<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre> Bijlage bij meerjarenplan
       2025 - 2028
Begroting
  2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>   02
                              INLEIDING
         Deze begroting wordt gepresenteerd als bijlage bij het
         meerjarenplan van ODRA.
         In 2023 is ODRA gestart met het opstellen van dit plan. Het
         proces voor het opstellen van begroting liep hieraan parallel.
         In hoofdstuk 7 van het meerjarenplan zijn dan ook de uitgangs-
         punten van het financieel beleid opgenomen. De focuspunten
         en activiteiten voor de komende jaren zijn vertaald in deze
         begroting.
         In december 2023 is, op basis van een concept van het meer-
         jarenplan, de kadernota 2025 door het Algemeen Bestuur
         vastgesteld. Dié kaders vormen de uitgangspunten voor deze
         begroting en meerjarenraming, te samen met het meerjaren-
         plan én de conceptwerkplannen voor 2025. Deze zijn met de
         partners opgesteld in de maanden januari en februari 2024 en
         gebaseerd/geëxtrapoleerd op de werkplannen 2024.
         Deze begrotingsbijlage is beleidsarm. Bij de toelichtingen op de
         tabellen worden met name de uitgangspunten toegelicht waar-
         op de begroting is gebaseerd. Die bestaan vooral uit de
         kaders en normen die door het Algemeen Bestuur zijn vast-
         gesteld (mede in de kadernota) en gebaseerd op de geldende
         CAO, verplichtingen, indexeringen en trendontwikkelingen
         vanuit de realisatie(s) van afgelopen jaar 2023.
Bijlage | Begroting 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                       03
I N H O U D S O P G AV E
03  Inleiding
04  1. Uitgangspunten voor de programma-begroting 2025
09  2. Financieel beleid en kaderstelling
012 3. Begroting 2025
017 4. Meerjarenbegroting 2026-2028
019 5. Geprognosticeerde balans en financiële positie
023 6. Risico’s voor de begroting 2025
025 7. Ondertekening
    BIJLAGEN
026 Bijlage 1
    Overzicht producten
027 Bijlage 2
    Overzicht diensten
028 Bijlage 3
    Overzicht bijdragen klanten
    					
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>     1
  UITGANGSPUNTEN
VOOR DE PROGRAMMA-
   BEGROTING 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                      05
1.1 PDC - 2024 / 2025                                                      In onderstaande ‘kern-tabel’ is het kader vanuit de productcategorieën
In september 2023 heeft het bestuur de PDC voor 2024 vastgesteld.          (PDC) weergegeven.
Voor 2025 is een aantal modificaties aangebracht, op basis van nieuwe
inzichten vanuit de omgevingswet en nieuwe vraag aan diensten.             De cijfers in de begroting 2025 zijn bepaald door extrapolatie van de
Tevens zijn een beperkt aantal wijzigingen in de servicecategorie          diensten in de werkpakketten 2024 (vastgesteld in november 2023),
gemaakt. Services zijn omgezet van ‘product’ naar ‘dienst’ vanwege         met op de achtergrond geformuleerde trends (zie meerjarenplan), voor
de ervaringen van 2023. Er is gebleken dat de tijdsbesteding aan een       zover kwantificeerbaar.
product te gevarieerd is afhankelijk van de aard van de zaak of partner.   ODRA is de afgelopen jaren in omzet gegroeid. Dit komt voort uit een
Klachtenafhandeling is de belangrijkste aanpassing.                        groter structureel takenpakket vanuit de partners en, met name vanaf
Kengetallen zijn niet aangepast.                                           2023, door de uitvoering van grote projecten. Vanaf 2023 zijn de
                                                                           tarieven geïndexeerd op de (historisch gezien) hoge inflatie.
1.2 Taakvelden en programma’s
Binnen het Gelders Stelsel is de afspraak gemaakt dat onze werkzaam-
                                                                                28.000
heden worden gecategoriseerd in taakvelden en programma’s. De taak-
velden (milieu, bouw en algemeen) die we voorheen hanteerden hebben
we in lijn gebracht met de taakvelden die vanuit het IBP (Inter Bestuur-        22.000
lijk Programma) worden gehanteerd ten behoeve van de robuustheids-
meting. Het gaat om ‘basistaken milieu’, ‘milieu gerelateerde (plus)taken’
en plustaken; over het algemeen ‘bouw’.                                         16.000
Er zijn vijf programma’s: vergunningverlening, toezicht en handhaving,
advies, stelseltaken, en projecten.                                             10.000
1.3 Financieringsstructuur                                                         real 2022        real 2023        ini begr 2024          ini begr 2025
Sinds 2018 werken we vanuit de afspraken over ‘beheerste output-
financiering’. Deze methodiek houdt in dat we werken met een mix van       Tabel 2: Omzetontwikkeling vanaf 2022
financieringen. Per productcategorie geldt een ander regime:
• Provinciale programma’s worden afgerekend op basis van nacalculatie      Toelichting grafiek omzetontwikkeling
    van de gewerkte uren.                                                  • De begroting 2024 is lager dan 2023 en 2025. Dit heeft te maken met
• De werkprogramma’s voor partners en collega OD’s in Gelderland:             de projecten (bv WNB, SPUK IBP) die in 2023 zijn uitgevoerd.
    afgenomen ‘producten’ worden afgerekend met een vaste prijs, de        • Voor 2024 is de verwachting dat de omzet hoger wordt door nieuwe
    ‘diensten’ met nacalculatie op uren en de gezamenlijke diensten met       projecten, aanvullend gefinancierd door ministerie en derden.
    een vaste prijs voor het geheel.
• De diensten aan derden is geheel op nacalculatie basis van de
   bestede uren.
• Materiele kosten (out of pocket) worden veelal 1 op 1 doorbelast
   zonder toeslag.
Tabel 1: Kerncijfers productie
                                                                                                                                 Omgevingsdienst Regio Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>   06
                                                   realisatie      begroting    begroting
           Tariefopbouw in euro                      2023            2024          2025           benchmark
           Personeelskosten direct                         € 69            € 73          € 76              € 68
           Personeelskosten indirect                       € 17            € 16          € 17              € 21
           Materieel
            - huisvesting & facilitair                €3               €4            €3                €9
            - ict                                     €4               €3            €4                €5
            - overige kosten                          €2               €3            €4                €5
           Overhead                                         €9             € 10          € 11              € 19
           Beleidsruimte *)                                 €0                                              -€ 4
           Totaal                                          € 95            € 99        € 104              € 104
            - stijging tov voorgaand jaar                                  4,2%          5,1%
           Aantal productieve uren                       1.412           1.400         1.358              1.358
          Tabel 3: Tarief opbouw in relatie tot benchmark
                                                                                              1.5 Trends per taakveld en programma en
          1.4 Benchmark; tarief opbouw en andere                                              aantallen producten & diensten
          uitgangspunten                                                                      In de tabellen 4 en 5 is de omzetontwikkeling van de afzonderlijke taak-
          We benchmarken onszelf met onder meer de ‘handleiding overheids-                    velden en programma’s weergegeven. In de grafieken is de omzet
          tarieven’. Met name waar het gaat over het tarief, de overhead en over              (x € 1.000) van respectievelijk 2023 en begroting 2025 aangegeven.
          het aantal productieve uren per fte.                                                • De omzet neemt toe in beide taakvelden (bouw en milieu). Ten
                                                                                                 opzichte van de realisatie 2023 stijgt de omzet uit de bouw met 1,3
          In 2023 is er een trendbreuk in de norm hiervoor. Vanuit de CAO-SGO                    miljoen (22%). Dit is voor de helft toe te schrijven aan het prijsef-
          is het aantal (bovenwettelijke) verlofdagen voor onze medewerkers                      fect, de andere helft betreft een verwachte toename in het aantal
          toegenomen. In 2023 en 2024 gaat het om gemiddeld 5 dagen extra                        Briks-vergunningen.
          per persoon. De productiviteitsnorm zakt daardoor van gemiddeld                     • In het taakveld milieu neemt de omzet met 5% toe ten opzichte van
          1.400 uur per fte naar 1.358 uur.                                                      2023. Uit grafiek 5 blijkt dat we een afname verwachten bij toezicht
                                                                                                 en handhaving; er zijn vooralsnog minder controles (wnb), klachten en
          Vanuit de benchmark zien we dat het tarief van ODRA gelijk is aan het                  handhavingsbesluiten geraamd.
          landelijke beeld van overheidsorganisaties. In vergelijking met andere              • In 2023 zijn er veel projecten uitgevoerd. We verwachten dat deze
          omgevingsdiensten zit het tarief van ODRA in de onderste regionen.                     trend zich doorzet. Er is een stelpost opgenomen in de begroting
          Een belangrijk verschil is dat we onze overhead hebben kunnen                          voor mogelijke projecten van derden.
          verlagen naar circa 26%. Het aandeel loonkosten in het tarief is bij                • In de PDC 2025 wordt een aanpassing gedaan met betrekking tot de
          ODRA hoger dan in de benchmark; dit is te verklaren doordat we                         service categorisering. We evalueren elk jaar of een activiteit
          relatief veel hoger ingeschaalde werknemers hebben dan veel                            voldoende stabiliteit heeft om deze als product met vaste prijs aan
          uitvoeringsdiensten in de benchmark. De ‘beleidsruimte’ in de bench-                   te bieden. Het moet dan voor alle klanten en alle zaken voldoende
          mark is de vrije ruimte die organisaties voor specifieke projecten inzet-              representatief en vergelijkbaar zijn. Hiermee word het risico van
          ten. Wij categoriseren deze binnen de personeelskosten.                                een onnauwkeurig kengetal (en dus onjuiste kostendoorbelasting)
                                                                                                 gemitigeerd.
            Omzet per taakveld
                                                                                                          Omzet per programma
    20.000                                                          19.390
                                                       18.511                                       Omzet per taakveld
                                                                                                    Omzet per taakveld       11.450        11.351
                                                                                                   12.000
    15.000
                                                                                real 2022
                                                                                                    8.000                                                                 6.461
    10.000                                                                                                             5.535
                                  7.226                                         real 2023                                                                           5.372
                        5.917                                                                                    4.877
     5.000                                                                                                                                               3.269
                                                                                ini begr 2024       4.000
                                                                                                                                                   2.729
                                                                                ini begr 2025
         0
                           Bouw                             Milieu                                      0
                                                                                                                  Verg.            T&H              Advies           Project
          Tabel 4 en 5: Omzet per taakveld en programma
Bijlage | Begroting 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                      07
                   Aantal producten
           8.000
           6.000
                                                                                   real 2022
           4.000
                                                                                   real 2023
           2.000                                                                   ini begr 2024
                                                                                   ini begr 2025
                0
                                 Bouw                        Milieu
                  Aantal diensten in uren
       120.000
        90.000
        60.000
        30.000
              0
                                Bouw                        Milieu
Tabel 6 en 7: Ontwikkeling aantal producten en diensten
• De daling van het aantal producten in tabel 6 betreft de omzetting van       jarenplan verwezen. Vanuit het IBP (Interbestuurlijk programma) is een
   klachtafhandeling van product naar dienst. Hier is gebleken dat             criterium gesteld voor de innovatieomzet van een omgevingsdienst.
   enkele bedrijven/casus vele klachten veroorzaken die een specifieke         Deze betreft 1% van de omzet.
   aanpak vergen. Het afrekenen via een vaste prijs is dan niet reëel. Om
   dit te voorkomen wordt de klachtafhandeling voortaan afgerekend op          Toelichting grafiek innovatie budget
   reële urenbasis.                                                            • Ten behoeve van de begroting 2025 zijn de bestaande project-
                                                                                  budgetten samengevoegd en opnieuw gealloceerd.
1.6 Projecten en programma’s en gezamenlijke                                   • Het budget voor de omgevingswet valt vrij, evenals voor de GUOV.
diensten                                                                          De vaste kosten hiervoor zijn onderdeel van de gezamenlijke dienst
In deze paragraaf is het merenjarenplan gespecificeerd voor het aandeel           ‘beheer zones en kaarten’ (zie tabel 9).
projecten, programma’s en innovatieactiviteiten. Voor de inhoudelijke
toelichting op de voorgenomen bestedingen, wordt naar het meer-
 Innovatie/projecten-agenda                                         Realisatie      Ini begr.      Ini begr.
 x € 1.000                                                             2023            2024          2025
 Programma Omgevingswet                                                     251              139
 Energie                                                                    173              149          120
 Stimuleren circulaire economie                                              81                50         150
 Verminderen Nox en fijnstof                                                                              100
 Tegengaan ZZS                                                                                              30
 Robotisering intakeproces                                                                                  50
 Nader te bepalen / vrij budget innovatie                                    81              108
 Totaal                                                                     586              446          450
 Percentage omzet                                                          2,4%             1,9%         1,7%
 Omzet                                                                   24.712          24.083        26.729
Tabel 8: Innovatie agenda
                                                                                                                                   Omgevingsdienst Regio Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>   08
          Omschrijving gezamenlijke dienst                                                realisatie  ini begr.  begroting
                                                                                Thema       2023        2024       2025
          x € 1.000
          Piketdienst                                                                              87        115        117
          Strafrecht                                                                              217        248        260
          Data- en ketengedreven services                                                         721        693        731
          Klantadvisering                                                   milieu                 12         30         42
          Klantadvisering                                                   bouw                  504        413        434
          Gezamenlijke dienst voor algemeen deel van de projecten GUOV                             29         25
          Advies uitvoeringsbeleid                                                                137        204        429
          Subtotaal reguliere gezamenlijke diensten                                             1.706      1.727      2.013
          Programma Duurzaamheid:                                           Energie               173        149
                                                                            Circulariteit          81         50
          Programma Omgevingswet:                                           Omgevingswet          251        139
          Gezamenlijke dienst innovatiebudget                                                      95        108        450
          Subtotaal gezamenlijke programma's en projecten                                         600        444        450
          Totaal gezamenlijke diensten                                                          2.306      2.172      2.463
         Tabel 9: Overzicht gezamenlijke diensten
         De gezamenlijke diensten worden met een vaste prijs opgenomen in de
         werkprogramma’s. Dat geschiedt op basis van de vastgestelde verdeel-
         sleutel, bestaande uit 40% stemverhouding en 60% inwoneraantal. Voor
         2025 is deze verdeelsleutel herijkt; vanwege de groei in de bijdrage van
         Doesburg, Overbetuwe en de Provincie is de verhouding aangepast.
         De gezamenlijke diensten worden ondergebracht in de betreffende
         programma’s conform onderstaande tabel.
         Toelichting gez. diensten
         • De stijging van het budget is voornamelijk een prijseffect.
         • Uitzondering is het advies uitvoeringsbeleid; Dit is een intensivering
            t.o.v 2024. Dit is apart toegelicht in het meerjarenplan.
Bijlage | Begroting 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>   2
                                     09
   UITWERKING
FINANCIEEL BELEID
EN KADERSTELLING
                  Omgevingsdienst Regio Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>   010
         In het meerjarenplan is in hoofdstuk 7 het meerjarig financieel beleid   • Het werk dat moet worden uitgevoerd, wordt complexer. Het
         (op hoofdlijnen) beschreven. Voor de begroting is concreet het              aantrekken en behouden van kwalitatief hoogwaardig personeel
         volgende van belang:                                                        zal door de krapte op de arbeidsmarkt in toenemende mate een
                                                                                     uitdaging zijn. Om te voorkomen dat medewerkers hun heil elders
         2.1 Outputfinanciering: Hybride vorm -                                      zoeken en vervanging er niet is, behoudens steeds kostbaar
         provinciale programma’s                                                     wordende inhuur, wordt er gekeken naar het functiehuis.
         In 2020 is het systeem van ‘beheerste’ outputfinanciering ingevoerd.     • We trekken veel jonge medewerkers aan en leiden ze zelf op. Dit
         Deze vorm van financiering geldt alleen voor de werkpakketten van           zijn over het algemeen wat langere trajecten, met meer inwerk-
         partners en omgevingsdiensten. Voor diensten in provinciale                 kosten, maar leiden uiteindelijk tot een stabielere en toekomst
         programma’s (complexe handhaving en aandachts-bedrijven) geldt dat          bestendige organisatie.
         deze worden afgerekend via een input-methode, namelijk op basis van      • Het aandeel van de flexibele schil (externe inhuur) is op dit moment
         gerealiseerde uren (circa één vijfde van de omzet).                         circa 23% van de totale loonkosten. Wij streven naar een flexibele
                                                                                     schil van maximaal 15% van de loonkosten. Belangrijke succesfactor
         Deze hybride vorm van financiering brengt inefficiënties met zich mee       voor dit beleid zijn de afspraken die ODRA maakt met haar partners
         qua administratieve inrichting, tarifering en verantwoording naar de        over de structurele werkpakketten en de kwaliteit van de prognoses
         klanten. Vanuit het IBP-programma wordt nagedacht over een vorm             rond het meerjarige werkaanbod. Met bovenstaande condities zijn
         van normfinanciering. Wanneer het kan worden geïmplementeerd is             we beter in staat om in te zetten op het werven en behouden van
         nog onduidelijk en dus nog niet meegenomen in deze begroting.               vast personeel in plaats van inhuur.
         In de bedrijfsvoering wordt het hanteren van een uniform tarief          2.3.2. DIENSTVERLENINGSCONCEPT
         steeds lastiger. Er zijn tal van projecten die al op andere basis worden We vinden het belangrijk dat er goed zicht is op de uitvoering van
         gefinancierd. Ook procesinnovaties, waarbij een deel van het werk        de dienstverlening van ODRA aan inwoners en ondernemers in de
         door procesondersteuners wordt gedaan, maakt dat uniforme tarieven       regio. Daartoe zijn in 2023 werkplannen opgesteld voor verbetering
         op termijn niet houdbaar zijn. Waar mogelijk gaat ODRA op beperkte       van de diensterlening, vanuit de visie dat we inwoners en onderne-
         schaal met tariefdifferentiatie aan de slag.                             mers behandelen, zoals wij zelf ook behandeld zouden willen worden:
                                                                                  vriendelijk, behulpzaam, geïnteresseerd en vakkundig. Door duidelijke
         2.2 Besparingsdoelstellingen                                             en zichtbare servicenormen over onze dienstverlening, samengevat
         In december 2023 hebben de partners gevraagd om scenario’s uit te        in een online kwaliteitshandvest. We werken aan begrijpelijke digitale
         werken voor eventuele besparingen in de begroting, met als achter-       externe informatievoorziening, toegankelijk voor iedereen, ook voor
         grond de verontrustende scenario’s voor de gemeenten in kader van        mensen met een specifieke beperking.
         de herstructurering van het gemeentefonds in 2026.
                                                                                  In de begroting is dit vertaald in de budgetten voor bedrijfsvoering,
         ODRA heeft op korte termijn, dus voor de begroting 2025, beperkt         onder meer bij post – en telefonie, receptie, informatievoorziening &
         mogelijkheden. Veel van de kosten zijn vaste kosten (huisvesting, ict),  archief en facilitair.
         en het merendeel van personeelskosten is gebaseerd op de CAO en
         ontwikkelingen daarin (indexatie). Besparingen komen pas in zicht op     2.3.3. DUURZAME HUISVESTING, FACILITAIR EN ICT:
         middellange termijn, middels intensievere samenwerking met andere        In september 2022 is ODRA verhuisd naar de Airborne tower. We
         omgevingsdiensten, waarbij taken en/of bedrijfsvoering gezamenlijk       huren daar vier verdiepingen die duurzaam zijn ingericht (energielabel
         kan worden gedaan.                                                       A++), automatische ledverlichting en refurbished meubilair. Aan de
                                                                                  verhuizing was gekoppeld een ICT -transitie naar volledig mobiel – in
         2.3 Doelmatig en efficiënt werken                                        the cloud. De structurele financiële effecten waren circa € 150.000
         We werken continu aan onze doelmatigheid. Kwalitatief meer               per jaar besparing en compliant aan de wet informatiebeveiliging. Het
         bereiken met minder middelen. Dit doen we onder meer door ons            beleid voor de komende jaren is erop gericht om de ICT verder in te
         traject ‘rijker verantwoorden / outcome gericht werken’ waarbij we       richten op efficiënt gebruik van de mogelijkheden voor samenwerken
         het te berekenen effect voorop stellen. Dat zijn vertrekpunten voor      (via teams).
         onze procesinrichting, die we zo efficiënt mogelijk inrichten. We
         ondersteunen dat door:                                                   Qua huisvesting begint de grens al wel in zicht te komen, met name
                                                                                  op de drukke dagen in de week. Voor één specifiek onderdeel van de
         2.3.1 KWALITATIEF HOOGWAARDIG PERSONEEL:                                 huisvesting, namelijk de meetdienst, wordt in 2024 een oplossing
         Van alle kosten vormen de personeelskosten het grootste aandeel in       gezocht. De huidige locatie van de werkplaats (aan de Markt in
         de exploitatie, in totaal circa 80%. ODRA voert een beleid om continu    Arnhem) is te klein voor de te verwachten groei.
         op drie aspecten de balans te vinden tussen kwaliteit en kosten:
         • Strategisch personeelsbeleid: We kennen relatief veel medewerkers      Op facilitair gebied hebben we een mobiliteitsbeleid geformuleerd,
            die bij de oprichting vanuit de partners zijn overgekomen, met een    waarbij we de omslag naar minder CO2 uitstoot voor ogen hebben. We
            hogere dan gemiddelde leeftijd, veelal salariëring in de eindschalen  stimuleren dat door ons wagenpark te electrificeren, en door gebruik
            en diverse garantietoelagen. De natuurlijke uitstroom (pensioen)      te maken van e-fietsen (leaseregeling), ook voor woon-werk verkeer.
            is op gang gekomen. Daarnaast zien we dat het verloop, door een       Vanaf het begrotingsjaar 2024 zijn we met ingang van 1 juli verplicht
            dynamische arbeidsmarkt, fors is toegenomen, circa 15% in 2023.       te rapporteren over het CO2 gebruik en de besparingen die we gaan
            We verwachten dat het relatief hoge verloop blijft.                   bereiken.
Bijlage | Begroting 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                011
2.3.4. PLANNING EN CONTROL & INFORMATIESYSTEMEN                         Het reguliere opleidingen budget: Op basis van de richtlijnen uit het
Efficiëntie bereiken we ook in de informatievoorziening aan onze        IBP is het opleidingen budget verhoogd naar 3% van de loonsom.
klanten (partners, derden en subsidiegevers). We zijn bezig om de       Naast eigen opleidingen gaan we hier ook de bijdrage aan Omgevings-
processen verder te stroomlijnen, mede aan de hand van de richtlijnen   dienst-NL voor de ‘academie’ uit bekostigen.
om een eigen ‘in control statement’ te kunnen afgeven. Deze
verplichting geldt vanaf 2023.                                          2.5.2 DOELSTELLING OVERHEAD
                                                                        Ons langjarig doel is om op 25% overhead uit te komen. In 2023 zijn
Begin 2024 zijn we gestart met een hernieuwde aanbesteding voor         we uitgekomen op 26%. De jaren daarvoor zijn we geleidelijk gedaald
een integraal bedrijfsvoerings-systeem. Sinds 2019 gebruiken we         van 28% in 2018. In absolute zin hebben is 2% equivalent aan een half
SAP by Design in combinatie met een aantal systemen, waaronder die      miljoen euro.
voor salarisverwerking. Na evaluatie is gebleken dat dit systeem in de
huidige configuratie onvoldoende toekomstbestendig is, met name om      De stap naar 25% (circa € 0,25 miljoen efficiency) gaan we nog niet
de professionalisering op HR-gebied te kunnen ondersteunen. Vanuit      in de begroting 2025 bereiken. De ontwikkelingen rond IBP en eigen
een opgestelde businesscase blijkt dat implementatie van een nieuw      ambities voor organisatieontwikkeling leidt ertoe dat we nog extra
systeem per 1 januari 2025 haalbaar is, en budgetneutraal qua           investeren in de bedrijfsvoering. Dit is nader toegelicht in hoofdstuk 3.
exploitatie kan worden gerealiseerd. Doorgaan met de huidige
configuratie zou leiden tot hogere structurele lasten.                  2.5.3 DOELSTELLING EXTERNE INHUUR
                                                                        In de CAO is voor overheden de inspanningsverplichting opgenomen
2.4 Samenwerking met de regio                                           om het aandeel externe inhuur te reduceren. In 2023 was ons aandeel
We werken niet alleen samen met partners in de veiligheidsketen         19% qua fte’s (en 24% qua loonkosten). We streven naar 18% in
(brandweer, politie, GGD, waterschappen en openbaar ministerie          fte’s en 15% loonkosten. De daling in fte’s zal gering zijn vanwege de
en gemeenten), maar ook met de andere vijf omgevingsdiensten in         gespannen arbeidsmarkt. De daling in loonsom bereiken we door meer
Gelderland. Het is samenwerken in het primaire proces (complexe         eigen personeel in te zetten, met name bij de provinciale programma’s.
handhaving en -vergunningen, ketensamenwerking, enz.), maar ook op      Tot nu toe liep dat via ‘de pool’ in het Gelders Stelsel met de hogere
het gebied van ICT (IGO – Data gedreven werken) en bedrijfsvoering      tarieven van de betreffende OD.
(HR, AVG en communicatie/portaal). De taken zijn onderling verdeeld.
De komende jaren wordt samenwerking landelijk van groter belang.        2.5.4. KADERSTELLING DECLARABILITEIT
De aanleiding hiervoor is het IBP (Interbestuurlijk programma) met      (PRODUCTIVITEITSNORM)
focuspunten op de ‘robuustheid’ van omgevingsdiensten en vth-           Zoals aangegeven in paragraaf 1.4 (benchmark overheidstarieven)
kwaliteit.                                                              daalt onze gemiddelde declarabiliteit per medewerker naar 1.358 uur
                                                                        (in 2023 ruim 1.400 uur). In de CAO zijn de (bovenwettelijke) verlof
De kosten voor de komende jaren zullen gaan verschuiven van             faciliteiten voor medewerkers toegenomen.
bijdragen aan het Gelders Stelsel, naar contributie en bijdragen voor
de kennisontwikkeling via Omgevingsdienst-NL.                           Productiviteit wordt daarnaast ook bepaald door ‘verzuim’, opleiding
                                                                        en het opnemen van oude verlofrechten. Voor die laatste categorie is
2.5. Kaderstelling en normering                                         een voorziening opgenomen (zie balans) om risico’s voor de realisatie
In december 2023 heeft het Algemeen Bestuur ingestemd met de            van afgesproken werk via inhuur te kunnen realiseren. Daarnaast
kaderstelling voor de begroting 2025. De tariefstelling (ad € 104,- per sturen we nadrukkelijk op verzuim en op het op peil houden van
uur) is reeds in paragraaf 1.4 toegelicht.                              kennis en vaardigheden.
De kaderstelling bevatte nog een aantal andere normen.
Hieronder aangegeven:
2.5.1 NORMERING PERSONEELSBUDGETTEN
Personele overhead: De huidige interne bezetting (begin 2024) op
bedrijfsvoering / staf / management bedraagt 36 fte. Dit is 20% van
de interne bezetting. Binnen bedrijfsvoering en staf worden
activiteiten uitgevoerd uiteenlopend van secretariaat, communicatie,
ICT-beheer en datakwaliteit, post-telefoon-intake, planning en control
en HR. Door de groei van de organisatie is er ook een uitbreiding van
teamleiding opgenomen in de begroting.
Secundaire arbeidsvoorwaarden: De algemene personeelskosten
waren jarenlang genormeerd op 4,0% van de loonsom. Vanaf 2024 is
het verhoogd naar 4,4%; gebleken is dat, met de CAO waarin
éénmalige uitkeringen en veel nieuwe secundaire voorwaarden
(bijvoorbeeld thuiswerkvergoedingen), dit nodig is.
                                                                                                                             Omgevingsdienst Regio Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>  3
BEGROTING 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                        013
In de tabellen 10 t/m 12 is de begroting vanuit een aantal invalshoe-           3.1 Baten 2025
ken weergegeven. Achtereenvolgens de taaktype (voorheen taakveld)               De baten per programma worden bepaald door de PDC. Aan elke
/ programma begroting en de categoriale begroting. De taakveld/                 dienst of product is zowel een programma als een taakveld gekoppeld.
programmabegroting is de resultante van de verwachte werkprogram-               De kosten worden bepaald aan de hand van de verhouding
ma’s 2025, ingebracht door de partners. De categoriale begroting                tijdsbesteding op die zelfde producten en diensten.
wordt verder gespecificeerd met toelichtingen per kostencategorie.              De bijdragen per klant zijn opgenomen in bijlage 4. Deze zijn
                                                                                gebaseerd op de conceptwerkprogramma’s 2025 die in februari 2024
                                                                                met de partners zijn doorgesproken.
 Baten                                                                                                                Specificatie taaktype '25
  x € 1.000
                                                 realisatie             ini begr.           begroting                          plustaak      plustaak
                                                   2023                   2024                2025               basistaak       milieu    niet-milieu
     Partners                                       16.880                 17.091               18.446                 8.293         2.742       6.955
     Provinciale programma's                          5.088                  5.005               5.562                 3.137         2.371          54
     Omgevingsdiensten                                  490                    439                 601                   272           328            0
     Derden                                           1.119                  1.253               2.120                   111         2.008            0
     Overige baten                                    1.135                    294                                        75           381            0
 Baten                                              24.712                 24.083               26.729                11.889         7.830       7.009
  - verhouding                                                                                                          44%           29%          26%
 Baten                                                                                                                Specificatie taakveld '25
  x € 1.000
                                                 realisatie             ini begr.           begroting                          plustaak      plustaak
                                                   2023                   2024                2025               basistaak       milieu    niet-milieu
     1. Vergunningverlening                           4.877 20%              5.241   22%         5.524    21%          1.595           408       3.522
     2. Toezicht en Handhaving                      11.450 46%             10.505    44%        11.324    42%          7.762           811       2.751
     3. Advies                                        2.728 11%              2.698   11%         3.269    12%          2.532             0         736
     4. Stelseltaken                                          0%                  0   0%              0     0%             0             0            0
     5. Algemeen en Projecten                         5.382 22%              5.639   23%         6.611    25%              0         6.611            0
     Overige                                            275
 Baten                                              24.712 100%            24.083 100%          26.729 100%           11.889         7.830       7.009
  - verhouding                                                                                                          44%           29%          26%
                                                                                                                      Specificatie taakveld '25
Tabel 10: Exploitatie overzicht 2025 baten per klantgroep - taakveld en programma
 Lasten                                          realisatie             ini begr.           begroting                          plustaak      plustaak
  x € 1.000                                        2023                   2024                2025               basistaak       milieu    niet-milieu
     1. Vergunningverlening                           5.264   21%            4.997   21%         5.312   20%           1.534           392       3.386
     2. Toezicht en Handhaving                      11.195    46%          10.524    44%        11.283   42%           7.734           808       2.741
     3. Advies                                        3.230   13%            2.606   11%         3.120   12%           2.417             0         703
     4. Stelseltaken                                    336   1%               333    1%           358    1%               0             0         358
     5. Algemeen en Projecten                         4.543   18%            5.623   23%         6.655   25%               0         6.655            0
     Overige
 Lasten                                             24.568                 24.083               26.729                11.684         7.856       7.188
  - verhouding                                                                                                          44%           29%          27%
 Saldo                                                  144                       0                   0                  205           -25        -179
                                                                                                                                   Omgevingsdienst Regio Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>   014
         Tabel 11: Lasten; personeel
         Tabel 12: lasten bedrijfsvoering en saldo
          Formatie bezetting en                            realisatie 2023                      ini begroting 2024                       begroting 2025
          personele kengetallen                                                      %                                      %                                     %
                                                    intern      extern     totaal  intern intern      extern      totaal  intern intern      extern     totaal  intern
          Formatie bezetting
            Productief                                 147,2         31,7    178,9    82%    141,1          28,6    169,7    83%    156,9         25,9    182,8    86%
            Niet productief                             36,3           6,1    42,4            35,3                   35,3            39,1                  39,1
          Totaal bezetting en formatie                 183,6         37,8    221,3           176,4          28,6    204,9           196,0         25,9    221,9
          Loonkosten x € 1.000                        15.403        4.776   20.179         16.350         3.685    20.035         18.647         3.317   21.964
          Gemiddelde kosten /fte (in €)               83.917     126.464    91.177         92.699       129.020    97.761         95.124      128.209    98.982
          % van de loonsom                              76%           24%                     82%           18%                      85%          15%
          % stijging gemid loonkosten tov jaar eerder                                                                                  3%          -1%       1%
          Ten opzichte van realisatie 2023
          Bezettingsverschil in euro's                                                                                              1.047       -1.504       53
          Prijsverschil in euro's                                                                                                   2.197            45   1.732
                                                                                                                                    3.244       -1.459    1.785
          Ten opzichte van begroting 2024
          Bezettingsverschil in euro's                                                                                              1.821         -347    1.475
          Prijsverschil in euro's                                                                                                     475           -21     454
                                                                                                                                    2.297         -368    1.929
         Tabel 13: Personele kengetallen
Bijlage | Begroting 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                     015
3.2 Lasten 2025                                                             3.3.1 HUISVESTING EN ICT EN ADVIESKOSTEN
                                                                            De huisvestingskosten stijgen ten opzichte van 2024 met 1,5%. Een
3.2.1. TOELICHTING PERSONEELSKOSTEN                                         groot deel van de kosten zijn afschrijvingen. De facilitaire kosten en
In tabel 13 is de ontwikkeling van een aantal belangrijke kengetallen       energie stijgen natuurlijk wel gelijk (en meer) aan de inflatie. Deze
rond bezetting en loonkosten in kaart gebracht. In de begroting gaan        structurele stijging is reeds in de begroting 2024 opgenomen.
we uit van het principe akkoord CAO 2024 en de loonindexeringen
Mev-2025 (laatste versie aug. ‘23). Voor 2024 en 2025 is de                 Duurzame mobiliteit: De stijging van 2023 naar 2024 is een stijging
loonindex­­­respectievelijk 5,8 en 4,3%                                     vanwege de investeringen in duurzame mobiliteit; electrificering van
                                                                            het wagenpark en stimulering fiets en OV.
Toelichting tabel 13; personele kengetallen
• Loonkosten: De loonkosten van internen stijgen vanaf 2023                 ICT; We begroten in 2025 cf het niveau van 2023. Die kosten zijn
    gemeten met 13%. Dit is meer dan de loonindex (gemiddeld 10%).          hoger dan we in 2024 hebben begroot; dit heeft voornamelijk als
    Een van de redenen is dat we het aandeel externen terugbrengen,         oorzaak de toename van de mobiele apparatuur en licenties, die nodig
    door medewerkers intern aan te nemen. Dit betreffen veelal de           zijn voor onze medewerkers.
    hoger ingeschaalde functies waardoor de gemiddelde looskosten
    stijgen. Een tweede oorzaak betreft periodieken en doorgroei van        Gezien het aantal ontwikkelingen dat op ODRA afkomt in het kader
    medewerkers.                                                            van wet- en regelgeving, en de ambities om te kunnen inspelen op
• Inhuur: Het tegenovergestelde effect zien we bij inhuur. Het              de maatschappelijke ontwikkelingen, is naast indexering een groter
    aandeel inhuur daalt, en de gemiddelde kosten voor externen             advieskosten-budget benodigd. We gaan uit van € 357.000.
    stijgen minder dan de inflatie. Ondanks de krappe arbeidsmarkt
    hebben we afgelopen jaar (2023) de capaciteit op orde kunnen            3.3.2 PROGRAMMAKOSTEN EN STELSELTAKEN
    houden, zonder al te veel druk op de tarieven.                          In de stelseltaken zijn kosten opgenomen die de Gelderse omgevings-
    Belangrijk voor goede (en qua tarief acceptabele) inhuur is het tijdig  diensten (en Omgevingsdienst NL) bij ons in rekening brengen voor
    aanbesteden hiervan. Dit wordt mogelijk als we samen met onze           de taken die zij voor het hele stelsel uitvoeren. De kosten van andere
    opdrachtgevers vroegtijdig de benodigde capaciteit in kaart bren-       OD’s zijn structureel wat lager. We begroten een budget van
    gen. Het beleid is erop gericht om zo min mogelijk met aanvullende      € 358.000 (zie ook § 2.4).
    opdrachten te gaan werken; ad-hoc inhuur is altijd duurder.
• (Personele) overhead: Het aantal fte’s in de bedrijfsvoering is           Voor de projecten en werkpakketten die we in opdracht van de part-
    afgelopen jaar meegegroeid met de omzet. Daarnaast zijn er func-        ners uitvoeren, worden ook materiële kosten gemaakt. Deze worden
    ties bijgekomen die verband houden met onze verzelfstandiging           aan de betreffende partner doorbelast. De grootste posten zijn: Meet-
    op ict en huisvesting. Doel is om de bedrijfsvoering met internen       dienst voor de Provincie, specifieke inhuur of inschakeling van advies
    te bemensen. Externe inhuur wordt ingezet bij langdurige ziekte of      bureau’s, en piket (kosten n.a.v. calamiteiten).
    overbrugging van vacatures. Dit is lastig te plannen en daarom niet
    in de begroting (met een aantal fte) opgenomen.                         3.3.3 ONVOORZIEN
                                                                            Gezien de grote veranderingen die op ODRA afkomen in 2025, nemen
3.3 Overhead                                                                we een bedrag onvoorzien op, zijnde 0,5% van de begroting. De
Naast de personele overhead (medewerkers bedrijfsvoering, staf en           risico’s in de begroting zijn hoger dan deze norm (cf BBV van 0,5% van
leiding) hebben we de huisvesting, ict en andere algemene kosten. Het       de baten). Afgelopen jaar 2023 is gebleken dat de risico’s voor ODRA
totaal van de overhead (cf BBV-definitie) gaat in 2025 uitkomen op          tegen de 2% van de omzet zitten. Zie jaarrekening ODRA 2023.
26%. Hiervan is 16% personeel, en 10% materieel.
 Overhead specificatie                     realisatie   directe      totaal   ini begr.       directe       totaal    begroting       directe      totaal
 (indirecte kosten)                       overhead      kosten      kosten   overhead         kosten       kosten     overhead        kosten      kosten
 x € 1.000                                      2023       2023        2023       2024          2024         2024         2025          2025        2025
 Subtotaal personeel                           4.256    17.073      21.329       3.674        17.397       21.072        4.291        19.103     23.394
 Overige overhead
     Huisvesting en facilitair                   747                    747        830                        830          841                       841
     ICT                                         897                    897        776                        776          900                       900
     Advieskosten                                269         40         309        350                        350          357                       357
     Stelselkosten                               216        120         336        217           116          333          240            118        358
     Onvoorzien en overig                         27        923         950        207 0         515          722          389 0          489        878
 Subtotaal overige overhead                    2.156      1.083       3.239      2.380           631        3.011        2.727            607      3.334
 Totaal                                        6.412    18.156      24.568       6.054        18.028       24.083        7.019        19.710     26.729
     totale kosten                            24.568                            24.083                                  26.729
     % van de totale kosten                    26,1%     73,9%                   25,1%         74,9%                     26,3%         73,7%
Tabel 14: Overhead
                                                                                                                                Omgevingsdienst Regio Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>   016
         3.4. Samenvatting begroting 2025
         ODRA presenteert een sluitende begroting voor 2025, met een omzet
         van € 26,6 miljoen.
         Samengevat is het volgende proces gevolgd:
         • Eind 2023 zijn de uitgangspunten voor de begroting 2025 via een
           kaderbrief vastgesteld in het algemeen bestuur. De begroting is een
           onderdeel (bijlage) van het meerjarenplan dat we hebben opgesteld
           samen met de partners.
         • Begin 2024 zijn samen met de partners concept werkprogramma’s
           opgesteld. Op basis hiervan is het aantal te leveren producten en
           diensten (vastgelegd in de PDC 2025) bepaald. Aan de hand van
           de PDC is de programma en taakveld indeling van de begroting
           opgesteld.
         • Voor de diensten aan omgevingsdiensten en derden is een voorlopig
           kader bepaald en zijn stelposten opgenomen; voornamelijk
           gebaseerd op de cijfers van 2023 en afspraken 2024.
         Belangrijkste kengellen:
         • Het uurtarief voor 2025 wordt ten opzichte van 2024 met € 5,-
           verhoogd tot € 104,-. Dit is in lijn met de indexatiecijfers uit de Mev
           voor 2025.
         • De omvang van de begroting voor 2025 is € 26,6 miljoen (realisatie
           2023 is € 24,6 miljoen).
         • Het overheadpercentage komt uit op 26%. We streven naar een
           percentage van 25%.
         • De begroting 2025 voldoet aan de criteria voor robuustheid; de
           omzet uit basis en milieu-gerelateerde taken is € 19,5 miljoen (norm
           is € 16,5 miljoen); het opleidingsbudget is 3% (cf de norm) en het
           innovatiebudget 1,7 % (norm = 1%).
Bijlage | Begroting 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>    4
                                       017
    MEERJAREN-
BEGROTING 2026-2028
                    Omgevingsdienst Regio Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>   018
         4.1 Stijgende omzet in komende jaren
         Onze ambitie is om elk jaar ook de meerjarige ontwikkelingen te
         kwantificeren. Zowel op programmaniveau als op taakveldniveau. Dit
         is een moeilijk proces omdat het op veel punten nog onduidelijk is
         qua beleid, zowel vanuit de regering, als vanuit onze partners. Waar
         we zelf, met de partners, de koers kunnen bepalen is verwoord in het
         meerjarenplan. Deze heeft dient als uitgangspunt voor de meerjaren-
         raming, zoals hieronder weergegeven.
                                                         begroting begroting       raming   raming   raming   raming
          baten per programma x € 1.000
                                                               2024          2025     2026     2027     2028     2029
          1. Vergunningverlening                              5.241         5.524    5.397    5.273    5.152    5.033
          2. Toezicht en Handhaving                         10.505        11.324   11.857   12.414   12.997   13.608
          3. Advies                                           2.698         3.269    3.520    3.791    4.083    4.398
          4. Stelseltaken                                          0             0        0        0        0       0
          5. Algemeen en Projecten                            5.639         6.611    7.120    7.668    8.259    8.895
                                                            24.083        26.729   27.894   29.147   30.492   31.934
          % verandering                                                    11,0%      4,4%     4,5%     4,6%     4,7%
                                                         begroting begroting       raming   raming   raming   raming
          categoriaal meerjaren x € 1.000                      2024          2025     2026     2027     2028     2029
          Baten
                  Partners                                  17.386        18.446   19.612   20.864   22.209   23.652
                  Provinciale programma's                     5.005         5.562    5.562    5.562    5.562    5.562
                  OD's en derden                              1.692         2.721    2.721    2.721    2.721    2.721
          Totaal baten                                      24.083        26.729   27.894   29.147   30.492   31.934
          lasten x € 1.000                               begroting begroting       raming   raming   raming   raming
                                                               2024          2025     2026     2027     2028     2029
          Personeelskosten                                  21.072        23.394   24.485   25.658   26.918   28.273
                  volume                                                      8,3%     1,7%     1,8%     1,9%    2,0%
                  prijspeil                                                   3,0%     3,0%     3,0%     3,0%    3,0%
          Bedrijfsvoering                                     2.496         2.626    2.679    2.732    2.787    2.843
                   - huisvesting & facilitair                   828            841      858      875      893     911
                   - ict                                        778            900      918      936      955     974
                   - overige kosten                             890            885      903      921      939     958
          Programmakosten                                       515            708      722      737      752     767
          Totaal lasten                                     24.083        26.729   27.886   29.127   30.457   31.882
          Saldo                                                    0             0        9       20       35      52
         Tabel 15: Meerjarige ontwikkeling
Bijlage | Begroting 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>    5
                                        019
GEPROGNOSTICEERDE
BALANS EN FINANCIËLE
      POSITIE
                     Omgevingsdienst Regio Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>   020
          Activa                                            realisatie     prognose      prognose
          x € 1.000                                         31-12-2023     31-12-2024    31-12-2025
          Vaste activa
               Immateriële vaste activa                                0              0              0
               Materiële vaste activa                             1.155          1.250          1.000
               Financiële vaste activa                                 0              0              0
          Vaste activa                                            1.155          1.250          1.000
          Vlottende activa
               Liquide middelen                                      846           600            600
               Uitzettingen met looptijd < 1 jaar                 5.705          3.000          3.000
               Vooruit betaalde bedragen                             250           100            100
               Onderhanden werk                                        0              0              0
          Vlottende activa                                        6.801          3.700          3.700
          Totaal activa                                           7.956          4.950         4.700
          Passiva
           x € 1.000                                        realisatie     prognose      prognose
                                                            31-12-2023     31-12-2024    31-12-2025
          Vaste passiva
               Algemene reserve                                      500           644            644
               Te bestemmen batig saldo                                0              0               0
               Bestemmingsreserves                                   213            50                0
               Resultaat boekjaar                                    144              0               0
               Voorzieningen                                      1.056            865            825
               Schulden > 1 jaar                                     542           495            448
          Vaste passiva                                           2.455          2.054          1.917
                                                                  2.455          2.054          1.917
          Vlottende passiva
               Vlottende schulden < 1 jaar                           809           100            100
               Vooruitontvangen subsidies                            790           500            500
               Overige schulden                                   3.775          2.000          2.000
               Overlopende passiva                                   127           296            183
          Vlottende passiva                                       5.501          2.896          2.783
          Totaal passiva                                          7.956          4.950          4.700
         Tabel 16: Geprognosticeerde balans
         5.1 Verwachte balanspositie
         De bijgevoegde balans is gebaseerd op de eindbalans 2023, in combi-           Naast de investeringen in huisvesting en ict, wordt er geïnvesteerd in
         natie met voorgenomen investeringen, vastgestelde afschrijvingen in           de apparatuur voor kantoor en basistaken.
         2024 t.b.v. de huisvesting en ICT en de verwachte mutaties in reserves
         en voorzieningen in 2024.                                                     Voor de apparatuur en voertuigen geldt veelal 10 jaar afschrijving.
                                                                                       Voor de meetdienst wordt een apart investeringsplan opgesteld iom de
         Balansposten “vlottende activa en vlottende passiva” zijn moeilijk te         opdrachtgever, zijnde de provincie.
         prognosticeren, daardoor grotendeels stabiel in de prognose gehouden.
                                                                                       Verder bestaat de vaste activa uit waarden voor software, zijnde de
         5.1.1 TOELICHTING OP VASTE ACTIVA                                             investeringen in SAP en Open Wave. Hiervoor geldt een afschrijving
         De materiële vaste activa bestaan grotendeels uit de investeringen            van 5 jaar. In 2024 investeren we in een nieuw bedrijfsvoeringsysteem.
         in ICT en de kantoorinrichting als gevolg van de verhuizing in 2022.          De kosten worden vanaf 2025 afgeschreven, en komen in de plaats van
         Ze worden afgeschreven met de volgende looptijden: Laptops in 4               de afschrijfkosten van ons huidig systeem. Geschatte investering
         jaar; Mobiele telefoons in 2 jaar; Netwerkapparatuur / audiovisueel           € 250.000 in 2024 en € 75.000 in 2025.
         in 4 jaar; Meubilair en kantoorinrichting, variërend van 4 jaar voor
         bureaustoelen tot 10 jaar overige meubilair; Inrichting en infrastruc-        5.1.2 TOELICHTING OP VLOTTENDE ACTIVA
         tuur pand in 15 jaar. In 2024 en 2025 zal een deel van de mobiele             De uiteenzettingen met een looptijd < 1 jaar betreffen grotendeels
         apparatuur worden vervangen vanwege einde technische levensduur.              het banksaldo in de rijksschatkist. Aan het eind van 2023 was deze
         Geschatte investering € 101.000,-                                             hoog, vanwege diverse afrekeningen over het werkpakket die nog
                                                                                       afgewikkeld moesten worden. Gezien onze financieringsafspraken,
Bijlage | Begroting 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         021
 Materiële vaste activa                          realisatie    mutaties      prognose       mutaties       prognose
 x € 1.000                                       31-12-2023      2024        31-12-2024        2025        31-12-2025
      Apparatuur en voertuigen                           115            -40            75             -35           40
      Infrastructuur kantoor                             424            -31          392              -31          361
      Kantoormeubilair                                   317            -52          264              -52          212
      ICT-apparatuur                                     244            -10          235             -145           90
      Immateriële
 Totaal   materiëleactiva
                     vaste(software)
                           activa                          56          227           283                14         297
 x € 1.000                                             1.155             94        1.250             -250        1.000
Tabel 17: Materiële vaste activa
middels voorschotten ter grootte van een kwart van de werkpakket-              5.1.4. TOELICHTING OP VASTE PASSIVA; VOORZIENINGEN
ten per kwartaal, is te verwachten dat het banksaldo hoog blijft op de         De harmonisatievergoeding dekt de kosten van de garantietoelagen
jaargrenzen.                                                                   van medewerkers die zijn overgekomen van de Provincie bij de
                                                                               oprichting van ODRA. Deze voorziening loopt door tot in de jaren ’30.
De post onderhandenwerk is pro forma opgenomen; in 2023 is de
onderhanden positie gefactureerd aan de partners, derhalve onderdeel           Het verlofsparen is een voorziening die eind 2022 is ingesteld, om
van de debiteuren.                                                             kosten voortkomend uit gespaard verlof af te dekken. Medewerkers
                                                                               hebben sinds de CAO van 2023 het recht om al hun bovenwettelijk
5.1.3 TOELICHTING OP VASTE PASSIVA; RESERVES                                   verlof te sparen en aan te wenden voor een sabbatical en/of eerder
De vaste passiva bestaan uit onze reserves, voorzieningen en kortlo-           stoppen met werk. Er is nog weinig ervaring met dit type opname, de
pende schulden.                                                                opbouw voor de meeste medewerkers is nog niet van die omvang.
• De algemene reserve is nu nog gemaximeerd (cf de GR) op € 0,5                In de jaarrekening hebben we de voorziening gemaximeerd op € 0,5
    miljoen. De verwachting is dat per juli 2024 de nieuwe GR van              miljoen. Dit is gedaan vanuit een risico inschatting op de effecten van
    kracht wordt. In de GR is het artikel over de maximale algemene            de bedrijfsvoering bij grootschalige opname van verlof.
    reserve aangepast op basis van de richtlijnen vanuit het IBP. Dit
    betreft een minimale weerstandsratio van 0,8. De weerstandsratio is        De voorziening personele kosten valt voor het grootste deel vrij in
    de verhouding tussen de risico’s en het vermogen + post onvoorzien.        2024 en een stukje in 2025. Dit is gekoppeld aan looptijden van de
    (zie tabel 20). Aan het bestuur wordt voorgesteld om het positieve         personele trajecten.
    saldo over 2023 toe te voegen aan de algemene reserve, nadat de
    GR van kracht is. Indien anders wordt besloten heeft dit geen effect       5.1.5. TOELICHTING OP VLOTTENDE PASSIVA
    op de exploitatie, enkel op de eindstand van het vermogen ultimo           Op balansdatum is de schuldpositie (veelal crediteuren) bij ODRA
    2024.                                                                      omvangrijk. Dat heeft te maken met de wijze van administreren
• De bestemmingsreserves die vanuit de provincie zijn gevormd                  conform de richtlijnen BBV. Kosten ten laste van het boekjaar zijn
    worden aangewend voor investeringen en afschrijvingen van de               verwerkt, de betalingen veelal nog niet gedaan.
    ‘meetdienst’. Tevens verwachten we dat daar ook incidentele
    investeringen uit bekostigd kunnen worden ter uitbreiding van de           In 2022 is een lening bij de BNG afgesloten van € 625.000. Looptijd
    meetdienst en mogelijk nieuwe huisvesting. Over deze laatste vindt         15 jaar. jaar, gelijklopend aan de afschrijftermijnen voor de inrichting.
    nog overleg met de provincie plaats.                                       De cashflow uit de afschrijvingen zullen gebruikt worden voor aflossing
                                                                               van € 47.000 per jaar.
 Reserves                                      realisatie mutaties prognose prognose prognose prognose                          prognose      prognose
  x € 1.000                                   31-12-2023      2024       31-12-2024 31-12-2025 31-12-2026 31-12-2027 31-12-2028 31-12-2029 *)
      Algemene reserve                                500          144           644           644           644          644          644            644
      Te bestemmen batig saldo                           0            0            0               0            9           29          64            116
      BR Provincietaken                                 92         -92             0               0            0            0            0              0
      BR Bureau milieumetingen                        121          -71            50               0            0            0            0              0
 Totaal reserves                                      713          -19           694           644           653          673          708            760
 *) Onder voorbehoud van besluit partners over GR en bestuursbesluit
Tabel 18: Reserves
 Voorzieningen                                   realisatie    mutaties      prognose       mutaties       prognose
  x € 1.000                                      31-12-2023      2024        31-12-2024        2025        31-12-2025
      Harmonisatie Prov. Gelderland                      404            -39          365              -40          325
      Verlofsparen                                       500              0          500                 0         500
      Personele kosten                                   152          -152               0               0           0
 Totaal voorzieningen                                  1.056          -191           865               -40         825
Tabel 19 :Voorzieningen
                                                                                                                                    Omgevingsdienst Regio Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>   022
          Weerstandsratio                                                       stand           stand              stand
           (bedragen x € 1.000)                                          31-12-2023       31-12-2024        31-12-2025
          Algemene reserve                                                        500              644               644 **)
          Te bestemmen batig saldo                                                144                                   0
          Bestemmingsreserves                                                     213               50                  0
          Resultaat boekjaar                                                                          0                 0
          Onvoorzien *)
          Totaal weerstandsvermogen (ex bestemmingsres.)                          644              644               644
          Totaal risico                                                         1.000              900               900
          Weerstandsratio                                                        64%               72%               72%
          Norm                                                                   80%               80%               80%
          *) Betreft een post van € 197 duizend in 2024 en € 133 duizend in 2025
          **) Onder aanname dat het batig saldo 2023 wordt toegevoegd aan de algemene reserve
          Kengetallen                                                          Realisatie prognose 2024
                                                                                    2023                    Prognose 2025
                Netto schuldquote                                                  -2,6%             -2,1%             -2,1%
                Netto schuldquote (verstrekte leningen)                            -2,6%             -2,1%             -2,1%
                Solvabiliteit                                                      10,8%            14,0%             13,7%
                Structurele exploitatieruimte                                         0%                0%                0%
                Liquiditeit (current ratio)                                       123,6%           127,8%            132,9%
                Grondexploitatie                                                      nvt               nvt               nvt
                Belastingcapaciteit                                                   nvt               nvt               nvt
         Tabel 20: Weerstandsvermogen en financiële kengetallen
         5.2 Financiële weerbaarheid                                                    Met de kasgeldlimiet in de wet Fido is bepaald dat het maximum
         Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate we in staat zijn om             bedrag voor financiering met kortlopende middelen 8,2% van het
         tegenvallers op te vangen. In hoofdstuk 6 zijn de risico’s beschreven          begrotingstotaal is (€ 1,7 miljoen). We komen niet boven deze norm
         die we nu voorzien. De geschatte omvang van die risico’s is rond de            uit.
         € 0,9 miljoen. Door mitigatie kan dit iets dalen.
                                                                                        Voor de middelen die aangehouden mogen worden op de lopende
         Indien de partners en het bestuur besluiten het batig saldo 2023 toe           rekening (BNG), alvorens deze worden overgeheveld naar de rijks-
         te voegen aan de reserve, verbeterd de ratio naar 72% aan het eind             schatkist, geldt in principe een limiet van € 1,0 miljoen. We hebben
         van 2024. Daarbij wordt uitgegaan van het gegeven dat de post                  aanvullend een afspraak dat de limiet € 1,75 miljoen is. Hierdoor zijn
         onvoorzien in de begroting wordt aangewend, zo niet dan valt deze              we beter in staat het betalingsverkeer vorm te geven, zonder saldi
         (gedeeltelijk) vrij en verbetert de weerstandsratio t.b.v. de begroting        over te boeken.
         2025.
         De netto schuldquote geeft inzicht in de verhouding van het vrije
         vermogen (+ reserves minus vaste activa) ten opzichte van de omzet.
         Deze schuldquote verbetert de komende jaren.
         De solvabiliteitsratio en liquiditeit geven inzicht in de mate waarin we
         in staat zijn om aan de financiële verplichtingen te voldoen. De saldi
         zijn relatief laag. Het systeem van bevoorschotting aan partners (en de
         tijdigheid van betalen) is hier debet aan.
         Rente risico beheer en kasgeld limiet
         De treasury functie binnen ODRA is gebaseerd op de wet Fido. ODRA
         stuurt op financiering voor de korte termijn en lange termijn. Zoals al
         aangegeven; de korte termijn financiering hangt sterk samen met het
         systeem van bevoorschotting aan de partners. Deze werkwijze kan
         nog meer worden verbeterd om grote afrekeningen van de werk-
         pakketten aan het eind van het jaar te voorkomen.
Bijlage | Begroting 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>    6
                                     023
RISICO’ S VOOR DE
BEGROTING 2025
                  Omgevingsdienst Regio Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>   024
         In deze paragraaf geven we een beeld van de risico’s die wij nu zien.     6.5 Liquiditeit
         We komen uit op risico’s (als ze zich tegelijkertijd voordoen) van rond   Met de partners is afgesproken dat zij aan het begin van elk kwartaal
         de € 0,9 miljoen. We staan regelmatig stil bij de operationele risico’s.  een kwart van het werkprogramma als voorschot betalen. Zonder
         Dan bespreken we met het bestuur of en welke noodzakelijke,               dit systeem zou ODRA niet aan haar betalingsverplichtingen kunnen
         mitigerende maatregelen nodig zijn. Daarnaast liggen generieke risico’s   voldoen.
         permanent op de loer.
                                                                                   De grote investeringen in onze huisvesting in 2022 zijn qua liquiditeit
         6.1 Exploitatierisico’s                                                   voor een deel afgedekt met een lening bij de BNG. Toekomstige grote
         Een risico in de exploitatie kan ontstaan door niet realiseren van        vervangingsinvesteringen, de eerste zijn te verwachten in IT
         begrote inkomsten, tegenvallende kosten of kosten voor onvoorziene        apparatuur in 2026, kunnen eveneens gefinancierd worden met een
         gebeurtenissen. Sinds enkele jaren is ook de structurele krappe           lening.
         arbeidsmarkt een risico. Hierdoor zouden verplichtingen jegens
         klanten, niet kunnen worden voldaan. Dit geeft consequenties bij de
         klant, bij ODRA wordt er omzetmarge misgelopen.
         Prognoses; Afgelopen jaar is geconstateerd dat bij het maken van
         prognoses de marges, die door bovenstaande onzekerheden ontstaan,
         kunnen oplopen tot 2% á 3% van de omzet. Het gaat om een bedrag
         van circa € 500.000.
         Outputfinanciering; Er kunnen risico’s voor de bedrijfsvoering
         ontstaan­­­doordat de gemiddelde tijdsbesteding hoger uitvalt dan het
         vastgestelde­­­kengetal. Naarmate het aantal geleverde producten stijgt,
         is er beter zicht op goede en stabiele kengetallen. Bij kleine aantallen
         is de spreiding van de tijdsbesteding te groot, met als gevolg afwijkin-
         gen in de begroting. Ook de omgevingswet verhoogt dit risico, omdat
         we te maken hebben met nieuwe processen en veel uitzoek – en
         herstelwerk. Afgelopen jaren zijn al enkele producten overgezet naar
         diensten; het geeft voor klanten en ODRA beter zicht op de kosten.
         Het risico van overbesteding is circa € 300.000
         6.2 Risico’s van de taakuitvoering
         We kunnen aansprakelijk worden gesteld voor fouten in de taakuit-
         voering en bedrijfsvoering. Bijvoorbeeld als gedelegeerde bevoegd-
         heden onduidelijk zijn en niet helder zijn vastgelegd. Dit betreft vooral
         een bestuurlijk- en imagoprobleem. We zijn verzekerd voor schade-
         claims tot een bedrag van maximaal twee keer € 2,5 miljoen per jaar.
         Met een eigen risico. In 2023 zijn er geen substantiële claims binnen
         gekomen waarvoor de verzekering is ingezet.
         6.3 Frictiekosten
         Frictiekosten ontstaan meestal als gevolg van grote veranderingen in
         de organisatie. Bijvoorbeeld als partners besluiten om de niet-wet-
         telijke taken in eigen beheer op te pakken. Ook kunnen grote fricties
         ontstaan bij medewerkers die (niet meer) passen op het werk dat moet
         worden uitgevoerd. Voor 2025 verwachten we dat er geen noemens-
         waardige frictie zal optreden. Wel wordt er nog € 100.000 (0,4% van
         de omzet) gereserveerd voor personele frictie.
         6.4 Compliance aan wet- en regelgeving
         Het niet voldoen aan wet- en regelgeving is een risico dat de
         legitimiteit van de organisatie ondergraaft. Het heeft effect heeft op
         ons imago van betrouwbare overheidsdienst. En als we het ‘te bont’
         maken, een afkeurende accountantsverklaring. Om compliant te
         blijven moeten in de bedrijfsvoering investeringen worden gedaan. De
         WOO (sinds 2022 van kracht) zal nog de nodige energie (en kosten)
         met zich meebrengen, evenals informatiebeveiliging en AVG. Er is een
         hoger advies budget in de begroting opgenomen.
Bijlage | Begroting 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                        7
                                                  ONDERTEKENING
Aldus vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur van Omgevingsdienst Regio Arnhem van 17 april 2024.
De voorzitter,						                                                De secretaris,
Joa Maouche						                                                   Ruben Vlaander
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>   026
Bijlage | Begroting 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                            027
BIJLAGEN
         Omgevingsdienst Regio Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>   028
         Bijlage 1. Overzicht producten
Bijlage | Begroting 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                 029
Bijlage 2. Overzicht diensten
                              Omgevingsdienst Regio Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>   030
         Bijlage 3. Overzicht bijdragen klanten
Bijlage | Begroting 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                   031
Omgevingsdienst Regio Arnhem
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Omgevingsdienst
Regio Arnhem

</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>