<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Toetsing Wet
natuurbescherming
Zonneveld te Werkhoven
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Toetsing Wet
natuurbescherming
Zonneveld te Werkhoven


Definitief – versie 2




                         Opdrachtgever
                         QING Utrecht
                         T.a.v. de heer M. Schaaps
                         Orteliuslaan 850
                         3528 BB Utrecht




                         Opdrachtnemer
                         Eelerwoude
                         Achterstraat 11
                         4101 BB Culemborg
                         0345-727019
                         culemborg@eelerwoude.nl
                         www.eelerwoude.nl




                         Projectgegevens:
                         Projectnummer: P8526.39
                         Datum: 9-7-2018
                         Aanvulling: 19-7-2019
                         Projectleider: M. Elshof
                         Opgesteld: I. van Dijk - Straver
                         Gecontroleerd: J. Marchal

                         Onderzoek van Eelerwoude voldoet aan de eisen die
                         het bevoegd gezag stelt. Eelerwoude is lid van het
                         Netwerk Groene Bureaus. Het Netwerk werkt aan de
                         kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap,
                         water, milieu en ruimte. Het Netwerk heeft een
                         gedragscode die opdrachtgevers en andere
                         belanghebbende een basis biedt om de leden aan te
                         spreken op de kwaliteit van hun werk.

                         Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd,
                         conform de geldende wet- en regelgeving ten aanzien
                         van flora en fauna. Desondanks zal nooit een 100%
                         volledig beeld van de aanwezige flora en fauna
                         gegeven kunnen worden. Natuur is dynamisch,
                         situaties kunnen veranderen. De informatie mag niet
                         zonder toestemming worden verstrekt of op enige
                         andere wijze openbaar gemaakt worden.

                         De opmaak van dit rapport gaat uit van dubbelzijdig
                         afdrukken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>INHOUDSOPGAVE


1            INLEIDING ........................................................................................................... 5
1.1          Aanleiding ............................................................................................................ 5
2            HUIDIGE SITUATIE EN ONTWIKKELING ......................................................... 7
2.1          Huidige situatie .................................................................................................... 7
2.2          Voorgenomen ontwikkeling .................................................................................. 8
3            NATUURWETGEVING EN -BELEID .................................................................. 9
3.1          Inleiding ................................................................................................................ 9
3.2          Bescherming van soorten .................................................................................... 9
3.3          Bescherming van gebieden ................................................................................. 9
3.4          Bescherming van houtopstanden ...................................................................... 10
3.5          Natuurnetwerk Nederland .................................................................................. 11
4            METHODE ......................................................................................................... 13
4.1          Bureauonderzoek............................................................................................... 13
4.2          Terreinbezoek .................................................................................................... 13
5            BESCHERMDE SOORTEN .............................................................................. 15
5.1          Planten en mossen ............................................................................................ 15
5.2          Zoogdieren ......................................................................................................... 15
5.2.1        Vleermuizen ....................................................................................................... 15
5.2.2        Grondgebonden zoogdieren .............................................................................. 18
5.3          Vogels ................................................................................................................ 19
5.4          Reptielen ............................................................................................................ 20
5.5          Amfibieën ........................................................................................................... 21
5.6          Vissen ................................................................................................................ 22
5.7          Ongewervelden .................................................................................................. 23
6            CONCLUSIE ...................................................................................................... 24
6.1          Bescherming soorten ......................................................................................... 24
6.1.1        Overige soorten waarvoor vrijstellingen zijn opgesteld ..................................... 24
6.1.2        Rekening houden met vogels ............................................................................ 24
6.1.3        Wees alert op rugstreeppad .............................................................................. 24
6.1.4        Rekening houden met vissen ............................................................................ 25
6.2          Bescherming gebieden ...................................................................................... 25
6.3          Bescherming houtopstanden ............................................................................. 25
6.4          Natuurnetwerk Nederland .................................................................................. 25
6.5          Uitvoerbaarheid van de plannen ........................................................................ 25
6.6          Geldigheid onderzoek ........................................................................................ 25
LITERATUURLIJST .......................................................................................................... 27
BIJLAGE 1 WETTELIJK KADER NATUURWETGEVING .............................................. 28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre> 1
1 INLEIDING

 1.1    Aanleiding
 LC Energy is voornemens een zonneveld te realiseren op gronden met een oppervlakte
 van circa 44 hectare. Het plangebied ligt in de gemeente Bunnik, provincie Utrecht (Figuur
 1 & Figuur 2).

 In verband met deze voorgenomen ontwikkeling is een toetsing van de plannen aan de
 natuurwetgeving en het natuurbeleid noodzakelijk. Met deze toetsing moet duidelijk worden
 hoe de ontwikkeling gerealiseerd kan worden binnen de kaders van de natuurbescherming.

 Eerste stap in deze toetsing is het uitvoeren van een verkennend onderzoek. Op basis van
 een bureauonderzoek en een veldbezoek wordt aan de hand van aanwezige terreintypen
 en toevallige waarnemingen van soorten zo goed mogelijk ingeschat welke beschermde
 gebieden en plant- en diersoorten aanwezig (kunnen) zijn. Op basis daarvan worden
 uitspraken gedaan over de (mogelijke) effecten van de voorgenomen ontwikkeling en de
 eventueel noodzakelijke vervolgstappen. Voorliggende rapportage gaat hier verder op in.




 Figuur 1. Ligging plangebied, rood kader, te Werkhoven. Bron: Google Maps, 2018




                                                                         Zonneveld te Werkhoven   5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Figuur 2. Globale begrenzing van het plangebied te Werkhoven, met de noordelijke (oranje) en zuidelijke (blauw)
bosschage weergegeven. Bron: Provincie Utrecht, 2018




6       Toetsing Wet natuurbescherming
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre> 2
2 HUIDIGE SITUATIE EN ONTWIKKELING

 2.1   Huidige situatie
 Het plangebied betreft landbouwpercelen en wordt omgeven door landbouwgebieden met
 verspreid boerderijen. Het plangebied grenst in het oosten aan de N229
 (Werkhovenseweg), in het zuiden aan het Oostromsdijkje en in het zuidwesten aan de
 Achterdijk. Aan de noordkant grenst het plangebied aan weilanden.

 Het plangebied kan in twee delen worden verdeeld; het noordelijke deel en het zuidelijke
 deel. Het noordelijke deel van het plangebied is in eigendom van de heer C. Dorresteijn en
 wordt momenteel gebruikt voor het kweken van sedummatten. Het zuidelijke deel van het
 plangebied is in eigendom van de heer H. Dorresteijn en betreft grasland. De verschillende
 percelen worden gescheiden door watergangen met bermen.

 Aan de noordzijde van het plangebied is een bosschage aanwezig, met struiken en bomen.
 Aan de zuidkant, tussen de percelen met sedum en de percelen met grasland, is een
 tweede bosschage aanwezig met voornamelijk jonge knotwilgen, brandnetels en een
 enkele braamstruik. Hier ligt ook een tractorpad, waarbij vooral akkerdistel een overgang
 vormt tussen het tractorpad en de bosschage (Figuur 3). In het plangebied is geen
 bebouwing aanwezig. Er is in het plangebied ook geen verlichting aanwezig.




                                                             Zonneveld te Werkhoven      7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Figuur 3. Foto impressie van het plangebied, de percelen met sedum in het noorden, en grasland in het zuiden.
De bosschage op de foto linksboven is de noordelijke bosschage. Deze blijft behouden. De bosschage op
rechtsonder, tussen percelen met sedum en grasland, zal eventueel verdwijnen.



2.2     Voorgenomen ontwikkeling
In het plangebied wordt een zonneveld gerealiseerd met een maximale grootte van 44
hectare voor het produceren van zonne-energie.

Het uitgangspunt is de zonnepanelen te plaatsen op stellages. De zonnepanelen worden
op de stellingen gemonteerd, waarschijnlijk in een zuid-opstelling. Tussen de rijen
stellingen is ruimte voor de afwatering en hier zal zonlicht de bodem bereiken. Onder de
zonnepanelen zal gras groeien. In de landschappelijke inpassing wordt uitgegaan van al
voorkomende structuren, zoals sloten, struweel en hakhout. De bestaande begroeiing blijft
deels gehandhaafd; de bosschage in het noorden zal behouden blijven. De bosschage aan
de zuidzijde van het plangebied zal waarschijnlijk worden verwijderd en nieuw worden
aangeplant, nabij de bosschage aan de noordzijde van het plangebied. Bij de toetsing is
rekening gehouden met de worst case scenario waarbij het hele bosschage wordt gekapt.
De watergangen tussen de percelen zullen behouden blijven. Er worden natuurvriendelijke
oevers aangelegd waardoor onder de waterlijn wordt gewerkt. Er worden geen waterlopen
afgedamd.

In het plangebied wordt geen verlichting geplaatst. In het plangebied worden
natuurvriendelijke oevers aangelegd, er wordt geen verlichting geplaatst. De weide zal
worden omheind; de afrastering wordt 15 centimeter boven het maaiveld geplaatst en er
worden om de 200 meter faunapassages toegevoegd.




8      Toetsing Wet natuurbescherming
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre> 3
3 NATUURWETGEVING EN -BELEID

 3.1   Inleiding
 De Wet natuurbescherming bestaat uit drie onderdelen: de bescherming van soorten, de
 bescherming van gebieden en de bescherming van houtopstanden. De kern van het
 natuurbeleid wordt gevormd door het Natuurnetwerk Nederland, dat een samenhangend
 netwerk vormt van natuurgebieden. De provincies zijn het bevoegd gezag en alleen bij
 ruimtelijke ingrepen waarmee grote nationale belangen zijn gemoeid is het Rijk het
 bevoegd gezag. In dit hoofdstuk wordt kort ingegaan op de relevante wetgeving en het
 natuurbeleid voor het plangebied.


 3.2   Bescherming van soorten
 Het uitgangspunt bij het onderdeel soortenbescherming is dat geen schade mag worden
 gedaan aan beschermde dieren of planten, tenzij dit uitdrukkelijk is toegestaan. De wet
 kent een drietal beschermingsregimes; beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn,
 beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn en beschermingsregime andere soorten.
 Daarnaast zijn landelijk van een aantal vogelsoorten de nesten jaarrond beschermd. Elk
 beschermingsregime heeft zijn eigen verbodsbepalingen.

 Voor ieder ruimtelijk plan is het verplicht om te toetsen of deze leiden tot overtreding van
 de betreffende verbodsbepalingen. Wanneer er sprake is van een overtreding dient er
 onderzocht te worden of er een vrijstelling geldt. Indien dit niet mogelijk blijkt, is het nodig
 om na te gaan of een ontheffing kan worden verkregen. Bijlage 1 gaat verder in op het
 wettelijk kader bij toetsing aan de Wet natuurbescherming, onderdeel soortenbescherming.

 Gevolgen plangebied
 De bescherming van soorten is overal en altijd van toepassing bij ontwikkelingen. In
 hoofdstuk 5 wordt verder ingegaan op de aanwezigheid van beschermde soorten en welke
 effecten de voorgenomen ontwikkeling heeft op deze soorten.


 3.3   Bescherming van gebieden
 Met het onderdeel gebiedenbescherming worden binnen de Wet natuurbescherming de
 Natura 2000-gebieden beschermd. Natura 2000 is een samenhangend netwerk van
 natuurgebieden in Europa. Natura 2000 bestaat uit gebieden die zijn aangewezen in het
 kader van de Europese Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en gebieden die zijn aangemeld op
 grond van de Europese Habitatrichtlijn (92/43/EEG). Voor alle gebieden gelden


                                                                 Zonneveld te Werkhoven        9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>instandhoudingsdoelstellingen. De kern van de bescherming               is   dat   deze
instandhoudingsdoelstellingen niet in gevaar mogen worden gebracht.

Activiteiten mogen geen negatieve effecten hebben op de waarden waarvoor het gebied is
aangewezen. Voor activiteiten of projecten die schadelijk zijn voor de beschermde natuur
geldt een vergunningplicht. Hierdoor is in Nederland een zorgvuldige afweging
gegarandeerd bij projecten die gevolgen kunnen hebben voor natuurgebieden.

Gevolgen plangebied
In de directe omgeving van het plangebied liggen geen Natura 2000-gebieden. Er is
daarom geen reden om aan te nemen dat er kans is op een belemmering van de
kernopgaven van Natura 2000-gebieden, zij het door een rechtstreekse invloed,
cumulatieve invloed of externe werking. Een toetsing op grond van de Wet
natuurbescherming wordt daarom niet noodzakelijk geacht.


3.4   Bescherming van houtopstanden
Het omhakken of rooien van bossen is niet zomaar toegestaan in de Wet
natuurbescherming. Dit geldt ook bij het rooien of het verrichten van handelingen die de
dood of ernstige beschadiging van bomen tot gevolg hebben. Hieronder valt ook
beschadiging door vee. Onder bos wordt verstaan:
    • alleen bossen die buiten de ‘bebouwde kom Boswet’ liggen;
    • alle beplantingen van bomen die groter zijn dan 10 are (1.000 m 2);
    • bomen in een rijbeplanting, als de rij uit meer dan 20 bomen bestaat.

De gemeente stelt de grenzen van de ‘bebouwde kom Boswet’ bij besluit vast. Deze
grenzen kunnen afwijken van de ‘bebouwde kom Verkeerswet’. Het besluit wordt door de
provincie goedgekeurd. De grenzen zijn bij de gemeente na te vragen.

De bescherming van houtopstanden kent twee belangrijke instrumenten: meldingsplicht en
herplantplicht. Een kapmelding is verplicht bij de kap van bomen buiten de bebouwde kom
indien kap plaatsvindt in een houtopstand. Veelal geldt een 1 op 1 herplantplicht.
Provincies bepalen welke gegevens bij een melding moeten worden aangeleverd. Voor het
vellen van een houtopstand in verband met realisatie van een Natura 2000-doel is er geen
herplantplicht.
De voorgenomen kap van een houtopstand hoeft niet gemeld te worden als het gaat om:
houtopstanden binnen de bij besluit van de gemeenteraad vastgestelde grenzen van de
bebouwde kom:
     • houtopstanden op erven of in tuinen;
     • fruitbomen en windschermen om boomgaarden;
     • naaldbomen, kennelijk bedoeld om te dienen als kerstbomen, indien niet ouder
        dan twintig jaar;
     • kweekgoed;
     • uit populieren of wilgen bestaande:
             o wegbeplantingen;
             o beplantingen langs waterwegen, en
             o eenrijige beplantingen langs landbouwgronden;


10    Toetsing Wet natuurbescherming
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>      •    het dunnen van een houtopstand;
      •    uit populieren, wilgen, essen of elzen bestaande beplantingen die kennelijk zijn
           bedoeld voor de productie van houtige biomassa, indien zij:
                o ten minste eens per tien jaar worden geoogst;
                o bestaan uit minstens tienduizend stoven per hectare per
                    beplantingseenheid, zijnde een aaneengesloten beplanting die niet wordt
                    doorsneden door onbeplante stroken breder dan twee meter, en
                o zijn aangelegd na 1 januari 2013.
      •    het vellen van houtopstanden ter uitvoering van een instandhoudingsmaatregel of
           een passende maatregel;
      •    het vellen van houtopstanden voor de aanleg en het onderhoud van brandgangen
           op natuurterreinen;
      •    het vellen van houtopstanden en herbeplanten op een wijze die is beschreven in
           een goedgekeurde gedragscode.

De provincie kan een kapverbod opleggen. Mag er wel worden gekapt, dan moeten er
meestal ook nieuwe bomen worden aangeplant. De provincie kan een ontheffing of
vrijstelling verlenen. Dit hangt ervan af of er hiervoor een provinciale verordening is
opgesteld. Mogelijk is ook een omgevingsvergunning nodig. Het aanvragen van deze
vergunning en het indienen van een kapmelding moet apart van elkaar worden uitgevoerd.

Gevolgen plangebied
Ten behoeve van de ontwikkeling van het zonneveld worden geen bomen gekapt. De
bescherming van houtopstanden is daarmee niet aan de orde.


3.5       Natuurnetwerk Nederland
Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw
aan te leggen natuurgebieden. In de wet heet dit de Ecologische Hoofdstructuur (EHS).
Provincies hebben hiervoor soms een andere benaming. Provincie Utrecht heeft de
benaming Natuurnetwerk Nederland aangehouden.

Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende
agrarisch gebied. Het Natuurnetwerk is de kern van het Nederlandse natuurbeleid. De
provincies zijn verantwoordelijk voor de begrenzing en de ontwikkeling van dit
natuurnetwerk. In of in de directe nabijheid van de NNN geldt het ‘nee, tenzij’- principe. In
principe zijn er geen ontwikkelingen toegestaan als zij de wezenlijke kenmerken of
waarden van het gebied aantasten.

Wanneer bij een ontwikkeling mogelijke effecten op de NNN denkbaar zijn, is het
noodzakelijk een NNN-toetsing uit te voeren.

Gevolgen plangebied
Het plangebied en de directe omgeving maken geen onderdeel uit van het NNN (Figuur 4).
Het plangebied ligt op circa 600 meter van het dichtstbijzijnde NNN-gebied. Doordat NNN
gebieden geen externe werking kennen, kunnen met de voorgenomen werkzaamheden
negatieve effecten op de wezenlijke waarden en kenmerken van het NNN gebied worden


                                                              Zonneveld te Werkhoven      11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>uitgesloten. Daarbij wordt onder de zonnepanelen en aan de randen van de percelen met
zonnepanelen, nieuwe natuur gevormd door het aanleggen van verschillende grassen en
groenstroken langs de rand van het plangebied (onder andere (fruit)bomen en
kruidenmengsels). Een toetsing aan het NNN-beleid wordt daarom niet noodzakelijk
geacht.




Figuur 4. Ligging plangebied (rood) ten opzichte van het NNN (groen). Bron: Provincie Utrecht, 2018




12     Toetsing Wet natuurbescherming
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre> 4
4 METHODE

 De aanwezige natuurwaarden zijn in beeld gebracht op basis van bestaande
 inventarisatiegegevens en een verkennend veldbezoek.


 4.1   Bureauonderzoek
 Voor het bureauonderzoek is gebruik gemaakt van landelijke, provinciale en indien
 beschikbaar regionale verspreidingsinformatie. Uit de landelijke verspreidingsinformatie uit
 atlassen, die deels gedateerd is, moet blijken of nabij de locaties in het verleden strikt
 beschermde soorten zijn aangetroffen. Exacte locaties of datering van de waarnemingen
 zijn daarbij veelal niet bekend. Deze gegevens hebben vaak betrekking op atlasblokken
 (5x5 kilometer), en veelal betrekking op de regio en niet specifiek op het plangebied.


 4.2   Terreinbezoek
 Op basis van een eenmalig veldbezoek is de geschiktheid van het onderzoeksgebied voor
 de verwachte soorten en/of soortgroepen beoordeeld. Het veldbezoek is overdag door
 Jessica Marchal en Ilona van Dijk - Straver uitgevoerd, ecologisch adviseurs bij
 Eelerwoude (zie kader). Het veldbezoek is uitgevoerd op 25 juni 2018 bij 18ºC,
 zwaarbewolkt en windkracht 2 Bft. Het gaat hier om een deskundigenoordeel op basis van
 de fysieke gesteldheid van het terrein (biotopenonderzoek). Daarnaast zijn de aangetroffen
 belangwekkende soorten ook genoteerd.




                                                               Zonneveld te Werkhoven     13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre> Kader – ecologisch deskundige
 De veldmedewerkers van Eelerwoude beschikken over een uitgebreide ervaring met de betreffende
 soortgroepen en voldoen aan de criteria van ‘ecologisch deskundige’. Met een ecologisch deskundige wordt
 bedoeld een persoon die voor de situatie en soorten ten aanzien waarvan hij of zij gevraagd is te adviseren
 en/of te begeleiden, aantoonbare ervaring en kennis heeft op het gebied van soortspecifieke ecologie. De
 ervaring en kennis dienen te zijn opgedaan doordat de deskundige:
      -    op HBO- dan wel universitair niveau een opleiding heeft genoten met als zwaartepunt
           (Nederlandse) ecologie; en/of
      -    op MBO-niveau een opleiding heeft afgerond met als zwaartepunt de Wet natuurbescherming,
           soortenherkenning en zorgvuldig handelen ten opzichte van die soorten; en/of
      -    als ecoloog werkzaam is voor een ecologisch adviesbureau, zoals bijvoorbeeld een bureau welke
           is aangesloten bij het Netwerk Groene Bureaus; en/of
      -    zich aantoonbaar actief inzet op het gebied van de soortenbescherming en is aangesloten bij en
           werkzaam voor de daarvoor in Nederland bestaande organisaties (zoals bijvoorbeeld
           Zoogdiervereniging,   RAVON,     Stichting   Das   en   Boom,   Vogelbescherming     Nederland,
           Vlinderstichting, Natuurhistorisch Genootschap, KNNV, NJN, IVN EIS Nederland, FLORON,
           SOVON, STONE, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, De Landschappen en Stichting Beheer
           Natuur en Landelijk Gebied; en/of
      -    zich aantoonbaar actief inzet op het gebied van de soortenmonitoring en/of -bescherming.




14    Toetsing Wet natuurbescherming
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre> 5
5 BESCHERMDE SOORTEN

 Dit hoofdstuk beschrijft de tijdens het veldbezoek waargenomen soorten, al dan niet
 aangevuld met gegevens uit de literatuur en andere informatiebronnen. Vervolgens worden
 eventuele effecten beschreven als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling.


 5.1   Planten en mossen
 Voorkomen en functie
 De percelen in het plangebied zijn in gebruik als graslanden voor het ontwikkelen van
 sedummatten. Op en langs de randen van de percelen en op het talud van watergangen
 zijn algemene planten aangetroffen als akkerdistel, paardenbloem, grote brandnetel en
 hondsdraf. Deze soorten zijn kenmerkend voor ruigtes met een voedselrijke en verstoorde
 bodem. Er zijn tijdens het veldbezoek geen beschermde plantensoorten aangetroffen. Op
 basis van de aanwezige terreintypen, het beheer en de functie van het plangebied is het
 niet waarschijnlijk dat binnen het plangebied beschermde plantensoorten voorkomen.

 Effecten en ontheffing
 In het plangebied zijn geen beschermde plant- en mossoorten aangetroffen. Er worden dan
 ook geen effecten op beschermde plant- en mossoorten verwacht. Een ontheffing Wet
 natuurbescherming is niet aan de orde.

 Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de
 Wet natuurbescherming voor beschermde flora niet noodzakelijk.


 5.2   Zoogdieren
 5.2.1 Vleermuizen
 Voorkomen en functie
 In het plangebied is tijdens het veldbezoek beoordeeld of de locatie geschikt is voor
 vleermuizen. Hierbij is onderscheid gemaakt in: verblijfplaats, vliegroute en
 foerageergebied. In het plangebied kunnen de volgende vleermuissoorten voorkomen:
 gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger en rosse vleermuis.

 Verblijfplaats
 Vleermuizen maken gedurende het jaar gebruik van een netwerk van vaste rust- en
 verblijfplaatsen. Deze verblijfplaatsen kunnen de volgende functies hebben:
     -     kraamverblijfplaats;
     -     zomerverblijfplaats;


                                                           Zonneveld te Werkhoven    15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>     -    paar- en/of baltsverblijfplaats;
     -    winterverblijfplaats.


 Kader - vleermuisverblijfplaatsen
 Onder de vleermuizen zijn gebouw bewonende en/of boom bewonende soorten aanwezig. Gewone
 dwergvleermuis en laatvlieger zijn hoofdzakelijk gebouw bewonend. Rosse vleermuis is voornamelijk boom
 bewonend en ruige dwergvleermuis bewoont zowel bomen als gebouwen. Voorbeelden van verblijfplaatsen
 in gebouwen zijn ruimtes in spouwmuren en achter boeiboorden en gevelbetimmering. Holten en spleten in
 bomen en ruimtes achter loszittend schors zijn voorbeelden van verblijfplaatsen in bomen.


 Vanuit de verschillende functies van de verblijfplaats worden weer andere eisen gesteld aan bijvoorbeeld het
 klimaat, de toegankelijkheid en de expositie van het verblijf ten opzichte van de zon. Als kraamverblijfplaats
 worden meestal gebouwen en/of bomen uitgekozen waarbinnen een constant klimaat heerst. Bij gebouwen
 zijn dit voornamelijk woningen met een spouwmuur of een geïsoleerd dak. Sommige vleermuizen hebben
 aan een opening van 1-2 cm voldoende om naar binnen te kruipen. Bij bomen gaat het meestal om dikke,
 oude bomen met een dikke restwand.



In het plangebied is geen bebouwing aanwezig waar gebouwbewonende soorten gebruik
van kunnen maken voor hun verblijfplaats.

Binnen het plangebied zijn bomen aanwezig; bosschages aan de noordzijde en zuidzijde
van het plangebied. De bosschage aan de zuidzijde van het plangebied betreft nagenoeg
allemaal jonge knotwilgen. Vanwege de omvang en grootte van de bomen ontbreken
geschikte holten en gaten die geschikt zijn als verblijfplaats voor vleermuizen. De
bosschage aan de noordkant bestaan uit dikke volwassen bomen, waaronder es en zwarte
els. In de bomen zijn geschikte holten aanwezig waar boombewonende vleermuizen
gebruik van kunnen maken.

Foerageergebied en vliegroutes
Het plangebied is geschikt als foerageergebied voor vleermuizen. Aan de noordzijde en
aan de zuidzijde van het plangebied zijn bosschages aanwezig die beschutting geven aan
foeragerende vleermuizen. Ook zijn er in het plangebied watergangen aanwezig die door
vleermuizen gebruikt kunnen worden om te foerageren. Vleermuizen maken gebruik van
lijnvormige elementen zoals houtsingels of bomenrijen om zich langs te verplaatsen, die
zijn aanwezig in de vorm van watergangen. Bomenlanen of - rijen zijn niet aanwezig binnen
het plangebied. De bosschage zijn te beperkt van omvang om te dienen als (essentiële)
vliegroute.




16       Toetsing Wet natuurbescherming
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre> Kader - Foerageergebieden en vliegroutes
 Foerageergebieden en vliegroutes van vleermuizen zijn beschermd indien bij het verdwijnen ook een
 verblijfplaats ongeschikt wordt. Bijvoorbeeld door het onderbreken van een vliegroute wordt een
 foerageergebied onbereikbaar, waardoor de vleermuizen onvoldoende voedsel kunnen vinden. Bij het
 verdwijnen van foerageergebieden of vliegroutes wordt derhalve onderzocht of er voldoende bereikbare
 alternatieven zijn.
 Vleermuizen maken gebruik van lijnvormige landschapselementen zoals bomenrijen en singels om zich langs
 te verplaatsen. Een aaneengesloten kronendak heeft hierbij de voorkeur. Van vleermuizen is bekend dat
 onderbrekingen in de lijnstructuur maximaal 100 tot 200 meter mogen bedragen (kleinere en langzaam
 vliegende soorten 50 meter). Wanneer de onderbrekingen groter zijn dan deze afstand kunnen sommige
 soorten deze afstand niet overbruggen en zullen ze uitwijken naar alternatieve vliegroutes en
 foerageergebieden.



Effecten en ontheffing
Alle vleermuissoorten zijn beschermd onder de Wet natuurbescherming met
beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn. Het opzettelijk verstoren, vangen en doden
van individuen van beschermde soorten, alsmede het beschadigen of vernielen van vaste
verblijfplaatsen, inclusief de functionele leefomgeving, is verboden vanuit de Wet
natuurbescherming. De functionaliteit van de verblijfplaatsen van vleermuizen dienen te
allen tijde gegarandeerd te blijven.

Door de afwezigheid van bebouwing kunnen verblijfplaatsen van gebouwbewonende
vleermuissoorten worden uitgesloten. De bomen in het bosschage aan de noordzijde
beschikken over geschikte holten en kieren. Deze kunnen door boombewonende
vleermuizen worden gebruikt om in of achter te verblijven. De bomen blijven behouden en
de inrichting van het plangebied als zonneveld heeft geen effect op het functioneren van
mogelijke verblijfplaatsen in de bosschage. De bomen in de bosschage aan de zuidzijde
zijn ongeschikt voor verblijfplaatsen van vleermuizen.

Het plangebied met de bosschages is geschikt als foerageergebied voor vleermuizen. De
bosschage aan de noordzijde van het plangebied blijft behouden. De ontwikkelingen
binnen het plangebied hebben daarom geen effect op dit foerageergebied. Door de
herplant, het toepassen van meerdere beplanting en het behouden van de watergangen,
blijft het plangebied geschikt voor vleermuizen om te foerageren. De aanleg van
natuurvriendelijke oevers zorgt ervoor dat foerageergebied wordt verbeterd. Er is
daarnaast geen sprake van een (essentiële) vliegroute die groengebieden verbindt; die
bosschage is van te beperkte omvang om te dienen als vliegroute en is niet verbonden aan
bomenlanen. Daarnaast kan de bomenrij langs Oostromsdijkje of de Achterdijk worden
gebruikt als vliegroute. Op basis daarvan is er geen sprake van aantasten of verdwijnen
van verblijfplaatsen, essentieel foerageergebied of een essentiële vliegroute. Nader
onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is voor vleermuizen niet noodzakelijk.

Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de
Wet natuurbescherming voor vleermuizen niet noodzakelijk.




                                                                       Zonneveld te Werkhoven          17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>5.2.2 Grondgebonden zoogdieren
Voorkomen en functie
Op basis van het aanwezige biotoop, sporen, literatuurgegevens en expertise zijn
ondermeer de volgende algemeen voorkomende zoogdieren binnen het plangebied
aanwezig of te verwachten: haas, ree, vos, mol en diverse algemene muizen. Deze soorten
kunnen van het plangebied gebruik maken als (onderdeel van hun) leef- en
foerageergebied. Daarnaast kunnen een aantal van deze soorten het plangebied
gebruiken als migratieroute. Deze soorten zijn opgenomen in de Wet natuurbescherming
en behoren tot het beschermingsregime andere soorten. In de provincie Utrecht is voor
deze soorten bij een ruimtelijke inrichting een vrijstelling van ontheffing opgesteld.

Ook kleine marterachtigen, wezel, bunzing en hermelijn, zijn in provincie Utrecht (nog)
vrijgesteld van de ontheffingplicht. In het plangebied ontbreken dekkingsmogelijkheden als
groenstructuren die tot de grond reiken, dichte begroeiing en hoog grasland, en ontbreken
geschikte verblijflocaties als houtstapels en dergelijke waar kleine marters gebruik van
kunnen maken. Mogelijk dat de soorten die rond boerderijen in de omgeving voorkomen,
als bunzing, het plangebied kruisen tijdens het foerageren, gebruik makend van de taluds
van de watergangen. De afrastering die wordt geplaatst zal 15 centimeter boven maaiveld
komen. Dit geeft kleine marters voldoende ruimte om deze te passeren. Ook kunnen zij
gebruik maken van de faunapassages die om de 200 meter worden toegepast.

Andere beschermde soorten worden niet in het plangebied verwacht, zoals eekhoorn, das,
boommarter en steenmarter. Zo zijn binnen de grenzen van het plangebied geen oude,
open schuren aangetroffen waar steenmarter gebruik van kan maken. Ook ontbreken
burchten of bomen met holten voor verblijfplaatsen van deze soorten, is geen geschikt
leefgebied voorhanden en/of het plangebied valt buiten het bekende verspreidingsgebied.
Mogelijk dat voor enkele soorten het plangebied wel onderdeel uitmaakt als leefgebied,
zoals foerageergebied voor steenmarter.

Effecten en ontheffing
De ingreep zal naar verwachting tijdelijk leiden tot een beperkt verlies van leefgebied van
de genoemde (algemeen) voorkomende zoogdieren met het beschermingsregime andere
soorten. In de nieuwe situatie kunnen algemene grondgebonden zoogdieren wederom van
het plangebied gebruik maken. Voor deze beschermde soorten is bij een ruimtelijke
inrichting door de provincie Utrecht een vrijstelling van ontheffing opgesteld.

Voor kleine marterachtigen, tevens (nog) vrijgesteld van de ontheffingplicht, biedt het
plangebied matig geschikt leefgebied voor deze soorten. Wel kunnen soorten sporadisch
het plangebied kruisen tijdens het foerageren, al maakt het plangebied geen onderdeel uit
van het functionele leefomgeving van de soorten. Ook ontbreken potentiële verblijflocaties.

Beschermde soorten grondgebonden zoogdieren als boommarter of das kunnen in het
plangebied worden uitgesloten. Verblijfplaatsen zijn niet aangetroffen en kunnen op basis
van het veldbezoek en afwezigheid van schuren, worden uitgesloten. Mogelijk dat soorten
het plangebied kruisen. Dit is ook mogelijk na de herinrichting van het plangebied als
zonneweide met de afrastering. Dit doordat de afrastering 15 centimeter boven maaiveld
wordt geplaatst en er om de 200 meter faunapassages worden toegepast waardoor


18    Toetsing Wet natuurbescherming
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>soorten als das en vos het plangebied op verschillende plekken kunnen binnentreden en
uitgaan.

Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de
Wet natuurbescherming voor grondgebonden zoogdieren niet noodzakelijk.


5.3   Vogels
Voorkomen en functie
Alle vogels zijn als soort beschermd in de Wet natuurbescherming. Onderscheid kan
gemaakt worden tussen broedvogels en vogels met jaarrond beschermde nesten. Vogels
met jaarrond beschermde nesten, komen elk jaar terug bij hun nest. Dit nest mag dus ook
niet buiten het broedseizoen worden verwijderd.

Broedvogels
In het plangebied komen diverse broedvogels van open veld voor, zoals kievit en
scholekster. Ook vogels als blauwe reiger, kleine plevier en witte kwikstaart zijn tijdens het
veldbezoek waargenomen. Kievit en kleine plevier zijn weidevogels. Gezien de
waarnemingen en het gedrag is het waarschijnlijk dat zij nesten hebben in omliggende
percelen van het plangebied.
Andere vogels die mogelijk gebruik maken van het plangebied, zijn: ekster, houtduif,
koolmees, merel, pimpelmees, roodborst en winterkoning. Binnen het plangebied zijn geen
nesten aangetroffen van algemeen voorkomende broedvogels.

Vogels met jaarrond beschermde nesten
Verblijfplaatsen van vogelsoorten, of aanwijzingen (braakballen of uitwerpselen) hiertoe,
die jaarrond van vaste rust- en verblijfplaatsen gebruik maken, zijn niet aangetroffen binnen
het plangebied. Wel is in de noordelijke bosschage een nest waargenomen dat mogelijk
van buizerd is. Daarnaast kunnen soorten met een jaarrond beschermde nest buiten het
plangebied wel van het plangebied gebruik maken als onderdeel van hun foerageergebied
zoals torenvalk.

Vaste rust- en verblijflocaties van huismussen en gierzwaluwen zijn jaarrond beschermd.
Als nestlocatie wordt gebruik gemaakt van bebouwing; met name kruipen zij onder
dakpannen, achter goten en onder nokpannen. In het plangebied is geen bebouwing
aanwezig waar huismussen en gierzwaluwen gebruik van kunnen maken voor hun
nestlocatie.

Effecten en ontheffing
Broedvogels
Alle vogelsoorten in Nederland zijn beschermd onder de Wet natuurbescherming. Voor alle
beschermde inheemse (ook algemeen voorkomende) vogelsoorten geldt een verbod op
handelingen die opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren vernielen of te beschadigen, of
nesten van vogels weg te nemen. Daarnaast is het verboden vogels opzettelijk te storen,
tenzij de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de
desbetreffende vogelsoort. Deze verbodsbepalingen worden kunnen in veel situaties
worden voorkomen door verstorende werkzaamheden buiten het broedseizoen uit te


                                                               Zonneveld te Werkhoven      19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>voeren. De periode van 15 maart tot 15 juli wordt over het algemeen beschouwd als
broedseizoen. Werkzaamheden binnen het broedseizoen zijn mogelijk indien is
vastgesteld dat er met deze werkzaamheden geen nesten van broedvogels worden
verstoord. Voor de Wet natuurbescherming zijn echter alle bewoonde vogelnesten
beschermd, ongeacht het tijdstip van het jaar en ongeacht de zeldzaamheid van de soort.
De genoemde termijn moet daarom niet al te strikt worden toegepast. Daarbij dient er,
wanneer de vogel klaar is met broeden en de jongen het nest hebben verlaten, ook
rekening te worden gehouden met jongen die nog in het gebied kunnen voorkomen. Dit is
met name van toepassing bij de weidevogels.

Met het realiseren van de zonneweide wordt het plangebied en de omliggende weilanden
ongeschikt tot zeer beperkt geschikt als leefgebied (nestlocatie) voor weidevogels als
kievit. Weidevogels houden van uitzicht, de zonneweide neemt dit weg. Nesten van
weidevogels als kievit zijn niet jaarrond beschermd. Het herinrichten van de weilanden
waar de vogels broeden én de weilanden met broedparen rondom het plangebied, is op
basis daarvan mogelijk, mits dit buiten het broedseizoen wordt uitgevoerd. Een ontheffing
in het kader van de Wet natuurbescherming is niet noodzakelijk. Houdt rekening met de
start van de uitvoeringsperiode zodat broedende vogels niet worden verstoord en hun nest
(broedsel/ jongen) verlaten.

Vogels met jaarrond beschermde nesten
Van een aantal vogelsoorten zijn de nesten het hele jaar door beschermd. Ook de
functionele leefomgeving is daarbij beschermd. Bij de aantasting van de nestlocatie en/of
de functionele leefomgeving is een ontheffing Wet natuurbescherming noodzakelijk.

Door het ontbreken van bebouwing en hoge, dikke bomen kunnen verblijfplaatsen van
vogels, waarvan de vaste rust- en verblijfplaatsen jaarrond beschermd zijn, worden
uitgesloten in het plangebied. Het nest van mogelijk buizerd in de noordelijke bosschage
ligt buiten de invloedssfeer van de werkzaamheden. Ook ontbreekt bebouwing waar
soorten als huismus en gierzwaluw gebruik van kunnen maken.

Conclusie: bij start en tijdens de werkzaamheden dient rekening te worden gehouden met
(in gebruik zijnde) nesten van vogels, ook de nesten van weidevogels in omliggende
percelen. De zorgplicht is te allen tijde van kracht; houdt daarbij rekening met jongen die
nog in het gebied kunnen voorkomen.


5.4   Reptielen
Voorkomen en functie
Beschermde reptielen, als ringslang, zandhagedis en levendbarende hagedis zijn
gebonden aan specifieke terreinen. In het plangebied ontbreekt dergelijk geschikt biotoop
zoals heideterreinen en venranden. Geschikt biotoop voor levendbarende hagedis en
zandhagedis ontbreekt binnen de grenzen van het plangebied. De watergangen zouden
door ringslang kunnen worden gebruikt als foerageergebied. Echter is geen sprake van
essentieel foerageergebied; in de directe omgeving zijn meerdere waterlopen en kleine
bosschages aanwezig. Ook ontbreken voortplantingslocaties; er zijn geen blad- of



20    Toetsing Wet natuurbescherming
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>composthopen aangetroffen waar ringslang gebruik van kan maken voor de afzet van
eieren.

Effecten en ontheffing
Beschermde reptielen kunnen op basis van aanwezig biotoop in het plangebied worden
uitgesloten. Ook zijn geen (mogelijke) voortplantingslocaties voor ringslang aangetroffen
en is geen sprake van essentieel foerageergebied voor ringslang. Daarnaast blijft het
plangebied ook na de inrichting als zonneveld geschikt voor ringslang om te foerageren.
Negatieve effecten op reptielen zijn op basis daarvan niet aanwezig. Een ontheffing Wet
natuurbescherming is niet aan de orde.

Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de
Wet natuurbescherming voor reptielen niet noodzakelijk.


5.5   Amfibieën
Voorkomen en functie
Een aantal soorten zoals bruine kikker, bastaardkikker, gewone pad en kleine
watersalamander kunnen het plangebied gebruiken als landbiotoop. De aanwezige
watergangen in het plangebied kunnen gebruikt worden als voortplantingslocatie. Deze
soorten zijn opgenomen in de Wet natuurbescherming en behoren tot het
beschermingsregime andere soorten. In de provincie Utrecht is voor deze soorten bij een
ruimtelijke inrichting een vrijstelling van ontheffing opgesteld.

Andere beschermde amfibieën als rugstreeppad zijn tijdens het veldbezoek niet
aangetroffen. De rugstreeppad prefereert een goed vergraafbare bodem. Ook zijn geen
sporen als ondiepe, geïsoleerde waterplassen waargenomen waar de rugstreeppad
gebruik van kan maken voor de afzet van eierensnoeren. Ook voor heikikker is het
plangebied niet tot nauwelijks geschikt als leefgebied. Bekend is dat de heikikker in de
regio voorkomt. De soort prefereert landschapstypen als heide, laag- en hoogveen en half
natuurlijk grasland en wordt niet tot nauwelijks aangetroffen in de intensief onderhouden
grasland percelen, zoals aanwezig in het plangebied. Ook mijdt heikikker bebouwing en
infrastructuur.

Effecten en ontheffing
De watergangen in het plangebied blijven behouden. De ingreep zal naar verwachting
beperkt leiden tot een verlies van leefgebied van de genoemde (algemeen) voorkomende
amfibieën met het beschermingsregime andere soorten. Daarnaast blijft het plangebied
ook na de inrichting als zonneweide geschikt voor amfibieën als leefgebied en vindt er een
verbetering van foerageergebied plaats door de aanleg van de natuurvriendelijke oevers
in het plangebied. Ook blijft het plangebied toegankelijk voor amfibieën doordat de
afrastering 15 centimeter boven maaiveld wordt geplaatst.

In het plangebied is niet tot nauwelijks geschikt habitat aanwezig waar beschermde
amfibiesoorten als heikikker gebruik van kunnen maken. Echter, betreft de rugstreeppad
een mobiele soort die wordt aangetrokken door open gebieden met goed vergraafbare
bodem. In de voortplantingsperiode van rugstreeppad, welke is van april tot en met juli,


                                                            Zonneveld te Werkhoven     21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>wordt aanbevolen alert te zijn op aanwezigheid van rugstreeppad om vestiging van de soort
voor of tijdens de werkzaamheden te voorkomen (Kennisdocument Rugstreeppad, 2017).
Nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing Wet natuurbescherming is niet aan
de orde.

Vestiging van de soort kan worden voorkomen door:
   -    Het voorkomen van ondiepe waterplassen op het bouwterrein waar
        rugstreeppadden eiersnoeren in kan leggen.
   -    Vergraven terrein niet voor langere tijd open en ongebruikt laten liggen.
        Rugstreeppadden kunnen deze in gebruik gaan nemen. Indien dit wel noodzakelijk
        is kan deze, of delen ervan, worden omheind.
   -    Zandhopen/ bulten afdekken of omheinen zodat deze ontoegankelijk worden voor
        rugstreeppadden.

Indien een rugstreeppad wordt aangetroffen, neem dan direct contact op met een ecoloog.
Indien de soort zich (nog) niet heeft gevestigd, mag diegene als ter zake kunde het dier
verplaatsen naar geschikt, alternatief terrein.

Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de
Wet natuurbescherming voor amfibieën niet noodzakelijk. Aanbevolen wordt alert te zijn
op rugstreeppadden in de actieve periode van de soort.


5.6   Vissen
Voorkomen en functie
De watergangen in het plangebied bieden geschikt habitat voor algemene vissoorten. Door
het grotendeels ontbreken dan wel beperkte aanwezigheid van een goed ontwikkelde
water- en oevervegetatie, zijn de watergangen matig geschikt als habitat voor grote
modderkruiper. Algemene soorten als tiendoornige stekelbaars kunnen wel in de
watergangen voorkomen.

Effecten en ontheffing
Er worden alleen werkzaamheden aan de taluds van de watergangen uitgevoerd waar een
natuurvriendelijke oever wordt gerealiseerd. Doordat niet de gehele watergang wordt
vergraven en deze als geheel behouden blijft waardoor aanwezige vissen de mogelijkheid
hebben te vluchten, zijn effecten op aanwezige vissoorten uitgesloten. Als meerwaarde
voor het plangebied worden natuurvriendelijke oevers gerealiseerd. Zodat de water- en
oevervegetatie geschikt habitat zijn voor vissoorten als grote modderkruiper. Ook andere
soorten als insecten en dagvlinders profiteren hiervan.

Let op dat de werkzaamheden aan de taluds, onder de waterlijn, worden uitgevoerd als de
temperatuur van het water tussen de range van 0 en 25º Celsius is en dat er geen ijs op
het water ligt. Binnen deze temperatuurrange kunnen vissen op veranderingen reageren
en worden slachtoffers zoveel mogelijk voorkomen. Indien aan deze voorwaarde wordt
voldaan is nader onderzoek of een ontheffing Wet natuurbescherming niet aan de orde.




22    Toetsing Wet natuurbescherming
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de
Wet natuurbescherming voor beschermde vissen niet noodzakelijk, mits de
werkzaamheden onder de waterlijn worden uitgevoerd als de temperatuur tussen de
aangegeven range is.


5.7   Ongewervelden
Voorkomen en functie
Van de groep ongewervelden (dagvlinders, libellen, kevers, kreeftachtigen en weekdieren)
worden beschermde soorten als gevlekte witsnuitlibel, nauwe korfslak en platte schijfhoorn
niet verwacht. Dit door het ontbreken van geschikt habitat dat onder andere bestaat uit
heideterreinen, goed ontwikkelde watergangen en venranden. Er zijn ook geen
verspreidingsgegevens bekend van beschermde ongewervelden in en rondom het
plangebied.

Effecten en ontheffing
Het plangebied biedt ongeschikt habitat voor beschermde ongewervelden. Ook blijven de
watergangen behouden en worden natuurvriendelijke oevers aangelegd. Er is geen sprake
van negatieve effecten op beschermde ongewervelden. Nader onderzoek of een ontheffing
Wet natuurbescherming is niet aan de orde.

Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de
Wet natuurbescherming voor beschermde ongewervelden niet noodzakelijk.




                                                            Zonneveld te Werkhoven     23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre> 6
6 CONCLUSIE

 Op basis van deze quickscan worden de onderstaande samenvattende conclusies
 getrokken.


 6.1     Bescherming soorten
 6.1.1 Overige soorten waarvoor vrijstellingen zijn opgesteld
 De ingreep zal naar verwachting leiden tot een beperkt verlies van leefgebied van enkele
 overige beschermde soorten. Hiervoor zijn door de provincie Utrecht vrijstellingen
 opgesteld. De ingreep heeft geen invloed op de gunstige staat van instandhouding van
 deze soorten omdat er geen leefgebied verloren gaat en het relatief algemene soorten
 betreft. Voor deze soorten geldt dan ook een vrijstelling indien het een ruimtelijke
 ontwikkeling betreft. Nader onderzoek naar beschermde soorten of een ontheffing Wet
 natuurbescherming is daarom niet noodzakelijk.

 6.1.2 Rekening houden met (weide)vogels
 Voor alle beschermde, inheemse (ook de algemeen voorkomende) vogelsoorten geldt
 vanuit de Wet natuurbescherming een verbod op handelingen die nesten of eieren
 beschadigen of verstoren. Ook handelingen die een vaste rust- of verblijfplaats van
 beschermde vogels verstoren zijn niet toegestaan. In de praktijk betekent dit dat
 verstorende werkzaamheden alleen buiten het broedseizoen1 mogen worden uitgevoerd.
 Werkzaamheden binnen het broedseizoen zijn mogelijk indien is vastgesteld dat er met de
 werkzaamheden geen nesten van broedvogels worden verstoord. Men dient dan alert te
 zijn op eventueel aanwezige broedende vogels. Men dient dan alert te zijn op eventueel
 aanwezige broedende vogels. Dit geldt ook voor broedende (weide)vogels op percelen
 rondom het plangebied. De werkzaamheden mogen er niet toe leiden dat deze broedende
 vogels worden verstoord en hun nest (broedsel/ jongen) verlaten. De zorgplicht is te allen
 tijde van kracht.

 6.1.3 Wees alert op rugstreeppad
 De rugstreeppad betreft een mobiele soort die aangetrokken wordt door open gebieden
 met goed vergraafbare bodem. In de voortplantingsperiode van rugstreeppad, van april tot
 en met juli, wordt aanbevolen alert te zijn op aanwezigheid van rugstreeppad om vestiging
 van de soort voor of tijdens de werkzaamheden te voorkomen. (zie § 5.5 voor
 maatregelen).


 1
  In het kader van de Wet natuurbescherming wordt voor het broedseizoen geen standaardperiode gehanteerd. Van belang is of
 een broedgeval wordt verstoord, ongeacht de datum. Globaal gaat het echter om de periode van 15 maart tot 15 juli.



 24      Toetsing Wet natuurbescherming
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Indien een rugstreeppad wordt aangetroffen, neem dan direct contact op met een ecoloog.
Indien de soort zich (nog) niet heeft gevestigd, mag diegene als ter zake kunde het dier
verplaatsen naar geschikt, alternatief terrein.

6.1.4 Zorgplicht voor vissen
In het kader van de zorgplicht mag voor de aanleg van de natuurvriendelijke oevers alleen
onder de waterlijn worden gegraven als de watertemperatuur tussen de range van 0 en 25º
Celsius is en er geen ijs op het water ligt. Binnen deze temperatuurrange kunnen vissen
op veranderingen reageren en worden slachtoffers zoveel mogelijk voorkomen.


6.2   Bescherming gebieden
In de directe omgeving van het plangebied liggen geen Natura 2000-gebieden. De aard
van de voorgenomen werkzaamheden en ontwikkeling maakt dat de effecten uitsluitend
tot het plangebied of in de zeer directe zone eromheen beperkt blijven. Een toetsing op
grond van de Wet natuurbescherming wordt daarom niet noodzakelijk geacht.


6.3   Bescherming houtopstanden
Ten behoeve van de ontwikkeling van het zonneveld worden geen bomen gekapt. De
bescherming van houtopstanden is daarmee niet aan de orde.


6.4   Natuurnetwerk Nederland
Het plangebied en omliggend gebied maakt geen onderdeel uit van het NNN. Een toetsing
aan het NNN-beleid wordt daarom niet noodzakelijk geacht.


6.5   Uitvoerbaarheid van de plannen
Mits rekening wordt gehouden met de voorgenoemde maatregelen en werkwijze is geen
overtreding van de natuurwetten en natuurbeleid aan de orde. In het plangebied zijn geen
beschermde natuurwaarden aangetroffen. Verwacht wordt dat met de voorgenomen
ontwikkeling juist geschikter biotoop ontstaat voor grondgebonden zoogdieren, landbiotoop
voor amfibieën en foerageergebied voor vleermuizen. Vanuit de eisen van de
natuurbescherming is het plan derhalve uitvoerbaar.


6.6   Geldigheid onderzoek
Dit onderzoek is uitgevoerd conform de landelijk geldende richtlijnen. De bevoegde
gezagen hanteren de volgende definitie voor de geldigheid van onderzoeken naar
beschermde soorten:

“ Onderzoeksgegevens mogen maximaal 3 jaar oud zijn in gebieden waar weinig of geen
ruimtelijke of kwalitatieve veranderingen zijn opgetreden in de afgelopen drie jaar. In
gebieden waar dit niet voor geldt, moeten de gegevens recenter zijn.”




                                                            Zonneveld te Werkhoven    25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Voor onderzoeken waar alleen algemeen voorkomende soorten, de overige beschermde
soorten van de Wet natuurbescherming aan de orde zijn, mag worden volstaan met een
geldigheid van 5 jaar. Waarbij ook geldt dat er in die periode weinig of geen ruimtelijke of
kwalitatieve veranderingen optreden.

Dit rapport gaat in op de effecten van de ontwikkeling zoals beschreven in hoofdstuk 2.2.
Wijzigingen of aanpassingen in de ontwikkeling kunnen tot andere conclusies ten aanzien
van de effecten op beschermde soorten leiden.




26    Toetsing Wet natuurbescherming
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>LITERATUURLIJST

   -   Bos, F., Bosveld, M., Groenendijk, D., Swaay, C. van, & Wynhoff, I. (2006). De
       dagvlinders van Nederland, - Nederlandse fauna 7. Leiden, Nederland: KNNV
       Uitgeverij & European Invertebrate Survey-Nederland.
   -   Broekhuizen, S., K. Spoelstra, J.B.M. Thissen, K.J. Canters & J.C. Buys (redactie)
       (2016). Atlas van de Nederlandse zoogdieren. – Natuur van Nederland 12.
       Naturalis Biodiversity Centre & EIS Kenniscentrum Insecten en andere
       ongewervelden, Leiden.
   -   Creemers R.C.M. & van Delft J.J.C.W. (2009). De amfibieën en reptielen van
       Nederland, - Nederlandse fauna 9. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis,
       European invertabrate Survey – Nederland, Leiden.
   -   Limpens, H. , K. Mostert en W. Bongers (1997). Atlas van de Nederlandse
       Vleermuizen. Utrecht: KNNV Uitgeverij.
   -   Limpens, H., P. Twisk & G. Veenbaas (2004). Met vleermuizen overweg. Brochure
       over vleermuizen en de wijze waarop bij planning, aanleg, reconstructie en beheer
       van wegen praktische invullingen kan worden gegeven aan de wettelijke zorgplicht
       voor vleermuizen. Dienst Weg- en Waterbouwkunde, Delft / Zoogdiervereniging,
       Arnhem.
   -   Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie. (2002). De Nederlandse libellen
       (odonata), - Nederlandse fauna 4. Leiden, Nederland: KNNV Uitgeverij &
       European invertabrate Survey – Nederland.
   -   SOVON Vogelonderzoek Nederland. (2002). Atlas van de Nederlandse
       broedvogels, - Nederlandse fauna 5. Leiden, Nederland: KNNV Uitgeverij &
       European invertabrate Survey – Nederland.
   -   Weeda, R., Westra, C., Westra, E. J., & Westra, T. (1985-1994). Nederlandse
       oecologische flora: Wilde planten en hun relaties 1 t/m 5. Amsterdam, Nederland:
       IVN in samenw. met de Vara en de VEWIN.

Provincie Utrecht
    -   Beschermde gebieden: https://webkaart.provincie-
        utrecht.nl/viewer/app/Webkaart?bookmark=306d710255e14dcd8d5ecb612aca52
        11
    -   Toepassingsgebied houtopstanden: https://ruimtelijkeplannen.provincie-
        utrecht.nl/NL.IMRO.9926.PVNatuur-VA01?s=SANMmAIEAXlMqkeEREEhzD-AB-
        jmCBzA

 Soortinformatie:   - www.zoogdiervereniging.nl         - www.sovon.nl
                    - www.ravon.nl                      - www.verspredingsatlas.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 1 WETTELIJK KADER
NATUURWETGEVING

Bescherming van soorten

Zorgplicht
De Wet natuurbescherming erkent de intrinsieke waarde van in het wild levende planten-
en diersoorten, of de soort nu beschermd is of niet (= zorgplicht). Deze zorgplicht houdt in
dat een ieder voldoende zorg in acht moet nemen voor de in het wilde levende dieren en
planten, alsmede voor hun directe leefomgeving. Overtreding van de zorgplicht is niet
strafbaar gesteld, maar kan door toepassing van bestuursdwang wel worden gehandhaafd.

Beschermingsregimes
Op het onderdeel soortbescherming deelt de Wet natuurbescherming soorten in drie
beschermingsregimes in:

     1. Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn
          Alle vogels cf. artikel Vogelrichtlijn
     2. Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn
          Soorten uit Bijlage IV Habitatrichtlijn, Bijlage I en II van het Verdrag van Bern en
          Bijlage II van het Verdrag van Bonn. In de bijlagen van de Verdragen van Bern en
          Bonn worden ook vogels genoemd2.
     3. Beschermingsregime andere soorten
          Soorten die uit nationaal oogpunt bescherming behoeven.
Elk van deze beschermingsregimes heeft zijn eigen verbodsbepalingen en vereisten voor
vrijstelling of ontheffing van de verboden.

Verbodsbepalingen
De Wet natuurbescherming gaat uit van het ‘nee, tenzij-principe’. In de wet worden ten
aanzien van de beschermde soorten een aantal verbodsbepalingen genoemd. De
verbodsbepalingen zijn gekoppeld aan het beschermingsregime van de soort (resp.
Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn of de groep ‘Overige soorten’). Dat betekent dat deze
verbodsbepalingen niet overtreden mogen worden, tenzij voor de soort(en):
    • Een vrijstelling geldt;
    • Er gewerkt wordt met een goedgekeurde Gedragscode (feitelijk een collectieve
        ontheffing);
    • Een ontheffing is verkregen.




2 De brochure ‘Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen’, versie 1.3. Ministerie van EZ, december 2016
impliceert dat de bescherming uit de Vogelrichtlijn prevaleert boven de bescherming van vogels uit de verdragen
van Bonn en Bern
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Figuur 5. Overzicht verbodsbepalingen Wet Natuurbescherming (bron: brochure ‘Soortenbescherming bij
ruimtelijke ingrepen’, versie 1.3. Ministerie van EZ, december 2016).


Om af te mogen wijken van de verbodsbepalingen (en deze toch te mogen overtreden) via
een ontheffing of een vrijstelling moet aan drie criteria worden voldaan:
 1. Er     is    geen     andere     bevredigende       oplossing   voor  de  handeling
     (=alternatievenafweging);
 2. De afwijking is gebaseerd op een in de wet genoemd belang (b.v. openbare veiligheid
     of volksgezondheid);
 3. De ingreep of handeling mag geen afbreuk doen aan en/of verslechtering betekenen
     voor de staat van instandhouding van de soort.
Als aan (alle) drie deze vereisten voldaan is, kan een ontheffing worden verleend. Voor
een aantal handelingen zijn bovendien vrijstellingen mogelijk in de vorm van een
provinciale verordening of een (goedgekeurde) gedragscode.

Voorgaand figuur geeft een overzicht van de verbodsbepalingen per beschermingsregime.
De verbodsbepalingen voor de groep van overige, ‘nationale’ soorten zijn geïnspireerd op
de Habitatrichtlijn en op een aantal punten versoepeld. Zo is het opzettelijk verstoren van
beschermde soorten (en hun verblijfplaatsen) uit deze groep van overige soorten niet
langer verboden. Wel is het nog steeds verboden om vaste verblijfplaatsen van dieren
onder dit beschermingsregime opzettelijk te beschadigen of te vernielen.

Voor vogels geldt dat verstoren niet verboden is als de verstoring maar niet van wezenlijke
invloed is op de staat van instandhouding van de soort (artikel 3.1, lid 4 en lid 5). Het
beschadigen van in gebruik zijnde vogelnesten tijdens het broedseizoen blijft verboden,
maar het verstoren dus niet meer, tenzij er sprake is van een wezenlijke invloed op de staat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>van instandhouding van de specifieke soort(en). Het is aan de initiatiefnemer om zich op
de hoogte te (laten) stellen, en waar nodig aan te tonen, dat de op zich verstorende activiteit
geen bedreiging vormt voor de staat van instandhouding van de betreffende vogelsoort.

Tot slot geldt het opzettelijk doden of vangen en het verbod om vaste verblijfplaatsen of
rustplaatsen opzettelijk te vernielen of beschadigen, niet voor bosmuis, huisspitsmuis of
veldmuis in of op gebouwen of de daarbij behorende erven of roerende zaken (artikel 3.10
lid 3).


 Kader - Opzettelijkheid
 In de Wet natuurbescherming is bij meer verbodsbepalingen dan onder de Flora en faunawet het
 opzetvereiste toegevoegd, in lijn met de artikelen van de Habitatrichtlijn en Vogelrichtlijn. In de Flora en
 faunawet was alleen sprake van het opzetvereiste bij verontrusting (artikel 10). Hierdoor was de Flora en
 faunawet strenger dan de verbodsbepalingen van de Habitatrichtlijn. Niet-opzettelijke handelingen waarbij
 de verbodsbepalingen overtreden worden, zijn nu niet langer verboden. Daar is van belang dat het Europees
 Hof van Justitie in zijn jurisprudentie heeft bepaald dat onder opzet ook voorwaardelijke opzet moet worden
 begrepen: “Daarvan is sprake als iemand een handeling verricht en daarbij bewust de aanmerkelijke kans
 aanvaardt dat zijn gedragingen schadelijke gevolgen hebben voor een dier of plant….”.




Andere bevredigende oplossing(en)
De initiatiefnemer moet aantonen en beargumenteren dat er geen andere bevredigende
oplossingen zijn waardoor overtreding van de verbodsbepaling(en) kan worden
voorkomen, bijvoorbeeld door planaanpassing of het aanpassen van de
uitvoeringsperiode. Het is aan het bevoegd gezag (doorgaans dus de provincie) om de
alternatieve oplossingen te beoordelen en hierover te besluiten. De onderbouwing moet
gebaseerd zijn op objectieve en controleerbare gegevens.

Belangen
Voor de soorten die beschermd zijn onder de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn kan alleen
ontheffing of vrijstelling worden verleend op grond van de in deze richtlijnen genoemde
belangen. Voor de groep van overige, nationaal beschermde soorten wordt uitgegaan van
de in de Habitatrichtlijn genoemde belangen, plus een aantal aanvullende belangen.

Staat van instandhouding van de soort
Tot slot moeten de effecten van de voorgenomen handeling(en) worden beoordeeld aan
de staat van instandhouding (SvI) van de soort. De SvI varieert per soort en per handeling,
en is niet vastgelegd in de wet. Een handeling op een zeldzame beschermde soort zal
eerder leiden tot een negatief effect op de SvI dan bij een algemene soort. Belangrijk is
ook de trend (aantalsontwikkeling) en de ruimtelijke verspreiding van de soort. Bij de
beoordeling moet rekening worden gehouden met cumulatieve (versterkende) effecten,
bijvoorbeeld door andere handelingen of ontwikkelingen in de omgeving en met reeds
verleende ontheffingen voor dezelfde populaties van deze soort(en). Bij de beoordeling
mogen compenserende en mitigerende (verzachtende) maatregelen worden betrokken.
Het ecologische toetsingscriterium verschilt per beschermingsregime. Om te beoordelen
of aan deze criteria wordt voldaan, moeten inzicht worden gegeven in:

    1. De SvI (van de populatie) van de soort (in zijn natuurlijke verspreidingsgebied.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>    2. Het effect van de handeling of ontwikkeling op de soort.


 Kader - Staat van instandhouding
     •    Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn: “De maatregelen leiden niet tot verslechtering
          van de staat van instandhouding van de betreffende soort”.
     •    Beschermingsregime soort Habitatrichtlijn: “Er wordt geen afbreuk gedaan aan het streven
          de populaties van de betrokken soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat
          van instandhouding te laten voortbestaan”.
     •    Beschermingsregime Overige soorten: “Er wordt geen afbreuk gedaan aan het streven de
          populaties van de betrokken soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat
          van instandhouding te laten voortbestaan”.



Voorkomen van overtreding verbodsbepalingen
In sommige situaties kunnen maatregelen worden getroffen waardoor negatieve effecten
en overtreding van de verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming kunnen worden
voorkomen. Bijvoorbeeld door de kap van bomen met broedende vogels uit te stellen tot
na de broedtijd. Al kan de boom ook een nest bevatten van een vogelsoort waarbij het nest
jaarrond beschermd is, waardoor overtreding niet kan worden voorkomen. Het plannen van
werkzaamheden buiten de kwetsbare periode(n) van beschermde soorten is een veel
toegepaste maatregel. Andere mogelijkheden om overtreding te voorkomen zijn wellicht
het aanpassen van de werkvolgorde, gebruik te maken van andere apparatuur of de
werkzaamheden te faseren in ruimte en tijd (zoals in het voorbeeld).

Vrijstellingen
Onder de Wet natuurbescherming is niet altijd een ontheffing nodig bij handelingen die
leiden tot overtreding van de verbodsbepalingen in de wet. Dit zijn bijvoorbeeld de
provinciale vrijstellingen en de gedragscodes. Ook kan er sprake zijn van een vrijstelling
als de handeling is opgenomen in een beheerplan voor een Natura 2000-gebied of
programma in het kader van een programmatische aanpak. Tot slot kan het Rijk voor
handelingen en activiteiten waarvoor zij bevoegd gezag is een vrijstelling geven in de vorm
van een Ministeriele Regeling. Vrijstellingen kunnen alleen gelden voor de
verbodsbepalingen en de voorwaarden zoals genoemd bij de verschillende
beschermingsregimes.

Provinciale verordening
Provinciale Staten kunnen vrijstelling van de verbodsbepalingen verlenen. Zo zijn met een
provinciale verordening een aantal vooral algemeen voorkomende en beschermde
zoogdieren als egel en rosse woelmuis vrijgesteld van de ontheffingsplicht. Door deze
mogelijkheid ontstaan echter wel verschillen in de bescherming van soorten tussen de
verschillende provincies.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Kader - Wettelijk Belang
Voor vogels beschermd onder de Vogelrichtlijn kan ontheffing of vrijstelling worden verleend op grond van
de volgende belangen:
•    in het belang van de volksgezondheid of de openbare veiligheid;
•    in het belang van de veiligheid van het luchtverkeer;
•    ter voorkoming van belangrijke schade aan gewassen, vee, bossen, visserij of wateren;
•    ter bescherming van flora en fauna;
•    voor onderzoek en onderwijs, het uitzetten of herinvoeren van soorten, of voor de daarmee
     samenhangende teelt;
•    om het vangen, onder zich hebben of elke andere wijze van verstandig gebruik van bepaalde vogels
     in kleine hoeveelheden selectief en onder strikt gecontroleerde omstandigheden toe te staan.


Voor soorten beschermd onder de Habitatrichtlijn, het Verdrag van Bern of het Verdrag van Bonn kan
ontheffing of vrijstelling worden verleend op grond van de volgende belangen:
•    in het belang van de bescherming van wilde flora of fauna, of in het belang van de instandhouding
     van de natuurlijke habitats;
•    ter voorkoming van ernstige schade aan met name de gewassen, veehouderijen, bossen, visgronden,
     wateren of andere vormen eigendom;
•    in het belang van volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere dwingende redenen van groot
     openbaar belang, met inbegrip van sociale of economische aard en met inbegrip van voor het milieu
     wezenlijk gunstige effecten;
•    voor onderzoek en onderwijs, repopulatie of herintroductie van deze soorten, of voor de daartoe
     benodigde kweek, met inbegrip van kunstmatige vermeerdering van planten, of
•    om onder strikt gecontroleerde omstandigheden mogelijk te maken op selectieve wijze en binnen
     bepaalde grenzen een beperkt, bij de ontheffing of vrijstelling vastgesteld aantal van bepaalde dieren
     van de aangewezen soort te vangen, onder zich te hebben, onderscheidenlijk een beperkt bij de
     ontheffing of vrijstelling vastgesteld aantal planten van de aangewezen soort te plukken of onder zich
     te hebben.


Voor andere ‘nationaal’ beschermde soorten kan ontheffing of vrijstelling worden verleend op grond van
de volgende belangen:
•    de belangen die gelden voor soorten van de Habitatrichtlijn zoals hierboven genoemd;
•    in het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het
     daarop volgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied;
•    ter voorkoming van schade en overlast, met inbegrip van schade aan sportvelden, schietterreinen,
     industrieterreinen, kazernes of begraafplaatsen;
•    ter beperking van de omvang van de populatie van dieren, in verband met door deze dieren ter
     plaatse en in het omringende gebied veelvuldig veroorzaakte schade of in verband met de maximale
     draagkracht van het gebied waarin de dieren zich bevinden;
•    ter voorkoming of bestrijding van onnodig lijden van zieke of gebrekkige dieren;
•    in het kader van bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw;
•    in het kader van bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen,
     waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van
     natuurbeheer;
•    in het kader van bestendig beheer of onderhoud van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald
     gebied;
•    in het algemeen belang van de betreffende soort.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Programmatische aanpak
De Wet natuurbescherming biedt de mogelijkheid om een programmatische aanpak toe te
passen. Een dergelijk programma kan zowel door het Rijk als door provincies worden
opgesteld. Onder de Flora en faunawet is reeds ervaring opgedaan onder de ‘Generieke’
of ‘Gebiedsgerichte aanpak’. Tevens is voor een aantal grootschalige ontwikkelingen en
plangebied een Generieke ontheffing verleend zoals voor de gemeente Tilburg, het
Havengebied Rotterdam en Vliegveld Twente. Het biedt de mogelijkheid om door middel
van een actieve leefgebiedenbenadering te streven naar een betere verbinding tussen
economie en ecologie.

Beheerplan Natura 2000-gebied
Tot slot zijn handelingen die onderdeel uitmaken van een beheerplan voor een Natura
2000-gebied of een programmatische aanpak (zoals stikstof) vrijgesteld, mits de
handelingen     zijn   getoetst   aan    de    criteria voor   afwijking  van    de
soortenbeschermingsregimes.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>