<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>  U16TRECHT
     GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN


INTEGRAAL RUIMTELIJK PERSPECTIEF
                                             MAART 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>VOORWOORD

Voor u ligt het Integraal Ruimtelijk Perspectief U16. Daarin hebben 16 gemeenten in de
regio Utrecht een gezamenlijke ontwikkelrichting tot 2040 opgesteld. Wij zijn trots dat
er een ambitieus gezamenlijk perspectief ligt dat concreet maakt hoe de regio op een
gezonde en duurzame wijze zal groeien en omgaat met de maatschappelijke opgaven.
Hiermee ligt er een ruimtelijke en uitvoeringsgerichte vertaling van de ambities uit de
Ruimtelijk Economische Koers die door gemeenten is omarmd. En bereiden we ons voor
op de uitvoering in het ruimtelijk domein voor de komende jaren.

In onze regio zijn we nog niet eerder zo ver geweest. Als enige regio in Nederland hebben
we een brede integrale aanpak op wonen, werken, mobiliteit, groen, landschap, water,
energie, en gezondheid. Dit valt ook andere regio’s in het land op.

Met dit IRP versterken de gemeenten de samenwerking, doordat we een stevig signaal
afgeven dat de 16 gemeenten schouder aan schouder staan in de ambitie, de afwegingen
en de aanpak om de regio (door) te ontwikkelen tot de ontmoetingsplek van gezond leven
in een stedelijke regio voor iedereen. Hiermee bundelen en versterken we de kracht
richting inwoners, bedrijven, medeoverheden en andere partners. Kunnen we slagvaardig
aan de slag met de uitvoering in verschillende allianties en hebben we een titel om elkaar
aan te spreken op hoe we de regio samen vormgeven.

Wat in het IRP staat is de uitkomst van een gezamenlijk proces met de 16 gemeenten.
Samen vinden we dit de beste manier om een plek te geven aan de regionale opgaven die
voor ons liggen. We vinden dit niet alleen voor het eigen grondgebied van de gemeente,
maar we vinden dit ook voor de regio als geheel. Omdat gemeenten voor elkaars opgaven
staan, kunnen zij eenduidig en sterker optreden naar andere bestuurslagen, zoals het Rijk
en de provincie. Daarbij is het belangrijk om consistent en eensgezind het IRP als basis
te gebruiken voor het regionale verhaal. En het mee te nemen als basis bij gemeentelijke
omgevingsvisies.

Het IRP is opgebouwd met de lokale beleidslijnen als basis en er zijn (boven)lokale
en regionale keuzes gemaakt. Over veel onderwerpen is overeenstemming, andere
onderwerpen vragen erom de dialoog voort te zetten. Daarom maken we met dit IRP
keuzes, benoemen we een aantal gezamenlijke vraagstukken en geven we opdrachten aan
onszelf voor de volgende fase.


Bestuurlijk opdrachtgevers Integraal Ruimtelijk Perspectief (REP)

Klaas Verschuure en Sander Jansen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>INHOUDSOPGAVE

1.    INLEIDING: VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF                                  6
1.1   Een gezamenlijk en integraal perspectief voor de regio                 8
1.2   Wat vooraf ging aan het IRP                                           14
1.3   De opgave: wat de regio de komende jaren te doen staat                18


2.    WAAR WE NAARTOE WILLEN IN 2040:                                       24
      GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
2.1   Het Perspectief: gezond leven in een stedelijke regio voor iedereen   30
2.2   Acht redeneerlijnen die leiden tot ruimtelijke keuzes                 38
2.3   Thematische verdieping                                                72
2.4   De regio in lagen                                                     98


3.    UITWERKING IN DEELGEBIEDEN:                                           102
      EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN
3.1   De Kromme Rijn Vallei                                                 106
3.2   Noordoostflank                                                        112
3.3   Vecht en Venen                                                        118
3.4   Woerd, Waard en Vijfheerenlanden                                      124
3.5   De Centrale As                                                        128


4.    UITVOERINGSSTRATEGIE:                                                 136
      NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO
4.1   Uitvoeringsstrategie                                                  138
4.2   Adaptief ontwikkelpad IRP                                             148
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                               1
6   HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>INLEIDING:
VAN KOERS NAAR
PERSPECTIEF



             HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF   7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                  De kaart van Altijd   De kaart van Alles
    Uit: de Ruimtelijke Contour (2020)




          Zoekgebied regionaal bedrijventerrein

          Groene scheggen

          Landbouw


          Bosgebied / Utrechtse heuvelrug

          Groenblauwe verbindingen

          Nieuwe bedrijventerreinen

          Woningbouwontwikkeling

          Intensivering stedelijk gebied


          Historische kern


          Huidige bedrijventerreinen


          Huidige steden


          Vitale kernen

          Weg

          Vitale kernen


          Utrecht Centraal


          Treinstation aan het wiel


          Treinstation (zwaar)


          Treinstation


          Tram-/bushalte




    Perspectiefkaart: Regio Utrecht in 2040




8    HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>1.1              EEN GEZAMENLIJK EN INTEGRAAL 		
		               PERSPECTIEF VOOR DE REGIO

16 Utrechtse gemeenten werken samen aan een integraal          Als iedere gemeente en iedere sector verder bouwt aan
perspectief voor 2040. Niet omdat het moet, maar omdat         haar eigen toekomst, lopen we aan tegen grenzen van de
we zien dat we voor een opgave staan die we alleen samen       ruimte. Een beslissing om op een bepaalde plek te bouwen
kunnen oplossen. Als we samenwerken aan een inhoudelijk        heeft invloed op keuzes elders in de regio. Bovendien is
perspectief, krijgen we samen meer voor elkaar.                deze plek dan niet meer te gebruiken voor een andere
                                                               functie.
Dit perspectief is dus geen plan dat top-down boven
de regio hangt, maar een doorkijk naar 2040 die van            Om deze veranderingen in goede banen te leiden is het
ons allemaal is en waarmee wij ons allen verbinden aan         dus nodig om te denken door verschillende schaalniveaus
het oplossen van de regionale opgaven. Daarvoor is             heen en om de verschillende opgaven integraal te
samenwerking niet alleen nodig in het opstellen van dit        benaderen.
perspectief, maar ook richting uitwerking en uitvoering.
Wat in dit perspectief staat nemen wij op in onze              Het Integraal Ruimtelijk Perspectief is de plek waar de
gemeentelijke visies en omgekeerd.                             samenwerkende gemeenten in de U16 hun visie geven op
                                                               hoe de regio ruimte kan maken voor al deze verschillende
Waarom een gezamenlijk perspectief?                            functies. Het perspectief kijkt naar hoe de regio er in 2040
De urgentie van dit perspectief komt doordat de regio          uit kan zien en hoe dat voor iedereen een aantrekkelijk
Utrecht een van de snelst groeiende regio’s van Nederland      perspectief kan zijn.
is en een van de meest competitieve regio’s van Europa.
De basis van het succes ligt in de uitstekende kwaliteit van   Het integraal denken over de regio vereist keuzes. Niet
leven. Aantrekkelijke steden en dorpen liggen in een regio     alles kan zomaar, want de optelsom van de wensen is op
met de mooiste landschappen en de meest bijzondere             veel plekken groter dan de ruimte die we hebben. Dat
cultuurhistorische elementen van het land. Het onderwijs       betekent dat we slim moeten omgaan met die ruimte.
is uitstekend en daarmee biedt de regio kansen voor
iedereen. Deze bijzondere kwaliteit van leven trekt mensen     In stappen van koers naar perspectief
van binnen en buiten Nederland naar onze regio.                U16 is het samenwerkingsverband van 16 gemeenten. Met
                                                               de Ruimtelijk Economische Koers (REK) van 2018 heeft de
Dit succes gaat gepaard met een vraag naar ruimte voor         regio ervoor gekozen om de groei op een duurzame wijze
de groeiende econome en ruimte voor bestaande en voor          op te vangen. De regio wil zich (door)ontwikkelen tot de
nieuwe bewoners. Dit levert ook meer beweging op die           ontmoetingsplek van gezond leven in een stedelijke regio
het mobiliteitssysteem moet kunnen opvangen. Dit terwijl       voor iedereen en in 2040 de internationaal erkende regio
ook veel van het groeiende (inter)nationale verkeer door       op dit terrein zijn.
onze regio rijdt.
                                                               Met het Ruimtelijk Economisch Programma (REP) wordt
Tegelijkertijd komen er nieuwe opgaven op ons af. We           daar concreet invulling en uitvoering aan gegeven. Met
moeten ruimte geven aan een veranderend klimaat en             het REP maakt de U16 een integrale en breed gedragen
tegelijkertijd deze verandering tegengaan. Meer ruimte         visie en strategie op de toekomst (tot 2040) van de
voor water en natuur, maar ook ruimte om op een                metropoolregio Utrecht. De zestien samenwerkende
duurzame manier in onze energie te voorzien.                   gemeenten brengen de thema’s wonen, werken, mobiliteit,
                                                               groen, landschap, water en energie samen in een integrale
Slim omgaan met de ruimte                                      visie het Integraal Ruimtelijk Perspectief (IRP).
Om aan al deze vragen naar ruimte te voldoen moeten
we op een andere manier nadenken over de toekomst van          In het IRP geeft de regio aan wat haar thematische
onze regio. Hoe geven we ruimte aan de groei en maken          en ruimtelijk-programmatische opgaven zijn, welke
we tegelijk onze regio groener en mooier? Wat voor regio       hoofdrichtingen worden gekozen voor de toekomstige
laten we na aan de generaties na ons? Hoe zorgen we            ontwikkeling van de regio en hoe al deze elementen
ervoor dat ook zij kunnen leven in een gezonde regio?          samenhangen in een geïntegreerde visie en strategie.
Hoe zorgen we ervoor dat dit op een sociaal rechtvaardige
manier gebeurt? Hoe zorgen we voor een goede balans
tussen mens en natuur?




                                                                              HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF        9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>     Uit: de Ruimtelijke Economische Koers (REK)                      Provinciale Omgevingsvisie POVI (BVR, 2021)




     Nationale Omgevingsvisie (NOVI), Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, september 2020




10    HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Aan het ruimtelijk economisch programma REP is
de afgelopen drie jaar in fasen gewerkt. Er is een
gezamenlijke koers bepaald, er is een integraal
afwegingskader opgesteld, de opgaven zijn in beeld
gebracht, er is een ruimtelijke contour gemaakt en een
verstedelijkingsstrategie.

Al deze eerdere fasen hebben geleid tot dit nu
voorliggende Integraal Ruimtelijk Perspectief. Het IRP is
nadrukkelijk geen eindbeeld, maar bevat een strategie en
een adaptief ontwikkelpad. De volgende stap in het REP
wordt het gezamenlijk afspraken maken over regionaal
programmeren en een uitvoeringsstrategie op basis van
allianties.

Dit IRP is niet alleen door de U16 gemeenten opgesteld,
maar is tot stand gekomen vanuit een brede samenwerking
en afstemming met onder meer thematische
bestuurstafels, 16 colleges van B&W en gemeenteraden,
de Provincie Utrecht, UNed, waterschappen, Regionale
Energiestrategie (RES) en met consultatie van legio experts.

Het IRP als het cement tussen andere plannen
In dezelfde periode waarin het IRP is gemaakt, zijn ook
op andere tafels belangrijke kaders en visies tot stand
gekomen. Vanuit het Rijk de NOVI, vanuit de Provincie
de POVI, in UNed verband het MIRT onderzoek en visie
Utrecht Nabij en meerdere lokale ruimtelijke strategieën.

Het IRP is in dit kader een integraal en een regionaal
perspectief. Het is tot stand gekomen samen met de
16 gemeenten en hangt daardoor dus niet boven de
gemeenten, maar is een gezamenlijk beeld. Door de
regionale aanpak is het méér dan een optelsom van 16
gemeentelijke visies. Samen wordt invulling gegeven aan
regionale opgaven, waarbij over gemeentegrenzen heen
gekeken wordt. Dit levert een gezamenlijke aanpak op,
waarbij gemeenten een eenduidige boodschap hebben
naar andere bestuurslagen en stakeholders.




               HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF        11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>     Waterpraatkaart Stichtse Rijnlanden (2019)              Utrecht Nabij (2020)




     NOVI-perspectiefgebied Utrecht, Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen      Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 concept (RSU2040)




     Propositie van Zeist, Gemeente Zeist, oktober 2020                              Regionale Omgevingsagenda Lopikerwaard
                                                                                     2040, Gemeenten IJsselstein, Lopik, Montfoort,
                                                                                     Oudewater, Woerden en Hoogheemraadschap
                                                                                     De Stichtse Rijnlanden, maart 2020
12    HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Het IRP is te zien als een convenant tussen de gemeenten.
Samen geven we invulling aan de regionale opgaven. Het
is een adaptief perspectief, dus in de toekomst kan de
inhoud veranderen. Het IRP kan ook gezien worden als
cement tussen de gemeentelijke visies, waarbij het IRP de
visies aan elkaar bindt en het regionale huis sterker maakt.
Het is dus meer dan een optelsom van gemeentelijke
visies. In de uitvoeringsstrategie wordt de positionering en
de samenwerking verder uitgewerkt.
Het IRP volgt en geeft tegelijk ook de regionale inbreng aan
de NOVI, de POVI en de MIRT afspraken met het Rijk. Het
IRP heeft op hoofdlijnen dezelfde uitgangspunten, zoals
een gezond leven in een stedelijke regio voor iedereen,
de focus op binnenstedelijk en gemengd bouwen, op en
nabij OV-knooppunten, het ontwikkelen van meerdere
metropoolpoorten, het wiel met spaken, verdichten op
regiopoorten, versterken van groen en landschap en de
vitaliteit van kernen.

Het IRP kent ook enkele accentverschillen met bijvoorbeeld
de POVI. De U16 ziet dit als input voor en een
constructieve bijdrage aan het gesprek over de ruimtelijke
kaders vanuit Rijk en Provincie.

Gedeelde visie, verschillende rollen
Vanuit een intensieve coöperatie is er een belangrijke en
rijke strategische stap gezet in de regio, waarbij er sprake
is van een gedeelde visie op de regio Utrecht vanuit Rijk,
Provincie, regiogemeenten en waterschappen, die vertaald
zijn in drie regionale plannen: POVI, IRP en Utrecht Nabij.

Hierbij heeft elke overheid eigen rollen; accommoderen,
bewaken en uitvoeren. Deze rollen zijn vaak ook nog
wisselend; op thema’s, schaal en in verschillende gebieden.

Om de veranderingen van de komende decennia met
vertrouwen tegemoet te treden is een gezamenlijke visie
op de ruimte van de Utrechtse regio daarbij zo belangrijk.

We geven zo antwoord op de eisen die deze tijd aan onze
besturen stelt, en werken gezamenlijk, maar met oog voor
de eigen verantwoordelijkheden aan een robuuste regio in
balans; aan gezond leven in een stedelijke regio.




               HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF        13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>     Foto: Woerden, Aerophotostock

14    HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>1.2              WAT VOORAF GING AAN HET IRP


Het IRP is een stap in het ruimtelijk programmeren. De         Fase 2: De contour REP (2020)
eerdere stappen die hierin zijn genomen vormen de              De contour REP heeft de uitgangspunten van de REK
uitgangspunten van dit IRP. Deze uitgangspunten vatten         vertaald in een aantal kaartbeelden. Hierbij is een eerste
we hier kort samen:                                            integratieslag gemaakt en zijn toekomstbeelden geschetst
                                                               van de regio, waarbij in de “kaart van altijd” de keuzes zijn
Fase 1: De Ruimtelijk Economische Koers (2018)                 vastgelegd die sowieso doorgang kunnen hebben. In de
In de Ruimtelijk Economische Koers is door de regio            “kaart van alles” zijn alle mogelijke plannen ingetekend,
gekozen voor een regio waar gezond stedelijk leven             waardoor een beeld ontstaat van de keuzes die gemaakt
voor iedereen centraal staat. De zes geformuleerde             kunnen worden. In de contour is een beoordelingskader
toekomstbeelden uit het REK vormen de principes die ten        opgesteld waaraan de uiteindelijke keuzes getoetst
grondslag liggen aan alle te maken verstedelijkingskeuzes in   worden, maar deze keuzes zijn in de contour dus nog niet
de regio. De zes toekomstbeelden zijn:                         gemaakt. Ook zijn er onderzoeksvragen geformuleerd die
                                                               beantwoord moeten worden om tot keuzes te komen.
1. Utrecht is in 2040 de Internationaal erkende regio          Deze onderzoeksvragen zijn zoveel mogelijk in dit IRP
   voor life sciences, gezondheid en duurzaamheid;             beantwoord.
2. Gemeenten in de regio zijn economisch
   complementair;                                              Beoordelingskader Contour
3. We kiezen voor een ongedeelde regio met voldoende           In het kader van de Contour is door de regio een
   woningen voor alle doelgroepen;                             beoordelingskader gemaakt, om verstedelijkingskeuzes
4. We groeien, met voorrang, op binnenstedelijke               af te wegen. Dit beoordelingskader zal in de vervolgstap
   locaties, dat leidt tot kwaliteit en interactie;            Programmeren gehanteerd worden om de hoofdkeuzes te
5. We geven voorrang aan duurzame mobiliteit;                  beoordelen.
6. Groen, landschap en cultuurhistorie leveren een
   onmisbare bijdrage aan de stedelijke regio.                 Vanuit de inhoudelijke hoofddoelen: bevorderen van
                                                               een gezonde, duurzame energieke regio; versterken
Ladder van verstedelijking                                     economie; faciliteren verstedelijkingsopgave; verhogen
Een belangrijk uitgangspunt voor het Integraal Ruimtelijk      ruimtelijke kwaliteit; en faciliteren slimme en toekomst
Perspectief, vormt de door de regio gehanteerde ladder         vaste mobiliteit, zijn naast de bovengenoemde ladder ook
van te maken verstedelijkingskeuzes (waar laten we de          als belangrijke uitgangspunten uit het beoordelingskader te
opgaven voor wonen, werken en voorzieningen fysiek             distilleren o.a.:
landen in de regio). In het kort komt deze ladder neer
op een aantal uitgangspunten die voorrang geven                •   Het bevorderen van een gezonde leefstijl;
aan binnenstedelijk en nabij OV bouwen, juist om het           •   Vergroten van de ruimtelijke kwaliteit;
waardevolle landschap te sparen en om duurzame                 •   Het maken van gemengde gebieden;
mobiliteit te stimuleren. Deze locatieladder betekent          •   Nabijheid van wonen, werken, voorzieningen, groen en
dat we bij voorkeur de grote keuzes voor verstedelijking           landschap;
benaderen via onderstaande volgorde:                           •   Het juist niet mengen met woningbouw van cruciale
                                                                   en potentievolle werkgebieden;
1. Op binnenstedelijke locaties nabij OV-knooppunten           •   Nieuwe woongebieden nabij de belangrijke
2. Overige binnenstedelijke locaties                               werkgebieden van de toekomst;
3. Buitenstedelijke locaties nabij bestaande OV-               •   Het ontlasten van Utrecht Centraal door kwalitatief en
   knooppunten                                                     kwantitatief goede alternatieve knopen te maken;
4. Ontwikkelkansen nabij nieuwe OV-knooppunten en              •   Zicht op uitvoering en bekostiging.
   buitenstedelijk met hoogwaardig OV
                                                               Dit zijn slechts een aantal van de doelen uit het
Naast deze ladder voor verstedelijkingslocaties is het in      beoordelingskader. Deze hebben richting gegeven aan de
de koers ook belangrijk dat op lokaal niveau vitaliteit van    keuzes die in het IRP worden gemaakt.
dorpen en steden geborgd moet worden.




                                                                               HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF        15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                Foto: Bunnik Kromme Rijn, Ben Jurgens

16   HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Onderzoeksvragen Contour
In het kader van de besluitvorming rond de Contour
REP zijn onderzoeksvragen per thema meegeven
voor de uitwerking in het IRP en Programmeren. Deze
onderzoeksvragen hebben aan de basis gelegen voor het
maken van dit IRP. Op vrijwel alle vragen is in dit IRP een
antwoord geformuleerd. Sommige onderzoeksvragen zijn
voor deze fase nog iets te gedetailleerd en zullen in de fase
van Programmeren worden opgepakt. In de bijlage bij dit
IRP is een overzicht van de onderzoeksvragen opgenomen
en daarbij aangegeven waar in het IRP hierop wordt
ingegaan.

Verschillende gemeenteraden hebben moties en
amendementen bij de Contour vastgesteld. In een separaat
document is richting de raden teruggekoppeld hoe deze
zijn verwerkt in dit IRP.

Fase 3 (nu): Integraal Ruimtelijk Perspectief
Dit perspectief is gebouwd op de uitgangspunten uit de
eerdere fases. Samen met de 16 gemeenten, de Provincie,
waterschappen en andere belanghebbenden zijn op basis
van de al staande uitgangspunten keuzes gemaakt voor het
integrale perspectief. Deze keuzes worden in de komende
hoofdstukken toegelicht.

Fase 4 (toekomst): Regionaal Programmeren
Na het afronden van het perspectief staat het
programmeren centraal. Dit worden concrete afspraken
over welk programma waar wordt gerealiseerd. Het
gaat dus veel meer om de stap richting de uitvoering.
Op het niveau van de hele regio, maar ook lokaal en
in deelgebieden. Vraagstukken op regionale schaal
vergen veelal samenwerking tussen gemeenten, maar
ook met Rijk en Provincie. In deze fase zetten we ook
in op participatietrajecten om de discussie breder te
voeren. Programmeren gaat over het langjarig met
elkaar scherp sturen en monitoren om de benoemde
opgaven te realiseren. Het gaat om flexibiliteit en adaptief
meebewegen met de veranderende context. Er zal in
slimme allianties gewerkt worden om de benodigde
slagkracht in organisatie en middelen te bewerkstelligen.




               HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF         17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>     Foto: Zegveld, Veenweiden Innovatiecentrum

18    HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>1.3              DE OPGAVE: WAT DE REGIO DE 			
		               KOMENDE JAREN TE DOEN STAAT

De regio Utrecht groeit. Om deze groei op te vangen staat      De weg richting uitvoering van dit perspectief verloopt
de regio voor een keuze voor hoe deze groei in te vullen.      via een adaptief ontwikkelpad en via het regionaal
De vraag naar ruimte is groot, terwijl de regio niet groter    programmeren. Indien daar aanleiding toe is zullen
wordt. Het doorgaan op de bekende manieren van groei,          bijgestelde prognoses in deze vervolgfases worden
vooral in verstedelijking en mobiliteit, loopt tegen grenzen   meegenomen.
aan. Daarom moet er op een andere manier gekeken
worden naar de systemen en naar combinaties van                De opgave per thema samengevat:
functies. Er is een schaalsprong nodig, waarin landschap,      1.     Opgave landschap, water en groen
dorp en stad in balans zijn.                                   De opgave voor landschap, water en groen is om:
                                                               • De intrinsieke kwaliteit van landschap, inclusief de
Toekomstgericht en integraal denken nodig                         natuurwaarden en cultuurhistorie, te behouden en te
Hiervoor is integraal en toekomstgericht denken nodig.            verbeteren, de ‘Utrechtse Trots’. De ontwikkeling van
Onze opgaven worden voor een deel bepaald door                    inherente natuurwaarden, inclusief de biodiversiteit,
ons gedrag, zoals hoe we wonen, werken, recreëren en              en de afleesbaarheid van cultuurhistorie maken hier
bewegen. Tegelijkertijd hebben ook veranderingen op een           onderdeel van uit.
hoger schaalniveau impact op hoe we onze regio kunnen          • De toegankelijkheid van landschap, natuur en water
en moeten inrichten. Dan gaat het bijvoorbeeld over               te verbeteren en daarmee ruimte te bieden voor de
klimaatverandering, bodemdaling en zeespiegelstijging.            groeiende recreatieve behoefte van een groeiende
Deze opgaven kunnen we alleen het hoofd bieden als we             bevolking.
ze in samenhang met elkaar zien. Hoe we hiermee omgaan         • Ruimte voor groen, natuur, cultuurhistorie en water
bepaalt de regio die wij achterlaten voor de volgende             in kwantitatieve zin zoveel mogelijk te behouden en
generaties.                                                       mee te laten groeien met de verstedelijkingsopgave,
                                                                  ondanks de groeiende druk op de ruimte.
De opgaven die in dit IRP worden opgelost zijn per pijler      • Invulling te geven aan een nieuwe en duurzame balans
verkend in de contour REP en in een aantal pijlerrapporten        tussen landbouw, natuur, waterbeheer en recreatie.
en onderzoeken verder verdiept. De vijf pijlers zijn:             Dit betekent dat er keuzes gemaakt moeten worden
                                                                  over waar welk aspect in het landschap leidend is en/
•   Groen, landschap en water                                     of waar en hoe deze aspecten elkaar juist kunnen
•   Mobiliteit                                                    versterken. Transitie naar circulaire, biodiverse
•   Wonen                                                         en economisch rendabele landbouw maakt daar
•   Werken                                                        onderdeel van uit. Ook de energieopgave de juiste plek
•   Energie                                                       in het landschap geven valt onder deze opgave.

Per pijler is de opgave scherp geduid. In dit IRP worden       In het pijlerrapport Groen en Landschap is een
deze opgaven vertaald naar ruimte en met elkaar                kwantitatieve vertaling gemaakt van deze opgave. In totaal
geïntegreerd.                                                  gaat het om het toevoegen van ruim 4.000 ha natuur- en
                                                               recreatiegebied inclusief het toevoegen van ruim 400
De invloed van de coronapandemie                               kilometer aan recreatieve en ecologische verbindingen. .
Ten tijde van het opstellen van het IRP is Nederland gebukt    Binnen deze groene opgave moet ook ruimte gevonden
onder de beperkingen die de coronapandemie met zich            worden voor de klimaatopgave. Ook het bieden van een
meebrengt. Dit heeft directe effecten op ons gedrag en         economisch perspectief voor de agrarische sector in balans
op onze samenleving. Economische sectoren staan onder          met natuur, water, bodemdaling en stikstofreductie is
druk, thuiswerken is de norm geworden en de immigratie is      onderdeel van deze opgave. De opgave voor landschap,
afgeremd.                                                      water en groen is nauw verbonden aan de doelstellingen
                                                               voor gezond leven.
Voor een deel zitten er in deze gedragsverandering kansen,
bijvoorbeeld op het gebied van mobiliteit. Aan de andere       Water en klimaatverandering
kant kan de economische schade nog jaren negatief              Klimaatverandering én de groei van wonen en werken zorgt
doorwerken. Op dit moment is nog niet te zeggen welke          voor een grote druk op het watersysteem. Er treden vaker
blijvende effecten corona zal hebben op de toekomst van        extremere weersomstandigheden op, met bijvoorbeeld
onze regio. Daarom houden wij vooralsnog vast aan de           ondergelopen straten of waterkwaliteitsproblemen als
prognoses voor bijvoorbeeld bevolkingsgroei en daarmee         gevolg. Het punt is bereikt dat we het niet meer binnen het
de woningbehoefte die wij nu kennen.                           watersysteem kunnen oplossen.




                                                                              HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF       19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>     De afvoer van water gaat nu voor het grootste deel            De opgaven voor mobiliteit zijn slechts voor een beperkt
     van de regio via het Amsterdam-Rijnkanaal, waarin             deel afkomstig uit de verstedelijkingsambities. De regio zal
     nauwelijks ruimte is om deze extremere buien op te            door sterke autonome groei en door reeds gerealiseerde
     vangen. Het is nodig het watersysteem te optimaliseren        en geplande verstedelijking op alle modaliteiten vastlopen.
     én de afhankelijkheid ervan te verkleinen door meer           Met name de wegen lopen vast, waardoor auto’s en bussen
     waterrobuuste inrichting van steden en polders. Naast het     vertraging oplopen. Daar komt bij dat deze congestie
     optimaliseren van het watersysteem moet worden gewerkt        op veel plekken nu al voor overlast zorgt. Omdat de
     aan een inrichting van stad en land die kan omgaan met        alternatieven (fiets, OV en deelmobiliteit) in veel gevallen
     hogere temperaturen en te veel of te weinig water.            onvoldoende concurrerend zijn met de auto (te langzaam,
                                                                   oncomfortabel, te druk) kiest verkeer binnen de regio nu in
     Om de regio veilig te houden versterken de waterschappen      grote meerderheid voor de auto. Als we de problematiek
     de komende jaren de dijken langs de Lek; grote projecten      op de wegen willen verminderen, is het verbeteren van de
     met velen meekoppelkansen. Daarnaast moeten gevolgen          alternatieven de belangrijkste opgave.
     van overstromingen, mochten die zich toch voordoen,
     worden tegengegaan.                                           Ook is er een opgave om de nabijheid te verbeteren
                                                                   voor plekken die wel fysiek dichtbij stedelijk kerngebied
     In de lager gelegen gebieden van de regio                     liggen, maar niet goed verbonden zijn met één van de
     (veenweidegebieden en diepe polders) is het watersysteem      modaliteiten, bijvoorbeeld het zuidelijke deel van het
     kwetsbaar en spelen bodemdaling en verzilting. Bij            stedelijk gebied (m.n. Nieuwegein en IJsselstein) voor wat
     nieuwe ontwikkelingen is het essentieel om ook daar het       betreft OV. De bijkomende opgave bij het ontwikkelen
     watersysteem robuuster te maken, waarbij ook een tekort       van deze plekken komt voort uit de ambitie van gezond
     aan water wordt voorkómen.                                    leven in een stedelijke regio; op deze drukke plekken willen
                                                                   we gezonde woon- en werkmilieus mogelijk maken door
     2.      Opgave mobiliteit                                     geluidsoverlast van mobiliteit te reduceren en bijvoorbeeld
     De opgave voor mobiliteit is groot en is niet door de regio   barrières op te heffen of nieuwe verbindingen te maken.
     alleen op te lossen. De belangrijkste infrastructuur voor
     wegen en spoor wordt beheerd door het Rijk, waardoor          Vanuit deze opgaven voor mobiliteit komt een inzet op
     samenwerking tussen bestuurslagen essentieel is. Daarbij      een schaalsprong van met name het regionale OV systeem
     komt dat veel van het verkeer in de regio een bestemming      als drager voor de verstedelijking in de regio in beeld, in
     en/of oorsprong buiten de regio heeft. De drukte op de        combinatie met een schaalsprong voor fietsverkeer en
     weg en in de trein wordt dus voor een aanzienlijk deel        regionale afstemming voor het beperken van autoverkeer
     bepaald door ontwikkelingen buiten onze regio.                in de spits. Het doorgaande bovenregionale verkeer blijft
                                                                   gebruik maken van de bestaande hoofdstructuur van
     Deze opgave is in U Ned in samenwerking met het Rijk en       spoorwegen en snelwegen.
     de Provincie onderzocht in het MIRT onderzoek Utrecht
     Nabij. Het Ontwikkelperspectief Utrecht Nabij sluit nauw
     aan bij de uitgangspunten van de REP Contour en daarmee
     is er een stevige gezamenlijke basis voor samenwerking
     tussen Rijk en Regio voor verstedelijking en mobiliteit.

     Uit deze onderzoeken blijkt dat de regio Utrecht richting
     2030 afstevent op ernstige mobiliteitsknelpunten voor
     zowel auto, OV als fiets. De opgaven zijn het grootst in
     het stedelijk gebied van Utrecht en aan de randen ervan.
     Plekken waar ook veel aanvullende verstedelijking gepland
     staat.




20    HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>3.       Opgave wonen                                         Buiten de stedelijke agglomeratie is een overschot aan
De totale woningbehoefte tot 2040 is ca. 104.000 tot          dorpse milieus. Ook hier is dus behoefte aan milieus
125.000 volgens de prognoses die samen met de Provincie       die net een stapje stedelijker zijn. Dit biedt kansen voor
zijn opgesteld. In de afgelopen jaren is deze behoefte een    doelgroepen die in het kader van doorstroming en vitaliteit
aantal keer naar boven bijgesteld, met name omdat de          gewenst zijn in de kleinere en middelgrote kernen.
(buitenlandse) migratie naar de regio steeds hoger uitpakte   Toegankelijke woningmarkt voor iedereen
dan voorspeld en de modellen daarop zijn aangepast.           Het tekort aan woningen heeft geleid tot een
Het is juist de factor migratie die sterk gevoelig is voor    woningmarktsituatie waarbij er niet voor iedere doelgroep
conjuncturele schommelingen of andere maatschappelijke        voldoende ruimte is. Bij het inhalen van dit woningtekort
factoren, zoals we hebben kunnen zien in 2020. Daarom         is het van belang dat de opgave voor kwetsbare en minder
wordt gewerkt met een bandbreedte, waarbij we tot voor        kapitaalkrachtige doelgroepen in de gehele regio een
de coronapandemie op koers zaten richting de bovenkant        plek krijgt. Om te zorgen voor een inclusieve regio en het
van de bandbreedte. De komende jaren zal duidelijk            tegengaan van ongelijkheid in de regio is het van belang
worden welk effect het economisch herstel heeft op de         dat iedere gemeente haar verantwoordelijkheid neemt om
bevolkingsgroei en met name de migratie.                      te bouwen voor verschillende inkomensgroepen (sociaal en
                                                              middensegment) en specifieke doelgroepen die kwetsbaar
Daarnaast is voor de korte termijn (2030) een                 zijn of moeilijk aan een woning kunnen komen.
afspraak gemaakt met het Rijk om te sturen op 30%
overprogrammering van woningbouwaantallen om ervoor           Vitale kernen
te zorgen dat er een buffer zit in de planvoorraad om te      Tenslotte is het voor het perspectief van de regio als
compenseren voor planuitval en planuitstel. Dit betekent      geheel voorwaardelijk dat alle kernen in de regio een
dat op de korte termijn wordt gestuurd op:                    vitaal toekomstperspectief hebben. In vitaliteit voor
                                                              kleine en middelgrote kernen spelen bevolkingsopbouw,
•   Tot 2030: een planbehoefte van 87.100 – 97.500            woningvoorraad, economie, voorzieningenaanbod,
•   2030 – 2040: woningbehoefte van 37.00 – 50.000            mobiliteit, ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid een rol.
•   Totaal: planbehoefte 124.100 – 147.500                    Kleine en middelgrote kernen zijn allemaal verschillend en
                                                              deze aspecten zullen dus in iedere kern in een andere mate
We hanteren een bandbreedte in deze opgave om te              spelen.
zorgen voor een robuust woningbouwprogramma dat
bestand is tegen veranderende omstandigheden in de
komende 20 jaar door bijvoorbeeld tegenvallende aantallen
woningen in binnenstedelijke projecten en bijgestelde
prognoses voor de woningbehoefte. Het biedt ook
mogelijkheden om plannen naar voren te halen en naar
achteren te schuiven.

Kwalitatieve opgave
De vraag naar woningen heeft een belangrijke kwalitatieve
component. Er is in 2020 een verdiepend onderzoek
gedaan naar de kwalitatieve woningwensen in de regio
door het bureau Companen. Het onderzoek laat zien
dat we sterker moeten inzetten op het realiseren van
stedelijke woonmilieus. Binnen de agglomeratie betekent
dit centrumstedelijke en hoogstedelijke milieus. Mengen
van wonen en werken, voorzieningen in de woonomgeving,
en een mobiliteitsprofiel dat op het OV en fietsen is
gericht. In de agglomeratie is eveneens een behoefte
aan groenstedelijke milieus, waarvoor aan de randen van
de stedelijke agglomeratie ruimte voor moet worden
gevonden.




                                                                             HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF       21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>     Foto: HNWblog

22    HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>4.       Opgave werken                                           5.       Opgave Energie
Met het aantal inwoners groeit ook het aantal banen              In het najaar van 2015 spraken 195 landen in Parijs
mee. De regio heeft een uitdaging voor zich liggen om            met elkaar af om de uitstoot van broeikasgassen te
niet alleen voldoende banen te creëren die op de juiste          verminderen en daarmee de opwarming van de aarde
plek liggen, maar ook een transitie vorm te geven naar           tegen te gaan. De Europese lidstaten hebben, op basis
een duurzame en circulaire economie. De belangrijkste            van het Parijsakkoord, afspraken gemaakt over het
opgaven voor de economie:                                        terugdringen van de CO2-uitstoot. Voor Nederland ligt er
                                                                 een enorme maatschappelijke opgave op het gebied van de
Voldoende werkgelegenheid voor iedereen                          energietransitie.
De groei van de regio en met name stad Utrecht vertaalt
zich naar een groei van ten minste 80.000 arbeidsplaatsen        In het Nationale Klimaatakkoord is besloten dat Nederland
tot 2040 (Bron: STEC). 70.000 zullen landen in de stad           in 2030 49% CO2-reductie gerealiseerd moet hebben ten
Utrecht. Van deze arbeidsplaatsen voorzien we                    opzichte van 1990. Het doel voor 2050 is een reductie
• Ca. 15.000 arbeidsplaatsen via werken vanuit huis.             van 95%. Dat betekent energie besparen, overstappen
• Ca. 28.000 arbeidsplaatsen in kantooromgevingen,               op duurzame technieken en duurzame energiebronnen
• Ca. 18.000 arbeidsplaatsen in gemengde milieus voor            in de regio benutten. Energie gaat meer ruimte vragen en
     maatschappelijke doeleinden,                                het wordt meer zichtbaar in de stad en in het landschap.
• Ca. 9.000 arbeidsplaatsen in wetenschap gerelateerde           De nationale doelstellingen op CO2 reductie heeft een
     omgeving                                                    doorwerking op alle pijlers: van het verduurzamen van
• Ca. 15.000 arbeidsplaatsen erbij op bedrijventerreinen.        de woningvoorraad tot duurzame mobiliteit, Van het
     Dit vraagt om circa 216 ha bedrijventerrein extra           verduurzamen van productieprocessen en het zorgen voor
     tot 2040 via ofwel intensivering en menging danwel          goed openbaar vervoer tot het opwekken van duurzame
     uitbreiding.                                                elektriciteit.
Het is van belang dat er arbeidsplaatsen worden gecreëerd
voor alle opleidingsniveaus in de regio.                         In de U16 willen we in uitwerking van de landelijke
                                                                 doelstelling en in relatie tot onze eigen ambities ten
Versterken van het economisch profiel                            minste 1,8 TWh duurzame opwek realiseren in 2030
De regio Utrecht kenmerkt zich door een grote diversiteit        (landelijk 35TWh). Dat is 1/6 van onze verwachte
aan soorten werklocaties op relatief korte afstand van           elekltriciteitsbehoefte in 2050. We benutten zoveel
aantrekkelijke woonmilieus op een centrale plek in               mogelijk de daken, maar dat is niet genoeg voor de opgave.
Nederland. Het versterken van de economische profielen in        We maken daarom ook ruimte voor zonnevelden en
de regio draagt bij aan het versterken van de economie als       windmolens. Langs snelwegen, bij bedrijventerreinen en
geheel. Een duidelijk voorbeeld is de aanwezigheid van het       in het landelijk gebied. Ook na 2030 is er een substantiële
wetenschappelijk cluster dat zich steeds sterker profileert      opgave om duurzame opwek ruimtelijk in te passen.
onder het thema life sciences. Maar ook de maakindustrie
in Utrecht West kan sterker worden door sterkere
profilering, waarbij complementariteit van verschillende
clusters het uitgangspunt zou moeten zijn.

Circulaire economie
Nederland en ook de regio Utrecht moet meer vaart maken
om tot een meer zorgvuldige omgang met (grond)stoffen,
en productielijnen om te gaan. Zo willen we ook recht
doen aan groei van de economie binnen de mogelijkheden
die de aarde biedt zonder haar grondstoffen steeds verder
uit te putten. Dit is niet alleen een opgave vanuit schaarste,
maar juist ook een motor voor innovatie, een stimulans om
betere netwerken te maken voor mensen en goederen.




                                                                                HOOFDSTUK 1 - VAN KOERS NAAR PERSPECTIEF       23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                        2
24   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>WAAR WE NAARTOE
WILLEN IN 2040:
GEZOND LEVEN IN
EEN STEDELIJKE
REGIO VOOR
IEDEREEN
De regio kiest voor gezond leven in een
stedelijke regio voor iedereen. In dit hoofdstuk
maken we dit concreet in een integraal
ruimtelijk perspectief op de regio. We schetsen
dit perspectief (2.1) en werken dit vervolgens
uit in ruimtelijke keuzes langs redeneerlijnen
(2.2) en langs thema’s (2.3).




                                           HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN   25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>     Bestaande situatie Regio Utrecht 2020




          Groenblauwe verbindingen
          Groene scheggen
          Landbouw
          Bosgebied / Utrechtse Heuvelrug

          Huidige steden
          Weg
          Fietsroute
          Spoor met treinstation
          Tramlijn
26   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN   27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>     Perspectiefkaart: Regio Utrecht in 2040




         Zoekgebied regionaal bedrijventerrein
         Groene scheggen
         Landbouw
         Bosgebied / Utrechtse Heuvelrug
         Groenblauwe verbindingen
         Nieuwe bedrijventerreinen
         Woningbouwontwikkeling
         Intensivering stedelijk gebied
         Historische kern
         Huidige bedrijventerreinen

         Huidige steden

         Vitale kernen
         Weg
         Fietsroute
         Utrecht Centraal
         Treinstation aan het wiel
         Treinstation (zwaar)
         Treinstation
28      Tram-/bushalte
     HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN   29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>     Foto: Kerckebosch, BDP

30    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>2.1       PERSPECTIEF: GEZOND LEVEN IN 		
        EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN

De regio Utrecht kiest voor gezond leven in een stedelijke   stimuleren. Waar autoverkeer onvermijdelijk is wordt
regio voor iedereen. Om dit te bereiken moeten we            lokaal gekeken naar de beste manier om dit in te passen
scherpe keuzes maken. We kiezen er daarom voor om de         of kan ervoor gekozen worden om te accepteren dat het
bestaande kwaliteiten van de regio zo goed mogelijk te       autoverkeer er in de spits iets langer over doet.
benutten en waar mogelijk te versterken. We gaan daarom
zorgvuldig om met de ruimte die we hebben.                   Binnen deze basis van landschap, gedragen door een
                                                             uitstekend mobiliteitssysteem vinden we ruimte voor groei
We bouwen dus niet zomaar het groen vol, maar zoeken         die onze regio verder versterkt. Zo ontwikkelen we door
juist naar een manier van groeien die de groene kracht van   naar dé plek voor gezond leven in een stedelijke regio voor
de regio versterkt. Zo houden we ruimte om het landschap,    iedereen.
de cultuurhistorie en de natuur (samen de Utrechtse Trots)
de komende decennia te versterken. Door ons groen te         Dit werken we verder uit in zeven perspectieven.
koesteren zorgen we niet alleen voor ruimte voor mens en
natuur, maar sorteren we ook voor op de uitdagingen die      Perspectief 1: In 2040 leven we in een groene en gezonde
de verandering van het klimaat op ons pad brengen.           leefomgeving
                                                             Het leven van bestaande en nieuwe inwoners speelt
Door het landschap te sparen versterken we tegelijkertijd    zich in 2040 af in een gezonde en groene leefomgeving.
de kwaliteit van onze steden, dorpen en stads- en            Gezond en Groen begint bij de voordeur met o.a.
dorpsranden. Door binnen en aan de randen van onze           speeltuintjes, sportvoorzieningen, parken en openbare
dorpen en steden de ruimte te vinden voor groei,             ontmoetingsplaatsen en is verbonden met een netwerk
kunnen we zo goed mogelijk gebruik maken van alles wat       van grote en kleine landschappelijke structuren op
onze steden en dorpen zo mooi maken. We versterken           verschillende schaalniveaus, van plantsoen tot groene
bestaande voorzieningen en gebruiken bestaande               oever, van Heuvelrug tot veenweidegebied van Lekdijk tot
infrastructuur zo goed mogelijk. Bestaande en nieuwe         Waterlinie en alles er tussenin. Landschap, water en groen
(multimodale) OV knopen worden de brandpunten van            vormen het centrale motief waarlangs het gezond leven
onze regio.                                                  plaatsvindt.

Deze versterking van zowel ons landschap als onze steden     Binnen deze hoogwaardige landschappelijke context geven
vereist wel een andere manier van denken en van werken.      we vorm aan de stedelijke groei van wonen en werken
                                                             en de toekomst van een circulaire economisch rendabele
Ten eerste hebben we een schaalsprong nodig in ons           landbouw. We zorgen voor voldoende ruimte voor water,
denken over het landschap als drager van de regio. We        duurzame energieopwekking, recreatie en natuur.
scheppen een nieuw perspectief voor het landelijk gebied,
waar een nieuwe balans tussen productie (landbouw),          ‘Groen groeit mee’ is het leitmotief van de visie op de
natuur en recreatie gevonden moet worden die lokaal          verstedelijking. Dit betekent dat we als regio kiezen om
werkt. We trekken het landschap en groen diep onze           te groeien in landschappelijke kwaliteit en kwantiteit.
dorpen en steden in, waardoor het landschap ook midden       Voor de stedelijke groei van de regio is de groei van de
in de stad nooit ver weg is.                                 landschappelijke kwaliteit met het groene en blauwe
                                                             netwerk voor natuur en recreatie randvoorwaardelijk. De
Ten tweede hebben we een schaalsprong nodig in ons           woon- en werklocaties worden natuurinclusief, zowel in
denken over mobiliteit. Als we doorgroeien zoals de          de openbare ruimte rekening als in de woningen en andere
afgelopen jaren, loopt de weginfrastructuur hopeloos         gebouwen.
vast, wat de leefbaarheid en gezondheid van de regio
onder druk zet. Daarom wordt een regionaal netwerk           Een gezonde leefomgeving nodigt uit tot gezond gedrag
van OV en fiets de drager van de groei. Het OV Netwerk       en gezonde mobiliteit. De leefomgeving stimuleert om
“wiel met spaken” verbindt OV knopen binnen en buiten        te wandelen, fietsen, spelen, sporten en ontmoeten.
de stad Utrecht tot diep in de regio. Een netwerk van        Uitstoot van verkeer en industrie moet in 2040
ondersteunend OV, aantrekkelijke fietsverbindingen en        teruggedrongen zijn. Dit stimuleren wij door te werken
overstapmogelijkheden op multimodale hubs zorgt voor         met een maatschappelijke handreiking waarmee ruimtelijke
mobiliteitskeuzes in alle hoeken van de regio. De groei      ontwikkelingen verrijkt worden.
van automobiliteit proberen we af te buigen door functies
dichtbij elkaar te organiseren en gedragsverandering te




                                                    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN       31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>     Foto: IJsselstein, UitinIJ

32    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Perspectief 2: In 2040 is duurzame mobiliteit de logische       Een stedelijke en gemengde woonomgeving sluit niet
keuze                                                           alleen aan bij ambities voor groen en mobiliteit, maar sluit
We zorgen ervoor dat in 2040 het kiezen voor duurzame           ook aan bij de kwalitatieve woningbehoefte. De bevolking
mobiliteit voor de hand ligt. Door het concentreren             ziet er in 2040 anders uit dan vandaag. We bouwen om in
en mengen van stedelijke functies op locaties dicht bij         2040 de woningmarkt in balans te hebben. Voor een groot
de stedelijke kern en rond knooppunten, die goed zijn           deel betekent dit dat we bouwen voor de doorstroming.
ontsloten met fiets en OV, wordt het voor zoveel mogelijk       Door een betere balans in de woningvoorraad en meer
mensen zo gemakkelijk mogelijk gemaakt om op een                doorstroming komen meer mensen terecht in de woning
duurzame manier te bewegen door de regio.                       die zij wensen. Een groot deel van de voorraad van
                                                                eengezinswoningen kent in 2040 andere bewoners,
Door een schaalsprong in het OV en fietssysteem                 waarbij de huidige vergrijzingsgolf in de toekomst leidt tot
wordt het OV voor de gehele regio beter toegankelijk.           meer beschikbare gezinswoningen.
Het wiel met spaken vormt de basis van het regionale
mobiliteitssysteem, dat op verschillende plekken wordt          In de regio worden afspraken gemaakt over
gevoed door regionale buslijnen en door een uitstekende         woningbouwprogrammering, waarbij de
fietsinfrastructuur. Op meerdere stations kan er op- en         verantwoordelijkheid voor sociale en kwetsbare
overgestapt worden op het (inter)nationale spoorwegnet.         doelgroepen wordt gedeeld. Er zijn voldoende betaalbare
Stations ontwikkelen zich door tot multimodale hubs             woningen voor iedereen.
en op verschillende plekken wordt de overstap tussen
verschillende modaliteiten makkelijk en comfortabel             Perspectief 4: In 2040 profiteert iedereen in de regio van een
gemaakt.                                                        sterke economie die volop in transitie is naar circulariteit
                                                                We werken op klimaatadaptieve, tenminste energieneutrale
Het autoverkeer is in 2040 een stuk schoner, maar de            en waterrobuuste bedrijventerreinen. In dit IRP maken we
wegcapaciteit blijft een beperkende factor in de regio.         ruimte voor de drie grootste uitdagingen voor de economie
Daarom werken we samen aan het beperken van de drukte           in de regio.
in de spits, zodat we de hoeveelheid benodigd nieuw asfalt
kunnen beperken.                                                De kracht van de regio zit niet alleen in de kwaliteit van
                                                                leven, maar ook in de kracht van de economie. In dit IRP
Als regio voor gezond leven zijn fietsen en wandelen de         maken we ruimte voor de drie grootste uitdagingen voor
meest vanzelfsprekende keuzes. De infrastructuur voor           de economie in de regio: De transitie naar een duurzame
gezonde mobiliteit is uitstekend op orde. Een uitgebreid        economie, het zorgen voor werkgelegenheid voor iedereen
regionaal netwerk van fietsinfrastructuur helpt ons snel en     en het behoud en versterken van het economische profiel
comfortabel door de regio te bewegen.                           in de regio. We verdichten daar waar mogelijk en zijn
                                                                complementair in de regio.
Perspectief 3: In 2040 is er ruimte voor alle nieuwe bewoners
door het toevoegen van compacte stedelijke gebieden             Hiervoor wordt ruimte gemaakt op verschillende manieren.
De structuren van landschap, water en groen vormen              Enerzijds zullen we steeds meer werken in gemengde
de basis voor de kwaliteit van de regio en het                  stedelijke gebieden waar wonen, werken en voorzieningen
mobiliteitssysteem zorgt ervoor dat we ons door de regio        bij elkaar komen. Plekken met een hoge dichtheid die
kunnen bewegen. Om het landschap zoveel mogelijk te             intensief gebruikt worden. Rondom multifunctionele
ontlasten en het mobiliteitssysteem zo optimaal mogelijk        knooppuntlocaties die aangesloten zijn op het nationale
te voeden kiezen we als grote lijn voor het concentreren        treinennet is ruimte voor nieuwe kantoren. Rond het USP
van de groei van het aantal inwoners en banen rond              en de plekken die daarmee zijn verbonden ontwikkelt het
de OV-knooppunten. Deze OV-knooppunten worden                   wetenschapsmilieu zich verder door, waarbij het profiel
allemaal een stapje intensiever gebruikt dan we tot nu toe      van life sciences verder wordt versterkt. Ook stedelijke
gewend zijn en we creëren daarmee een woon-werkmilieu           bedrijvenlocaties met lichte bedrijvigheid en productie
dat stedelijker en meer gemixt is dan nu. Dit moet per          worden geïntensiveerd en gecombineerd met o.a. wonen,
knooppunt verder ingevuld worden op een manier die              bijvoorbeeld in de A12-zone en rond de regionale
lokaal passend is. Zo is bijvoorbeeld stedelijkheid rond        multimodale hubs.
station Utrecht Leidsche Rijn van een andere orde dan
stedelijkheid rond een knooppunt als Breukelen.




                                                      HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN           33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>     Foto: Houten, Siebe Swart

34    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Maar niet alle functies lenen zich voor menging.               Perspectief 7: In 2040 leven we in een klimaatadaptieve en
Daarom reserveren we ruimte voor niet-mengbare                 waterrobuuste regio die zich voorbereid op zeespiegelstijging
bedrijvigheid die zich daardoor ook verder kan                 Het klimaat verandert. Hierdoor neemt de kans op
ontwikkelen. Ook beschermen we werkmilieus die                 wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen toe.
kwetsbaar maar economisch waardevol zijn, vooral voor          Daarbij is het niet de vraag of de zeespiegel zal stijgen
startende ondernemers. Juist op de niet-mengbare               maar hoeveel deze stijgt. In sommige scenario’s loopt dat
bedrijventerreinen geven we invulling aan de ruimte die de     op tot 2 meter aan het einde van deze eeuw of zelfs nog
circulaire ketens vragen. De vraag naar bedrijventerreinen     meer. Welke invloed dit precies heeft op onze regio is
wordt opgelost door een combinatie van verdichting op          nog niet met zekerheid te stellen, maar het is belangrijk
bestaande terreinen en (intensief) programmeren van            om nu de keuzes te maken die ons ook na 2040 goed
nieuwe terreinen. Dit betekent ook dat er nieuwe regionale     positioneren voor een veranderend klimaat.
bedrijventerreinen nodig zijn.
                                                               Het leren leven met meer water zet de huidige manier van
Samen creëren we in deze verschillende gebieden genoeg         het inrichten van de economie, leefbaarheid, landbouw
werkgelegenheid voor de groeiende bevolking. Hoewel de         en natuur onder druk, maar biedt ook volop kansen om
verschillende soorten werkgebieden ieder andere eisen          de regio mooier en gezonder, veiliger en duurzamer
stellen aan hun omgeving werken we voor alle gebieden          te maken. In 2040 willen we onze samenleving en
aan het versterken van het profiel, zodat verschillende        leefomgeving aangepast hebben aan de gevolgen van
gebieden complementair zijn aan elkaar en we binnen de         klimaatverandering. Klimaat- en waterrobuust inrichten
regio niet op locaties met elkaar concurreren.                 en voorbereid zijn op zeespiegelstijging is dan een
                                                               vanzelfsprekend onderdeel van onze plannen.
Perspectief 5: In 2040 zijn ook kleine en middelgrote kernen
in de regio vitaal en bieden een gezonde leefomgeving          Zoals afgesproken in de regionale adaptatiestrategie zorgen
Naast meer stedelijke, compacte en op fiets en OV gerichte     we ervoor dat in 2040 nieuwbouw en herstructurering
milieus spelen er lokaal specifieke vraagstukken, met name     klimaatadaptief gebeurt. Dit betekent met voldoende
in de kleinere kernen in de regio, waarvoor ook ruimte         ruimte voor water, minder stenen en het juiste groen.
gemaakt moet worden. Deze kernen dreigen te krimpen            Hiermee beperken we water- en droogteoverlast en
door huishoudensverdunning – door demografische                gaan we hittestress tegen. Het bebouwd gebied fungeert
veranderingen wonen er gemiddeld steeds minder mensen          steeds meer als spons, waarbij water zo lang mogelijk
in een woning. Voor gemeenten waar deze opgave speelt          wordt vastgehouden en water wordt gebufferd voor
worden afspraken gemaakt over het bijbouwen van                droge perioden. We zorgen voor voldoende koelte- en
woningen voor de eigen vitaliteit en marktdynamiek. Het        schaduwplekken en zwemwater, zodat de regio ook bij
versterken van de vitale kernen zorgt ervoor dat toegang       warm weer leefbaar is. We zetten in op klimaatadaptieve
tot werk, voorzieningen en landschap overal in de regio        landbouw en natuurontwikkeling.
goed georganiseerd is.
                                                               De verstedelijksstrategie gaat uit van het concentreren
Perspectief 6: In 2040 is de regio op weg naar                 van verstedelijking rond knooppunten. Concentratie
energieneutraliteit                                            betekent ook dat deze locaties effectiever beschermd
We hebben energie nodig om te werken, te wonen en voor         kunnen worden tegen zeespiegelstijging in de toekomst. Zo
vervoer. Ons huidige gebruik van fossiele brandstoffen         beschermen we ook de ‘vitale en kwetsbare functies’ die
hiervoor zorgt voor opwarming van de aarde. We zitten          essentieel zijn voor het functioneren van de maatschappij
aan het begin van een transitie van fossiele energie naar      tegen extreme weersinvloeden – denk hierbij aan het
duurzame energie. Regionaal nemen wij hierin onze              elektriciteitsnet, ICT-voorzieningen, gezondheidszorg, etc.
verantwoordelijkheid.
                                                               Een leefbare en gezonde regio is een waterrobuuste
In 2040 willen we een flink eind op weg zijn naar de           en klimaatbestendige regio met veel ruimte voor water
nationale klimaatdoelen voor 2050 (95% CO2 reductie). Dit      en groen. De groenblauwe daken, groene gevels en
betekent dat we voldoende ruimte hebben voor duurzame          boomrijke straten en pleinen zorgen voor koele woningen
opwekking van energie, en dat het verminderen van              en aangename ontmoetingsplekken in de zomer, zonder
energieverbruik volop onderdeel is van de manier waarop        hittestress. Hevige regenval zorgt niet voor overstorten
we leven en onze samenleving inrichten.                        van rioolsystemen, maar wordt opgevangen in wadi’s en




                                                     HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN          35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>     Foto: Maarsseveense Plassen, Droomplekken

36    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                             waterpleinen. En het robuust aangelegde watersysteem
                                                             met voldoende verversing zorgt ook bij hogere
                                                             temperaturen voor een goede waterkwaliteit met volop
                                                             leven en levendigheid in en langs het water.

                                                             In de toekomst zal in delen van de regio de
                                                             grondwaterstand verhoogd moeten worden om verzilting
                                                             door stijging van de zeespiegel het hoofd te bieden. We
                                                             streven daarbij naar een natuurlijk, robuust en veerkrachtig
                                                             (grond) watersysteem, dat in balans is en ook pieken kan
                                                             opvangen in natte en droge perioden.

                                                             We versterken het klimaatbewustzijn en
                                                             handelingsperspectief van bewoners en bedrijven. Op die
                                                             manier werken we samen aan een gezonde en leefbare
                                                             regio. De inzichten die nu ontwikkeld worden in het
                                                             kennisprogramma zeespiegelstijging worden in de toekomst
                                                             in het perspectief op de regio verwerkt. Daarbij zijn nieuwe
                                                             waterkeringen, verhogen van infrastructuur en meer open
                                                             water niet uitgesloten.




Diagram: Hoe lang kunnen we tegen de druk van het water vechten? (KuiperCompagnons)




                                                    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN        37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>              Ruimtelijke opgaven
              Groen & Landschap




           Ruimtelijke opgaven groen en landschap (beeld: BVR)
                                                                                                         December 2020




              7 Gebiedsgerichte opgaven                                 Gebiedsgerichte opgaven groen & landschap
                                                                        1. Blauwe krans Stelling van Amsterdam
              Groen & Landschap                                         2. Polderscheg Lange Linschoten - Woerden – Breukelen
                                                                        3. Hollandsche IJsselscheg - Rijnenburg - A12zone
                                                                        4. Waterliniescheg
                                                                        5. Groene Zoom Vijfheerenlanden
                                                                        6. Groen raamwerk Heuvelrug-Lek
                                                                        7. Agrarisch groenblauw netwerk




           Gebiedsgerichte opgaven groen en landschap (beeld: BVR)                                      December 2020




38   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>2.2              ACHT REDENEERLIJNEN DIE LEIDEN 		
		               TOT RUIMTELIJKE KEUZES
                  De perspectieven op de regio leiden tot integrale ruimtelijke keuzes die hieronder worden toegelicht aan de
                  hand van de acht redeneerlijnen.

REDENEERLIJN 1: DE UTRECHTSE TROTS ALS BASIS                       •     Kiezen voor deze acht principes voor de realisatie van
Ontwikkeling landschap, water en groen is voorwaardelijk                 de programmatische opgave voor landschap water en
voor de groei van de regio                                               groen:
                                                                     ◦   Het Utrechts landschap is de kwaliteitsdrager voor
Het landschap, de cultuurhistorie, de natuurgebieden,                    de hele U16. Dit betekent dat alle ontwikkelingen in
parken, plassen en rivieren vormen de grote trots van de                 de regio ruimtelijk zijn verbonden met het landschap.
regio. De ambitie tot het behoud en de versterking van deze              Onafhankelijk van de aard van de ontwikkeling,
landschappen en groenstructuren is de eerste stap in de visie            wordt er over nagedacht hoe deze ontwikkeling zich
op de verstedelijking van de regio. Het leggen van deze groene           verhoudt tot het versterken van de kwaliteit van het
basis is een voorwaarde om te komen tot de visie voor gezond             landschap.
leven in een stedelijke regio. Groen is voorwaarde voor groei.       ◦   Slim clusteren van de landschapsopgaven per
                                                                         deelgebied. Gebiedsgericht uitwerken van de
Daarom wordt de financiering van de landschappelijke                     landschapsopgaven in coalities van verschillende
opgave in samenhang bezien met de verstedelijking.                       stakeholders, gemeenten en andere partijen gekoppeld
De landschappelijke opgaven zijn net als infrastructuur                  aan of gecombineerd met andere doelen.
voorwaardelijk voor de groei van de regio. Groenopgaven              ◦   Stad en land verbinden door de opgaven voor
in de stedelijke openbare ruimte en aansluitend op                       recreatie, natuur en landschap te verweven met die
stedelijke ontwikkelingen zijn direct te koppelen. Andere                van de stad. Door deze ruimtelijk de steden in te
regionale opgaven zijn indirect randvoorwaardelijk.                      trekken met groenblauwe verbindingen, scheggen
                                                                         en het aanleggen van ontbrekende schakels in het
De regio zal voor de benodigde investeringen                             netwerk. De druk op bestaande kwetsbare gebieden
samenwerken met Provincie, Gemeenten, het Rijk,                          wordt verspreid.
Waterschappen, Natuurbeheerders, eigenaren en                        ◦   Biodiversiteit: Logisch ecologisch netwerk bouwen
andere belanghebbenden. Het programma ‘groen groeit                      dat bestaande en nieuwe natuurgebieden met elkaar
mee’, waarin de provincie Utrecht samenwerkt met de                      verbindt en zorgt voor verbeterde mogelijkheden tot
waterschappen en regio’s, speelt hierin een belangrijke rol.             uitwisseling van flora en fauna, wat zorgt voor een
                                                                         grotere biodiversiteit.
De ruimtelijke keuzes voor groen, landschap en water                 ◦   Landschapselementen herstellen die sinds midden 20e
staan niet op zichzelf. De keuze om groen voorop te                      eeuw zijn verdwenen uit het landschap en bouwen aan
zetten betekent ook iets voor de ontwikkeling van steden                 een fijnmazig netwerk van levendige boerensloten en
en dorpen. Het is ook een keuze om zo weinig mogelijk                    soortenrijke slootkanten.
(grootschalige) uitleglocaties te ontwikkelen en waar deze           ◦   Meekoppelkansen in verschillende opgaven
toch nodig zijn in te zetten voor de verbetering van het                 benutten, met name op locaties waar landschaps- en
omliggende landschap.                                                    natuuropgaven nabij water-, stedelijke ontwikkelings-
                                                                         of energieopgaven liggen.
Keuzes die bij deze redeneerlijn horen:                              ◦   Landschap, water en groen-inclusief ontwikkelen,
• Op alle schaalniveaus wordt daarom gekozen voor een                    waarbij de verbinding tussen landschap, water en
   ambitieus programma voor landschap, water en groen                    groen en de (stedelijke) ontwikkeling vanzelfsprekend is
   dat meegroeit met de regio. Dit betekent:                             en een winwinsituatie ontstaat.
 ◦ Het versterken van de intrinsieke kwaliteit van                   ◦   Toekomstbestendige landbouw, waarbij een duurzaam
    het landschap, inclusief de natuurwaarden en                         economisch perspectief wordt geboden aan de
    cultuurhistorie                                                      agrarische sector en waar deze sector in transititie naar
 ◦ Vergroten van de ruimte voor groen, natuur,                           circulaire kringloop landbouw, waar ook een belangrijke
    cultuurhistorie en water in kwantitatieve zin.                       beheerder van het waardevolle landschap is.
 ◦ Vergoten van de toegankelijkheid van landschap,
    en daarmee ruimte te bieden voor de groeiende                  •   Naast deze ruimtelijke keuzes geven een aantal meer
    recreatieve behoefte van een groeiende bevolking.                  programmatische keuzes sturing aan het uitvoeren van
 ◦ Het bieden van perspectief aan het landelijk gebied en              de ontwikkeling van groen en landschap:
    specifiek aan de agrarische sector                               ◦ Voor het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug wordt
 ◦ Ruimte voor en/of integreren van de wateropgave en                  ingezet op het vergroten van het nationaal park en
   klimaatadaptatie                                                    het robuuster maken van de Heuvelrug voor natuur
 ◦ Adem- en beweegruimte voor een groeiende bevolking                  en recreatie en ook water. Landgoederen zijn daarbij
   met een steeds grotere behoefte aan ruimte voor                     een voorbeeld van een economische verdienmodel om
   recreatie en natuurbeleving                                         voor versterking van natuur en recreatie en behoud
                                                                       cultureel erfgoed te zorgen.

                                                         HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN            39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>         Groene scheggen




         Groenblauwe verbindingen

40   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre> ◦ Voor het Groene Hart wordt aangesloten bij de              •   Groen Blauwe verbindingen zijn groen ingerichte
   agenda van het NOVI-gebied en de daarbij horende               langzaamverkeer-verbindingen langs de hoofdstromen
   overleggen en afspraken voor het Groene Hart                   en structuren van de regio zoals de Vecht, de
                                                                  Hollandse waterlinie en de Utrechtse Heuvelrug (zie
•    Kiezen voor een leefbare en gezonde regio is ook             kaart) Deze zijn nodig om grote landschappen voor
     kiezen voor een waterrobuuste en klimaatbestendige           recreanten te ontsluiten (over land en water) en om
     regio:                                                       ecologische verbindingen te maken. Daarbij heeft het
 ◦   De openbare ruimte in de regio wordt ingericht met           fietsnetwerk ook een belangrijke rol in de regionale
     gezond leven als uitgangspunt. Het groen begint              verplaatsingen voor wonen, werken en onderwijs.
     zoveel mogelijk bij de voordeur en staat in verbinding       Door fiets- en wandelroutes te voorzien van groene
     met grotere groenstructuren met wandel- en                   bermen, natuurvriendelijke oevers en beplantingen
     fietspaden.                                                  en om de paar km groene rustpunten te creëren,
 ◦   De openbare ruimte draagt bij aan het verminderen            ontstaat in de U16 een robuust netwerk langs de
     van hittestress. De groenblauwe daken, groene gevels         U16 stromen en cultuurhistorische structuren. Een
     en boomrijke straten en pleinen zorgen voor koele            deel van het netwerk is reeds aanwezig. Om het
     woningen en aangename ontmoetingsplekken in de               netwerk te completeren zijn 38 natuurschakels en 13
     zomer, zonder hittestress.                                   recreatieve verbindingen benoemd. Om barrières op te
 ◦   Waterretentie en infiltratie zorgen ervoor dat er geen       heffen zijn 19 fietsducten, 3 ecoducten en 16 kleinere
     aanvullende druk op het watersysteem komt. Hevige            faunapassages benoemd.
     regenval wordt opgevangen in wadi’s en waterpleinen
     (en zorgt niet voor overstorten van rioolsystemen). En   •   Regionale natuurkerngebieden hebben een
     het robuust aangelegde watersysteem met voldoende            oppervlakte van minimaal 30 ha en worden
     verversing zorgt ook bij hogere temperaturen voor een        gerealiseerd in gebieden waar Natuur Netwerk
     goede waterkwaliteit met volop leven en levendigheid         Nederland ontbreekt. Er zijn 7 natuurkernen benoemd
     in en langs het water.                                       om het Natuur Netwerk Nederland te completeren
 ◦   Nieuwe verstedelijking wordt natuurinclusief &               (realiseren van de NNN is een zelfstandige opgave die
     klimaatadaptief ontworpen.                                   door de provincie in de regio wordt uitgevoerd).

De schaalsprong voor landschap, water en groen voor de        •   Groene contour gebieden, natuurgebieden die nog niet
regio U16 op basis van deze redeneerlijn is gekwantificeerd       gerealiseerd zijn op aangewezen landbouwgronden
(U16 Ruimtelijke Opgave Groen & Landschap 2020-2040,              in de U16. Gedeeltelijk vallen deze samen met de
BVR dec 2020) en bestaat uit:                                     scheggen maar het grootste deel ligt in het landelijk
• Groene scheggen zorgen voor de verbinding tussen                gebied.
    stad en landschap en dat groene kwaliteiten vanuit
    de stad dichtbij en goed toegankelijk zijn. De groene     •   Herstel van erfbeplanting en kleine
    scheggen zijn landschappen van elk tientallen km2             landschapselementen in landelijk gebied.
    groot. In deze scheggen liggen diverse functies van
    landbouw tot natuur, recreatie en cultuurhistorie. De     In totaal gaat het om het toevoegen van 4.110 ha natuur
    intensiteit van recreatief bezoek en gebruik varieert     en recreatiegebied. Dat is inclusief 394 kilometer aan
    van parken in de stad, recreatiegebieden in de            nieuwe recreatieve en ecologische verbindingen. Daar
    stadsranden zo dicht mogelijk bij de woonomgeving         komt het beheer van natuuringerichte slootkanten nog bij,
    (2-5 km) afstand van de centra, tot verder weg gelegen    waarvoor 10.000 km oever in aanmerking komt.
    gebieden met natuur, landbouw en recreatie tot            Ook worden snelfietsroutes en 9 buitenpoorten. bestaande
    recreatief medegebruik in het agrarisch gebied. Deze      stations die zich ontwikkelen tot recreatief transferia, die
    groene scheggen sluiten aan op de groenstructuren         een gezond alternatief vormen voor de autobereikbaarheid
    in de stad Utrecht, zoals in de RSU verder uitgewerkt     van landschappen en recreatiegebieden buiten de
    en brengen daarmee het groen vanuit de regio tot          stad, benoemd die onder mobiliteit in dit IRP worden
    in de haarvaten van de stad. Er zijn 6 á 10 scheggen      gekwantificeerd.
    benoemd.
                                                              De wateropgave is nog niet gekwantificeerd in dit overzicht
                                                              maar kan veelal meegekoppeld worden in het oppervlak
                                                              van andere opgaven.




                                                     HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN        41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>          Groene Scheggen
          Landbouw
          Bosgebied / Utrechtse Heuvelrug
          Groenblauwe verbindingen


     Versterken van de groen-blauwe netwerken




42    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Vertaling van de ambitie in regionale opgaven
De opgave is ruimtelijk vertaald in een zeven
gebiedsgerichte (intergemeentelijke) opgaven en vier
algemene opgaven. De gebiedsgerichte benadering
geeft aanleiding om samenwerkingen aan te gaan en te
werken aan ontwikkeling van concrete landschappelijke
programma’s die voorwaardelijk zijn voor de verdere groei
van de regio.

De vier algemene opgaven om de schaalsprong te maken
zijn:
• Financiën regelen voor beheer/onderhoud en
      inrichting van bestaande en nieuwe natuur-
      en recreatiegebieden waaronder ook kleine
      landschapselementen.
• U16 Netwerk groenblauwe verbindingen versterken
      en toevoegen van nieuwe verbindingen ten behoeve
      van recreatie en natuur en een aantrekkelijke en
      klimaatrobuuste leefomgeving.
• Stimuleren van de transitie van reguliere landbouw
      naar economisch rendabele kringlooplandbouw.
• Water en groen behouden en toevoegen in de steden
      en dorpen. Voor het bestaande stedelijke gebied is niet
      een aparte gebiedsopgave omschreven. Hier liggen          Groen van landschap tot voordeur: Ook voor de RSU is het
      echter ook nadrukkelijk opgaven voor landschap, groen     landschap de onderlegger (beeld: RSU)
      en klimaatadaptatie

Deze gebiedsgerichte opgaven om de schaalsprong te                  zorgen ervoor dat er geen aanvullende druk op het
maken zijn:                                                         watersysteem komt.
1. Blauwe krans Stelling van Amsterdam                          •   De financiering van de groen-blauwe agenda
2. Polderscheg Lange Linschoten - Woerden – Breukelen               is nog niet geborgd. De financieringsopgave is
3. Hollandsche IJsselscheg - Rijnenburg - A12zone                   een gezamenlijke opgave van 16 gemeenten en
4. Waterliniescheg                                                  andere overheden en stakeholders, waarvoor
5. Groene zoom Vijfheerenlanden                                     onderzocht wordt hoe hiervoor financiële dekking
6. Groen raamwerk Heuvelrug-Lek                                     georganiseerd kan worden. Het uitgangspunt hierin is
7. Agrarisch groenblauw netwerk                                     gezamenlijkheid.
                                                                •   De financiering van deze opgave wordt in samenhang
Naast deze ruimtelijke keuzes geven een aantal meer                 bezien met de verstedelijking, met name in de
programmatische keuzes sturing aan het uitvoeren van de             stedelijke openbare ruimte en de groene scheggen.
ontwikkeling van groen en landschap:                                Grotere groenopgaven zijn net als infrastructuur
• Voor het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug wordt                 voorwaardelijk voor de groei van de regio. De regio
    ingezet op het vergroten van het nationaal park en het          zal voor de benodigde investeringen samenwerken
    robuuster maken van de Heuvelrug voor natuur en                 met Provincie, Gemeenten, het Rijk, Waterschappen,
    recreatie.                                                      Natuurbeheerders, eigenaren en andere
• Voor het Groene Hart wordt aangesloten bij de                     belanghebbenden. Het programma ‘groen groeit mee’
    agenda van het NOVI-gebied en de daarbij horende                speelt hierin een belangrijke rol.
    overleggen en afspraken voor het Groene Hart.
    De openbare ruimte in de regio wordt ingericht met          De ruimtelijke keuzes voor groen, landschap en water
    gezond leven als uitgangspunt. Het groen begint             staan niet op zichzelf. De keuze om groen voorop te
    zoveel mogelijk bij de voordeur en staat in verbinding      zetten betekent ook iets voor de ontwikkeling van steden
    met grotere groenstructuren. Nieuwe verstedelijking         en dorpen. Het is ook een keuze om zo weinig mogelijk
    wordt natuurinclusief ontworpen.                            (grootschalige) uitleglocaties te ontwikkelen en waar deze
• De openbare ruimte draagt bij aan het verminderen             toch nodig zijn in te zetten voor de verbetering van het
    van hittestress en nieuwe verstedelijking wordt             omliggende landschap.
    klimaatadaptief ontworpen. Waterretentie en infiltratie

                                                      HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN       43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                                                                                    USP            Zeist

                                                              Lunetten-Koningsweg
                                                                                          Bunnik

                                       Nieuwegein
                                                                                                     Odijk



                                                                                Houten




              Schetsverbeelding bestaand




                                                                                    USP
                                                                                                   Zeist
                                                          Lunetten-Koningsweg

                                                                                          Bunnik
                                       Nieuwegein

                                                                                                     Odijk



                                                                                Houten




              Conceptuele verbeelding van het wiel met spaken als een van de dragers van de verstedelijkingsopgave

44   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>REDENEERLIJN 2:                                               verbeteren en aanleggen van fietsroutes en toeleidende
KEUZES VOOR DUURZAME MOBILITEIT                               OV-lijnen. Zo wordt ook de regio verbonden met het
Nabijheid en netwerk zorgen voor duurzaam                     wiel met spaken en ontstaat een regionaal netwerk van
mobiliteitsgedrag                                             hoogwaardige (snel)fietsroutes.

De regio Utrecht ligt als een spin in het web van het         Beperken groei autoverkeer
Nederlandse auto- en spoorwegennet. Een groot deel            In de regio is op de meeste corridors van het
van het verkeer in de regio is nationaal georiënteerd.        hoofdwegennet niet of nauwelijks ruimte voor groei van
Deze goede verbondenheid is een kracht van de regio,          de automobiliteit. Iedere vergroting van de regionale
maar de opgaven die samenhangen met groeiende                 wegcapaciteit leidt uiteindelijk tot grotere knelpunten
mobiliteitsstromen kunnen slechts deels door de regio         op deze corridors, waarbij de Ring Utrecht de bottleneck
beïnvloed worden.                                             is. Het ervoor zorgen dat de groei van automobiliteit in
                                                              de spits afgeremd wordt is daarmee een belangrijk doel
We zorgen ervoor dat in 2040 het kiezen voor duurzame         voor de regio. Als we de groei van de automobiliteit
mobiliteit voor de hand ligt. Door het concentreren           faciliteren staat dat haaks op onze uitgangspunten van
en mengen van stedelijke functies op locaties dicht bij       gezond stedelijk leven en heeft dat negatieve impact
de stedelijke kern en rond knooppunten, die goed zijn         op de leefomgeving: meer autoverkeer in de stad/ naar
ontsloten met fiets en OV, wordt het voor zoveel mogelijk     bestemmingen én extra druk op het hoofdwegennet, meer
mensen zo gemakkelijk mogelijk gemaakt om op een              (geluids)overlast op omgeving en meer sluipverkeer.
duurzame manier te bewegen door de regio.
                                                              Het is van belang om hierin samen met de Rijksoverheid op
Organiseren van nabijheid                                     te trekken; als het Rijk de kosten van automobiliteit verder
Allereerst door het hiermee organiseren van nabijheid. Dit    laat dalen en in het hele land meer snelwegcapaciteit
betekent dat functies als wonen, werken en voorzieningen      toevoegt, roeien gemeenten met hun beperkende
steeds meer gemengd worden en ook toegang tot groen in        maatregelen tegen de stroom in. Uitgangspunt voor de
de directe leefomgeving aanwezig is. Hierbij horen hogere     gemeenten is dat de landelijke autonome groei van (auto)
dichtheden naarmate de OV bereikbaarheid beter is. Door       mobiliteit er niet toe mag leiden dat we rond regiopoorten
nabijheid te organiseren zijn alle benodigde dagelijkse       of in kernen niet kunnen verstedelijken.
functies binnen wandel- en fietsafstand aanwezig.
Het versterken van de wandel- en fietsinfrastructuur          Daar hoort bij dat we met het Rijk tot afspraken komen
draagt bij aan deze nabijheid en brengt wonen, werken,        waarbij we verstedelijking én de inzet van generiek
voorzieningen en recreatie dichter bij elkaar. Dit principe   mobiliteitsbeleid koppelen aan Rijksinvesteringen in
van nabijheid geldt voor de gehele regio. Het betekent dat    alternatieven én het reduceren van (auto)mobiliteit op
in alle kernen invulling wordt gegeven aan nabijheid en het   nationale corridors. Daarvoor zullen we per corridor of
bij elkaar brengen van functie. Nabijheid kan ook relatief    deelgebied (mobiliteitsscheg) in het vervolgonderzoek
zijn door goede verbindingen met de fiets of het OV.          van U Ned scherp in beeld brengen welke stromen een
                                                              regionale oorsprong hebben of afkomstig zijn van nieuwe
Schaalsprong OV en fiets: Wiel met spaken                     verstedelijking en welk stromen het gevolg zijn van
Ten tweede door de toegang tot het OV op                      landelijke autonome groei van het autoverkeer.
verstedelijkingslocaties voor zoveel mogelijk mensen zo
makkelijk mogelijk te maken. Hiervoor wordt op regionaal      Tevens gaan we samen met andere overheden aan de
niveau ingezet op het systeem “wiel met spaken” wat           slag om de alternatieven beter te maken, maar ook
gefaseerd wordt gerealiseerd. Hierdoor wordt het bewegen      gedragsverandering te stimuleren door bijvoorbeeld
van plek tot plek in de regio verbeterd met hoogwaardige      afspraken te maken over parkeerbeleid, beprijzen
en frequente verbindingen die minder alleen gericht zij       en het maken van afspraken met werkgevers en
op Utrecht Centraal, maar juist ook op een aantal andere      onderwijsinstellingen.
knopen in het netwerk, zoals het Utrecht Science Park
en Leidsche Rijn. Op een aantal knooppunten wordt het         Deze inzet geldt voor de hele regio en is in het stedelijk
mogelijk over te stappen tussen dit regionale systeem         gebied en de grote verstedelijkingslocaties direct om de
en het nationale OV-netwerk of van auto op OV op              stad, waar we door middel van het principe van nabijheid
zogenaamde multimodale hubs.                                  verstedelijking in hoge dichtheden kunnen combineren
                                                              met OV en fietsoplossingen van zeer hoge kwaliteit, zeer
Dit systeem van het wiel met spaken steekt diep de            kansrijk.
regio in en wordt bij alle knooppunten gevoed door het



                                                     HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN        45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>     Foto: Uithoflijn, SpoorPro

46    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Veelal op grotere afstand van de stad liggen                    Concreet worden hiermee de volgende keuzes gemaakt:
verstedelijkingslocaties rond regiopoorten. Dit zijn goed       1. Het verminderen van de mobiliteitsbehoefte door het
multimodaal ontsloten locaties waarvan we een grote                principe van nabijheid toe te passen in de ontwikkeling
bijdrage aan de verstedelijkingsopgave verwachten. Het             van de regio. Het daily urban system (wonen, werken,
is op deze locaties niet realistisch om hetzelfde effect           voorzieningen) van bewoners ligt zoveel mogelijk in de
te verwachten van de inzet op ander mobiliteitsbeleid              buurt van elkaar en in de buurt van OV-knooppunten,
omdat voor veel reizen OV en fiets minder en auto meer             waardoor het zo vanzelfsprekend mogelijk wordt om te
vanzelfsprekend zijn dan in het stedelijk gebied.                  voet, met de fiets of met het OV te reizen.
                                                                2. Het opbouwen van een integraal pakket aan
Hoe verder van het kern OV-netwerk, hoe belangrijker het           mobiliteitsingrepen dat tot doel heeft om autoverkeer
is om ook andere oplossingen te vinden voor het beperken           met bestemming Utrecht in de spits zoveel mogelijk te
van de spitsdruk van het autoverkeer. Ook in meer landelijk        beperken. Dit wordt gedaan door:
gelegen gebieden is het belang van investeren in OV en
fiets groot en liggen kansen voor alternatieve maatregelen,     • Verbeteren van het regionale OV- en fietsnetwerk:
waaronder mobility as a service, spitsmijden en het op de        ◦ Een systeemsprong fiets bestaat uit het creëren
juiste plekken bieden van overstapmogelijkheden tussen de          van een regionaal non-stop fietnetwerk dat alle
auto en andere modaliteiten.                                       woonkernen in de regio op een zo snel mogelijke
                                                                   manier verbindt met centra, OV-knooppunten en alle
Adaptieve aanpak                                                   belangrijke bestemmingen in het stedelijk gebied.
Op deze plekken gaan we aan de slag met een                        Hiervoor zijn nodig:
pragmatische en adaptieve aanpak waarbij we                           і realisatie snelfietsroutes
vooropstellen dat we de gewenste verstedelijking                   і realisatie regionale fietsroutes en missing links
mogelijk gaan maken en waarbij we ervoor waken dat                  і combineren nieuwe OV-assen (Wiel met Spaken)
de discussie over nationale netwerken, bijvoorbeeld                     met nieuwe fietsroutes
de capaciteit van de Ring Utrecht, verhindert dat we                 і goede stallingen en deelfietsen bij OV-knopen
bij verstedelijkingslocaties aan de slag kunnen. Dat
betekent dat we op kwetsbare plekken als aansluitingen           ◦ De aanleg van een regionaal OV systeem ‘wiel
of kruisingen bekijken of beperkte investeringen                   met spaken’ met hoogwaardige en frequente OV
lokale problematiek kunnen verlichten en/of                        verbindingen die Utrecht en de regio directer met
verstedelijkingslocaties aantrekkelijker kunnen maken. En          elkaar verbinden. Het wiel met spaken bestaat uit
het betekent een gerichte inzet op ketenmobiliteit waarbij         bestaande en nieuwe OV verbindingen, zoals de
sterke OV-corridors gekoppeld worden aan fiets, P+R en             bestaande spoorlijnen en tramlijnen, maar ook nieuwe
deelmobiliteit op regiopoorten en multimodale hubs.                lijnen die niet op het centrum van Utrecht gericht
                                                                   zijn. Het wiel met spaken maakt het bebouwen en
Als verstedelijking in combinatie met regionale en landelijke      verdichten van een aantal locaties binnen en aan de
ontwikkelingen in mobiliteitsgedrag er toch toe leidt              rand van de stad Utrecht mogelijk, zoals de A12-zone,
dat automobiliteit rond deze locaties groeit en daarmee            Papendorp, USP/Rijnsweerd en Lunetten-Koningsweg
tot verdere belasting van het hoofd- én onderliggend               Hiervoor is nodig:
wegennet leidt, dan zijn extra bovenplanse maatregelen              і Wiel: De aanleg van het OV-wiel, dat bestaat uit
noodzakelijk om de groei van de automobiliteit door deze                hoogwaardige OV-verbindingen in een ring rond
ontwikkeling te compenseren, waarbij we voor wat betreft                Utrecht, waar regionale OV lijnen op kunnen
de financiering van deze maatregelen deels ook naar                     aanhaken. Het gaat om de verbinding van Leidsche
opbrengsten van verstedelijking zullen moeten kijken om                 Rijn – Westraven, Westraven – Lunetten – USP, USP
ze mogelijk te maken. De uitwerking van deze adaptieve                  – Overvecht en Overvecht – Leidsche Rijn.
ontwikkelingsstrategieën zullen we ter hand nemen op het             і Spaak: Het versnellen van de Merwedelijn van
niveau van deelgebieden in nauwe samenwerkingen met                     Utrecht Centraal naar Nieuwegein en IJsselstein via
de provincie, waarbij we op zoek gaan naar ruimte in het                de Merwedekanaalzone
mobiliteitssysteem om gewenste ontwikkelingen mogelijk                і Spaak: De aanleg van een HOV-verbinding van het
te maken.                                                               USP naar Zeist-Noord (en verder naar Amserfoort)
                                                                        waar een multimodale hub ontstaat en waardoor
                                                                        een tramverbinding Zeist-Nieuwegein mogelijk
                                                                        wordt, via USP en Lunetten.




                                                      HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN        47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>          Nieuwe bedrijventerreinen
          Woningbouwontwikkeling
          Nieuw hoogstedelijk gebied
          Historische kern
          Huidige bedrijventerreinen
          Huidige steden
          Vitale kernen
          Weg
          Fietsroute


     Mobiliteitsnetwerk 2040




48    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>     і Spaak: Het uitbreiden van de spoorcapaciteit om
        frequentieverhoging van treinen mogelijk te maken.
        Op de corridor Breukelen – Utrecht – Maarn zijn
        maatregelen nodig die in UNED worden onderzocht.
        Deze zijn nodig om onder meer de stations
        Breukelen, Bunnik en Driebergen-Zeist te bedienen
        en het dubbelstation Lunetten-Koningsweg mogelijk
        te maken
      і Op de corridor Woerden – Utrecht – Houten is
        de infrastructuur al op orde en voeren we met
        Rijksoverheid en spoorsector het gesprek over de
        meest wenselijke bedieningsmodellen.

 ◦ Ook buiten het wiel met spaken moet het toeleidende
   OV op orde zijn. Op een aantal multimodale knopen
   worden het wiel en de spaken gevoed door OV-lijnen
   vanuit de regio. Voorbeelden zijn versterkte OV-lijnen
   vanuit Uithoorn/De Ronde Venen naar Breukelen
   en Amsterdam-Bijlmer, vanuit Wijk bij Duurstede
   naar Bunnik en Lunetten/Koningsweg, vanuit de
   Lopikerwaard naar IJsselstein en/of Woerden en vanuit
   Vijfheerenlanden naar Utrecht.

• Beïnvloeden van mobiliteitsgedrag:                            Wiel, spaken en LV netwerk, zoals geïllustreerd in de RSU
 ◦ Het regionaal afstemmen van prijsmechanismen
   door parkeerbeleid, waarbij betaald parkeren op de
   belangrijkste bestemmingen (m.n. binnen de ring
   Utrecht en op de nieuwe verstedelijkingslocaties) een
   belangrijk instrument is in combinatie met goede fiets-
   en OV-verbindingen.
 ◦ Het maken van afspraken met werkgevers en                    Indien de groei van de regio op termijn alsnog leidt tot
   onderwijsinstellingen om de spitsdruk op het                 sterke groei van autogebruik in de spits ligt er een keuze
   mobiliteitssysteem te verminderen.                           voor tussen:
 ◦ Het verkennen van mogelijkheden van wegbeprijzing
   (al dan niet naar tijd en plaats) of cordonheffing, in       1. Sterker in te zetten op de maatregelen onder punt 2
   afstemming met landelijke ontwikkelingen op dit                 hierboven: het verder versterken van fiets en OV en
   gebied.                                                         zwaarder inzetten op gedragsverandering.

•    Verbeteren van de weginfrastructuur waar dit knelpunten        OF
     wegneemt, zoals:
 ◦   Het toevoegen van multimodale hubs aan alle                2. Het alsnog uitbreiden van de regionale
     snelwegcorridors om automobilisten de mogelijkheid            weginfrastructuur bij de grootste knelpunten, specifiek
     te geven om naar fiets of OV over te stappen als zij          in de vorm van een te onderzoeken regionale bypass
     hun eindbestemming in het stedelijk gebied hebben.            van de A12 ten zuiden van Utrecht in combinatie
 ◦   Het afmaken van de verbreding van de A27 tussen               met toeleidende infrastructuur vanuit Nieuwegein,
     Houten en Everdingen                                          Utrecht en de Kromme Rijn streek. Dit staat echter op
 ◦   Het compleet maken van knooppunt Everdingen                   gespannen voet met de kwaliteit van leven in de te
 ◦   Onderzoek naar het wegnemen van een aantal                    verstedelijken A12-zone en het vervolgonderzoek in
     regionale knelpunten die samen hangen met regionale           U Ned is er op gericht om verstedelijking (in de hele
     verstedelijkingslocaties, zoals de N210 bij IJsselstein,      regio en specifiek in de A12 zone, Utrecht Zuidwest
     de Oostelijke rondweg van Woerden, een extra                  en de Kromme Rijn streek) mogelijk te maken zonder
     aansluiting bij Breukelen Noord, het volledig maken           deze bypass. Als uiterste optie zal de bypass wel in het
     van de aansluiting van de Limesbaan (N421) en de              IRP-kaartbeeld met de verste doorkijk figureren als een
     N229 die door Odijk gaat.                                     mogelijkheid.



                                                       HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN       49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Foto: Mijdrecht, Ruijgrok Makelaars
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>REDENEERLIJN 3:                                                   De opgave voor vitaliteit is geen grote groeiopgave. De
EEN GEZONDE REGIO BEGINT MET VITALE KERNEN                        verwachting is daarom dat ruimte geven aan vitale kernen
Kleine en middelgrote kernen groeien voor eigen behoefte en       de bevolking op peil houdt en daarmee geen grote groei
zijn complementair aan elkaar en de regio                         van mobiliteitsvraag veroorzaakt. Het dient juist om krimp
                                                                  tegen te gaan en draagvlak te houden voor bijvoorbeeld
In het Utrechtse landschap ligt een rijk netwerk van vitale       OV-verbindingen.
kernen. Deze kernen blijven zich ontwikkelen waar dat mogelijk
is in samenhang met de doelstellingen voor groen, landschap       Het uitgangspunt is daarmee dat ontwikkeling niet zou
en mobiliteit. De vitale kernen voegen ieder een eigen karakter   moeten leiden tot een belasting van het bestaande
toe aan de regio en zijn daarmee een complementair onderdeel      wegennet die de doorstroming in de spits extra belemmert.
van de stedelijke regio.                                          De ontwikkeling van vitale kernen gaat niet over een
                                                                  groeiopgave en is geen argument om weginfrastructuur
De vitale kernen zijn de kernen die niet direct aangesloten       in de regio structureel uit te breiden, temeer omdat deze
zijn op het wiel met spaken en die vanuit het oogpunt van         uitbreiding weer noopt tot capaciteitsuitbreiding ‘down the
nabijheid en mobiliteit niet de locaties zijn waar de grote       stream’ van op- en afritten en snelwegen.
groeiopgave van de regio zijn plek vindt. De ontwikkeling
van deze kernen is veel meer gericht op het behoud en             Dat wil niet zeggen dat lokaal geen aanpassingen mogelijk
de verbetering van de leefbaarheid in de kernen, die door         zijn aan de infrastructuur om verstedelijking en mobiliteit
demografische ontwikkelingen onder druk staan. Vitale             beter op elkaar af te stemmen, bijvoorbeeld door
kernen hebben ruimte nodig om invulling te geven aan              wegen om nieuwe verstedelijkingslocaties te leggen en
dynamiek, veelal door woningbouw. Soms is er genoeg               infrastructuur slimmer te gebruiken. Deze lijn willen we
ruimte binnen de kernen zelf, maar soms is er ook uitleg          ook met de provincie per deelgebied verder uitwerken
nodig. De dynamiek die nodig is in de vitale kernen               ter vervanging van de huidige mobiliteitstoets, waarbij we
wordt aangegrepen om de kwaliteit van de kernen en het            het belang van het ontwikkelen van goede alternatieven
landschap waarin ze liggen een impuls te geven.                   (verbeteren van ov- en fietsverbindingen + multimodale
                                                                  overstappunten) bovenaan zetten.
Belangrijke thema’s zijn het creëren van ruimte voor
doorstroming in de lokale woningmarkt (met name voor              Het uitgangspunt blijft evenwel dat in de spits niet of
senioren en jongeren) en het ondersteunen van bestaande           nauwelijks meer auto’s het wegennet op rijden en dat
voorzieningen en werkgelegenheid. Het lokale MKB speelt           we ook in de vitale kernen volop in zetten op spitsmijden
een belangrijke rol in de maatschappelijke structuur. De          en duurzame vormen van mobiliteit, waarbij de fiets
ontwikkeling van deze kernen wordt gekoppeld aan andere           volop ruimte krijgt en de verbindingen tussen kernen en
opgaven zoals het verbeteren van groen, landschap, water,         Regioknopen met uitstekende OV-verbindingen wordt
energie of werken. Ook binnen deze kernen is nabijheid            verbeterd, zowel met directe en snelle OV-lijnen als door
een leidend principe. Dit betekent niet dat alle functies in      de overstap tussen modaliteiten makkelijker te maken met
iedere kern aanwezig kunnen zijn of dat alle voorzieningen        multimodale hubs.
behouden kunnen blijven. Het gaat erom dat voorzieningen
in de dagelijkse leefomgeving toegankelijk zijn, soms ook         Bouwen voor eigen behoefte moet uiteindelijk bijdragen
in nabijgelegen kernen (verbonden vitaliteit), waarbij de         aan een kwalitatieve verbetering van de kern en het
kwaliteit van de verbindingen op orde moet zijn.                  landschap waar de kern in ligt. De precieze opgave voor
                                                                  vitaliteit verschilt per gemeente en per kern. Dit betekent
Bouwen voor de eigen woningbehoefte en vitaliteit is voor         dat de invulling ook begint met de lokale behoefte voor
iedere gemeente mogelijk. De opgave voor vitaliteit is van        vitaliteit in beeld te hebben en daar lokaal specifieke
belang voor de kwaliteit van de regio als geheel en is dus        oplossingen bij te ontwikkelen. Nieuwe woningen zullen
een gedeeld belang van alle 16 gemeenten. De vraag is dus         bijvoorbeeld in het segment en woonmilieu gebouwd
vooral hoe lokaal invulling gegeven kan worden aan dat            moeten worden waar de lokale behoefte ligt en in een
gedeelde belang. Het is daarbij belangrijk dat die behoefte       tempo dat de lokale markt kan absorberen. Als er teveel
in balans wordt gebracht met overige opgaven, met name            woningen tegelijk worden gebouwd zal dat een extra
rond groen en landschap en mobiliteit, waarbij afstemming         aanzuigende werking hebben op de regionale markt.
met het provinciale beleid belangrijk is. De opgave wordt
dus met elkaar gedeeld, vervolgens wordt deze lokaal op
de best passende wijze ingevuld.




                                                        HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN        51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                 Houten                  Odijk




                                    Cothen


                                                                                  Leersum


                                                                                                 Amerongen
                           Wijk bij Duurstede




                                                          Maurik                                                           Elst
                                                                                   Eck en Wiel




                                                                                                        Ingen




              Schetsverbeelding Perspectief: Wijk bij Duurstede




                                                                              Maarssen


                                                                      Breukelen                                 Harmelen
                                                                                                                              Woerden




                          Abcoude                        Vinkeveen




                                                                  Mijdrecht




              Schetsverbeelding Perspectief: de Ronde Venen

52   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Een aantal middelgrote kernen heeft groeiambities die          •   De Ronde Venen/Mijdrecht: woningbouw is aanleiding
de lokale woningbehoefte overstijgen. De definitie                 om te onderzoeken hoe een bijdrage geleverd
van vitaliteit is er hierbij ook op gericht om het                 kan worden aan een klimaatrobuuste regio door
voorzieningenniveau en economisch profiel van de                   als regio een voorbeeld te zijn van innovatieve
kernen te versterken. Hiermee verbinden deze kernen                manieren van natuurinclusief bouwen en nieuwe
zich aan de regionale opgave en zullen zij hierin ook              ruimte voor waterberging in combinatie met natte
een specifieke rol moeten nemen. Ook hier wordt                    natuurontwikkeling. Woningbouw mag slechts beperkt
gezocht naar manieren om dat binnen de kaders van                  leiden tot meer autoverkeer op de N201, die daartoe
het landschappelijke en mobiliteitssysteem in te passen.           volgens de bestaande plannen verbouwd dient te
Uitbreiding bovenop de eigen behoefte wordt getoetst aan           worden. De fiets en OV-netwerken kunnen vanuit
de verstedelijkingsladder zoals opgesteld in de Ruimtelijk         Mijdrecht richting met name knooppunt Breukelen en
Economische Koers en de Contour.                                   Uithoorn flink verbeterd worden door snelfietsroutes
                                                                   en een systeem van directe en snelle buslijnen
Concreet ligt hierbij de uitdaging om te onderzoeken hoe           ondersteund door lokale lijnen, conform het OV-plan
de ambities voor een aantal middelgrote kernen passen              van de gemeente Ronde Venen. Binnen die kaders lijkt
binnen de doelstellingen voor landschap, groen, water en           het mogelijk om ook in De Ronde Venen groeipotentie
verkeer:                                                           te benutten, de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren,
                                                                   gebruik makend van de bestaande (verbeterde)
•   Wijk bij Duurstede: Woningbouw voor de eigen                   weginfrastructuur.
    woningbehoefte is mogelijk indien dit het
    autoverkeerssysteem niet of nauwelijks meer belast         In totaal gaat de opgave voor vitaliteit om ca. 15% van de
    dan de huidige situatie. Dit betekent dat er gezamenlijk   totale woonbehoefte of ca. 15.000 – 22.000 woningen
    ingezet moet worden op beter gebruik van OV, fiets
    en spitsmijden, zoals meer thuiswerken. Daarbij is een
    nauwe afstemming met de andere gemeenten aan de
    N229 en N227 noodzakelijk; ook deze kernen kunnen
    de bestaande wegen niet zwaarder belasten in de
    spits, aangezien de auto’s uit Wijk dan achteraan de
    file aansluiten.

•   IJsselstein: woningbouw en de omlegging N210
    gaan hand in hand en mogen niet of nauwelijks
    leiden tot meer autopendel in de spits op bestaande
    provinciale en snelwegen. Het creëren van
    aantrekkelijke sluipverkeer routes door Nieuwegein
    en de Lopikerwaard dienen we tegen te gaan en
    bestaande en nieuwe bewoners moeten bestaande
    voorzieningen en OV in IJsselstein zo veel mogelijk
    versterken. IJsselstein kan bijdrage aan de behoefte
    aan een groenstedelijk woonmilieu en aan de
    landschapsontwikkeling en groene scheg Kromme
    IJsselpark. Door de aanwezigheid en mogelijke
    versnelling van openbaar vervoer zijn er in IJsselstein
    kansen om ook een bijdrage te leveren aan de
    regionale woningbouwopgave die past bij de
    verstedelijkingsladder.




                                                      HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN      53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Foto: Vianen, Vrijstad Vianen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Vitale kernen: zelfstandig en verbonden                         Handreiking vitaliteit met kwaliteit

In vitaliteit voor kleine en middelgrote kernen spelen          Bij vitale kernen is inbreiding en uitbreiding met
bevolkingsopbouw, woningvoorraad, economie,                     ruimtelijke kwaliteit een belangrijke opgave die
voorzieningenaanbod, mobiliteit en ruimtelijke                  ondanks een kleinere kwantitatieve opgave serieus
kwaliteit een rol. Kleine en middelgrote kernen zijn            genomen moet worden. Voorkomen moet worden
allemaal verschillend en deze aspecten zullen dus in            dat bij (kleine) uitbreidingen alleen naar de kwantiteit
iedere kern in een andere mate spelen. De grootte               wordt gekeken. Bij elke uitbreiding is het van belang
van een kern speelt daarbij een belangrijke rol. Niet           dat deze bijdraagt aan de ruimtelijke kwaliteit van
iedere kern kan een volledig voorzieningenprogramma             de kern en het landschap. De provincie en ook
ondersteunen en daarom is het belangrijk om                     verschillende gemeentes ontwikkelden hiervoor
onderscheid te maken in twee soorten vitaliteit:                reeds richtinggevende documenten voor ruimtelijke
                                                                kwaliteit.
•   Zelfstandige vitaliteit: de mate waarin een kern zelf
    vitaal is en de aspecten als wonen, werken en               De regio stelt een handreiking voor ‘vitaliteit met
    voorzieningen in balans zijn.                               kwaliteit’ op. Een beeldend inspiratiedocument
•   Verbonden vitaliteit: Voorzieningen en werk zijn            dat ook ‘de Utrechtse werkwijze’ beschrijft om
    niet in dezelfde omvang in elke kern aanwezig,              tot ruimtelijk meerwaarde te komen. Samen met
    maar een kern kan toch vitaal zijn als deze                 initiatiefnemers wordt onderzocht hoe de uitbreiding
    zaken in de omgeving goed toegankelijk zijn met             van de kern bijdraagt aan de ruimtelijke kwaliteit.
    openbaar of eigen vervoer.
                                                                Onderwerpen die hierbij van belang zijn:
Dit alles betekent dat er geen eenduidig antwoord               • cultuurhistorie (o.a. ontstaansbasis van de kern)
is op het vitaliteitsvraagstuk, maar dat er per kern            • stedenbouwkundige en architectonische
gekeken moet worden naar zelfstandige en verbonden                 eigenheid van de kern
vitaliteit.                                                     • landschap (o.a. verkavelingspatroon,
                                                                   groenstructuur etc)
                                                                • water & klimaatadaptatie (o.a. belang van
                                                                   voldoende groen en water oppervlak)

                                                                Aan de handreiking kunnen goede voorbeelden ter
                                                                inspiratie worden toegevoegd.




                                                     HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN      55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>     Van een stad in het landschap met één centrum naar een landschap in de stad met meerdere hoogstedelijke centra (beeld: RSU)




     Schetsverbeelding Perspectief de Centrale As


56    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>REDENEERLIJN 4: NIEUWE METROPOOLPOORTEN                          en door de stad te bewegen. Door het wiel met spaken
MAKEN VAN UTRECHT HET POLYCENTRISCHE HART                        is straks niet alleen het centrum, maar de hele stad goed
VAN DE REGIO                                                     bereikbaar vanuit de regio. Utrecht Centraal blijft het hart
De stad Utrecht maakt een schaalsprong binnen de                 van het regionale en nationale netwerk, maar krijgt voor
stadsgrenzen                                                     het opvangen van de grote groeiopgaven hulp van de
                                                                 metropoolknopen.
Groen, landschap en mobiliteit zijn voorwaardelijk voor de
groei van de regio - ook binnen de stad Utrecht. De stad vindt   Groene scheggen dringen het stedelijk weefsel in
ruimte om te groeien en te vergroenen tegelijkertijd door de     Als contramal van de spaken die als assen van
verstedelijking te concentreren in een aantal hoogstedelijke     verstedelijking radiaal vanuit Utrecht de regio in steken,
centra die goed worden verbonden met het OV.                     steken groene scheggen vanuit de regio de stad in. Tussen
                                                                 de verstedelijkingslocaties door dringt het groen van de
De stad Utrecht als vliegwiel van de groei van de regio          regio de stad in, en vanuit iedere metropoolknoop wordt
De stad Utrecht groeit en ontwikkelt zich snel en de regio       de relatie gelegd met een groene scheg en daarmee het
groeit met haar mee. Het onbetwiste hart van de regio is         Utrechtse landschap. Mobiliteit, verstedelijking en groen
het centrum van Utrecht, waarbij het centraal station de         worden zo in relatie met elkaar gebracht.
best bereikbare plek van het land en daarmee ook van de
regio is. Rond deze centrale plek ontwikkelt de stad zich        De ontwikkeling van Utrecht concentreert zich op
snel.                                                            verschillende plekken:

Om de verdere groei van de stad en de regio ruimte               Groot Merwede
te geven kiest Utrecht ervoor om naast de kwaliteiten            Groot Merwede is het gebied waar de komende jaren
die het centrum biedt, een aantal aanvullende                    grote groei zal plaatsvinden. Utrecht Centraal, het
hoogstedelijke centra toe te voegen, waarin wonen,               Jaarbeurskwartier, de Merwedekanaalzone, Nieuwegein
werken, voorzieningen, groen en mobiliteit in samenhang          City en Rijnhuizen bieden ruimte aan duizenden
worden ontwikkeld. Binnen tien minuten van de voordeur           woningen die in bestaande plannen zitten en volop in de
kan iedere Utrechter straks alle functies vinden die zij         voorbereiding zijn. De A12 zone ligt als grootste regionale
in haar dagelijks leven nodig heeft. Utrecht wordt een           ontwikkellocatie in het midden van dit gebied. Daarbij
10-minutenstad.                                                  zal het stationsgebied verder doorgroeien als één van de
                                                                 belangrijkste werklocaties van Nederland. Tot 2040 is er
Metropoolpoorten: nieuwe hoogstedelijke centra                   ruimte om nog eens 20.000 arbeidsplaatsen toe te voegen
Deze nieuwe plekken zijn uitstekend verbonden met het            in het gebied. Gezond leven is het uitgangspunt in deze
OV. Ze zijn verbonden met het centrum van de stad en             gebieden, waarbij het groen een essentiële rol speelt in de
met de regio, maar ook met elkaar. Deze hoogstedelijke           ontwikkeling.
centra zijn volop gemengd en zijn aan elkaar gekoppeld
door het wiel met spaken, en hebben ook allemaal een             Om deze ontwikkeling mogelijk te maken zal de
verbinding met het landschappelijke netwerk van de regio.        Merwedelijn (één van de spaken – de tram van Utrecht
                                                                 Centraal naar Nieuwegein en IJsselstein) worden
Deze hoogstedelijke centra hebben ook voor de regio              versneld door het aanleggen van een nieuw tracé langs
betekenis. Het zijn plekken waar functies in hoge dichtheid      de Europalaan en door optimalisaties in Nieuwegein en
en menging aanwezig zijn, waar veel mensen werken,               IJsselstein. Doel is om binnen 15 minuten te kunnen
wonen, naar school gaan en gebruik maken van stedelijke          reizen van Nieuwegein Centrum naar Utrecht Centraal.
voorzieningen. Op een aantal plekken zijn het ook locaties       De bestaande tramlijn over de Beneluxlaan zal via de
waar je kunt overstappen van het regionale OV netwerk            Bevrijdingslaan worden geleid naar een nieuw eindpunt in
naar het nationale treinennetwerk, zoals in Lunetten/            Papendorp.
Koningsweg en Leidsche Rijn Centrum.
                                                                 Het resultaat is een duurzaam en groen binnenstedelijk
Door de introductie van deze hoogstedelijke centra in            woon-werkgebied dat door verbeteringen in de
Utrecht verandert dus ook de relatie tussen regio en stad.       mobiliteitsstructuur tegelijkertijd ervoor zorgt dat de
Het regionale OV netwerk wordt minder gericht op alleen          verbinding tussen Nieuwegein/IJsselstein en Utrecht
Utrecht centraal en het wordt makkelijker door de regio          verbetert.




                                                        HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN        57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                                                                        Foto: Houten Castellum, Jacx Vastgoedpresentatie

58   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>A12-zone                                                       landschappen beter aan elkaar te verbinden door barrières
De A12-zone is een belangrijke schakel in de                   te overbruggen. Op deze manier is verstedelijking de
verstedelijkingsstrategie van de regio. Een gebied dat         toegang tot het groen aan de zuidoostkant van de stad, dat
nu niet optimaal gebruikt wordt en ervoor zorgt dat            voor alle Utrechters wordt verbeterd.
Nieuwegein en Utrecht verder van elkaar verwijderd
voelen dan fysiek het geval is. Door het herschikken van       USP/Rijnsweerd
functies en infrastructuur is hier ruimte voor verschillende   Ook op het USP en in Rijnsweerd is ruimte voor nieuwe
stedelijke milieus. Vanuit de A12 zone ben je dus snel op      verstedelijking, waar het wetenschapsprofiel verder
Utrecht CS en in Nieuwegein Centrum, maar ook op het           wordt versterkt en daarmee volop ruimte is voor
USP en in Leidsche Rijn Centrum, doordat de Merwedelijn        werkgelegenheid, gemengd met nieuwe woningen.
en de Waterlinielijn elkaar hier kruisen. Hoewel er geen
treinstation is en er dus geen goede nationale OV-             Leidsche Rijn Centrum, Lage Weide
bereikbaarheid is, is het voor het regionale OV een            Aan de westzijde van de stad Utrecht is de stad de
optimaal bereikbare locatie.                                   afegelopen jaren sterk gegroeid. Het centrum van Leidsche
                                                               Rijn ontwikkelt zich in hoog tempo tot een nieuwe
De ruimtelijke kwaliteit in de A12-zone wordt gedragen         hoogstedelijke hub.
door de kanalen die door het gebied lopen en de groene
verbindingen die er vanuit dit gebied zijn met de groene       In de omgeving van Leidsche Rijn Centrum liggen
scheggen van de Hollandsche IJssel aan de Westkant             locaties waarmee Leidsche Rijn Centrum zich verder kan
en de Nieuwe Hollandsche Waterlinie aan de Oostkant.           ontwikkelen tot hoogstedelijk centrum. In de directe
In deze zone wordt een ruimtelijke reservering gemaakt         omgeving van het station Leidsche Rijn wordt al hard
voor een mogelijke toekomstige infrastructuurverbinding,       gewerkt aan woon- en werkmilieus in hoge dichtheid,
de regionale bypass van de A12. Bij het ontwerp van            onder andere met het toevoegen van de hoogste
de A12 zone is het een voorwaarde dat deze mogelijke           woongebouwen van de stad bij station Leidsche Rijn.
toekomstige weg de leefkwaliteit in het gebied niet mag
verslechteren.                                                 Maar ook in het vierder kwadrant van Lage Weide,
                                                               vlakbij station Leidsche Rijn liggen volop locaties waar
In Westraven kruisen wiel en spaak elkaar, waardoor            ruimte is voor verdichting. Dit hoogstedelijk centrum
hier ook de grootste stedelijke dichtheid mogelijk is. In      zal sterker dan de andere centra in het teken staan van
De Liesbosch wordt de werkfunctie verder verdicht en           werken. Deelgebieden als Lage Weide vierde kwadrant en
wordt menging met woningbouw alleen mogelijk langs             Werkspoor worden aangewezen voor verdichting, maar
de Vaartsche Rijn, aansluitend op Westraven, onder de          wonen zal hier geen grote rol spelen. Voor Lage Weide en
voorwaarde dat een systeemsprong op de vervoersknoop           Werkspoor wordt expliciet gekozen om het werkmilieu te
wordt gerealiseerd. De tramremise en de Galecopperzoom         beschermen, deels om ruimte te maken en houden voor
worden nieuwe stedelijke woongebieden die een nieuw            bedrijven in zwaardere milieucategorieën (Lage Weide)
type woonmilieu toevoegen aan Nieuwegein dat met name          en deels om ontwikkelruimte te geven aan de creatieve
bijdraagt aan de doorstroming. Papendorp transformeert         industrie (Werkspoor). Wel is er ruimte om deze gebieden
van een kantoorlocatie naar een gemengd stedelijk              intensiever te gebruiken, met name nabij de stations
woon-werkgebied. In totaal gaat het om het toevoegen           Leidsche Rijn en Zuilen.
van 16.000 – 24.000 woningen en ten minste 7.500
arbeidsplaatsen.                                               Overvecht
                                                               Aan de noordkant van de stad wordt Overvecht
Lunetten/Koningsweg                                            doorontwikkeld tot een met de stad verbonden wijk
Aan de oostkant van de stad wordt een nieuw                    voor iedereen. Met behoud van de identiteit en kwaliteit
hoogstedelijk centrum gerealiseerd rond het station            van het groene karakter, een ruim aanbod van diverse
Lunetten/Koningsweg. Reizigers kunnen overstappen op           woningtypologieën, en een centrum met een eigen profiel
OV naar het USP en naar de A12-zone en Nieuwegein              dat ruimte biedt voor stedelijke voorzieningen. Er worden
(de Waterlinielijn). Dit deels nieuwe station wordt een        betere verbindingen gemaakt met de stad, maar ook met
plek waar wonen en werken in hoge dichtheid mogelijk           het landschap van het Noorderpark.
is aan de voet van de aantrekkelijke landschappen van
Amelisweerd, de Nieuwe Hollandse Waterlinie, Landgoed          In totaal is in Utrecht en het Nieuwegeinse deel van de A12
Oostbroek en Nieuw Wulven. De Kromme Rijn kronkelt             zone ruimte om in de hoogstedelijke centra ten minste 74.000
hier als belangrijke landschapsdrager de stad in. Het is een   woningen toe te voegen - wanneer de hoge bandbreedte voor
belangrijke opgave om verstedelijking in te zetten om deze     de A12-zone wordt aangehouden loopt dit op tot 82.000
                                                               woningen

                                                      HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN        59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>               A2
                          Nieuwegein


                                                                                    Utrecht Science Park
                                                              Lunetten-Koningsweg



                                                                         A12



                                       A27                                                         Bunnik




                                                     Houten




Schetsverbeelding van regioknopen Houten en Bunnik
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>REDENEERLIJN 5: INTENSIVEREN REGIOPOORTEN                       Investeringen nodig in infra
Nieuwe stedelijke woon- en werkmilieus bij OV-hubs met          Voor het goed functioneren van de regiopoorten is
stad, regio en landschap binnen handbereik                      het nodig dat de stations van goede kwaliteit zijn en
                                                                frequent bediend worden. Voor Woerden en Houten is de
Op korte afstand van de stad Utrecht liggen in alle             infrastructuur al op orde en zullen de sprinterfrequenties
windrichtingen steden en dorpen die uitstekend met de           voor 2030 verhoogd worden. Voor Houten geldt dat
stad verbonden zijn en die bij hun OV knooppunten ruimte        de wijze van verstedelijking onderdeel is van het debat
hebben voor verstedelijking. Deze locaties spelen een           over de Ruimtelijke Koers, waarbij de juiste balans wordt
belangrijke rol in de ontwikkeling van de regio door het        gezocht tussen binnenstedelijke verdichting en uitleg.
verbinden van de lokale en regionale opgaven.
                                                                Voor de regiopoort Zeist-Noord is het nodig dat de
Ruimte voor verdichten en mengen                                tramlijn van het USP doorgetrokken wordt naar Zeist-
De regiopoorten hebben allemaal ruimte voor                     Noord en eventueel verder naar Amersfoort. Voor het
verstedelijking in de vorm van transformatie en verdichting     extra intensiveren in Nieuwegein-Centrum is het nodig
nabij stations. In veel gevallen is transformatie en menging    dat de Merwedelijn naar Utrecht versneld wordt. Voor
met werken een belangrijke opgave voor de regiopoorten.         de regiopoorten Bunnik en Breukelen is het nodig dat de
In Woerden, Breukelen, Bunnik, Houten en Zeist-Noord            sprinterfrequentie verhoogd wordt.
zijn de locaties die in beeld zijn voor verstedelijking nu
deels werklocaties.                                             Hiervoor is het uitbreiden van de spoorinfrastructuur
                                                                tussen Utrecht en Maarn noodzakelijk.
De verstedelijking kenmerkt zich in ieder geval door
dichtheden die hoger zijn dan gebruikelijk in deze kernen.      Het gebruik van de fiets wordt bij deze regiopoorten
Dit sluit aan bij een kwalitatieve behoefte die er in deze      gestimuleerd door ze te voorzien van hoogwaardige
kernen leeft om met name te bouwen voor doorstroming            voorzieningen voor voor- en natransport (ruime bewaakte
en voor starters op de woningmarkt. Het sluit ook               stallingen, deelfietsen, onderhoud, etc.)
aan bij de visie op mobiliteit door het organiseren van
nabijheid, belangrijk om meer fietsgebruik te stimuleren,       De belangrijkste regiopoorten zijn:
functiemenging en intensief gebruik van OV knooppunten.         • Woerden (binnenstedelijk en transformatie)
                                                                • Nieuwegein (binnenstedelijk en transformatie)
De precieze uitwerking van de woon-werkmilieus zal lokaal       • Houten (binnenstedelijk, transformatie en mogelijke
gebeuren, maar het uitgangspunt is dat het een stapje              uitleg)
stedelijker wordt dan tot nu toe gebruikelijk. In de visie op   • Bunnik (binnenstedelijk, transformatie en uitleg in hoge
kwalitatieve woonmilieus in de regio is daarom voor de             dichtheid georienteerd op OV en fiets)
regiopoorten de term Regionaal Transformatiemilieu als          • Zeist-Noord (binnenstedelijk en transformatie)
categorie toegevoegd.                                           • Breukelen (binnenstedelijk en transformatie)

Verbonden met het landschap                                     De opgave voor regioknopen is adaptief. Er zijn
De regiopoorten hebben veelal een sterke ruimtelijke            aanvullende knopen in de regio die mogelijk versterkt
relatie met het groene landschap dat dichtbij ligt. Er          kunnen worden als regioknoop in combinatie met
liggen koppelkansen om regiopoorten te ontwikkelen              aanvullende verstedelijking. Bijvoorbeeld, Bilthoven,
in samenhang met de groen- en landschapsopgave. Dit             Vianen Lekbrug en Driebergen-Zeist. Daarbij worden OV-
draagt niet alleen bij aan het gezonde leefmilieu in deze       bediening en verstedelijking in balans met elkaar gezien.
regiopoorten, maar kan deze plekken ook een dubbelrol           Deze regiopoorten zijn stedelijke en goed verbonden
geven als buitenpoort, waar de toegang tot het landschap        plekken. De woonmilieus die hier gebouwd worden
vanuit het OV mogelijk is.                                      moeten aansluiten bij het mobiliteitsprofiel van de plek.

Regiopoorten als multimodale hub                                In totaal kunnen in de gemeenten met regiopoorten ca.
De regiopoorten zijn ook plekken die als bronpunten             35.000 – 40.000 woningen worden gebouwd
gebruikt worden voor het regionale OV-systeem. Reizigers
uit de regio stappen op deze plekken over van de fiets of
de bus op het wiel met spaken. Daarbij hebben sommige
regiopoorten ook een functie als multimodale hub, wat de
inpassing van parkeervoorzieningen noodzakelijk maakt.




                                                      HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN       61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>                                                                        Foto: Maarssen, Kondor Wessels

62   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>REDENEERLIJN 6: NIEUWE UITLEGLOCATIES                               Rijnenburg
(BEPERKT) NODIG                                                     De gemeente wil het gebied Rijnenburg in eerste instantie
Uitleg alleen een optie als OV aanwezig is en het landschap         ontwikkelen als energielandschap met ruimte voor
wordt versterkt                                                     bijvoorbeeld sport en recreatie. Gestart wordt allereerst
                                                                    met een ontwerpstudie. Als op termijn woningen worden
Landschap en mobiliteit zijn voorwaardelijk voor de                 gebouwd komt er een duurzame wijk met minimaal de
ontwikkeling van de regio. In de prioritering van locaties voor     voorzieningen zoals
wonen en werken staan uitleglocaties dan ook onderaan de            die ook rondom de andere knooppunten
lijst. De mate waarin uitleglocaties voor woningbouw nodig          worden gerealiseerd (oftewel volgens dezelfde
zijn hangt af van de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte die     kwaliteitsstandaarden). Een mogelijke bouw start niet voor
er overblijft onderaan de streep. De mate waarin potentiële         2035, maar onderzoek en eventueel tijdelijk ontwikkeling
uitleglocaties in beeld blijven hangt af in hoeverre ze bijdragen   vindt al eerder plaats. Een besluit tot bouw vindt plaats
aan de doelstellingen voor landschap en mobiliteit.                 wanneer nodig (kan al voor 2035 zijn). Tijdelijk is het
                                                                    mogelijk om ‘overloop’ van de ruimtebehoefte uit de stad
In de Contour REP is een aantal grotere uitleglocaties              op te vangen (recreatie, sport, werk, cultuur,
benoemd, die in de verstedelijkingsstrategie zijn                   enz.). Daarbij vallen geen besluiten die toekomstige
afgewogen.                                                          ontwikkelingen in de weg staan.

Vanuit kwantitatief oogpunt is het niet nodig om                    Voor de regionale woningbouwopgave blijft Rijnenburg
grootschalige uitleglocaties te ontwikkelen, indien de              dus in beeld als strategische ontwikkellocatie. Indien de
verwachting van de metropoolpoorten en regiopoorten                 woningbehoefte toch groter blijkt of de productie op
waargemaakt kunnen worden. Toch is er ook in dit geval              andere locaties tegenvalt kan Rijnenburg zorgen voor
nog wel iets nodig.                                                 robuustheid in de vraag naar stedelijke ontwikkeling.
                                                                    Realisatie van Rijnenburg kan alleen onder voorwaarde dat
Bunnik-Zuid                                                         het OV en fiets op deze locatie goed georganiseerd is en
Vanuit het oogpunt van nabijheid van werkgelegenheid                het geen extra druk op de snelwegen veroorzaakt.
en OV en de bijdrage aan het versterken van bestaande
voorzieningen en structuren is Bunnik-Zuid benoemd                  Breukelen-West en Loenersloot
als locatie waar uitleg mogelijk zou moeten zijn, maar              Tot 2040 zijn Loenersloot en Breukelen-West geen locatie
uitsluitend op een manier waarop de ontwikkeling als                voor woningbouw. Voor Loenersloot geldt dat hier geen
regiopoort gezien kan worden en niet als traditionele               OV-knoop aanwezig is en voor beide locaties geldt dat ze
uitleglocatie. Dit betekent dat in hoge dichtheid gericht op        het landschap te zeer zou aantasten.
de OV-knoop gebouwd zou moeten worden. Een relatief
stedelijk woonmilieu, dat mensen stimuleert om op de fiets
te stappen naar het USP of de trein te pakken naar andere             Gemengde woon-werkmilieus
plekken in de regio. Voor deze plek geldt, net als voor de            In dit IRP voegen we aan de woonmilieus een categorie
eerder genoemde groeiambities van middelgrote kernen,                 toe: het regionale transformatiemilieu. Het betreft
dat het niet logisch is om het wegennet uit te breiden voor           OV knooppunten die in de toekomst verkleuren van
deze ontwikkeling en dat we, in afstemming met de andere              werklocaties naar gemengde woon-werklocaties. Deze
gemeenten in de Kromme Rijn streek, komen tot een visie               regionale transformatiemilieus bieden enerzijds plek
op de mobiliteitsontwikkeling die de autostromen in de                aan stedelijke woonmilieus met nieuwe woonvormen,
spits beperkt.                                                        maar ook aan een deel van de werkopgave. Het gaat
De opgave kan eveneens gecombineerd worden met het                    om de opgave voor bedrijventerreinen en informele
versterken van de landschapsopgave rond de Kromme Rijn                bedrijfsruimten die zich laat mengen met wonen. Dit zijn
en de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Een katalysator van de             dus bedrijfsfuncties in lage milieucategorieën.
vele landschappelijke opgaven in dit gebied.
                                                                      Kwalitatief woononderzoek laat zien dat er behoefte is
                                                                      aan meer gemengde milieus in hogere dichtheden, ook
                                                                      buiten de stad Utrecht. Per locatie zal de juiste vorm en
                                                                      mate van menging gezocht moeten worden die het beste
                                                                      past bij de plek.

                                                                      Voorbeelden zijn Houten Noordwest en het
                                                                      Stationsgebied van Breukelen.


                                                          HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN        63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>                                                                        Lage Weide, Eneco

64   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>REDENEERLIJN 7: VERDICHTEN EN (NIET) MENGEN                   •   Informele bedrijfsruimte: Ca. 30% van de
WERKLOCATIES                                                      werkgelegenheid bevindt zich in gemengde gebieden
                                                                  (informele bedrijfsruimten, werken vanuit huis,
De metropoolpoorten en regiopoorten zijn gemengde                 overige). De groei in dit segment levert een vraag
woon-werklocaties. De werkopgave (80.000 banen) komt              op van maximaal ca. 68.000 m2 aan ruimte voor
voor een groot deel terecht in deze stedelijke knopen             (kleinschalige) bedrijfsruimte in de wijk of op solitaire
en gemengde transformatiemilieus. Dit sluit aan bij de            locaties.
ontwikkelingen in de markt en de vraag naar specifieke        •   Werken vanuit thuis: Het aantal banen dat geregistreerd
werkruimte in kantoormilieus, wetenschapsmilieus en               staat op een woning neemt tot 2040 naar verwachting
gemengde milieus.                                                 met ca. 12.000 toe. Het is belangrijk om hierin te
                                                                  benadrukken dat het niet gaat om het aantal mensen
In de ontwikkeling van de werklocatie van de toekomst             dat parttime thuis werkt, maar het gaat om banen die
is net zoals bij woonlocaties steeds meer van belang              geregistreerd staan op een woning en waarvoor dus geen
de omgeving van hoge kwaliteit is. Bereikbaarheid per             ander kantoor of werkplek beschikbaar is. Het aantal
OV en fiets, toegankelijkheid van groen, ontmoeting en            mensen dat (parttime) thuis werkt ligt hoger.
toegang tot voorzieningen zijn belangrijk. Daarnaast bieden   •   Detailhandel: Door de groei van online bestedingen
werklocaties ook kansen voor een koppeling met andere             neemt naar verwachting de vraag naar
opgaven, zoals klimaatadaptatie en energie en moet de             detailhandelsruimte af. In totaal zal er in 2040
inrichting van werklocaties net als woonlocaties ingezet          70.000m2 tot 190.000m2 WVO minder nodig zijn. Dit
worden vanuit het thema gezond leven.                             betekent inzet op het compact maken van winkelcentra
                                                                  en het verkleinen van het winkeloppervlak, met
De keuzes voor wonen en werken lijken daardoor steeds             name in de regio. In de stad Utrecht is door de sterke
meer op elkaar, en locaties kunnen daarom ook steeds mee          bevolkingsgroei nog vraag naar enige uitbreiding.
beide functies bedienen.                                      •   Bedrijventerreinen: Er is tot 2040 nog ca. 216 ha
                                                                  aan bedrijventerreinen te programmeren. Een deel
Voor de ontwikkeling van werklocaties zijn naast deze             van deze opgave kan terechtkomen in gemengde
koppelkansen keuzes nodig die een ruimtelijke uitwerking          stedelijke gebieden, maar een aanzienlijk deel laat
hebben.                                                           juist niet mengen of heeft bescherming nodig. Zo
                                                                  wordt bijvoorbeeld voor Lage Weide en Werkspoor
Keuzes per type werklocatie                                       in Utrecht specifiek gekozen om de werklocaties niet
Tot 2040 worden in de regio naar verwachting ca. 80.000           te mengen met woningbouw, deels omdat dit niet
arbeidsplaatsen gecreëerd, waarvan 70.000 banen in                wenselijk is vanuit milieucontouren en hinder, deels
de stad Utrecht en zo’n 10.000 banen in de overige                om innovatieve werkmilieus te beschermen tegen
gemeenten. Per type werklocatie wordt een specifieke              verdringende effecten die menging met woningbouw
ruimtelijke keuze gemaakt:                                        met zich meebrengen. Bereikbaarheid voor OV en fiets
• Kantoren: tot 2040 behoefte aan maximaal 853.000                zijn van belang voor deze bedrijventerreinen.
    m2 BVO kantoorruimte in de stad Utrecht op plekken
    die goed bereikbaar zijn met het OV (m.n. Utrecht
    Centraal, Leidsche Rijn Centrum en Lunetten-
    Koningsweg). Buiten de stad Utrecht is (kwantitatief)
    voldoende aanbod aan kantoormeters en is het
    mogelijk om kantoormeters te transformeren naar
    woningen.
• Wetenschap/campus: De life science, health en
    duurzaamheidssectoren groeien snel. Hiervoor is
    aanvullende ruimte nodig op of direct rond het
    Utrecht Science Park en USP Bilthoven of mogelijke
    satellietlocaties.




                                                    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN          65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>     Foto: Utrecht, De Architect

66    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Bedrijventerreinen                                            economisch concurrerend profiel van de regio versterken
We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten. Centraal      en tegelijk voldoende werkgelegenheid scheppen. We
staat de toekomstbestendigheid van bedrijventerreinen. Dit    streven naar 15.000 extra banen op bedrijventerreinen,
betekent het volgende:                                        waarvan een fors deel gerelateerd is aan de gemeente
• Toekomstbestendig betekent dat regionaal ruimte             Utrecht. Om het concurrerend profiel van de regio
    wordt gemaakt voor de groei van bedrijventerreinen        te borgen kiezen we voor een scherpere onderlinge
    op de juiste plek. We creëren een sterkere profilering    profilering van bedrijventerreinen dan tot nu toe
    van terreinen die een betere onderlinge samenhang         gebruikelijk. We gaan daarom programmeren in stedelijke
    hebben.                                                   en functionele terreinen, waarbij functionele terreinen
• Toekomstbestendig betekent het bieden van een               onderscheiden worden in klein, middel- en grote kavels.
    aantrekkelijke werkomgeving voor werknemers. Dit is       Per segment maken we hierin de volgende keuzes:
    voor bedrijven steeds meer van belang om talent te
    trekken en te behouden. Om als regio aantrekkelijk te     •   De vraag naar nieuwe XXL logistiek vinden we nu niet
    blijven met een onderscheidend economisch profiel             passend in ons stedelijk landschap. Het legt een te
    is het creëren van een aantrekkelijke en uitdagende           grote druk op ons mobiliteitssyteem. De beschikbare
    werkomgeving essentieel.                                      ruimte voor bedrijvigheid wenden we liever aan voor
• Toekomstbestendig betekent klimatadaptief door                  lokale en regionale spelers die van specifieke regionale
    vergroening van daken en parkeerplaatsen. Hierdoor            toegevoegde waarde zijn.
    ontstaan prettige werkomgevingen, wordt hittestress
    tegengegaan, wordt bijgedragen aan de wateropgave         •   De vraag naar functioneel grootschalige terreinen
    en aan de biodiversiteit.                                     (circa 60ha) accommoderen we door nieuwe
• Toekomstbestendig betekent het maken van duurzame               regionale terreinen te realiseren op de best mogelijke
    gezonde gebouwen en werkomgevingen. Op een                    plekken voor functioneel grootschalige bedrijvigheid
    duurzame, circulaire werklocatie wordt per activiteit         (kavelomvang vanaf ca 2 ha – indicatief en voor
    zo min mogelijk energie verbruikt, omdat processen            verdere uitwerking).
    zijn geoptimaliseerd en omdat het vastgoed goed
    is geïsoleerd. Daarnaast wordt zoveel mogelijk            •   De vraag naar functioneel kleinschalige terreinen
    energie lokaal en duurzaam opgewekt, bijvoorbeeld             (circa 60ha) accommoderen we door kleinschalige
    door zonnepanelen op daken of windmolens, maar                uitbreidingen van lokale terreinen. Deels wordt in die
    ook bijvoorbeeld door ‘restenergie’ van andere                uitbreidingen voor de periode tot 2030 door al door
    bedrijven in het gebied te hergebruiken. Met grote            de provincie Utrecht geborgde terreinen voorzien.
    dakoppervlakken kunnen bedrijventerreinen energie-
    opwekkers zijn.                                           •   De vraag naar stedelijke werkmilieus (circa 60 ha)
• Toekomstbestendig betekent optimaal en multimodaal              accommoderen we via een mix van mengen en
    ontsloten. De mate van bereikbaarheid per modaliteit          intensiveren op terreinen in of dicht tegen stad
    (auto, ov, fiets of te voet) verschilt per terrein. Hoe       Utrecht aan.
    dichter een terrein gelegen is in stedelijk gebied, hoe
    minder automobiliteit er nodig is en hoe beter ov- en     Voor de opgave voor functioneel grootschalige terreinen
    fietsvriendelijk een terrein is.                          zijn zoeklocaties benoemd langs de belangrijkste
                                                              vervoersassen van de regio (A2 en A12) in zones die
Keuzes                                                        tevens goed met het OV ontsloten zijn en waar ruimtelijke
De U16 kiest ervoor om het grootste deel van de               opgaven te combineren zijn. Daarnaast liggen deze
berekende vraag naar bedrijventerreinen te accommoderen       terreinen zoveel mogelijk nabij de stad Utrecht omdat het
door een combinatie van intensiveren en uitbreiden.           merendeel van de vraag daar vandaan komt. We zoeken
                                                              regionale terreinen functioneel grootschalige bedrijvigheid
We maken hiervoor een programmatische regiobrede              langs de vier windrichtingen, omdat ze voor personeel
aanpak. De schaarse ruimte benutten we hetzij                 en toeleverende bedrijven op korte afstand van de
voor bedrijvigheid met een duidelijke regionale               woongebieden moeten liggen en zo reisafstanden beperkt
binding danwel een duidelijke regionale bijdrage              blijven. Op deze terreinen is vooral ruimte voor grote
aan duurzaamheidsambities. Hiermee willen we het              bedrijven met een sterke regionale binding.




                                                    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN         67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>     Foto: Rijnvliet Utrecht, Triple Solar

68    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>REDENEERLIJN 8: DUURZAME ENERGIE IS EEN                       De RES U16 (Regionale Energie Strategie U16) heeft in
GEZAMENLIJKE OPGAVE                                           oktober 2019 uitgangspunten vastgesteld en beschikt
                                                              sinds oktober 2020 over een bestuurlijk vastgestelde
In het Nationaal Klimaatakkoord (2019) is afgesproken de      Ontwerp RES. In Q3 van 2021 vindt besluitvorming over
CO2-uitstoot in 2050 met 95% gereduceerd te hebben            de RES 1.0 plaats in alle gemeenteraden.
ten opzichte van 1990. Voor 2030 is 49% als tussendoel
gesteld. Belangrijke doelstellingen zijn:                     Onze strategie om aan deze doelen bij te dragen is:
                                                              1. energie besparen
•   In 2030 komt 70 procent van alle elektriciteit uit        2. omschakelen naar duurzame technieken, en daarbij
    hernieuwbare bronnen. Dat gebeurt met windturbines        3. benutten van duurzame energiebronnen in de regio.
    op zee, op land en met zonnepanelen op daken en in
    zonneparken.                                              In uitwerking van de landelijke doelstelling en in relatie tot
•   35 TWh duurzame elektriciteitsopwek in 2030 op            onze eigen elektriciteitsbehoefte gaan we ten minste 1,8
    land, 49TWh op zee.                                       TWh duurzame opwek realiseren in 2030 met zon-op-dak,
•   In 2050 zijn 7 miljoen woningen en 1 miljoen              zonnevelden en windmolens. Daar maken we ruimte voor.
    gebouwen van het aardgas af. Als tussenstap               Ook na 2030 is er een substantiële opgave. Energie gaat
    zijn in 2030 de 1,5 miljoen bestaande woningen            meer ruimte vragen en het wordt meer zichtbaar in de stad
    verduurzaamd zijn.                                        en in het landschap. De nationale doelstellingen op CO2
•   In 2050 is de landbouw en het landgebruik                 reductie hebben een doorwerking op alle pijlers.
    klimaatneutraal.
•   De personenauto zonder uitstoot wordt al voor             De RES U16 plannen voor duurzame elektriciteitsopwek
    2030 normaal. Vanaf 2030 zijn alleen nog elektrische      worden landelijk beoordeeld op: kwantiteit, ruimtelijke
    personenauto’s nieuw te koop. Naast batterij-             kwaliteit, net efficiëntie en maatschappelijk en
    elektrische personenauto’s rijden er dan ook              bestuurlijk draagvlak. Bij het bepalen van locaties voor
    voertuigen op waterstof of zonnecellen.                   elektriciteitsopwek zijn onze leidende principes:
•   De laadinfrastructuur groeit mee. In 2030 zijn er 1,8
    miljoen laadpalen beschikbaar in heel Nederland.          1. We zetten maximaal in op zon-op-dak, daarmee
                                                                 kunnen we de opgave gedeeltelijk realiseren
De uitwerking van het Nationale klimaatakkoord voor           2. Er is potentieel voor windmolens:
duurzame elektriciteitsopwek vindt regionaal plaats met           і vooral langs infrastructuur
gemeenten, waterschappen en provincie. Hiertoe zijn in             і bij bedrijventerreinen
2018 30 regio’s geformeerd die ieder zelf een doelstelling          і in agrarische gebied en in combinatie met de groene
in duurzame opwek opstellen met draagvlak, passend in                 scheggen
de netinfrastructuur en ingebed in zoekgebieden met oog       3. Vanuit net efficiëntie en maatschappelijke kosten is
voor ruimtelijke inpassing, koppelkansen en kwaliteit.           clustering van elektriciteitsopwekking wenselijk
                                                              4. Vanuit net efficiëntie en maatschappelijke kosten is de
Als U16 gemeenten werken we met de provincie Utrecht             juiste mix van zonnevelden en windmolens van belang.
en de waterschappen in de Regionale Energiestrategie             De noodzakelijke elektriciteitsnetinfrastructuur voor
U16 (RES) samen aan de energietransitie. De RES                  windmolens is goedkoper dan voor zonnevelden (factor
richt zich hoofdzakelijk op het realiseren van duurzame          3). Daarnaast zijn tot 2030 op de hogere netvlakken
elektriciteitsopwek en het verduurzamen van de gebouwde          (hoogspanning en tussenspanning stations) meer
omgeving.                                                        aansluitmogelijkheden dan op de lagere netvlakken
                                                                 (middenspanning stations). Op die stations kunnen
                                                                 grotere projecten worden aangesloten. Kleinere
                                                                 projecten kunnen slechts geclusterd aangesloten
                                                                 worden.
                                                              5. Voor zonnevelden ligt de focus op meervoudig
                                                                 ruimtegebruik
                                                              6. Wij streven naar een goede samenhang van lusten en
                                                                 lasten en naar wederkerigheid in de interbestuurlijke
                                                                 verhoudingen.




                                                     HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN          69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>                                                                        Foto: Cablepark Nieuwegein, Downunder Nieuwegein

70   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>HANDREIKING VOOR GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN

De regio Utrecht heeft de ambitie uitgesproken dat alle bestaande en nieuwe inwoners in 2040 in een gezonde en
groene leefomgeving wonen. De keuzes die de regio maakt dragen bij aan dit grotere doel. Dit betekent dat in alle
ontwikkelingen in de regio aandacht moet zijn voor de kernwaarden die we als regio met elkaar delen. We maken
daarom niet alleen afspraken over de ruimtelijke keuzes, maar ook over de keuzes die de kwaliteit van leven van onze
bewoners bepalen.

Gezond en Groen begint bij de voordeur met o.a. speeltuintjes, sportvoorzieningen, parken en openbare
ontmoetingsplaatsen en is verbonden met een netwerk van grote en kleine landschappelijke structuren op
verschillende schaalniveaus, van plantsoen tot groene oever, van Heuvelrug tot veenweidegebied van Lekdijk tot
Waterlinie en alles er tussenin. Groen en ruimte leveren een belangrijke bijdrage aan de vitaliteit van inwoners
maar om zichzelf te ontwikkelen, elkaar te ontmoeten en ter ontspanning hebben inwoners ook behoefte aan
maatschappelijke voorzieningen, zoals onderwijs, zorg, kunst & cultuur en sport in de nabijheid. Deze voorzieningen
leveren minimaal net zo’n grote bijdrage aan de vitaliteit.

Doordat de regio voor een enorme woningbouwopgave staat, waarin vooral de voorkeur gegeven wordt aan
inbreiding, is het van groot belang dat de randvoorwaarden voor een gezonde leef- en woonomgeving met
een hoogwaardig voorzieningenniveau geborgd wordt. De geschiedenis leert ons dat de realisatie van minder
kapitaalkrachtige niet-woonfuncties onder druk staat als er nieuwbouw gepleegd wordt. Doordat er meer nodig is
dan alleen woningen om de regionale ambitie, dat alle inwoners in een gezonde leefomgeving wonen, te realiseren,
stellen wij voor om een handreiking voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen te ontwikkelen. Met deze
handreiking krijgen deze voorzieningen een plek in het planproces, zonder dat het opgelegd of genormeerd wordt.

Doordat de diverse gemeenten in de regio qua samenstelling, opbouw en inrichting niet allemaal gelijk zijn is het niet
mogelijk om één generieke norm te ontwikkelen waar gemeenten aan moeten voldoen. Tegelijkertijd maken deze
gemeenten wel allen onderdeel uit van dezelfde regio en onderschrijft de gehele regio de ambitie om op een gezonde
wijze te leven in een stedelijke omgeving. Nadere uitwerking dient dan uit te wijzen op welke wijze alle gemeenten
bij toekomstige ontwikkelingen kunnen bijdragen aan de gezamenlijke ambitie van onze regio. De handreiking voor
maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen draagt hieraan bij.

Zo zorgen we er in de ontwikkeling van de regio voor dat:
• Er woningen gebouwd worden voor iedereen. Hiervoor maken we afspraken over de verdeling van woningbouw
   in verschillende prijssegmenten en verschillende soorten woningen.
• Er werk is voor iedereen, onafhankelijk van achtergrond of soort scholing.
• Er volop ruimte komt voor zorg in relatie tot wonen.
• Iedereen in de regio toegang heeft tot zorgvoorzieningen door een goede en eerlijke ruimtelijke verdeling van
   eerstelijns en andere zorgvoorzieningen.
• Iedereen in de regio toegang heeft tot maatschappelijke voorzieningen die bijdragen aan een lokaal sociaal
   vangnet of mensen helpen zich verder te ontwikkelen.
• Iedereen in de regio gelijke kansen heeft in het onderwijs.
• Er in de gehele regio een rijk aanbod is van culturele voorzieningen.
• Er voor iedereen toegang is tot sportvoorzieningen en recreatieve voorzieningen.
• Iedereen in de regio toegang heeft tot voldoende speelvoorzieningen, groen en ruimte die rust biedt en
   ontmoeting stimuleert in de nabijheid van de eigen woning.




                                                  HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN       71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>     7 Gebiedsgerichte opgaven                            Gebiedsgerichte opgaven groen & landschap
                                                          1. Blauwe krans Stelling van Amsterdam
     Groen & Landschap                                    2. Polderscheg Lange Linschoten - Woerden – Breukelen
                                                          3. Hollandsche IJsselscheg - Rijnenburg - A12zone
                                                          4. Waterliniescheg
                                                          5. Groene Zoom Vijfheerenlanden
                                                          6. Groen raamwerk Heuvelrug-Lek
                                                          7. Agrarisch groenblauw netwerk




                                                                                          December 2020




Gebiedsgerichte opgaven groen en landschap (beeld: BVR)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>2.3              THEMATISCHE VERDIEPING


Aanvullend aan de redeneerlijnen is op een aantal thema’s     1. Blauwe krans Stelling van Amsterdam
meer inhoudelijke verdieping nodig om de keuzes te            Een landschappelijke zone rond de Stelling van Amsterdam
onderbouwen en de stap van opgave naar redeneerlijn te        (Ronde Venen en Stichtse Vecht) met inbegrip van de
verduidelijken. Hier worden de volgende thema’s nader         Vinkeveense en Loosdrechtse Plassen. Dit gebied is de
uitgewerkt:                                                   schakel tussen U16 en de Amsterdamse Amstelscheg waar
                                                              de recreatieve druk flink toeneemt. De gebiedsopgave
•   Landschap, water en groen                                 omvat een doorgaande fiets- en wandelroute langs het
•   Mobiliteit                                                Unesco erfgoed die wordt versterkt met groen en water
•   Woonmilieus en kwalitatieve woningbehoefte                zoals langs de Kromme Mijdrecht. Zo wordt gebouwd
•   Werkmilieus                                               aan een krans van waterrijke landschappen in de
•   Energie                                                   inundatiegebieden van de Stelling. Het landschapspark
                                                              bevat dwarsverbindingen voor natuur en recreatie, dwars
THEMA LANDSCHAP, WATER EN GROEN                               over de barrières van het Amsterdam Rijnkanaal, het spoor
Het pijlerraport Groen en Landschap geeft een invulling       en de A2. De N201 vormt een ecologische barrière. Bij
aan de kwantitatieve en kwalitatieve invulling van de         dit project moet er een oplossing worden gezocht voor de
groene en landschappelijke opgave. Deze opgave is             otters en andere diersoorten. De Blauwe krans verbindt
ruimtelijk vertaald in een opgavekaart en in een aantal       door middel van natte ecologische verbindingen de
algemene en een aantal gebiedsgerichte opgaven.               Vinkeveense en Loosdrechtse plassen.

De opgave is vertaald in vier algemene en zeven               De gebiedsopgave bestaat uit de volgende ingrediënten:
gebiedsopgaven die bij de redeneerlijn werden benoemd.        • Extra recreatie: 38 ha
De gebiedsgerichte benadering biedt aanleiding voor           • Groene contourgebied: 274 ha
gemeenten, provincie en andere belanghebbenden om             • Extra recreatieve verbindingen: 171 ha
samen te werken aan concrete opgaven in samenhang             • Mogelijke meekoppelkans: versterking van de
met opgaven voor verstedelijking, mobiliteit of energie. Ze       Amstelscheg (MRA), energieopwekking, wateropgave
worden hieronder beschreven:                                      en verstedelijking Mijdrecht
                                                              • Water: diepe droogmakerij Mijdrecht: voorkom graven
                                                                  en reserveer diepste deel voor berging, combinatie
                                                                  met natuurwaarden veenweidegebied, levendige
                                                                  boerensloten, toekomstbestendig Amsterdam
                                                                  Rijnkanaal
                                                              • Landbouw: natuurinclusieve landbouw en
                                                                  mogelijkheden voor verbreding
                                                              • Cultuurhistorie: verhaallijn van Unesco Werelderfgoed
                                                                  Stelling van Amsterdam




                                                     HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN     73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>     2. Polderscheg Lange Linschoten - Woerden – Breukelen       3. Hollandsche IJsselscheg / Rijnenburg / A12zone
     Een samenhangend vitaal landschap op de grens tussen        Een landschappelijke zone aan de Hollandse IJssel
     de stroomruggen en het veengebied tussen Woerden /          tussen IJsselstein en De Meern. In dit gebied is de IJssel
     Linschoten / Oudewater / Harmelen / Breukelen. Hiermee      met alle cultuurhistorische en recreatieve waarden het
     blijft een landschappelijke verbinding mogelijk tussen      verhaalmotief. Voortgebouwd wordt op de aanpak en
     Heuvelrug en veenweidepolders in een nu nog gave            verbetering van deze rivierzone. Het IJsselpark van
     doorsnede. Deze zone bevat recreatieve en ecologische       Nieuwegein wordt beter verbonden met het naastgelegen
     verbindingen tussen de Lopikerwaard, de groengebieden       IJsselsteinse Kromme IJssel Park en Nedereinsdeplas.
     rondom Woerden en Haarzuilens, de veenweidepolders          Natuurkernen en groene verbindingen versterken de
     van Kamerik/ Kockengen en de landschappen van               natuurwaarden. In de zone Rijnenburg tot en met de A12
     Maarssen en Breukelen inclusief de Vecht. De polderscheg    zone (tot Laagraven) wordt recreatiegebied ontwikkeld in
     verbindt stad en land, versterkt de groene buffergebieden   samenhang met de verstedelijkingsopgaven van de A12
     tussen de kernen en versterkt onderlinge ecologische        zone. Bij groene verbindingen in en tussen Nieuwegein
     relaties. De mogelijkheden om barrières van de A12, het     en Utrecht moet er aandacht zijn voor het opheffen van
     spoor en de A2/Amsterdam Rijnkanaal te slechten wordt       barrièrewerking door infrastructuur. Ten zuidwesten
     bij de uitwerking bestudeerd.                               van IJsselstein/Nieuwegein moet stedelijke ontwikkeling
                                                                 zorgvuldig met natuur gecombineerd worden.
     De gebiedsopgave bestaat uit de volgende ingrediënten:
     • Extra recreatie: 45 ha                                    De gebiedsopgave bestaat uit de volgende ingrediënten:
     • Groene contourgebied 155 ha                               • Extra recreatiegebied: 255 ha
     • Mogelijke meekoppelkansen: extra (moeras)                 • Extra natuurkerngebied: 30 ha
         bossen, verstedelijking Breukelen en Woerden,           • Extra recreatieve verbindingen: 71 ha
         energieopwekking, Oostelijke randweg Woerden en         • Mogelijke meekoppelkansen: ontwikkeling
         project gekanaliseerde Hollandse IJssel                     pauzelandschap Rijnenburg en verstedelijking A12
     • Water: Waterberging, tegengaan bodemdaling en                 zone, energieopwekking en project gekanaliseerde
         voorkomen watertekort veenweidegebied, levendige            Hollandse IJssel
         boerensloten, zwemwater, Toekomstbestendig              • Water: Toekomstbestendig ARK – NZK, waterberging,
         Amsterdam Rijnkanaal                                        tegengaan bodemdaling en voorkomen watertekort
     • Landbouw: natuurinclusieve landbouw en                        veenweidegebied, levendige boerensloten, zwemwater,
         mogelijkheden voor verbreding, tegengaan                    Overstromingsveiligheid rivierengebied en Sterke
         bodemdaling                                                 Lekdijk, wateraanvoer Groene Hart
     • Cultuurhistorie: Limeszone, Oude Hollandse                • Landbouw: natuurinclusieve landbouw en
         Waterlinie, ggedeelten van veenweides met Cope-             mogelijkheden voor verbreding, bodemdaling
         ontginning rond Kockengen/ Kamerik                      • Cultuurhistorie: Limeszone, Oude Hollandse
                                                                     Waterlinie, gedeelten van veenweides met Cope-
                                                                     ontginning rond Kockengen/ Kamerik.




74    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>4. Waterliniescheg                                          5. Groene zoom Vijfheerenlanden
Een landschappelijke zone aan de zuid-, oost- en            Een landschappelijke zone die de Zouweboezem en
noordzijde van Utrecht, tussen Noorderpark, De Bilt,        Ameide omvat en versterkt (natuur, watersysteem en
Driebergen/Zeist, Bunnik, Houten en Nieuwegein.             waterbuffers voor Alblasserwaard, recreatie) en de
Waardevolle open landschappen met hoge                      verbinding legt met de uiterwaarden van de Lek. Deze
cultuurhistorische, recreatieve en ecologische betekenis    zone sluit aan op het gemengde landschap ten zuiden
en passende vormen van landbouw. Deze gebieden              van Vianen en maakt via Bolgerijnen verbinding met de
worden door de gebiedspartijen in samenhang beschermd       Lekuiterwaarden bij Hagenstein. Groene verbindingen
en ontwikkeld. Door deze scheg te beschermen en te          worden met broekbossen gemaakt naar het naburige
versterken, kan de recreatieve druk op andere gebieden      Molenlanden en naar Diefdijk en Linge. In deze groene
zoals de Heuvelrug worden verminderd. Het leidende          zoom rondom het agrarische hart van Vijfheerenlanden,
verhaal is dat van linielandschappen: de Nieuwe Hollandse   worden recreatieve- en natuurverbindingen versterkt. Te
Waterlinie en de Limes. De bestaande groengebieden zoals    slechten barrières: de A27 en het Merwedekanaal.
sport- en golfterreinen, de vele forten en landgoederen
zoals Nieuw Wulven en Amelisweerd zijn dragers voor         De gebiedsopgave bestaat uit de volgende ingrediënten:
deze scheg. Specifiek voor de landgoederen wordt            • Extra recreatiegebied: 42 ha
gezocht naar nieuwe economische modellen voor behoud        • Groene contourgebied: 103 ha
en versterking van cultuurhistorie, natuur en recreatie.    • Extra recreatieve verbindingen: 171 ha
In de Waterliniescheg worden ook nieuwe natuur- en          • Mogelijke meekoppelkansen: energieopwekking,
recreatiegebieden ontwikkeld met: Laagraven-A12                 snelfietsroute Meerkerk-Vianen-Utrecht
zone, Nieuw-Wulven, Houten/Bunnik, Lunetten                 • Mogelijke meekoppelkansen: snelfietsroute
(Maarschalkerweerd-Rhijnauwen), Voordorpse polder/          • Water: watersysteem Vijfheerenlanden als waterbuffer,
Ruijgenhoek met aandacht voor het opheffen van                  Sterke Lekdijk, prachtsloten
barrièrewerking door infrastructuur. Belangrijk is dat ze   • Landbouw: natuurinclusieve landbouw
passen bij de ruimtelijke principes van de waterlinies.     • Cultuurhistorie: Oude Hollandse waterlinie

De gebiedsopgave bestaat uit de volgende ingrediënten:
• Extra recreatie: 306 ha
• Extra natuurkerngebied: 30 ha
• Groene contourgebied 145 ha
• Extra recreatieve verbindingen: 275 ha
• Mogelijke meekoppelkansen: energieopwekking, uitleg
    en knooppuntontwikkelingen A12zone/Laagraven,
    Lunetten-Koningsweg, Bunnik, Houten.
• Water: water vasthouden en waterberging,
    multifunctioneel ruimtegebruik, klimaatwater/
    zwemwater
• Landbouw: natuurinclusieve landbouw en
    mogelijkheden voor verbreding
• Cultuurhistorie: Unesco werelderfgoed Nieuwe
    Hollandse Waterlinie, Limeszone




                                                   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN   75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>     6. Groen raamwerk Heuvelrug-Lek                                •   Landbouw: natuurinclusieve landbouw/fruitteelt,
     Een stelsel van groenblauwe verbindingen voor natuur én            agropark (zie parco agricolo Milan)
     recreatie samen, smeedt de Heuvelrug en haar flankzone         •   Cultuurhistorie: Limeszone, Langbroekerwetering met
     stevig vast aan het gebied Langbroekerwetering - Kromme            kastelen en ridderhofsteden, Stichtse Lustwarande.
     Rijn - Amsterdam Rijnkanaal - Lek. De beste kansen om
     de Heuvelrug te versterken lijken te zijn: loofbosaanplant,    7. Agrarisch groenblauw netwerk
     zonering met ook rustige gebieden, natuurwaarden               De agrarische landschappen van de droogmakerij
     verhogen in de flankzone tot aan de Kromme Rijn. Dit is        Mijdrecht, de veenweidegebieden rondom Kamerik-
     het Langbroekweteringgebied. Hier zijn boeren bereid           Kockengen, de Lopikerwaard en de Vijfheerenlanden en
     om natuur-inclusiever te produceren en liggen kansen           eiland van Schalkwijk/Kromme Rijn hebben hun eigen
     om bosvakken aan te leggen in de landschapsstructuur           karakteristieken en bedrijfsopbouw. In elk van deze
     van opstrekkende kavels. We zien 4 kansrijke                   gebieden wordt met de gebiedspartijen samengewerkt
     dwarsverbindingen met natuur en recreatieve routes van         aan de transitie naar een vitale kringlooplandbouw met
     de hoge gronden naar de Kromme Rijn en Lek. Zo ontstaat        een toekomstbestendig watersysteem, goede bodem- en
     een sterk raamwerk.                                            waterkwaliteit, recreatie- en natuurwaarden en herstel
     Met agrariërs wordt gezocht naar een betere balans             van kleine landschapselementen zoals bijvoorbeeld
     tussen ecologie, wateropgaven en landbouw (met name            erfbeplanting, singels en houtwallen. Routegebonden
     fruitteelt). De Kromme Rijn, Amsterdam Rijnkanaal en           (vaar)recreatie en mogelijkheden van verbrede landbouw
     sterke Lekdijken krijgen bredere groene randen met fiets/      met pleisterplaatsen/horeca bieden mogelijkheden voor
     wandelroutes. De flanken van de heuvelrug worden               de kleine kernen en hun ommeland. Specifiek worden
     versterkt met substantiële verbetering van biodiversiteit      slootkanten natuurvriendelijk beheerd (levendige
     door zoom en mantelvegetaties met behoud van (oude)            boerensloten), worden erfbeplantingen en kleine
     landschapselementen. Een idee voor nadere verkenning is        landschapselementen hersteld en wordt gewerkt aan
     om een recreatief ‘fruitpark’ te ontwikkelen als etalage van   ecologische verbindingen en stepping stones.
     de fruitteelt en landschappelijke kwaliteiten. In het gebied
     ten zuiden van de Kromme Rijn zijn kerngebieden nodig          De gebiedsopgave bestaat uit de volgende ingrediënten:
     voor natuur. Barrières die aandacht krijgen zijn: Amsterdam    • Groene contourgebied: 238 ha
     Rijnkanaal, de N229 en N225 langs de flanken van de            • Extra landschapselementen: 125 ha
     Heuvelrug en de A12 op de Heuvelrug.                           • Extra natuurkerngebied: 120 ha
                                                                    • Extra recreatieve verbindingen: 257 ha
     De gebiedsopgave bestaat uit de volgende ingrediënten:         • Mogelijke meekoppelkansen: groenblauwe diensten,
     • Extra recreatiegebied: 29 ha                                     energieopwekking, project waterberging Willeskop
     • Extra natuurkerngebied: 30 ha                                • Water: Waterberging, tegengaan bodemdaling en
     • Groene contourgebied: 331 ha                                     voorkomen watertekort veenweidegebied, levendige
     • Extra recreatieve verbindingen: 253 ha                           boerensloten, overstromingsveiligheid rivierengebied,
     • Mogelijke meekoppelkansen: energieopwekking,                     wateraanvoer Groene Hart
         Nationaal Park nieuwe stijl Utrechtse Heuvelrug            • Landbouw: natuurinclusieve landbouw en
     • Water: Toekomstbestendig Amsterdam Rijnkanaal,                   mogelijkheden voor verbreding, nieuwe teelten,
         Sterke Lekdijk-Rijndijk, Overstromingsveiligheid               tegengaan bodemdaling
         rivierengebied, naar 100% infiltratie en vasthouden        • Cultuurhistorie: agrarisch landschap met eigen
         kwelwater op Heuvelrug icm Blauwe Agenda                       signatuur zoals verkaveling, laan en erfbeplantingen en
                                                                        kleine landschapselementen




76    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>Water en klimaat in verstedelijking                             2. Meekoppelkansen: Daarnaast moeten de
Water en klimaatadaptiviteit spelen in alle groen- en              ‘meekoppelkansen’ optimaal worden benut.
landschapsopgaven een belangrijke rol. Het gaat om                 Groenopgave en verstedelijking/energie/mobiliteit
waterveiligheid, waterkwaliteit en waterhuishouding. De            moeten waar mogelijk samen worden opgepakt.
drie waterschappen die in de regio actief zijn (AGV, HdSR          De groene opgave is voorwaardelijk voor een
en Rivierenland) hebben in de groen- en landschapsopgave           aantal verstedelijkingslocaties, waarbij enerzijds
een belangrijke bijdrage geleverd.                                 verstedelijking mogelijk een financiële bijdrage
                                                                   kan leveren aan groeninvesteringen en anderzijds
Daarnaast zit ook in de verstedelijkingsopgave een                 een efficiëntieslag geslagen kan worden: ‘als de
vraagstuk rond waterbeheer en klimaatadaptatie. Een                graafmachines toch bezig zijn, neem dan ook de
deel van de regio is kwetsbaar als het gaat om de                  volgende sloot mee’.
waterhuishouding. Zo watert een groot deel van de regio
af op het Amsterdam-Rijnkanaal, waar beperkte ruimte in         3. Perspectief agrarische sector: De landbouwgebieden
zit voor het bufferen van water. Dit betekent dat water zo         zijn onderdeel van de Utrechtse Trots. De landbouw
lang mogelijk moet worden vastgehouden om ervoor te                heeft een groot deel van het gebied in gebruik en is
zorgen dat de piekbelasting van het systeem niet groter            daarmee naast producent van voedsel ook beheerder
wordt. Klimaatadaptief en waterinclusief bouwen is hierbij         van het landschap, maar decennia van intensivering
een voorwaarde voor de stedelijke ontwikkeling van de              hebben haar sporen in het landschap nagelaten. In
regio.                                                             de U16 blijft ook in de toekomst zeker ruimte voor
                                                                   de landbouw als voedselproducent naast die van
Daarnaast is het in het algemeen verstandiger om op                landschapsbeheerder. Om de rol voor de landbouw
hogere gronden te bouwen dan op lagere gronden                     in de toekomst echter te borgen zal er een transitie
vanuit het oogpunt van maatschappelijke kosten voor                nodig zijn om de balans met het landschap, natuur
waterhuishouding en waterveiligheid. Binnen peilgebieden           en de bodem te herstellen met ruimte voor nieuwe
van polders is het verstandig de laagste delen niet te             verdienmodellen.
bebouwen, maar juist te gebruiken voor waterretentie.              Nieuwe verdienmodellen voor de landbouw weten
                                                                   de verbinding te realiseren tussen thema’s als
Uitvoeringsvraagstukken                                            natuur (stikstof), bodemkwaliteit, energieopwekking,
Met dit pijlerrapport is een groot deel van de                     bodemdaling (incl. CO2 uitstoot), biodiversiteit,
onderzoeksvragen geadresseerd. Er is echter nog aandacht           recreatie enz. hebben de toekomst. Ook een betere
nodig voor:                                                        verbinding met ons voedsel is van belang bijvoorbeeld
1. De financiële onderbouwing en uitwerking van                    door korte keten landbouw.
    deze opgaven. In deze fase is in het IRP nog geen              Een transitie naar landschapsinclusieve landbouw
    inschatting gedaan van kosten voor de landschappelijke         zoals het college van Rijksadviseurs dit noemt (New
    opgave. Tegelijkertijd wordt er op veel vlakken al             Deal tussen boer en maatschappij – College van
    uitvoering gegeven aan een aantal van de opgaven.              Rijksadviseurs, juni 2020).
    De provincie bundelt de verschillende projecten en             Er zijn echter vragen en dilemma’s waar het regionaal
    bijbehorende geldstromen in het programma “Groen               perspectief (IRP) niet meteen een antwoord op
    groeit mee.” Het is dus zaak om de opgaven en de               heeft. Bijvoorbeeld: Is het remmen van bodemdaling
    ruimtelijke ingrepen die daarbij horen te vertalen in een      te combineren met de bedrijfsvoering? Wat houdt
    investeringsprogramma, waarbij ook zicht moet komen            kringlooplandbouw in elk deelgebied in en welk
    op financiële dekking van deze kosten. Daarbij speelt          verdienmodel is het meest kansrijk? Vooral hoe
    het programma “Groen groeit mee” een belangrijke rol           de transitieperiode te overbruggen, is een groot
    en worden op basis van het investeringsprogramma               vraagstuk. Om van de huidige verdienmodellen te
    ook andere financieringsbronnen gezocht,                       komen tot nieuwe verdienmodellen zijn financiële
    bijvoorbeeld vanuit programma’s uit het NOVI                   middelen nodig om de transitietijd te financieren.
    gebied Groene Hart, , het Nationaal Groenfonds, het            Het realiseren van de transitie vereist maatwerk
    Investeringsfonds Omschakeling Landbouw (LNV) en               per gebied. Voor een realistisch uitwerking is
    het Waterinnovatiefonds alsmede Europese fondsen.              nauwe samenwerking met de agrariërs noodzakelijk




                                                      HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN     77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>     Foto: Driebergen-Zeist, R. de Wit

78    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>met ruimte voor innovaties in grondgebruik en               THEMA MOBILITEIT
voedselproductie.                                           De verdieping voor het thema mobiliteit is in zijn geheel
De landbouwtransitie wordt in het IRP geagendeerd           verwerkt in de redeneerlijn 2. In deze redeneerlijn staan
als een transitieproces met een langere looptijd            de keuzes die de regio maakt, inclusief de belangrijkste
dan het IRP. Landbouwtransitie is ook nadrukkelijke         ruimtelijke uitwerking. Deze ruimtelijke uitwerking wordt
onderdeel van de integrale opgave voor vrijwel alle         in de deelgebieden (hoofdstuk 3) verder vertaald in lokale
deelgebieden in het IRP. Het is een onderzoeksvraag         ingrepen.
voor de volgende fase van het IRP hoe de regio de
landbouwtransitie kan stimuleren en faciliteren in          Met redeneerlijn 2 en de verdieping in deelgebieden zijn
aansluiting op beleid van de provincie, het Rijk en         de belangrijkste ruimtelijke keuzes voor mobiliteit gemaakt.
Europa.                                                     Verdere verdieping op het thema heeft te maken met nader
Deze transitie is al volop in gang. Het is belangrijk aan   onderzoek naar generieke mobiliteitsmaatregelen en de
te sluiten bij initiatieven waar samen met de agrarische    onderzoeken die in samenwerking met de provincie en het
sector wordt gewerkt aan de landschappelijke opgave.        Rijk plaatsvinden over de aanleg van nieuwe infrastructuur.
Aansluiting zoeken vanuit de opgaven met het                Deze onderzoeken zullen vooral in het kader van U Ned
Investeringsfonds Omschakeling Landbouw van het             plaatsvinden.
Ministerie van LNV biedt kansen. Daarnaast wordt
in Nederland op diverse plekken geprobeerd om
initiatieven van agrarisch ondernemers te stimuleren
die leiden tot transitie naar meer duurzame landbouw,
extra groen, waterberging en of recreatie.




                                                  HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN         79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>     Woonmilieu indeling 2018                                   Voorstel voor 2040 (kaart bewerkt door SITE) - zie toegevoegde
                                                                bolletjes, paars = regionaal transformatiemilieu




80    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>THEMA WONEN: WOONMILIEUS EN                                     De woonmilieus zijn ingedeeld in hoogstedelijk,
WOONBEHOEFTE                                                    centrumstedelijk, stedelijk buiten centrum, groen stedelijk,
De vraag naar woningen heeft een belangrijke kwalitatieve       dorps en landelijk. Deze milieus zeggen iets over de mate
component. Er is een verdiepend onderzoek gedaan naar           van functiemenging, de aanwezigheid van voorzieningen
de kwalitatieve woningwensen in de regio. De daaruit            en het bereikbaarheidsprofiel. Waarbij geldt: hoe stedelijker
afgeleide behoefte is gespiegeld aan de planvoorraad.           hoe meer menging en hoe meer gericht op het OV. Dit
                                                                betekent dus dat de opwaardering van stedelijkheid ook
De indeling in woonmilieus uit 2018 is echter niet overal       gepaard gaat met het minder faciliteren van de auto.
goed bruikbaar, vooral wanneer het wordt toegepast
op de verwachte situatie in 2040. Een aantal locaties           In het kwalitatieve woonbehoefteonderzoek is de
zal een stuk stedelijker worden en niet passen bij de           match tussen planaanbod en behoefte gesplitst naar
woonmilieu typering uit 2018. Zo vallen bijvoorbeeld de         de agglomeratie (Utrecht, IJsselstein, Nieuwegein,
Merwedekanaalzone en Westraven in Utrecht onder het             Vijfheerenlandan (Vianen), Houten, Bunnik, Zeist, De
groenstedelijke milieu, terwijl hier hoogstedelijke milieus     Bilt en Stichtse Vecht) (bovenste grafiek) en buiten de
worden ontwikkeld. Ook voor kernen in de regio zijn de          agglomeratie (de rest) (onderste grafiek). Het grootste deel
gedefinieerde woonmilieus niet altijd passend. Zo wordt         van de woningbouwopgave zit binnen de agglomeratie.
het woonmilieu in De Bilt als dorps benoemd, terwijl het        Bovenstaande grafieken (let op het verschil in schaal op
eerder om een groenstedelijk milieu gaat.                       de assen) wordt deze mismatch tussen planaanbod en
                                                                behoefte uitgewerkt.
De indeling in woonmilieus is dus geen kader of een
aanwijzing. Het woonmilieu is altijd door gemeenten uit te      Het onderzoek laat zien dat we sterker moeten inzetten
werken op een manier die lokaal passend is.                     op het realiseren van sterker stedelijke woonmilieus.
                                                                Binnen de agglomeratie betekent dit centrumstedelijke
In het MIRT onderzoek Utrecht nabij is al een aanname           en hoogstedelijke milieus. Mengen van wonen en
gedaan voor de opwaardering van een aantal woonmilieus.         werken, voorzieningen in de woonomgeving, en een
In het IRP sluiten wij aan bij de indeling die Utrecht          mobiliteitsprofiel dat op het OV en fietsen is gericht.
Nabij hanteert. Zo zijn de stedelijke knopen Leidsche           Als regio geven we hier richting aan door te kiezen voor
Rijn Centrum en Lunetten Koningsweg ingedeeld onder             ontwikkeling langs bestaande en nieuwe OV-assen en
hoogstedelijk. Op onderstaande kaartjes wordt het verschil      daarbij stevig in te zetten als het gaat om dichtheid en
toegelicht. In grote lijnen komt het erop neer dat nabij OV     menging. In de agglomeratie is eveneens een behoefte
knooppunten het woonmilieu een stapje stedelijker zou           aan groenstedelijke milieus, waarvoor aan de randen van
moeten worden ingevuld dan de huidige situatie, maar het        de stedelijke agglomeratie ruimte voor moet worden
blijft lokaal maatwerk.                                         gevonden.

In dit IRP voegen we aan de woonmilieus een categorie           Buiten de stedelijke agglomeratie is een overschot
toe: het regionale transformatiemilieu. Het betreft             aan dorpse milieus. Hoewel dit deels een kwestie van
OV knooppunten die in de toekomst verkleuren van                definitie is laat het zien dat ook hier een stapje hoger op
werklocaties naar gemengde woon-werklocaties. Deze              de stedelijkheidsladder gewenst is. Dit biedt kansen voor
regionale transformatiemilieus bieden enerzijds plek aan        doelgroepen die in het kader van doorstroming en vitaliteit
stedelijke woonmilieus met nieuwe woonvormen, maar ook          gewenst zijn in de kleinere en middelgrote kernen.
aan een deel van de werkopgave. Voorbeelden zijn Houten
Noordwest en de Stationsgebieden van Breukelen, Bunnik
en Woerden.




                                                       HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN         81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>        Kantoorlocaties in de regio Utrecht
        Groen = toevoegen kantoren, Oranje = balans kantoren, Roodbruin = herbestemmen kantoren




82   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>THEMA WERKMILIEUS                                             Kantooromgevingen
De regio groeit snel. Met het aantal inwoners groeit ook      Tot 2040 is er een berekende behoefte aan maximaal
het aantal banen mee. De regio heeft een uitdaging voor       853.000m2 bvo kantoorruimte in de stad Utrecht op
zich liggen om niet alleen voldoende banen te creëren         plekken die goed bereikbaar zijn met het OV (m.n. Utrecht
die op de juiste plek liggen, maar ook een transitie vorm     Centraal, Leidsche Rijn Centrum en Lunetten-Koningsweg).
te geven naar een duurzame en circulaire economie. De         Buiten de stad Utrecht kiezen we voor het gefaseerd
belangrijkste opgaven voor de economie:                       transformeren van kantoren naar wonen, te beginnen met
                                                              kantoren die niet op een OV locatie liggen. Het verplaatsen
Hoe maken we de slag naar een circulaire economie in 2050?    van niet-courante kantoren naar courante kantoormeters
Hoe zorgen we voor voldoende werkgelegenheid voor iedereen?   op OV-locaties is voor regiopoorten een mogelijkheid.
Hoe behouden en versterken we ons economisch regionaal        Op deze manier worden netto geen kantoormeters
profiel?                                                      toegevoegd, maar wordt wel de kwaliteit verbeterd.

We zien richting 2040 een aantal nieuwe werkmilieus           Het totaal benodigde metrage is een optelsom van nieuwe
ontstaan in onze regio:                                       vraag, vervangingsvraag doortransformatie en verplaatsing
• Hoogstedelijke woon werkmilieus waarin tal van              van kantoren die niet meer op toekomstbestendige plekken
    andere functies op multi functionele locaties             staan. Essentieel voor de toekomstbestendigheid van
    gemengd en geïntensiveerd in een groene omgeving          kantooromgevingen richting 2040 is de multifunctionaliteit,
    gecombineerd zijn. Hier bieden we ruimte voor             de groene omgeving, de optimale ov-bereikbaarheid;
    zakelijke dienstverlening, de smart industry, Denk        ookwel benoemd met de term ‘third places’.
    hierbij aan Utrecht Centrum, Merwedekanaalzone,
    Leidsche Rijn Centrum.                                    We zien dat de huidige economische terugval en beperkte
• Bedrijventerreinen waar we mengen met                       reismogelijkheden tot nieuwe digitale contactmomenten
    niet-woonfuncties, zoals onderwijs, leisure,              leiden en een andere vraag naar kantoorruimte. Landelijk
    maatschappelijke voorzieningen. Hier bieden we            is de trend dat kantoorhuurders kantoorruimte afstoten
    ruimte voor de maakbedrijven en de circulaire             die niet centraal ligt of op een uitstekend bereikbare plek
    industrie. Logistiek en opslag bieden we ruimte, naast    met het openbaar vervoer. Utrecht heeft al die kwaliteiten
    bedrijfsruimte voor het lokaal MKB waarbij we met         wel. Daarnaast zal het aantal mensen dat gemiddeld in een
    eigenaren en conceptontwikkelaars streven naar een        kantoor werkt afnemen vanuit gezondheidsoptiek en al
    goede mix van betaalbare bedrijfsruimte.                  eerder ingezette trends. Desalniettemin is het zaak dat we
• Regiopoorten als Bunnik, Breukelen, Woerden en              jaarlijks monitoren hoe de behoefte aan kantoren zich zal
    Houten waar we wonen en werken mengen op een              ontwikkelen.
    schaal die voor die steden passend is. Hier bieden we
    ruimte voor stad en dorp gebonden bedrijven, met          Transformatie- en mengmilieus
    een klein tot middelgrote ruimtebehoefte tot circa 2      Op verschillende locaties in de regio liggen
    hectare.                                                  bedrijventerreinen op plekken nabij OV-knooppunten
• Vitale kernen waar we bouwen voor zowel een                 waar plannen zijn voor verstedelijking. Voorbeelden zijn
    gezonde demografie van de bevolking als voldoende         Station Breukelen, Houten-Noordwest, Station Woerden,
    werkgelegenheid voor deze mensen in de eigen kern,        Station Bunnik. Deze plekken verkleuren in de toekomst
    mede om de mobiliteitspendel te beperken.                 van werklocaties naar gemengde woon-werklocaties. Deze
• Bedrijventerreinen met een regionale functie zoals De       regionale transformatiemilieus bieden enerzijds plek aan
    Biezen, Lage Weide, Breukelerwaard. Hier bieden we        stedelijke woonmilieus met nieuwe woonvormen, maar ook
    ruimte voor middelgrote tot grote bedrijven. Logistiek,   aan een deel van de werkopgave. Het gaat om de opgave
    productie en opslag vinden hier plek.                     voor bedrijventerreinen en informele bedrijfsruimten die
                                                              zich laat mengen met wonen. Dit zijn bedrijfsfuncties in
                                                              lage milieucategorieën.




                                                     HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN       83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>     Uit: BCI, Marktverkenning Life Sciences&Health en quick scan Verduurzaming U4-regio, 4 februari 2021




84    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>Wetenschap / USP+USP-Bilthoven                                    USP en USP B
We kiezen ervoor om het specifieke profiel van het Utrecht        • Transformatie en verdichting van het USP is
Science Park (USP) te versterken: het Utrecht Science Park is        noodzakelijk om ruimte te bieden aan nieuwe
het kloppende hart van een van Europa’s meest competitieve           bedrijvigheid
regio’s en het grootste science park van Nederland, met           • Ruimte bieden aan bedrijven die een sterke focus
dagelijks 27.000 medewerkers en ruim 51.000 studenten.               hebben op vernieuwende top R&D (fundamenteel
Op het Utrecht Science Park werken top kennis- en                    onderzoek) op het gebied van life sciences, health en
onderzoeksinstituten en hoogwaardige R&D bedrijven intensief         duurzaamheid
samen om nieuwe oplossingen te vinden voor een langer en          • Herontwikkeling van USP B na vertrek van het RIVM
gezonder leven, nu en in de toekomst. Er wordt gewerkt aan           gericht op productie (pharma) en gerelateerde R&D.
een gezonde en duurzame leefomgeving onder de noemers Life           Ontwikkeling Schapenweide voor 50.000m² Life
Sciences & Health. Het is een plek waar inspiratie, ontmoeting       Science bedrijvigheid met focus op R&D.
en samenwerking centraal staan. Het science park vormt het        • Ruimte bieden aan specifieke woonvormen op het
hart van de Utrechtse kenniseconomie en is een broedplaats           USP. Gaat met name om werkgerelateerd wonen, denk
voor innovatie.                                                      aan studenten, expats en zorgpersoneel.
                                                                  • Ruimte bieden voor specifieke voorzieningen (24/7)
Het USP ontwikkelt zich steeds verder als internationale             die passen bij het USP.
toplocatie voor Life Science & Health bedrijvigheid. De           • Verbetering van de bereikbaarheid van het USP
totale ruimtevraag voor Life Science & Health tot 2040               (o.a doortrekken HOV-verbinding, maar ook
bedraagt 155.000m² voor R&D bedrijfsruimte. 110.000                  nieuwe fietsverbindingen, parkeren op afstand en
m² productieruimte en 55.000m² kantoorruimte. Tot 2040               mobiliteitsmanagement) is nodig bij de beoogde
levert dit 8.980 extra banen op. (Bron: Buck Consultants             verdichting en groei van het aantal banen. Hieronder
International (BCI), ambtelijk concept Marktverkenning               valt ook betere spreiding van de piekbelasting voor
Life Sciences&Health en quick scan Verduurzaming                     zowel auto als fiets en (H)OV waardoor de huidige
U4-regio, 4 februari 2021)‘. De uiteindelijke groei is wel           infrastructuur beter benut wordt.
afhankelijk hoe succesvol de regio weet in te zetten              • Verbeteren OV bereikbaarheid en fietsbereikbaarheid
op de verbetering van het totale ecosysteem voor Life                op de as Station Bilthoven-USP B- USP
Science & Health bedrijvigheid. Het gaat daarbij naast
ruimtelijke aspecten zoals bereikbaarheid, adequate                   Andere locaties
huisvesting, gedeelde onderzoeksfaciliteiten en kwaliteit         •   Snelle herontwikkeling op de TNO locatie Zeist om
omgeving bijvoorbeeld ook om internationale marketing en              op korte termijn tot 2025 opvang te creëren voor Life
acquisitie, het beschikbaar blijven van talent, het faciliteren       Science bedrijvigheid met focus op R&D (20.000m2).
van ondernemerschap en financiering. Gemeenten, de                •   Actief aanbieden beschikbare kavels De Wetering
provincie Utrecht en het USP werken samen in het creëren              Zuid voor het kunnen huisvesten van Life Science
van het optimale klimaat en een locatieaanbod dat zo goed             bedrijvigheid (R&D en medtech productie)op de korte
mogelijk aansluit bij de marktwensen.                                 termijn tot 2025.
                                                                  •   Rijnsweerd-Daltonlaan als locatie voor USP-
De ruimte op USP en USPB komt vooral na 2025 vrij. Om                 gerelateerde kantoren dichtbij USP.
in de periode daarvoor bedrijven te kunnen opvangen
is huisvesting mogelijk op De Wetering Zuid en de TNO             De Life Science bedrijvigheid rond het USP kent nog geen
locatie Zeist. Rijnsweerd-Daltonlaan is geschikt als locatie      lange geschiedenis waardoor de precieze groei nog lastig
voor kantoren waarvoor huisvesting zo dicht mogelijk bij          te voorspellen is. Elke 5 jaar zal opnieuw gekeken moeten
het USP van belang is.                                            worden naar de snelheid van de groei. Mocht de groei
                                                                  hoger uitpakken dan voorzien dan zal opnieuw gekeken
Voor het USP en USP B zijn de volgende principes                  moeten worden of het USP en USP B in de huisvesting
richtinggevend voor de ruimtelijke ontwikkeling.                  kunnen voorzien of nieuwe locaties moeten worden
                                                                  aangewezen.




                                                        HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN      85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>     Bedrijventerreinen in de regio Utrecht

     behouden: in huidige staat behouden
     facelift: lichte verbeteringen in de uitstraling van het terrein
     revitaliseren: grotere ingrepen in de openbare ruimte en op private kavels.
     herontwikkelen; ingrepen gericht op het vernieuwen van de ondergrondse en bovengrondse infrastructuur en het oplossen van
     knelpunten zoals parkeerproblematiek, uitbreidingsruimte van bedrijven en dergelijke.
     herprofileren: bedrijventerreinfunctie verandert, bijvoorbeeld lagere/hogere milieucategorieën, kantoorachtige bedrijvigheid in
     plaats van industrie/bouw of publiekstrekkende functies (zorg, onderwijs).
     transformeren: mengen of vervangen van werk voor andere functies




86    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>Bedrijventerreinen                                             Voor elk bedrijventerrein een plan
In totaal telt de regio 111 bedrijventerreinen waar            Alle bestaande en nieuwe bedrijventerreinen moeten een
grond is uitgegeven. De gezamenlijke oppervlakte (netto        aandeel bijdragen aan de ambitie richting een circulaire
uitgegeven) van deze terreinen is circa 1.689 hectare.         economie in 2050 en we werken uit per terrein wat die
Bedrijventerreinen in de U16 huisvesten ruim 8.000             bijdrage kan zijn. Alle werklocaties in de regio zullen ook
vestigingen die goed zijn voor bijna 137.000 banen.            hun bijdrage leveren aan de energietransitie, door te
Daarmee is zo’n 25% van alle werkgelegenheid in de regio       werken aan energieneutrale of zelfs energieleverende
gevestigd op een bedrijventerrein.                             werklocaties.
In de U16 zijn dienstensectoren verantwoordelijk voor een
relatief groot deel van de werkgelegenheid. Denk daarbij       Om daar te komen is een slimme inventarisatie
op bedrijventerreinen met name aan beveiligingsbedrijven,      grondstofstromen regio Utrecht nodig met bijbehorende
schoonmaakbedrijven en facilitaire diensten, industrieel       ketenpartijen, die deze weegt en relateert ten opzichte
ontwerp, ingenieurs en technisch ontwerp, leasebedrijven,      van de ketenpartijen over de regiogrenzen. Gemeenten
verhuur van machines en uitzendbureaus, maar ook ICT-          kunnen sterk bijdragen aan versnelde opschaling van
bedrijven, financiële en zakelijke diensten. Andere sectoren   circulaire bedrijvigheid in de regio. Door meer en
die sterk vertegenwoordigd zijn op bedrijventerreinen          efficiëntere afstemming, kennisopbouw en -uitwisseling.
zijn de maakindustrie, logistiek & groothandel, industrie,     Waar mogelijk kiezen overheden bij alle investeringen,
en bouw, handel en reparatie. Dit zijn sectoren die van        inkoop, aanbestedingen (tenders) en onderhoudsuitgaven
oudsher veelal op bedrijventerreinen zijn gevestigd,           voor energie neutrale, klimaatbestendige en circulaire
vanwege functionaliteit (o.a. beschikbare ruimte,              oplossingen en toepassingen. Kansrijke startups die we
ontsluiting) en bijvoorbeeld geluid- en hindercirkels.         identificeren, gaan we met behulp van de Regionale
                                                               Ontwikkel Maatschappij helpen met het uitwerken van
De vraag naar bedrijventerreinen is 216 ha tot 2040            circulaire business development.
inclusief XXL logistiek (circa 10% van de vraag). Deze is
pluriform, een uiteenlopende behoefte van grotere en           Bij de innovatieprogramma’s die we daarvoor maken
kleinere kavels, variërend van optimale autobereikbaarheid,    komt er een focus op circulaire oplossingen die lokale
milieucontour, ov bereikbaarheid en nabijheid van de stad.     sociaaleconomische meerwaarde creëren. Zichtbare
Door indeling in stedelijke en functionele terreinen kunnen    innovatie locaties zijn noodzakelijk om de circulaire
we een maatwerk aanpak ontwerpen. In het regionaal             economie te versnellen. Dit onderstreept ook het van
programma staan deze typologieën uitgebreid beschreven.        belang om voldoende aanbod van bedrijfsruimte te
                                                               hebben die qua prijs en faciliteiten goed aansluit bij deze
Stedelijke werkmilieus                                         doelstelling. Alle werklocaties onderzoeken hun bijdrage
Tekort van 60 ha accommoderen we via een mix van               aan de regionale energie ambitie.
mengen en intensiveren op terreinen in of dicht tegen stad
Utrecht aan.                                                   Intensiveren van bestaande en nieuwe terreinen voor
                                                               efficiënte ruimtewinst
Functioneel kleinschalig                                       Een van de kenmerken van de 1800 ha aan
Ook circa 60ha die we accommoderen door kleinschalige          bedrijventerrein in de regio U16 is de variëteit in
uitbreidingen van lokale terreinen. Deels wordt in die         verhouding bedrijfskavel en effectief gebruik en daarnaast
uitbreidingen voor de periode tot 2030 door al door de         het aantal werknemers per m2 bedrijfskavel. Op diverse
provincie Utrecht geborgde terreinen voorzien.                 terreinen valt ruimtewinst te behalen door naar een
                                                               moderne intensiteit van ruimtegebruik toe te werken met
Functioneel grootschalig                                       eigenaren en ontwikkelaars. Verdiepend onderzoek laat
De circa 60ha vraag accommoderen we door nieuwe                zien dat dit kan door 1) regels over ruimtegebruik ruimer
regionale terreinen te realiseren op de best mogelijke         te maken 2) actief bij verhuizingen of locatieontwikkeling
plekken. Regionale bedrijventerreinen zijn gericht op de       afspraken te maken over intensivering of 3) door actieve
groei van het huidige bedrijfsleven en gekoppeld aan de        grondpolitiek. Voor alle terreinen ligt een suggestie welke
herstructurering van bestaande bedrijventerreinen.             van de drie opties passend is. Hoe sterker we kunnen
                                                               inzetten op intensivering, hoe kleiner de behoefte aan
                                                               uitbreidingslocaties is.




                                                      HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN       87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>     Foto: S. Grazia

88    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>Intensiveren blijkt in de U16 praktijk maar ook elders in     Uitgangspunten en randvoorwaarden voor regionale
Nederland soms zeer hardnekkig, kostbaar, tijdrovend          terreinen
en kennisintensief, maar er zijn voorbeelden waarbij via      In 2040 zijn onze bedrijventerreinen regionaal
simpele verruiming van ruimtelijke regels ruimtewinst wordt   complementair. We ontwikkelen een select aantal regionale
geboekt. De totale mogelijke ruimtewinst via intensivering    terreinen voor functionele grootschalige bedrijvigheid,
is lastig vooraf in te boeken. Het vraagt langdurig           waarop grotere bedrijven met regionale binding worden
commitment van Rijk, regio en provincie. Tijdig bijsturen     geaccommodeerd. Deze terreinen dienen tegelijk als
door alsnog meer uit te breiden moet altijd een optie zijn.   schuifruimte voor de intensiveringsopgave van lokale
We zetten ons in voor een voorlopige bandbreedte, maar        terreinen. Bovendien landen op deze terreinen de
het bereiken van die doelstelling is vooraf geen gegeven.     bedrijven die we graag voor de regio willen behouden maar
Intensiveren vraagt bijvoorbeeld om oplossingen in de         te groot zijn geworden voor lokale bedrijventerreinen.
mobiliteitsmix van werklocaties.                              Regionale terreinen landen op de best mogelijke plekken.
                                                              Ze zijn gelegen langs de assen van onze regio, zoals de
Ruimte voor de circulaire economie borgen we op de            A2 of de A12. Daarnaast liggen deze terreinen zoveel
meest kansrijke terreinen                                     mogelijk nabij de stad Utrecht omdat het merendeel
De U16 bevat een aantal bedrijventerreinen met een            van de vraag daar vandaan komt. We zoeken regionale
hoge ‘next economy’ potentie. Die potentie relateert aan      terreinen langs de vier windrichtingen, omdat ze voor
bijvoorbeeld eigenschappen op het gebied van logistiek,       personeel en toeleverende bedrijven op korte afstand
ligging aan weg- en vaarwegen en ruimte voor wat              van de woongebieden moeten liggen en zo reisafstanden
zwaardere milieucontouren. We handhaven deze terreinen        beperkt blijven. Op de IRP kaart hebben we een aantal
voor de circulaire economie. De komende tijd willen we het    zoekgebieden hiervoor aangewezen. Regionale terreinen
netwerk tussen deze terreinen voor mensen en goederen         hebben een zodanige omvang en kavelgrootte dat ze niet
en de afnemers in stedelijke gebieden verder versterken.      concurrerend zijn met lokale terreinen. Nieuwe plannen
                                                              stemmen we regionaal af en die afspraak leggen we vast
                                                              in een regionaal uitgifteprotocol. Hoe breed en bindend
                                                              die afstemming wordt gaan we jaarlijks evalueren. Aan
                                                              regionale terreinen hechten we een hoog ambitieniveau
                                                              toe op een integrale benadering van landschappelijke
                                                              inpassing, mobiliteit en intensief ruimtegebruik.

                                                              Bandbreedte als inzet regionaal programmeren als basis
                                                              voor jaarlijkse herijking
                                                              De bandbreedte (alle cijfers zijn orde van grootte in
                                                              hectares) die we aanhouden voor het accommoderen van
                                                              de vraag naar terreinen is als volgt:

                                                              Intensivering en menging   40-70 ha
                                                              Uitbreiding 		             43 ha via PRS locaties 			
                                                              		                         (bestaande harde afspraken)
                                                              			                        60 hectare regionale terreinen +
                                                              			                        lokale terreinen (huidige wensen
                                                              			                        opgenomen als zachte plannen 		
                                                              			                        in regionaal programma)
                                                              Niet accommoderen          29 ha xxl logistiek




                                                    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN        89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>Winkelgebieden in de regio Utrecht
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>Winkelgebieden                                                    toevoeging van dagelijkse winkelmeters als gevolg van
De hoofdwinkelstructuur U16 bestaat uit de volgende               forse woningbouw, kwalitatieve versterking van het
hiërarchie:                                                       dagelijks aanbod en zeer kleinschalige lokale winkels.
• Binnenstad: de binnenstad van Utrecht heeft                  3. Bij afweging van winkelinitiatieven en eventuele
    de grootste reikwijdte in U16, met een sterk                  uitbreidingsplannen houden we rekening met
    bovenregionale/landelijke aantrekkingskracht. Zij heeft       de positie en functie van winkelgebieden in de
    daarmee een unieke positie.                                   hiërarchische hoofdwinkelstructuur. Opschalen binnen
• Regionale centra: de reikwijdte van deze                        de hoofdwinkelstructuur (bijvoorbeeld van lokaal
    winkelgebieden overstijgen de gemeentegrenzen en              boodschappencentrum naar regionaal centrum) is
    hebben daarmee een regionale aantrekkingskracht.              onwenselijk. Voor diverse winkelgebieden kan dit het
    Deze groep winkelgebieden is zeer divers in                   bijstellen van de ambitie betekenen.
    functioneren en hebben een omvang van circa 10.000         4. Solitaire winkelvestigingen zijn geen onderdeel van
    tot 45.000 m² benut winkelvloeroppervlak.                     de regionale hoofdwinkelstructuur, met uitzondering
• Stadsdeelcentra: deze winkelgebieden bedienen de                van kleine winkels, van belang voor kleine kernen
    stadsdelen van gemeente Utrecht en hebben naast               en het buitengebied omdat ze de leefbaarheid
    dagelijks aanbod een sterk profiel op mode- en                stimuleren, zoals landwinkels. Onze inzet is erop
    vrijetijdswinkels.                                            gericht om deze solitaire winkelvestigingen te verleiden
• Bovenlokale boodschappencentra: deze                            tot verplaatsing naar winkelgebieden binnen de
    winkelgebieden zijn doorgaans de belangrijkste                regionale hoofdwinkelstructuur en bij leegstand de
    aankooplocaties binnen de kleinere gemeenten.                 winkelbestemming te verwijderen (door transformatie).
    Ze onderscheiden zich ten opzichte van kleinere
    dorpscentra en wijkcentra door functiemix met              Wij bepalen onze acties door winkelgebieden in te
    naast een dagelijks profiel ook beperkt recreatief         delen in concentratiegebieden, balansgebieden en
    winkelen, horeca en maatschappelijke voorzieningen.        transitiegebieden:
    De winkelgebieden hebben bovendien vaak een
    toeristisch profiel. De reikwijdte is bovenlokaal (kern-   •   Concentratiegebied: afgebakend thematisch of kern/
    overstijgend en soms gemeente-overstijgend). De                hoofdwinkelgebied binnen de hoofdstructuur waar
    omvang varieert van circa 2.000 tot 10.000 m² wvo.             de sterkste winkelactiviteiten plaatsvinden en de
• Perifere concentraties: deze winkelgebieden richten              toekomstpotentie het grootst is. Doel is het kwalitatief
    zich op doelgerichte aankopen. Deze groep is zeer              en kwantitatief versterken van deze gebieden. Nieuwe
    divers met enkele winkelgebieden met een sterk                 (innovatieve) uitbreidingsinitiatieven dienen te landen
    regionale aantrekkingskracht zoals Woonboulevard               in deze gebieden.
    Utrecht, Ravenswade en The Wall tot winkelgebieden         •   Balansgebied: afgebakend winkelgebied binnen de
    met een bovenlokale aantrekkingskracht zoals de                hoofdwinkelstructuur waar sprake is van behoud van
    Nijverheidsweg Maarsen en winkelcentrum De                     de huidige voorraad aan meters, al dan niet door
    Maat (Houten). Voor deze groep winkelgebieden                  middel van actieve sturing. Doel is het behouden
    gelden branchebeperkingen ter behoud van                       van deze gebieden en kwalitatief versterken (niet in
    toekomstperspectief van reguliere winkelgebieden.              winkelmeters). Voor behoud van de winkelfunctie
                                                                   is doorgaans de uitdaging om het kernwinkelgebied
Uitgangspunten bij de hoofdwinkelstructuur U16                     compacter te maken.
We stellen voor de volgende uitgangspunten te hanteren         •   Transitiegebied: (winkel)gebied/locatie waar de
bij de hoofdwinkelstructuur:                                       winkelvoorraad mogelijk (grotendeels) wordt
1. Inzet op een vitale, compacte winkelstructuur met               onttrokken. Het kan gaan om actieve sturing of
     naast winkels ook publieksgerichte functies, zoals            passieve sturing. Transitiegebieden kunnen onderdeel
     horeca, cultuur, sport en maatschappelijke functies.          zijn van de hoofdwinkelstructuur, maar ook daarbuiten
     Concentratie van winkels in een beperkt aantal                vallen.
     compacte gebieden is noodzakelijk.
2. Alle toekomstige winkelinitiatieven in de U16 dienen        Uitwerking vervolgstrategie
     bij te dragen aan het versterken van de regionale         Met deze vervolgstrategie wordt zowel ingezet op
     hoofdwinkelstructuur. Lokaal maatwerk buiten de           goede afstemming van nieuwe initiatieven als het
     hoofdwinkelstructuur is mogelijk voor kwantitatieve       toekomstbestendig maken van bestaande winkelgebieden.




                                                      HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN        91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>     Foto: Nieuwegein A27, bron onbekend

92    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>THEMA ENERGIE                                                     Onze strategie om aan deze doelen bij te dragen is:
                                                                  1. energie besparen
NB Zoekgebieden elektriciteitsopwek worden nog toegevoegd.        2. omschakelen naar duurzame technieken, en daarbij
                                                                  3. benutten van duurzame energiebronnen in de regio.
Parallel aan de ontwikkeling van het IRP ontwikkelt de U16
samen met de provincie en de waterschappen de Regionale           Dit werkt door in alle pijlers.
Energiestrategie U16. De RES is ook een pijler van het REP. De
besluitvorming over de RES 1.0 is verruimd tot oktober. In deze   1. Besparen
versie van het IRP is het onderdeel Energie nog niet volledig     De meest duurzame energie is energie die niet hoeft te
ingevuld. Bij de besluitvorming over het IRP zullen wij een       worden opgewekt. Besparen is daarom een belangrijke
memo ‘samenhang voorstel RES 1.0 – voorstel IRP’ voegen.          pijler van de strategie. Dat wil zeggen isolatie van
In dit memo beschrijven wij waar de energieopgave andere          gebouwen, energiezuinigere productieprocessen en
opgaven aanvult en waar mogelijk sprake is van botsende           apparaten en energiezuiniger vervoer. Energiebesparing
belangen.                                                         komt dicht bij bewoners en bedrijven. Het ligt voor de
                                                                  hand dat gemeenten hier een belangrijke rol in spelen
In het Nationaal Klimaatakkoord (2019) is afgesproken de          richting bewoners en bedrijven. Bijvoorbeeld door ze
CO2-uitstoot in 2050 met 95% gereduceerd te hebben                kennis en ondersteuning aan te bieden via Het Regionaal
ten opzichte van 1990. Voor 2030 is 49% als tussendoel            Energieloket en Jouwhuisslimmer, lokale acties op te zetten
gesteld. Dit is ook vastgelegd in de Klimaatwet (2019).           en actief toezicht te houden op de bedrijven. Bijvoorbeeld
In het Klimaatakkoord zijn daarbij doelen gesteld en              door ze kennis en ondersteuning aan te bieden via het
afspraken gemaakt over elektriciteit, (verwarming van) de         regionale energieloket Jouwhuisslimmer, lokale acties op te
gebouwde omgeving, industrie, landbouw en landgebruik             zetten en actief toezicht te houden op de bedrijven.
en mobiliteit. Wij nemen de landelijke doelstellingen als
gezamenlijk uitgangspunt. Natuurlijk kunnen gemeenten             2-3. Omschakelen naar duurzame technieken en benutten
zelf aanvullende ambitieuzere doelstellingen vastleggen.          regionale duurzame energiebronnen
Meerdere gemeenten hebben dit gedaan.                             Wanneer we spreken over energie dan hebben we
                                                                  het over elektriciteit en warmte. Het verwachte totale
Participatie is onontbeerlijk om bovenstaande doelen te           energieverbruik van bijvoorbeeld het verwarmen van
kunnen halen. Niet alleen is het succes afhankelijk van           gebouwen, het gebruik van elektrische apparaten en
heel veel individuele keuzes van inwoners en bedrijven            mobiliteit in de U16 in 2050 is 27,4 TWh. Wanneer we
over de verduurzaming van onder andere hun huis en                maximaal isoleren en elektrificeren (denk aan elektrisch
bedrijf, ook wordt de transitie voor een ieder zichtbaar          vervoer en verwarming van woningen met warmtepompen)
in haar omgeving. Om de doelen te bereiken werken                 dan kunnen we dat terugbrengen tot 13,5 TWh waarvan
we samen met vele maatschappelijke partners. Van                  10,8 TWh elektriciteit.
energiecoöperaties tot bedrijven die energiemaatregelen
nemen, van huiseigenaren die hun woning isoleren en               Elektriciteit
uiteindelijk aardgasloos maken tot woningcorporaties die          In uitwerking van de landelijke doelstelling en in relatie tot
gestaag hun hele woningvoorraad verduurzamen, van                 onze eigen elektriciteitsbehoefte gaan we ten minste 1,8
Stedin (netbeheerder) tot boeren die het dak op hun stallen       TWh duurzame opwek realiseren in 2030. Daar maken
benutten voor zonnepanelen.                                       we ruimte voor. Dat kan bijvoorbeeld met 15% benutting
                                                                  van grote dakoppervlakten + 45 grote windmolens + 800
Als U16 gemeenten werken we met provincie Utrecht                 hectare zonneveld. 1,8 TWh is 1/6 van de verwachte
en de waterschappen in de Regionale Energiestrategie              elektriciteitsbehoefte in 2050. Ook na 2030 is er een
U16 (RES) samen aan de energietransitie. De RES U16               substantiële opgave. De omvang daarvan is nog niet
is onderdeel van het Nationaal Programma en richt                 duidelijk (zie paragraaf ‘extra opgave na 2030’ hieronder).
zich hoofdzakelijk op het realiseren van duurzame                 (Energieanalyse U16, 2018)
elektriciteitsopwek en het verduurzamen van de gebouwde
omgeving.




                                                        HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN           93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>     De RES U16 plannen voor duurzame elektriciteitsopwek          Aanvullende opgave na 2030
     worden landelijk beoordeeld op: kwantiteit, ruimtelijke       De RES-opgave stopt niet in 2030; tot 2050 zal de
     kwaliteit, net efficiëntie en maatschappelijk en              ontwikkeling naar duurzame opwek én gebruik van
     bestuurlijk draagvlak. Bij het bepalen van locaties voor      duurzame warmtebronnen doorgaan. De verwachte
     elektriciteitsopwek zijn onze leidende principes:             elektriciteitsbehoefte in 2050 is 10,8 TWh (met maximaal
                                                                   isoleren en elektrificeren). Er ligt dus nog een aanvullende
     1. We zetten maximaal in op zon-op-dak, daarmee               opgave na 2030. Het is van belang daarmee ruimtelijk
        kunnen we de opgave gedeeltelijk realiseren                al rekening te houden. In de Ontwerp RES U16 is
     2. Er is potentieel voor windmolens:                          opgenomen dat voor de periode 2030-2040 onderzocht
         і vooral langs infrastructuur                             wordt hoe invulling gegeven kan worden aan nogmaals
          і bij bedrijventerreinen                                 eenzelfde deel van de opgave (1,8 TWh).
           і in agrarische gebied en in combinatie met de groene   De uiteindelijke omvang van de aanvullende opgave tot
             scheggen                                              2040 en 2050 is nog niet te bepalen. Dat heeft een aantal
     3. Vanuit net efficiëntie en maatschappelijke kosten is       redenen:
        clustering van elektriciteitsopwekking wenselijk           • Er is landelijk een kwantitatief doel gesteld voor 2030,
     4. Vanuit net efficiëntie en maatschappelijke kosten is            maar nog niet voor 2040 en 2050.
        de juiste mix van zonnevelden en windmolens van            • Een deel van de U16-gemeenten heeft vastgesteld
        belang. De noodzakelijke elektriciteitsinfrastructuur           eerder dan in 2050 klimaat- of energieneutraal te
        voor windmolens is goedkoper dan voor zonnevelden               willen zijn. Dat kan leiden tot een opgave groter dan
        (factor 3). Op het huidige netwerk is meer ruimte               1,8 TWh.
        om clusters van windmolens aan te sluiten (grotere         • Het is nog niet duidelijk welke technieken we na
        projecten kunnen namelijk op andere stations worden             2030 kunnen toepassen. Voor de periode tot 2030
        aangesloten)                                                    wordt gewerkt met bewezen technieken (zon-op-dak,
     5. Voor zonnevelden ligt de focus op meervoudig                    zonnevelden en windmolens). Voor de periode na
        ruimtegebruik                                                   2030 moet er nog veel uitkristalliseren:
     6. Wij streven naar een goede samenhang van lusten en              і Hoe gaan we regionaal voorzien in de
        lasten en naar wederkerigheid in de interbestuurlijke                warmtevraag? Meer elektrificatie betekent meer
        verhoudingen.                                                        elektriciteitsbehoefte.
                                                                         і Hoe ontwikkelt (duurzame) mobiliteit zich? Er zal
     Waar de opgave voor duurzame opwek ruimtelijk                           sowieso geëlektrificeerd worden, in hoeverre gaat
     zal landen en hoe de verdeling tussen zon-op-dak,                       waterstof (van buiten de regio) een rol vervullen?
     zonnevelden en windmolens exact zal zijn wordt parallel en           і Mogelijke landelijke ontwikkelingen in de
     in verbinding met het IRP uitgewerkt in de RES. Naarmate                elektriciteitsproductie.
     zoekgebieden meer zijn uitgekristalliseerd worden                     і Mogelijke technieken voor duurzame opwek
     koppelingen met andere opgaven mogelijk. Zo kan invulling               aanvullend op zon-op-dak, zonnevelden en
     gegeven worden aan een goede samenhang van lusten en                    windmolens.
     lasten en wederkerigheid in de bestuurlijke verhoudingen.
     In fase 4 (programmeren) is ruimte om dat verder in te
     vullen.




94    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Duurzame warmte                                             Ruimte voor energie infrastructuur
Ook voor onze warmtebehoefte gaan we gebruik maken          Elektriciteit
van duurzame bronnen. In de U16 zijn hiervoor de eerste     Duurzame opwek moet aangesloten worden op het
stappen gemaakt. Alle gemeenten leggen in 2021 in hun       elektriciteitsnetwerk. Dit vraagt een verzwaring van het
Transitievisies Warmte (TVW) vast hoe zij dit willen gaan   bestaande netwerk. Daar is fysieke ruimte voor trace’s
doen, in welk tempo en welke warmteoplossingen in welke     en stations voor nodig. Uitbreiding van de energie-
wijken/buurten/gebieden het meest voor de hand liggen.      infrastructuur vraagt om langjarige voorbereiding en brengt
Regionaal werken we samen waar nodig en gewenst. In         grote investeringen met zich mee. Een belangrijk reden
de warmteparagraaf van RES, de Regionale Structuur          om nu al planmatig samen te werken en de verschillende
Warmte (RSW), maken we afspraken over hoe we omgaan         opgaven te clusteren. Zo kunnen we gebruik maken van
met ontwikkeling en gebruik van bovengemeentelijke          hogere netvlakken tot aan het hoogspanningsnet van
warmtebronnen.                                              TenneT.
                                                            De stroomproductie wordt meer afhankelijk van grillig
We hebben ten behoeve van de Transitievisies warmte         weer. Dat vraagt om een flexibel energiesysteem dat zorgt
en de RSW onderzoek gedaan naar de potentiële               dat vraag en aanbod matchen. Dat kan met bijvoorbeeld
warmtebronnen en de warmtevraag in de regio U16. Op         opslag, back-up productie, omzetten van stroom in
deze manier is er veel informatie beschikbaar gekomen       waterstof of warmte en koppeling met het buitenland (in-
over warmtebronnen die zich in de regio bevinden. We        en export van duurzaam opgewekte elektriciteit). Dit vraagt
maken een onderscheid tussen warmtebronnen die beter        ruimte.
lokaal ingezet kunnen worden en warmtebronnen die
een bovengemeentelijke potentie hebben. De bronnen          Warmte
met bovengemeentelijke potentie zijn de bronnen waar        Vanuit de Transitievisies Warmte zal duidelijk worden
regionale afstemming nodig is. Ook is gekeken op welke      aan welke warmteoplossingen in welke wijken/buurten/
warmtethema’s regionale samenwerking wenselijk              gebieden gewerkt gaat worden. De ruimtelijke impact
is. Daarbij gaat het om onderwerpen waar meerdere           hangt ook daarmee samen. Het gaat hoofdzakelijk om
gemeenten mee te maken krijgen in de warmtetransitie,       ruimte voor energie infrastructuur. Denk daarbij aan de
zoals het isoleren van woningen of het opstellen van een    plaatsing van regelstations in wijken, warmteleidingen
businesscase voor een lokale warmtebron.                    en opwekinstallaties (in wijken of daarbuiten). Dit vraagt
                                                            aandacht in de toch al zo drukke ondergrond, bijvoorbeeld
Ook bedrijven maken de omschakeling naar andere             op verstedelijkingsknooppunten en in oude binnensteden.
warmtebronnen. Waar warmte gebruikt wordt voor              Wanneer in de regio veel gekozen wordt voor all-
het productieproces is het aardgasvrij maken van            electric oplossingen(warmtepompen) dan neemt
bedrijventerreinen een uitdaging gezien de beperkte         de elektriciteitsbehoefte sterk toe. Dit vraagt om
beschikbaarheid van hoge temperatuur warmte in de regio.    netverzwaring en aanzienlijk meer grootschalige opwek van
Bij het intensiveren of uitbreiden van bedrijventerreinen   duurzame elektriciteit.
moet de vraag hoe de (toekomstige) warmtevraag wordt
onderdeel van de plannen zijn.




                                                   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN       95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>           Windenergie
           Zonne-energie


     Huidige harde planlocaties voor duurzame energie




96    HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>Samenhang met de andere pijlers                                 In 2050 moet de landbouw en het landgebruik
Energie gaat meer ruimte vragen en het wordt meer               klimaatneutraal zijn. Een ingewikkelde uitdaging, daar een
zichtbaar in de stad en in het landschap. De nationale          deel van de uitstoot van broeikasgas niet te vermijden is:
doelstellingen op CO2 reductie hebben een doorwerking           koeien produceren methaan en uit kunstmest komt lachgas
op alle pijlers.                                                vrij, beide broeikasgassen. Anderzijds legt de sector ook
                                                                CO2 vast: in de bomen, de bodem en het gras. Dat draagt
Mobiliteit: de CO2-uitstoot van mobiliteit zal tot 2040 sterk   weer bij aan de reductiedoelstelling.
gereduceerd worden. Vanaf 2030 zijn er bijvoorbeeld geen
nieuwe benzine en dieselauto’s meer te koop. Dat betekent       Economie: ook bedrijven en industrie leveren een
dat er dan 1,8 miljoen laadpalen in Nederland zullen staan.     belangrijke bijdrage aan CO2 reductie. Een koppeling van
Dat leidt tot een aanvullende elektriciteitsvraag waarvoor      opgaven is daarbij kansrijk. Bijvoorbeeld de koppeling
verzwaring van het bestaande netwerk nodig is. Ook moet         tussen het verdichten met bedrijventerreinen en
er rekening gehouden worden met piekbelasting met grote         energieopwekking en de koppeling van de ontwikkeling
vermogens als iedereen tegelijk gaat opladen. Tijdelijke        naar een circulaire landbouw en energieopwekking.
opslag en zelfs teruglevering (vehicle to grid) helpt om        Verder zijn marktpartijen nodig om de energietransitie
het net in balans te houden. Door laadinfra en duurzame         vorm te geven. Bijvoorbeeld voor het isoleren van
energie met elkaar te matchen kan efficiënter gebruik           woningen en het aanleggen van warmtenetten en
gemaakt worden van het elektriciteitsnetwerk.                   zonnepanelen. Dit biedt de komende decennia kansen
                                                                voor bedrijven uit de regio. En vraagt tegelijkertijd meer
Wonen: gezond leven in een stedelijke regio vraagt om een       geschoold personeel om hier uitvoering aan te geven.
duurzame woningvoorraad, duurzame elektriciteitsopwek
en duurzame warmtebronnen die bijdragen aan een                 In 2050 is de industrie circulair en stoot vrijwel geen
gezonde leefomgeving. Om de energiebehoefte te                  broeikasgas meer uit. De fabrieken draaien dan op
beperken is het logisch om principes te ontwikkelen             duurzame elektriciteit uit zon en wind of energie uit
die de impact van verstedelijking op de energievraag zo         aardwarmte, waterstof en biogas. De grondstoffen komen
klein mogelijk maken. Verstedelijkingslocaties zullen hun       uit biomassa, reststromen en -gassen. De restwarmte
bijdrage moeten leveren aan de opwekking van duurzame           gebruikt de industrie zelf of levert die aan de tuinbouw
energie. Nieuwe wijken en bedrijventerreinen kunnen             of gebouwen en woningen. De industrie is dan naast
energieneutraal of -positief zijn. De grootste opgave is        gebruiker van energie ook producent en buffer van energie.
het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad.
Gemeenten maken hiervoor zelf een Transitievisie Warmte
en werken hierbij regionaal samen in de RES.

Groen en landschap: elektriciteitsopwekking vraagt ruimte.
Windmolens en zonnevelden hebben ontegenzeggelijk
een impact op het landschap. Het vraagt aandacht dit
goed in te passen en de impact te beperken. Er liggen
kansen om de landschappelijke opgave te koppelen
aan de energieopgave. Mogelijk kan de energieopgave
een aanleiding of een financiële drager zijn voor
landschapsontwikkeling.

In het Klimaatakkoord is speciaal aandacht voor de emissie
van broeikasgassen uit veenweidegebieden. Dit biedt
kansen om ontwikkelingen in deze gebieden mogelijk
te maken. Bijvoorbeeld verhoging van het waterpeil
in combinatie met het plaatsen van zonnevelden of
windmolens.




                                                      HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN       97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>     2.4             DE REGIO IN LAGEN




           Laag 1: Regio




                 Groene Scheggen
                 Landbouw
                 Bosgebied / Utrechtse Heuvelrug
                 Groenblauwe verbindingen

           Laag 2: Groen-blauwe netwerk

98   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>      Nieuwe bedrijventerreinen
      Woningbouwontwikkeling
      Nieuw hoogstedelijk gebied
      Historische kern
      Huidige bedrijventerreinen
      Huidige steden

Laag 3: Verstedelijking




      Nieuwe bedrijventerreinen
      Woningbouwontwikkeling
      Nieuw hoogstedelijk gebied
      Historische kern
      Huidige bedrijventerreinen
      Huidige steden
      Vitale kernen
      Weg
      Fietsroute

Laag 4: Mobiliteitsnetwerk

                                   HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN   99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>      Perspectiefkaart: Regio Utrecht in 2040




          Zoekgebied regionaal bedrijventerrein
          Groene scheggen
          Landbouw
          Bosgebied / Utrechtse Heuvelrug
          Groenblauwe verbindingen
          Nieuwe bedrijventerreinen
          Woningbouwontwikkeling
          Intensivering stedelijk gebied
          Historische kern
          Huidige bedrijventerreinen

          Huidige steden

          Vitale kernen
          Weg
          Fietsroute
          Utrecht Centraal
          Treinstation aan het wiel
          Treinstation (zwaar)
          Treinstation
100      Tram-/bushalte
      HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>HOOFDSTUK 2 - GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN   101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>                                                                   3

102   HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>UITWERKING IN
DEELGEBIEDEN:
EEN NIEUW
PERSPECTIEF
VOOR ALLE
DEELGEBIEDEN
De keuzes die de regio maakt in dit IRP krijgen
uiteindelijk een plek in alle deelgebieden van
de regio. Per deelgebied wordt een perspectief
geschetst en wordt nader ingegaan op hoe de
keuzes uitpakken voor ieder deelgebied van de
regio. De stad Utrecht zit in ieder deelgebied.




                                                  HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN   103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>                                                  ---SNELLE
                                                     SNELLE
                                                     VECHT EN
                                                            VECHT
                                                            VECHT
                                                              VENEN




                                                                         CENTRALE
                                                                         CENTRALE AS
                                                                                  AS --

                                                         -- WOERD,
                                                            WOERD, WAARD
                                                                    WAARD EN
                                                                          EN
                                                            VIJFHEERENLANDEN
                                                            VIJFHEERENLANDEN




          Zoekgebied regionaal bedrijventerrein
          Groene scheggen
          Landbouw
          Bosgebied / Utrechtse Heuvelrug
          Groenblauwe verbindingen
          Nieuwe bedrijventerreinen
          Woningbouwontwikkeling
          Intensivering stedelijk gebied
          Historische kern
          Huidige bedrijventerreinen

          Huidige steden

          Vitale kernen
          Weg
          Fietsroute
          Utrecht Centraal
          Treinstation aan het wiel
          Treinstation (zwaar)
          Treinstation
104      Tram-/bushalte
      HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>     NOORD-OOST -


--



                    KROMME RIJN -




                       HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN   105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>                              Zeist

Houten           Odijk




               Cothen


                                               Leersum
         Wijk bij Duurstede

                                                             Amerongen




                                      Maurik                                 Elst
                                               Eck en Wiel




                                                                     Ingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>3.1              DE KROMME RIJN VALLEI


KROMME RIJN                                                     Landschap, water en groen
Van Wijk bij Duurstede tot de stadswallen van                   • Meer ruimte voor natuur en recreatie aan weerszijden
Utrecht slingert de Kromme Rijn tussen de Heuvelrug                 van de Kromme Rijn, moederrivier van Utrecht, een
en de Lek op de grens van het kleinschalige                         van de groenblauwe verbindingen. Op deze wijze
Langbroekerweteringlandschap en het open                            worden de beleefbaarheid, recreatieve en ecologische
rivierlandschap. Het is de verbindende factor in het                waarde van de Kromme Rijn verbeterd. De Kromme
zuidoosten van de regio: van de weidse uiterwaarden                 Rijn wordt ook als basis van de Limes afleesbaar
van de Lek tot aan de Oude Gracht. Gezien de                        gemaakt.
historische betekenis van de Kromme Rijn is haar huidige
verschijningsvorm bescheiden; soms slechts die van een          •   Ontwikkeling voor groene scheggen op het hoogtepunt
onopvallende, maar nog steeds slingerende watergang                 waar stad en landschap elkaar raken: Kromme Rijn,
langs de Provinciale weg.                                           Nieuwe Hollandse Waterlinie, Fortenzone. Ze vormen
                                                                    een zeer waardevol landschap die scherp contrasteert
Wanneer de Kromme Rijn Utrecht nadert, is de invloed van            met de hoogstedelijke ontwikkelingen van Utrecht: het
snelwegen, spoor en stedelijke ontwikkeling van Bunnik,             amfitheater van de Kromme Rijn.
Odijk, Lunetten, USP en Houten dermate overheersend,
dat de wijze waarop de rivier de stad binnenkomt, en de         •   Verbinden en koppelen recreatieve landschappen
grachten met haar water voedt, nauwelijks te ervaren                Marschalkerweerd – Amelisweerd – Galgenwaard
is. Ook de samenhang met het fortenlandschap van de                 - Nieuw Wulven – Laagraven (onderdeel van de
Nieuwe Hollandse Waterlinie staat onder druk. Ook haaks             scheggen).
op de Kromme Rijn is er behoefte aan meer samenhang
tussen Heuvelrug en de Lek.                                     •   Robuuster maken Utrechtse Heuvelrug (voor
                                                                    natuur, recreatie en water) en vergroten nationaal
Richting 2040 ontstaat in deelgebied Kromme Rijn een                park. Versterken van de kwaliteit van de Stichtse
aantal integrale ruimtelijke opgaven. Het robuuster                 Lustwarande. Koppeling van de Noordflank van de
maken van het landschap, dat overloopt in de groene                 Heuvelrug aan de Gelderse Vallei (FoodValley).
scheg van de Kromme Rijn raakt op een aantal plekken
nieuwe verstedelijkingslocaties. Zo wordt de ontwikkeling       •   Landschapsopgaven: ontwikkelen van groen raamwerk
van de stadsrand van Utrecht kwalitatief verbeterd                  Heuvelrug-Lek en agrarisch groenblauw netwerk
door de mogelijkheden om ook het landschap en de                    in het Eiland van Schalkwijk / Kromme Rijn. De
groene scheggen hier te ontwikkelen. Versnipperde                   Langbroekerwetering is een van de centrale schakels in
groene landschappen moeten aan elkaar verbonden                     dit raamwerk.
worden om ruimte te maken voor recreatie en natuur
voor het groeiende aantal inwoners. De ontwikkeling             •   Ontwikkelen van de Houtense Rijn ten bate van nieuw
rond de knooppunten en aan de randen van Bunnik                     water en landschapsontwikkeling (nader onderzoek
en Houten geven extra aanleiding om te investeren in                waterschap nodig).
de landschapsopgave. Tegelijkertijd is het voor deze
woon- en werklocaties eveneens voorwaardelijk dat de            •   Koppelen verstedelijkingsopgave Bunnik-Zuid aan
mobiliteit verbeterd wordt. Hiervoor zijn ingrepen nodig            landschapsontwikkeling.
aan het spoor en de stations van Lunetten-Koningsweg
en Bunnik. Verderop langs de Kromme Rijn en langs de            •   Koppelen verstedelijking Metropoolpoort-Oost aan
flanken van de heuvelrug is het de opgave om de dorpen              landschapsontwikkeling.
en steden voldoende ruimte te geven om vitaal te blijven
en daarbij tegelijkertijd de kwaliteit van de kernen en de      •   Ontwikkelen landschapspoorten op alle drie de NS
landschappen te versterken.                                         stations.

                                                                •   Integreren van water, klimaatadaptatie en biodiversiteit
                                                                    in alle opgaven.




                                                             HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN        107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>      Foto: Kromme Rijn, Oud Utrecht

108    HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>Mobiliteit                                                  Stedelijke ontwikkeling
• Fietsverbindingen                                         • Ontwikkeling Metropoolpoort Utrecht-Oost met een
 ◦ Veenendaal - Doorn – Driebergen-Zeist – Utrecht              hoogstedelijk gemengd woon-werkmilieu Lunetten -
   (bestaand snelfietsroute project) waarbij met name een       USP.
   knelpunt resteert in de kern van Doorn
 ◦ Wijk bij Duurstede – Houten langs ARK; toevoegen         •    Ontwikkeling Regiopoorten:
   aan programma snelfietsroutes                             ◦   Houten
 ◦ Driebergen-Zeist – Utrecht/USP; weliswaar onderdeel       ◦   Bunnik
   van de snelfietsroute Veenendaal – Utrecht, maar          ◦   Driebergen-Zeist
   scope van bestaande project in niet groot genoeg om
   deze niet bestaande verbinding daadwerkelijk aan te      • Opgave vitaliteit:
   pakken door de omfietsfactor te verkleinen met een        ◦ Wijk bij Duurstede
   rechtstreekse route evt. via USP (project gaat aan        ◦ Dorpen Utrechtse Heuvelrug
   de slag met verbeteren huidige routes via Odijk en
   Bunnik).                                                 • Werken:
 ◦ Wijk bij Duurstede – Doorn – Amersfoort; toevoegen        ◦ Aan de oostzijde van Utrecht zoeken we naar ruimte
   aan programma snelfietsroutes                               voor een bedrijventerrein met een regionale functie.
 ◦ Vijfheerenlanden – Houten – USP, inclusief fietsbrug      ◦ Transformatie en menging stationsgebied Bunnik
   over Amsterdam-Rijnkanaal                                 ◦ Verdichten bedrijventerreinen Bunnik
                                                             ◦ Transformatie en menging station Driebergen-Zeist
•   Aanleg Waterlinielijn: snelle OV verbinding Westraven    ◦ Behoud bedrijventerrein Maarsbergen
    – Lunetten-Koningsweg – USP en eventueel door naar       ◦ Behoud bedrijventerreinen Houten
    Zeist West en Zeist Noord.                               ◦ Uitbreiding bedrijventerrein Wijk bij Duurstede

•   Aanleg station Lunetten-Koningsweg

• Intensiveren OV-spaken:
 ◦ Bediening Houten - Woerden 8x/uur
 ◦ Bediening Bunnik en Driebergen-Zeist verbeteren naar
   6-8x/uur, hiervoor is extra spoorcapaciteit nodig

•   Reservering A12 bypass Bunnik – Houten – Laagraven
    via Limesbaan, rondweg Houten Noord en de Staart
    naar Laagraven




                                                        HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN    109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>             Perspectief Wijk bij Duurstede en Heuvelrug 2040: Kromme Rijn als groenblauwe verbinding – (snel)fietsroutes
             (ARK en KR) – ontwikkelingen in Wijk – Vitale ontwikkelingen in Heuvelrugkernen – Lanschapsontwikkeling in
             Langbroekerwetering landschap – recreatieve en ecologische verbindingen tussen Heuvelrug en Lek:




                                                     Zeist
                   Houten                    Odijk




                                    Cothen

                                                                              Leersum
                              Wijk bij Duurstede

                                                                                              Amerongen




                                                             Maurik                                         Elst
                                                                                Eck en Wiel




                                                                                                Ingen




              Schetsverbeelding bestaand Wijk bij Duurstede en Heuvelrug




                                                     Zeist
                   Houten                    Odijk




                                    Cothen

                                                                              Leersum
                              Wijk bij Duurstede

                                                                                              Amerongen




                                                             Maurik                                         Elst
                                                                                Eck en Wiel




                                                                                                Ingen




              Schetsverbeelding Perspectief Wijk bij Duurstede en Heuvelrug

110   HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>Ontwikkeling rond knooppunten (Lunetten Koningsweg, Houten, DriebergenZeist, Bunnik) en USP, gebruik
bestaande weginfrastructuur, parallelweg als optie gestippels weergegeven, impuls landschappelijke structuren
(Kromme Rijn, Houtense Rijn, NHWL), vernatting schootsvelden NHWL (klimaatadaptatie), groene scheg
aansluitend op noord en zuid, ontwikkelingen in Stichtse Lustwarande.




                                                    Utrecht Science Park         Zeist

                                                                                                  Kerckebosch


                              Lunetten-Koningsweg                     Bunnik
                 Nieuwegein



                                                                                         Odijk
                                                                                                           Driebergen -
                                                                                                           Rijsenburg




                                    Houten




 Schetsverbeelding bestaand knooppunten Lunetten-Koningsweg, Houten DriebergenZeist, Bunnik en USP




                                                                                 Zeist
                                                    Utrecht Science Park
                                                                                                  Kerckebosch
                          Lunetten-Koningsweg

                                                                      Bunnik
                 Nieuwegein


                                                                                                         Driebergen -
                                                                                         Odijk           Rijsenburg




                                    Houten




 Schetsverbeelding Perspectief knooppunten Lunetten-Koningsweg, Houten DriebergenZeist, Bunnik en USP

                                                                  HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN   111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>                                             Houten
        Odijk
                        Bunnik                          Lunetten-Koningsweg


                                 Utrecht Science Park
Zeist


                                                                              Overvecht
                                   De Bilt




                Bilthoven




                                              Maartensdijk
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>3.2              NOORDOOSTFLANK


NOORDOOSTFLANK                                                  Landschap, water en groen
Ten Noorden van de kom van De Kromme Rijn is de                 • Landschap kenmerkt zich door de overgang van zand
afstand tussen de stad Utrecht en de Heuvelrug het                  en bos op de Heuvelrug naar veen en water in het
kleinst. Hier komen het strategisch landschap van de                Noorderpark.
Waterlinie, Heuvelrug en stadsrand samen, doorsneden
door netwerk van de snelwegen en spoorlijnen richting           •   Landschap waar vele onderdelen samenkomen. De
Zeist, Arnhem, Amersfoort en Hilversum.                             Heuvelrug en de stad raken elkaar bijna. De Stichtse
                                                                    lustwarande loopt als parelketting aan de voet van
Op deze plek bevindt zich ook het Utrecht Science Park,             de Heuvelrug tot aan de stad. De Nieuwe Hollandse
één van de meest strategisch belangrijke “gebieden” van de          Waterlinie slingert tussen de steden door met een
regio. Dit maakt de natuur- en recreatieve verbindingen tot         reeks van forten en dijken.
een ware uitdaging in dit deelgebied dat velen Utrechters
kennen van mooie wandelingen in Amelisweerd.                    •   Robuuster maken Utrechtse Heuvelrug en vergroten
                                                                    nationaal park. Versterken van de kwaliteit van de
In het noorden is het landschap meer ontspannen en gaat             Stichtse Lustwarande.
de Heuvelrug over in het veenweidengebied richting de
Loosdrechtse Plassen waar het Noorderpark de overgang           •   Groene verbinding (ecologisch en recreatief) over A28
met de stad vormt. De waterlinie vormt een verscholen               (landgoed Oostbroek) en A27 (Noorderpark).
maar verbindende lijn tussen alle landschappen aan deze
zijde van de stad.                                              •   Verbeteren verbinding Overvecht – Noorderpark over/
                                                                    onder NRU.
De opgave vertaalt zich in dit deelgebied in het vinden
van de balans en de relatie tussen verdere verstedelijking      •   Groene verbinding van het Noorderpark naar de
en het verbeteren van landschap en groen. De Utrechtse              Plassen en de groene scheg bij Breukelen.
Heuvelrug loopt over in de landschappen rond het USP
en het Noorderpark. Versnippering ligt op de loer, dus          •   Gebiedsgerichte landschapsopgave: Waterliniescheg.
het is de opgave om de investeringen in mobiliteit en               Koppelkansen: landschap, OV en verstedelijking Zeist-
verstedelijking juist aan te grjjpen om de landschappen             Noord.
beter aan elkaar te verbinden.
                                                                •   Landschapspoort Hollandsche Rading.
De verdichting in Overvecht moet op een goede manier
aansluiting kunnen maken met het landschap en het               •   Integreren van water, klimaatadaptatie en biodiversiteit
groen van het Noorderpark. Hiervoor is het nodig                    in alle opgaven.
dat infrastructuur barrières overbrugd worden. Rond
Rijnsweerd en het USP ontstaan nieuwe kansen voor
wonen en werken door functiemenging en intensiveren
en verbeterde OV verbindingen. Het doortrekken
van de Waterlinielijn is aanleiding om ook in Zeist-
Noord te zoeken naar ruimte voor transformatie
en verstedelijking. De landschappelijke inpassing
van nieuwe OV-en fietsverbindingen moet worden
aangegrepen om het versnipperde landschap hier beter
te verbinden. De Bilt blijft met OV goed aangehaakt
op het USP en op het centrum van Utrecht. De randen
van de kernen, met name in Maartensdijk bieden ruimte
voor de eigen woningbehoefte, in combinatie met
landschapsontwikkeling en een onderzoek naar een
mogelijke multimodale Ov-hub aan de A27.




                                                             HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN        113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>                                                                   Foto: Fort Blauwkapel Utrecht, Aerophoto

114   HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>Mobiliteit                                                      Stedelijke ontwikkeling
• Fietsverbindingen                                             • Ontwikkeling Metropoolpoort Utrecht-Oost met een
 ◦ USP-Zeist via rechtstreekse route (onderdeel van                 hoogstedelijk gemengd woon-werkmilieu Lunetten –
   programma snelfietsroutes), incl rechtstreekse route in          USP
   Zeist naar centrum Zeist
 ◦ Upgrade recreatieve route station Bilthoven –                •    Verdichting Overvecht
   Zeist Noord (combi snelfietsroutes en recreatieve
   verbindingen)                                                • Ontwikkeling Regiopoorten:
 ◦ Amersfoort – Bilthoven – Utrecht (onderdeel van               ◦ Zeist-Noord
   programma snelfietsroutes)                                    ◦ Potentiëeel: verdichting rond Station Bilthoven
 ◦ Upgrade fietsroute station Bilthoven – (Berg en Bosch)
   – Soest over Soestdijkseweg Noord                            • Opgave vitaliteit:
                                                                 ◦ Maartensdijk
•   Aanleg Waterlinielijn: Lunetten-Koningsweg – USP
    – Zeist-Noord. Op het deel tussen USP en Zeist-             •    Werken:
    West is daarvoor op kaartbeelden een indicatief              ◦   Verdichting USP en Rijnsweerd
    tracé opgenomen. De gemeente De Bilt geeft aan               ◦   Doorontwikkeling USP Bilthoven
    bedenkingen te hebben bij dat tracé, ook omdat De            ◦   Transformatie en menging Rembrandtlaan Bilthoven
    Bilt een niet-vertrambare HOV buslijn als kansrijker         ◦   Transformatie en menging Zeist-Noord
    ziet. De onderzoeksoptie van het tracé van de OV-            ◦   Verdichting bedrijventerreinen De Bilt
    verbinding past echter binnen de beleidslijnen van het       ◦   Verdichting bedrijventerrein Overvecht
    IRP, daarom is deze wel ingetekend op de kaart. Dit
    met de kanttekening dat het IRP REP niet leidend is in
    de uiteindelijke tracékeuze.

•   OV-as Bilthoven – USP versnellen, eventueel door
    vrijliggende infrastructuur op de Soestdijkseweg +
    toekomstvast maken busstation Bilthoven

•   Werkgeversafspraken met instituten en werkgevers
    USP Bilthoven.

•   Zeist – Bilthoven-Zuid – Utrecht centrum blijft goede
    busverbinding over Utrechtseweg

•   Onderzoeken multimodale hub Maartensdijk (A27) icm
    nieuw station

•   Multimodale hub A28 bij afslag den Dolder bij halte
    Waterlinielijn




                                                             HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN   115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>                                                      Houten

                           Odijk
                                        Bunnik
                                                                         Lunetten-Koningsweg

                                                  Utrecht Science Park
                   Zeist                                                                       Utrecht




                                                                                                         Overvecht




                                   Bilthoven




      Schetsverbeelding bestaand Noordoostflank




                                                      Houten

                           Odijk
                                        Bunnik
                                                                         Lunetten-Koningsweg

                                                  Utrecht Science Park
                   Zeist                                                                       Utrecht




                                                                                                         Overvecht




                                   Bilthoven




      Schetsverbeelding Perspectief Noordoostflank

116   HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>De ontwikkelingsas Utrecht - Lunetten-Koningsweg – USP – Zeist rond een nieuwe OV lijn. Groene scheg, gekleurd door
de waterlinie zorgt voor landschappelijke en ecologische corridors.




                                 Odijk                                                       Lunetten-Koningsweg
                                                                Bunnik
    Driebergen-
    Rijsenburg

                                                                                    Utrecht Science Park




                  Kerckebosch



                                         Zeist                                                                     De Bilt




 Schetsverbeelding bestaand ontwikkelingsas Utrecht - Lunetten-Koningsweg - USP - Zeist




                                 Odijk                                                       Lunetten-Koningsweg
                                                                Bunnik
    Driebergen-
    Rijsenburg
                                                                                    Utrecht Science Park




                  Kerckebosch



                                         Zeist                                                                     De Bilt




 Schetsverbeelding Perspectief ontwikkelingsas Utrecht - Lunetten-Koningsweg - USP - Zeist

                                                       HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN            117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>            Maarssen




Breukelen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>3.3              VECHT EN VENEN


VECHT EN VENEN                                                 Landschap, water en groen
In het Noordwesten opent het gebied zich met het               • Natte en open landschappen waar de Amsterdamse
plassen- en veenweidelandschap met kenmerkende                     Amstelscheg, de Stelling van Amsterdam, het Groene
veenweide verkavelingen van Ronde Venen en Kamerik                 Hart en het veenplassengebied en de groene
met veenrivieren als de Vecht en de Kromme Mijdrecht.              polderscheg in elkaar overlopen
Vanuit Utrecht lopen de gestrekte lijnen van spoor,
kanaal en snelweg door dit open landschap, en slingeren        •    Verschillende kronkelende riviertjes en kanalen vormen
Amstel, Angstel en Vecht zich naar het noorden richting             aantrekkelijke recreatieve dragers: Vecht, Angstel,
Amsterdam. Halverwege kruist de verbindingsweg van                  Gein, Kromme Mijdrecht, Grecht, en de Oude Rijn.
Amstelveen/Aalsmeer, via Mijdrecht en Vinkeveen deze                Meer ruimte voor ontwikkeling van deze groenblauwe
bundel, richting Hilversum.                                         verbindingen van de regio zowel recreatief als
                                                                    ecologisch.
De corridor tussen Utrecht en Amsterdam was in het
verleden en is naar de toekomst een essentieel deel van        •  Opgave voor ecologische en recreatieve verbindingen
de urbane structuur van West-Nederland en de Randstad.            over A2, Spoor en Amsterdam-Rijnkanaal:
De stedelijke ontwikkeling van deze corridor is een delicate    ◦ Natte as Reeuwijk – Nieuwkoop – Vinkeveen –
operatie: historische gevoelige gebieden als het Vecht-lint,      Loosdrecht – Ankeveen
natuurgebieden als de plassen, en een gevoelige opgave          ◦ Ecologische verbinding Loosdrecht – Vinkeveen
betreffende veenoxidatie en de agrarische toekomst van          ◦ Recreatieve verbinding Noorderpark Maarsseveense
het gebied dienen te worden geadresseerd. Tegelijkertijd          Plassen /Loosdrechtse Plassen – Haarzuilens via
kent het gebied een moeilijke bodemgesteldheid én een             Breukelen
hoge potentiële verstedelijkingsdruk in het spanningsveld
Utrecht- Amsterdam.                                            •    Groene polderscheg die Noorderpark, Haarzuilens
                                                                    en Lange Linschoten verbindt. De scheg bereikt
Dit betekent dat het samenspel tussen de landschappelijke           via Maximapark het stedelijk gebied en zorgt rond
opgave en de benodigde dynamiek ook in dit deelgebied               Harmelen voor scheiding tussen Utrecht, Harmelen en
in samenhang met elkaar moet worden opgepakt. De open               Woerden.
landschappen lopen door in de groene scheggen die tot
diep het stedelijk kerngebied doorlopen, tot het knooppunt     •    Landschap met een grote wateropgave van
Leidsche Rijn. Ontwikkeling van de regioknoop Breukelen             veenpolders tot droogmakerijen.
voor wonen en voor werken wordt gecombineerd met
ecologische en recreatieve verbindingen en verbetering         •    Landschapsopgaven:
van de treinbediening. Het station wordt gevoed door            ◦   Blauwe krans Stelling van Amsterdam
goede fietsroutes uit de omgeving en snelle voedende            ◦   Polderscheg Lange Linschoten – Woerden – Breukelen
buslijnen, bijvoorbeeld uit De Ronde Venen. Rond                ◦   Agrarisch groenblauw netwerk
Mijdrecht raakt de ontwikkeling van de dorpen de opgave
voor groen, water en landschap. Hier wordt gezocht             • Koppelkansen:
naar manieren om uitbreiding aan te grijpen om de               ◦ Landschap, OV en verstedelijking in samenhang bij
wateropgave aan te pakken. Een systeem van gestrekte              Breukelen en Woerden
en ondersteunende buslijnen zorgt hier voor goede               ◦ Wateropgave, agrarische opgave en uitbreiding
verbindingen met Breukelen, Amsterdam, Uithoorn en                Mijdrecht
Schiphol. De bedrijventerreinen van Mijdrecht en Lage
Weide zijn de grootste van de regio. Hier wordt volop          •    Integreren van water, klimaatadaptatie en biodiversiteit
ingezet op het efficiënter gebruiken van de aanwezige               in alle opgaven.
ruimte, gecombineerd met beperkte uitbreidingsruimte.
Rond de stations Leidsche Rijn en Zuilen ontwikkelen de
werkmilieus zich door tot hoogstedelijke en creatieve
werkmilieus.




                                                           HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN          119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>      Foto: Vinkeveense Plassen, P. Bakker

120    HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>Mobiliteit                                                    Stedelijke ontwikkeling
• Fietsverbindingen                                           • Ontwikkeling Metropoolpoort Utrecht-West met een
 ◦ Uithoorn (regioknoop MRA, eindhalte Amstelveenlijn) –          hoogstedelijk gemengd woon-werkmilieu Leidsche Rijn
   Mijdrecht – Vinkeveen - Breukelen station - Breukelen,
   opnemen in programmering als nieuwe snelfietsroute,        • Ontwikkeling Regiopoorten:
   inclusief nieuwe fietsbrug over ARK                         ◦ Breukelen
 ◦ Onderzoek nieuwe langzaam verkeersbrug bij                  ◦ Woerden
   Breukelen-Centrum en/of Breukelen-Noord (zie
   voorgaande punt)                                           • Opgave vitaliteit:
 ◦ Utrecht – Breukelen – Amsterdam (bestaande                  ◦ De Ronde Venen, uitbreiding Mijdrecht mits het
   snelfietsroute, vergt nog grote en niet                       bijdraagt aan het verbeteren van de waterproblematiek
   geprogrammeerde ingreep bij Demkabrug in Utrecht)           ◦ Dorpen Stichtse Vecht en Woerden
 ◦ Leidsche Rijn – Lage Weide – Zuilen/Overvecht
   (nieuwe stedelijke route, vergt nieuwe fietsbrug over      • Werken:
   ARK)                                                        ◦ Verdichting, intensivering Werkspoor en Lage Weide
 ◦ Woerden – Wilnis – Mijdrecht – Amsterdam Zuidoost             vierde kwadrant (stedelijk informeel)
   (toevoegen aan snelfietsprogramma, combi met                ◦ Intensivering Lage Weide (zwaar industrieel)
   recreatieve route)                                          ◦ Transformatie, menging, verdichting en uitbreiding
                                                                 bedrijventerrein bij station Breukelen
•   Strekken buslijnen Ronde Venen: Uithoorn – Mijdrecht       ◦ Transformatie, menging, verdichting en uitbreiding
    – Vinkeveen - Breukelen/Amsterdam Bijlmer in                 bedrijventerrein bij station Woerden / Snellepoort /
    combinatie met fijnmazig toeleidend OV naar de te            Middelland
    ontwikkelen OV-knopen                                      ◦ Uitbreiding bedrijventerrein Woerden langs A12 voor
                                                                 schuifruimte verdichting terreinen
•   Uitbreiden multimodale Hub Breukelen                       ◦ Verdichting en uitbreiding bedrijventerrein Mijdrecht
                                                               ◦ Aan de westzijde van Utrecht zoeken we naar ruimte
•   Verbeteren bediening stations Breukelen en Maarssen,         voor een bedrijventerrein met een regionale functie.
    hiervoor is extra spoorcapaciteit op de spoorcorridor
    naar Arnhem nodig

•   Verbeteren bediening station Woerden (8x/uur)

•   Uitvoeren geplande aanpak N201

•   Onderzoek naar nut en noodzaak (in combinatie met
    verstedelijking en multimodale hub) tweede afrit
    Breukelen aan de Noordkant van het bedrijventerrein

•   Onderzoek Oostelijke randweg Woerden (omlegging
    N212)




                                                           HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN    121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>      Ontwikkeling van Breukelen tussen kanaal en snelweg rond het knooppunt en de snelwegafslag. Aan weerszijden van Breukelen
      worden ecologische verbindingen gerealiseerd. Fietsroutes worden geïntensiveerd.



                                                             Maarssen




                                                 Breukelen




       Schetsverbeelding bestaand Breukelen




                                                                         Maarssen




                                                 Breukelen




       Schetsverbeelding Perspectief Breukelen



122    HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>Vecht en venen 2040: Ontwikkelingen in de Ronde Venen gaan hand in hand met ontwikkelingen in het landschap gericht
op klimaatadaptatie en landschapsontwikkelingen. Nieuwe OV lijnen en fietsroutes verankeren de ontwikkelingen aan de
metropool.




                                                                                  Maarssen


                                                                      Breukelen

                                                                                                            Woerden



                                                          Vinkeveen
                     Abcoude




                                                                Mijdrecht




Schetsverbeelding bestaand Vecht en venen




                                                                                  Maarssen


                                                                      Breukelen

                                                                                                             Woerden



                                                              Vinkeveen
                     Abcoude




                                                                Mijdrecht




Schetsverbeelding Perspectief Vecht en venen



                                                          HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN   123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>                 Vleuten




                           IJsselstein   Vianen
 Woerden
            Montfoort




Oudewater




                                                  Meerkerk
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>3.4
  WOERD, WAARD EN 							
		VIJFHEERENLANDEN

WOERD, WAARD EN VIJFHEERENLANDEN                                Landschap, water en groen
Het landschap van het zuidwesten van de regio wordt             • Open veenweidelandschappen van onder meer de
gedragen door de historische rivierlinten van de Oude Rijn          Lopikerwaard en Vijfheerenlanden
en de Hollandse IJssel in het noorden, en de Linge en de
Lek in het zuiden, waarbij het tussenliggende landschap         •   Diverse rivieren en waterlopen als aantrekkelijke
naar het westen toe steeds natter en lager wordt. Het               landschappelijke en recreatieve dragers, zoals de
landschap tussen de rivierlinten is grootschalig en weids.          Oude Rijn, de Lange Linschoten, de Hollandse IJssel,
                                                                    het Merwedekanaal, de Linge en de verschillende
De polders zijn doorregen met boerderij-linten die de               weteringen. Meer ruimte voor ontwikkeling van
rivierstadjes en lintdorpen verbinden. Hier betekent                deze groenblauwe verbindingen van de regio zowel
aandacht voor vitaliteit en leefbaarheid van kernen                 recreatief als ecologisch.
niet alleen iets voor de rivierstadjes, maar juist ook
voor de polderdijken en -linten van de Lopikerwaard en          •   Structuren zoals de Diefdijk van de Oude Hollandse
Vijfheerenlanden.                                                   Waterlinie en de Hollandsche IJssel en de Limes
                                                                    als dragers van cultuurhistorische landschappen
Tussen de linten vragen veenweidegebieden en polders om             afleesbaar maken.
bezinning op de toekomst. Dit oer-Hollandse landschap
staat onder druk door bodemdaling, klimaatadaptatie,            •   De Lek met Lekdijken en uiterwaarden met belangrijke
waterbeheer en daarmee samenhangend veranderingen in                waarden voor natuur en recreatie.
landgebruik. Onderzoek naar alternatief grondgebruik en
andere teelten en agrarische verdienmodellen zijn gewenst,      •  Opgave voor groene en recreatieve verbindingen, zoals
met aandacht voor natuur, stilte en landschappelijke               bijvoorbeeld:
waarde.                                                          ◦ Groene verbinding Linschoten – Woerden Brediuspark
                                                                   door Woerden
De polderlandschappen sluiten ook hier aan op de groene          ◦ Versterken Hollandse IJssel scheg – met verbinding
scheggen die het stedelijk gebied in strekken. In de polder-       tussen de Hollandse IJssel en de steden Utrecht en
en rivierenlandschappen liggen vitale kernen waar stad             Nieuwegein via Rijnenburg/A12-zone, Nedereindse
en dorpsrand ruimte geven voor beperkte uitbreiding                Plas, en Kromme IJssel / IJsselbos / Park Oudegein
in combinatie met investeringen in landschap, groen en           ◦ Koppeling met Polderscheg tussen Woerden,
water. In Vijfheerenlanden wordt bij Vianen en Meerkerk            Harmelen en Utrecht.
uitbreiding van woon- en werklocaties in samenhang
gezien met de mogelijkheden het OV te verbeteren. Ook in        •   Toevoegen verschillende ecologische verbindingen
de Lopikerwaard wordt onderzocht hoe de buslijnen beter
kunnen aansluiten op het wiel met spaken, bijvoorbeeld          •   Landschap met een grote wateropgave in (veen)
door oriëntatie op Woerden en/of IJsselstein. Woerden               weidegebieden (bodemdaling, waterhuishouding)
groeit vooral binnen de stadsgrenzen, maar heeft daarvoor
wel schuifruimte nodig op haar bedrijventerreinen en            •  Landschapsopgaven:
een rondweg ten oosten van de stad. In IJsselstein wordt           Groene Zoom Vijfheerenlanden
gekeken of ontwikkeling van woningbouw in relatie tot            ◦ Hollandsche IJsselscheg
natuur en mobiliteit tot kansen leidt – hiervoor wordt           ◦ Aanhaken polderscheg
het kromme IJsselpark in relatie tot de omlegging van de         ◦ Agrarisch groenblauw netwerk
N210 bekeken. Rijnenburg wordt voorlopig ingezet als
energielandschap en is onderdeel van de groene scheg die        •   Invulling geven aan toekomstbestendige agrarische
de A12-zone aan het landschap van de Hollandsche IJssel             gebieden met perspectief voor agrarische sector,
verbindt.                                                           hierbij aansluiten bij de gebiedsagenda Lopikerwaard

                                                                •   Voor landschapsopgaven ook aansluiten bij NOVI
                                                                    gebied Groene Hart

                                                                •   Integreren van water, klimaatadaptatie en biodiversiteit
                                                                    in alle opgaven.




                                                             HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN        125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>      Woerd, Waard en Vijfheerenlanden 2040: Vitale kernen in de Lopikerwaard ontwikkelen zich en worden beter aangehaakt
      bij de metropool met OVlijnen en fietspaden. Meerkerk als voorpost van de regio in het zuiden langs de A27 krijgt
      ontwikkelruimte met name gericht op werken.




                                  Vleuten




                                                       IJsselstein       Vianen
          Woerden
                               Montfoort




                                                                                                         Leerdam
        Oudewater




                                                                                      Meerkerk




      Schetsverbeelding bestaand Woerd, Waard en Vijfheerenlanden




                                  Vleuten



                                                    IJsselstein          Vianen

          Woerden            Montfoort




                                                                                                         Leerdam
        Oudewater




                                                                                      Meerkerk




      Schetsverbeelding Perspectief Woerd, Waard en Vijfheerenlanden

126   HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>Mobiliteit                                                     Stedelijke ontwikkeling
• Verbeteren netwerk (snel)fietsroutes, o.a.:                  • Ontwikkeling Rijnenburg in eerste instantie vanuit
 ◦ Doorfietsroute parallel aan A27, Gorinchem –                    groen, landschap en energie, mogelijk in latere fase
   Meerkerk - Vianen – Houten - USP (uitbreiden                    ook verstedelijking, indien woningbouw op andere
   bestaande snelfietsroute inclusief brug over Lek                locaties niet in mogelijk blijkt in de mate waarin dit nu
   (geprogrammeerd) en ARK (nog niet geprogrammeerd)               verwacht wordt, of indien de opgave naar boven moet
 ◦ Verbeteren kwaliteit fietsverbinding Vianen-                    worden bijgesteld
   (IJsselstein)-Nieuwegein-Utrecht over Lek en
   Hollandsche IJssel (o.a. brug bij Hoge Landen in            • Ontwikkeling Regiopoorten:
   Nieuwegein)                                                  ◦ Ontwikkeling regiopoort Woerden als gemengd woon-
 ◦ Verbinding Oudewater - Linschoten – Utrecht Leidsche           werkmilieu, met accent rond station Woerden, maar
   Rijn ontbrekende schakel (Cattenbroek – Reijerscop)            ook met projecten in de rest van Woerden, mogelijke
 ◦ Verbinding Woerden – Alphen en Woerden - Gouda                 uitleg aan de rand van Woerden
   versnellen door aanleggen directe routes                     ◦ IJsselstein-Zuid voor vitaliteit IJsselstein, mogelijk meer
 ◦ Oudewater – Montfoort - Utrecht                                dan alleen voor eigen woningbehoefte, georienteerd
                                                                  op versterken OV bereikbaarheid en voorzieningen
•   Versnellen Merwedelijn (IJsselstein – Utrecht CS 10           IJsselstein
    min sneller)
                                                               • Opgave vitaliteit:
•   Onderzoek routering en versnelling van buslijnen            ◦ Kleinere kernen Lopikerwaard groeien met name voor
    Lopikerwaard met oriëntatie op regioknopen Woerden            eigen behoefte, zoals opgenomen in gebiedsagenda
    en/of IJsselstein i.s.m provincie Utrecht                     Lopikerwaard, daarin ook aandacht voor vitaliteit linten
                                                                  (wonen en werken)
•   Versterken busverbinding Utrecht-Gorinchem-Breda,           ◦ Kernen Vijfheerenlanden groeien met name voor eigen
    met bediening multimodale hubs Vianen Lekbrug en              behoefte
    Meerkerk
                                                               • Werken:
•   Zoeklocatie Multimodale hub langs A12 West, waarbij         ◦ Menging wonen en werken rond regiopoort Woerden
    afslag Harmelen / De Meern-Oost de beste plek lijkt,        ◦ Opgave voor bedrijventerreinen in dit deelgebied:
    waarbij de HOV Zuidradiaal vanuit Leidsche Rijn kan           і Geplande uitbreiding bedrijventerreinen
    worden doorgetrokken                                                 Lopikerwaard: IJsselstein, Lopik, Montfoort en
                                                                         (mogelijk) Oudewater
•   Afronden verbreding A27 (Everdingen-Houten)                    і Uitbreidingsmogelijkheden bedrijventerreinen
    en compleet maken Knooppunt Everdingen voor                        Vianen en Meerkerk
    robuustheid netwerk en bestrijden sluipverkeer                  і Mogelijkheden uitbreiding (en schuifruimte)
                                                                       bedrijventerreinen Woerden richting A12
•   Onderzoek Oostelijke randweg Woerden om centrum                  і Samenwerking en realisme nodig voor
    Woerden en verstedelijkingslocaties rond station meer              intensiveringopgave bedrijventerreinen
    autoluw te maken
                                                                ◦ Er blijft een opgave voor regionaal bedrijventerrein
•   Onderzoek omlegging N210 naar afrit Nieuwegein-               over, hiervoor is in dit deelgebied nog geen
    Zuid in relatie tot verstedelijking IJsselstein-Zuid /        ruimte voor gevonden, maar is wel belangrijk in de
    Kromme IJsselpark, onder andere naar effecten nieuwe          economische dynamiek
    afslag op sluipverkeer in Nieuwegein en Lopikerwaard




                                                            HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN          127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>Rijnenburg
                                       Houten



                 Nieuwegein




   IJsselstein




  illustratie?
                              Vianen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>3.5		 DE CENTRALE AS

DE CENTRALE AS:                                               Landschap, water en groen
Deze verstedelijkingszone van de centrale as is cruciaal in   • Groene scheg Hollandse IJssel / Rijnenburg
de verstedelijkingsstrategie van de regio. De mate waarin
transformatie van bestaande stedelijke werkgebieden           •   Waterliniescheg
plaats gaat vinden, de connectiviteit van dezelfde gebieden
kan worden verbeterd en de leefkwaliteit kan toenemen         •   Groene zoom Vijfheerenlanden
zijn daarbij bepalende factoren. De A12-zone bestaat uit
diverse deelgebieden met vitale regionale economische         •   Kromme IJsselpark met doorsteek Vaartsche Rijn
functies. De van west naar oost lopende A12 kan een               (Noord-Zuid)
grote barrière vormen in de kwalitatieve ontwikkeling van
dit gebied. De Zuid-Noord gerichte samenhang in de zone       •   Groene verbinding Rijnenburg – Laagraven door A12-
is groot, en wordt in de komende decennia alleen maar             zone naar Nieuw Wulven (verbinding Groene Scheg
groter. Met de toenemende betekenis en verbetering van            Hollandse IJssel en Scheg Waterlnie)
OV neemt de onderlinge verwevenheid toe.
                                                              •   Integreren van water, klimaatadaptatie en biodiversiteit
Gelijktijdig grenst het gebied van de centrale as aan             in alle opgaven.
waardevolle landschappen aan de west, zuid en
oostzijde waar een opgave speelt voor recreatie en
natuurontwikkeling. Ook specifiek de waterwegen
zoals de Vaartse Rijn, vormen een belangrijke kwaliteit
in dit deelgebied en vormen de basis voor kwaliteit bij
transformatieopgaven.

De verbindingen tussen het landschap van de Hollandsche
IJssel, Lopikerwaard en de Nieuwe Hollandse Waterlinie
enerzijds en de verstedelijkingsopgaven langs de
Merwedelijn anderzijds is hier de integrale opgave. Het
centrale puzzelstuk is de A12-zone, waar tegelijkertijd een
stedelijke ontwikkelingsopgave, een mobiliteitsopgave
en een groenopgave wordt opgelost. De groenblauwe
verbindingen moeten in dit deelgebied diep doordringen in
het stedelijk gebied om te zorgen voor een aangename en
gezonde leefomgeving. Tegelijk wordt juist gekozen voor
compacte verstedelijking in hoge dichtheden, waarvoor
de aanleg van de Waterlinielijn en de versnelling van
de Merwedelijn nodig zijn. De aanwezige waterlijnen
zorgen voor een directe verbinding tussen landschap en
stad en moeten gebruikt worden voor groene ruimte en
fietsverbindingen.




                                                          HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN         129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>      Foto: Nieuwegein, A. Schmitz

130    HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>Mobiliteit                                                     Stedelijke ontwikkeling
• Fietsverbindingen                                            • Ontwikkeling Metropoolpoort Utrecht-Zuid met een
 ◦ Vianen – Nieuwegein – Utrecht langs de Vaartsche                hoogstedelijk gemengd woon-werkmilieu A12-zone.
   Rijn (bestaande snelfietsroute, nog enkele middelgrote          Gericht op fiets en OV.
   ingrepen niet geprogrammeerd)                                ◦ Gemengd stedelijk gebied Papendorp
 ◦ Nieuwegein – IJsselstein (o.a. brug bij Hoge Landen in       ◦ Stedelijke woonwijk Galecopperzoom
   Nieuwegein)                                                  ◦ Hoogstedelijk gebied Westraven/Tramremise/rand De
 ◦ Houten – Laagraven – Westraven – Papendorp –                    Liesbosch
   Leidsche Rijn Centrum (toevoegen aan programma               ◦ Menging en intensivering Bedrijventerrein
   snelfietsroutes)                                                Kanaleneiland
 ◦ Vijfheerenlanden – Houten – USP, inclusief fietsbrug         ◦ Intensiveren bedrijventerrein De Liesbosch
   over Amsterdam-Rijnkanaal
                                                               •   Bij de A12 zone als verstedelijkingsgebied benoemen
•  Versnellen en aanleggen Merwedelijn Utrecht – CS –              dat dit op zichzelf ontwikkeld kan worden en in die zin
   Westraven – Nieuwegein - IJsselstein                            niet afhankelijk is van een bredere verstedelijking in de
 ◦ Nieuwegein Centrum – Utrecht in 15 min; vergt zowel             zuidkant van de regio, maw niet afhankelijk is van een
   in Utrecht als Nieuwegein concentratie/schrappen van            keuze voor Rijnenburg of voor verstedelijking in knoop
   haltes (ontwikkelen kleinschalige OV-knopen), waarna            Lunetten. Echter wel is een randvoorwaarde een OV
   het logisch is om hier ook in IJsselstein mee aan de            en snelfiets verbinding via Lunetten naar USP…
   slag te gaan
 ◦ Optie voor multimodale hub IJsselstein A2 aan tramlijn      • Ontwikkeling Regiopoorten:
   indien reistijd van de hub naar Utrecht CS 20 minuten        ◦ Nieuwegein Centrum
   wordt                                                        ◦ Houten

•   Aanleg Waterlinielijn Westraven – Lunetten – USP –         • Opgave vitaliteit:
    Zeist-Noord                                                 ◦ IJsselstein
                                                                ◦ Vianen
•   Aanleg OV-wiel Westraven-Leidsche Rijn Centrum
    (grotendeel bestaande busbaan via Papendorp en LRC         • Werken:
    naar Maarssen NS)                                           ◦ Intensivering en functieverbreding in het vierde
                                                                  kwadrant van Lage Weide, betere verbinding meten
                                                                  Leidsche Rijn Centrum en Zuilen (dit vereist een
                                                                  langzaam verkeer verbinding over het kanaal)
                                                                ◦ Toevoegen van kantoorprogramma op Utrecht
                                                                  Centraal, Leidsche Rijn Centrum en op termijn
                                                                  Lunetten Koningsweg.
                                                                ◦ De deelgebieden van de A12 zone hebben vrijwel
                                                                  allemaal een werkprogramma. Rondom de aansluiting
                                                                  met de snelweg voegen we beperkt kantoren toe.
                                                                  De randen met bedrijfsruimte gaan we intensiveren.
                                                                  We realiseren in de vollledige A12 zone circa 4.000
                                                                  arbeidsplaatsen extra op termijn tot 2040.




                                                            HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN         131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>             De Centrale As 2040: De centrale as koppelt IJsselstein en Nieuwegein aan het centrum van Utrecht en het
             USP via nieuwe OV structuren. Ijsselstein breidt uit naar de Lek aansluitend bij de Ijsselscheg. Vianen. Op de
             achtergrond zijn ontwikkelingen in de A12 zone zichtbaar met optioneel een parallelstructuur. Rijnenburg
             ontwikkeld zich tot energielandschap in combinatie met landschapsontwikkeling.




                                         Rijnenburg
                                                                                                     Houten



                                                              Nieuwegein




                                            IJsselstein




                                                                                            Vianen




              Schetsverbeelding bestaand Centrale as




                                                                                                     Houten
                                         Rijnenburg

                                                             Nieuwegein




                                            IJsselstein




                                                                                           Vianen




              Schetsverbeelding onderzoeksoptie landschappelijk raamwerk Centrale As

132   HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>                          Rijnenburg
                                                                                        Houten



                                               Nieuwegein




                            IJsselstein




                                                                               Vianen




Schetsverbeelding onderzoeksoptie Centrale As met pauzelandschap en IJsselstein - Zuid




                                                                                        Houten
                          Rijnenburg

                                              Nieuwegein




                            IJsselstein




                                                                          Vianen




Schetsverbeelding onderzoeksoptie Centrale as met verstedelijking Rijnenburg

                                                  HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN   133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>             Houten intensiveert rond de stations de bestaande stad gekoppeld aan het OV. Tussen Utrecht en Nieuwegein
             ontstaat een nieuw hoogstedelijk gebied. De parallelweg is optioneel en mag geen barrière vormen. Het nieuwe
             knooppunt Lunetten Koningsweg is een tweede hoogstedelijke ontwikkeling. De waterliniescheg vormt een
             groene ruimte voor recreatie en natuur tussen Utrecht, Houten en Bunnik. Sportvelden van Maarschakelweerd
             maken onderdeel uit van deze scheg.



                                                           Leidsche Rijn




                                   Nieuwegein


                                                                                                       Utrecht Science
                                                                                                            Park
                                                                           Lunetten-Koningsweg




                                                                                                              Bunnik




                                                         Houten




              Schetsverbeelding bestaand Houten




                                                           Leidsche Rijn




                                      Nieuwegein


                                                                                                       Utrecht Science
                                                                                                            Park
                                                                           Lunetten-Koningsweg




                                                                                                              Bunnik




                                                         Houten




              Schetsverbeelding Perspectief Houten




134   HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>Intensivering van de A12 zone tot hoogstedelijke stadwijk. Kansen mooie milieus aan de kruising van waterwegen. De zone is
met nieuwe OV lijnen direct verbonden met Utrecht CS, station Lunetten- Koningweg en USP. Het landschap tussen Houten en
Utrecht maakt onderdeel uit van de Liniescheg met ontwikkelingen voor recreatie, natuur en klimaatadaptatie.




                                                                                         Lunetten-Koningsweg


                  Nieuwegein




                                                                                                        Houten




 Schetsverbeelding bestaand A12 zone




                                                                                         Lunetten-Koningsweg

                  Nieuwegein




                                                                                                        Houten




 Schetsverbeelding Perspectief A12 zone




                                                            HOOFDSTUK 3 - EEN NIEUW PERSPECTIEF VOOR ALLE DEELGEBIEDEN       135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>                                                                   4
136   HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>UITVOERINGSSTRATEGIE:
NAAR EEN
ADAPTIEF
ONTWIKKELPAD
VOOR DE REGIO


           HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO   137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>      Foto: Brusselplein, de Architect

138    HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>4.1              UITVOERINGSSTRATEGIE


De uitvoering van wat in het IRP staat ligt op vele tafels.   •   Het IRP is een gezamenlijk perspectief: gemeenten stáán
Gemeenten, Provincie, Rijk, stakeholders en marktpartijen         voor elkaars opgaven
werken verder aan plannen voor de regio. Het is daarom            Wat in het IRP staat is de uitkomst van een gezamenlijk
belangrijk dat samenhang, integraliteit en ruimtelijke            proces met de 16 gemeenten. Samen vinden we
kwaliteit van het IRP geborgd wordt. Dit betekent dat             dit de beste manier om een plek te geven aan de
samenwerking in het vervolg essentieel blijft. Hoe deze           regionale opgaven die voor ons liggen. We nemen een
samenwerking vorm te geven is onderwerp van de                    gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de realisatie
uitvoeringsstrategie.                                             van de totaalambitie van het IRP. We staan daarvoor
                                                                  gezamenlijk aan de lat. Voor de gemeenten onderling
Positionering van het IRP:                                        is de waarde dat niet een ieder voor zichzelf naar
Samenwerken aan de gedeelde opgave                                oplossingen voor zijn problemen en uitdagingen zoekt
Om de uitvoeringsstrategie van het IRP te schetsen is het         én negatief kan worden verrast door de keuzes van
belangrijk om scherp te hebben wat het IRP nu precies is.         buurgemeenten, maar dat we rekening houden met
                                                                  elkaar en samen een optimale oplossing voor iedere
•   Het IRP is een integraal ruimtelijk en programmatisch         gemeente vinden. We handelen daarbij vanuit een zo
    perspectief op de toekomstige ontwikkeling van de regio       groot mogelijk onderling vertrouwen en transparantie.
    Utrecht tot 2040                                              We spreken elkaar aan op het uitvoeren van de
    Integraal betekent dat het IRP de ruimteclaims                ambities. Met als uitgangspunt een evenwichtige
    van wonen, werken, mobiliteit, landschap en                   verdeling van de lusten en de lasten die horen bij de
    energie in samenhang bekijkt voor de gehele regio.            ontwikkeling van de regio. Omdat gemeenten voor
    Integraal betekent ook dat het IRP gemeentegrens              elkaars opgaven staan, kunnen zij eenduidig en sterker
    overschrijdende ontwikkelingen met elkaar in                  optreden naar andere bestuurslagen, zoals het Rijk en
    samenhang bekijkt. De regio is een samenhangend               de provincie. Daarbij is het belangrijk om consistent
    systeem, waarbij ontwikkelingen en keuzes in                  en eensgezind het IRP als basis te gebruiken voor het
    bijvoorbeeld de noord-oost hoek effect kunnen                 regionale verhaal.
    hebben op de kwaliteit van leven in de zuid-west
    hoek en vice versa. Het IRP heeft geen wettelijke         •   Het IRP is inzet in het gesprek met andere bestuurslagen
    juridische status, maar neemt wel een bijzondere              en stakeholders
    positie in tussen aan de ene kant de nationale en             Voor de uitvoering van het IRP is samenwerking met
    provinciale Omgevingsvisies en aan de andere kant de          andere bestuurslagen en stakeholders nodig. Het IRP
    diverse gemeentelijke Omgevingsvisies. Het IRP kan,           vormt de basis voor het gesprek met deze andere
    na vaststellen in de gemeenteraden, gezien worden             lagen en belangenhouders. Dit gaat bijvoorbeeld om
    als een convenant, waarbij gemeenten met behoud               investeringen voor landschap, water en mobiliteit
    van de eigen publiekrechtelijke verantwoordelijkheid          vanuit Rijk of over het bereiken van overeenstemming
    ten aanzien van bijvoorbeeld gemeentelijke                    over uitbreidingslocaties voor wonen en bedrijvigheid
    omgevingsplannen, afspreken de ambities en doelen             met de provincie. Gemeenten houden elkaar vast,
    van het IRP naar vermogen te helpen realiseren.               en treden met één gezicht op naar deze andere
    Gemeenten zijn en blijven zelfstandig verantwoordelijk        stakeholders en nodigen hen uit om in samenwerking
    voor lokale omgevingsvisies en omgevingsplannen, het          uitvoering te geven aan het IRP.
    IRP biedt de context hiervoor. Omgekeerd is het IRP
    ook de plek waar inzicht is over de samenhang van de          Naar de Provincie geldt: Naar de Provincie geldt: hoe
    verschillende uitwerkingen, waar de optelsom van de           beter we gezamenlijk als gemeenten articuleren hoe
    afzonderlijke lokale omgevingsvisies samenkomt en             wij de ruimtelijke ontwikkeling van onze grondgebieden
    waar de afstemming plaats vindt.                              vorm en inhoud willen geven, des te beter helpt dit
    Het perspectief is adaptief, wat betekent dat het niet        om de provincie te bewegen haar beleid en kaders
    uit steen gehouwen is. Het wordt concreter ingevuld,          (bijvoorbeeld de rode contouren) naar onze wens en
    aangescherpt en indien daar aanleiding toe is kan er          behoefte bij te stellen en des te beter kunnen we
    afgeweken worden. Een andere invulling lokaal kan             afspraken maken over samenwerking en ondersteuning
    echter leiden tot effecten in andere gemeenten of op          bij de uitvoering;
    regionaal niveau. Binnen de U16 is het dus van belang
    om te zorgen voor een samenhangende en integrale              Naar Rijk geldt: hoe beter we gezamenlijk als
    programmering, goede monitoring, waarbij de opgaven           gemeenten articuleren welke oplossingen wij kunnen
    steeds in samenhang met elkaar en in afstemming               bieden voor de opgaven waar het Rijk voor staat, des
    tussen de 16 gemeenten worden opgelost.                       te groter is de kans dat het Rijk ons helpt met financiën
                                                                  en regelgeving.

                                                          HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO          139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>      Foto: Vianen, BIZ

140    HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>    Naar stakeholders geldt: hoe scherper we de             2. Het thematisch Regionaal programmeren
    gezamenlijke ambities vertalen in randvoorwaarden       Op alle thema’s is uitwerking en programmering
    voor plannen en projecten, hoe beter we dit             nodig op de in het IRP gekozen richting. De plannen
    meenemen in de uitvoering en in investeringen en        moeten uitgewerkt worden en vertaald worden in
    innovatieve oplossingen kunnen voorzien.                afspraken, waarmee bandbreedtes kleiner worden en
                                                            uitvoeringsvraagstukken scherper in beeld komen. Zo
Vervolgstappen naar uitwerking                              wordt bijvoorbeeld in de komende jaren tussen provincie
Met deze overwegingen over de positionering van het         en gemeenten gewerkt aan het te realiseren programma
IRP en de betekenis van de afspraken die hierin worden      voor woningbouw (hoeveel woningen, welke woningen,
gemaakt kan gekeken worden naar het vervolgproces. Dit      waar en wanneer) en economie als uitwerking van het IRP
vervolg bestaat uit een aantal elementen:                   en de POVI.

1. Concretiseren van het perspectief:                       Tegelijkertijd moeten ook nadere afspraken gemaakt
   Het uitharden van de keuzes die in het IRP gemaakt       worden over de gelijktijdige realisatie van de groenopgave
   zijn en die nog in uitwerking zijn                       en wordt parallel doorgewerkt in de programma’s RES
                                                            (energie) en UNED (mobiliteit) naar de uitvoering van
2. Het thematisch programmeren:                             deze opgaven. Het is daarbij belangrijk dat voortgang en
   Gezamenlijk afspraken maken over het te realiseren       samenwerking op het ene thema niet wordt belemmerd
   programma                                                door een ander thema.

3. De gebiedsgerichte uitwerkingen in allianties:           Voor iedere gemeente wordt het scherp wat het
   Naar uitvoering op subregionaal, deelgebied en lokaal    programma aan woningbouw en werklocaties wordt, maar
   niveau                                                   ook over welke groen- energie- en mobiliteitsopgave
                                                            daarbij nodig is en welke afspraken (planologisch en
4. Het bevorderen van de integrale samenhang:               financieel) daarvoor nodig zijn met Rijk, provincie, de regio
   Het bewaken van de doelstellingen, de integraliteit en   onderling en andere stakeholders. Het gaat dus om het
   de ruimtelijke kwaliteit                                 preciezer maken van de richting die in dit IRP is uitgezet.

5. De Lobby:                                                Hoe scherper de afspraken zijn die in het programmeren
   Het organiseren van de benodigde aandacht, energie       gemaakt worden, hoe lichter de druk wordt op afstemming
   en financiën bij stakeholders en andere overheden        en monitoring in de fases die volgen op het programmeren.

1. Concretiseren van het perspectief:                       Het regionaal programmeren wordt periodiek gedaan.
Een aantal opgaven moet nader uitgewerkt worden. Dit        Hiermee is het een aanpak waarin ook de flexibiliteit/
om het perspectief te concretiseren, scherper te maken      adaptiviteit van het IRP een plek krijgt en het (kwantitatief)
en in samenhang te kunnen bekijken en afwegen. De           behalen van doelstellingen gemonitord wordt.
belangrijkste onderwerpen waar dit voor geldt zijn:
• Energieopgave: het bod van de RES en de                   3. Naar uitvoering door gebiedsuitwerkingen in allianties
    zoekgebieden die de RES daarvoor in beeld heeft         (langjarig):
    worden zodra deze compleet zijn opgenomen in het        Naast de thematische verdieping en het uitwerken in
    IRP. Op langere termijn zal daar ook de energieopgave   afspraken worden de opgaven met name gebiedsgericht
    na 2030 bij komen.                                      uitgewerkt. De gebiedsgerichte uitwerking is integraal en
• Locaties voor regionale bedrijventerreinen;               hierin worden dus de afwegingen tussen verschillende
• Mobiliteitsoplossingen en maatregelen;                    thema’s, maar ook tussen verschillende belangen concreet
                                                            gemaakt op basis van het IRP. Hier wordt precies gemaakt
                                                            hoe de afspraken over programma ruimtelijk worden
                                                            uitgewerkt.

                                                            Waar afstemming nodig is of waar belangen
                                                            grensoverschrijdend zijn, wordt regionaal samengewerkt.
                                                            Deze samenwerking gebeurt in allianties, wat betekent
                                                            dat ook andere partijen dan gemeenten hierin kunnen
                                                            deelnemen.




                                                        HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO           141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>      Foto: Huis Doorn Utrechtse Heuvelrug, Dirkjan Kraan

142    HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>Hierin worden twee soorten gebiedsuitwerkingen                      Voorbeelden van gebiedsuitwerkingen kunnen zijn:
onderscheiden:                                                      ◦ A12-zone (bestaande projectgroep)
a. Afstemming in deelgebieden, waarbij het bewaken                  ◦ Lunetten/Koningsweg/groene scheg Kromme Rijn
    van de samenhang en afstemming van programma                    ◦ Leidsche Rijn / Lage Weide
    tussen gemeenten in de deelgebieden voorop staat,               ◦ Bunnik-Zuid – Kromme Rijn (knooppunt, 			
b. Gebiedsuitwerkingen die concrete                                 		 bedrijvigheid, wonen, landschap)
    ontwikkelingsgebieden verder brengen waarvan de                 ◦ Woerden/Harmelen (bedrijventerrein en mobiliteit)
    belangen het gemeentelijk niveau overschrijden en               ◦ Breukelen (knooppunt, wonen, bedrijvigheid en 		
c. Het programma knooppunten voor de verdere                        		 landschap)
    ontwikkeling van OV locaties.                                   ◦ Rijnenburg
                                                                    ◦ Robuuste Heuvelrug
•    Ad (a) Afstemming in deelgebieden: gemeenten, provincie,       ◦ Groenblauwe As
     waterschappen                                                  ◦ Etc.
     Het bevorderen en borgen van samenhang,
     consistentie met het IRP, RES en UNED en verdeling         •   Ad (c) Programma Knooppunten:
     en monitoring van de programmering per deelgebied:             In de regio zijn regionale knopen waarbij het
 ◦   Kromme Rijn                                                    belangrijk is om de verstedelijking tot realisatie te
 ◦   Noordoost                                                      brengen. Met een eerste focus op realisatie van
 ◦   Vecht en Venen                                                 voldoende woningbouw tot 2030. Het programma
 ◦   Woerd en Waard                                                 knooppunten is erop gericht om ruimtelijk programma
 ◦   Vijfheerenlanden                                               tot ontwikkeling te brengen, door knelpunten
 ◦   De Centrale As                                                 in beeld te brengen, bijvoorbeeld op het gebied
                                                                    van OV bereikbaarheid en/of haalbaarheid en
Gemeenten, provincie, waterschappen en andere partners              afspraken met partijen om belemmeringen weg te
werken samen aan de concretisering en het doorvertalen              nemen. Gemeenten kunnen in samenwerking met
van het perspectief en de programmering in deze                     bijvoorbeeld, NS, Prorail, RWS en private partijen
deelgebieden. Daarbij is aan de voorkant scherp wat de              samenwerken.
afhankelijkheden tussen de gebieden zijn en wordt de
consistentie met het IRP gemonitord door de U10. De U10         4. Ondersteunen van de integrale regionale samenhang
kan daarnaast ondersteuning bieden, adviseren, meehelpen        Vanuit de overtuiging dat we als regio samen meer
in onderhandelingen, instrumentarium ontwikkelen en             bereiken dan iedere gemeente voor zich is het nodig om
benutten om ontwikkelingen mogelijk te maken, zoals             de integraliteit en de samenhang van de uitwerking te
fondsen.                                                        bevorderen. Ook kunnen voor de samenhangende opgaven
                                                                op regionaal niveau afspraken en middelen nodig zijn voor
•    Ad (b) Gebiedsuitwerkingen: pragmatisch organiseren,       de uitvoering.
     verschillende lagen, allianties
     In het IRP wordt een aantal grote ontwikkelingen           De samenhang in uitwerking en fasering zorgt ervoor dat
     benoemd die impact hebben op de regio als geheel.          het totaal van alle initiatieven en ontwikkelingen maximaal
     Het zijn de grotere ontwikkellocaties voor wonen en        bijdraagt aan de doelen van het IRP en de samenwerkende
     werken, waar ook een sterke koppeling ligt met de          gemeenten. Voor deze samenhang en integraliteit kan
     regionale opgave voor landschap, mobiliteit en energie.    bijvoorbeeld worden samengewerkt aan:
     In de uitwerking van deze gebieden is het van belang
     dat de koppeling met het IRP geborgd is en dat de              a. Het uitwerken van een adaptief ontwikkelpad
     regionale belangen vertegenwoordigd zijn. Per project          b. Het uitwerken van een realisatie- en
     kan de organisatie, de samenstelling van de alliantie             investeringsstrategie
     en de wijze van betrokkenheid verschillen. Belangrijk is       c. Het monitoren en coördineren van integraliteit en
     het bewaken van inhoudelijke consistentie met het IRP,            (uitvoerings)strategie
     maar waar nodig kan vanuit U16 ook een procesmatige
     trekkersrol genomen worden. Dit is afhankelijk van hoe
     het belang van de regio het beste gediend wordt.




                                                           HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO         143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>      Foto: P.M.                                                    Foto: Wijk bij Duurstede, Beumer en Dirksen

144    HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>    Ad a. Het adaptief ontwikkelpad maakt inzichtelijk           nodig is welke opgaven welke ‘kosten’ en ‘opbrengsten’ met
    wat de afhankelijkheden zijn tussen ruimtelijke              zich meebrengen, welke onderdelen gefinancierd kunnen
    uitwerkingen en keuzes en het brengt beslismomenten,         worden in de publiek-private allianties op plan, project- en
    meekoppelkansen en risicofactoren in beeld. Hiermee          gebiedsniveau en welke posten ‘onrendabel’ zijn, maar
    hebben de betrokken gemeenten overzicht en is men            cruciaal voor de kwalitatieve groei van de regio.
    transparant over de verwachtingen bij uitwerking en
    uitvoering. Ook wordt helder waar gerichte actie nodig       Vervolgens is het belangrijk om benodigde ontbrekende
    is om de ontwikkelingen in de regio te ondersteunen,         middelen te alloceren. Het is daarom belangrijk om te
    of te versnellen bijvoorbeeld door lobby of een              weten welke geldstromen en subsidies er beschikbaar zijn.
    investeringsstrategie.                                       De praktijk is echter weerbarstiger: deze stromen zijn lang
                                                                 niet altijd vooraf bekend noch de criteria die een rol spelen
    Ad b. Een realisatie- en investeringsstrategie te            bij de ‘toedeling van middelen’. Het is dan ook belangrijk
    werken is erop gericht om de ‘onrendabele toppen             om als regio zelf het huiswerk op orde te hebben. En
    te verkleinen’ en in een gelijk speelveld om te gaan         scherp te hebben onder welke condities wij opgaven
    met de lusten en de lasten, en verdeling van de              kunnen en willen uitvoeren en welke proposities daarvoor
    kwantitatieve en kwalitatieve groei. Hiermee houden          nodig zijn.
    we niet alleen de integraliteit bij de uitvoering vast
    als samenwerkende gemeenten, maar wordt dit                  •   De basis van het IRP is een stevige ambitie voor groen
    gestimuleerd. De regionale samenwerking moet                     en landschap. De afspraak is dat de groenambities
    iets opleveren voor iedere gemeente. En het IRP is               in uitvoering gelijke tred zullen houden met de
    daarmee ook een vehikel is om in die uitvoering te               ontwikkeling van wonen en werken. Het provinciale
    participeren.                                                    programma ‘groen groeit mee’ bundelt en stroomlijnt
                                                                     investeringen op het gebied van groen en landschap,
    Ad c. Het monitoren van de kwalitatieve en                       maar daarmee is de financiering nog niet geregeld.
    kwantitatieve voortgang en het bewaken van de                    Het provinciale programma Groen Groeit Mee
    integraliteit van het IRP is een taak die we als                 geeft inzicht in benodigde investeringen en rijkt
    gemeenten gezamenlijk op ons nemen. Het gaat erom                financieringsstrategieën aan.
    elkaar scherp te houden op de visie en de uitvoering.
    Deze taak start al bij het afronden van het IRP en           •   Uitgangspunt is dat het investeren in groen en
    betekent derhalve een langjarig commitment aan de                landschap een gezamenlijke verantwoordelijkheid
    samenwerking.                                                    is, waarbij de investeringsbehoefte hiervan
                                                                     integraal onderdeel uitmaakt van alle afzonderlijke
5. Lobby:                                                            gebiedsontwikkelingen in de regio. Voor investeringen
Voor de uitvoering van het IRP is het nodig om de                    in groen en landschap die niet gedekt kunnen
opgaven blijvend op de agenda te houden bij verschillende            worden uit opbrengsten van gebiedsontwikkeling,
stakeholders. Onder meer om middelen te organiseren                  zullen de U16 gemeenten gezamenlijk een beroep
bij Rijk en provincie, maar ook om private energie te                doen op provincie, Rijk en Europa. Om de totale
organiseren rond de uitvoering van opgaven. Hiervoor                 investeringsbehoefte van alle IRP ambities en de
is het nodig dat we een goede lobby organiseren, met                 bekostiging ervan inzichtelijk te krijgen, wordt in de
een herkenbaar en aansprekend verhaal. Het IRP en de                 volgende fase een investeringsagenda uitgewerkt.
concrete invulling daarvan, is het verhaal op basis waarvan
we de ‘middelen’ naar de opgaven, projecten en gebieden          •   De opgave voor wonen leidt voor de complexe
in de regio toe proberen te halen.                                   locaties tot een noodzaak om publieke onrendabele
                                                                     toppen af te dekken. Ervaringsgetallen vanuit recente
Investeringsstrategie:                                               impulsaanvragen en onderzoek van onder meer
naar een regionale investeringsagenda                                Brinkgroep 2017 en de RSU geven aan dat voor de
De uitvoering van alles wat opgenomen is in het IRP gaat             meest complexe binnenstedelijke locaties tekorten
gepaard met een flinke investeringsagenda. Het kiezen                kunnen ontstaan tussen de 10.000 en 30.000 euro per
voor een stevige integrale ambitie waar de kwaliteit van             woning. Daarbij komt in voorkomend geval nog bij dat
leven de belangrijkste prioriteit heeft betekent dat er grote        er sprake is van excessieve kosten voor bovenplanse
investeringen nodig zijn die niet volledig gedekt kunnen             regionale infrastructuur. In het MIRT onderzoek
worden door de ontwikkelingen in het gebied of project.              wordt hiervoor 120.000 – 160.000 euro per woning
Op regionale schaal betekent dat er allereerst scherpte              aangehouden. Deze kosten zijn uiteraard onderwerp
                                                                     van de gesprekken over bekostiging met provincie en
                                                                     Rijksoverheid.


                                                             HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO          145
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>      Foto: Catharijnesingel Utrecht, NRC

146    HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>         De ambities is om bestaande bedrijfsterreinen te
         verdichten en te verduurzamen. Dit is een ambitie
         waarvoor de benodigde middelen nog niet goed in
         beeld gebracht zijn. Het zal een lange adem vergen
         en op een aantal plekken ook voorinvesteringen
         vragen. In de vervolgstap wordt (in samenwerking met
         alliantiepartners) onderzocht of een regionaal vehikel
         voor de financiering van deze verdichtingsoperatie
         haalbaar is.

     •   De investeringen in mobiliteit zijn verdeeld over
         gemeentelijke, provinciale en Rijksinfrastructuur. Voor
         een deel van de ingrepen liggen er concrete plannen
         en is financiële dekking, maar voor het grootste deel
         is dit nog niet het geval. Met name de schaalsprong in
         het OV-netwerk zal een flinke investering vergen. De
         groeifondspropositie Groot Merwede voorziet in de
         aanleg van de Merwedelijn en de Waterlinielijn, wat
         een goede start is van het wiel met spaken.

     De keuze om eerst binnenstedelijk en nabij bestaande
     knooppunten te bouwen nemen we ondanks de grote
     benodigde investeringen bewust. Dit doen we omdat het
     uitgangspunt is dat de lange termijn maatschappelijke
     kosten en baten van deze keuze positief uitpakken.
     De veronderstelling is immers dat het leidt tot minder
     autoverkeer, meer fietsen en lopen, een gezondere
     leefomgeving, minder uitstoot van schadelijke stoffen en
     een aantrekkelijke stedelijke en landschappelijke omgeving
     die mensen en bedrijven blijven bindt en trekt.

     De benodigde investeringen voor de uitvoering van het
     IRP zijn divers en versnipperd, terwijl er tegelijkertijd grote
     samenhang is tussen de investering in de verschillende
     pijlers. Zonder OV geen verdichting van knooppunten en
     zonder extra groen willen we niet groeien.

     Een mogelijke vervolgstap is te onderzoeken of
     het in de NOVI genoemde instrument van de
     Regionale Investeringsagenda (RIA) kan helpen de
     investeringsbehoeften horende bij de ambities en de
     publieke en private bekostigingsmogelijkheden in de regio
     in kaart te brengen en in verband met elkaar te brengen.
     Op basis hiervan kan een gerichte, gezamenlijke financiële
     strategie worden gemaakt. Een RIA is per definitie een
     publiek-privaat instrument.




HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO             147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>      Foto: Leerdam, Leerdam Glasstad

148    HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>4.2             ADAPTIEF ONTWIKKELPAD IRP


Het adaptieve ontwikkelpad brengt in beeld wanneer welke      Adaptief
onderdelen van het IRP richting de uitvoering gaan en         Het IRP schetst een toekomstige ontwikkeling van de regio
welke afhankelijkheden tussen de verschillende onderdelen     en daarbij is consistentie zoals gezegd van groot belang.
bestaat. Het is adaptief, wat betekent dat het aangepast      Echter, het IRP is geen eindplan en niet in beton gegoten.
kan worden aan veranderende omstandigheden. Mocht             De periode waarover het IRP het perspectief schetst is lang
een onderdeel in de uitvoering toch niet op tijd lukken,      en in die tijd zullen er maatschappelijke en economische
dan kan het ontwikkelpad worden aangepast om toch de          veranderingen optreden. De 16 gezamenlijke gemeenten
opgave in te vullen.                                          zullen blijvend onderzoek moeten doen naar behoeften
                                                              en trends en blijvend de voortgang van alle geplande
Consistent, samenhangend en integraal                         ontwikkelingen moeten monitoren. Bijsturen indien nodig
Als 16 gemeenten hebben we de ambitie om de groei op          is daarmee geen zonde, maar een gezonde instelling.
een gezonde, kwalitatief hoogwaardige en samenhangende
wijze op te vangen, door in alle overwegingen het gezond      Ontwikkelpad consistent met Utrecht Nabij
leven in een stedelijke regio voor iedereen als consequent    In het kader van U NED is het eindrapport
uitgangspunt te nemen. Het pad dat leidt tot zo’n gezonde     Ontwikkelperspectief Utrecht Nabij van november
en samenhangende regio zal consistent moeten zijn op          2020 een belangrijke basis. In dit rapport is een
deze hoofdambitie.                                            ontwikkelpad opgenomen waarin de belangrijkste
                                                              ingrepen voor infrastructuur en daarmee samenhangend
De uitvoering van deze ambitie is complex, we willen de       de verstedelijking in volgorde en in de tijd zijn geplaatst.
landschappelijke kwaliteit doorontwikkelen, groeien in        Het ontwikkelpad van het IRP loopt gelijk op met deze
wonen, werken, voorzieningen, sport, recreatie en natuur      uitgangspunten, maar voegt daar ook de relatie met
en daarbij ambitieuze doelen halen op het gebied van          landschap aan toe.
mobiliteit, energie, klimaat en water. Het een kan niet
zonder het ander. De kwaliteit van de regio is de optelsom    Afhankelijkheid
van alles samen. Dus is sturing nodig, want dit gaat niet     De eerste prioriteit in de regio ligt bij het versneld
vanzelf goed.                                                 uitvoeren en realiseren van alle reeds harde plannen
                                                              voor zowel woningbouw als werklocaties. Tevens gaat
Volgordelijkheid in de ontwikkeling is daarom moeilijk        het om het snel en zorgvuldig voorbereiden van de
te bepalen. Desondanks zit er wel een grof stapsgewijs        realisatie van nog niet harde planvoorraad. Zeker voor
ontwikkelpad in. Omdat we simpelweg niet alle                 de binnenstedelijke locaties nabij knooppunten zijn
woningen of werklocaties tegelijk kunnen en ook niet          de regionale ambities hoog en zal alles op alles gezet
zouden willen realiseren, en ook omdat een aantal grote       moeten worden om die ambities te realiseren. Van enkele
gebiedsontwikkelingen pas kunnen als er aan bijvoorbeeld      grote toekomstige plangebieden is bekend dat verdere
mobiliteitsvoorwaarden is voldaan.                            verstedelijking afhankelijk is van het op orde brengen van
                                                              de mobiliteit.
De ambitie van een integrale en samenhangende
verstedelijking van de regio is ook gelegen in de             De metropoolpoorten zijn daarin niet allemaal gelijk. Het
verwachting dat dit kansen biedt voor een betere              Centraal Station en Leidsche Rijn Centrum zijn voor de
kwaliteit en kansen voor een bredere bekostiging vanuit       verdere doorontwikkeling in principe niet afhankelijk van
meekoppelkansen en werk met werk maken.                       grote infrastructurele ingrepen. Voor de ontwikkeling van
                                                              metropoolpoort Lunetten-Koningsweg en de A12-zone
Het adaptief ontwikkelpad maakt inzichtelijk wat de           is eerst de aanleg van het zuidelijke deel van het Wiel
afhankelijkheden zijn tussen ruimtelijke uitwerkingen         met Spaken nodig (Papendorp-Westraven-Lunetten-
en keuzes en het brengt beslismomenten en                     Koningsweg, aanleg station Lunetten-Koningsweg (incl
meekoppelkansen in beeld. Hiermee hebben de                   bediening door niveau 4 en 3 treinen) en stevig versnellen
gezamenlijke gemeenten overzicht en is men                    Merwedelijn).
transparant over de verwachtingen bij uitwerking en
uitvoering. Ook wordt helder waar gerichte actie nodig        Ook de regiopoorten verschillen van elkaar. Zo kan
is om de ontwikkelingen in de regio te ondersteunen,          nabij de knopen Woerden en Houten onafhankelijk van
of te versnellen bijvoorbeeld door lobby of een               verdere grootschalige ingrepen gestart worden met
investeringsstrategie                                         doorontwikkelen, omdat de treinfrequenties op de corridor
                                                              Houten-Woerden al de komende jaren omhoog zullen
                                                              gaan. Voor Bunnik, Breukelen en Zeist geldt dat er eerst
                                                              nog stevige investeringen in respectievelijk spoor en tram
                                                              nodig zijn.

                                                          HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO         149
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>      Geconstateerd is dat er naast binnenstedelijke                 Omdat deze projecten onlosmakelijk samenhangen met
      ontwikkelingen ook een beperkt aantal buitenstedelijke         overige stedelijke ontwikkelingen in de regio, hangt
      ontwikkelingen nodig zijn om aan de gestelde                   de prioritering in tijd en geld van de landschappelijke
      woningbouw- en werkopgave in de regio te kunnen                opgaven samen met andere projecten. In de volgende
      voldoen. Zo is vanwege de nabijheid van een ov-knoop           fase van het programmeren zal preciezer een tijds-
      de locatie Bunnik-Zuid aangemerkt als zo’n potentiele          en uitvoeringskoppeling gemaakt worden tussen de
      buitenstedelijke ontwikkeling. Ook hiervoor geldt echter       verstedelijkingsprojecten en de landschaps-, water- en
      dat de capaciteit van het spoor eerst opgevoerd moet           groenprojecten.
      worden, en daarvoor zijn eerst forse investeringen in het
      spoor nodig.                                                   Vitale kernen
      Met betrekking tot de vitale kernen in de regio is             De vitale kernen kennen elk hun eigen dynamiek en
      gesteld dat kernen zouden moeten kunnen bouwen                 afhankelijkheden en worden daarom niet ondergebracht
      voor hun directe eigen behoefte. Dit kan binnendorpse          onder de ontwikkelpaden. Er is geen volgordelijkheid in
      inbreiding betreffen of, onder voorwaarden en provinciale      de ontwikkeling in de vitale kernen. Het is veel eerder
      goedkeuring, kleinschalige dorpsuitbreiding. Deze              de opgave om vitale kernen gedurende de periode van
      ontwikkelingen zijn van beperkte omvang, in tempo              2021 – 2040 geleidelijk te ontwikkelen, afgestemd
      gebaseerd op concrete lokale behoefteramingen en               op de lokale behoefte en situatie. Het uitgangspunt is
      daardoor niet afhankelijk van grootschalige infrastructurele   dat vitale kernen geen grote toevoegingen van verkeer
      ingrepen (treinen, trams, snelwegen). Lokaal maatwerk          opleveren en daarmee zijn ze relatief onafhankelijk van
      is nodig om te bepalen of busverbindingen of                   grote infrastructuuringrepen. Wel kunnen lokale ingrepen
      snelfietsverbindingen nodig zijn om te zorgen dat er geen      in landschap, voorzieningenstructuur of energie een
      extra belasting van bestaand autowegennet optreedt.            aanleiding te zijn voor het combineren van opgaven in de
                                                                     tijd, maar dit zal altijd lokaal en specifiek zijn. De opgave
      Tot slot zijn de stedelijke ontwikkelingen in de regio         voor vitale kernen is gebaat bij een zekere geleidelijkheid
      afhankelijk van de ontwikkelingen op het gebied van            van ontwikkeling, omdat daarmee ook de lokale markt de
      landschap, water en groen. Deze zijn randvoorwaardelijk        nieuwe woningen of andere ingrepen kan absorberen.
      beschreven in voorgaande hoofdstukken om de kwaliteit
      van de regio en het gezond stedelijk leven in de toekomst      Bedrijventerreinen
      te borgen. Klimaatadaptatie maakt daar onderdeel van uit       De systematiek van het programmeren en prioriteren
      voor een veilige en prettige woonomgeving.                     van bedrijventerreinen vindt plaats aan de hand van vier
                                                                     categorieën:
      Systematiek van groen en landschap groeit mee                  • Stedelijk klein/middelgroot;
      In het rapport U16 Ruimtelijke Opgave Groen & Landschap        • Functioneel klein;
      2020-2040 zijn de opgaven gekwantificeerd en gebundeld         • Functioneel grootschalig;
      in zeven gebiedsgerichte opgaven. Om de opgaven                • Functioneel xxl.
      uitvoeringgericht te koppelen aan het IRP worden de            Bij de stedelijke bedrijventerreinen zal het Strijkviertel in
      landschappelijke opgaven ingedeeld in vier gelijkwaardige      2023 starten en wordt verder vol ingezet op intensivering.
      categorieën:                                                   In de categorie functioneel klein is vooral sprake van een
                                                                     overaanbod en is te onderzoeken hoe nader gefaseerd
      A. Groen/blauwe verbindingen op regionale schaal               kan worden. Voor de categorie functioneel grootschalig
         randvoorwaardelijk voor de gezamenlijke opgave              is in het kader van het IRP nog een zoektocht naar enkele
      B. Landschappelijke opgaven gekoppeld aan                      regionale bedrijventerreinen. Voor de categorie xxl wordt
         verstedelijking: mobiliteit, bedrijventerreinen en          niet actief gezocht naar ruimte en initiatieven worden in
         woningbouw                                                  het kader van regionaal programmeren meegenomen.
      C. Landschappelijke opgaven samenhangend met landelijk
         gebied, energie en vitale kernen
      D. Zelfstandige / onafhankelijke natuuropgaven




150    HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>In beweging komen                                                ◦   We onderzoeken hoeveel ruimte er binnen de planning
Het ontwikkelpad is meer dan alleen een fasering van                 van de toegekende PRS locaties is om de uitgifte ervan
fysieke ingrepen in de regio. Een belangrijk onderdeel               meer in lijn te laten zijn met de onderzoeksuitkomsten
is hoe de regiogemeenten en hun partners met elkaar                  van het adviesrapport van mei 2020 en het IRP als
een goede start kunnen maken met de realisatie van de                geheel. Lopende contracten respecteren we en we
geschetste ambities, welke alliantie of organisatievorm is           werken hier op basis van vrijwilligheid.
hiervoor nodig? Welke eerste stappen kunnen gemaakt              ◦   We brengen terreinen in die voor intensivering in
worden? En op welke wijze worden nieuwe inzichten en                 aanmerking zouden komen. Met de provincie, de
voortgang verwerkt in de komende jaren?                              OMU, kennispartners en het Rijk verkennen we hoe
In de volgende fase het Regionaal Programmeren zal ook               we tot een programmatische en haalbare aanpak
een aanzet worden gegeven voor deze alliantie vorming,               komen.
organisatievormen en monitoring.                                 ◦   Nieuwe plannen voor terreinen brengen we onder een
                                                                     regionaal uitgifteprotocol. Uitgiftes van hard aanbod
Fase 1 tot 2030                                                      delen we informerend met elkaar om te oefenen met
Uiteraard gaan de gemeenten in eerste instantie door met             regionale afstemming.
het realiseren van de harde planvoorraad voor wonen en           ◦   We werken het concept van regionale terreinen uit
werken. Tegelijkertijd moet er in deze fase gestart worden           en maken de zoekgebieden op de IRP kaart kleiner en
met de voorbereidingen van de plannen voor na 2025 en                concreter.
2030.                                                            ◦   We voeren een nulmeting circulaire bedrijventerreinen
                                                                     uit.
Op het niveau van de regio is van belang dat de                  ◦   We realiseren meerdere lokale plannen.
metropoolpoorten Utrecht Centraal en Leidsche Rijn               ◦   We brengen het eerste plan voor een regionaal terrein
Centrum worden doorontwikkeld. Er wordt een start                    in.
gemaakt met het Wiel met Spaken door eerst de SUNIJ-             ◦   We boeken de eerste resultaten op kavelniveau met de
lijn te vernellen/aanleggen Merwedelijn, waarna vanaf                intensiveringsslag. We verwachten circa 10% van de
knooppunt Westraven ook een aanvang kan worden                       totale ruimtewinst intensivering voor 2030 te boeken.
gemaakt met het ontwikkelen van het Wiel Leidsche                    Het overige deel boeken we tot 2040.
Rijn centrum-Westraven-Lunetten-USP. Voor deze stap              ◦   We gebruiken de opgedane ervaringen voor een
is een niveau 3 station Lunetten-Koningsweg nog niet                 herijking van de uitgangspunten.
noodzakelijk. In deze fase starten we ook met enkele
versnellingen/versterkingen op bestaande OV-corridors,           Voor groen en landschap zal in eerste instantie worden
onder andere Gorinchem-Vianen-Utrecht, Wijk-Bunnik-              ingezet op vier regionale groenblauwe verbindingen:
Lunetten-USP en Mijdrecht-Breukelen. We onderzoeken              • Kromme Rijn – Oude Rijn (tevens Limes)
met Rijk en provincie of het mogelijk is om bestaande            • Nieuwe Hollandse Waterlinie en Vecht
fietsprogramma’s te versnellen door Rijksmiddelen toe te         • Verbindingen van de Lek (obv project sterke Lekdijk)
voegen aan de programma’s.                                       • Verbinding Hollandse IJssel (obv project
                                                                     Gekanaliseerde Hollandse IJssel)
Rond de regioknopen Woerden en Houten kan in deze
fase doorontwikkeld worden.                                      •   Vervolgens wordt in de loop van deze fase ingezet op
                                                                     de start van de volgende ontwikkelingen:
Voor het werken is van belang dat er wordt gestart met           •   Ontwikkeling Scheg Kromme Rijn zone (inclusief
verdichten van bestaande bedrijfslocaties waar dit al                overkluizingen A27) – onderdeel Waterliniescheg
mogelijk is. Daarnaast zal er gezamenlijk onderzocht                 (o.b.v. Westraven, Lunetten en USP)
moeten worden wat de randvoorwaarden voor geslaagde              •   Polderscheg Woerden, Breukelen, Lange Linschoten
verdichting van bedrijfsterreinen zijn, welke instrumenten           (o.b.v. ontwikkelingen Woerden en Breukelen)
er zijn of nodig zijn en welke relevante allianties er           •   Robuust maken van Heuvelrug en Stichtse
gevormd kunnen worden. Meer concreet:                                Lustwarande
                                                                 •   Agrarisch groen blauwnetwerk (gefaseerd o.b.v.
                                                                     landbouwtransitie in hele IRP periode)
                                                                 •   Nieuwe natuurkerngebieden (30 ha per stuk)




                                                             HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO       151
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>      Foto: Fort Honswijk, Kromme Rijnstreek

152    HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>In de RES U16 wordt samengewerkt aan de                     Verderop in deze fase zullen de volgende ontwikkelingen
energietransitie. De RES 1.0 wordt uiterlijk oktober        voor groen en landschap aan de orde zijn:
2021 vastgesteld en iedere 2 jaar geactualiseerd. Op        • Groene Zoom Vijfherenlanden (of zoveel eerder als
die momenten wordt het meegenomen in het adaptief               landbouwtransitie en/of energielandschappen daar
ontwikkelpad van het IRP.                                       aanleiding toe geven)
                                                            • Groen Raamwerk Heuvelrug – Lek (of zoveel eerder
Fase 2 2030 - 2040                                              als landbouwtransitie en/of energielandschappen daar
In deze fase zal vooral de doorontwikkeling spelen              aanleiding toe geven)
van de reeds in gang gezette grote stedelijke               • Blauwe krans Stelling van Amsterdam (mede op basis
gebiedsontwikkelingen in de Centrale As, rondom de              van ontwikkelingen Mijdrecht. In afstemming met MRA
metropoolknopen Utrecht Centraal en Leidsche Rijn               mogelijk eerder op het programma?)
Centrum en de regioknopen Woerden en Houten. In
deze fase wordt station Lunetten-Koningsweg ontwikkeld      Fase 3 adaptief pad 2025 - 2040
(inclusief de oplossing voor de spoorcapaciteit Utrecht-    In de loop van bovenstaande fases wordt duidelijk hoe de
Arnhem en frequentieverhoging Veenendaal-Breukelen)         algehele mobiliteit zich landelijk ontwikkelt en welke trends
en wordt het Wiel Zuidoost definitief gemaakt (keuze        er binnen modaliteiten en tussen modaliteiten plaats
modaliteit: HOV of Lightrail) richting USP en Overvecht.    vinden. Onze regionale verstedelijkingsstrategie is er op
Ook werkt de regio in deze fase aan het doortrekken van     gericht om na 2030 op HWN-corridors bij voorkeur een
een OV-concept naar Zeist West, Zeist Noord en eventueel    beheersbare situatie te hebben (dat houdt in een redelijke
Amersfoort.                                                 doorstroming in de spits). Dat wil bijvoorbeeld zeggen
                                                            dat op de A12, de A27 en de A28 er niet meer auto’s
Tegelijkertijd werken we aan het voltooien van de           in de spits zijn bijgekomen dan de prognoses tot 2030
Merwedelijn richting Papendorp/Leidsche Rijn en             ons nu al laten zien (op basis van autonome groei en de
Nieuwegein Zuid / IJsselstein. Beide ontwikkelingen         verstedelijking tot 2030). Als op de drukste HWN-corridors
brengen keuzes met zich mee ten aanzien van het             tegen die tijd een onbeheersbare situatie blijkt, dan staan
ontwikkelen van regionale OV knopen waar regionale          we voor de keuze om de capaciteit van het hoofdwegennet
buslijnen verknopen met lightrail of bundelen met HOV-      (en daarvan afgeleid op de op- en afritten en toeleidende
lijnen. Op die manier kan de stedelijke ontwikkeling        wegen) te vergroten. Bijvoorbeeld door middel van een
rondom knoop Westraven worden gestart. Ook de               parallelweg aan de A12.
stedelijke verdichting rondom knooppunt Lunetten-
Koningsweg wordt gestart. In deze fase wordt ook gestart    Op dezelfde wijze zal gedurende deze fases ook worden
met de uitvoering van verstedelijking rond de regioknopen   bezien of en in hoeverre de ontwikkeling van Rijnenburg
Zeist Noord, Breukelen en Bunnik, inclusief Bunnik-Zuid.    voorbereid zou moeten worden om na 2035 aan de
                                                            regionale vraag naar woningen te kunnen voldoen. Dit
Voor de werkopgave gaan we verder met de                    brengt dan ook noodzakelijke keuzes over adequate OV
intensiveringsslag van bestaande en nieuwe                  ontsluiting hiervan aan de orde.
bedrijventerreinen en worden nieuwe lokale en regionale
bedrijventerreinen ingebracht op basis van ervaringen met
het eerste regionale terrein.

Voor groen en landschap gaat het in deze fase om:
• Ontwikkeling/afronding Waterliniescheg
• Afronding Polderscheg Woerden, Breukelen, Lange
   Linschoten
• Hollandse IJsselscheg o.b.v. A12 zone (of eerder op het
   programma door meekoppelen als energielandschap
   Rijnenburg gepland staat)




                                                       HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO           153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>      Woningbouw: overzicht aantallen
      Onderstaande tabel geeft een indicatief beeld van de mogelijkheden binnen bandbreedtes die gemeenten zien voor
      woningbouw in hun gemeente. In totaal wordt hiermee aan de totale opgave voldaan. De aantallen in de tabel kunnen
      licht afwijken van de meest recente inzichten in de gemeente. Afspraken over definitieve aantallen worden gemaakt in
      de programmering. Bij de uitwerking in programmering wordt gehandeld in de geest van dit IRP, de uitgangspunten en
      redeneerlijnen blijven daarbij overeind.

      		
      			
      1 GEMEENTE UTRECHT			Minimaal                                     Maximaal                                     UTRECHT STAD
        Bestaande plannen			              41000                                                                          Gebaseerd op RSU
        Lunetten/Koningsweg +
        USP/Rijnsweerd				                8000
        Leidsche Rijn Centrum			          400
        Overvecht				                     5000
        Overig Utrecht				                3300
        Rijnenburg				                    0		                           25000
        TOTAAL EXCL A12 zone		            57700                                               RSU benoemt min. aantallen per knoop, geen
      			                                                                                                            maximale aantallen
        A12 ZONE			                                                                      Aantallen A12 zone uit bandbreedte Projectgroep
        Utrechts deel (incl. Papendorp)		 11000		                       13500                                       A12-zone (indicatief)
        Nieuwegeins deel				              5000		                        10500
        TOTAAL UTRECHT INCL A12		         68700		                       96200*             * Maximum aantal is inclusief maximale variant
                                                                                                                              Rijnenburg


      2 GEMEENTE NIEUWEGEIN		                                                                      REGIOKNOOP GEMEENTEN
        Harde planvoorraad			        4470
        Aanvullend binnenstedelijk		 2500
        TOTAAL EXCL A12			           6970
        TOTAAL NIEUWEGEIN
        INCL A12				11970		17470
      			
      			
      3 GEMEENTE HOUTEN
        Harde planvoorraad			        1000
        Ruimtelijke koers			         4800
        TOTAAL HOUTEN			5800
      		

      4GEMEENTE WOERDEN
       Woerden binnenstedelijk			 4200		 4700
       TOTAAL WOERDEN			4200		4700
      			

      5         GEMEENTE STICHTSE VECHT
                Knooppunt Maarssen +
                Breukelen				                          6000
                Overig, harde plannen			               1700
                TOTAAL STICHTSE VECHT		                7700

      			
      6 GEMEENTE ZEIST		
        Harde plannen				          3000                                                       Onderzoek in kader aanleg HOV Zeist-Noord
        Zeist aanvullende potentie                                                        Onderzoek naar verstedelijking rond station, deels
        bij HOV Zeist-Noord			     0		   5000                                           in Gemeente Utrechtse Heuvelrug om dubbeltelling
        Knp Driebergen-Zeist			    500		 1500                                             te voorkomen hier niet opgeteld in totaal, maar bij
        TOTAAL ZEIST				3000		8000                                                                          Gemeente Utrechse Heuvelrug


      			




154       HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>Woningbouw: overzicht aantallen

7GEMEENTE BUNNIK			Minimaal                    Maximaal
 Harde plannen dorpen			 600
 Bunnik knooppunt 			    5000
 TOTAAL BUNNIK			5600
		

8GEMEENTE DE BILT		                                                             VITALE GEMEENTEN
 Bestaande plannen			 1500
 Verwachte plannen			 0		  700			
 TOTAAL DE BILT			1500		2200
		

9      GEMEENTE DE RONDE VENEN
       Harde plannen				          1800
       Vitaliteit 				            1000		       3000
       TOTAAL DE RONDE VENEN		    2800		       4800

		
10 GEMEENTE WIJK BIJ DUURSTEDE		
   Harde plannen				           600
   Vitaliteit					             1160		          1300
   TOTAAL WIJK BIJ DUURSTEDE		 1760		          1900

			
11 GEMEENTE IJSSELSTEIN		
   Harde plannen				      800
   Vitaliteit					        1440		 2500
   TOTAAL IJSSELSTEIN			2240		3300

			
12 GEMEENTE VIJFHEERENLANDEN		
   Harde plannen				         2000
   Vitaliteit					           1000		 1000
   Zachte plannen				        0		    2250
   TOTAAL VIJFHEERENLANDEN		3000		5250

			
13 GEMEENTE UTRECHTSE HEUVELRUG
   Harde plannen				            740
   Marinierskazerne			          400
   Station Driebergen-Zeist			  500		 1500
   TOTAAL UTRECHTSE
   HEUVELRUG				1640		2640                                         Onderzoek naar verstedelijking rond station
                                                                3BZ, deels in Gemeente Zeist, om dubbeltelling
                                                                  te voorkomen hier opgeteld bij totaal van de
                                                                                                    gemeente




                                      HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO                 155
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>      Woningbouw: overzicht aantallen
      			
      14    GEMEENTE LOPIK			Minimaal                               Maximaal
            Ambitie Lopikerwaardagenda/
            vitaliteit					             300
            TOTAAL LOPIK				300

      			                                                                      De woningaantallen voor Montfoort zijn voor de
      15 GEMEENTE MONTFOORT                                                                               periode tot 2030
         Lopikerwaardagenda / vitaliteit		 430
         TOTAAL MONTFOORT			430

      			
      16 GEMEENTE OUDEWATER		
         Lopikerwaardagenda / vitaliteit		 975
         TOTAAL OUDEWATER			975
      		

      						min		                                                   max
      		TOTAAL UTRECHT		 57700
      		 RIJNENBURG			   0		                                        25000
      		 A12 ZONE			     16000		                                    24000


      		TOTAAL UTRECHT+		73700		106700

      			
      		 REGIOKNOOP GEMEENTEN                      33270		          38770

      			
      		 VITALE GEMEENTEN		                        14645		          21795

      			
      		TOTAAL			121615		167265*                                                                 143265 exclusief Rijnenburg




156    HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>HOOFDSTUK 4 - NAAR EEN ADAPTIEF ONTWIKKELPAD VOOR DE REGIO   157
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>Colofon
Titel 			               Concept Integraal Ruimtelijk Perspectief – IRP U16
			                     Gezond leven in een stedelijke regio voor iedereen

Auteurs                 Opgaveteam IRP U16
			                     in samenwerking met SITE Urban Development en KuiperCompagnons

Vormgeving 		           KuiperCompagnons

Correspondentie         Integraal Ruimtelijk Perspectief en Programma - IRP U16
			                     rep@utrecht.nl

Copyright 		 Citaten en kaartbeelden mogen zonder schriftelijke toestemming van de auteurs worden 		
			          gebruikt, op voorwaarde dat een duidelijke bronvermelding en naamsvermelding (Opgaveteam
			          IRP, SITE Urban Development en KuiperCompagnons) erbij worden vermeld.
			
			          Maart 2021



Totstandkoming Integraal Ruimtelijk Perspectief

Met hartelijk dank aan iedereen die een bijdrage heeft geleverd aan de totstandkoming van het IRP.

Voor de totstandkoming van dit product is gesproken met:

Gemeente Bunnik
Gemeente De Bilt
Gemeente De Ronde Venen
Gemeente Houten
Gemeente IJsselstein
Gemeente Lopik
Gemeente Montfoort
Gemeente Nieuwegein
Gemeente Oudewater
Gemeente Stichtse Vecht
Gemeente Utrecht
Gemeente Utrechtse Heuvelrug
Gemeente Vijfheerenlanden
Gemeente Wijk bij Duurstede
Gemeente Woerden
Gemeente Zeist

Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden
Waterschap Amstel Gooi en Vecht
Waterschap Rivierenland
Provincie Utrecht

U10 Bestuurstafels
RES U16
U Ned / MIRT Onderzoek
A12-zone

Bijeenkomsten totstandkoming IRP
U10 Bestuurstafel – 5 februari 2020
U10 Informatiebijeenkomst REP & RES – 11 maart 2020
Bestuurlijke werksessie IRP - 7 september 2020
Bestuurlijke werksessie IRP - 25 september 2020
Bestuurlijke werksessie IRP - 20 januari 2021
Bestuurlijke werksessie IRP - 1 februari 2021
Participatiebijeenkomst IRP - 15 maart 2021
Bestuurlijke werksessie IRP - 24 maart 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>