke
  mate van zekerheid wordt verkregen dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel
  belang bevat.
                                                                                             Andere informatie
                                                                                             Naast de jaarrekening omvat het jaarrapport andere informatie, namelijk het voorwoord, de
                                                                                             programmaverantwoording en verplichte paragrafen en bijlagen. De andere informatie is
  Opzet en reikwijdte                                                                        onder verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur opgesteld en is door ons beoordeeld.
  Onze controle is gericht op het verkrijgen van een redelijke mate van zekerheid dat de
  jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat. Niet uitgesloten is dat
  afwijkingen voorkomen die voor de jaarrekening als geheel niet van belang zijn.
  Ons onderzoek richt zich niet specifiek op het ontdekken van fraude. De primaire
  verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude berust bij de directie
  van de organisatie. De accountant is niet verantwoordelijk en aansprakelijk voor de
  preventie van fraude.
  Materialiteit
  Bij het uitvoeren van onze controle maken wij gebruik van het begrip materialiteit.
  In bijlage 1 geven wij aan hoe de materialiteit bepaald is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Interne beheersing</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>8
  3. Interne beheersing (1)
  Administratieve organisatie en interne beheersing                                           Significante processen
  Wij hebben werkzaamheden verricht om inzicht te krijgen in de interne beheersings-          Het in kaart brengen van de AO/IB en het vaststellen van het bestaan van de ingestelde
  maatregelen, processen en structuren die betrekking hebben op:                              processen en procedures wordt voornamelijk tijdens de interim controle uitgevoerd. De
  •  hoe de verantwoordelijkheden van het management om toezicht uit te oefenen worden        controle heeft zich gericht op het volgende:
     uitgedragen;                                                                             •   bespreken van de opvolgingen gegeven aan de bevindingen vanuit het
  •  de toewijzing door de entiteit van bevoegdheden en verantwoordelijkheden;                    accountantsverslag 2022;
  •  hoe de entiteit competente personen aantrekt, ontwikkelt en behoudt;                     •   bespreken tussentijdse cijfers en de wijze van totstandkoming;
  •  hoe de entiteit personen verantwoording laat afleggen over hun verantwoordelijkheden     •   bespreken van (wijzigingen in) de opzet van de AO/IB;
     bij het nastreven van de doelstellingen van het interne beheersingssysteem;              •   bespreken van (wijzigingen in) de opzet en inrichting van de IT-omgeving; en
  •  wanneer de met governance belaste personen afgezonderd zijn van het management, de       •   uitvoeren lijncontroles ter vaststellen van het bestaan van de administratieve organisatie
     onafhankelijkheid van en toezicht op het interne beheersingssysteem van de entiteit door     en interne beheersing.
     de met governance belaste personen.
  Onze werkzaamheden zijn ook gericht op het verkrijgen van inzicht in het risico-            Bij de interim controle hebben we ons gericht op de volgende processen:
  inschattingsproces van de entiteit zelf, alsook de interne monitoring van het interne
                                                                                              •   inkopen & betalingen;
  beheersingssysteem.
                                                                                              •   Dienstverlening;
                                                                                              •   Aanbesteding;
  Daarnaast hebben wij werkzaamheden verricht om inzicht te krijgen in het informatie-
  systeem, voor zover relevant voor het opstellen van de financiële overzichten, en de        •   personeel; en
  communicatie hierover (intern en extern). Dit hebben wij gedaan door vast te stellen:       •   IT-omgeving en general IT controls.
  •  hoe de informatie verwerkt wordt;
  •  hoe de administratieve vastlegging gebeurt;                                              Wij hebben verschillende medewerkers geïnterviewd en verschillende lijncontroles
  •  hoe de financiële verslaglegging verloopt, en                                            uitgevoerd. Daarbij hebben wij inzicht verkregen in de opzet en het bestaan van de
                                                                                              processen zoals hierboven benoemd.
  •  welke middelen hiervoor worden gebruikt, inclusief de IT-omgeving (zie volgende
     pagina).
  Door bovenstaande werkzaamheden hebben wij inzicht verkregen in de administratieve
  organisatie en de daarin opgenomen maatregelen van interne beheersing (AO/IB).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>9
  3. Interne beheersing (2)
  IT-omgeving en general IT controls                                                        Bevindingen
  De posten in de jaarrekening komen veelal tot stand vanuit de IT-omgeving. Om een         Voor de opsomming van de verschillende observaties die gedaan tijdens de beoordeling van
  professioneel oordeel over de jaarrekening te kunnen vormen is kennis van de informatie-  de administratieve organisatie, interne beheersing en automatisering wordt verwezen naar
  technologie bij ODRA nodig. Met onze IT-gerelateerde werkzaamheden willen wij inzicht     de uitgebrachte management letter d.d. 9 november 2023.
  verkrijgen in de systemen die worden gebruikt, de componenten van de systemen en de
  eventuele risico’s voor de jaarrekeningcontrole.
  Tijdens de interim controle hebben wij werkzaamheden verricht om inzicht te krijgen in de
  IT-omgeving van de organisatie (opzet en bestaan van de IT-gerelateerde processen en
  procedures). De controle heeft zich gericht op het volgende:
  •  IT-omgeving, bestaande uit:
      ✓ IT-applicaties;
      ✓ ondersteunende IT-infrastructuur; en
      ✓ IT-processen en personeel betrokken bij die processen.
  •  Interne beheersingsmaatregelen met betrekking tot de IT-processen (general IT controls
     per applicatie), bestaande uit:
      ✓ logische en fysieke toegangsbeheer;
      ✓ wijzigingsbeheer; en
      ✓ continuïteitsbeheer.
  Automatisering
  Op grond van artikel 393 lid 4 BW2 rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de
  betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. In het kader
  van de controle van de jaarrekening hebben wij - voor zover noodzakelijk - de
  administratieve organisatie binnen uw onderneming, waartoe ook de geautomatiseerde
  gegevensverwerking behoort, beoordeeld. Er heeft derhalve geen beoordeling
  plaatsgevonden van de geautomatiseerde gegevensverwerking op zich.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Risicoanalyse</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>11
     4. Risicoanalyse
     Algemeen                                                                                        Voor de geïdentificeerde risico’s schatten wij de waarschijnlijkheid (kans) en de orde van
                                                                                                     grootte (impact) van een afwijking in. Voor deze inschatting zijn inherente risicofactoren van
     Onze controle is gericht op het verkrijgen van een redelijke mate van zekerheid dat de          belang. Dergelijke factoren kunnen kwalitatief of kwantitatief zijn en omvatten complexiteit,
     jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat. Daarom hanteren wij een               subjectiviteit, wijzigingen, onzekerheid of vatbaarheid voor afwijkingen als gevolg van
     risicogerichte controleaanpak.                                                                  tendentie bij het management of andere frauderisicofactoren voor zover ze het inherente
                                                                                                     risico beïnvloeden.
     Risicoanalyse
                                                                                                     Wij spreken van een significant risico als de inschatting van het inherente risico dicht bij de
     Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om risico’s op een afwijking van materieel
                                                                                                     bovengrens van het spectrum is vanwege de combinatie van de kans en de impact van de
     belang als gevolg van fraude of fouten in te schatten:
                                                                                                     potentiële afwijking (zie hieronder, vlak “1”) , of dat moet worden behandeld als een
     •   verzoeken van inlichtingen;                                                                 significant risico in overeenstemming met de vereisten van andere Standaarden.
     •   uitvoeren van cijferanalyses; en
     •   waarneming en inspectie.
                                                                                                     Risico’s
     In onze risicoanalyse behandelen wij o.a. de volgende vragen:                                   Wij hebben de volgende risico’s onderkend:
     •   Is de omvang van de jaarrekeningpost en/of onderliggende transactiestroom kwantitatief      1.   Verantwoording van de baten                      kans
         materieel?                                                                                  2.   Verantwoording van de lasten
     •   Is de jaarrekeningpost of toelichting kwalitatief van materieel belang?                     3.   Onrechtmatige betalingen                                  2                  1
     •   Is er sprake van een inherent risico?                                                       4.   Naleving van aanbestedingswetgeving                       8
     •   Is er sprake van een intern beheersingsrisico?                                              5.   Naleven van wet- en regelgeving (WNT/ BBV)                                           3
                                                                                                                                                                    7           5
                                                                                                     6.   CAO wijziging spaarverlof
                                                                                                                                                                                           2       1
     Wij maken onderscheid tussen risico’s die de hele jaarrekening raken en risico’s die            7.   Waardering harmonisatie                                                6
     betrekking hebben op een specifieke post of toelichting.                                        8.   Verwerking bestemmingsreserves
     Een risico is inherent als deze voortkomt uit de aard en/of activiteiten. Wij spreken van een                                                                 3                   2       4
     intern beheersingsrisico als het risico voortkomt uit leemtes in de interne beheersing.
                                                                                                                                                                                         impact
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>12
   5. Risico’s en response (1)
   #  Risico-omschrijving                                                                 Werkzaamheden en bevindingen
   1  Frauduleuze financiële verslaggeving - verantwoording van baten                     • Detailcontroles op verantwoorde baten, overlopende activa en passiva door
      (Fraude)                                                                              vergelijking van verantwoorde bedragen met informatie over toegekende bedragen en
      De omgevingsdienst ontvangt naast de baten van partners die direct te relateren       opdrachtovereenkomsten.
      zijn aan de begrote programma’s overige bijdragen van haar partners, andere         • Aansluiting tussen de bankmutaties en de verantwoording hiervan in de financiële
      omgevingsdiensten en overheidsorganen, al dan niet middels vooruitbetalingen.         administratie.
      Met deze bijdragen kan het jaarresultaat beïnvloed worden door de uit deze          • Vergelijking van de begrote met verantwoorde baten.
      bijdragen voortvloeiende baten niet aan de juiste verslaggevingsperiode toe te
      rekenen, dit met het doel om de realisatie beter aan te laten sluiten bij de        Vanuit onze werkzaamheden hebben we geen bevindingen onderkend.
      begroting.
      Risico raakt de beweringen nauwkeurigheid, afgrenzing en voorkomen.
   2  Frauduleuze financiële verslaggeving - verantwoording van lasten                    • Detailcontroles op de verantwoorde lasten, overlopende activa en passiva, door
      (Fraude)                                                                              vergelijking van verantwoorde bedragen met onderliggende documentatie.
      Het risico bestaat dat het jaarresultaat beïnvloed wordt door lasten niet juist toe • Aansluiting tussen de bankmutaties en de verantwoording hiervan in de financiële
      te rekenen aan het boekjaar.                                                          administratie.
                                                                                          • Een controle op inkopen en betalingen in het volgende boekjaar om vast te stellen dat
      Risico raakt de beweringen nauwkeurigheid, afgrenzing en voorkomen.                   lasten in het juiste boekjaar zijn verantwoord.
                                                                                          • Vergelijking begroting met verantwoorde lasten.
                                                                                          Vanuit onze werkzaamheden hebben we geen bevindingen onderkend.
   3  Oneigenlijke toe-eigening van activa – onrechtmatige betalingen                     • Detailcontroles op de verantwoorde lasten met onderliggende overeenkomsten.
      (Fraude)                                                                            • Controle van de uitgaande gelden, waaronder controle op bankrekeningnummers en -
      Administratief medewerkers beschikken over gebruikersrechten om                       namen.
      stamgegevens van crediteuren te wijzigen. In 2023 vindt geen (zichtbare)
      interne controle plaats op wijzigingen van deze stamgegevens, waardoor er           Vanuit onze werkzaamheden hebben we geen bevindingen onderkend.
      risico bestaat op onrechtmatige betalingen.
      Risico raakt de beweringen nauwkeurigheid, afgrenzing en voorkomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>13
   5. Risico’s en response (2)
   #  Risico-omschrijving                                                                 Werkzaamheden en bevindingen
   4  Naleving wet- en regelgeving (Significant c.q. frauderisico)                        • Beoordelen van kosten per leverancier over een periode van 4 jaar om de totale
      Het risico bestaat dat aanbestedingswetgeving niet wordt nageleefd. Dit kan het       omvang van dienstverlening te bepalen.
      geval zijn als gevolg van de complexiteit van de wetgeving (significant risico).    • Detailcontrole op onderliggende contracten van kosten boven de aanbestedingsnorm
      Ook kan dit bewust plaatsvinden door dezelfde diensten bij meerdere aanbieders        om te toetsen of aanbesteding heeft plaatsgevonden.
      onder te brengen, waardoor de omvang van dienstverlening per aanbieder              • Analyseren van kosten op indicaties dat zij onterecht niet zijn aanbesteed.
      beneden de aanbestedingsnorm blijft, of door opdrachten in meerdere losse
      overeenkomsten vast te leggen (frauderisico).                                       Vanuit onze werkzaamheden hebben we geen bevindingen onderkend.
      Risico raakt de bewering rechten en verplichtingen.
   5  Naleving wet- en regelgeving (significant)                                          • Controle van WNT-verantwoording op basis van het hiervoor geldende
      ODRA is actief in de publieke sector en dient zich derhalve te houden aan diverse     controleprotocol en consulteren van onze controlebevindingen bij ons bureau
      wet- en regelgeving, waaronder in het bijzonder de WNT en het BBV. Door de            Vaktechniek.
      complexiteit van deze wetten is een significant risico onderkend op het naleven     • Toetsen van de jaarrekening aan het BBV.
      van wet- en regelgeving.                                                            • Beoordeling van wijzigingen in wet- en regelgeving en de gevolgen hiervan voor de
                                                                                            omgevingsdienst.
      Risico raakt de beweringen rechten en verplichtingen en presentatie en
      classificatie.                                                                      Vanuit onze werkzaamheden hebben we geen bevindingen onderkend.
   6  Onjuiste waardering van voorziening voor spaarverlof (significant)                  • Controle op de aanvaardbaarheid van de gehanteerde uitgangspunten;
      Als gevolg van de cao-wijziging in 2022 hebben medewerkers de mogelijkheid          • Controleberekening aan de hand van brondocumentatie;
      om bovenwettelijk verlof om te zetten in spaarverlof. De commissie BBV is van
      mening dat ten aanzien van het spaarverlof, in tegenstelling tot jaarlijks regulier Vanuit onze werkzaamheden komen geen materiële afwijkingen. Voor onze bevindingen
      verlof, een keuze gemaakt kan worden tot het opnemen van een verplichting in        met betrekking tot deze post wordt verwezen naar hoofdstuk 6.
      de balans. Doordat de waardering van deze post in de jaarrekening niet-
      routinematig is en vatbaar voor subjectiviteit, is hiertoe een significant risico
      onderkend.
      Risico raakt de bewering waardering en toerekening.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>14
   5. Risico’s en response (3)
   #  Risico-omschrijving                                                           Werkzaamheden en bevindingen
   7  Onjuiste waardering harmonisatievoorziening (Significant)                     • Beoordelen van uitgangspunten of deze verenigbaar zijn met de werkelijkheid
      De waardering van deze post in de jaarrekening is niet-routinematig is en     • Rekenkundige juistheid vaststellen
      vatbaar voor subjectiviteit.
                                                                                    Vanuit onze werkzaamheden hebben we geen bevindingen onderkend.
      Risico raakt de bewering waardering en toerekening.
   8  Onjuiste verwerking mutaties bestemmingsreserves (Normaal)                    • Controle op het bestaan van directe mutaties ten laste van de bestemmingsreserve.
      Wij onderkennen een risico dat de verwerking van bestemmingsreserves onjuist  • Vastellen dat de mutaties in de bestemmingsreserves juist in de staat van baten en
      plaatsvindt, bijvoorbeeld doordat de specifieke bestedingen waartoe de          lasten zijn verwerkt en in overeenstemming zijn met (voorgenomen)
      bestemmingsreserves zijn gevormd direct in de reserve worden verwerkt en niet   bestuursbesluiten.
      via de staat van baten en lasten of dat de mutaties afwijken van de hiertoe
      genomen bestuursbesluiten.                                                    Vanuit onze werkzaamheden hebben we geen bevindingen.
      Risico raakt de beweringen waardering en toerekening en presentatie en
      toelichting.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>15
   5. Risico’s en response (4)
   Frauderisico’s in de controleverklaring
   Wij zijn van mening dat een gemeenschappelijke regeling op grond van de Wet Toezicht         Tevens wordt beschreven welke werkzaamheden zijn uitgevoerd om voldoende en geschikte
   Accountantsorganisaties is aan te merken als een wettelijke controle, waardoor vanaf het     controle informatie te verkrijgen met betrekking tot de geïdentificeerde frauderisico’s.
   boekjaar 2022 (boekjaren die aanvangen op of na 15 december 2021) een verplichting
   bestaat om in onze controleverklaring specifiek te rapporteren over de werkzaamheden die     Voor een samenvatting van de uitgevoerde werkzaamheden, de bevindingen en de
   wij hebben verricht op het gebied van fraude. Deze verplichting is het gevolg van de         uitkomsten wordt verwezen naar de tabel op de vorige pagina. Tevens verwijzen wij naar
   behoefte aan informatie hierover van de gebruikers van de jaarrekening. Deze verplichting is bijgevoegd concept controleverklaring waarin de sectie met betrekking tot frauderisico’s is
   opgenomen in NV COS 700 “Het vormen van een oordeel en het rapporteren over financiële       opgenomen.
   overzichten”. Naast een schriftelijke analyse van de belangrijkste frauderisico’s en de
   bijbehorende maatregelen van fraudebeheersing in uw organisatie, vraagt deze verplichting
   ook om adequate toelichting over de risico’s in de jaarrekening.
   Voor de rapportage van de frauderisico’s nemen wij een aparte sectie op in onze
   controleverklaring, waarin we een beschrijving kunnen opnemen van onder andere:
   •  de aangelegenheden en frauderisico’s die (extra) aandacht vereisten bij de controle;
   •  de toelichting in de jaarrekening over deze onderwerpen;
   •  een korte beschrijving van de uitgevoerde werkzaamheden; en
   •  een indicatie van de uitkomsten van onze werkzaamheden of belangrijke waarnemingen.
   In de controleverklaring bij de jaarrekening 2023 van Omgevingsdienst Regio Arnhem zullen
   wij rapporteren over de volgende frauderisico’s:
   •   Frauduleuze verslaggevingsfraude
   •   Oneigenlijke toe-eigening van gelden
   •   Naleving wet- en regelgeving
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Overige</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>17
   6. Uitkomsten Jaarrekeningcontrole (1)
   Voordelig resultaat nader besproken                                                        Resultaat
   Het saldo van baten en lasten (na mutatie bestemmingsreserves) bedraagt over het jaar 2023 Over 2023 is een positief resultaat van € 144k gerealiseerd. ODRA heeft voorgenomen
   € 144k voordelig, ten opzichte van een begroot sluitend saldo van 0.                       het resultaat toe te voegen aan de algemene reserve. Door het voorstel komt de
                                                                                              algemene reserve uit boven het ingestelde huidige maximum van € 500K. Momenteel
   Het gerealiseerde resultaat over 2023 kan ten opzichte van de begroting als volgt worden   wordt een verhoging voorgesteld, vast te leggen in een nieuwe regeling, gebaseerd op
   weergegeven:                                                                               de robuustheidscriteria van het Interbestuurlijk Programma.
    Bedragen x                Begroting        Realisatie            Afwijking
    € 1.000                        2023              2023
                                                                                              Begrotingsbeheer
                                                                                              Uit het schema blijkt dat de werkelijke lasten hoger zijn dan de door het algemeen
                                                                                              bestuur geautoriseerde lasten, daarnaast zien we dat de baten tevens hoger zijn. Bij
                                                                                              programma vergunningen, handhaving en advies zijn de kosten hoger dan begroot. Dit
    Baten                                                                                     wordt veroorzaakt door de toegenomen vraag vanuit de gemeenten en provincie. Bij de
    programma’s                   24.568           24.586                    18
                                                                                              overige programma’s zijn de kosten lager dan begroot.
    Lasten
    programma’s                   18.300           18.155                  145                In het hoofdstuk rechtmatigheidsbeheer gaan wij verder in op dit onderwerp.
    Overhead en
    onvoorzien
                                   6.363            6.413                   -50
    Saldo baten en
    lasten                           -95                18                 113
    Mutatie
    bestemmings-
    reserves                          95               126                   31
    Gerealiseerd
    resultaat
    (exploitatie-
    saldo)                             0              144                  144
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>18
   6. Uitkomsten Jaarrekeningcontrole (2)
   Wet normering topinkomens                                                                       Schatkistbankieren
   Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en               De centrale overheden zijn verplicht om hun overtollige middelen in ‘s Rijks schatkist
   semipublieke sector (WNT) ingevoerd. Op basis van deze wet is de bezoldiging van                aan te houden. Om het dagelijkse kasbeheer te vereenvoudigen is er een
   topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector in dienstverband en bij ontslag        drempelbedrag, afhankelijk van het begrotingstotaal, dat buiten de schatkist mag
   wettelijk gemaximeerd.                                                                          worden gehouden. Het drempelbedrag is gelijk aan 2% van het begrotingstotaal indien
                                                                                                   het begrotingstotaal lager is dan € 500 miljoen. Indien het begrotingstotaal hoger is dan
   Voor de bezoldiging van topfunctionarissen geldt naast de maximering een                        € 500 miljoen is de drempel gelijk aan € 10 miljoen plus 0,75% van het begrotingstotaal
   publicatieverplichting. Dit geldt eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen, indien dat de € 500 miljoen te boven gaat. De drempel is nooit lager dan € 1.000.000. De
   zij de maximale bedragen van topfunctionarissen overschrijden.                                  benutting van het drempelbedrag wordt berekend als gemiddelde over alle bedragen in
                                                                                                   het kwartaal. Gemiddeld mag een decentrale overheid dus maximaal het drempelbedrag
   In het kader van de jaarrekening 2022 heeft uw gemeenschappelijke regeling een analyse          buiten de schatkist hebben gehouden.
   uitgevoerd van topfunctionarissen binnen uw organisatie. Tevens heeft u vastgesteld of er
   functionarissen zijn die een hogere bezoldiging dan de gestelde maxima kennen. Deze             In het BBV zijn regels opgenomen over het rapporteren over (het gebruik van) het
   informatie heeft u opgenomen in de toelichting op de jaarrekening. Wij hebben de juistheid en   drempelbedrag in de jaarrekening. In de toelichting bij de balans moet worden
   volledigheid van deze toelichting gecontroleerd en hebben hierbij een correctie en              gerapporteerd over het drempelbedrag en het gebruik daarvan in elk kwartaal. Teneinde
   presentatiewijzigingen voorgesteld. Deze correctie is verwerkt in de WNT-verantwoording van     de onrechtmatigheid hiervan te wegen in het accountantsoordeel wordt de mogelijke
   de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de toelichting na wijziging voldoet aan de          overschrijding met het geldende rentepercentage vermenigvuldigd zijnde het gemiste
   daaraan te stellen eisen.                                                                       bedrag voor de staat. Bij ODRA is geen sprake van overschrijdingen.
   Aanvaardbaarheid van de grondslagen van waardering en resultaatbepaling
   Naar onze mening zijn de door het dagelijks bestuur gekozen waarderingsgrondslagen
   aanvaardbaar en consistent toegepast met betrekking tot de significante jaarrekeningposten
   en bijzondere transacties. Dit geldt tevens voor het tijdstip waarop die transacties hebben
   plaatsgevonden, de periode waarin zij zijn verantwoord en de desbetreffende toelichting in de
   jaarrekening.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>19
   6. Uitkomsten Jaarrekeningcontrole (3)
   # Jaarrekeningpost /        Bevinding                                                          Impact op jaarrekening
     onderwerp
   1 Voorzieningen             Door de mogelijkheid tot verlofsparen, die vanaf 2022 bestaat,     Wij constateren geen risico op een afwijking van materieel belang als gevolg
                               is door ODRA een voorziening in haar jaarrekening verwerkt         van de gemaakte schattingen en daarmee op het niet volledig zijn van deze
                               voor deze verplichting. Bij het bepalen van de omvang van de       voorziening. Wel raden wij u aan (op basis van historische informatie) de
                               noodzakelijke voorziening zijn schattingen gemaakt ten aanzien     gemaakte schattingen in komende boekjaren nader te evalueren en te
                               van de verwachte inzet, van een deel van het per balansdatum       onderbouwen.
                               van totaal aan openstaande verlofuren, voor verlofsparen.
                               Aangezien voor regulier verlof binnen het verslaggevingsstelsel
                               BBV geen verplichting wordt opgenomen heeft deze inschatting
                               effect op het jaarresultaat.
     Werkkostenregeling (wkr)  Uit een beknopte beoordeling van de intern opgestelde              Beperkte onzekerheid.
                               berekening van de wkr blijkt een aantal posten die hier mogelijk
                               niet onder vallen en daarnaast zien wij ook een aantal
                               kostencategorieën die niet mee zijn genomen, maar hier
                               mogelijk wel onder vallen. De interne berekening valt binnen de
                               grens voor eindheffing, maar de geconstateerde bedragen
                               zouden tot overschrijding kunnen leiden.
                               Wij raden u aan de juiste toepassing van de regeling nader te
                               onderzoeken en hierbij ook rekening te houden met mogelijk
                               ten onrechte teruggevorderde omzetbelasting (BUA-regeling).
   2 Gecorrigeerde en niet-    Uit onze controle zijn diverse presentatie- en resultaatcorrecties Geen. Er resteren geen niet-gecorrigeerde afwijkingen.
     gecorrigeerde afwijkingen voortgekomen, die zijn gecorrigeerd in de versie van de
                               jaarrekening waarbij wij onze controleverklaring verstrekken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>20
   7. Rechtmatigheid (1)
   Interne controlewerkzaamheden                                                               Tabel controleverschillen:
   Met de wijziging van de gemeente- en provinciewet is het voor gemeenschappelijke             Aard fouten en            Rechtmatigheid    Getrouwheid
   regelingen verplicht om met ingang van het boekjaar 2023 een                                 onzekerheden
   rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening. Hiertoe heeft ODRA haar
                                                                                                Fouten
   financiële verordening, treasury-statuut en controleverordening aangepast om te voldoen aan
   de relevante rechtmatigheidscriteria (begrotings-, voorwaarden- en misbruik- en oneigenlijk  N.v.t.
   gebruik criterium). Op basis hiervan zijn gedurende het jaar en bij het opstellen van de
   jaarrekening interne controlewerkzaamheden uitgevoerd. De uitkomsten van de interne          Totaal fouten                            €0             €0
   controlewerkzaamheden zijn aan het dagelijks bestuur gerapporteerd, hetgeen de basis is
                                                                                                Onzekerheden
   voor de door het dagelijks bestuur in de jaarrekening opgenomen
   rechtmatigheidsverantwoording.                                                               N.v.t.
   Onze bevindingen in het kader van rechtmatigheid                                             Totaal onzekerheden                      €0             €0
   Wij hebben bij de controle van de jaarrekening over het boekjaar 2023 specifieke
   controlewerkzaamheden uitgevoerd ten aanzien van de rechtmatigheid van baten en lasten
   alsmede de balansmutaties overeenkomstig de bepalingen van de Commissie Bedrijfsvoering
   Auditing Decentrale Overheden (hierna: BADO), het controleprotocol van ODRA en de
   kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV.
   Wij hebben tevens kennis genomen van de uitkomsten van de interne
   controlewerkzaamheden. In combinatie met de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden
   op de rechtmatigheidscriteria stellen wij vast dat de door het dagelijks bestuur opgestelde
   rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>21
   7. Rechtmatigheid (2)
   Begrotingscriterium                                                                          Europese aanbestedingen
   Met de controle op de juiste toepassing van het begrotingscriterium toetsen wij of het       Als decentraal overheidsorgaan valt ODRA onder de Europese richtlijnen voor aanbesteden. In
   budgetrecht van het algemeen bestuur is gerespecteerd. Wij beoordelen bij onze controle de   het geval de geraamde waarde van een opdracht evenveel of meer bedraagt dan de Europese
   overschrijdingen ten opzichte van de begrote lasten per programma. Dit betreffen enkel de    drempelwaarden, moet ODRA deze in beginsel Europees aanbesteden. Voor diensten bedraagt
   lasten omdat hierop een beoordeling en rapportering van de accountant wordt gevraagd         deze drempel in 2023 € 215.000.
   vanuit de Kadernota Rechtmatigheid.
                                                                                                Wij hebben de opzet en het bestaan vastgesteld van de interne procedures van ODRA om te
   Het algemeen bestuur autoriseert de begroting (en begrotingswijzigingen) en geeft daarmee    voldoen aan deze richtlijn en tevens een beoordeling uitgevoerd op de verantwoorde
   toestemming voor de uitvoering van het beleid en de daarvoor benodigde middelen. Het is de   bestedingen in 2023 en hierbij geen onrechtmatigheid geconstateerd met betrekking tot de
   verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur om begrotingsafwijkingen tijdig te signaleren naleving van deze richtlijn.
   en te rapporteren aan het algemeen bestuur. Door een goede inrichting van de planning &
   controlcyclus zorgt het dagelijks bestuur er voor dat de begroting en budgetten worden       Bij deze werkzaamheden hebben wij tevens gebruik gemaakt van de interne controles die
   bewaakt en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld    door ODRA worden uitgevoerd in het kader van de totstandkoming van de
   aan het algemeen bestuur, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan      rechtmatigheidsverantwoording.
   nemen.
                                                                                                Misbruik en oneigenlijk gebruik
   Indien desondanks budgetten worden overschreden en niet meer gedurende het jaar kunnen       In de externe en interne regelgeving zijn diverse bepalingen opgenomen die erop zijn gericht
   worden voorgelegd aan het algemeen bestuur, is strikt genomen sprake van een                 om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. Uw gemeenschappelijke regeling heeft de
   onrechtmatigheid. Deze overschrijdingen hoeven echter niet in alle gevallen te worden        toets op het misbruik en oneigenlijk gebruik neergelegd in interne controleplannen. De
   meegewogen in het accountantsoordeel. Voor een juiste oordeelsvorming is van belang in       uitkomst van deze toets heeft niet geleid tot bevindingen die invloed hebben op de
   hoeverre de begrotingsoverschrijding past binnen het door het algemeen bestuur               rechtmatigheid van baten en lasten en balansmutaties.
   geformuleerde beleid, deze wordt gecompenseerd door hogere opbrengsten of
   kostenoverschrijdingen bij openeinderegelingen. Deze overschrijdingen dienen te worden
   weergegeven in de jaarrekening en kunnen door het vaststellen van de jaarrekening alsnog
   door het algemeen bestuur worden geautoriseerd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>22
   7. Rechtmatigheid (3)
   Onduidelijkheid over af te geven controleverklaring1
   Door het niet tijdig behandelen van de effecten van de wijzigingen in de gemeente- en
   provinciewet op de voor de accountantscontrole relevante grondslagen (BADO en BBV)
   en de hierop gebaseerde model controleverklaring en mede door de bezwaren vanuit de
   Algemene Rekenkamer op de wijzigingen in het BADO en BBV, is in de afronding van de
   controle onduidelijkheid ontstaan over het al dan niet kunnen afgeven van een
   controleverklaring bij de jaarstukken van gemeenschappelijke regelingen (en gemeenten
   en provincies) door accountants.
   Middels de nieuwsbrief Interbestuurlijke Informatie (IBI) nr. 121 is vanuit de
   Rijksoverheid aangegeven dat ondanks dat de wijzigingen in de BADO en BBV mogelijk
   pas later in het jaar zullen plaatsvinden verwacht wordt dat de accountant in de
   controleverklaring:
   • Een getrouwheidsoordeel afgeeft bij de jaarrekening, die daarmee ook toeziet op de
       rechtmatigheidsverantwoording;
   • Een rechtmatigheidsoordeel afgeeft bij de baten en lasten, alsmede de
       balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen.
   1 De inhoud in deze paragraaf is op basis van de meest recente beschikbare informatie. Dit bevat dan ook nog
   enige onzekerheid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Bijlagen</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>24
   Bijlage 1: Materialiteit
                                             Rapportagegrens
                                                             Materialiteit (goedkeuringstolerantie)
                                             € 50.000
                                                             Bij het uitvoeren van onze controle maken wij gebruik van een materialiteit. Het
                                                             materialiteitsniveau geeft een niveau weer van de maximaal toegestane afwijking die in de
                                                             jaarrekening mag voorkomen. Bij een totale afwijking boven dit niveau geeft de
                                              Uitvoerings-
                                                             jaarrekening een onjuist beeld weer omtrent het vermogen en resultaat van de organisatie.
                                              materialiteit
                                                             De jaarrekening kan dan leiden tot onjuiste beslissingen van de gebruikers van deze
                                              € 147.600      jaarrekening. Door gebruik te maken van de materialiteit kunnen wij onze controle op een
                                                             efficiënte wijze uitvoeren, waarbij wij niet elke mutatie hoeven te controleren.
                                              Materialiteit  Op grond van het Bado stelt het algemeen bestuur de goedkeuringstolerantie vast die de
                                              € 246.000      accountant bij zijn jaarrekening dient te hanteren. De goedkeuringstolerantie is op 14
                                                             december 2023 vastgesteld door het algemeen bestuur. Gelijktijdig is tevens het
                                                             normenkader vastgesteld.
                                                             Op grond van de begrote lasten 2023 bedraagt de goedkeuringstolerantie voor fouten
                                                             € 246.000 (1% van de lasten) en voor onzekerheden € 738.000 (3% van de lasten). Als de
                                                             goedkeuringstolerantie niet wordt overschreden, kan een goedkeurende controleverklaring
                                                             afgegeven worden.
                                                             Uitvoeringsmaterialiteit
   Goedkeurings   Goed-   Beperking Oordeel-     Afkeuren    Omdat onze controle een risicogerichte aanpak kent en (daardoor) geen integrale controle
   -tolerantie    keurend           onthoudin    d           betreft, bestaat het risico op de zgn. ‘onontdekte fout’. Om dat risico aanvaardbaar laag te
                                    g                        houden, hanteren wij in onze controle de uitvoeringsmaterialiteit. Afhankelijk van het
                                                             ingeschatte risico en voor evaluatiedoeleinden bedraagt deze 60% van de materialiteit
   Fouten in de   ≤ 1%    > 1% <    -            ≥ 3%        (conform vorig jaar).
   jaarrekening           3%
   (% lasten)
                                                             Rapportagegrens
   Onzekerheden   ≤ 3%    > 3% <    ≥ 10%        -
                                                             Het rapporteringsbedrag, de maatstaf die geldt voor het rapporteren van fouten en
   in de controle         10%
                                                             onzekerheden, is door het algemeen bestuur bepaald op een minimumbedrag van
   (% lasten)
                                                             € 50.000.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>25
   Bijlage 2: SiSa-verantwoording
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Colofon
de Jong & Laan
Pascalweg 2
6662 NX Elst
Elst@jonglaan.nl Uw contactpersonen bij de
                 Jong & Laan zijn:
www.jonglaan.nl
                 Craig Brom
                 Controleleider
                 Elst
                 +31 683610205
                 Craig.brom@jonglaan.nl
                 Niels van der Wolf
                 Externe accountant
                 Elst
                 +31 651080801
                 Niels.van.der.wolf@jonglaan.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>