<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                   Voorbereiding Economische
                        Agenda Zutphen
                            Economische Foto
                  ----------------------------------------------
                                  Concept




Uitgevoerd in opdracht van:
Gemeente Zutphen




Nijmegen, 18 december 2015
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave


                                                              Blz.




Management samenvatting                                         1


Hoofdstuk 1 Inleiding                                           3


Hoofdstuk 2 Economische structuur                               5


Hoofdstuk 3 Bedrijfsomgeving                                   15


Hoofdstuk 4 Arbeidsmarkt en onderwijs                          19


Hoofdstuk 5 Woon- en leefklimaat                               32


Hoofdstuk 6 Dienstverlening gemeente & organisatie economie    36


Hoofdstuk 7 Regionale samenwerking                             39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Management samenvatting


Op basis van een systematische analyse van de lokale economie …

   Ter voorbereiding van de economische agenda van Zutphen voor de komende jaren, is
    aan de hand van een systematisch analysekader een foto gemaakt van de economi-
    sche structuur, arbeidsmarkt, bedrijfsomgeving, woon- en leefklimaat, gemeentelijke
    dienstverlening en regionale samenwerking.
   Uit deze analyse komt een aantal belangrijke uitdagingen voor de economische agen-
    da naar voren:
    o De kwetsbaarheid van een groot deel van de economische structuur, door de afhan-
        kelijkheid van overheidsfinanciering (zorg, justitie, etc.) en multinationals (industrie),
        alsmede filialisering en e-commerce (detailhandel).
    o De omvangrijke onderkant van de arbeidsmarkt: circa 2.000 werkzoekenden met
        hooguit een lagere opleiding en 1.100 gedeeltelijk arbeidsongeschikten.
    o Het imago van een ingeslapen stadje en slechte bereikbaarheid
    o Het ontbreken van een duidelijk accent op groei, bijvoorbeeld van specifieke speer-
        puntsectoren via een gezamenlijke aanpak van gemeente, bedrijven, onderwijs en
        aanjaagorganisaties.
    o De weinig proactieve inzet ten aanzien van de economie, bijvoorbeeld bij het ver-
        dwijnen van rijksdiensten, activeringsbeleid, transitie in zorg en het benutten kansen
        van het gemeentelijk inkoopbeleid.
    o De onduidelijke rol van de gemeente in diverse regionale samenwerkingsverbanden.
    o De beperkte capaciteit binnen de gemeentelijke organisatie voor relatiebeheer met
        bedrijven.


… naar focus in de economische agenda

   De diversiteit van uitdagingen, de toename van taken onder invloed van decentralisatie
    en de voortdurende bezuinigingen nopen de gemeente om scherpe keuzes te maken.
   Belangrijke criteria bij het maken van deze keuzes zijn:
    o De bijdrage aan diversificatie en vernieuwing van de economie, via nieuwe bedrij-
       vigheid en extra omzet in uiteenlopende sectoren.
    o De bijdrage aan een hogere arbeidsparticipatie, via meer werkgelegenheid voor
       mensen op enige afstand tot de arbeidsmarkt.
    o De bijdrage aan een lagere milieubelasting en energietransitie.
    o De aanwezigheid van initiatieven, trekkers en inzet (menskracht, middelen) vanuit
       bedrijfsleven, onderwijs en burgers.
    o De mogelijkheden voor een actieve rol c.q. sturing van de gemeente.




Buck Consultants International                                                                  1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>… uitmondend in de volgende bouwstenen voor de agenda

1. Economische structuurversterking/diversificatie via het benutten van groeikansen
      a. Algemeen: faciliteren van bedrijven met uitbreidingsplannen en van ambachten,
          starters en ZZP’ers
      b. Uitbouwen van speerpuntsectoren, met name:
                i. Cleantech, voortbouwend op lopende initiatieven (Cleantech Center) en
                   regionale agenda.
               ii. Toerisme & recreatie, via promotie (o.a. van Binnenstad) en arrangemen-
                   ten i.s.m. Achterhoek.
              iii. Zorg, via verkenning van nieuwe businesskansen onder invloed van tran-
                   sitie in de zorg.
      c. Benutten van kansen van Zutphen als woonstad, via vergroting van de aantrek-
          kelijkheid voor m.n. jongvolwassenen en koopkrachtigen.
2. Gevarieerd aanbod aan werklocaties
      a. Bedrijventerreinen: groeimogelijkheden op De Mars en Revelhorst
      b. Binnenstad:
      c. Werkmogelijkheden aan huis, in buurten/centra en buitengebied
3. Arbeidsmarkt c.q. Taskforce Werk
      a. Stimuleren van participatie van niet-werkenden
      b. Verbeteren van de aansluiting arbeidsmarkt-onderwijs
4. Optimalisering van de gemeentelijke inzet
      a. Optimaliseren van de gemeentelijke dienstverlening voor bedrijven, instellingen
          en burgerinitiatieven, door uitbouwen van accountmanagement en minder, snelle
          en duidelijke procedures (‘rode loper’).
      b. Proactieve regionale samenwerking door steeds helder te bepalen wat Zutphen
          wil ‘halen en brengen’ in regionale samenwerkingsverbanden (incl. kosten vs.
          baten van deze inzet).




Buck Consultants International                                                          2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 1                      Inleiding


1.1     Analysekader

Economisch beleid heeft niet alleen betrekking op het beleidsterrein ‘Economische Zaken’,
maar op alle beleidsterreinen die het functioneren van bedrijven en instellingen en arbeids-
markt beïnvloeden. Het gaat dus ook om zaken als ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer,
milieubeleid, vergunningen en handhaving, veiligheid, arbeidsmarkt, onderwijs, etc. Onder-
staande figuur illustreert welke elementen cruciale bouwstenen van economisch beleid zijn.

Figuur 1.1 Analysekader lokale economie




De lokale economie wordt vooral bepaald door de structuur en het functioneren van het
bedrijfsleven. Het economisch functioneren wordt mede beïnvloed door de beschikbaarheid
van personeel (aanbod arbeidsmarkt & onderwijs), de kwaliteit van de bedrijfsomgeving
(bedrijfsruimte, bereikbaarheid, regelgeving, etc.) en de aantrekkelijkheid van het woon- en
leefklimaat (woningaanbod, voorzieningenniveau, natuur en landschap, e.d.).

Belangrijke uitgangspunten zijn een duurzame en sociaal verantwoorde ontwikkeling. Bij de
uitvoering van het beleid staan de gemeentelijke dienstverlening, middelen en regelgeving,
en de samenwerking met het bedrijfsleven centraal. Aangezien economie en arbeidsmarkt
niet bij de grenzen van de gemeente ophouden, zijn ook de samenwerking met en positio-


Buck Consultants International                                                            3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>nering ten opzichte van buurgemeenten, grotere regio en (inter)nationale omgeving van
belang.



1.2     Leeswijzer

De rest van het rapport is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de eco-
nomische structuur, onderscheiden naar aantal vestigingen en arbeidsplaatsen, resp. be-
drijvendynamiek. In hoofdstuk 3 staat de bedrijfsomgeving centraal, waarbij achtereenvol-
gens de bedrijventerreinen, overige werklocaties en bereikbaarheid worden beschreven. In
hoofdstuk 4 worden diverse aspecten van de arbeidsmarkt weergegeven, waaronder de
bevolkingsopbouw, beroepsbevolking, arbeidsparticipatie, niet-werkende werkzoekenden,
sociale verzekeringen en onderwijs. De belangrijkste aspecten van het woon- en leefklimaat
worden in hoofdstuk 5 weergegeven. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de gemeentelijke
dienstverlening en op de organisatie van het bedrijfsleven als spreekbuis richting gemeente.
Tot slot worden in hoofdstuk 7 de belangrijkste samenwerkingsrelaties van de gemeente in
regionaal verband aangeduid.




Buck Consultants International                                                            4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 2                      Economische structuur


2.1      Bedrijven en werkgelegenheid

In 2014 waren circa 3.800 bedrijven en instellingen in Zutphen gevestigd (tabel 2.1).

Tabel 2.1   Vestigingen naar sector

Sector                            2010   2014        Groei 2010-2014            Aandeel 2014
                                                Zutphen      STD     GLD    Zutphen STD GLD
                                              Abs.    %       %       %        %      %      %
Landbouw/visserij                   60    50    -10 -16,7      -8,3    -5,9      1,3   5,6    6,6
Industrie/delfstoffenwinning       130   130      0    0,0     -1,0     2,3      3,4   4,1    4,5
Nutsbedrijven                       10    10      0    0,0      0,0    19,4      0,3   0,2    0,2
Bouwnijverheid                     220   230     10    4,5      4,1     7,5      6,1   7,0   10,0
Groothandel                        210   190    -20 -9,5        3,8     3,0      5,0   5,4    5,7
Detailhandel/autohandel            510   510      0    0,0      8,3     5,2     13,5 13,4    12,3
Vervoer, opslag & communicatie     210   250     40 19,0       15,2    14,3      6,6   6,6    6,7
Horeca                             120   120      0    0,0      6,9     7,2      3,2   3,7    3,4
Financiële instellingen             30    30      0    0,0    -13,8    -7,9      0,8   1,0    0,9
Zakelijke dienstverlening          810   900     90 11,1       17,5    20,1     23,7 24,8    23,5
Openbaar bestuur                    10    10      0    0,0      0,0    -2,1      0,3   0,4    0,3
Onderwijs                          200   260     60 30,0       35,6    35,2      6,9   5,5    5,0
Gezondheidszorg                    490   630 140 28,6          30,1    32,8     16,6 11,6    10,5
Overige dienstverlening            390   470     80 20,5       16,9    18,3     12,4 10,9    10,5
Totaal                           3.400 3.790 390 11,5          12,8    13,1    100,0 100,0 100,0
Bron: Provinciale Werkgelegenheidsenquête Gelderland (PWE), bewerking BCI



De grootste sectoren qua vestigingen zijn de zakelijke dienstverlening, zorg, detailhan-
del/autohandel en de overige dienstverlening. Ten opzichte van de Stedendriehoek en Gel-
derland kent Zutphen relatief veel vestigingen in de zorg, onderwijs en overige dienstverle-
ning en weinig in de bouw en industrie (figuur 2.1).




Buck Consultants International                                                                      5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Figuur 2.1 Procentuele verdeling vestigingen in Zutphen, Stedendriehoek en Gelderland in 2014 (n=3.790)




            Bron: PWE, bewerking BCI




Ten opzichte van 2010 is het aantal vestigingen in Zutphen met zo’n 400 gestegen
(+11,5%). Dit is enigszins lager dan de groei op het niveau van de Stedendriehoek
(+12,8%) en de provincie Gelderland (+13,1%). De grootste groei van het aantal vestigin-
gen vond plaats in de zorg, zakelijke dienstverlening en overige dienstverlening (figuur 2.2).
Dit zijn – samen met de bouw – de sectoren waarin traditioneel de meeste ZZP-ers starten1.
De sector vervoer, opslag & communicatie noteerde een forse relatieve groei. In vergelijking
met de Stedendriehoek en Gelderland was de groei van het aantal vestigingen in de zake-
lijke dienstverlening in Zutphen relatief laag.

Figuur 2.2 Ontwikkeling aantal vestigingen per sector 2010-2014




                 Bron: PWE, bewerking BCI


1
    Bron: Kamer van Koophandel (2014) Jaaroverzicht Ondernemend Nederland: Bedrijfsleven 2014.


Buck Consultants International                                                                            6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Wat betreft werkgelegenheid heeft ook Zutphen de economische tegenwind van de perio-
de 2010-2014 ervaren (tabel 2.2). In deze jaren is het aantal arbeidsplaatsen in de gemeen-
te namelijk met ruim 800 teruggelopen (-3,5%). Deze krimp was sterker dan de teruggang
in de Stedendriehoek (-0,5%) en op provinciaal niveau (-1,8%).

Tabel 2.2   Arbeidsplaatsen naar sector

Sector                              2010   2014          Groei 2010-2014           Aandeel 2014
                                                     Zutphen     STD     GLD      Zutphen   STD     GLD
                                                    Abs.   %      %       %          %       %       %
Landbouw/visserij                      170    120    -50 -29,4 -18,7       -8,0         0,5     2,4   2,9
Industrie/delfstoffenwinning         2.380 2.570     190   8,0     4,3     -2,7        11,6   11,2   11,2
Nutsbedrijven                          380    390     10   2,6     8,5     -5,6         1,8     0,9   1,0
Bouwnijverheid                         900    720   -180 -20,0 -15,4      -13,8         3,2     4,6   5,6
Groothandel                          1.600 1.230    -370 -23,1 -11,9       -1,8         5,5     4,5   5,7
Detailhandel/autohandel              3.130 2.990    -140 -4,5      2,2      0,9        13,5   11,0   11,6
Vervoer, opslag & communicatie       1.320 1.770     450 34,1      1,4     -2,7         8,0     5,9   6,9
Horeca                                 980    920    -60 -6,1      4,8      0,8         4,1     4,4   4,4
Financiële instellingen                260    320     60 23,1     -4,5    -14,2         1,4     4,0   2,0
Zakelijke dienstverlening            2.060 1.860    -200 -9,7     14,1      2,1         8,4   13,4   13,6
Openbaar bestuur                     1.080 1.250     170 15,7     -8,3     -5,4         5,6     8,5   5,4
Onderwijs                            1.650 1.560     -90 -5,5     -1,1      1,0         7,0     5,4   7,0
Gezondheidszorg                      6.070 5.480    -590 -9,7     -0,6      0,6        24,7   19,6   18,5
Overige dienstverlening              1.060 1.030     -30 -2,8     -2,1      1,4         4,6     4,3   4,2
Totaal                              23.020 22.210   -810 -3,5     -0,5     -1,8       100,0  100,0 100,0
Bron: PWE, bewerking BCI




In de zorg, groothandel, zakelijke dienstverlening en bouw vielen de zwaarste klappen (fi-
guur 2.3). Lichtpuntjes waren de sectoren vervoer, opslag & communicatie (+450 banen,
34,1%) en industrie & delfstoffenwinning (+190 banen, 8,0%) die substantiële groei lieten
zien.

Figuur 2.3 Ontwikkeling werkgelegenheid naar sector in Zutphen 20102014




         Bron: PWE, bewerking BCI




Buck Consultants International                                                                          7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>De werkgelegenheidsstructuur van Zutphen laat zien dat de zorg verantwoordelijk is voor
een kwart van de arbeidsplaatsen. In vergelijking met de Stedendriehoek en provincie zijn
de sectoren vervoer, opslag & communicatie en detailhandel/autohandel oververtegen-
woordigd en de bouw en zakelijke dienstverlening in Zutphen ondervertegenwoordigd (fi-
guur 2.4).

Figuur 2.4 Procentuele verdeling werkgelegenheid naar sector Zutphen, Stedendriehoek, Gelderland 2014
            (n=22.210)




Bron: PWE, bewerking BCI


Zutphen beschikt over 12 organisaties met meer dan 200 werknemers. Veruit het grootste
deel van het lokale bedrijfsleven bestaat dus uit MKB bedrijven. De prominente rol van de
zorg in Zutphen komt tot uiting bij een blik op de top20 grootste werkgevers. Hierin bevin-
den zich vijf organisaties uit de gezondheids- en welzijnszorg. Daarnaast is de sector open-
baar bestuur ruim vertegenwoordigd in de lijst dankzij de aanwezigheid van de gemeentelij-
ke organisatie, de penitentiaire inrichting Achterhoek, de rechtbank en een afdeling van de
regiopolitie.


Tabel 2.3   Grootste werkgevers in Zutphen

Rang   Werkgever                                   Grootteklasse   Sector
1      Gelre Ziekenhuizen Lokatie Zutphen          800-999         Gezondheids- en welzijnszorg
2      GGNet                                       800-999         Gezondheids- en welzijnszorg
3      Delta Sociale Werkvoorziening               800-999         Industrie
4      Sandd Apeldoorn-ZP                          200-499         Vervoer en opslag
5      Stichting Sutfene Lokatie De Lunette        200-499         Gezondheids- en welzijnszorg
6      Gemeente Zutphen                            200-499         Openbaar bestuur
7      Aurubis Netherlands B.V.                    200-499         Industrie
8      PaperlinX B.V.                              200-499         Handel
9      P.I. Achterhoek Locatie Zutphen             200-499         Openbaar bestuur
10     Rechtbank Gelderland                        200-499         Openbaar bestuur
11     Liander                                     200-499         Energiebedrijven
12     Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek UA       200-499         Financiële instellingen
13     Albert Heijn                                100-199         Handel
14     Tactus Verslavingszorg                      100-199         Gezondheids- en welzijnszorg



Buck Consultants International                                                                          8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Rang Werkgever                                         Grootteklasse   Sector
15    Stichting Isendoorn College                      100-199         Onderwijs
16    Eijerkamp Zutphen B.V.                           100-199         Handel
17    N.S. Reizigers Standplaats Zutphen               100-199         Vervoer en opslag
18    Baudartius College                               100-199         Onderwijs
19    Regiopolitie N.O.G. Stafdistrict /team Zutphen   100-199         Openbaar bestuur
20    Sensire Thuiszorg                                100-199         Gezondheids- en welzijnszorg
Bron: PWE 2015, bewerking BCI



2.2      Bedrijvendynamiek

De gemeente Zutphen kent jaarlijks circa 325 starters (tabel 2.4). Dit aantal is tussen 2010
en 2012 (recentere cijfers zijn niet beschikbaar) stabiel gebleven terwijl het in de Steden-
driehoek en Gelderland is gegroeid. Als gevolg hiervan is Zutphen niet langer een gemeen-
te met relatief veel starters, maar ligt het aandeel starters in lijn met het provinciale gemid-
delde. Ten opzichte van de Stedendriehoek kent Zutphen relatief veel starters.

Tabel 2.4   Aantal starters Zutphen, Stedendriehoek en Gelderland 2010-2012

                                 Zutphen        Stedendriehoek            Gelderland
                           2010 2011 2012 2010 2011 2012           2010     2011     2012
Starters                     325    321  329 1.965 2.029 2.110 12.734 13.663 14.423
Vestigingen                3.400 3.560 3.650 22.540 23.430 24.120 147.070 152.970 157.440
Starters/1.000 vestigingen  95,6 90,2 90,1     87,2   86,6   87,5    86,6      89,3    91,6
Bron: KvK en PWE, bewerking BCI

Het valt op dat het aantal starters in de zorg in Zutphen tussen 2010 en 2012 fors is terug-
gelopen, terwijl deze groep in Gelderland juist groei liet zien (tabel 2.5). De sectoren zakelij-
ke dienstverlening en detailhandel/autohandel lieten in Zutphen een groeiend aantal star-
ters zien. Voor de zakelijke dienstverlening was deze groei lager dan het provinciale gemid-
delde, terwijl voor detailhandel/autohandel de groei hoger was.

Tabel 2.5   Starters naar sector

Sector                             2010    2012          Groei 2010-2012       Aandeel 2012
                                                     Zutphen      STD    GLD Zutphen STD      GLD
                                                   Abs.    %       %      %     %        %     %
Landbouw/visserij                      1       1       0     0,0 30,3     33,5    0,3     2,0   2,1
Industrie/delfstoffenwinning           6       7       1    16,7 -20,0    10,9    2,1     1,9   2,8
Nutsbedrijven                          2       0      -2 -100,0     0,0   46,2    0,0     0,2   0,1
Bouwnijverheid                        24      22      -2    -8,3 -15,3     4,3    6,7     6,5   9,0
Groothandel                           10      14       4    40,0 16,0     18,1    4,3     5,2   5,2
Detailhandel/autohandel               36      45       9    25,0    6,3    6,1   13,7    15,2  12,2
Vervoer, opslag & communicatie        26      32       6    23,1 13,0     21,7    9,7     8,7   8,3
Horeca                                 8      11       3    37,5 51,9     15,5    3,3     3,9   3,1
Financiële instellingen                3       0      -3 -100,0     0,0 -25,0     0,0     0,6   0,4
Zakelijke dienstverlening             75      83       8    10,7 15,3     20,3   25,2    27,9  27,8
Openbaar bestuur                       0       0       0     nb. -50,0     0,0    0,0     0,0   0,0
Onderwijs                             24      27       3    12,5 21,4     21,5    8,2     6,4   6,0
Gezondheidszorg                       64      43    -21    -32,8   -1,7    8,2   13,1    10,8  11,3
Overige dienstverlening               46      44      -2    -4,3   -4,3    5,6   13,4    10,6  11,6
Totaal                               325     329       4     1,2    7,4   13,3  100,0 100,0 100,0
Bron: KvK, bewerking BCI


Buck Consultants International                                                                        9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Een verklaring voor de daling van het relatieve aandeel starters in Zutphen vormt het ver-
schil in groei van het aantal starters in de zakelijke dienstverlening tussen de gemeente en
Gelderland. In Zutphen is het aantal starters in deze sector tussen 2010 en 2012 met 10,7%
toegenomen, terwijl deze groep in Gelderland met 21,5% is gegroeid. Aangezien circa een
kwart van de starters actief is in de zakelijke dienstverlening heeft Gelderland met deze
stijging haar achterstand ten opzichte van Zutphen wat betreft het aandeel starters ingelo-
pen.



2.3       Thematische SWOT’s en mogelijke acties

In zgn. SWOT worden de belangrijkste sterkten (‘Strengths’) en zwakten (‘Weaknesses’)
van de lokale economie samengevat, alsmede de kansen (‘Opportunities’) en bedreigingen
(‘Threats’). Vervolgens wordt een aantal mogelijke acties om de betreffende sector te stimu-
leren benoemd.


1         Economische structuur algemeen

    Economische structuur

    Sterkten                                          Zwakten
     Forse groei aantal vestigingen 2010-2014         Krimp werkgelegenheid periode 2010-
        (wel kleiner dan regio Stedendriehoek en         2014 (sterker dan regio Stedendriehoek
        Gelderland)                                      en Gelderland), m.n. in zorg en groothan-
     Werkgelegenheidsgroei in de industrie en           del
        vervoer, opslag & communicatie                 Economische structuur sterk bepaald door
     Sterke detailhandelssector (oververtegen-          zorgsector en daarmee zeer afhankelijk
        woordigd in economische structuur)               van overheidsbeleid
     Aanzienlijk aantal startende ondernemers,        Zakelijke dienstverlening beperkt verte-
        maar groei blijft achter bij Stedendriehoek      genwoordigd
        en Gelderland


    Kansen                                            Bedreigingen
     Stimuleren en benutten economisch poten-         Hoogwaardige banen bij justitiële en geli-
       tieel op het gebied van cleantech, toerisme       eerde instellingen die verloren gaan door
       & recreatie en zorg                               concentratie van rijksdiensten
     Doorgroei starters naar volwaardig MKB           Beperkte investeringsmiddelen bedrijfsle-
     Werk maken van kansrijke crossovers tus-           ven en overheid
       sen bijvoorbeeld zorg en toerisme & recrea-
       tie en daarnaast horeca en de agrarische
       sector (e.g. streekproducten in restaurants)


Mogelijke acties

     Stimulering en facilitering van startende ondernemers
      o Voortzetten en profileren van Centrum voor Jong Ondernemerschap (CVJO).




Buck Consultants International                                                                       10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>       o Regelmatige voorlichtingsbijeenkomsten (bijv. 2x/jaar) met CVJO, KvK, banken voor
         potentiële starters, waarin tips worden gegeven en bepaalde thema’s worden uitge-
         diept.
       o Organiseren van de jaarlijkse Startersdag in samenwerking met CVJO, KvK, inclu-
         sief succesverhalen van recente starters, bedrijfsbezoeken en voorlichting over do’s
         en dont’s.
       o In samenwerking met ondernemersverenigingen instellen van prijs voor Starter van
         het Jaar.
       o Met behulp van ondernemersavonden, webpagina gemeente en/of De Zutphense
         Koerier platform bieden aan starters om zich kort te presenteren (via standaard for-
         mat).
       o Analyse van bestemmingsplannen op onnodige beperkingen van werken aan huis.
       o Samen met marktpartijen bezien of vrijkomende gebouwen die zich daarvoor lenen,
         kunnen worden omgezet in bedrijfsverzamelgebouwen. Onder voorwaarde dat hier-
         voor belangstelling in de markt is.


2         Cleantech

    Cleantech

    Sterkten                                        Zwakten
     Regionale samenwerking binnen de Ste-          Beperkt aantal bedrijven binnen Zutphen
        dendriehoek                                    gespecialiseerd in cleantech
     De Mars biedt (milieu)ruimte voor zware        Gebrek aan samenwerking
        bedrijvigheid
     In het Cleantech Centrum is bedrijfsruimte-
        voor innovatieve cleantech bedrijven
     Brede industriële sector (11,6% WGH)

    Kansen                                          Bedreigingen
     Grote bedrijven/organisaties in de gemeen-     Koplopers in cleantech pluggen in op
       te als proeftuin voor slimme oplossingen        kennis van hoogwaardige kennisinstellin-
       vanuit het cleantech cluster                    gen (e.g. TUs in Delft, Eindhoven en En-
     Verkennen kansrijke crossovers cleantech,        schede/Twente) die niet in Zutphen ge-
       bijvoorbeeld met zorg                           vestigd zijn



Mogelijke acties

      Uitbouw Cleantech sector
       o Organiseren discussiebijeenkomsten met geïnteresseerde partijen om lokaal de
          mogelijkheden ten aanzien van de toepassing en ontwikkeling van cleantech tech-
          nieken te verkennen (Zutphen als testbed).
       o Met geïnteresseerde ondernemers verkennen van de mogelijkheden voor deelname
          aan bestaande of ontwikkeling van projecten in coproductie met Oost NV, kiEMT en
          Stedendriehoek Innoveert.
       o Samen met bedrijven en kennisinstellingen het Cleantech Centrum verder uitbou-
          wen.



Buck Consultants International                                                                    11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>3         Toerisme & Recreatie, inclusief Binnenstad

    Toerisme & Recreatie, inclusief Binnenstad

    Sterkten                                         Zwakten
     Aantrekkelijke ligging aan de IJssel gren-      Beperkte samenwerking
        zend aan nationale landschappen van           Bereikbaarheid over de weg matig (per-
        Graafschap/Achterhoek en de Veluwe              ceptie)
     Rust en ruimte biedt mogelijkheden voor         Levendigheid centrum op bepaalde mo-
        natuurgerichte recreatie                        menten beperkt
     Veel cultuurhistorisch erfgoed (honderden
        monumenten) in compacte binnenstad
     Economische betekenis detailhandel groot
     Actief binnenstadsmanagement
     Ontsluiting per spoor in alle windrichtingen
     Leegstand winkels Zutphen (7,7%) onder
        landelijk gemiddelde (9,2%).

    Kansen                                           Bedreigingen
     Opwaarderen en benutten cultuurhistori-         Schaalvergroting en e-commerce kunnen
       sche waarden                                     detailhandel binnenstad onder druk zetten
     Beter verbinden van de historische binnen-      Veroudering en leegstand kan de aan-
       stad en het omliggende natuurlijke land-         trekkelijkheid van de binnenstad onder
       schap (stad-land verbindingen)                   druk zetten
     Inspelen op nieuwe markten o.a. vergrijzing     Grote veranderingen in het landschap
       (in 2025 ca. 7 miljoen 50-plussers) en toe-      waardoor de landschapskwaliteit daalt
       nemende belangstelling voor natuur-, cul-      Beknellende regelgeving waardoor de
       tuur- en plattelandstoerisme                     flexibiliteit om in kunnen spelen op veran-
     Blurring binnen detailhandel (e.g. mode &         deringen in de marktvraag wordt beperkt
       horeca binnen één winkel) biedt kansen         Versnippering van inspanning en budget-
       voor nieuwe concepten                            ten
     Beter verbinden horeca en agrariërs biedt       Sterke concurrentie van andere regio’s
       kansen, denk aan streekproducten in res-
       taurants
     Status als Hanzestad beter vermarkten
       (eventueel in samenwerking met andere
       Hanzesteden)


Mogelijke acties

      Uitbouw Toerisme & Recreatie
       o Verruiming mogelijkheden B&B in gemeente (meer locaties en kamers).
       o Stimulering (inclusief enkele grootschalige) evenementen samen met ‘dragende’
           partijen.
       o Landgoederen in de regio stimuleren in samenhang met elkaar arrangementen aan
           te bieden (rondleidingen als onderdeel van grootschaliger route).
       o Bedienen zakelijke toerist: met lokale/regionale partners een programma zakelijk
           toerisme opstellen.
       o Sterker profileren Zutphen, bijvoorbeeld ‘Zutphen als Hanzestad’: verkennen van
           mogelijkheden – in samenwerking met andere Hanzesteden – ten aanzien van de
           ontwikkeling van Hanze-specifieke marketing.


Buck Consultants International                                                                    12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>       o    Uitbouwen van routestructuren: desgewenst met partners verder uitbouwen van
            routenetwerken voor verschillende doelgroepen (wandelaars, fietsers, mountainbi-
            kers, skaters) en/of diverse thema’s (cultuurroute, agrarische bedrijven route, etc.)
       o    Ontwikkelen van toeristisch-recreatieve bewegwijzering richting bedrij-
            ven/attracties.
       o    Verbinden binnenstad en landelijk gebied: routestructuren ontwikkelen voor wan-
            delaars en fietsers waarbij de combinatie wordt gezocht tussen de binnenstad en
            het landelijk gebied.
       o    Toepassing technologische innovaties in toeristisch product; denk bijvoorbeeld aan
            vernieuwende routes zoals apps en geluidswandelingen.
       o    Verkennen van de wenselijkheid en kansen ten aanzien van promotie van ´een
            dagje uit´ naar de Achterhoek en Veluwe, waaronder Zutphen.
       o    Optimalisering procedures/regelgeving en gemeentelijke dienstverlening: instellen
            gefocuste projectgroep om verbeteringsmogelijkheden te verkennen.

      Versterken Binnenstad
       o Marketing van streekproducten (al dan niet samen met buurgemeenten en-of de
           bredere regio) in samenwerking met agrariërs, restaurants en winkels.
       o Verdere uitwerking toeristische identiteit als Hanzestad.
       o Social Media campagne optuigen: gestage stroom van toeristische berichten (be-
           heerd door de sector).
       o Videofilm/blog ter promotie van de binnenstad (en wellicht bredere gemeente).
       o Analyse van bestemmingsplannen op onnodige beperkingen ten aanzien van inno-
           vatieve concepten (blurring horeca/mode/detailhandel) in de binnenstad.


4          Zorgeconomie

    Zorgeconomie

    Sterkten                                           Zwakten
     Omvangrijke sector met ca 5.500 arbeids-          Aanzienlijk verlies aan arbeidsplaatsen
        plaatsen en ruim 600 vestigingen                  afgelopen jaren
     Aard gevestigde gezondheidszorgorganisa-          Zutphen niet op de kaart met prominent
        ties divers: van ziekenhuis tot revalidatie-      zorgprofiel
        centrum tot geestelijke gezondheidszorg         Partijen in de medische en zorgsector
     Behoorlijke dynamiek in de sector (40-60            doen weinig aan netwerken en kennisuit-
        starters per jaar)                                wisseling

    Kansen                                             Bedreigingen
     Vergrijzing biedt kansen voor verdere ont-        Bezuinigingen vanuit het Rijk
       wikkeling van de zorgsector                      Op termijn (rond 2025-2030) wordt bevol-
     Sectorspecifieke startersondersteuning              kingskrimp verwacht waardoor een tekort
     MKB kan profiteren van commercialisering            aan arbeidspotentieel in (ver)zorgende
       van (onderdelen) van de zorg                       beroepen kan ontstaan
     Langer zelfstandig kunnen wonen (thuis of
       elders) biedt kansen voor nieuwe concep-
       ten rond o.a. begeleid wonen, servicewijken
       en extramurale zorgappartementen
     Zorg en recreatie is een groeimarkt. Denk



Buck Consultants International                                                                      13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>      bijvoorbeeld aan revalideren in het groen,
      verzorging op een boerderij en ook preven-
      tieve zorggerelateerde activiteiten, zoals
      wellness, fitness, e.d. in het groen
     Zorg wordt in toenemende mate op afstand
      van de zorgaanbieder georganiseerd.
      Technologie in de vorm van domotica (ook
      wel huisautomatisering genoemd) is hierbij
      essentieel. Dit kan bijvoorbeeld gaan om
      alarmering, camera observatie, dwaalde-
      tectie, locatiebepaling, alarmopvolging, e-
      health, beeldzorg, e.d.


Mogelijke acties

    Uitbouw Gezondheidseconomie
     o Versterking zorgsector en -profiel door het onderzoeken van de wenselijkheid van
         een Zorgplatform Zutphen . Functies:
                    Platform voor kennismaking
                    Gemeenschappelijke promotie
                    Knelpuntbepaling en oplossing (‘samen optrekken’)
                    Innovatie
     o Bezien of starters in de zorg gekoppeld kunnen worden aan grootschalige instellin-
         gen om win-win situaties te creëren.
     o Aansluiting zoeken met Health Valley ten aanzien van ontwikkeling en toepassing
         van innovatieve technieken in de zorgsector.
     o Organiseren van een discussiebijeenkomst tussen geïnteresseerde partijen in
         zorg, agribusiness en natuur- en landschapsbeheer om mogelijkheden van nieuwe
         combinaties Agro-Zorg-Natuur/Landschap te verkennen.
     o Organiseren van een discussiebijeenkomst tussen geïnteresseerde partijen in zorg
         en toerisme & recreatie om mogelijkheden van nieuwe combinaties te verkennen.
     o Organiseren van een discussiebijeenkomst tussen geïnteresseerde partijen in zorg
         en woningbouw (corporaties en ontwikkelaars) ten aanzien van nieuwe woon-zorg
         concepten en de toekomstvastheid van de woningvoorraad van Zutphen.
     o Organiseren discussiebijeenkomst met geïnteresseerde partijen uit de zorg – als
         grote energieverbruiker – en cleantech om lokaal de mogelijkheden ten aanzien
         van de toepassing en ontwikkeling van cleantech technieken in de zorg te verken-
         nen.
     o Zutphen op de kaart zetten bij private zorginstellingen.




Buck Consultants International                                                        14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 3                      Bedrijfsomgeving


3.1     Bedrijventerreinen

Zutphen beschikt over een viertal bedrijventerreinen: de Mars, de Stoven, Revelhorst (op-
gebouwd uit vier fasen) en Lage Weide in Warnsveld (figuur 3.1). Opgeteld is op deze ter-
reinen nog ca. 35 ha. beschikbaar voor uitgifte. Dit op een totale oppervlakte van 195 ha
netto bedrijventerrein. De bedrijventerreinen zijn als volgt gesitueerd.

Figuur 3.1 Bedrijventerreinen in Zutphen




Bron: IBIS, bewerking BCI



Op hoofdlijnen kunnen de terreinen kunnen als volgt worden gekarakteriseerd (figuur 3.2).

Figuur 3.2 Karakteristieken bedrijventerreinen Zutphen




Bron: IBIS, bestemmingsplannen en website Parkmanagement Zutphen, bewerking BCI


Buck Consultants International                                                          15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Bedrijventerrein De Mars ondergaat een ingrijpende herontwikkeling waarbij revitalisering
en het verbeteren van de bereikbaarheid hand in hand gaan. Zo is de rondweg N348 (incl.
brug over het Twentekanaal) aangelegd en zijn de onderdoorgangen Marstunnel en Kost-
verloren gerealiseerd. Daarnaast is een deel van de Mars getransformeerd naar een woon-
bestemming en ondergaat de stationsomgeving een upgrade (o.a. realisatie van een par-
keergarage). Het Rijk, de provincie Gelderland en de gemeente zijn de belangrijkste finan-
ciers van deze (her)ontwikkeling.

Op de Mars is ca. 19 hectare beschikbaar voor kleine en grotere bedrijven. Een deel van
het terrein – deelgebied Fort de Pol – biedt ruimte aan bedrijvigheid in zware milieucatego-
rieën. Deze locatie heeft een omvang van ruim 5 hectare en is gesitueerd aan de noordzijde
van de Mars aan het Twentekanaal, vlakbij de oprit naar de N348. Leegstand vormt een
belangrijk vraagstuk ten aanzien van de Mars. Verschillende bedrijfspanden hebben name-
lijk geen gebruiker waardoor op deze locaties een neerwaartse spiraal dreigt.

De Revelhorst is het jongste bedrijventerrein van Zutphen. Het terrein is gesitueerd aan de
zuidzijde van de stad in het zuidoostelijke ‘oksel’ van de (ongelijkvloerse) kruising tussen de
N348 en de N314. De doelgroep van de Revelhorst bestaat uit kleine en middelgrote bedrij-
ven. Op een deel van het terrein bestaat de mogelijkheid om een woning en een bedrijfs-
vestiging te combineren. De kavelgrootte op de Revelhorst varieert van 1.200-3.500 m2.

De Stoven is een bedrijventerrein in het noordwestelijke ‘oksel’ van de (ongelijkvloerse)
kruising tussen de N348 en de N314. Het terrein is volledig uitgegeven en huisvest met
name bedrijven in de dienstverlening en autodealers.

Bedrijventerrein Lage Weide is een klein, gemengd terrein van één hectare en is eveneens
volledig uitgegeven.

Afgelopen jaar zijn de ondernemersverenigingen van De Mars en Revelhorst/De Stoven
gebundeld tot één vereniging.


3.2     Overige werklocaties

Een belangrijk deel van de economische dynamiek vindt plaats buiten traditionele werkloca-
ties als bedrijventerreinen en kantoren, maar in het buitengebied en woonkernen.

Ten aanzien van het buitengebied streeft de gemeente Zutphen naar een economisch
sterk landelijk gebied waarin het prettig wonen is en waar genoten kan worden van natuur-
lijke en landschappelijke kwaliteiten. Hierbinnen is ruimte voor creatieve initiatieven en
nieuwe (economische) ontwikkelingen. Agrarisch bedrijvigheid wordt - binnen randvoor-
waarden - de mogelijkheid geboden zich verder te ontwikkelen, zowel qua schaalvergroting
als verbreding van activiteiten. Daarnaast wordt niet-agrarische bedrijvigheid gefaciliteerd
omdat het kansen biedt voor de plattelandseconomie, de leefbaarheid en de landschappe-
lijke kwaliteit van vrijgekomen erven. Algemeen uitgangspunt is dat deze functies mogelijk
zijn in bestaande bebouwing omdat verstening van het buitengebied onwenselijk is. Tot slot
is er ruimte voor initiatieven die het recreatieve aanbod van het landelijk gebied van Zut-
phen te vergroten en versterken.

Buck Consultants International                                                              16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Qua werken aan huis geeft de gemeente ruimte aan beroepsuitoefening in woningen van-
wege de positieve effecten op de werkgelegenheid en het (terug)brengen van levendigheid
in de woonwijk. Daarnaast dragen maatschappelijk ontwikkelingen zoals het in het toene-
mende mate combineren van werk en zorgtaken en het doorzetten van ´het nieuwe werken´
(telewerken) bij aan de stijgende vraag naar mogelijkheden voor werken aan huis.



3.3     Bereikbaarheid

De ontsluiting van Zutphen via snelwegen vindt plaats via de A50, de A1 en A348 (zie figuur
3.3). Zutphen is niet direct ontsloten via deze rijkswegen en de provinciale wegen N345
(richting A50) en de N348 (richting A1) verzorgen de verbinding tussen Zutphen en de be-
langrijke (inter)nationale Noord-Zuid (A50) en Oost-West (A1) verbindingen. Op zich zijn de
verbindingen de afgelopen jaren sterk verbeterd, maar leeft bij veel buitenstaanders nog de
perceptie dat Zutphen slecht bereikbaar is.

Wat betreft de ontsluiting van Zutphen over het water beschikt bedrijventerrein de Mars
over een laad‐ en loswal en is in het nabijgelegen Doesburg – op 20 á 25 km van Zutphen –
een containerterminal in ontwikkeling die Rotra zal exploiteren.

Qua openbaar vervoer beschikt Zutphen over een IC-halte op de landelijke lijn Zwolle –
Roosendaal (incl. Deventer, Arnhem en Nijmegen). Daarnaast fungeert station Zutphen als
halte voor regionale spoorlijnen van en naar Apeldoorn, Winterswijk en Hengelo. Tot slot
speelt ook het busvervoer een belangrijke rol in de ontsluiting van Zutphen, onder andere
richting kleine kernen binnen de regio.

Figuur 3.3   Regionale ontsluiting Zutphen via weg, water en spoor




                 Bron: BCI




Buck Consultants International                                                          17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>3.4     Thematische SWOT en mogelijke acties

 Bedrijfsomgeving

 Sterkten                                         Zwakten
  Voldoende aanbod van bedrijventerreinen         Nauwelijks gronduitgiftes van bedrijven-
  Kavels met hoge milieucategorieën (tot 5)         terrein de afgelopen jaren
     beschikbaar                                   Werklocaties niet direct aan snelwegen
  Ontsluiting per spoor in alle windrichtingen      gesitueerd
  Stimuleren en faciliteren van startende         Leegstand diverse panden op de Mars
     ondernemers in bedrijfsverzamelgebouwen
     (Centrum voor Jong Ondernemerschap
     (CVJO))

 Kansen                                           Bedreigingen
  Meer gebruik van de laad‐ en loswal op          Veroudering van en leegstand op bedrij-
    bedrijventerrein De Mars door het brede          venterreinen kan leiden tot een negatieve
    bedrijfsleven in Zutphen                         spiraal
  Vereniging Parkmanagement Zutphen be-           Blurring van activiteiten op bedrijventer-
    nutten om volwassen parkmanagement te            reinen waardoor oorspronkelijk inrich-
    organiseren                                      tingsprincipe aan kracht verliest
  Kansen energietransitie en andere vormen        Beperkt financiële middelen voor vitalise-
    van verduurzaming                                ring verouderde terreinen
                                                   Vrijkomende agrarische gebouwen vragen
                                                     om een oplossing
                                                   Perceptie dat bereikbaarheid over de weg
                                                     matig


Mogelijke acties

     Aantrekkelijke bedrijfsomgeving
       Regelmatig overleg met geïnteresseerde bedrijven per terrein (bijvoorbeeld in de
          vorm van een ontbijtsessie met de wethouder) om uitbreidingsbehoefte in beeld te
          brengen, gezamenlijk te zoeken naar oplossingen voor knelpunten (o.a. bereik-
          baarheid, parkeren, veiligheid, kwaliteit, etc.) en mogelijkheden voor uitbouw van
          gezamenlijke faciliteiten en beheer na te gaan.
       Werk maken van sterkere regionale positionering van de Mars als regionaal bedrij-
          venterrein met ruimte voor ook bedrijven in zwaardere milieucategorieën (categorie
          4 en 5).
       Offensief om leegstand op de Mars tegen te gaan.
       In samenwerking met partners (bijvoorbeeld ondernemersnetwerken en make-
          laars) een onderzoek uitvoeren naar de ruimtevraag onder bedrijven in belangrijke
          ketens (toeleveranciers, afnemers) om deze eventueel te kunnen faciliteren op de
          Mars.
       Samen optrekken met het huidige bedrijfsleven in Zutphen om ketenpartners (e.g.
          toeleveranciers, afnemers/klanten en dienstverleners) te interesseren voor vesti-
          ging in Zutphen.
       Verkennen mogelijkheden om de laad- en loswal op De Mars beter te benutten
          door het brede bedrijfsleven.
       Actief bezien of vrijkomende gebouwen (o.a. in aanloopstraten en buitengebied)
          kunnen worden benut als bedrijfsruimte voor niet-hinderlijke activiteiten.

Buck Consultants International                                                                 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 4                      Arbeidsmarkt en onderwijs


4.1     Bevolkingsopbouw

De gemeente Zutphen heeft begin 2015 in totaal 46.849 inwoners. De bevolkingsopbouw
van de gemeente laat een knik zien in de bevolkingsgroep in de leeftijd 15-39 (figuur 4.1).
Dit is de groep die naar grotere steden trekt voor opleiding/studie en werk.

Figuur 4.1 Bevolkingsopbouw in Zutphen (links) en Gelderland (rechts)




Bron: CBS / Bewerking Bureau Economisch Onderzoek Provincie Gelderland 2015, bewerking BCI



Recent heeft het PBL (2015) geconstateerd dat deze groep jonge stedelijke huishoudens –
die voorheen na enige tijd verhuisde naar het suburbane ommeland – in toenemende mate
in de stad blijft wonen na opleiding en eerste baan (figuur 4.2). Mede hierdoor is het aan-
deel inwoners tot 40 jaar in Zutphen (44%) iets lager dan het Gelderse gemiddelde (46%).

Figuur 4.2 Jonge huishoudens blijven in toenemende mate in de stad wonen




Bron: PBL 2015




Buck Consultants International                                                               19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>De grijze druk is een demografisch begrip voor de verhouding tussen het aantal personen
van 65 jaar of ouder in verhouding tot het aantal personen van 20 tot 65 jaar (de zoge-
naamde 'productieve leeftijdsgroep') in een gemeente/regio. Dit cijfer geeft inzicht in de ver-
houding van de ouderen tot het werkende deel van de bevolking. Op deze indicator scoort
Zutphen in lijn met het Gelderse gemiddelde en beter dan de Stedendriehoek (tabel 4.1).

Tabel 4.1   Grijze druk (aantal 65+ers per 100 personen tussen 20-65 jaar)

               Grijze druk
Zutphen                  32
Stedendriehoek           36
Gelderland               32
Bron: CBS / Bewerking Bureau Economisch Onderzoek Provincie Gelderland 2015, bewerking BCI



De groene druk is het aantal personen tot 20 jaar in verhouding tot het aantal personen van
20 tot 65 jaar in een gemeente/regio. Deze indicator geeft inzicht in de verhouding van de
jeugd tot het werkende deel van de bevolking. Op dit vlak scoort Zutphen in lijn met de Ste-
dendriehoek en Gelderland.

Tabel 4.2   Groene druk (aantal personen tussen 0-20 jaar per 100 personen in tussen 20-65 jaar)

               Groene druk
Zutphen                   40
Stedendriehoek            39
Gelderland                40
Bron: CBS / Bewerking Bureau Economisch Onderzoek Provincie Gelderland 2015, bewerking BCI



Bevolkingsprognoses laten zien dat de bevolking van Zutphen het dalende groeipad van de
Stedendriehoek volgt en niet het stijgende groeipad van Gelderland. Hiermee is de progno-
se voor de gemeente in lijn met de prognose voor Apeldoorn (2015-2035: -2.600, -2%). De
groei op provinciaal niveau komt grotendeels voort uit de bevolkingstoename in de grote
steden Arnhem (+21.500, 14%) en Nijmegen (+12.000, 7%) en groeikernen Ede (+13.100,
12%), Barneveld (+8.300, 12%) en Nijkerk (+6.000, 15%).

                                 2
Tabel 4.3   Bevolkingsprognose

                                 2015        2020         2025      2030       2035
Zutphen                     Abs.     47.757       48.150     47.896    47.356       46.898
                Index (2015=100)        100          101        100        99           98
Stedendriehoek              Abs.    314.921      314.541    313.253   311.136     308.874
                Index (2015=100)        100          100         99        99           98
Gelderland                  Abs. 2.025.734 2.043.386 2.056.802 2.065.982 2.068.551
                Index (2015=100)        100          101        102       102          102
Bron: CBS 2011; 2015-2035 Provincie Gelderland / Primos prognose ABF Research Delft, bewerking BCI




2
    Basisdata voor de bevolkingsprognoses stammen uit 2011 waardoor de waarden voor 2015 niet overeen-
    komen met de data met peiljaar 2015.


Buck Consultants International                                                                       20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>4.2     Beroepsbevolking

De volgende figuur geeft een overzicht van de kenmerken van de beroepsbevolking (uit-
gaande van personen tussen 15 t/m 74 jaar) van Zutphen. Voor de beroepsbevolking han-
teert het CBS op gemeenteniveau alleen op duizendtallen afgeronde cijfers, die niet altijd
goed optellen.

Figuur 4.3 Overzicht beroepsbevolking* Zutphen




Bron: CBS diverse jaren, bewerking BCI

Noot *: Het CBS baseert cijfers t.a.v. de omvang van de beroepsbevolking op steekproefonderzoek (Enquête
Beroepsbevolking, EBB) en rondt deze af op duizendtallen. In de praktijk zijn er wel degelijk hoger opgeleide
werklozen resp. werklozen van 15-25 jaar, maar het aantal is in deze bron naar beneden toe (in dit geval naar 0)
afgerond (zie paragraaf 4.4 voor aanvullende cijfers).



Buck Consultants International                                                                               21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>De potentiële beroepsbevolking van Zutphen omvat ruim 35.000 personen (peiljaar 2015).
De werkelijke omvang van de beroepsbevolking in de gemeente bedraagt 24.000 personen
(peiljaar 2014). Tussen 2010 en 2014 is de beroepsbevolking van Zutphen stabiel gebleven
rond 24.000 personen. Deze ontwikkeling komt grotendeels overeen met de regio en Gel-
derland waar de beroepsbevolking licht groeide (tabel 4.4).

Tabel 4.4   Omvang beroepsbevolking 2010-2014 (15-74 jaar)

                                         2010        2011        2012        2013        2014
Zutphen                    Abs.         24.000      24.000      24.000      25.000      24.000
               Index (2010=100)            100         100         100         104         100
Stedendriehoek             Abs.        159.000     159.000     161.000     163.000     161.000
               Index (2010=100)            100         100         101         103         101
Gelderland                 Abs.      1.049.000   1.047.000   1.058.000   1.073.000   1.064.000
               Index (2010=100)            100         100         101         102         101
Bron: CBS, bewerking BCI



Gekeken naar de opbouw naar leeftijd van de beroepsbevolking Zutphen kan gesteld wor-
den dat de gemeente een relatief oude beroepsbevolking heeft in vergelijking met Gelder-
land en Nederland (tabel 4.5).

Tabel 4.5   Beroepsbevolking (15-74 jaar) naar leeftijd

                 Zutphen       Gelderland               Nederland
               Abs.     %     Abs.       %             Abs.      %
15-24 jaar      3.000   12,5  169.000    15,9        1.378.000    15,5
25-44 jaar    10.000    41,7  427.000    40,1        3.739.000    42,1
45-74 jaar    11.000    45,8  469.000    44,1        3.758.000    42,3
Totaal        24.000 100,0 1.064.000 100,0           8.874.000     100
Bron: CBS 2014, bewerking BCI



Voor het opleidingsniveau van de beroepsbevolking wordt een indeling gehanteerd in vier
categorieën: laag, middelbaar en hoog opgeleid en daarnaast een categorie voor personen
wiens opleidingsniveau onbekend is. Een blik op deze cijfers leert dat Zutphen een relatief
hoogopgeleide beroepsbevolking heeft ten opzichte van zowel de Stedendriehoek als Gel-
derland (tabel 4.6).

Tabel 4.6   Beroepsbevolking (15-74) naar opleidingsniveau

                 Zutphen      Stedendriehoek          Gelderland
               Abs.     %      Abs.      %           Abs.       %
Laag            5.000   20,8   36.000    22,4        244.000    22,9
Middelbaar    10.000    41,7   71.000    44,1        458.000    43,0
Hoog            9.000   37,5   54.000    33,5        354.000    33,3
Onbekend            -    Nb.        0     0,0          9.000     0,8
Totaal        24.000 100,0 161.000 100,0           1.064.000 100,0
Bron: CBS 2014, bewerking BCI

Voor het bepalen van de pendel van en naar een gemeente hanteert het CBS een andere
benadering. Deze resulteert erin dat de omvang van de werkzame beroepsbevolking en het


Buck Consultants International                                                                   22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>aantal banen niet overeenkomt met de bovenstaande cijfers. Vanuit de pendelgegevens
(CBS, 2013) kan worden geconstateerd dat Zutphen een regionale werkgelegenheidsfunc-
tie vervult. Het aantal banen in de gemeente is groter dan de werkzame beroepsbevolking
wat resulteert in een pendeloverschot waarbij er meer werkenden de gemeente binnen ko-
men dan de gemeente verlaten. Vanuit Zutphen vindt veel uitgaande pendel plaats richting
grotere plaatsen als Apeldoorn, Deventer en ook Arnhem terwijl de inkomende pendel
voornamelijk afkomstig is uit nabijgelegen gemeenten als Lochem, Brockhorst, Brummen
en Berkelland, alsmede Deventer (figuur 4.4).

Figuur 4.4 Pendelrelaties Zutphen




Bron: CBS 2013, bewerking BCI



4.3      Arbeidsparticipatie

Arbeidsparticipatie kan zowel bruto als netto termen worden beschreven. De bruto arbeids-
participatie betreft het aandeel van de werkzame en niet-werkzame beroepsbevolking in de
potentiële beroepsbevolking. De netto arbeidsparticipatie is een maat voor het aandeel van
de werkzame beroepsbevolking in de potentiële beroepsbevolking.

De bruto-arbeidsparticipatie in Zutphen is lager dan in Gelderland en in Nederland. Wat
betreft de netto-arbeidsparticipatie is het verschil tussen Zutphen en het provinciale en nati-
onale schaalniveau groter, deze loopt op tot wel anderhalf tot ruim twee procent.

Tabel 4.7   Arbeidsparticipatie totaal (%), beroepsbevolking 15-74 jaar

                            Zutphen Gelderland Nederland
Bruto arbeidsparticipatie       69,4       70,4      70,1
Netto arbeidsparticipatie       63,3       65,5      64,9
Bron: CBS 2014



Wanneer wordt ingezoomd op het verschil in mannen en vrouwen qua arbeidsparticipatie
blijkt de arbeidsparticipatie van beide geslachten in Zutphen achter te lopen ten opzichte
van Gelderland en Nederland (tabel 4.8). Het valt op dat het verschil in arbeidsparticipatie
tussen Zutphen en Gelderland vergelijkbaar is voor mannen en vrouwen. Ten opzichte van


Buck Consultants International                                                              23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Nederland loopt de arbeidsparticipatie van mannen in Zutphen meer uit de pas dan de ar-
beidsparticipatie van vrouwen.

Tabel 4.8   Arbeidsparticipatie naar geslacht, beroepsbevolking 15-74 jaar

                                       Zutphen         Gelderland                 Nederland
                                          %       %     ∆ Zutphen-GLD        %    ∆ Zutphen-NLD
Bruto arbeidsparticipatie Mannen           74,7   75,7             -1,0      75,5            -0,8
                          Vrouwen          64,2   65,2             -1,0      64,6            -0,4
                          Totaal           69,4   70,4             -1,0      70,1            -0,7
Netto arbeidsparticipatie Mannen           68,4   70,5             -2,1      70,1            -1,7
                          Vrouwen          58,3   60,5             -2,2      59,6            -1,3
                          Totaal           63,3   65,5             -2,2      64,9            -1,6
Bron: CBS 2014, bewerking BCI



Een blik op de arbeidsparticipatie naar leeftijdscategorie in Zutphen leert dat voornamelijk
de arbeidsparticipatie van jongeren (zowel bruto als netto) achterblijft bij hun leeftijdsgeno-
ten in Gelderland en Nederland (tabel 4.9). Het verschil in arbeidsparticipatie tussen de
gemeente en het provinciale en nationale niveau is het kleinst voor de oudste leeftijdsgroep
(45-75 jaar).

Tabel 4.9   Arbeidsparticipatie naar leeftijd, beroepsbevolking 15-74 jaar

                                       Zutphen                              Gelderland Nederland
                                       %        ∆ t.o.v. GLD ∆ t.o.v. NLD %              %
Bruto arbeidsparticipatie 15-25 jaar       65,4           -2,7         -2,0         68,1     67,4
                          25-45 jaar       88,3           -1,0          0,1         89,3     88,2
                          45-75 jaar       59,5           -0,2          0,6         59,7     58,9
                          Totaal           69,4           -1,0         -0,7         70,4     70,1
Netto arbeidsparticipatie 15-25 jaar       56,6           -4,1         -2,2         60,7     58,8
                          25-45 jaar       81,8           -2,3         -0,8         84,1     82,6
                          45-75 jaar       54,4           -1,3         -0,6         55,7     55,0
                          Totaal           63,3           -2,2         -1,6         65,5     64,9
Bron: CBS 2014, bewerking BCI



Wat betreft de arbeidsparticipatie naar herkomst blijkt dat bruto-arbeidsparticipatie van au-
tochtonen achterloopt in Zutphen ten opzichte van zowel Gelderland als Nederland. Wat
betreft personen van allochtone herkomst is een gemengd beeld zichtbaar. Ten opzichte
van Gelderland scoort Zutphen goed qua bruto-arbeidsparticipatie maar ten opzichte van
Nederland juist niet. Een blik op de netto-arbeidsparticipatie in Zutphen leert dat de ge-
meente slechter scoort dan zowel Gelderland als Nederland.




Buck Consultants International                                                                      24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Tabel 4.10 Arbeidsparticipatie naar herkomst, beroepsbevolking 15-74 jaar

                                          Zutphen                           Gelderland Nederland
                                          %     ∆ t.o.v. GLD ∆ t.o.v. NLD %              %
Bruto arbeidsparticipatie Autochtoon       70,0           -1,3         -0,8         71,3     70,8
                          Allochtoon       65,9            0,6         -1,3         65,3     67,2
                          Westerse         66,6           -0,1         -1,9         66,7     68,5
                          allochtoon
                          Niet-westerse    64,9          1,5         -1,2           63,4    66,1
                          allochtoon
                          Totaal           69,4         -1,0         -0,7           70,4    70,1
Netto arbeidsparticipatie Autochtoon       64,5         -2,4         -2,0           66,9    66,5
                          Allochtoon       56,8         -0,4         -1,9           57,2    58,7
                          Westerse         60,3         -0,5         -2,3           60,8    62,6
                          allochtoon
                          Niet-westerse    52,0         -0,7         -3,2           52,7    55,2
                          allochtoon
                          Totaal           63,3         -2,2         -1,6           65,5    64,9
Bron: CBS 2014, bewerking BCI



Een blik op de arbeidsparticipatie naar opleidingsniveau leert dat met name de arbeidspar-
ticipatie van laagopgeleiden in Zutphen achterloopt. Wat betreft de bruto-arbeidsparticipatie
gaat dit om een verschil van -3,5 (t.o.v. Gelderland) en -2,3 procent (t.o.v. Nederland). De
netto-arbeidsparticipatie van deze groep ligt 5,0 en 3,4 procent lager dan respectievelijk het
Gelderse en Nederlandse gemiddelde.

Tabel 4.11 Arbeidsparticipatie naar opleidingsniveau, beroepsbevolking 15-74 jaar

                                          Zutphen                           Gelderland Nederland
                                          %     ∆ t.o.v. GLD ∆ t.o.v. NLD %              %
Bruto arbeidsparticipatie Laag             49,9           -3,5         -2,3         53,4     52,2
                          Middelbaar       73,7           -1,0         -0,7         74,7     74,4
                          Hoog             81,1           -2,0         -2,7         83,1     83,8
                          Totaal           69,4           -1,0         -0,7         70,4     70,1
Netto arbeidsparticipatie Laag             42,5           -5,0         -3,4         47,5     45,9
                          Middelbaar       66,5           -2,8         -2,3         69,3     68,8
                          Hoog             77,5           -2,4         -2,9         79,9     80,4
                          Totaal           63,3           -2,2         -1,6         65,5     64,9
Bron: CBS 2014, bewerking BCI



4.4      Niet-werkende werkzoekenden

In Zutphen staan 3.768 niet-werkende werkzoekenden ingeschreven (UWV, 2015). Deze
groep heeft de volgende kenmerken.




Buck Consultants International                                                                      25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Figuur 4.5 Overzicht NWW-ers in Zutphen




Bron: UWV 2015, bewerking BCI



De verhouding man-vrouw is praktisch fifty-fifty. Een nadere blik op de beroepsklasse van
de geregistreerde NWW-ers leert dat zij voornamelijk een achtergrond hebben in elementai-
re (24,2%), lagere (30,8%) en middelbare (28,7%) beroepen. Dit sluit aan op het oplei-
dingsniveau van NWW-ers; het grootste deel heeft een Mbo-opleiding (39%) afgerond en
daarnaast heeft een substantieel deel het basisonderwijs (22,1%) als hoogst afgeronde
opleiding. Wanneer een onderverdeling naar leeftijdscategorie wordt gemaakt blijkt dat ruim
de helft van de NWW-ers tussen de 27-50 is (50,5%). Daarnaast is het aandeel 50+ers
substantieel (40,6%). De werkloosheidsduur van de NWW-ers is in ruim de helft van de
gevallen langer dan twee jaar. Iets minder dan een vijfde is 0-6 maanden geregistreerd als
NWW-er.



4.5     Sociale verzekeringen

I       WAO

In Zutphen hebben 1.284 personen een WAO-uitkering. Deze groep heeft de volgende
kenmerken.




Buck Consultants International                                                          26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Figuur 4.6 Overzicht WAO in Zutphen




Bron: UWV 2014, bewerking BCI


Naar verhouding hebben iets meer vrouwen dan mannen een WAO-uitkering. Zo’n drie-
kwart van de WAO-ers in de gemeente is volledig arbeidsongeschikt en een kwart is deels
arbeidsongeschikt. Qua leeftijd is de categorie 55-64 jaar dominant.


II      WIA

De groep personen met een WIA-uitkering in Zutphen omvat 687 personen. Hiervan is ruim
de helft vrouw. Circa 70% heeft een Werkhervattingsregeling Gedeeltelijk Arbeidsgeschik-
ten (WGA) uitkering en iets meer dan een kwart heeft een Inkomensvoorziening Volledig
Arbeidsongeschikten (IVA) uitkering. Het merendeel valt in de leeftijdscategorie 55-64 jaar
(39,2%).

Figuur 4.7 Overzicht WIA in Zutphen




Bron: UWV 2014, bewerking BCI



Buck Consultants International                                                          27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>III     WAJONG

In Zutphen ontvangen 1.209 personen een WAJONG-uitkering. Qua geslacht hebben man-
nen hierin het grootste aandeel (56,3%). Zo’n driekwart van de is volledig arbeidsongeschikt
en een kwart is deels arbeidsongeschikt.

Figuur 4.8 Overzicht WAJONG in Zutphen




Bron: UWV 2014, bewerking BCI



IV      WW

Zutphen kent 1.485 personen met een WW-uitkering. Vrouwen (52,5%) hebben hierin een
iets groter aandeel in dan mannen (47,5%). Het grootste deel van de WW-ers valt in de
oudere leeftijdscategorieën. Oorzaak is dat deze groep meer arbeidsverleden heeft opge-
bouwd, waardoor men vaker in aanmerking komt voor een WW-uitkering. Bovendien duurt
de WW-uitkering langer voor ouderen. Wat betreft de beëindigde uitkeringen is dit in de
helft van de gevallen het volg van werkhervatting. In circa een derde van de gevallen is
sprake van het bereiken van de maximale uitkeringsduur. Het merendeel van de uittreders
heeft een uitkeringsduur van maximaal een half jaar (54,9%).




Buck Consultants International                                                           28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Figuur 4.9 Overzicht WW in Zutphen




Bron: UWV 2014, bewerking BCI



4.6     Onderwijsaanbod

Zutphen beschikt over 19 basisscholen en vijf scholen voor voortgezet onderwijs (van prak-
tijkonderwijs tot gymnasium).

Het Stedelijk Vakcollege in Zutphen biedt VMBO-opleidingen rond de thema’s:

   Bouw, wonen, interieur
   Media, vormgeving en ICT
   Economie en ondernemen
   Horeca, Bakkerij en Recreatie
   Mobiliteit en transport
   Zorg & Welzijn

Aventus is het middelbaar beroepsonderwijs (ROC) in de Stedendriehoek Apeldoorn, De-
venter en Zutphen. De onderwijsinstelling biedt circa 200 opleidingen en heeft ongeveer
10.700 studenten en cursisten en 1.000 medewerkers. De hoofdlocatie in Zutphen is geves-
tigd in de directe omgeving van het station. Op deze vestiging worden opleidingen aange-
boden rond de thema’s Economie & Handel en Gezondheid & Welzijn. Daarnaast beschikt
Aventus over een tweede vestiging in Zutphen onder de naam ´SchildersCool´. Hier is
plaats voor schilders- en stukadoorsopleidingen.




Buck Consultants International                                                         29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Zutphen beschikt niet over instellingen voor het hoger onderwijs. Binnen de Stedendriehoek
beschikt Saxion (HBO) over vestigingen in Deventer en Apeldoorn. Op wat grotere afstand
zijn in onder meer Arnhem, Amersfoort, Enschede en Zwolle ook opleidingen op Hbo-
niveau te volgen. De meest nabijgelegen universiteiten bevinden zich in Utrecht, Wagenin-
gen, Nijmegen en Enschede.

De Stichting Zutphen Ambachtsstad werkt aan het vergroten van de instroom van jongeren
die kiezen voor een loopbaan in ambacht en techniek. Hiertoe wordt de samenwerking ge-
zocht tussen overheid, onderwijs en bedrijfsleven.


4.6      Thematische SWOT en mogelijke acties

    Arbeidsmarkt & onderwijs

    Sterkten                                       Zwakten
     Relatief hoogopgeleide beroepsbevolking       Relatief lage arbeidsparticipatie
     Werkgelegenheidsfunctie voor de regio         Beroepsbevolking is relatief oud
     Aanwezigheid ROC met opleidingen rond         Jongeren c.q. studenten migreren naar
        de thema’s Economie & Handel en Ge-           steden met hoger onderwijs instellingen
        zondheid & Welzijn                          Arbeidsmarkt ICT-werknemers is krap
                                                    Uitstroom zorginstellingen en penitentiaire
                                                      inrichting vereist aandacht

    Kansen                                         Bedreigingen
     Stimuleren participatie niet-werkenden en     Krimp beroepsbevolking levert knelpunten
       aansluiting arbeidsmarkt-onderwijs (af-        op voor het bedrijfsleven ten aanzien van
       stemming EZ en Sociaal domein)                 het vinden van voldoende geschikt perso-
     Dankzij de Participatiewet (als vervanger       neel
       WWB, Wajong en Wsw) heeft de gemeente        De invoering van de Participatiewet heeft
       sinds januari 2015 bevoegdheden rond ar-       forse financiële consequenties, mede
       beidsmarktbeleid voor personen die onder-      door teruggang in financiële middelen
       steuning nodig hebben                        Hoger opgeleiden blijven in toenemende
     Versterken samenwerking bedrijfsleven en        mate in steden wonen (waar zij ook heb-
       onderwijs                                      ben gestudeerd/hun eerste job vinden).
     Social return als onderdeel gemeentelijk
       aanbestedingsbeleid
     Taskforce Werk als aanjager arbeidsmarkt


Mogelijke acties

     Betere aansluiting vraag & aanbod arbeidsmarkt
      o Zicht op de situatie: organiseren van rondetafelgesprekken ondernemers, onder-
          wijs en uitvoeringsorganisaties arbeidsmarkt gericht op huidige en toekomstige te-
          korten, o.a. talent in techniek en zorg, en verkrijgen van een indicatie van behoef-
          te/vaardigheden (wat vraagt het bedrijfsleven en wat kan het onderwijs leveren?).
      o Meer onderling personeel uitwisselen, bijvoorbeeld via een portal.
      o Versterken betrokkenheid bedrijfsleven bij opleidingen (o.a. voorlichting, gastles-
          sen, stages, excursies etc.).
      o Vergroten bekendheid Het Plein bij bedrijven uit gemeente, gericht op enerzijds het
          ondersteunen van lokale werkgevers bij de zoektocht naar personeel en anderzijds

Buck Consultants International                                                                 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>          het inschakelen van niet-werkenden, zoals werkzoekenden, gedeeltelijk arbeids-
          ongeschikten en bijstandsgerechtigden.
     o    Benutten regionaal werkbedrijf ‘Stedenvierkant' om mensen met een arbeidsbe-
          perking en mensen met een uitkering naar een baan bij een (regionale) werkgever
          te begeleiden.
     o    Inzetten op vergroting van het aantal vakmensen in techniek en ICT, onder meer in
          het kader van Techniekpact regio Stedendriehoek 2014 – 2016.
     o    Promotie en uitbouw van Zutphen als creatieve Ambachtsstad.
     o    Social Return als onderdeel van het gemeentelijk aanbestedingsbeleid en inbren-
          gen in overleg met lokale werkgevers.
     o    Convenant of stimuleringsprogramma dat de gemeente en ieder groter bedrijf of
          combinatie van enkele kleine bedrijven jaarlijks één leerbaan ter beschikking stel-
          len.




Buck Consultants International                                                            31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 5                      Woon- en leefklimaat


5.1     Stad met twee gezichten

Zutphen is een aantrekkelijke woongemeente, met een fraaie binnenstad en goed voorzie-
ningenniveau. Tegelijkertijd kent de stad de nodige sociale problemen, met een aanzienlijk
aantal uitkeringsgerechtigden (zie vorige hoofdstuk) en een relatief laag gemiddeld inko-
men.

Zutphen is gesitueerd aan de IJssel waardoor zij in het verleden deel uit kon maken van de
Hanze, het netwerk van handelssteden dat zich uitstrekte over België, Nederland, Duits-
land, Polen, de Baltische Staten en Noorwegen. Dit waren tijden van voorspoed die er me-
de aan hebben bijgedragen dat Zutphen over een aantrekkelijke historische binnenstad
beschikt.

Figuur 5.1 Impressie woon- en leefklimaat Zutphen




Bron: diversen



Gelegen aan de IJssel tussen de Veluwe en de Achterhoek is Zutphen een kleinschalige
stad in een aantrekkelijke landelijke omgeving. Ook in de directe nabijheid van de gemeen-
te liggen de nodige recreatiegebieden, zoals landgoederen Hackfort en ’t Waliën en natuur-
gebied de Empese & Tondense Heide.



Buck Consultants International                                                         32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Het gemiddeld besteedbaar inkomen per huishouden in Zutphen (€31.700) ligt onder het
Gelderse (€33.800) en Nederlandse (€33.600) gemiddelde. Hetzelfde geldt voor de medi-
aan van het besteedbaar inkomen (midden tussen bovenstaande en onderste 50%); ook
deze is in Zutphen (€27.900) lager dan in Gelderland (€29.500) en Nederland (€28.700).

Tabel 5.1   Besteedbaar inkomen per huishouden (€)

              Gemiddeld Mediaan
Zutphen          31.700 27.900
Gelderland       33.800 29.500
Nederland        33.600 28.700
Bron: CBS, 2012



De woningvoorraad in Zutphen omvat 21.638 woningen waarvan bijna 53% koop- en ruim
47% huurwoning. De gemiddelde WOZ-waarde in de gemeente bedraagt €184.300 waar-
mee deze op een lager niveau ligt dan in Gelderland (€ 221.000) en Nederland (€ 211.000).
De gemeente geeft in haar Woonvisie 2013-2017 aan dat de provinciale taakstelling voor
de Stedendriehoek voor de periode 2010 t/m 2019 op 8.500 woningen netto ligt. De taak-
stelling voor Zutphen bedraagt 1.375 woningen. Omdat er altijd kans is dat een plan niet
doorgaat, houdt de gemeente een strategische reserve aan van 30% (413 woningen netto).
Van de taakstelling zijn reeds 538 woningen gerealiseerd (2010, 2011 en met voorlopig
aantal voor 2012), waardoor een opgave van maximaal 837 woningen resteert.

Op het gebied van gezondheidszorg beschikt Zutphen over een volwaardig voorzieningen-
niveau (tabel 5.2). Gemiddeld genomen over alle inwoners van de gemeente is het aantal
huisartsen binnen drie kilometer relatief hoog in vergelijking met het gemiddelde van Gel-
derland. Wat betreft het aantal ziekenhuizen scoort Zutphen onder het gemiddelde van
Gelderland en Nederland. Dit is karakteristiek voor een in landelijk gebied gelegen klein-
schalige stad als Zutphen met een lage bevolkingsdichtheid. De inwoners van Zutphen
kunnen binnen de gemeente terecht bij het Gelre Ziekenhuis en buiten de gemeente bij
onder meer de vestiging van het Gelre Ziekenhuis in Apeldoorn en het Deventer Zieken-
huis.

Tabel 5.2   Gezondheidszorg in Zutphen en regio

             #huisartsen binnen 3 km.   #ziekenhuizen (incl. buitenpoli)
                                               binnen 20 km.
Zutphen                 6,7                          4,0
Gelderland              5,3                          5,0
Nederland               9,5                          8,6
Bron: CBS, 2014



Zutphen beschikt over een aansprekend aanbod van winkels en horeca. Deze kwaliteiten
zijn zowel aantrekkelijk voor bezoekers (mensen die komen funshoppen) als bewoners. De
detailhandel in het centrum van Zutphen vertegenwoordigt een omzet van 114 miljoen euro,
waarvan 57 procent wordt behaald in de niet-dagelijkse sector (e.g. de winkels voor mode




Buck Consultants International                                                         33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>en luxeartikelen).3 Ten opzichte van 2010 is de totale omzet afgenomen, in het bijzonder in
de niet-dagelijkse sector. Dit past in het bredere beeld van Oost-Nederland waar een groot
deel van de kernen met 20.000-50.000 inwoners te maken had met een teruggang van de-
tailhandelsomzet in de periode 2010-2015. Van bezoekers oogst Zutphen waardering met
het aanbod van daghoreca, terwijl de parkeermogelijkheden voor de auto minder goed
wordt beoordeeld. Al met al beschikt Zutphen over aantrekkelijke winkel- en horecavoorzie-
ningen, maar staan de gemeente en haar partners voor de uitdaging om deze ook in toe-
komst op peil te houden.

Op het gebied van culturele voorzieningen beschikt Zutphen over theater en congrescen-
trum Hanzehof waar voorstellingen en concerten gegeven worden die jaarlijks circa 50.000
bezoekers trekken. Met filmtheater Luxor is er een plaats voor zowel film als kleinschalige
podiumkunsten. Cinemajestic is de bioscoop van Zutphen en trekt zo´n 130.000 bezoekers
per jaar. Hiernaast beschikt de gemeente over twee kleinschalige musea - het Stedelijk
Museum en museum Henriëtte Polak – met respectievelijk jaarlijks circa 20.000 en 10.000
bezoekers. Tot slot vinden er diverse grootschalige evenementen plaats in Zutphen die en-
kele tienduizenden bezoekers trekken (e.g. Chocoladefestival, Kerstsfeer Zutphen). Uit-
schieter is het Bokbierfestival met jaarlijks circa 100.000 bezoekers.



5.2       Thematische SWOT en mogelijke acties

    Woon- en leefomgeving

    Sterkten                                            Zwakten
     Kleinschalige stad met cultuurhistorie, een        Inkomens in Zutphen relatief laag (gemid-
        aantrekkelijke binnenstad en relatief veel         deld en mediaan)
        voorzieningen                                    De detailhandelsomzet in het centrum van
     Diverse woonmilieus van binnenstedelijk tot          Zutphen is in de periode 2010-2015 te-
        dorps, van buitenwijks tot landelijk               ruggelopen (evenals in diverse andere
     Zutphen heeft een centrumfunctie met een             steden in Oost-Nederland)
        verzorgingsgebied van zo’n 80.000 inwo-
        ners

    Kansen                                              Bedreigingen
     Versterken voorzieningen Zutphen door              Op termijn (ca 2025-2030) wordt bevol-
       meer gebruik te maken van potentiele be-            kingskrimp verwacht waardoor voorzie-
       zoekers uit rest Stedendriehoek en Achter-          ningen onder druk komen te staan
       hoek                                              Vergrijzing leidt tot kleinere huishoudens
                                                           (meer alleenstaanden) en dwingt daar-
                                                           mee de huizenmarkt tot aanpassingen




3
     Bron: Kijken: Kijken naar kopen. Koopstromenonderzoek Oost-Nederland 2015.


Buck Consultants International                                                                         34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Mogelijke acties

   Vergroten aantrekkelijkheid woon- en leefklimaat
     o Verder profileren Zutphen als aantrekkelijk woongemeente met een rijke geschie-
        denis, een aantrekkelijk historisch centrum, groene wijken en bijzonder fraai gele-
        gen aan de IJssel tussen de Achterhoek en de Veluwe.
     o Bij woonbeleid stimuleren van geschikt woningaanbod voor jongeren (starters op
        woningmarkt).
     o Intensivering van samenwerking tussen lokale ondernemers en gemeente om
        voorzieningenniveau op peil te houden.
     o In samenwerking met binnenstadondernemers werk maken van het verlevendigen
        van de binnenstad buiten gebruikelijke evenementen en tijden.




Buck Consultants International                                                          35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 6                      Dienstverlening gemeente
                                 & organisatie economie


6.1        Gemeentelijke organisatie

De gemeentelijke organisatie van Zutphen is in transitie. Het streven is om een “flexibele,
ondernemende, compacte en hoogwaardige organisatie”4 in te richten waarmee wordt te-
gemoet gekomen aan de veranderende rolinvulling van de gemeente – van voorheen vaak
‘bepaler’ naar voornamelijk ‘medespeler’. Momenteel verkeert de gemeente in een fase van
verandering en staat de (inrichting van de) organisatie nog in de steigers.

De omvang van het economisch en toeristisch apparaat binnen het huidige gemeentelijke
organisatie omvat ca 1,9 FTE waaronder 0,5 FTE voor accountmanagement. De gemeente
heeft besloten om deze capaciteit uit te breiden met 1 fte voor Economie, 0,5 fte voor Task-
force Werk en 0,5 fte voor periode 2016-2017.

Ook andere medewerkers hebben te maken met het thema lokale economie. Dit varieert
van rechtstreeks contact met bedrijven en ondernemers (bijv. bij verkeer & vervoer) tot pro-
ject- en initiatief-gebonden contact (bijvoorbeeld bij Omgeving en ook de afdeling Vergun-
ningen & handhaving).

De gemeente Zutphen heeft in 2012 en 2013 deelgenomen aan het door de Kamer van
Koophandel Oost Nederland geïnitieerde mystery guest onderzoek waarbij de dienstverle-
ning van de gemeente richting ondernemers onder de loep genomen. Dit gebeurt aan de
hand van een (informatie- of vergunningsaan)vraag van een ondernemer die telefonisch of
per email aan de gemeente is gesteld. Uit het onderzoek blijkt dat de kwaliteit van de tele-
fonisch dienstverlening van de gemeente gemiddeld is en dat de gemeente bovengemid-
deld scoort op dienstverlening per mail.

Vanuit het bedrijfsleven in Zutphen komen signalen dat de gemeente strikt is in haar hande-
len, bijvoorbeeld ten aanzien van toezicht en handhaving. Het valt buiten de scope van de-
ze economische foto om hier dieper op in te gaan en te onderzoeken op welke thema’s dit
speelt en in hoeverre er sprake is van strijdigheid tussen feit en perceptie. Desalniettemin
geven dergelijke geluiden reden tot nadenken en is het zaak om periodiek in de spiegel te
kijken ten aanzien van de uitvoering van de gemeentelijke dienstverlening.




4
    Bron: Zutphen Vooruit: Visie- en voortgangsdocument versie 8 maart 2015.


Buck Consultants International                                                           36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>6.2     Ondernemersnetwerken

De gemeente Zutphen kent verschillende ondernemersverenigingen, die een gespreks-
partner vormen voor de gemeente.

In het platform Bedrijvenkring Zutphen zijn ondernemers van de grootste bedrijventerrei-
nen van de gemeente verenigd (De Mars, De Stoven en Revelhorst). De gemeente heeft
elk kwartaal ambtelijk-bestuurlijk overleg met deze organisatie.

Daarnaast werken ondernemers in Zutphen samen in Parkmanagement Zutphen. Deze
organisatie verzorgt collectieve inkooptrajecten (o.a. energie en glasvezel) en ontplooit
daarnaast initiatieven aangaande de kwaliteit en veiligheid van de bedrijventerreinen.

De Stichting Binnenstadsmanagement Zutphen (BMZ) zet zich in voor het stimuleren
van de aantrekkingskracht van de binnenstad van Zutphen. BMZ is een samenwerkings-
verband tussen ondernemers uit de binnenstad, vastgoedeigenaren en de gemeente Zut-
phen. Er is elke maand overleg in het BMZ waarbij een vertegenwoordiging van de ge-
meente aanwezig is.

Het Centrum voor Jong Ondernemerschap (CVJO) in Zutphen is een plek voor startende
ondernemers waar zij in contact kunnen komen met mede collega-ondernemers, netwerken
kunnen uitbreiden, toegang hebben tot advies en ondersteuning en bovendien gebruik kun-
nen maken van een werkplek voorzien van vergaderruimte.

ZZP Zutphen is een netwerk voor eenmanszaken uit de regio. ZZP Zutphen organiseert
bijeenkomsten en informeert haar leden over relevante bijeenkomsten en beschikbare flex-
plekken in de regio. Bovendien ontvangen leden een ZZP-PAS waarmee zij in aanmerking
komen voor kortingen en aanbiedingen, bijvoorbeeld bij een drukkerij of kantoorgroothan-
del. Daarnaast verbindt ZZP Zutphen opdrachtgevers uit de regio Zutphen met regionale
zzp’ers. Op deze wijze fungeert zij als matchmaker tussen vraag en aanbod.

Zutphen in Bedrijf is een netwerkorganisatie voor lokale/regionale ondernemers. Jaarlijks
worden minimaal acht bijeenkomsten georganiseerd waaronder seminars en bedrijfsbezoe-
ken. Naast de regionale bijeenkomsten wordt er ook samengewerkt met andere regio's die
onderdeel uitmaken van Ondernemers in Bedrijf. Zutphen in Bedrijf kent zo’n 140 aangeslo-
ten ondernemers/leden.

De Junior Chamber International (JCI) Zutphen is een netwerkorganisatie voor personen
tot 40 jaar.

Tot slot zijn thans een Economic Board en Tafel van Zutphen in ontwikkeling.




Buck Consultants International                                                        37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>6.3       Thematische SWOT en mogelijke acties

    Dienstverlening & organisatie economie

    Sterkten                                       Zwakten
     Sterk organiserend vermogen ondernemers       Beperkte mankracht en middelen ge-
        in de binnenstad                              meentelijk organisatie voor economisch
                                                      beleid
                                                    Buiten de binnenstadondernemers is het
                                                      bedrijfsleven in Zutphen matig en ver-
                                                      snipperd georganiseerd

    Kansen                                         Bedreigingen
     Benutten ‘kansrijke consortia’ van eigen      Versnippering van inspanningen, zowel
       ondernemers voor kansrijke acties              bestuurlijk als ambtelijk, over groot aantal
     Verder verbeteren dienstverlening richting      thema’s, waardoor effectiviteit wordt be-
       het bedrijfsleven                              perkt
                                                    Perceptie ondernemers ten aanzien van
                                                      het ondernemersklimaat en dienstverle-
                                                      ning door de gemeente


Mogelijke acties

     Gemeentelijke dienstverlening
      o Uitbouwen rode loper benadering richting bedrijfsleven. Hierbij aandacht voor de
         realisatie van een ‘Ja, mits’ cultuur waarbij ondernemers zoveel mogelijk worden
         gefaciliteerd.
      o Zoveel mogelijk terugdringing onnodige regeldruk.
      o Bij gemeentelijke inkoop/aanbesteding expliciete communicatie richting lokale en
         regionale bedrijvigheid.
      o Uitbreiden accountmanagement, bijvoorbeeld richting speerpunten zoals Clean-
         tech. Hierbij aandacht voor haalbaarheid en wenselijkheid van cofinanciering door
         het bedrijfsleven.
      o Monitoren van de (kwaliteit van) gemeentelijke dienstverlening, bijvoorbeeld door
         periodiek deel te nemen aan de Peiling Ondernemersklimaat (POK) en/of de Moni-
         tor Lokaal Economische Kracht (MLEK).
      o Verbeteren interne gemeentelijke afstemming. Denk bijvoorbeeld aan de introduc-
         tie van een portal waarin inzichtelijk is wie bij welk bedrijf met welk doel is geweest,
         zodat meest actuele stand van zaken duidelijk is




Buck Consultants International                                                                       38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 7                      Regionale samenwerking


Zutphen werkt op verschillende terreinen samen met regionale partijen om het functioneren
van de economie en arbeidsmarkt te verbeteren.



7.1     Stedendriehoek

De gemeente Zutphen werkt op regionaal niveau samen met Apeldoorn, Brummen, Deven-
ter, Epe, Lochem en Voorst in het samenwerkingsverband Stedendriehoek. De samenwer-
king is gebaseerd op vrijwilligheid en de betrokken gemeenten hebben geen bevoegdheden
overgedragen aan de Stedendriehoek.

In de Agenda Stedendriehoek uit 2013 geeft de regio handen en voeten aan haar ambi-
ties. Het vestigingsklimaat staat centraal en de regio onderscheidt hierbinnen vier thema’s:
innovatie, bereikbaarheid, sociaal kapitaal en leefomgeving.

Figuur 6.1 Werkthema’s Stedendriehoek




                                  Bron: Agenda Stedendriehoek, 2013




Op het gebied van innovatie identificeert de regio de maakindustrie, zakelijke diensten,
zorg en ICT als stuwende economische sectoren. De Stedendriehoek streeft naar het ver-
sterken van de robuuste, veerkrachtige economie door middel van innovatie binnen deze
stuwende sectoren. Hiervoor zijn vier kansen geïdentificeerd:



Buck Consultants International                                                           39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>   Vermarkten van een goed ondernemersklimaat.
   Innovaties in de maakindustrie stimuleren.
   Eigen innovaties verbinden aan andere TOP-regio’s.
   Opschalen van innovaties in duurzame energie.

Qua sociaal kapitaal streeft de Stedendriehoek ernaar om alle mensen in de regio deel te
laten nemen aan de arbeidsmarkt, te doen participeren in het maatschappelijk leven en via
leertrajecten talenten zich verder te ontwikkelen. Hierbij wordt ingezet op:

   Betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.
   Arbeidsmarkt - anticiperen op ontgroening en vergrijzing.
   Maatschappelijke participatie naar arbeid stimuleren.

Bereikbaarheid geldt als belangrijke voorwaarde voor een economisch aantrekkelijke re-
gio. Hierdoor ziet de Stedendriehoek dit thema als een blijvende opgave. De belangrijkste
aandachtspunten zijn:

   Regio ontwikkelen als scharnierpunt van Oost-Nederland.
   Doorstroming van en naar stads- en dorpscentra verbeteren.
   Werk maken van duurzaam mobiliteitsmanagement.
   Faciliteren van basismobiliteit en de fiets.

Tot slot is leefomgeving een speerpunt van de regio. De Stedendriehoek streeft naar een
brede ontwikkeling tot een comfortabele, ontspannen regio voor wonen, werken en recre-
eren. Uitganspunt is een grote diversiteit aan landschappen, sterke lokale identiteiten en
bijzondere cultuurhistorische waarden. De volgende opgaven zijn geïdentificeerd.

   Afstemmen van wonen, werken en voorzieningen.
   Onze landschappen beter ontsluiten en beleven.
   Ruimtelijke kwaliteit en lokale identiteiten versterken.
   Samen de kwaliteit van leefbaarheid vasthouden.
   Ruimte geven aan gezondheid, vitaliteit en sport.

De Strategische Board Stedendriehoek richt zich op het versterken van de innovatie-
kracht en het concurrentievermogen van het bedrijfsleven, een goed werkende, vraagge-
richte arbeidsmarkt met een goede aansluiting vanuit het onderwijs en een onderscheidend
vestigingsklimaat. Daarnaast behoren werkzaamheden op het gebied van innovatie en so-
ciaal kapitaal – zoals geformuleerd in de Agenda Stedendriehoek – tot het takenpakket van
de Strategische Board Stedendriehoek.

De Board bestaat uit ondernemers, kennisinstellingen en overheden in de Stedendriehoek.
Een speerpunt van de Board vormen technologieën die bijdragen aan een schoner milieu of
energiebesparing. Daarom is de Board initiatiefnemer van de profilering van de regio als
Cleantech Regio Stedendriehoek.

Zutphen maakt deel uit van Cleantech Regio Stedendriehoek. Binnen dit samenwerkings-
verband wordt werk gemaakt van het ontwikkelen van nieuwe cleantech business en het


Buck Consultants International                                                         40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>breed toepassen in het bedrijfsleven en huishoudens. In 2015 heeft de regio een Cleantech
(Groei)Agenda gepubliceerd waarin wordt ingezet op 50% meer arbeidsplaatsen, 10% min-
der CO2-uitstoot en 33% minder huishoudelijk restafval in 2020. Kern van de agenda vor-
men 25 businesscases, verspreid over de acht thema’s van de agenda: smart industry,
duurzaam bouwen, milieu- en geodiensten, water, energietransitie, slimme mobiliteit, land-
bouw en hergebruik van grondstoffen. Daarnaast besteedt de agenda ook aandacht aan
gebiedsontwikkeling, profilering & acquisitie, lobby, energietransitie, human capital en on-
derzoek. Ter voorbereiding van de Cleantech Agenda is in 2014/2015 een inventarisatie in
de Stedendriehoek uitgevoerd naar bedrijven die zich bezig houden met cleantech pro-
ducten en diensten. Hieruit resulteerde een lijst met 130 bedrijven waarvan 14 zijn geves-
tigd in Zutphen.

Stedendriehoek Innoveert is het innovatieloket voor ondernemers in de regio. Hiermee
geeft de organisatie concreet invulling aan het speerpunt innovatie van de Strategische
Board Stedendriehoek. Stedendriehoek Innoveert werkt met innovatiemakelaars en advi-
seurs aan de ondersteuning van bedrijven met een innovatievraag. Dit betreft onder meer
de ontwikkeling van businesscases en financiering van projecten. Stedendriehoek Innoveert
focust zich op het MKB en de maakindustrie.

Figuur 6.2 Werkwijze Stedendriehoek Innoveert




Bron: Website Stedendriehoek Innoveert


Stedendriehoek Innoveert is onderdeel van de Gelderse Regionale Centra voor Technolo-
gie (RCTs). Deze netwerken ten behoeve van innovatiebevordering werken samen met
Oost NV. Daarnaast wordt Stedendriehoek Innoveert ondersteund door de provincies Gel-
derland en Overijssel, de regio Stedendriehoek en de EU.



7.2     Arbeidsmarkt

In 2013 hebben vertegenwoordigers uit onderwijs & onderzoek, overheid en ondernemers-
land in Beekbergen het Akkoord van Beekbergen ondertekend. In het akkoord zijn afspra-
ken opgenomen om in de periode 2013-2015 uitvoering te geven aan de Strategische
Agenda Stedendriehoek op het thema onderwijs & arbeidsmarkt. De ambitie van de sa-




Buck Consultants International                                                           41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>menwerking tussen deze partijen is om een duurzaam gezonde arbeidsmarkt te creëren.
Hiertoe zijn vier doelstellingen geformuleerd:

     De regio heeft de laagste werkloosheid van Nederland
     Vacatures worden goed en snel vervuld
     Iedereen heeft minimaal een startkwalificatie
     Alle mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zijn actief

Om deze doelstellingen te realiseren zijn 14 projecten geformuleerd die onder auspiciën
van de Strategische Board Stedendriehoek uitgevoerd. De verantwoordelijkheid voor de
projectuitvoering ligt bij de projecteigenaren en projectpartners.

In het samenwerkingsverband Stedenvierkant geeft Zutphen samen met 13 andere ge-
meenten, UWV, werkgevers- werknemersorganisaties vervolg aan het sociaal akkoord. Er
wordt een Regionaal Werkbedrijf ontwikkelt welke gaat functioneren als schakel tussen
werkgevers en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, die begeleid kunnen worden
naar werk.

Het Plein is het verzamelpunt voor werk, inkomen en participatie voor de inwoners van de
gemeenten Zutphen en Lochem. Het Plein is een gemeenschappelijke regeling. De organi-
satie werkt aan een lokale samenleving waarin iedereen naar vermogen kan participeren.
Het Plein werkt samen met lokale en regionale partners, waaronder Delta (sociale werk-
voorziening), UWV, onderwijs, werkgevers en maatschappelijke organisaties. Het Plein be-
staat sinds 2010 en is gevestigd in Zutphen.



7.3       Toerisme & recreatie

Op het gebied van toerisme werkt Zutphen op basis van het programma Vrijetijdseconomie
samen met de Achterhoek. Tevens is er samenwerking met de Stichting Hanzesteden
waarbij de uitvoering in handen is van Hanzesteden Marketing. In samenwerking met de
gemeente maakt Stichting Zutphen Promotie werk van het verbeteren van het imago en
naamsbekendheid van Zutphen, en zet zij zich in voor het aantrekkelijker maken van stad
en omgeving voor bewoners en bezoekers.



7.4       Thematische SWOT en mogelijke acties

Regionale samenwerking

    Regionale samenwerking

    Sterkten                                         Zwakten
     Gerichte samenwerking binnen de Steden-         Regionale samenwerking op uiteenlopen-
        driehoek, o.a. op het gebied van Cleantech      de schaalniveaus, o.a. Stedendriehoek,
                                                        met Achterhoek (Toerisme & Recreatie)
                                                        en met Noord-Veluwe (arbeidsmarkt)


Buck Consultants International                                                                   42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                    Inzet gemeente op het gebied van Clean-
                                                     tech niet helder


    Kansen                                       Bedreigingen
     Akkoord van Beekbergen als aanjager voor    Zutphen geen helder beeld wat men wil
       arbeidsmarktinitiatieven                     halen en brengen in verschillende sa-
     Beter benutten aanjaagorganisaties als        menwerkingsverbanden waarin men par-
       Oost NV, Stedendriehoek Innoveert,           ticipeert
       Greentech, Food, Health, etc.              Beperkte middelen en mankracht om
                                                    optimaal rendement te halen uit samen-
                                                    werkingsverbanden



Mogelijke acties

     Waarde van regionale samenwerking vergroten
      o Bij elk samenwerkingsverband expliciet nagaan wat Zutphen daarbij wil halen en
        brengen en dit actief inbrengen en bewaken.
      o Betere benutting aanjaagorganisaties (Oost NV en Stedendriehoek Innoveert).
      o Stimuleren van verbindingen met andere sectoren, onder via clusterorganisaties als
        KiEMT/Greentech Alliance (energie- en milieutechnologie/Cleantech), Health Valley
        (zorginnovatie) en Food Valley (agrifood).
      o Verkennen van de wenselijkheid en kansen ten aanzien van promotie van ´een dag-
        je uit´ naar de Stedendriehoek.
      o Sterker profileren Zutphen als Hanzestad: verkennen van mogelijkheden – in sa-
        menwerking met andere Hanzesteden – ten aanzien van stevigere inzet op de ont-
        wikkeling van Hanze-specifieke marketing (m.b.v. Stichting Hanzesteden).




Buck Consultants International                                                                 43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>