<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bijlage gemeente Houten:   IS14.01099




                                    WMO Beleidskader
                                      2015 – 2018




                                                  Gemeente Houten
                                                     Augustus 2015
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud                                                                     Pagina
         Inleiding

   1.    WMO trends en ontwikkelingen
   2.    Visie, Uitgangspunten en Doelen
   3.    Preventie
   4.    Fysieke aandachtspunten
   5.    Eigen kracht en wederkerigheid
   6.    Sociaal Netwerk
   7.    Toegang tot ondersteuning
   8.    Passende ondersteuning/maatwerk
   9.    Maatschappelijke zorg
  10.    Lokale innovatie
  11.    Burgerparticipatie
  12.    Sturing, Financiële kaders en Toezicht & handhaving
  13.    Bijlagen
         - Bijlage I Wettelijk verplichte onderwerpen in beleidsplan WMO
         - Bijlage II Raakvlakken WMO en diverse a dere beleidsterreinen
         - Bijlage III Uitgangspunten sociale agenda en WMO
         - Bijlage IV Actiepunten gezondheidsbeleid
         - Bijlage V Tot nu toe toegekend uit Ons Fonds
         - Bijlage VI Maatwerk begeleiding

         Lijst met afkortingen




WMO beleidskader 2015 - 2018                                               Pagina 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>       Inleiding

Vanaf 2015 komen delen van de AWBZ onder de verantwoordelijkheid van de gemeente te
vallen, evenals een aantal financiële regelingen en ondersteuningsvormen. Deze nieuwe
verantwoordelijkheden worden ondergebracht bij de Wet maatschappelijke ondersteuning
(Wmo). De wet verplicht gemeentes een en ander uit te werken in een nieuw Wmo-plan en
heeft vastgelegd welke onderwerpen daarin minimaal aan bod moeten komen (zie Bijlage I).
Daarnaast is het belangrijk dat raadsleden weten waarop ze (kunnen) sturen en kunnen
bepalen welke richting we als gemeente op gaan. Allemaal redenen om een nieuw Wmo-
beleid op te stellen.
Het doel van dit Wmo Beleidskader is zodoende:
- Inzicht bieden in de huidige stand van zaken van het voormalige en nieuwe Wmo-beleid;
- bepalen welke zaken de gemeente in 2015 doet en vanaf 2015 voor de jaren daarna;
- bepalen welke randvoorwaarden zijn verbonden aan de uitvoering van de Wmo.

De vernieuwing van de Wmo
Sinds 2007 is de Wmo van kracht. Met de Wmo werd de gemeente verantwoordelijk voor
prestatievelden. Vanaf 2015 komen delen van de AWBZ onder de verantwoordelijkheid van
de gemeente te vallen, evenals een aantal financiële regelingen en ondersteuningsvormen.
Al deze zaken zijn ondergebracht onder de (nieuwe) Wmo 2015. Hieronder volgt een
o erzi ht a at o erko t e at al alt o der de era t oordelijkheid a de W o alt.

De nieuwe Wmo 2015
herkomst                taak

AWBZ                    Individuele en groepsbegeleiding, kortdurend verblijf, extramurale
                        dagbesteding en het vervoer van en naar dagbesteding.

Financiële regelingen   Tegemoetkoming Maatwerkvoorziening Chronisch zieken en
                        gehandicapten (Wtcg en CER) en mantelzorgwaardering.

Ondersteuningsvormen Cliëntondersteuning (door MEE en anderen), Anonieme hulp op
                     afstand en Beschermd Wonen.
Veiligheid           Beleidsvoornemens om (o.a.) de veiligheid en leefbaarheid te
                     bevorderen gericht op dat cliënten een veilige woonomgeving
                     he e . Het gaat hier ij o eiligheid i de zi a rij zij a
                     het risico op geweld uit huiselijke kring.

Prestatievelden Wmo     Voormalige Prestatievelden (1) sociale samenhang en
2007-2015               leefbaarheid, (4) mantelzorg-ondersteuning en vrijwilligerswerk,
                        (5) mensen met een beperking kunnen meedoen, (6)
                        voorzieningen voor mensen met een beperking, (7)


WMO beleidskader 2015 - 2018                                                     Pagina 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                          maatschappelijke opvang (vrouwen opvang en huiselijk geweld),
                          (8) openbare geestelijke gezondheidszorg (w.o. sluitende keten).


De voormalige prestatievelden Informatie + advies en Verslavingszorg worden in de nieuwe
wet niet meer bij name genoemd. Informatie en advies komt wel terug n het wetsartikel
over de maatwerkvoorzieningen en Verslavingszorg komt indirect aan bod. Zodoende zullen
deze onderwerpen onderdeel van het Wmo Beleidskader blijven uitmaken.

Bij de vaststelling van de Jeugdwet, Participatiewet en de Wmo is een scheiding aangebracht
tussen jeugd (voormalig prestatieveld 2) en de overige delen van de Wmo, met de
aantekening dat tussen Jeugd, Participatie en Wmo een stevig verband moet blijven bestaan.
Om dit verband te garanderen heeft de gemeenteraad op 18 april 2012 de Sociale Agenda
vastgesteld (zie verder Hoofdstuk 2, Uitgangspunten).
De Wmo heeft ook met andere beleidsvelden, zoals gezondheid, sport, kunst & cultuur en
wonen, raakvlakken. Deze worden uitgeschreven in onderhavige Beleidskader. In Bijlage II
staan de raakvlakken met Jeugd, Participatie en Inburgering / Maatschappelijke begeleiding
vluchtelingen kort beschreven.

Het Rijk heeft in de Wmo 2015 expliciet gesteld dat de gemeentes aandacht moeten hebben
voor integrale dienstverlening, de samenwerking met zorgverzekeraars en zorgaanbieders,
de mogelijkheid om te kiezen tussen aanbieders en de toegankelijkheid van voorzieningen,
diensten en ruimten voor mensen met een beperking. Deze zaken krijgen in dit Beleidskader
hun plek.

Het is aan de gemeente om van alle zaken die nu op ons afkomen één sluitend geheel te
maken.
Voor de gemeente Houten ligt er een goede basis waar we op voort kunnen bouwen. In
2012 is met de Kanteling al een vernieuwing ingezet: meer uitgaan van eigen kracht van de
burger en van de kracht van de samenleving. Pas daarna komen mensen in aanmerking voor
ondersteuning; in eerste instantie voor de algemene voorzieningen, pas wanneer het echt
niet gaat voor maatwerkvoorzieningen.
De Kanteling was de basis in het vorige Beleidskaderkader (2012-2015) en daar bouwen we
dan ook op voort. Dit doen we ook op de Sociale Agenda die we in 2012 hebben vastgesteld
en waarmee de integraliteit vormgeven tussen Wmo, de Jeugdzorg en de Participatie.
Tenslotte is dit Wmo Beleidskader ook gebaseerd op de regionale AWBZ-visie1 die de
gemeenteraad heeft vastgesteld om de richting te bepalen van verantwoordelijkheid die we
als gemeente krijgen voor de cliënten die overkomen uit de AWBZ.



1
 Visienota regionale samenwerking AWBZ-transitie, door de gemeenteraad op 10 december 2013
vastgesteld

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Lokale innovatie
Ondanks de vernieuwing die we met De Kanteling hebben doorgevoerd, moet nog veel
veranderd en vernieuwd worden. Dit komt doordat met de bovengenoemde ontwikkelingen
nieuwe doelgroepen en daarmee nieuwe cliëntvragen bij de gemeente komen. Ook wordt
de gemeente hiermee verantwoordelijk voor de ondersteuning van meer mensen.
Bovendien worden de Wmo en de wetten Participatie en Jeugdzorg met een financiële
korting gedecentraliseerd naar de gemeente.

De focus in 2014 ligt in eerste instantie op de transitie per 1 januari 2015. Tegelijkertijd zijn
we bezig met ons voor te bereiden op de transformatie-opgave met het programmeren van
de lokale innovatie: Vormgeven aan een integrale toegang, vormgeven aan een
gebiedsgerichte gekantelde klantbenadering, inzetten op eigen kracht, het leggen van
verbindingen tussen formele en informele zorg voor de ondersteuning van kwetsbare
burgers en gezinnen en het vormgeven van nieuwe vormen van arrangementen is geen
eenvoudige opgave,. Er zijn geen blauwdrukken en die moeten er ook niet komen.
Ontwikkelen in de praktijk is de strategie om te komen tot fundamentele vernieuwing in het
sociale domein. Hierbij leggen we slimme verbindingen tussen de 3 decentralisaties, maar
ook tussen zorgaanbieders onderling, tussen organisaties en vrijwilligers, etc.

Samenwerking met andere partijen
Over de vernieuwing zijn we al in gesprek met andere partijen en dit zullen we blijven doen.
Ook zij zijn door de invoering van de nieuwe wetten aan het veranderen en we moeten
kijken wat we samen kunnen oppakken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de zorgaanbieders en
zorgverzekeraars, maar ook aan de woningcorporaties.
De gewenste vernieuwing vraagt van zowel de gemeente als de inwoners en de
professionals dat we elkaar ontmoeten om met elkaar de samenleving te verkennen en
antwoorden op onze vragen te bedenken. We gaan hierbij uit van de krachten in de
samenleving. Het onderhavige Beleidskader biedt daarvoor de kaders.

Voor de samenwerking met de Lekstroom-gemeentes is de Visienota regionale
samenwerking Lekstroom opgesteld. Hier ij geldt het uitga gspu t lokaal aar het ka ,
regio aal aar odig . O eree geko e is dat take orde erdeeld, o erkoepele de
aspecten daadwerkelijk overkoepelend worden aangepakt en kennis en informatie intensief
worden uitgewisseld. In het kader van het Wmo Beleidskader gebeurt dat reeds op vele
onderdelen: gezamenlijke inkoop van zorg, intensieve afstemming en taakverdeling bij het
invullen van de huishoudelijke hulp, de Wmo-verordening en het invoeren van de
vervangende regeling voor de tegemoetkoming van de meerkosten en de compensatie van
het eigen risico.

In het kader van Maatschappelijke opvang, Beschermd Wonen en Huiselijk geweld werkt
Houten samen met de gemeente Utrecht die daarin een rol heeft als centrumgemeente.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                            Pagina 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Doelgroep
Het gaat in de Wmo om alle inwoners van Houten. Iedereen kan in een kwetsbare situatie
terecht komen en daardoor ondersteuning nodig hebben. Daarnaast zijn er mensen die
door hun beperking of chronische ziekte ondersteuning nodig hebben. Als gemeente hadden
we al hierin al een verantwoordelijkheid, maar er komen nu nieuwe doelgroepen bij:
inwoners die fysieke beperkingen hebben of die in sociaal opzicht in meer of mindere mate
geïsoleerd zijn geraakt. Het gaat in hoofdzaak om burgers met verstandelijke beperkingen,
psychische, psychiatrische of psychogeriatrische aandoeningen, psychisch sociale problemen
en/of lichamelijke beperkingen. Deze laatste categorie beslaat een heel scala: zintuiglijke
beperkingen (doof of slechthorend, blind of slechtziend of allebei), beperkingen
voortkomend uit niet aangeboren hersenletsel, allerlei soorten van chronische ziektes,
meestal met een progressief verloop etc.
Voor een deel van de nieuwe doelgroep geldt dat beperkingen vaak al vanaf de geboorte
bestaan. Ook als ze later ontstaan, zijn ze bijna altijd van blijvende aard. Het zal vaak gaan
om jonge mensen die hun hele verdere leven een blijvend en vaak toenemend beroep op de
Wmo zullen moeten doen. De geboden oplossingen liggen veelal op het gebied van structuur
en regie en persoonlijke verzorging. De nieuwe doelgroep stelt andere eisen aan de
gemeente en dit vergt nieuwe vaardigheden en competenties. De gemeente heeft een
gezamenlijke opdracht met maatschappelijke partners om de alle inwoners met maatwerk te
bedienen. Nadrukkelijk geldt dat we als gemeente en instellingen hierbij ook bewoners
nodig hebben die momenteel (nog) in hun kracht staan.

Wmo in 2015 en vanaf 2016
Dit Beleidskader geldt voor de periode 2015-2018. We hebben ons in 2014 erop gericht dat
we 1 januari 2015 klaar staan om nieuwe cliënten (zonder of met een voormalige AWBZ-
indicatie) op te vangen. Het gaat hier immers om kwetsbare mensen. Dit betekent dat het
Sociaal Loket er klaar voor staat, we zorg ingekocht hebben en de juridische grondslag is
vastgelegd in de Verordening, het Besluit en de Beleidsregels.
2015 is een belangrijk jaar! De AWBZ-cliënten komen dan mondjesmaat over naar de Wmo
en het is het eerste jaar dat we volgens de nieuwe Wmo werken. Nog niet alles kan dan
perfect zijn en we zullen nog veel aan het ontwikkelen zijn. In dit Beleidskader geven we
zodoende aan hoe we in 2015 werken, maar ook wat we in 2015 in proces zetten en
ontwikkelen voor de jaren vanaf 2016.

Leeswijzer
Deel 1
Hoofdstuk 1 Trends en ontwikkelingen
Hoofdstuk 2 Visie, Uitgangspunten en Doelen

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Deel 2
Hoofdstuk 3   Preventie
Hoofdstuk 4   Fysieke aandachtspunten om mee te doen
Hoofdstuk 5   Eigen kracht en wederkerigheid
Hoofdstuk 6   Sociaal netwerk
Hoofdstuk 7   Toegang
Hoofdstuk 8   Passende ondersteuning
Hoofdstuk 9   Maatschappelijke zorg

Deel 3
Hoofdstuk 10 Lokale innovatie
Hoofdstuk 11 Burgerparticipatie
Hoofdstuk 12 Sturing, Financiële kaders en Toezicht & Handhaving




WMO beleidskader 2015 - 2018                                       Pagina 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>      1. Trends en ontwikkelingen

Demografische ontwikkeling
Demografisch gezien vergrijst Nederland. Houten vergrijst zelfs meer dan gemiddeld. Uit de
bevolkingsprognose van Pronexus 2komt naar voren dat de groep ouderen van 65 jaar en
ouder verdubbelt van 11,4% in 2014 naar 25,5 % in 2034. Binnen die groep ontwikkelt ook
de groep van 80 jaar en ouder zich sterk van 2,9% in 2014 naar 6% in 2034. Tussen 2024 en
2034 stijgt met name de groep 75+, de categorie die de meest intensieve zorg afneemt.


Tabel: Prognose aantal personen 55+ (2014-2034)

     Jaar/leeftijdscategorie    2014    2024    2034
     55-64                      6754    7755    6796
     65-74                      3150    6010    6829
     > 75                       2350    3269    5759
    Bron: Bevolkingsprognose Pronexus, gemeente Houten.

Figuur: Ontwikkeling leeftijdscohorten naar jaren(geïndexeerd: 2014 = 100)

    300
    250
    200
                                                                      55-64
    150
                                                                      65-74
    100                                                               > 75
     50
      0
                2014             2024              2034


Bron: Bevolkingsprognose Pronexus, gemeente Houten, mei 2014

De levensverwachting ligt in Houten iets hoger dan gemiddeld in Nederland. In Houten is de
levensverwachting vanaf de geboorte gemiddeld 82,9 jaar 3, in Nederland is dit 81,0 jaar.
Voor een groot deel worden deze extra jaren in goed ervaren gezondheid en zonder
lichamelijke beperkingen doorgebracht. Gemiddeld genomen zijn dit echter wel jaren met




2
    Pronexus, Bevolkingsprognose Gemeente houten 2014 t/m 2034, mei 2014
3
    Nationale Atlas Volksgezondheid. Levensverwachting 2009-2012.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>ziekten. Het percentage kwetsbaren4 onder zelfstandig wonende ouderen neemt toe
naarmate de leeftijd hoger is: onder 75-plussers is het 38% en onder 80-plussers 50%5.

Met het aandeel ouderen neemt de zorgvraag en het vraagstuk van eenzaamheid toe. In
Houten geeft 47% van de ouderen aan zich eenzaam te voelen6. De eenzaamheid is
gestegen, maar ligt in Houten lager dan in vergelijking met Nederland.

Nu zijn natuurlijk niet alle ouderen hetzelfde. Het beeld van de zorgbehoevende, kwetsbare
oudere past niet bij grote groepen relatief gezonde en welgestelde senioren. Deze leveren
zelf nog een actieve bijdrage aan de samenleving. De toekomstige oudere is vitaal en wil in
meerderheid niet meer als oudere worden aangesproken, dan wel als oudere worden
gehuisvest7.

Extramuralisering: Scheiden van wonen en zorg
Het rijksbeleid is gericht op het langer zelfstandig wonen van ouderen of mensen met een
langdurige ziekte of handicap. Vanaf 1 januari 2013 worden de lagere zorgzwaartepakketten
(ZZP)8 niet meer geïndiceerd voor nieuwe cliënten. De zorgzwaartepakketten 1, 2 en 3 voor
verpleging en verzorging (V&V), en zorgzwaartepakketten 1 en 2 voor de geestelijke
gezondheidszorg (GGZ) en verstandelijke handicap vanaf 23 jaar (VG) zijn vervallen. Nieuwe
cliënten krijgen in plaats van een indicatie voor een licht zorgzwaartepakket een indicatie
voor extramurale zorg en ondersteuning vanuit de Wmo. Door het scheiden van wonen en
zorg voor de lagere zorgzwaartepakketten blijven steeds meer mensen met een zorgvraag
thuis wonen. Mensen met een lichte zorgvraag zullen die zorg in eigen huis moeten
ontvangen. De voormalige AWBZ (straks wordt dat de Wet langdurige zorg (Wlz)) blijft alleen
beschikbaar voor de hogere zorgzwaartepakketten (ZPP).
In de U10-regio is gekeken naar de voorraad van en vraag naar zorgwoningen in de
toekomst9. In dit regionale onderzoek is gekeken naar wonen en zorg voor ouderen (V&V),
voor cliënten geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en gehandicaptenzorg (GZ). Door de
extramuralisering van de lagere zorgzwaarten worden de volgende ontwikkelingen
verwacht:

    -   Wonen en zorg voor ouderen: Voor de voorraad intramurale zorgplaatsen voor
        verzorging en verpleging van ouderen wordt voor Houten tot 2020 een groeiend
        overschot van 42 plaatsen verwacht. Door de vergrijzing in Houten zal dat na 2020
        ombuigen tot een groeiend tekort van 144 plaatsen in 2040. De extramuralisering en
        groei van het aantal ouderen zorgen samen voor een toename van de vraag naar
4
  Kwetsbaarheid bij mensen is een proces van het opeenstapelen van lichamelijke,
psychische en/of sociale problemen in het functioneren dat de kans vergroot op negatieve
gezondheidsuitkomsten (functiebeperkingen, opname, overlijden).
5
  Sociaal en Cultureel Planbureau. Kwetsbaren ouderen, februari 2011.
6
  Raedelijn, Houten 2013-2020, 29 mei 2013
7
  Gemeente Houten, Toekomstagenda Houten 2025.
8
  Ouderen of mensen met een langdurige ziekte of handicap kunnen niet zelfstandig wonen. De zorg die zij
(vanuit de AWBZ) nodig hebben, wordt beschreven in een zorgzwaartepakket (ZZP).
9
  Gemeente Utrecht, Wonen-zorg en MO in de U10, september 2013

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                                      Pagina 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>         erzorgd o e : i Houte zij         zorgplaatse oor erzorgd o e
       geïnventariseerd. Hierbij gaat het om complexen van seniorenwoningen waar zorg op
       afroep wordt geboden. Voor Houten wordt verwacht dat het reeds bestaande tekort
       aan woningen voor verzorgd wonen voor ouderen door de vergrijzing verder oploopt
       naar een tekort van 701 woningen in 2040.

   -   Geestelijke gezondheidszorg (GGZ): De voorraad intramurale zorgplaatsen voor
       cliënten geestelijke gezondheidszorg is in de U-10 regio de afgelopen jaren al
       behoorlijk geslonken. In het regionale onderzoek wordt voor Houten een stijgende
       vraag van het aantal intramurale GGZ-plaatsen verwacht voor 2015 en 2020. In de
       regio zijn echter een aantal grootschalige instellingen waar door de extramuralisering
       een overschot aan intramurale GGZ-plaatsen wordt verwacht. Bij het U10-onderzoek
       wordt er vanuit gegaan dat voor de geestelijke gezondheidszorg geldt dat de
       afstemming voorraad-vraag zich niet op gemeenteniveau afspeelt maar op regio-
       niveau. De centrumgemeenten worden materieel verantwoordelijk voor beschermd
       wonen binnen hun regio. De regie voor plaatsing van cliënten ligt bij de
       centrumgemeenten. Dit vindt in afstemming met de regio plaats.

   -   Gehandicaptenzorg (GZ): In de U10-regio is op dit moment een tekort aan
       intramurale huisvesting voor gehandicapten. Ook voor de periode 2013-2020 wordt
       in de U10-regio en voor Houten een tekort aan intramuraal wonen voor
       gehandicapten verwacht.

   -   Maatschappelijke opvang (MO): Houten heeft een capaciteit van 15 plaatsen voor
       maatschappelijke opvang en 32 plaatsen voor vrouwenopvang. In de regio is Houten
       de enige gemeente naast Utrecht die over plaatsen voor vrouwenopvang beschikt.
       Voor de komende jaren moet rekening worden gehouden met een nieuwe toestroom
       van cliënten naar de maatschappelijk opvangvoorzieningen. Dat hangt vooral samen
       met het proces van extramuralisering in de geestelijke gezondheidszorg.

Effect van scheiden wonen en zorg
De extramuralisering van de lagere zorgzwaarten en de verwachte afbouw van intramurale
capaciteit zal op termijn een toenemend beroep op de gemeentelijke woningvoorraad tot
gevolg hebben. Door het scheiden van wonen en zorg zal de vraag naar extramurale AWBZ-
zorg zoals begeleiding en persoonlijke verzorging toenemen. Daarnaast zal ook het beroep
op andere gemeentelijke voorzieningen (inkomen, maatschappelijke ondersteuning, vervoer,
dagbesteding) naar verwachting toenemen.
Ouderen: Door het langer zelfstandig wonen van ouderen verwachten wij een grotere druk
op de Wmo-voorzieningen en een toename van eenzaamheid/sociaal isolement en een
grotere aanspraak op informele zorg.

Beschermd wonen GGZ-C: Bij de geestelijke gezondheidszorg verwachten we dat er effecten
optreden in de zin van grotere kans op terugval en overlast door het ontbreken van een

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>beschermende woonomgeving. Een ander risico is dat cliënten in de maatschappelijke
opvang worden geplaatst, die hier niet voor is bestemd. Maatschappelijke opvang is
bestemd voor tijdelijk verblijf, niet voor wonen.

Verstandelijke Gehandicapten: Cliënten met een verstandelijke beperking lopen meer kans
op vereenzaming en kunnen bij gebrek aan toezicht eerder in de criminaliteit terecht komen.
Dit geldt met name voor de groep jongeren met een licht verstandelijke beperking (LVB).

Bij het nieuwe beleid van scheiden wonen en zorg krijgen cliënten die voorheen geïndiceerd
zouden worden voor een (intramuraal) zorgzwaartepakket, geen verblijfsindicatie meer. De
cliënt moet meer zelf gaan betalen: de huisvesting, de schoonmaak, het onderhoud en de
maaltijden. Is het inkomen te laag, dan kan een beroep gedaan worden op de
huurtoeslagregeling. De verwachting is dat een substantieel deel van de cliënten aanspraak
zal maken op huurtoeslag.

Belangrijke speerpunten voor de komende jaren zijn het verder afstemmen van de Wmo-
voorzieningen op de zorgfuncties van de AWBZ-begeleiding en het laten aansluiten van
vraag en aanbod van voorzieningen en levensbestendige woningen. In Houten woont 91%
van de inwoners van 75 jaar en ouder zelfstandig. Om zoveel mogelijk woningen geschikt te
maken voor mensen (jong en oud) met een functiebeperking is inzicht in het aanbod en
vraag van aangepaste, aanpasbare en levensbestendige woningen nodig. In het kader van de
transitie AWBZ-Wmo is hiervoor een speciaal project opgestart.

Individuele Wmo-voorzieningen (maatwerkvoorzieningen)
De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) heeft als doel dat mensen zich thuis en
buitenshuis kunnen redden en dat zij kunnen meedoen in de maatschappij. Het gaat om hulp
aan mensen met fysieke, psychische, verstandelijke of psychosociale beperkingen of
problemen. De ondersteuning die de Wmo biedt, bestaat bijvoorbeeld uit hulp bij het
huishouden of een scootmobiel.
Inwoners van Houten kunnen onder de huidige Wmo een individuele maatwerkvoorziening
aanvragen bij de gemeente zoals: hulp bij het huishouden, een woonvoorziening, rolstoel of
een vervoersvoorziening. Het aantal toegekende individuele Wmo-voorzieningen fluctueert
per maand. Op 1 augustus 2014 waren er in Houten 724 cliënten met hulp bij het
huishouden. Een meerderheid van de cliënten met hulp bij huishouden is ouder dan 65 jaar
en ongeveer de helft van de cliënten is ouder dan 80 jaar.

Daarnaast hadden begin augustus 2014 circa 406 cliënten een rolstoel, 391 cliënten een
voorziening voor een woningaanpassing (o.a. trapliften en drempels) en 150 cliënten een
roerende woningvoorziening (zoals een douche/toiletstoel of tillift). In totaal maakten 749
cliënten gebruik van een WMO vervoerspas. In 2013 is een klanttevredenheidsonderzoek
gehouden onder gebruikers van individuele Wmo-voorzieningen. Dit onderzoek geeft een
positief beeld. De cliënten geven gemiddeld een rapportcijfer 7,3 voor het gesprek of het
contact met de gemeente. De respondenten geven aan dat de voorziening in grote mate

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>bijdraagt aan het langer zelfstandig blijven wonen en meedoen aan de maatschappij. Met
name de tevredenheid over de hulp bij het huishouden en de Wmo-hulpmiddelen is hoog.

Stapeling regelingen en voorzieningen
Het CBS heeft in het kader van de transities in het sociaal domein de stapeling van
regelingen in 2011 in kaart gebracht10. Het gaat om 40 regelingen in het sociaal domein,
verdeeld in 5 clusters: Welzijn en zorg, arbeidsparticipatie, onderwijs,
Inkomensondersteuning en jeugdzorg. De stapelingsmonitor is opgenomen in
www.waarstaatjegemeente.nl. Het is belangrijk om de stapeling van regelingen in het sociale
domein te blijven monitoren.
De helft van de huishoudens in Nederland maakt gebruik van één of meer regelingen of
voorzieningen op het vlak van sociale zekerheid en zorg. In Houten ligt het percentage in
vergelijking met Nederland iets lager. In Houten maakt 47% van alle huishoudens gebruik
van één of meer regelingen, 53% van de huishoudens maakt geen gebruik van een regeling.
In 2011 waren er 640 huishoudens in Houten die gebruik maakte van 6 of meer regelingen.

In het cluster Welzijn en zorg is de samenloop van regelingen het hoogst. Ongeveer 10% van
alle huishoudens in Houten maakt in 2011 gebruik van een regeling binnen het cluster
welzijn en zorg. Het gaat hier om de Wmo-voorziening huishoudelijke verzorging en AWBZ-
zorg. Ongeveer 85% van deze groep heeft ook een regeling binnen het cluster
inkomensondersteuning.

Nieuwe cliënten Wmo
De AWBZ functies begeleiding groep (BGG) (dagbesteding), begeleiding individueel (BGI) en
kortdurend verblijf (KVB) (logeeropvang/vakantieopvang) worden een gemeentelijke taak
onder de Wmo. In de Wmo krijgen we hiermee met nieuwe cliëntgroepen te maken:
mensen met een verstandelijke, psychiatrische, zintuigelijke of somatische beperking en
mensen met dementie.
Eind 2013 is in Houten een cliënt-analyse uitgevoerd door het WMOkantoor11. Voor de
cliënt-analyse zijn cijfers uit drie bronbestanden gebruikt, afkomstig van het CIZ (indicaties),
Vektis (zorgdeclaraties) en CAK (int de eigen bijdrage). Uit de rapportage van het
WMOkantoor komt naar voren dat de drie gebruikte bronnen verschillende aantallen
cliënten per zorgtype laten zien omdat o.a. de definities en meetmomenten van de
bronbestanden van elkaar verschillen.

     -   Wie ontvangen AWBZ-begeleiding in Houten12?

     -   Op 1 januari 2013 waren er in Houten 345 geldige indicaties voor begeleiding (BGI,
         BGG en KVB) voor volwassenen.

     -   53% van de volwassen cliënten met begeleiding heeft een psychiatrische aandoening.

10
   CBS, www.Waarstaatjegemeente.nl
11
   WMOkantoor. Rapportage decentralisatiemonitor Houten 2013.
12
   WMOkantoor. Rapportage decentralisatiemonitor Houten 2013

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                          Pagina 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>       -   83% van de volwassenen kiest voor zorg in natura (ZIN).

       -   17% van de volwassenen kiest voor een persoonsgebonden budget (PGB).

       -   Van de cliënten met Begeleiding Groep (BGG) heeft 65% een indicatie inclusief
           vervoer.

Landelijk is er een grote overlap tussen cliënten met een AWBZ-indicatie voor extramurale
zorg en cliënten met een Wmo-voorziening. Uit het onderzoek van het WMOkantoor blijkt
dat in Houten 43% van de AWBZ-cliënten al bekend is bij de gemeente omdat zij gebruik
maken van een individuele Wmo-voorziening.

       -   Va af juli      heeft het CI) i de rapportage Op eg aar a dere zorg de
           extramurale indicaties uitgesplitst naar functies die overgaan naar de Wmo. Volgens
           deze gegevens waren er op 1 januari 2014 in Houten 320 volwassen cliënten met een
           indicatie voor extramurale zorg inclusief een functie die over gaat naar de Wmo 13.
           Van deze cliënten is 55% tussen de 18 en 49 jaar. De verdeling van de 320 cliënten op
           basis van (dominante) grondslag is als volgt:

       -   50% met een psychiatrische aandoening/ziekte

       -   20% met een verstandelijke handicap

       -   15% met een somatische aandoening/ziekte

       -   5% met een psychogeriatrische aandoening/ziekte

       -   5% met een lichamelijke handicap

       -   5% met een zintuigelijke handicap



Overdracht cliënt gegevens AWBZ-Wmo
Om goed voorbereid te zijn op de nieuwe taken en cliënten worden vanaf juli 2014 de
gegevens van de huidige AWBZ cliënten overgedragen aan de gemeente. De
gegevensbestanden worden vier maal uitgeleverd om zo volledig mogelijk te zijn.
De eerste levering heeft plaats gevonden eind juli 2014. Deze levering geeft nog geen
compleet beeld van alle AWBZ-cliënten die overkomen naar de Wmo. Het CIZ heeft niet over
alle AWBZ-zorg gegevens die kunnen worden overgedragen. Zo ontbreken de cliënten met
AWBZ-zorg zonder indicatie. Vanwege het overgangsrecht hebben de huidige cliënten met
een laag ZZP (intramuraal) die extramuraal wordt verzilverd, in 2015 de gelegenheid om zelf
te kiezen tussen ondersteuning vanuit de Wmo of intramurale zorg. Deze groep cliënten
maakt geen onderdeel uit van de eerste gegevensoverdracht. Daarnaast ontbreken ook de
gegevens over de AWBZ-cliënten van 18 tot 23 jaar. Deze indicaties zijn door Bureau
Jeugdzorg afgegeven. Deze groep valt echter wel onder de Wmo.

13
     CIZ. Op weg naar andere zorg, juli 2014. peildatum 1 januari 2014.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                          Pagina 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Wmo-benchmark
In 2013 heeft Houten meegedaan aan de uitgebreide landelijke Wmo-benchmark. Uit de
resultaten over 2012 kan worden geconcludeerd dat Houten goed blijft presteren en Houten
scoort gemiddeld op het totale Wmo-beleid ten opzichte van de landelijke benchmark.
Houten scoort bovengemiddeld op gebied van leefbaarheid, wonen en zorg en
toegankelijkheid, preventieve ondersteuning jeugd en ondersteuning van mantelzorg.
Ook het klanttevredenheidsonderzoek over 2012 onder gebruikers van Wmo-voorzieningen
geeft een positief beeld. De respondenten geven aan dat de voorziening bijdraagt aan het
langer zelfstandig blijven wonen en meedoen aan de maatschappij. Met name de
tevredenheid over de hulp bij het huishouden en de Wmo-hulpmiddelen is hoog.

Gemeentelijke monitor sociaal domein
De VNG, KING en het Rijk ontwikkelen gezamenlijk met gemeenten een gemeentelijke
monitor sociaal domein. De beleidsinformatie wordt ontsloten via
www.waarstaatjegemeente.nl. De gemeentelijke monitor is per 1 januari 2015 operationeel
en zal in de loop van de tijd verder worden doorontwikkeld. De monitor bestaat uit vier
hoofdelementen:
    - Gebruik in het sociaal domein: Inzicht in het gebruik en de stapeling, verwijzingen, de
        samenloop met Wlz en Zvw en de beweging (verschuiving en uitstroom) in de keten
        van zwaar naar basis.

   -   Cliëntervaring en toegankelijkheid: Inzicht van de perceptie van de dienstverlening.

   -   Early warning items: Inzicht in de belangrijkste risicogroepen/voorspellers van
       gebruik en bieden focus waar interventies op gericht moeten worden.

   -   Profiel gemeenten/wijk/kern.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>     2. Visie, Uitgangspunten en Doelen

Visie
In Houten werken we volgens de Houtense aanpak. We gaan daarbij uit van de kracht van
ieder mens en van de kracht van de samenleving. In Houten willen we dat mensen hun eigen
mogelijkheden inzetten en in eerste instantie zelf verantwoordelijk zijn voor het oplossen
van problemen. Ze kunnen daarvoor een beroep doen op hun sociale netwerk en op de
vrijwillige inzet van mede-inwoners. Aanvullend biedt de gemeente een pakket van
collectieve en individuele voorzieningen. Individuele voorzieningen worden alleen op
indicatie verstrekt en alleen dan als collectieve voorzieningen niet toereikend zijn.

Vanaf 2012, met de vaststelling van het Wmo Beleidskader 2012-2015, hebben we de
kanteling van hulp naar ondersteuning ingezet. Met de invoering van de Wmo 2015 heeft de
gemeente de verantwoordelijkheid gekregen voor cliënten met meer zorgvragen en met
(voor de gemeente) nieuwe cliëntvragen. De uitdaging is om ook voor deze cliënten het
principe van de kanteling door te voeren.

De pijlers voor dit Beleidskader zijn Preventie, het Sociaal netwerk en sociale samenhang,
Lokale innovatie en Samenwerking met andere partijen. Op deze wijze realiseren we een
verschuiving van de formele zorg naar de informele zorg (uitgangspunt van de AWBZ-visie).
Zo zal het gezondheidsbeleid een belangrijke functie krijgen binnen het de preventie.
Gezonde mensen hebben (meer) eigen kracht en kunnen langer op zichzelf blijven wonen.
Sociale samenhang moet sociale netwerken garanderen.
We streven naar een samenleving waar een onderlinge samenhang is. Daar bedoelen we
mee dat we het normaal vinden dat we buren of vrienden ondersteunen als het hen even
niet lukt, dat we het verenigingsleven en vrijwilligerswerk omarmen. We willen een
samenleving waarin we leven met elkaar en voor elkaar.
Met de Lokale innovatie willen we de instrumenten een goede basis laten zijn meer
informele zorg, maar ook voor passende ondersteuning. Daarnaast is Samenwerking met
andere partijen onontbeerlijk voor verschuivingen in het maatschappelijk veld.

Seattle, een voorbeeld
In Seattle14 in Amerika wordt al veel met het concept van samenlevingsopbouw gewerkt.
Belangrijk uitgangspunt is dat je als individu minder kan dan als je gezamenlijk iets aanpakt.
Samenlevingen zijn het meest krachtig als ze gezamenlijk actie ondernemen. Het organiseren
 a zo sa e le i g ka allee a o deraf. Hoe lokaler de a ti iteit, hoe eer e se
mee zullen doen. Het betekent ook uitgaan van de bestaande netwerken en waar mogelijk
deze uitbreiden.


14
  De ideeën uit Seattle over de aanpak om een samenleving op te bouwen komen uit Jim Diers, Neighbor
Power – Building Community The Seattle Way (University of Washington Press, 2004).

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                                  Pagina 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Om een dergelijke samenleving te bereiken moet worden ontdekt waar de interesses en
belangen van mensen liggen. Dat betekent: luisteren! Mensen worden actief als ze het
gevoel hebben dat ze invloed kunnen uitoefenen op de dingen waar ze om geven. Verder is
het goed om mensen zo vroeg mogelijk bij de planvorming te betrekken. Plannen worden
beter als lokale kennis en waarden worden betrokken. Ze beklijven beter. Wat ze in Seattle
  o    u it self-help -projecten noemen blijkt goed aan te slaan. Denk bijvoorbeeld aan het
omgaan met tuinafval, een muur met graffiti, een leegstaand gebouw, gezamenlijke tuinen,
etc.. Wanneer projecten op initiatief van de inwoners worden gestart, hebben ze meer kans
op slagen.

Om de samenleving om te buigen naar een samenleving waarbij preventie en de sociale
samenhang en netwerken de pijlers zijn, gaan we met de inwoners in gesprek. Tegelijkertijd
weten we dat veel ontwikkelingen op ons en onze inwoners afkomen en dat we de kennis en
ervaring niet altijd paraat hebben. Het is belangrijk om deze nieuwe verantwoordelijkheid
samen met onze inwoners en de gemeenteraad goed vorm te geven. Elkaar ontmoeten en
luisteren staan daarbij centraal.

Uitgangspunten
Vanaf 2015 krijgt de gemeente de verantwoordelijkheid over van het Rijk voor de Jeugdzorg,
Participatie en de AWBZ. Omdat de gemeente Houten deze transities in samenhang wil
bekijken heeft ze hiervoor de Sociale Agenda vastgesteld. Alle onderdelen van deze
transities vallen onder de paraplu van de Sociale Agenda met als uitgangspunt: de
participatie van inwoners naar vermogen wordt bevorderd, uitgaande van eigen kracht,
zelfredzaamheid en wederkerigheid. Daarnaast gaat preventie vóór curatie. Hiermee geeft
de Sociale Agenda richting aan al het beleid op het sociale domein.

De AWBZ gaat onderdeel uitmaken van de nieuwe Wmo 2015. De Sociale Agenda is het
startpunt voor het beleid van de Wmo. De 6 uitgangspunten hierbinnen zijn:
-    Iedereen doet mee.
-    Burger centraal bij vraag & oplossing.
-    Basis op orde.
-    Be egi g a zorge oor aar zorge dat .
-    Complexe problemen: daadkracht en eenduidige verantwoordelijkheid.
-    Werkwijze: flexibel, doelmatig, ontwikkelings- en oplossingsgericht.
Deze uitgangspunten zijn reeds beschreven in de Sociale Agenda en zijn nog steeds van
kracht voor de Wmo. In Bijlage III zijn de uitgangspunten uitgeschreven.

Om de overheveling van een aantal voorzieningen uit de AWBZ naar de gemeente
inhoudelijke kaders mee te geven, heeft de gemeenteraad de visienota AWBZ opgesteld
(vastgesteld december 2013). Ook daarin zijn het benutten van de eigen kracht en het



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                     Pagina 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>probleemoplossend vermogen van inwoners vastgelegd. Omdat het hier over het algemeen
om kwetsbare mensen gaat, zijn de volgende uitgangspunten toegevoegd:
-   Ondersteuning dichtbij inwoners, waar mogelijk en indien nodig.
-   Een verschuiving van formele zorg naar informele zorg en van individuele naar
    collectieve voorzieningen.
-   Realiseren van maatwerk op basis van de vraag/behoefte.
-   1 huishouden, 1 plan, 1 regisseur.
Ook deze uitgangspunten zullen voor de gehele Wmo gelden.

In de regio hebben we voor de samenwerking uitgangspunten geformuleerd die aansluiten
bij de lokale uitgangspunten. Voor de samenwerking in de regio geldt vervolgens ook:
-    Regie op de uitvoering ligt op lokaal niveau.
-    Lokaal als het kan, regionaal als het nodig is.
-    Specialistische expertise wordt regionaal ingekocht / georganiseerd.

Doelen
De kern van het Wmo-beleid in Houten is het bevorderen van participatie van alle inwoners,
al dan niet geholpen door het eigen netwerk. Daar waar mensen dit niet georganiseerd
krijgen biedt de gemeente ondersteuning.

De gemeente hanteert hierbij, volgend op het Wmo-beleid 2012-2015, de volgende doelen
(uitgeschreven in de volgende hoofdstukken):
- Inwoners zijn zich bewust van hun eigen preventieve rol in de maatschappelijke
     deelname en hanteren een gezonde leefstijl (Hoofdstuk 3).
- De woonomgeving (woningen, toegankelijkheid Openbare Ruimte en gebouwen,
     vervoer) stimuleert langer zelfstandig wonen en maatschappelijke deelname (Hoofdstuk
     4).
- Inwoners vinden het normaal om uit te gaan van hun Eigen kracht en wederkerigheid
     (Hoofdstuk 5).
- Inwoners maken vanzelfsprekend gebruik van hun sociaal netwerk (hoofdstuk 6).
- Iedereen krijgt antwoord op zijn vraag en heeft toegang tot informatie, advies en
     ondersteuning (Hoofdstuk 7).
- De gemeente Houten faciliteert passende ondersteuning als het nodig is (Hoofdstuk 8).
- De gemeente Houten garandeert een vangnet voor maatschappelijke zorg (Hoofdstuk
     9).

Dé uitdaging de komende jaren is om mensen zich bewuster te laten worden van hun eigen
rol in hun eigen leven. Hier zullen we bij de onderwerpen preventie, eigen kracht en het
sociaal netwerk meer de nadruk op leggen. Daarnaast zal de gemeente een belangrijke rol
spelen bij het creëren van de fysieke aandachtspunten om mee te kunnen doen en de
organisatie van de toegang en de passende ondersteuning.


WMO beleidskader 2015 - 2018                                                    Pagina 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>In de volgende hoofdstukken zijn de beleidsonderwerpen uitgeschreven. Per
beleidsonderwerp geven waar mogelijk aan:
    - Stand van zaken.
    - Wat komt er op ons af (ontwikkelingen en trends).
    - Wat moeten we doen, waar moeten we op inspelen (wettelijke taken en
        ontwikkelingen die we nu op moeten pakken).
    - Wat willen we doen.
    - Wat zien we als knelpunten bij wat we moeten doen en willen doen.
    - Wat we in 2015 doen en wat we in 2015 in proces zetten om vanaf 2016 en de jaren
        daarna te kunnen doen.
        Bij at e doe , ordt het ollege edoeld. Het is a groot ela g o de
        afspraken in dit beleidsplan op de voet te volgen en waar nodig snel bij te sturen.
        Daarom volgt op dit beleidsplan op korte termijn een (eenvoudig) uitvoeringsplan dat
        wordt vastgesteld door het college en waarvan de voortgang elke maand met de
        wethouder en de komende 4 jaar elk jaar in een bondige rapportage aan de raad
        wordt voorgelegd.

Waar mogelijk geven we per beleidsonderwerp een punt op de horizon aan die meetbaar
moet zijn en waarover we kwantitatieve en/of kwalitatieve gegevens kunnen verzamelen.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>       3.     Preventie

Waar staan we nu?
Met de Wmo 2015 wordt nadrukkelijk van gemeenten verwacht dat ze aangeven wat ze
doen om te voorkómen dat bewoners op maatschappelijke ondersteuning aangewezen
zullen zijn. Het doel is zwaardere en daarmee duurdere zorg te voorkomen. Dat betekent
onder andere tijdig herkennen en onderkennen van problemen en het bijsturen daarvan. Bij
het gezondheidsbeleid wordt al vanuit dit principe gewerkt, het wordt nu ingezet binnen het
Wmo-beleid.
De gemeente Houten vindt preventie niet alleen van belang vanwege het financiële aspect,
maar hecht tevens waarde aan het voorkómen van problemen en heeft de hoop dat
inwoners zich als gevolg van preventie beter voelen. Als gemeente treden we ook op als
financier van een groot aantal algemene voorzieningen zoals de bibliotheek, de
sportaccommodatie, het theater, het welzijnswerk, e.d.. Deze voorzieningen zijn belangrijk
voor de ontwikkeling en ondersteuning van onze inwoners en dragen bij aan hun
welbevinden, een niet te onderschatten element bij preventie.

We beseffen dat het een utopie is te denken dat alle problemen te voorkómen zijn.
Problemen zoals ziekte, handicaps, ouderdom en dementie zijn niet te voorkómen en
inwoners van Houten zullen daar niet op worden afgerekend. Ook beseffen we dat we nog
onvoldoende weten van de effectiviteit van preventiebeleid. Wat is het effect van
preventiebeleid? Leidt preventie tot minder gebruik van dure zorg, leidt het tot minder
persoonlijke problemen en leidt het tot een vitalere burger? Voor ons huidige beleid en de
verdere ontwikkeling van het beleid is het van groot belang om antwoord op deze vragen te
krijgen. Zowel vanuit sociaal als vanuit financieel oogpunt willen we op deze vragen
antwoord krijgen. Tegelijkertijd weten we dat dit een grote vraag is, waarbij niet alleen het
lokale beleid van invloed zal zijn, maar bijvoorbeeld ook dat van de zorgverzekeraars. We
zullen deze vraag naar onderzoek moeten overbrengen aan de VNG en, als gezamenlijke
gemeentes, de hulp nodig hebben van wetenschappelijke instituten.

Tijdens de bewonersavond op 2 juli 2014 is uitgebreid stil gestaan bij wat preventie is en
bewoners hadden daar veel ideeën over: preventie is niet alleen voorkómen, maar ook
vooruitkijken en vooruitdenken, op tijd / pro actief op situaties inspelen.
In het huidige beleid heeft de gemeente Houten al aandacht voor preventie. Onderstaande
lijst is niet uitputtend, maar geeft wel een idee van wat al gebeurt aan preventieve
progra        a s:
     - voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling (zie verder hoofdstuk,
          paragraaf XX)
     - schuldpreventie
     - vroegsignalering eenzaamheid


WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>   -   preventieve huisbezoeken 75+ waardoor we vroegtijdig de zorgvraag in beeld
       hebben
    - Basispakket Jeugdgezondheidszorg
    - het stimuleren van sociale cohesie
    - verkeersveiligheid
    - geschikte woning en woonomgeving
    - preventiebeleid genotmiddelen?!
    - stimuleren gezonde leefstijl
Tijdens de bewonersavond zijn ook veel ideeën aangedragen voor wat de gemeente, maar
ook de inwoners persoonlijk, (meer) kunnen doen aan preventie (zie hiervoor paragraaf Wat
willen we doen).

Wat willen we doen?
Preventie is een van de pijlers van het nieuwe Wmo-beleid. Het doel is dat mensen zich
vitaal voelen en een sociaal netwerk hebben. Het draagt allemaal bij aan het voorkómen van
problemen. Het is ook belangrijk dat we proberen problemen beperkt te houden, zodat ze
nog eenvoudig zijn aan te pakken.
Om de omslag te maken van (dure) zorg naar preventie gaan we in kaart brengen waar er
nog (nieuwe) mogelijkheden liggen voor preventie. Tijdens de bewonersavond op 2 juli 2014
hebben we daar een start mee gemaakt. De aanscherping van de definitie leidde tot veel
ideeën over hoe je preventief te werk kunt gaan, zowel als persoon als gemeente.

Ideeën van bewoners voor de persoonlijke inzet:
-      Ga op tijd naar je huisarts, opticien, audicien.
-      )org dat je erli hti g i huis goed is, ook oor s a hts.
-      Blijf actief, blijf bewegen en sporten, doe aan beweeg- en valpreventie.
-      Zorg dat je weet welke voorzieningen er in de gemeente zijn en hoe je daarvoor in
      aanmerking komt.
-      Begin te denken over een aanpak en hulp wanneer je weet dat dat nodig gaat zijn,
      ook op de langere termijn.
-      Regel op tijd de benodigde hulpmiddelen, wacht niet te lang.
-      Geneer je niet voor bijvoorbeeld stok of rollator of om hulp te vragen.
-      Ga samen met anderen op zoek naar oplossingen voor je probleem (familie,
      vrienden, stichting Eigen Kracht).
-      Zorg dat je weet om te gaan met ICT en moderne technieken.
-      Leer de jeugd (door school en ouders) dat zelfredzaamheid belangrijk is, leer hen op
      eigen benen te staan. Leer de jeugd op school hoe ze hun leven kunnen plannen.

Ideeën van bewoners voor de rol van de gemeente:
-      Zorg dat aangevraagde hulpmiddelen zo snel mogelijk geregeld zijn. Nu duurt het
       vaak lang voordat een hulpmiddel geregeld is.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>-      Ga belemmerende regelgeving tegen, bijvoorbeeld voor mantelzorgwoningen.
-      Zorg voor huizen waarin kinderen en ouders samen en toch apart kunnen wonen.
-      Zorg dat het Sociaal Loket breed bekend is; geef het een andere (aansprekender)
       naam; zorg dat inwoners hier ook signalen kunnen afgeven over bewoners waar ze
       zich zorgen over maken.
-      Maak dat mensen de sociale kaart van de hulpverlening makkelijk kunnen vinden en
       daar goed hun weg in vinden.
-      Zorg dat er buurtvoorzieningen zijn, waardoor je eenzaamheid voorkómt.
-      Zorg dat er hulpmiddelen zijn die aansluiten op de vraag; gebruik hiervoor de kennis
       van de inwoners en van experts; kijk hierbij breder dan wat voor de hand ligt.
-      Vervroeg de leeftijd van preventief huisbezoek en ga vaker dan 1x in de zoveel jaar bij
       kwetsbare mensen langs; wees creatief in een brede organisatie van het preventief
       huisbezoek (zet vrijwilligers, kerk en studenten in, maar maak ze niet
       eindverantwoordelijk); zorg dat er iets gebeurt met wat er uit het preventief
       huisbezoek komt.
-      Zorg dat mensen ondersteuning krijgen bij het stellen / verduidelijken van hun vraag
       (cliëntondersteuning).
-      Stel de (vraag van de) cliënt centraal; zorg dat de cliënt één coördinator (of regisseur
       of casemanager of aanspreekpunt) heeft.
-      Zorg dat organisaties samenwerken; zorg dat het Sociaal Loket goed is aangesloten
       bij het Sociaal Medisch Loket en het Elektronisch Patiënten Dossier.
-      Zorg dat er voldoende beroepskrachten blijven en maak gebruik van ze voor het in
       kaart brengen van mensen met en zonder problemen en betrokkenheid in de buurt.
-      Geef informatie op de gemeentepagina.
-      Geef niet alleen informatie via internet, maar ook op papier.

De gemeente gaat bovenstaande voorstellen bestuderen en verwerken in een
preventieplan. Daarnaast gaan we tijdens de keukentafelgesprekken steviger inzetten op
preventie. Tijdens de keukentafelgesprekken worden niet alleen de eigen kracht en het
sociale netwerk in kaart gebracht, maar zullen we ook meer aandacht geven aan wat
mensen kunnen doen om problemen te voorkómen. Daarnaast gaan we ook de komende
beleidsperiode (verder) werken aan het vergroten van weerbaarheid van kinderen en
jongeren. We zien dit als een belangrijke vorm van preventie, gericht op het voorkómen van
dat de jeugd door sociale problemen op school achterstanden oploopt in het lesprogramma.

Hieronder zoemen we kort in op twee specifieke onderdelen van ons preventiebeleid:
gezondheid en sport. Het lokale gezondheids- en sportbeleid kan niet los gezien worden van
de ontwikkelingen in het sociale domein.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Gezondheidsbeleid
De Wet publieke Gezondheidszorg vormt het belangrijkste wettelijke kader voor het lokale
gezondheidsbeleid. De Wpg omschrijft nauwkeurig de wettelijke taken van gemeenten. Veel
van deze taken zijn duidelijk omschreven en laten weinig tot geen ruimte voor eigen beleid.
Verplichte taken met weinig beleidsvrijheid zijn bijvoorbeeld de uitvoering van de
jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding en het in stand houden van een GGD voor
de uitvoering van taken op het gebied van de publieke gezondheidszorg.

Op het gebied van gezondheidsbevordering en ouderengezondheidszorg is sprake van
gemeentelijke beleidsvrijheid. Het Rijk stelt enige kaders maar gemeenten stellen hun eigen
keuzes vast in hun eigen gemeentelijk gezondheidsbeleid. Ook Houten heeft een eigen
gezo dheids ota: Gezo d i Houte          esproke i rtg op septe er               .
Psychosociale gezondheid, gewichtsproblemen en (overmatig) alcoholgebruik zijn daarbij
sinds 2010 de Houtense beleidsprioriteiten. Zowel het landelijke beleidskader, het onlangs
gela eerde pre e tieprogra       a Natio aal Progra      a Pre e tie Alles is Gezo dheid … ,
als de epide iologis he gege e s a Houte late zie dat deze drie the a s og steeds
actueel zijn.

Beleidsdoele i de Houte se ota Gezo d i Houte zij :
- Bevorderen van een gezonde leefstijl
   Preventie en een gezonde levensstijl kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het
   la ger eedoe , oorko e a k ets aarheid e het ergrote a eer aarheid
   en het zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen.
- Bevorderen zelfredzaamheid en participatie
   Gezondheidsbeleid staat niet op zichzelf maar richt zich ook op het versterken en
     e ordere a zelfredzaa heid e parti ipatie; iet gezo dheid, aar eedoe is het
   doel. De participatiemogelijkheden van mensen kunnen worden vergroot door te
   investeren in de gezondheid van mensen.
- Extra aandacht aan inwoners in een kwetsbare positie
   Gezonde mensen participeren meer en participatie leidt tot een betere gezondheid.
   Daarom hebben we binnen het preventieve gezondheidsbeleid extra aandacht voor
   kwetsbare groepen. Ouderen, mensen met een functiebeperking en mensen met een
   lage Sociaal Economische Score (SES) bevinden zich relatief vaker in een kwetsbare
   positie.
- Waar ogelijk i tegrale pre e tieprogra         as
   Pre e tieprogra      a s ri hte zi h aak op ee zeer spe ifiek o der erp; ij oor eeld
   alleen op meer sporten, gezond eten, verminderen van de alcoholconsumptie of stoppen
   met roken. Als er effectieve progra      a s es hik aar zij   et ee redere s ope, da
   heeft dat onze voorkeur.

Voor het realiseren van deze beleidsdoelen zijn actiepunten uitgewerkt (zie Bijlage IV).

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Sportbeleid
In 2013 is de tussenstand opgemaakt van de Sportnota 2008-2015 en met het
collegeprogramma is afgesproken de huidige sportnota nog dit najaar te evalueren en te
herijken.

De aandachtspunten in de huidige sportnota zijn:
    - stimulering van breedtesport
    - ondersteuning van de sportverenigingen
Het sportbeleid levert een belangrijke bijdrage aan het lokale gezondheidsbeleid in het
onderdeel Gezond gewicht en bewegen. Ook heeft sport een belangrijke functie in het
elkaar ontmoeten. Tenslotte waarderen we het ten zeerste dat veel van het werk in de sport
gebeurt op basis van vrijwilligerswerk.

Sportverenigingen hebben een belangrijke functie in het preventieve beleid van de
gemeente. De gemeente Houten hecht aan vitale verenigingen. Zij kunnen een bijdrage
leveren aan het oplossen van vraagstukken binnen het sociale domein, zoals het tegengaan
van overgewicht bij kinderen of tegengaan van eenzaamheid. Daarnaast kunnen ze een
signaleringsfunctie innemen. Ook hebben ze een rol bij het opbouwen (en onderhouden)
van het sociale netwerk van mensen.
Het benutten van sportverenigingen als partner voor zorgprofessionals gebeurt bijvoorbeeld
bij het ontwikkelen en aanbieden van praktische oplossingen voor gezondheid, bewegen en
ontmoeting. In het plan van aanpak combinatiefunctionarissen worden hier afspraken over
gemaakt door Sportpunt in samenwerking met Zorg in Houten, Reinaerde of Lister
(voorheen SBWU).
De verbinding/afstemming van de verschillende zorg en welzijnsorganisaties met
sportverenigingen en het sportpunt biedt nieuwe kansen. Dit wordt beschreven in het plan
van aanpak Combinatiefunctionarissen.

Ook het nieuw te vormen Sportfonds (Collegevoorstel juli 2014) is gericht op het organiseren
van sportactiviteiten die een gezonde leefstijl stimuleren. Organisatoren van dergelijke
activiteiten kunnen via het sportfonds een financiële bijdrage krijgen. Daarbij worden ze
gestimuleerd om ook andere bronnen van inkomsten aan te boren, waardoor zij zo min
mogelijk afhankelijk worden van gemeentesubsidie.

Slim verbinden - enkele voorbeelden
Kunnen we de fysiotherapeut en de gymnastiekvereniging stimuleren dat ze samen gaan
werken waarbij de fysiotherapeut / haar deskundigheid aanbiedt om het meer en gezond
bewegen aan te moedigen en de gymnastiekvereniging b.v. in Lorech een beweegles gaat
geven.
Kunnen we in samenwerking met de vrijwilligerscentrale regelen dat het vervoer naar
sportverenigingen van cliënten van Reinaerde, SBWU, .. wordt geregeld.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Wat gaan we doen?
- Voor de ideeën die 2 juli 2014 door bewoners voor de persoonlijke inzet zijn
  aangedragen wordt het eerste kwartaal van 2015 een plan van aanpak opgesteld met als
  doel deze ideeën breder bekend te maken. De rest van 2015 en de jaren vanaf 2016
  gelden als uitvoeringsjaren.
- Voor de ideeën die 2 juli 2014 door bewoners voor de gemeentelijke inzet zijn
  aangedragen wordt ook het eerste kwartaal 2015 een plan van aanpak opgesteld.
  Bepaald wordt welke ideeën haalbaar en uitvoerbaar zijn. Aan het plan van aanpak zal
  een uitvoeringskalender worden verbonden.
- De vraag of preventiebeleid daadwerkelijk leidt tot vermindering van zwaardere en
  daarmee duurdere vormen van zorg en tot vitale inwoners overbrengen naar de VNG en
  bespreken of dat landelijk onderzocht kan worden.
- Uitvoeren actiepunten gezondheidsbeleid: zie hiervoor het raadsbesluit over de
  Gezo dheids ota Gezo d i Houte .
- Sport:
   + uitvoeren sportbeleid
   + najaar 2014 start uitvoeren combinatiefuncties en JOGG, verder uitwerken
   + 2015 e.v.: monitoren Sportfonds




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                 Pagina 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>   4. Fysieke aandachtspunten

Inleiding
Om mee te kunnen doen is de fysieke omgeving belangrijk, Het gaat hierbij om geschikte
woningen, de toegankelijkheid van de openbare ruimte en de toegankelijkheid van openbare
gebouwen en gebouwen waar zorg- en/of dienstverlening wordt geboden. Het gaat hierbij
ook om de mogelijkheid voor mensen met een beperking om zich te verplaatsen.
In dit hoofdstuk bespreken we wat met betrekking tot deze zaken de stand van zaken in
Houten is, wat op ons afkomt, wat we willen of kunnen doen en wat we gaan doen.

Geschikte woning en woonomgeving
Met de nieuwe Wmo 2015 en de afbouw van plaatsen in verzorgings- en verpleeghuizen zal
het steeds belangrijker worden te kijken naar de geschiktheid van woningen. Hierbij gaat het
niet (meer) alleen over de geschiktheid van een woning voor senioren, maar ook voor
mensen met een beperking en/of chronische ziekte.
Elke (bijzondere) doelgroep van bewoners en woningzoekenden heeft een eigen beeld en
eigen behoeften bij de geschiktheid van een woning.
Wij zien de geschiktheid van de woning en de woonomgeving als preventief in die zin dat het
voor mensen mogelijk maakt zelfstandig (of met enige hulp) te wonen en mee te doen in de
samenleving. Daarnaast stelt het het verblijf in een intramurale instelling uit of zelfs af.

De stand van zaken: geschikte woningen in Houten en thuistechnologie
Volgens de U10 monitor Wonen en Zorg en Maatschappelijke Opvang 2013 worden de
volgende tekorten gesignaleerd voor Houten:
- Voor de intramurale capaciteit voor verzorging en verpleging tot 2020 wordt een
    groeiend overschot (10 tot 42 plaatsen) verwacht dat daarna ombuigt tot een groeiend
    tekort in 2040 (11 tot 144 plaatsen);
- Het reeds estaa de tekort aa o i ge oor erzorgd o e a oudere loopt
    verder op van 214 woningen nu tot 701 woningen in 2040;
- Voor intramurale GGz wordt een (stabiel) tekort van 26 plaatsen in 2020 voorzien;
- Voor de intramurale gehandicaptenzorg wordt een iets aflopend tekort voorzien van 65
    naar 55 verblijfsplaatsen.


Hieruit zou de conclusie getrokken kunnen worden dat de huidige woningvoorraad
onvoldoende geschikt is voor langer zelfstandig wonen omdat er een fors tekort wordt
 oorzie aa erzorgd o e . Dit eeld oet ge ua eerd orde . De o i g oorraad
van Houten is in algemene zin van hoge kwaliteit. Vanwege het feit dat het een jonge
woningvoorraad betreft (gebouwd onder recente Bouwbesluit-eisen), zijn de woningen
relatief goed aanpasbaar. Er zijn veel geschikte woningen en er zijn veel woningen geschikt



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                           Pagina 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>te maken, maar we hebben niet voldoende woningen voor al die kwetsbare mensen die
zelfstandig blijven wonen. Dit tekort kan op verschillende manieren worden aangepakt:
- door nieuwbouw van complexen met verzorgd wonen (gelijkvloerse woningen met
     zorgsteunpunten in de nabije omgeving)
- door aanpassing van bestaande woningen (sociale huur, particuliere huur, eigen
     woningbezit) zodat de huidige bewoner geholpen wordt
- door aanpassing van bestaande woningen om doorstroming te genereren van
     zorgbehoeftigen naar die woningen. Neveneffect is dat de vrijkomende woningen een
     rol kunnen spelen in verlevendiging van de wijk.

Overigens is er geen eenduidig beeld van woonwensen van ouderen. Recent onderzoek
(Woonvoorkeuren specifieke woonvormen voor ouderen: een verhaal met veel gezichten;
Companen 2014) geeft aan dat de behoefte van ouderen om zelfstandig te willen blijven
wonen hard is en dat de consument doorkrijgt dat dat ook kan. Vroeger was het niet in
iedere woning mogelijk om een traplift te plaatsen, tegenwoordig kan dat wel. Niet meer
kunnen traplopen –de belangrijkste drijfveer om iets aan de woonsituatie te veranderen- is
geen belemmering meer voor zelfstandig blijven wonen. Daarbij komt dat senioren in steeds
meer gemeenten prima zorg aan huis kunnen krijgen van thuiszorgorganisaties. Volgens
Companen zou daarmee de behoefte om naar een woonzorgcomplex te verhuizen ook
komen te vervallen. Deze conclusie lijkt haaks te staan op de conclusie uit bovengenoemde
U10- o itor dat er grote ehoefte is aa erzorgd o e . Daaro zal dit the a i het a.s.
woningbehoefteonderzoek nader onderzocht worden.

Wat betreft de woonomgeving in algemene zin in Houten kan worden geconcludeerd dat
deze binnen de kern Houten van een hoge kwaliteit is. Autoverkeersluw, veilig, dorps.
Ondanks bezuinigingen op het beheer van de openbare ruimte blijft die ruimte aantrekkelijk
om in te verblijven.

Naast het aanpassen van woni ge ke e e het proje t sli           o e . Hier is al ee start
mee gemaakt door Viveste, van Houten & co en Zorgspectrum. Inwoners krijgen tips en Hier
is al een start mee gemaakt Inwoners krijgen tips en adviezen over eenvoudige
aanpassingen in huis die het woon-en leefgemak, maar ook veiligheid en zelfstandigheid
kunnen vergroten en / of behouden.Ook is met een aantal partijen in en uit Houten een start
gemaakt met het onderzoeken van mogelijkheden van thuistechnologie. De zorg op afstand
en domotica kunnen ingedeeld worden in vier categorieën:

-   Gemaksdiensten: diensten op het gebied van praktische en/of huishoudelijke zaken;
-   Welzijnsdiensten: diensten die bijdragen aan het welbevinden van mensen in lichamelijk
    en geestelijk opzicht;
-   veiligheid en bewaking: heeft betrekking op diensten die bijdragen aan het
    veiligheidsgevoel van mensen;



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                     Pagina 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>-   behandeling en verzorging: heeft betrekking op diensten die te maken hebben met
    medische begeleiding en/of bevordering van zelfmanagement door patiënten, zoals het
    doen van thuismetingen.


De gemeenschappelijke doelen om de mogelijkheden van thuistechnologie te onderzoeken
zijn:
- Verhogen van zelfredzaamheid
- Vergroten gevoel van veiligheid
- Tegengaan van eenzaamheid
- Ondersteuning mantelzorgers

Op dit moment wordt onderzocht hoe thuistechnologie ingezet kan worden voor met name
de kwetsbare groepen in Houten. De koppeling van verschillende diensten (welzijn, gemak,
zorg op afstand) worden hierin meegenomen. Verder wordt ook gekeken naar de wijze
waarop inwoners (nog) beter geïnformeerd kunnen worden over de mogelijkheden die er
zijn om(preventief) aanpassingen aan een woning te doen.
Aandachtspunt hierbij is wat bij thuistechnologie de rol van de gemeente is en wat van
inwoners zelf en woningbouwcorporaties verwacht mag worden. Gaat het hier om
maatwerkvoorzieningen of spreken we hier over eigen kracht?

Ontwikkelingen die op ons afkomen
Vanaf ongeveer 2025 verwachten we een forse toename van de groepen ouderen (75-85) en
oudere ouderen (85+). Dit is een gevolg van het rijksbeleid gericht op dat ouderen langer
zelfstandig wonen en waarbij de intramurale plaatsen worden afgebouwd.
Als gevolg van rijksbeleid is er sprake van een krimpende hoeveelheid sociale huurwoningen.
Wat betreft het toevoegen van geschikte woningen (i.c. verzorgd wonen) moeten we de
kansen pakken die zich in de transformatiegebieden (met name in gebieden met
voorzieningen) voordoen. Daarbij moeten we er rekening mee houden dat de woningen zich
in de buurt bevinden van voorzieningen zoals zorg, winkels en openbaar vervoer.
Daarnaast is het van belang om bewustwording bij ouderen en medioren ten aanzien van
woningaanpassing te bevorderen, eventueel in combinatie met duurzaamheidsbevordering
om de woonlasten te beperken. Hierbij moeten we nagaan of een financiële stimulans
mogelijk is (b.v. laagrentende leningen mogelijk maken met als uitvoerder Stichting
Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVN).

Tijdens de bewonersavond op 2 juli 2014 over Preventie en Sociaal netwerk kwam de relatie
mantelzorger-zorgbehoevende regelmatig aan de orde. Mensen spraken uit dat het zowel de
mantelzorger als de zorgbehoevende helpt als ze dichter bij elkaar wonen. Waar mogelijk
   ille e fa ilitere dat a telzorgers e zorg ehoe e de          di hter ij elkaar ku e
wonen, bijvoorbeeld door het tijdelijk toestaan van inwoning of het plaatsen van een
tijdelijke unit bij bestaande woningen.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                     Pagina 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Een belangrijk knelpunt voor de aanpak zijn de financiën: nadelig effect op grondexploitatie,
lagere inkomens van ouderen, onvoldoende gemeentelijke begrotingsruimte om initiatieven
te stimuleren. Omgekeerd kan worden overwogen een deel van het Wmo-budget in te
zetten uit oogpunt van preventie en ter stimulering van duurzaamheid in brede zin:
energiebewust en levensloopbestendig.


Toegankelijkheid
Gemeenten hebben met de wet de opdracht gekregen de toegankelijkheid van
voorzieningen, diensten en ruimten voor mensen met een beperking te bevorderen en
daarmee bij te dragen aan het realiseren van een inclusieve samenleving. Dit sluit aan bij het
voornemen van de regering het VN Verdrag inzake de rechten van personen met een
handicap op korte termijn goed te keuren, onder de voorwaarde dat de hieruit volgende
verplichtingen geleidelijk ten uitvoer kunnen worden gebracht. Uitgangspunt van dit verdrag
is een samenleving die mensen met beperkingen zoveel mogelijk in staat stelt op gelijke voet
te participeren.
Gedacht kan worden aan de toegankelijkheid en veiligheid van de woonomgeving en
openbare ruimten zoals leeszalen, het gemeentehuis, etc. De participatie van mensen met
een beperking aan het maatschappelijk verkeer zal bevorderd worden als zij zich met hun
rolstoel, of met welk hulpmiddel dan ook, gemakkelijk kunnen bewegen in hun
woonomgeving, en toegang hebben tot alle openbare faciliteiten.

Stand van zaken
De gemeente hanteert het BIOR (Beheereisen Inrichting Openbare Ruimte)15 als handboek
voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte. Bij elk nieuwbouw- of
herinrichtingproject van de gemeente Houten is de projectleider/initiatiefnemer verplicht
het BIOR te hanteren (Collegebesluit 16 juni 2009). Dit dient als randvoorwaarde te worden
opgenomen in de projectopdracht. De toegankelijkheid van de openbare ruimte voor
invaliden is in meerdere onderdelen van het BIOR vastgelegd. De toegankelijkheid voor
invaliden wordt in het BIOR niet overal apart genoemd. In veel gevallen wordt hier standaard
rekening mee gehouden, bijvoorbeeld de breedtes van trottoirs e.d. In sommige gevallen
verwijst het BIOR naar de (landelijke) CROW16 publicatie 201 Praktijkboek toegankelijkheid
openbare ruimte. In veel gevallen wordt ook de Stichting Gehandicapten Houten (SGH)
betrokken bij nieuwe plannen. De SGH is zowel vertegenwoordigd in de WMO-raad als in het
Verkeersberaad dat 4x per jaar bijeenkomt. Zo nodig behandelt het Verkeersberaad
problemen met bereikbaarheid.

Wat we willen doen
Toegankelijkheid openbare gebouwen en dienst- en zorgverlenende instellingen

15
     Te vinden op Plaza/Seviceplein.
16
     CROW is een nationaal kennisplatform voor infrastructuur, vervoer en openbare ruimte.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                                 Pagina 28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>In Houten blijkt de toegankelijkheid van de openbare ruimte goed geregeld in die zin dat er
aandacht voor is in de planvorming van de openbare ruimte en gebouwen. Toch komen er
van mensen met een beperking af en toe signalen binnen over dat zij niet overal eenvoudig
kunnen komen. Zo zijn er hier en daar onhandige stoephoogtes en drempels en vergt het
soms een omweg om ook met een rolstoel ergens te kunnen komen. Waar mogelijk wordt
hiervoor dan een oplossing gezocht.
Ook is het nog de vraag of alle openbare gebouwen en/of de gebouwen van dienst- en
zorgverlenende instellingen toegankelijk zijn voor mensen met een beperking (stok, rollator
of rolstoel). En dan gaat het om zowel de toegang als de toiletruimte. In overleg met de SGH
zullen we dit nader onderzoeken.

Dementievriendelijke wijk
Wat we daarnaast willen is onderzoeken of en hoe in Houten een dementievriendelijke wijk
kan worden ingericht. We weten dat het aantal ouderen toeneemt (zie hiervoor hoofdstuk 3,
Trends & Ontwikkelingen en de vorige paragraaf van onderhavig hoofdstuk) en dat daarmee
het aantal demente mensen gaat toenemen. De trend is dat mensen met dementie niet
meer per definitie worden opgenomen in verzorgingshuizen. Het idee hierachter is dat ook
mensen met dementie met de juiste ondersteuning thuis moeten kunnen blijven wonen.
Belangrijk hierbij is dat zowel de zorg (denk hierbij o.a. aan de wijkverpleging, mantelzorg)
goed georganiseerd wordt, maar ook dat de omgeving erop is ingericht, zowel fysiek
(woning, inrichting buurt en verkeer) als sociaal (de buren, het sociaal netwerk).
Ondersteuning bij de algemene dagelijkse levensverrichtingen is gericht op behoud of
verbeteren van zelfredzaamheid. Dit behoort tot de maatschappelijke ondersteuning
waarvoor de gemeenten verantwoordelijk zijn en dat geldt ook voor mensen met dementie.
Dit is echter een vorm van ondersteuning waar we nog veel over moeten leren, evenals over
wat er nodig is om de wijken zo te richten dat mensen met dementie er veilig kunnen
wonen.
We weten dat de werkgroep Geriatrie de kennis onder inwoners van Houten over dementie
willen vergroten. Kennis onder bewoners is een belangrijke start, maar we denken dat er
meer mogelijk is.

Vervoer
I het ollegeprogra       a is het olge de opge o e : We o derzoeke of ers hille de
vormen van doelgroepenvervoer op een slimme wijze te combineren zijn in een
servicenetwerk. Hierbij kunnen bestaande voorzieningen als de rolstoel- e Drieka us
worden betrokken en mogelijk geïntegreerd. Ondernemerschap (zoals het huidige vervoer
met golfkarren) wordt nadrukkelijk gestimuleerd. Uitwerking van de plannen geschiedt
samen met belange orga isaties a oudere e o der e ers.
Wat betreft mobiliteit is dit de komende collegeperiode belangrijkste aandachtspunt.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Tot nu toe is de gemeente verantwoordelijk voor het WMO-vervoer (Regiotaxi) en het
leerlingenvervoer. Per 1-1-2015 wordt de gemeente ook verantwoordelijk voor het vervoer
naar de dagbesteding. Dit laatste vervoer wordt nu nog gefinancierd uit de AWBZ.

Wat we willen doen
In BRU-verband is afgesproken om te komen tot een zelfstandig Servicepunt
Doelgroepenvervoer Regio Utrecht, waarin de deelnemende BRU-gemeenten (aangevuld
met Wijk bij Duurstede en Utrechtse Heuvelrug) de inkoop en het beheer van het
Regiotaxivervoer, het Leerlingenvervoer en het AWBZ-vervoer onderbrengen. Deze
regionale bundeling biedt kwalitatieve en financiële voordelen.
De aanbesteding voor Leerlingenvervoer is gestart. Het AWBZ-vervoer wordt pas per 2017
aanbesteed. Naast de Regiotaxi zijn er nog drie vormen van kleinschalig vervoer binnen
Houten:
- de rolstoelbus
- de golfkarretjes voor vervoer binnen de rondweg
- de drie ker e us alias Drieka oor egeleid groeps er oer tusse de klei e ker e
   “ halk ijk Tull e t Waal e t Go


In 2014 willen we nader verkennen hoe doelgroepenvervoer regionaal gebundeld kan
worden. In Lekstroomverband zijn gesprekken gaande om te kijken of we het AWBZ-vervoer
via de zorginstellingen tot de regionale aanbesteding per 2017 op de huidige wijze kunnen
voortzetten.
Daarnaast willen we in Houten onderzoeken wat de lokale vervoersbehoeften zijn en in
hoeverre het bestaande aanbod daarin voorziet. Op basis hiervan zal na de zomer van 2014
een nieuw besluit worden genomen over kleinschalig doelgroepenvervoer binnen Houten.

Wat gaan we doen?
- In woningbehoefteonderzoek onderzoek doen naar de woonbehoefte van ouderen.
- Met de uitkomsten van het onderzoek naar de mogelijkheden van thuistechnologie
   bepalen (in 2015) we of we pilots draaien met, bij en voor de doelgroep om zodoende
   kwetsbare mensen langer zelfstandig thuis te laten wonen.
- In 2015 Samen met de SGH in kaart brengen wat de stand van zaken is met betrekking
   tot de toegankelijkheid van de openbare ruimte, de openbare gebouwen en gebouwen
   van dienst- en zorgverlenende instellingen en op basis hiervan een plan van aanpak
   opstellen. Vanaf 2017 kan dan gestart worden met de aanpak om alle openbare
   gebouwen en gebouwen van dienst- en zorgverlenende instellingen daadwerkelijk
   toegankelijk te maken.
- In samenwerking met de werkgroepen Geriatrie en Mentaal-Vitaal in kaart brengen wat
   er nodig is (fysiek en sociaal) voor een dementievriendelijke wijk en waar we deze in
   Houten zouden kunnen invoeren.


WMO beleidskader 2015 - 2018                                                   Pagina 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>-   In 2014 nadere verkenning naar de mogelijkheden het doelgroepenvervoer regionaal te
    bundelen.
-   Onderzoek naar de lokale vervoersbehoeften en in hoeverre het aanbod daarin voorziet
    en op basis hiervan een besluit nemen over kleinschalig doelgroepenvervoer (najaar
    2014).




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                   Pagina 31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>   5. Eigen kracht en wederkerigheid

Wat is de stand van zaken?
Eigen kracht is een term die sinds De Kanteling steeds meer ingeburgerd raakt. We
verwachten van mensen dat ze zelf meer kunnen en dat ze er (voor wie dat mogelijk is) hun
best voor doen om zelf ook een steentje bij te dragen. Nu de Wmo zich uitbreidt naar een
deel van de AWBZ-cliënten is het de vraag wat de eigen kracht van deze mensen is. De
gemeente heeft daar nog weinig ervaring mee.
In het vorige Wmo Beleidskader stond eigen kracht en wederkerigheid al centraal. Zelfregie
was hierin een belangrijk thema waaraan met name binnen het Sociaal Loket invulling is
gegeven. Binnen het Sociaal Loket worden, vooral bij complexe hulpvragen,
vraagverhelderende gesprekken gevoerd waarbij de eigen kracht en wederkerigheid aan bod
komen.
Voor de gemeente Houten beperkt eigen kracht zich niet tot de eigen inzet van mensen,
maar rekenen we ook de inzet van de meest directe omgeving – de mantelzorger – tot de
eigen kracht en wederkerigheid. We verwachten dat ouders voor kinderen zorgen en vice
versa, we verwachten ook dat partners voor elkaar zorgen.

Wat komt er op ons af?
De gemeente wordt verantwoordelijk voor cliënten die nu begeleiding via de AWBZ krijgen,
tegelijkertijd neemt het aantal intramurale plaatsen in verzorgingshuizen, verpleeghuizen en
de GGZ af. Dat betekent dat er meer mensen die enige vorm van ondersteuning kunnen
gebruiken zelfstandig in de wijk blijven wonen. Zoals al gesteld weten wij als gemeente nog
weinig van de situatie, de eigen kracht en het informele netwerk van deze mensen.
Wettelijk gezien wordt ervan uitgegaan dat we bij het bepalen van de ondersteuning uitgaan
van de eigen kracht en het netwerk van mensen. Dit is dan ook een belangrijk onderwerp
van gesprek tijdens de keukentafelgesprekken.

Wat willen we doen?
We denken dat eigen kracht een breder begrip is dan dat mensen tot nu toe ervaren. Eigen
kracht beperkt zich niet tot het voor jezelf (kunnen) zorgen. We vragen ook van mensen dat
ze tijdig hun probleem aankaarten bij hun directe omgeving en, als het nodig is, bij de
huisarts of het Sociaal Loket. Ook vinden we het van groot belang dat mensen hun informele
netwerk onderhouden. Je netwerk kan belangrijk zijn op het moment dat het minder gaat.
Samen met bewoners willen we onderzoeken hoe we kunnen stimuleren dat mensen eerder
hun problemen aankaarten. Ook willen we samen onderzoeken hoe mensen hun informele
netwerk kunnen opzetten en onderhouden. Van Houten&Co en Sien kunnen hier een rol in
spelen.

Wat zien we als knelpunten?



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>We weten dat problemen aankaarten en hulp vragen, met name voor oudere mensen, niet
altijd makkelijk is. Je wilt niet als zeur gezien worden en we hebben soms de neiging ons
sterker voor te doen dan we zijn. Daarnaast geeft het gebruik maken van de hulp van een
ander het gevoel van afhankelijkheid. Toch is het belangrijk om in een zo vroeg mogelijk
stadium aan de slag te gaan met een probleem: hoe eerder hoe beter.
En wat betreft het i for ele et erk: het ordt so s als o kies er are o o er het
onderhouden van het informele netwerk te praten. Alsof mensen bezig zijn met hun
carrière. Wij denken dat het steeds belangrijker en normaler wordt om ook je informele
netwerk te onderhouden om daar eventueel gebruik van te kunnen maken. Allemaal nieuwe
vormen van eigen kracht.

Mantelzorg, een onderdeel van eigen kracht en wederkerigheid
Zoals hierboven aangegeven is mantelzorg een onderdeel van eigen kracht en
wederkerigheid. We verwachten dat mensen voor elkaar zorgen: kinderen voor ouders,
partners voor elkaar.
We weten dat we niet alles kunnen verwachten van mantelzorgers en dat mantelzorgers ook
hun eigen leven hebben met gezin en werk. Goede ondersteuning van de mantelzorger is
daarom van belang. Hieronder gaan we uitgebreid in op de ondersteuning van mantelzorg
en één van de specifieke vormen van mantelzorgondersteuning, de respijtzorg.

Stand van zaken Mantelzorgondersteuning
In 2008 was 16% van de Houtenaren mantelzorger; in 2012 was dit 21%. Gemiddeld is men
aan mantelzorg wekelijks tussen de 10 en 15 uur kwijt, maar er is ook een klein aandeel dat
fulltime mantelzorg verricht. Een deel (25%) van de mantelzorgers geeft aan behoefte te
hebben aan ondersteuning. De helft van deze groep weet echter niet goed hoe aan deze
ondersteuning te komen. Heeft men eenmaal ondersteuning ontvangen, dan is men daar in
het algemeen (zeer) tevreden over.17

Dé uitdaging van de komende jaren is om mensen die zorg nodig hebben en hun
mantelzorgers nog beter te ondersteunen, zodat beiden kunnen (blijven) meedoen. De
vraaggerichte aanpak in het kader van de Kanteling kan daar een belangrijke bijdrage aan
leveren. Hierbij zal ook moeten worden gekeken naar de fysieke inrichting van de openbare
ruimte, de ondersteuningsmogelijkheden in de buurt en het sociale netwerk.
De gemeente Houten stelt zich als doel dat mantelzorgers a. weten waar ze terecht kunnen
met hun vragen over mantelzorgondersteuning en b. dat zij passende ondersteuning krijgen.
Tijdens de bewonersavond op 2 juli 2014 hebben mensen aangegeven dat ze een definitie
 a     a telzorg ille he e . Er estaa el defi ities, aar ee ee duidige defi itie zou
missen. Daartegenover staat dat voor mantelzorg geldt dat elke situatie uniek is en de zorg
verschilt van persoon tot persoon, in zijn soort en in zijn duur.


17
     Leefbaarheidsmonitor Houten, 2008 en 2012

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Wat er op ons afkomt
Als gevolg van de decentralisatie AWBZ wordt er meer en langduriger inzet van mantelzorgers
gevraagd. De bezuinigingen maken dat er minder snel een beroep gedaan kan worden op
professionele ondersteuning of begeleiding. Onder andere om die reden en vanwege nieuwe
ideeën over de zorg voor elkaar wordt er bij de vraag om ondersteuning eerst gekeken naar wat
er aan (mantel)zorg kan worden ingezet. Daarna wordt gekeken naar de mogelijke inzet door
vrijwilligers en pas daarna door professionals.

Het Rijk, maar ook de gemeente Houten, vindt de waardering van mantelzorgers belangrijk.
Mantelzorgers leveren een grote bijdrage niet alleen aan het zelfstandig leven van hun partner,
ouder of kind, maar daarmee ook aan de samenleving. Ze zijn een belangrijk voorbeeld voor de
samenleving. Eerder bestond de waardering met name uit een kleine jaarlijkse financiële
vergoeding voor de mantelzorger. Het Rijk verwacht van de gemeente dat zij beter in staat is de
waardering vorm te geven en heeft hiervoor ook geld gereserveerd in het Deelfonds Sociaal
Domein. Het is aan de gemeente hier een juiste invulling aan te geven.

Wat willen we doen?
- Er als gemeente voor zorgen dat de basisfuncties voor mantelzorg voorhanden zijn
   (Informatie, Advies en begeleiding, emotionele steun, educatie, praktische hulp,
   respijtzorg en financiële en/of materiële hulp). Dit wil zeggen dat de functies of door de
   gemeente zelf of door onze gesubsidieerde partners of eerstelijnspartners
   georganiseerd en beschikbaar zijn. Het betekent bijvoorbeeld ook dat we als gemeente
   mantelzorgers erop moeten wijzen dat het Sociaal Loket er ook voor hen is.
- Mogelijkheden voor lotgenotencontact verzorgen.
- Er komt meer aandacht voor jonge mantelzorgers (b.v. kinderen van ouders met
   chronische psychiatrische klachten, broertjes en zusjes van cliënten).
- Waar ogelijk fa ilitere dat a telzorgers e zorg ehoe e de               di hter ij elkaar
   kunnen wonen (b.v. door het tijdelijk toestaan van inwoning of het plaatsen van een
   tijdelijke unit bij bestaande woningen).
- Jaarlijks onze waardering laten blijken voor de inzet van mantelzorgers.
- Als gemeente ervoor zorgen dat we de positie van de mantelzorger waarborgen via de
   Wmo Verordening. Het is van belang de mantelzorger te betrekken bij het aan het
   Sociaal Loket inventariseren van de ondersteuningsbehoefte.
- Samen met mantelzorgers onderzoeken welke behoeften zij aan nazorg hebben. Veel
   mantelzorgers hebben jaren voor hun partners of ouder(s) gezorgd en vallen in een gat
   als deze uiteindelijk overleden is.
- Vanaf 2015 moeten gemeenten anonieme hulp op afstand geregeld hebben in hun
   dienstverlening. Het gaat hier om een vorm van cliëntondersteuning (zie hiervoor
   hoofdstuk Toegang) waarvan wij denken het nog te onbekend is onder mantelzorgers.
   We bespreken met de mantelzorgers en de organisatie die de hulp levert op welke
   manier we deze hulp beter onder de aandacht kunnen brengen.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Wat zien we als knelpunten?
We weten dat we veel en steeds meer vragen van mantelzorgers. We moeten er daarom ook
alert op zijn dat ze niet overbelast raken. We willen dat voorkómen, maar we weten ook dat
mantelzorgers de neiging hebben vaak pas aan de bel te trekken als ze te zeer belast zijn.

Stand van zaken Respijtzorg
Respijtzorg is de tijdelijke en volledige overname van zorg met als doel de mantelzorger een
adempauze te geven. Het voorkomt opname of werkt opname verkortend omdat de zorg
plaatsvindt in de thuissituatie. Een regelmatige adempauze voorkomt ook dat mantelzorgers
overbelast raken: ze kunnen de zorg voor hun naaste langer volhouden als ze af en toe tijd
voor zichzelf hebben.

In de huidige AWBZ (tot 1 januari 2015) is het zo geregeld dat mensen met een beperking die
thuis wonen en permanent toezicht nodig hebben, met een indicatie voor Kortdurend
Verblijf (KDV), maximaal drie etmalen per week kunnen logeren, zodat hun mantelzorgers
vrijaf krijgen. A dere or e a respijtzorg zij : aka tieprogra        a s oor ki dere e
jongeren met een handicap, thuisopvang, dagbesteding (begeleiding in groepsverband) voor
ouderen met dementie of een maatje (vrijwilliger).

Wat komt er op ons af?
Met de doorontwikkeling van de Wmo komt een breder palet aan respijtzorg onder de
verantwoordelijkheid van de gemeente te vallen. Het gaat hierbij om Kortdurend Verblijf en
de dagbesteding als vorm van respijt voor mantelzorgers; deze functies verdwijnen uit de
AWBZ en komen – met een korting - in de Wmo. Specifiek met betrekking tot de functie
Kortdurend Verblijf zien we binnen de gemeente Houten de volgende aandachtspunten:

a. Logeeropvang wordt bij een groot aantal aanbieders afgenomen
   Het merendeel van de Kortdurend Verblijf-indicaties wordt op basis van PGB verzilverd
   (m.n. voor jongeren onder 18 jaar). Dit maakt het lastig een overzicht te krijgen van
   aanbieders waarbij deze ondersteuning wordt afgenomen. Het beeld bestaat dat er
   sprake is van een grote spreiding, ook geografisch.
b. De vraag zal de komende jaren toenemen
   Het belang van respijtzorg neemt de komende jaren toe. Dit heeft onder andere te
   maken met de verwachte groei van het aantal dementerenden18 en het feit dat de
   lichtere vormen van zorg en begeleiding niet meer als intramurale voorziening
   toegankelijk zijn. Deze ontwikkelingen leiden tot een groter beroep op mantelzorg.
c. Het intramuraal aanbieden van Kortdurend Verblijf kent nadelen
   Op dit moment wordt logeren over het algemeen aangeboden door zorginstellingen.
   Aanbieders vanuit de sector van de verstandelijk gehandicapten geven aan dat het

18
     Bron: Nationaal Zorgkompas.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>   aanbod in de huidige vorm moeilijk rendabel te maken is gezien de slechter te plannen
   capaciteit en de kosten van professionele ondersteuning. Hiernaast wordt vanuit de
   psychogeriatrie ook een risico gesignaleerd op de afgesproken tijdelijkheid. Wanneer de
   verpleeghuiscapaciteit wordt afgebouwd, zullen weer wachtlijsten ontstaan. Net als in
   het verleden zal zich voordoen dat zorgvragers voor een korte duur komen, maar niet
   meer vertrekken gezien de ernst van de problematiek en/of de mantelzorger die ten
   einde raad is.

Wat moeten we doen, waar moeten we op inspelen?
In de Wmo 2015 is geen verplichting opgenomen hoe de gemeente vormgeeft aan dit
onderdeel van de wet. Gemeenten hoeven Kortdurend Verblijf en extramurale begeleiding
als respijtzorg niet één-op-één over te nemen. Financieel gezien kan dit niet en de wet
vraagt dat ook niet. Het vraagstuk is dus niet zozeer: hoe neemt de gemeente de bestaande
functies Kortdurend Verblijf en dagbesteding als respijtzorg over, maar eerder: hoe kan de
gemeente de hervorming van de langdurige zorg en de jeugdzorg aanwenden om een impuls
te geven aan mantelzorgondersteuning op lokaal en regionaal niveau? Hoe kunnen wij
respijtbeleid ontwikkelen dat aansluit bij de behoeften van kwetsbare burgers en hun
mantelzorgers in onze gemeente? We denken hierbij aan:
- Het ontwikkelen van een gevarieerd aanbod: eerder en lichtere vormen van mantelzorg.
- Alternatieven vinden voor de nadelen van het intramurale Kortdurende Verblijf.
- Onderzoeken wat de stand van zaken van de dagbesteding als respijtzorg is en wat wij als
   gemeente Houten daarmee kunnen en willen.

Wat zien we als knelpunten?
- Acceptatie bij mantelzorger en zorgvrager dat ze hulp kunnen gebruiken.
- Vereiste cultuuromslag bij professionals, mantelzorgers en hulpvragers.
- Toenemende druk op vrijwillige inzet (kwantiteit en kwaliteit).
- Toename van de behoefte aan mantelzorgondersteuning en Kortdurend Verblijf.

Wat gaan we doen?
Algemeen voor eigen kracht:
- 2015: Discussie in de edia op ga g zette o zo te o derzoeke hoe tege hulp
     rage e a tie er je eige et erk o derhoude wordt aangekeken. Hierbij maken
    we gebruik van de werkgroep MentaalVitaal.
- 2015: Met van Houten&Co en de werkgroep MentaalVitaal dit onderwerp bespreekbaar
    maken en hoe we het in activiteiten om kunnen zetten.
- Vanaf 2016: Van Houten&Co voert de activiteiten uit het voorgaande aandachtsstreepje
    uit.

Voor mantelzorgondersteuning:



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                     Pagina 36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>-      We geven via de website van de gemeente en met behulp van onze
       samenwerkingspartners informatie over waar mantelzorgers de basisfuncties kunnen
       vinden.
-      We geven van Houten&Co de opdracht om in overleg met de huisartsen en
       mantelzorgers te inventariseren welke lotgenotencontacten (ook voor jonge
       mantelzorgers) wenselijk zijn en vervolgens deze op te zetten en te faciliteren.
-      We geven van Houten&Co de opdracht om in overleg met scholen en CJG activiteiten op
       te zetten voor jonge mantelzorgers (dit kunnen ook lessen zijn) en/of docenten.
-      We onderzoeken hoe we via de vergunningverlening mogelijk kunnen maken dat
       mantelzorger en zorgbehoevende dicht(er) bij elkaar komen te wonen.
-      We stellen een plan van aanpak op voor de waardering van mantelzorgers en vragen
       hiervoor aan Van Houten&Co om in samenwerking met mantelzorgers te bespreken op
       welke manier zij gewaardeerd willen worden (denk aan dagje uit, bijzondere activiteit).
-      De positie van mantelzorgers zullen we in de Wmo Verordening borgen door daar hun
       betrokkenheid bij het zorgplan vast te leggen.
-      Samen met mantelzorgers onderzoeken welke behoeften zij aan nazorg hebben.
-      We bespreken met de mantelzorgers en de organisatie die anonieme hulp op afstand
       levert op welke manier we deze hulp beter onder de aandacht van mantelzorgers
       kunnen brengen.

Voor respijtzorg:
- Kortdurend verblijf wordt pas ingezet als alle overige vormen van respijtzorg
    ontoereikend zijn.
Pas als de respijtzorg uit de dichtstbijzijnde schil niet beschikbaar is of onvoldoende
verlichting biedt, wordt opgeschaald naar de volgende. Kortdurend Verblijf is hiermee de
vorm van respijtzorg die als laatste wordt ingezet.
- Inzetten op vernieuwing van zowel Kortdurend Verblijf als Dagbesteding als respijtzorg
     a uit doelstelli g de a telzorger rijaf ge e
In het land zijn al diverse voorbeelden van (informele) alternatieven voor logeeropvang
binnen een professionele instelling. Te denken valt aan Stichting Wielewaal, die
vakantiedagopvang, logeerweekenden en groepsvakanties biedt voor (vooral) kinderen met
een beperking.
- Ontwikkelen van vrijwillige vormen van respijtzorg
In het land zijn diverse voorbeelden van inzet van vrijwilligers bij de invulling van
respijtzorg.19
- Regionale samenwerking
Ook al zullen we in staat blijken de informele respijtzorg uit te breiden en het aanbod te
 er ieu e , het ge o e kortdurend verblijf blijven we nog steeds inkopen.



19
     Zie b.v. Aster van de stichting Doras in Amsterdam-Noord

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>   6. Sociaal Netwerk

Waar staan we nu?
De gemeente Houten voert een beleid waarin vrijwilligerswerk wordt gestimuleerd en heeft
een rijk verenigingsleven in sport en kunst & cultuur. Naast de preventieve functie (mensen
blijven gezonder en meer betrokken wanneer ze meedoen) is deze inzet ook van belang voor
het opbouwen van de sociale samenhang, het onderhouden van de eigen kracht en het
opbouwen van het sociaal netwerk: wanneer men zich goed voelt in het vrijwilligerswerk,
het verenigingsleven en de vrije tijds-activiteiten, kunnen problemen worden voorkómen en
bouwt men een netwerk op om op terug te vallen.

De bereidheid om vrijwilligerswerk te verrichten, neemt in Houten geleidelijk verder toe. In
2006 deed 27% vrijwilligerswerk, in 2012 was dit 42%. Er zijn ers hille de soorte
vrijwilligers:
- Vrijwilligers vanuit eigen keuze.
- Geleide vrijwilligers: denk aan maatschappelijke stage.
- Vrijwilligers vanuit bedrijven: bedrijven die het belangrijk vinden dat hun medewerkers
     zich maatschappelijk in zetten.
- Vrijwilligers met beperking: mensen met een beperking participeren.
- Vrijwillige inzet als onderdeel van re-integratie.
De vrijwillige inzet van burgers, zowel informeel en ongeorganiseerd (kleinschalig
burgerinitiatief) als in georganiseerd verband (vrijwilligersorganisaties en bijvoorbeeld
sport , or t ee o is aar deel a de i il so iet . Vrij illigers e rk is ook bij
uitstek het middel voor burgers om verantwoordelijkheid te nemen en niet alles van een
ander of de overheid te verwachten. Bij vrijwillige inzet gaat het niet alleen om
 rij illige i zet i de zorg. De doelstelli g a de W o is eedoe i de brede zin van
het woord en het vereist dat vrijwillige inzet op alle terreinen van de samenleving
ondersteund kan worden.

Zeer recentelijk, in 2014, is Ons Fonds opgericht. Dit is een instrument om
bewonersinitiatieven te stimuleren en te ondersteunen. De gemeente werkt hiervoor
samen met Viveste, VH&Co en bewoners. Het doel van Ons Fonds is: de leefbaarheid in
de wijk, buurt of straat verbeteren en/of de sociale samenhang versterken door het
stimuleren van bewonersparticipatie, eigen kracht en betrokkenheid van burgers.
Bewoners met een vernieuwend idee kunnen subsidie aanvragen om hun idee te
realiseren. Overigens mogen ook bedrijven of instellingen aanvragen indienen, zo lang
de ideeën maar passen binnen de doelstelling van het Fonds en de bedrijven o f
instellingen zich houden aan een aantal criteria. Zie Bijlage V voor de lijst met
initiatieven die tot nu toe beloond zijn uit Ons Fonds. Het Fonds bevordert het sociale
samenhang door gezamenlijke activiteiten van buurtbewoners mogelijk te maken,
bijvoorbeeld het opstarten van een buurtmoestuin.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Bovendien is één van de criteria dat er draagvlak voor het initiatief moet zijn. Dat betekent
dat buurtgenoten met elkaar in gesprek moeten over de wenselijkheid van het initiatief.

Het sportbeleid staat beschreven in het hoofdstuk Preventie. Kunst & Cultuur in Houten
bestaat nu uit Theater, Bibliotheek, Muziekcollectief (muziekschool) en een breed palet aan
andere activiteiten zoals toneel, koren, dans, gluren bij de buren, kunstfietsroute, etc. Op
het Cultuurplein ontwikkelt Houtense Helden diverse activiteiten voor alle bewoners.

Op het gebied van sociale samenhang en het ontwikkelen van sociale netwerken
gebeurt er in Houten dus al veel, maar we weten ook dat er het een en ander op ons af
komt waarbij we het sociaal netwerk van mensen hard nodig hebben.

Wat komt er op ons af?
De er a hte toe a e a het aa tal lië te e de bezuinigingen in de zorg en in de AWBZ
brengt met zich mee dat er minder professionele zorg kan worden ingezet, mensen langer
thuis blijven wonen en mantelzorgers eerder en meer ingezet worden. Om toch de juiste
aandacht te kunnen geven en om ervoor te waken dat mantelzorgers niet (nog meer)
overbelast raken is de inzet van (nieuwe) vrijwilligers belangrijk. Het gaat hierbij ook om
vrijwilligers voor de nieuwe doelgroepen.
Daarnaast brengen de bezuinigingen in het algemeen met zich mee dat er een groter beroep
op vrijwilligers gedaan wordt.
Deze o t ikkeli ge       ake dat e aar ieu e ege            oete zoeke o de ieu e, aar
ook de oude lië te a goede o dersteu i g te ku e                lij e oorzie e o s rijke
 ere igi gsle e i sta d te houde e goed i te ku e zette .

Op het spe ifieke ge ied a rij illigers erk zie e de olge de o t ikkeli ge op o s af
ko e :
-   De vraag naar i zet a rij illigers ee t toe, juist ook oor de ieu e doelgroepe .
-   De inhoud van werkzaamheden van vrijwilligers verandert in meer welzijn en
    ondersteuning op maat en het verrichten van allerlei hand- en spandiensten.
-   Grenzen tussen de werkzaamheden van vrijwilligers en die van beroepskrachten
    verschuiven.
-   Het wordt steeds lastiger vrijwilligers te vinden en te binden.
-   Het huidige vrijwilligersbestand vergrijst en de toekomstige vrijwilligers zullen steeds
    diverser zijn in hun motieven, wensen en behoeften.

Met betrekking tot Kunst & Cultuur is vanaf 2015 de nieuwe bibliotheekwet van kracht.
Houten ontwikkelt een nieuw concept voor de bibliotheek met daarin aandacht voor de
raakvlakken met de Wmo. Vanuit De Slinger worden nieuwe initiatieven genomen op het
gebied van cultuurparticipatie en educatie die moeten leiden tot verbindingen tussen



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                         Pagina 39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>verschillende groepen uit de samenleving. Het theater blijft de ontmoetingsplaats in Houten
voor Kunst & Cultuur.

Wat moeten we en wat willen we doen?
Zoals gezegd zullen we in de komende jaren vrijwilligers hard nodig hebben. Echter, we
zullen ook op een verantwoorde manier met hen moeten omgaan. Er wordt in het algemeen
 a uitgegaa dat de rij illigers oor het oprape ligge . Dit is og aar zeer de raag. In
Houten wordt al door veel mensen vrijwilligerswerk gedaan. Een uitdaging is om vrijwilligers
in de zorg goede mogelijkheden voor training en kennis te bieden, hen te ondersteunen in
moeilijke situaties (sparring partner) en hen zoveel mogelijk te koppelen aan professionals.
We willen vrijwilligerswerk aantrekkelijker maken voor jonge en actieve inwoners.

Om te zorgen dat we de mantelzorger niet overbevragen zullen we vaker kijken naar wat het
sociaal netwerk kan betekenen.
Zoals al eerder geschreven hebben we de neiging onze hulpvraag in eerste instantie aan de
mantelzorg te stellen, daarna aan hulpverleners en vrijwilligers en pas daarna kijken we om
ons heen naar buren, vrienden, kennissen (van ons werk, van de straat, van de winkel, van
de school).
Tijdens de bewonersavond op 2 juli 2014 is uitgebreid stil gestaan bij wat we verstaan onder
ons sociaal netwerk en wat we kunnen doen om een breder sociaal netwerk te stimuleren.
Net als bij preventie werd hiervoor tijdens de bewonersavond een onderscheid aangebracht
tussen wat we bewoners persoonlijk kunnen en wat de rol van de gemeente kan zijn.
Besproken werd dat het sociaal netwerk nu vaak een incidenteel karakter heeft en dat we dit
zouden moeten doorbreken.
Veel van de aangedragen ideeën dragen bij aan de (verdere) versterking van de sociale
samenhang.

Bewonersideeën voor persoonlijke inzet:
- Ga er zelf op uit door bijvoorbeeld al vroeg vrijwilligerswerk te doen. Je leert dan veel
   mensen kennen en vergroot dus je sociaal netwerk.
- Besef je dat je sociale netwerk niet alleen uit je mantelzorger(s) bestaat, maar dat het
    eel reder is: rie de , ure , ke isse , oud ollega s, straat- en winkelgenoten.
   Vraag ook hen om hulp en maak daar gebruik van.
- Vergroot je sociale netwerk door moderne technieken als Facebook.
- Ga langs bij je buren, leer ze kennen, steek een helpende hand uit als je vermoedt dat er
   iets aan de hand is; besef dat sociale controle niet onbeleefd bedoeld hoeft te zijn, maar
   een belangrijk bijdrage aan de persoonlijke veiligheid kan leveren.
- Sluit je aan bij Houten Helpt of een nieuw op te richten klussenproject.

Overigens was men zich ervan bewust dat er ook al veel initiatieven bestaan, zoals Handje
Helpen, Stichting Present, Repair Café, Thuisafgehaald, moestuin voor Voedselbank. Ook

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>organiseert Sien in samenwerking met MEE cursussen om een netwerk te leren opbouwen.
Deze cursussen zijn bedoeld voor ouders en familie van iemand met een (verstandelijke)
beperking of autisme spectrum stoornis. Een goed initiatief dat wellicht voor een bredere
doelgroep georganiseerd kan worden door Van Houten&Co.
Wel bleek dat niet iedereen op de hoogte was van deze initiatieven en was de conclusie ook
dat er meer bekendheid aan dit soort initiatieven gegeven moet worden.

Bewonersideeën voor wat de gemeente kan doen:
- Stimuleer dat buren meer naar elkaar omkijken.
- Promoot Houten Helpt.
- Ga met stichting Eigen Kracht in gesprek over het organiseren van het sociale netwerk
   rond iemand die hulp nodig heeft (netwerk in kaart brengen en het sociaal netwerk
   betrekken bij het opstellen van een ondersteuningsplan).
- Onderzoek de al bestaande vormen van de organisatie van het sociaal netwerk bij een
   ondersteuningsvraag (zie Bucketlist – Volkskrantartikel 28 juni 2014: georganiseerd hulp
   vragen).
- Organiseer huisbezoeken door studenten.
- Ga serieus in op buurtinitiatieven en stimuleer ze; organiseer hang/ontmoetingsplekken
   in de buurt. Organiseer (via Van Houten&Co) het ontmoeten in de buurt.
- Organiseer klussenprojecten waarbij vraag en aanbod bij elkaar komen, en waar mensen
   tegelijkertijd een sociaal netwerk opbouwen en onderhouden.
- Zorg dat bij het ondersteuningsplan dat door het Sociaal Loket wordt opgesteld er een
   onderscheid wordt gemaakt tussen praktische taken en gezelligheidszaken.
- Organiseer ontmoetingsmomenten tussen mensen met en zonder verstandelijke
   handicaps (prokkel).
- Houd voorzieningen als Eten in het Oude Station in stand; dat heeft een belangrijke
   functie in het opbouwen en onderhouden van het sociaal netwerk.
- Houd bij de inrichting van wijken en de bouw van seniorenwoningen en woningen voor
   minder validen rekening met het feit dat ze vaker hulp uit de buurt nodig hebben (in een
   seniorenflat wonen nu vaak ouderen die elkaar niet kunnen helpen).
- Voorkóm dat ouderen moeten verhuizen en daardoor hun sociaal buurtnetwerk - dat ze
   zo hard nodig hebben en gebruiken – kwijtraken.
- Promoot bij projectontwikkelaars dat bij de bouw van seniorenflats een zeer
   laagdrempelige gezamenlijke / activiteitenruimte een belangrijke buurtfunctie heeft
   waar mensen uit de buurt elkaar ontmoeten en hun sociaal netwerk opbouwen /
   onderhouden.

Er zijn veel mensen die een baan hebben, geen mantelzorger zijn, geen vrijwilligerswerk
doe , aar die e hard odig he e . Het gaat hier iet o ha de aa het ed , het gaat
o ha de i de o dersteu i g a eige kra ht. Vaak oete e o s eseffe dat het
mes aan twee kanten snijdt: via vrijwilligerswerk vergroten we ons sociale netwerk én

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                     Pagina 41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>ondersteunen we de eigen kracht van mensen. Ook hiervoor zijn veel ideeën geopperd. Voor
een deel gaat het hier om voorlichting, bekendmaking, maar er zijn ook praktische ideeën
genoemd.

Voorlichting – bekendmaking:
- Artikele i lade als het t Groe tje, de ge ee tepagi a.
- “tel ee ijkpagi a op i t Groe tje / Trefpu t o er rij illigers erk.
- Stel een punt in waarbij hulpvraag en hulpaanbod aan elkaar worden gekoppeld; denk
    daarbij ook aan leuke dingen als wandelingen, uitjes etc..
- Betrek vrijwilligerswerk bij de voorlichting over het Sociaal Loket.
- Neem de mogelijkheden van vrijwilligerswerk goed en herkenbaar op in de Sociale
    Kaart.
- Geef overal goed aan dat vrijwilligerswerk niet vrijblijvend is en dat het incidenteel kan
    zijn.


Praktische ideeën:
- Koppel de Vrijwilligerscentrale aan het Sociaal Loket.
- Stimuleer vrijwilligerswerk bij 55-plussers die werkloos raken en door hun leeftijd
    moeilijk aan werk komen.
- Onderzoek hoe je mensen met een beperking kunt inzetten als vrijwilliger,
    gebruikmakend van hun talenten.
- Promoot bij scholen en opleidingen meer dan nu maatschappelijke stages.
- Stel voor schoolkinderen sociale schoolplicht in waarbij ze anderen helpen; kinderen
    leren hierdoor dat helpen normaal is; stimuleer zo een cultuuromslag.
- Laat jongeren met een uitkering vrijwilligerswerk doen, bijvoorbeeld via Houten helpt of
    bij het nieuw te vormen klusproject.
- Stel een Facebookpagina op: Houten voor elkaar, waarbij hulpvraag en hulpaanbod bij
    elkaar komen.
- Stimuleer bedrijven in Houten dat zij hun werknemers tijdens het werk een x-aantal uur
    vrijwilligerswerk laten doen; stimuleer flexibelere werktijden.
- Bespreek met de regering de mogelijkheden van sociale dienstplicht.
- Geef de vrijwilligers ondersteuning, zodat ze niet bang hoeven zijn voor te veel werk en
    dat zij de eindverantwoordelijkheid krijgen.
- Organiseer een gemeenteavond om vrijwilligerswerk te promoten.

Wat gaan we doen?
- We gaan door met Ons Fonds. We gaan daar meer bekendheid aan geven.
- Houten oriënteert zich in 2014 en 2015 op een nieuw concept van de bibliotheek dat
   goed aansluit op de wens en behoeftes vanuit de Houtense burger en daarbij de
   raakvlakken met de Wmo verder onderzoekt en uitwerkt. Daarover wordt met diverse
   mogelijke aanbieders gesproken.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>-   We overleggen met onze samenwerkingspartners wat er nodig is om vrijwilligers goed
    te informeren over hun positie en rol (denk aan een korte en krachtige brochure waarin
    een aantal zakelijke punten (verzekering, onkostenvergoeding, belasting) op een rij
    worden gezet en waarin tips en tops staan voor zowel de individuele vrijwilliger als de
    organisaties die werken met vrijwilligers).
-   Van Houten&Co heeft een voorstel geschreven voor een vrijwilligersacademie waaruit
    vrijwilligers en mantelzorgers scholing en deskundigheidsbevordering aangeboden
    krijgen. Onderdeel is een ondersteuningsnetwerk voor vrijwilligers die werken in de
    zorg (hoe ga ik om met grenzen, etc.) zodat vrijwilligers die ergens in vast dreigen te
    lopen dit met een luisterend oor kunnen bespreken. Het college werkt dit voorstel
    verder uit, waarbij de volgende aandachtspunten worden gehanteerd:
    + de vers hille de soorte rij illigers e de erkterrei e de k aa sport, ultuur,
        zorg en welzijn);
    + de Vrijwilligerscentrale als centraal punt in het netwerk en het kenniscentrum op het
        gebied van Vrijwilligerswerk in Houten en
    + Cursus&co (en haar activiteitenbureau) als organisator van de bijeenkomsten en
        registratie van deelnemers en aanbod (digitale aanmelding en registratie).
-   Voor de ideeën die op 2 juli 2014 zijn aangedragen wordt het eerste kwartaal van 2015
    een plan van aanpak opgesteld met als doel deze ideeën breder bekend te maken. De
    rest van 2015 en de jaren vanaf 2016 gelden dan als uitvoeringsjaren.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                     Pagina 43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>       7. Toegang tot ondersteuning

Inleiding
Inwoners vinden hun toegang tot ondersteuning op meerdere manieren. Dit kan via de
huisarts zijn, het algemeen maatschappelijke werk, Eerstelijns Medische Centra, het Sociaal
Loket en later ook bij de wijkverpleegkundige. Hoe de toegang tot die ondersteuning is
georganiseerd en op elkaar afgestemd is van belang voor of inwoners wel voldoende en de
juiste ondersteuning krijgen. Het Sociaal Loket heeft hier een belangrijke rol in, evenals waar
men de eerste vraag kan stellen (Sociale Kaart) en hoe de inwoners ondersteund worden bij
het stellen van die vraag.
In dit hoofdstuk wordt de ontwikkelingen aan het Sociaal Loket beschreven, evenals de
Sociale Kaart, de wijkverpleegkundige en de cliëntondersteuning.

Ontwikkelingen aan het Sociaal Loket
Een belangrijke stap in het verkrijgen van ondersteuning is de toegang tot die
ondersteuning. In Houten is dat geregeld via het Sociaal Loket. Daar kan men terecht voor
informatie, advies en de toeleiding naar ondersteuning. In de wet is nu strikter vastgelegd
hoe die toegang eruit ziet. Voor Houten geldt dat we al voor een groot deel zo werken als de
wet nu van ons vraagt.

Zoals in het Hoofdstuk Trends en Ontwikkelingen al aangegeven is uit onderzoek gebleken
dat er een grote overlap is tussen cliënten met een AWBZ-indicatie voor extramurale zorg en
cliënten met een Wmo-voorziening. Uit onderzoek van het WMOkantoor blijkt dat in Houten
43% van de AWBZ-cliënten al bekend is bij de gemeente omdat zij gebruik maken van een
individuele Wmo-voorziening. Deze mensen zijn dus al bekend bij het Loket.
We weten ook dat Op 1 januari 2013 er in Houten 345 inwoners waren met een geldige
indicatie voor begeleiding (BGI, BGG en KVB) voor volwassenen en dat Volgens het CIZ er op
1 januari 2014 in Houten 320 volwassen cliënten waren met een indicatie voor extramurale
zorg inclusief een functie die overgaat naar de Wmo20.

Het wil niet zeggen dat al deze mensen op 1 januari 2015 op stoep staan. Dat hangt af van
wanneer hun indicatie afloopt. Dat kan uiterlijk 1 januari 2016 zijn. Wel mogen we
verwachten dat een aanzienlijk aantal van deze mensen door het jaar heen contact zullen
opnemen met het Loket over hun voorziening.
Omdat het om mensen gaat die al ergens gebruik maken van voorzieningen is het belangrijk
om hen niet weer door de hele molen te laten gaan. Zij hebben hun verhaal al vaak op
meerdere plekken moeten vertellen en uitschrijven. Daarentegen heeft het rijk niet voor
niets een grotere verantwoordelijkheid bij de gemeente gelegd en dat is met name bedoeld
om vernieuwing door te voeren. De vernieuwing kan in eerste instantie geïnitieerd worden

20
     Zie voor alle bronnen Hoofdstuk 3 trends en ontwikkelingen.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                         Pagina 44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>door de cliënten de vraag te stellen hoe zij hun zorg/voorziening die ze de laatste jaren
hebben ontvangen ervaren hebben. Wat zouden zij daarin veranderd willen zien, maar ook
hoe kijken ze nu aan tegen hun persoonlijke situatie en hun eventuele eigen kracht en de
eventuele ondersteuning die mantelzorgers en het sociale netwerk kunnen geven. Een
belangrijke taak voor het Sociaal Loket zal namelijk gelegen liggen in bewustwording.
Het beleid van de overheid (lokaal en landelijk) is er lange tijd op gericht geweest dat
  e se re ht hadde op ondersteuning en zorg. Deze gedachtegang is door de tijd en de
ervaringen ingehaald. Het Sociaal Loket had daar al een belangrijke taak in sinds De
Kanteling, maar deze taak zal nu nadrukkelijker worden met de Wmo 2015.
Maatwerk betekent tegelijkertijd dat het Sociaal Loket dus met minder regelgeving zal
werken. Het betekent dat er niet meer uitgebreide instructieboeken liggen aan de hand
waarvan de medewerkers precies bepalen welke voorziening in welk geval verstrekt wordt
en wat niet. Het is aan het Sociaal Loket en aan het sociaal team om vanuit hun
professionaliteit steeds opnieuw de afweging te maken tussen eigen kracht, mantelzorg,
inzet van sociaal netwerk en vrijwilligers en gebruik van algemene en
maatwerkvoorzieningen. Waar hadden mensen eerder op in kunnen spelen en wat
overkomt hen en kunnen ze niets aan doen? Kan iets worden aangeschaft met eigen gelden
(als algemeen gebruikelijke voorziening) of via de woningbouw of VVE of moet het worden
verstrekt via een maatwerkvoorziening?

Wat gaan we doen?
Het Sociaal Loket voorbereiden en begeleiden in het maken van afwegingen tussen eigen
kracht, mantelzorg, inzet van sociaal netwerk en vrijwilligers en gebruik van algemene en
maatwerkvoorzieningen

Ontwikkelingen rond het Sociaal Loket: Sociale Kaart, cliëntenondersteuning,
wijkverpleegkundige

Stand van zaken
Tijde s de gesprekke     et aats happelijke part ers o er de pilot -huishouden 1-plan 1-
regisseur is ge leke dat orga isaties zoals MEE, a Houte &Co, Vitras/CMD eveneens
ervaring hebben met het stimuleren van eigen kracht en het sociaal netwerk. In de vorige
beleidsperiode heeft de gemeente deze gekantelde werkwijze geïmplementeerd. Eerst
middels een pilot en inmiddels als methodiek binnen de Wmo en het Sociaal Loket. De
volgende stap is een vraaggestuurde, gekantelde en interactieve website. We zien de Sociale
Kaart als een belangrijke stap in de toegang, in feite een stap die nog vóór het Sociaal Loket
ligt. Samen met maatschappelijke samenwerkingspartners wordt deze Sociale Kaart
vormgegeven. Het gaat om één Sociale Kaart voor de gemeente Houten en niet voor de
gehele Lekstroom. Uiteraard zijn er instellingen die niet alleen in Houten werken maar ook in
de regio.



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Wat komt er op ons af?
Elke gemeente krijgt met de verantwoordelijkheid voor de AWBZ-cliënten een grotere groep
mensen die zich bij het Sociaal Loket kunnen melden. Op een aantal van deze vragen, zal het
Sociaal Loket momenteel nog geen antwoord hebben. Het is dus van belang om het Loket zo
in te richten dat:
- het meer cliënten kan opvangen,
- de kennis over de nieuwe ondersteuningsvraag in huis is,
- de medewerkers zich bewust zijn van de situatie van de nieuwe cliënten.
Momenteel wordt er hard aan gewerkt om dit 1 januari 2015 gerealiseerd te hebben. Bij de
transities hebben we als gemeente een belangrijke regierol in het vormgeven van de
integrale toegang. Het gaat hier nadrukkelijk om een o t ikkelpro es e e erke
zodoe de iet et ee lau druk. We lere i e a de praktijk. We doe dit i o-
produ tie et stakeholders aar ij de er i di g e traal staat. De s ste e       oete
ee oudig e o dersteu e d zij aa de zelfredzaa heid e aa de leef ereld a de lië t.

Een andere ontwikkeling die op ons afkomt is de rol van de wijkverpleegkundige. Het rijk
heeft besloten dat de inbedding van de wijkverpleegkundige in de zorg de
verantwoordelijkheid wordt van de gemeente. Achmea is verantwoordelijk voor de inkoop
van de zogenaamde schakelfunctie wijkverpleging in onze regio. De inkoop van de
schakelfunctie (ook wel segment S1 in de nieuwe bekostiging) binnen de
wijkverpleegkundige zorg voor 2015 is een onderwerp waarover afstemming moet
plaatsvinden tussen de zorgverzekeraar en de Wmo-regio s, i o s ge al de Lekstroo regio.
Hierbij gaat het vooral om de niet-toewijsbare zorg (niet direct gekoppeld aan een cliënt).
Afgesproken moet worden hoe de verpleegkundige functie zich verhoudt tot het sociale
domein (in het bijzonder tot het sociale team en tot de eerstelijnszorg.

Een derde ontwikkeling is de verplichting die de wet ons geeft om cliëntondersteuning te
regelen. De bedoeling hiervan is dat iedereen die ondersteuning vraagt geholpen moet
kunnen worden in het beantwoord krijgen van die vraag. De gedachte hierachter is dat niet
iedereen in staat is zijn/haar probleem goed onder woorden te brengen en aan te geven wat
men voor ondersteuning denkt nodig te hebben. Een (onafhankelijke) cliëntondersteuner
kan hierin helpen.
De stichting MEE heeft hier veel ervaring in, maar niet voor alle doelgroepen. Het rijk heeft
geregeld dat de gemeente het eerste jaar verder gaat met MEE. De komende jaren zal ook
naar andere vormen worden gekeken. De invulling van het pakket van MEE wordt
grotendeels in Lekstroom-verband vormgegeven. Over een kleiner lokaal deel is de
gemeente in gesprek met MEE.
Naast deze vorm van cliëntondersteuning krijgt de gemeente ook de verantwoordelijkheid
over anonieme hulp op afstand. Bij anonieme hulp op afstand kunnen inwoners dag en
nacht anoniem bellen om hun verhaal kwijt te kunnen. Dit is een vorm van
cliëntondersteuning die langere tijd door provincies is ingevuld via de stichting Sensoor. De

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>VNG koopt dit voor de jaren 2015 en 2016 in namens de gemeentes, zodat de anonieme
hulp op afstand gegarandeerd is. Drie stichtingen hebben bij de VNG aangegeven interesse
te hebben voor deze functie, namelijk Stichting Sensoor, Stichting Korrelatie en Stichting
Hulplijn Amsterdam. De VNG is di met deze organisaties in gesprek.

Wat willen we doen?
Met betrekking tot de Sociale Kaart hebben we gezien dat elders in Nederland sociale
kaarten vooral de uitstraling hebben van een kaartenbak van adressen van hulpverleners. De
voormalige website van Via-Houten bood ook dergelijke informatie. Hoewel dat soort
gegevens natuurlijk nog steeds nodig zijn, streven wij naar vormen van interactieve
informatievoorziening. Dat krijgt onder andere vorm door laagdrempelige vraag- en
antwoordcombinaties.

We weten dat er vanuit meerdere hoeken toegang is tot ondersteuning is. Men kan de vraag
stellen bij de huisarts, het algemeen maatschappelijke werk, Eerstelijns Medische Centra,
het Sociaal Loket en later ook bij de wijkverpleegkundige. In feite kan men de vraag naar
ondersteuning op vele plekken stellen en mag het niet uitmaken waar de vraag binnenkomt.
Het is zaak om die vraag op die plek te krijgen waar die beantwoord wordt. Belangrijk hierbij
is dat men niet wordt doorverwezen, maar doorgeleid. Voor de jeugdigen in Houten hebben
we de Houtense routes (dus waar de vraag binnenkomt en naartoe gaat) in kaart gebracht.
De bedoeling is dat we dit ook gaan doen voor de vragen van volwassenen. Het Sociaal Loket
is daarvoor het centrale punt.

Als doorontwikkeling van het Sociaal Loket wordt gewerkt aan het Sociaal Team
Volwassenen als één van de toegangen tot ondersteuning. De bedoeling hiervan is een
integrale aanpak waarbinnen beroepskrachten vanuit verschillende disciplines nauw met
elkaar sa e erke i ee so iaal tea . Met i tegrale toega g orde alle rage die
vanuit de drie transities worden gesteld in de front-office beantwoord. Het “o iaal tea
Vol asse e is edoeld oor de o ple ere ultipro lee situaties, aar ij de
zelfredzaa heid a de i o ers aak laag is e regie op de hulp raag e de ers hille de
traje te oodzakelijk is. Naast het Sociaal Team Volwassenen wordt ook gewerkt aan een
Sociaal Team Jeugd: beide teams werken volgens dezelfde methodiek onder eenzelfde
aansturing. Afhankelijk van de ervaringen kunnen deze teams in een latere instantie worden
samengevoegd of uitgebreid.

Bela grijk is dat er ij alle er ieu i ge sprake is a o ti uïteit a de die st erle i g e
zorg oor estaa de lië te . Daar aast ille e ieu e lië te ee passe d aa od a
die st erle i g e zorg iede .

Het komende jaar werken we voor de cliëntondersteuning verder met MEE en de stichting
Sensoor, Korrelatie of Hulplijn Amsterdam. Belangrijk hierbij is de cliëntondersteuning, als

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>nieuwe vorm van ondersteuning, op de voet te volgen. Bekeken wordt of elke doelgroep (de
juiste) cliëntondersteuning krijgt en hoe de ondersteuning wordt ervaren door de diverse
cliënten. We gaan dit in 2015 en 2016 intensief monitoren en aanpassen waar het nodig
blijkt.

Wat zien we als knelpunten?
Bij de Sociale Kaart zien we als knelpunten dat we het bereik van een website niet moeten
overschatten, dat het beheer veel werk vergt en goed moet worden geregeld en, tenslotte,
dat aats happelijke part ers aak i        eerdere regio s e of ge ee te erke .

Het Sociaal Loket is een relatief nieuwe organisatie die nog druk doende is met de opbouw
en het op orde krijgen van de basis. De principes van De Kanteling zijn nog niet helemaal een
regulier onderdeel van de werkwijze. Tegelijkertijd wordt er in het laatste kwartaal van 2014
(in aanloop naar 1 januari 2015) al een zwaar beroep gedaan op het Sociaal Loket om zich
voor te bereiden op de veranderingen die er nu het Sociaal Loket afkomen.

Met betrekking tot het Sociaal Team Volwassenen beseffen we ons dat het ontwikkelproces
tijd en aandacht vraagt, terwijl we per januari 2015 veel nieuwe verantwoordelijkheden
krijgen en we continuïteit van dienstverlening en ondersteuning willen garanderen. Dit kan
het ge oel ge e dat e o s i ee spagaat e i de . Part ers oete oldoe de
gefaciliteerd worden (in tijd en/of geld) om de pilot Sociaal team Volwassenen kans van
slagen te geven. Er wordt een groot aantal ontwikkelpunten meegegeven in de pilot. De
uitdaging is dit proces op een zorgvuldige en efficiënte manier vorm te geven en de
verschillende onderdelen met elkaar te verbinden.

Wat gaan we doen?
Met betrekking tot de Sociale Kaart is het streven per 1 januari 2015 een functionerende
interactieve website te hebben in Houten die samen met maatschappelijke partners tot
stand is gekomen. In 2015 e.v. wordt deze website goed gemonitord (onder andere op
aantal bezoekers e.d.), doorontwikkeld en uitgebreid op grond van de ervaringen.

Een ander streven is dat per 1 januari 2015 de co ti uïteit a de die st erle i g e de zorg
 oor estaa de lië te e het passe d aa od a de die st erle i g e de zorg oor
  ieu e lië te a uit het “o iaal Loket is or gege e . Va uit het o t ikkel odel gaa
   ei       e        de toega g erder o t ikkele i de reedte et a dere
   aats happelijke part ers e diepte eer fu ties . Dit eteke t dat e o der a dere ia
trai i g, er redi g a de ke is aar ook ia pilots huishoude pla regisseur e
so iale tea s de i tegrale toega g erder or ge e . Ook zulle e i het eerste half jaar
 a        i regio er a d et A h ea afsprake         ake o er de i ulli g a de fu tie a
de ijk erpleegku dige.



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>I        e        o itore e de lië to dersteu i g a MEE e “e soor i te sief e ook
hier zal op gro d a de uitko ste de o dersteu i g erder orde o t ikkeld. Het
o erleg et de regio e de ehoefte op lokaal i eau e a de di erse doelgroepe zulle
hier adrukkelijk o derdeel a zij .

Met behulp van de eerste fase van de pilot Sociaal Team Volwassenen (voorzien tot juni
2015) zullen we op grond van de tussenevaluatie en ervaringen vervolgkeuzes maken voor
het voortzetten en doorontwikkelen van het Sociaal Team Volwassenen. Dit doen we
nadrukkelijk in samenwerking met de maatschappelijke partners.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                  Pagina 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>   8. Maatwerkvoorzieningen
Inleiding
In de wet wordt nadrukkelijk genoemd dat we in het beleidsplan (ons Beleidskader)
aangeven wat we doen op het gebied van algemene voorzieningen en maatwerk-
voorzieningen. We hebben een hele reeks van beide en het zou een mooi boekwerk worden
als we deze alle zouden uitschrijven. In dit hoofdstuk geven wij aan wat wij als gemeente
verstaan onder algemene en maatwerkvoorzieningen. Wat de beschrijving van de
maatwerkvoorzieningen betreft richten we ons op de belangrijkste veranderingen in de
maatwerkvoorzieningen. Die spelen zich af rond de Begeleiding, de Huishoudelijke
Ondersteuning (HO) en de voormalige Wet tegemoetkoming chronisch zieken en
gehandicapten (Wtcg), in combinatie met de voormalige Compensatie eigen risico (CER).
Daarnaast zijn er nog andere maatwerkvoorzieningen zoals de hulpmiddelen en de
woningaanpassingen, maar zoals gezegd beperken wij ons tot degene waar de grootste
veranderingen zich afspelen.
Beschermd wonen is een specifieke vorm van maatwerkvoorziening waarbij de gemeentes
binnen de regio Utrecht samenwerken, maar waarvoor de centrumgemeente Utrecht de
coördinerende rol heeft. De Maatschappelijke zorg wordt verder uitgewerkt in hoofdstuk 9.
Naast de genoemde maatwerkvoorzieningen gaan we in dit hoofdstuk ook in op de
verstrekkingsvormen van de maatwerkvoorzieningen (Zorg in Natura en PGB) en op de eigen
bijdrage die inwoners betalen voor het gebruik van een maatwerkvoorziening.

Algemene voorziening en maatwerkvoorziening
De Wmo 2015 noemt nog maar twee soorten voorzieningen: algemene voorzieningen en
maatwerkvoorzieningen:

 Ee alge e e oorzie i g is ee aa od a die ste e a ti iteite dat zo der uitge reid
voorafgaand onderzoek naar de behoeften en persoonskenmerken en mogelijkheden van de
gebruikers toegankelijk is en dat is gericht op het versterken van de zelfredzaamheid en
parti ipatie of op op a g .

Een algemene voorziening is in principe voor iedereen toegankelijk. Een formele beslissing
(beschikking) van de gemeente is niet nodig voor deelname. Het is wel mogelijk dat de
aanbieder een activiteit niet voor iedereen openstelt, denk bijvoorbeeld aan een
beweegactiviteit voor ouderen, een tekenles voor jongeren. e.d. Andere voorbeelden van
algemene voorzieningen zijn: een maaltijdvoorziening, een klussendienst, een was- en
strijkservice, een restaurant in een verzorgingshuis, welzijnsactiviteiten. Vaak kan een
algemene voorziening een voorliggend, volwaardig en goedkopere invulling zijn van de
gewenste/noodzakelijke ondersteuning in zelfredzaamheid en participatie.



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre> Ee    aat erk oorzie i g is ee op de ehoefte , persoonskenmerken en mogelijkheden
van een persoon afgestemd geheel van diensten, hulpmiddelen, woningaanpassingen en
andere maatregelen, ten behoeve van zelfredzaamheid, participatie, beschermd wonen en
op a g .

Een maatwerkvoorziening is een bijdrage op maat aan het realiseren van een situatie waarin
de cliënt in staat wordt gesteld tot zelfredzaamheid of participatie en zo lang mogelijk in de
eigen leefomgeving kan blijven. Een maatwerkvoorziening wordt verstrekt op basis van een
beschikking. Tegen deze beschikking is bezwaar en beroep mogelijk. Voor de
maatwerkvoorziening blijft een landelijke inkomensafhankelijke eigen bijdrageregeling van
toepassing. Dit wordt geregeld in het Besluit maatschappelijke ondersteuning (Besluit MO)
bij de Wmo 2015.

In principe mag de gemeente op grond van de Wmo 2015 alle voorzieningen die zij als
maatwerkvoorziening aanbiedt ook als algemene (voorliggende) voorziening aanbieden.
Uitzondering is het beschermd wonen. Dat kan alleen een maatwerkvoorziening zijn (zie
Hoofdstuk Maatschappelijke Zorg).

Wanneer maatwerk en wanneer algemeen?
Of iemand in aanmerking komt voor een maatwerkvoorziening moet blijken uit het gesprek
met de inwoner. De uitkomst van het gesprek wordt vastgelegd in een plan van aanpak. Dit
plan wordt opgesteld door de cliënt en iemand van het Sociaal Loket of sociaal team,
eventueel in samenwerking met de mantelzorger en/of cliëntondersteuner. Het plan van
aanpak kan bestaan uit een pakket van: zelf doen, inzet van mantelzorgers en vrijwilligers,
algemene voorzieningen en -zo nodig- een maatwerkvoorziening.
Als blijkt dat iemand, ook met inzet van zijn sociale netwerk of algemene voorzieningen, niet
of onvoldoende in staat is zichzelf te redden of tot maatschappelijke participatie kan komen,
gaan we over tot het verstrekken van een maatwerkvoorziening. Het plan van aanpak
volstaat voor een aanvraag van een maatwerkvoorziening (zie voor een uitgebreide
beschrijving van de Toegang hoofdstuk 7).

Maatwerk Begeleiding
Als gemeente worden we per 1 januari 2015 verantwoordelijk voor de huidige AWBZ-taken
extramurale begeleiding, inclusief kortdurend verblijf en het vervoer.
Begeleiding omvat alle activiteiten die geleverd worden ten behoeve van mensen met een
lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking of een psychiatrische aandoening dan
wel mensen die matig of zwaar probleemgedrag vertonen op het gebied van:
-    De sociale zelfredzaamheid
-    Het bewegen en verplaatsen
-    Het psychisch functioneren
-    Het geheugen en de oriëntatie.


WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Het kan daarbij gaan om individuele begeleiding, begeleiding in groepsverband
(dagbesteding) en kortdurend verblijf.

De maatwerkvoorziening begeleiding is gericht op het zo zelfredzaam mogelijk kunnen
(blijven) meedoen van Inwoners, op het moment dat dit (even) niet (geheel) zelfstandig lukt
en/of het sociaal netwerk en/of algemene voorzieningen dit niet (volledig) kunnen bereiken.
Daarnaast zorgt de maatwerkvoorziening ervoor dat inwoners zo lang mogelijk in de eigen
leefomgeving kunnen (blijven) wonen.

Ten opzichte van de huidige AWBZ-productindeling hebben de Lekstroomgemeenten –
samen met de aanbieders – een sterk vereenvoudigde productstructuur opgesteld, waarin
de te behalen doelen meer tot uitdrukking komen (zie Bijlage VI). De nadere invulling (naar
inhoud en omvang in uren) van de zorg voor de individuele cliënt hoort tot het professionele
domein van de zorgaanbieder en wordt gedaan in overleg met de cliënt.

 De volgende maatwerkvoorzieningen begeleiding worden onderscheiden:

 1. Ondersteuning zelfredzaamheid (individueel ingevuld).
 De huidige functie begeleiding individueel gaat op in deze maatwerkvoorziening. De omvang
 wordt bepaald aan de hand van een verdeling op 3 niveaus: basis, middel en zwaar.

 2. Ondersteuning maatschappelijke deelname (meestal in groepsverband).
 De huidige functie egeleidi g groep gaat op in deze maatwerkvoorziening. Ook hier geldt
 dat de omvang wordt bepaald aan de hand van een verdeling op 3 niveaus: basis, middel en
 zwaar.

 3. Kortdurend Verblijf
 Kortdurend verblijf in een instelling ter ontlasting van de mantelzorger of het netwerk. Het
 kan gaan om cliënten die voortdurend toezicht nodig hebben of waar constant zorg of zorg
 op ongeregelde tijdstippen noodzakelijk is.




Keuzemogelijkheid tussen aanbieders van maatwerkvoorzieningen
De wet verplicht gemeenten aan te geven op welke wijze rekening wordt gehouden met
keuzemogelijkheden voor degenen aan wie een maatwerkvoorziening wordt verstrekt en
met kleine doelgroepen. Bij het opstellen van het plan van aanpak zal daarmee rekening
moeten worden gehouden. Voorkomen moet worden dat de gemeenten onvoldoende oog
zouden hebben voor kwetsbare burgers met specifieke problemen die slechts bij enkelen
voorkomen.

De maatwerkvoorzieningen Begeleiding worden op Lekstroomniveau ingekocht21. Hierbij is
gebruik gemaakt van de methodiek van bestuurlijk aanbesteden. Aan zogenaamde fysieke

21
     Voor de doelgroep ZG (zintuiglijke beperking) zijn er landelijk inkoopafspraken gemaakt.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                                    Pagina 52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>overlegtafels ontwikkelen gemeenten samen met aanbieders een Basisovereenkomst en
Deelovereenkomsten. De basisovereenkomst is feitelijk een relationeel contract waarin de
communicatie-, overleg- en besluitvormingsstructuur worden vastgelegd. Op basis van de
basisovereenkomst worden de deelovereenkomsten opgesteld. In de deelovereenkomsten is
onder meer opgenomen:
- Producten: welke producten kopen we in?
- Prestaties: welke prestaties worden geleverd?
- Monitoring: hoe gaan we de prestaties monitoren
- Bekostigingsmodel: hoe gaan we de aanbieders financieren?

Met alle aanbieders die voldoen aan de voorwaarden uit de overeenkomsten én die kunnen
leveren tegen het vastgestelde tarief wordt een overeenkomst afgesloten. De huidige
Houtense cliënten met een AWBZ-indicatie voor begeleiding zijn verspreid over circa 30
aanbieders. Er vanuit gaande dat het merendeel van deze aanbieders een overeenkomst zal
sluiten is de keuzevrijheid van cliënten gegarandeerd.

Wat gaan we doen?
2015 is een ontwikkeljaar, waarin de gemeente voor het eerst gaat werken met de
maatwerkvoorziening begeleiding. We gaan ervaring opdoen met de nieuwe productindeling
en bijbehorende bekostigingssystematiek en we maken een start met de gewenste
innovatie. Het is in die zin van belang om goed vinger aan de pols te houden om de effecten
van het in gang gezette beleid te kunnen monitoren, zowel beleidsmatig als financieel. Met
aanbieders blijven we regulier in gesprek om de ervaringen en ontwikkelingen te monitoren.
Afspraken daarover (bijvoorbeeld in de vorm van prestatie-indicatoren) zijn vastgelegd in de
deelovereenkomsten. In 2015 zullen we ook onderzoeken welke voorzieningen, die nu nog
als individuele maatwerkvoorziening in de AWBZ/Wmo worden verstrekt, ingevuld kunnen
worden als een algemene voorziening. We denken daarbij aan bepaalde vormen van
groepsbegeleiding (dagbesteding).

Maatwerk Huishoudelijke Ondersteuning (HO)

Stand van zaken
Met ingang van 1 januari 2015 wordt de gemeente gekort op het budget voor de hulp bij het
huishouden. De omvang van de korting noodzaakt de gemeente om de hulp bij het
huishouden anders vorm te geven.

Gezien de landelijk opgelegde korting voor de uitvoering van de hulp bij het huishouden per
1 januari 2015 moet deze voorziening anders worden vormgegeven. Begin 2014 heeft het
 ollege het proje tpla    ezui igi ge hulp ij het huishoude      astgesteld. I dat
projectplan zijn de belangrijkste (beleids)veranderingen weergegeven en is een overzicht
gemaakt rondom de op dat moment bekende cijfers en feiten.


WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Het college heeft in het Beleidsakkoord 2014-      Houte    ake e sa e aa gege e
dat de gemeente de korting op het budget voor de huishoudelijke zorg moet opvangen,
maar wel de kwaliteit van zorg moet behouden. Behouden wat goed is, efficiënter werken
waar dat kan en inzetten op vernieuwing van het sociale domein. Het uitgangspunt is dat de
gemeente Houten, de inwoners die het echt nodig hebben, blijft ondersteunen bij de hulp bij
het huishouden binnen de financiële mogelijkheden.

Wat we willen doen
De uitwerking van het Beleidsakkoord is uitgeschreven in het projectplan Huishoudelijke
Ondersteuning (collegebesluit 2 september 2014) met daarin de volgende punten:
1. Inhoudelijke afwegingen
2. Mogelijke s e ario s a af
3. Financiële gevolgen
4. Advies en vervolg

In het projectplan is opgenomen dat voor het participeren in de samenleving de huishouding
geen obstakel mag zijn. Het hoeft iet o eral spik e spa te zij , aar het huishoude
  oet op orde zij . Er ka goed geleefd orde , het or t ee asis, aar de i o er
mensen kan ontvangen en van waaruit de inwoner kan participeren in de samenleving.
Kortom: de huishouding is in principe geen doel op zich, maar een middel om te kunnen
participeren, zelfredzaam te zijn.

Het college heeft besloten om vanaf 1 januari 2015 de huishoudelijke ondersteuning
prestatiegericht in te kopen als maatwerkvoorziening. De gemeente maakt met een
aanbieder een prijsafspraak over de te leveren prestatie (een schoon en gestructureerd
huishouden). De cliënt heeft geen recht meer op uren, maar op een resultaat. De aanbieder
ontvangt een vast budget per cliënt per periode. De aanbieder bepaalt samen met de cliënt
welke activiteiten er verricht moeten worden en op welke moment om de prestatie te
behalen.

Wat we gaan doen
Uitvoering geven aan het collegebesluit d.d. 2 september 2014 over de Huishoudelijke
Ondersteuning.
De komende 2 jaar zal ook onderzocht worden of de huishoudelijke ondersteuning omgezet
kan worden naar een algemene voorziening.

Maatwerk Tegemoetkoming meerkosten voortvloeiend uit ziektes of beperkingen
(Wtcg/CER)
Mensen met een chronische ziekte of een handicap hebben vaak extra zorgkosten door hun
aandoening. Zij konden daarvoor een compensatie krijgen via de Wet tegemoetkoming
chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en regeling Compensatie eigen risico (Cer). De

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                     Pagina 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>tegemoetkomingen werden uitgekeerd door het Centraal Administratie Kantoor (CAK). Het
kabinet heeft besloten om de Wtcg en Cer af te schaffen, waarbij voor de Cer geldt dat dit
gebeurt met terugwerkende kracht per 1 januari 2014.

Ter vervanging van de Wtcg en Cer krijgen gemeenten de bevoegdheid om een nieuwe
compensatieregeling voor chronisch zieken en gehandicapten te ontwikkelen. Hiervoor
krijgen gemeenten van het Rijk ongeveer een derde van het budget dat beschikbaar is voor
de uitvoering van de Wtcg en Cer tot hun beschikking.

De landelijke overheid heeft de Wtcg en Cer afgeschaft, omdat met deze regelingen niet
altijd de mensen bereikt werden die bereikt moesten worden. Zo waren er mensen die een
tegemoetkoming kregen terwijl zij geen extra zorgkosten hadden. Maar omgekeerd waren er
ook chronisch zieken en gehandicapten met extra zorgkosten die hiervoor geen
tegemoetkoming kregen.

De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 stelt dat gemeenten vanaf 2015
ondersteuning op maat kunnen bieden. Het is hierbij niet verplicht een tegemoetkoming te
verstrekken. Gemeentes kunnen ervoor kiezen het budget dat ter vervanging van de Wtcg
en de Cer overkomt naar de gemeenten toe te voegen aan het brede Wmo-budget, ze
kunnen er ook voor kiezen het aan te wenden voor een vervangende regeling. Hierbij wordt
dan gedacht aan de mogelijke volgende regelingen:
- Tegemoetkoming via individuele bijzondere bijstand
- Collectieve (aanvullende) zorgverzekering
- Tegemoetkoming vanuit de Wmo
- Verlagen van de eigen bijdrage bij Wmo
- Subsidie aan het fonds financiële ondersteuning
Houten samen met de andere Lekstroomgemeentes in kaart aan het brengen wat de
mogelijkheden, voor- en nadelen van deze opties zijn. Hierover volgt dit najaar een verslag
met daaraan gekoppeld een voorstel voor de structurele aanpak.

Wat gaan we doen?
Op basis van het onderzoek dat samen met de andere Lekstroomgemeentes plaatsvindt naar
de mogelijkheden, voor- en nadelen van een nieuwe regeling voorleggen aan de raad.
De uitkomsten van de beslissing over een definitieve regeling verwerken in het Besluit
maatschappelijke ondersteuning.



Verstrekkingsvormen: ZIN of PGB
De verstrekking van de maatwerkvoorzieningen kan op 2 manieren plaatsvinden: zorg in
natura (ZIN) of via een persoonsgebonden budget (PGB).



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>In Houten geldt dat de cliënt in overleg met het Sociaal Loket of het Sociaal Team
Volwassenen en eventueel met behulp van een cliëntondersteuner en/of mantelzorger een
plan van aanpak opstelt. De gevraagde benodigde ondersteuning blijkt uit dit persoonlijk
plan van aanpak waarin is aangegeven op welke wijze eigen kracht, sociaal netwerk,
algemene en maatwerk voorzieningen bijdragen aan het oplossen van de hulpvraag van de
cliënt. Het proces van vraagverheldering en plan van aanpak wordt getoetst, waarna een
beschikking voor ZIN of PGB wordt afgegeven. Bij de toetsing wordt optimaal gebruik
gemaakt van gegevens uit het Gesprek en het plan van aanpak.
In deze paragraaf gaan we uitgebreider in op PGB omdat daar grote veranderingen in
plaatsvinden.

Zorg in natura (ZIN)
 Bij zorg in natura wordt de maatwerkvoorziening geleverd door een aanbieder waarmee de
gemeente een overeenkomst heeft afgesloten. Indien er meerdere aanbieders zijn
gecontracteerd kan de cliënt een keuze maken uit deze aanbieders. De aanbieder levert de
zorg; de cliënt hoeft daar verder niets voor aan te doen. Verrekening van de zorg vindt plaats
tussen aanbieder en gemeente.

Persoonsgebonden budget (PGB)
Met een PGB koopt de cliënt zelf zorg in. De cliënt sluit zelf overeenkomsten af met de
zorgverlener. De eindverantwoordelijkheid voor levering van de diensten ligt hiermee bij de
cliënt zelf en niet bij de gemeente.
De uitvoering van de zorg kan gebeuren door professionals of het sociaal netwerk,
bijvoorbeeld een familielid, een direct betrokke     a telzorger of ee a der iet daartoe
opgeleid persoo .

Voor- en nadelen van een PGB
Een PGB biedt voor een cliënt veel voordelen. De cliënt behoudt de eigen regie. Hij of zij
bepaalt bij wie het budget wordt ingewisseld. Tevens bepaalt de cliënt onder welke
voorwaarden dit gebeurt. Zo wordt de zorg echt maatwerk en kan een en ander precies
worden aangepast aan de levenswijze van de cliënt.

Landelijk is over de PGB-regeling veel discussie geweest. Het beschikbare budget voor de
PGB s is ieder jaar behoorlijk opgehoogd. Het aantal budgethouders groeide meer dan
verwacht, wat niet werd gecompenseerd door een afname van zorg in natura. Het PGB leek
een aanzuigende werking te hebben: een deel van de mensen met een PGB zou geen zorg
afnemen als het PGB niet bestond.
Een ander nadeel van een PGB is dat de cliënt alles zelf moet regelen. De cliënt moet alels
zelf uitzoeken, zelf onderhandelen en zelf voor vervanging zorgen als dat nodig is.
Andere nadelen aan het PGB-model zoals het in veel gemeente wordt gehanteerd zijn dat de
cliënt zelf werkgever is en te maken krijgt met een hoop administratie.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Wettelijke regels
Het ministerie heeft met de nieuwe Wmo bepaald dat een PGB slechts wordt verstrekt als:
1) de cliënt naar het oordeel van het college op eigen kracht voldoende in staat is te
    achten tot een redelijke waardering van zijn belangen ter zake dan wel met hulp uit zijn
    sociale netwerk of van zijn vertegenwoordiger, in staat is te achten de aan een
    persoonsgebonden budget verbonden taken op verantwoorde wijze uit te voeren;
2) de cliënt zich gemotiveerd op het standpunt stelt dat de individuele voorziening die
    wordt geleverd door een aanbieder, door hem niet passend wordt geacht (Jeugdwet);
    de cliënt zich gemotiveerd op het standpunt stelt dat hij de maatwerkvoorziening als
    persoonsgebonden budget wenst geleverd te krijgen (Wmo);
3) naar het oordeel van het college is gewaarborgd dat de diensten, hulpmiddelen,
    woningaanpassingen en andere maatregelen die tot de individuele voorziening behoren
    en die de cliënt van het budget wil betrekken, van goede kwaliteit (veilig, doeltreffend
    en cliëntgericht) zijn.

Om misbruik met het PGB tegen te gaan is in de Wmo2015 vastgelegd dat het budget niet
meer op de rekening van de cliënt wordt gestort. In plaats daarvan wordt het overgemaakt
naar de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De SVB beheert het budget en verzorgt de
 etali ge aa de zorg erle ers. Dit ordt trekki gsre ht ge oe d.
Voor de inwoner met een PGB betekent dit een vermindering van de administratieve lasten,
terwijl de regie op de inhoud van de ondersteuning behouden blijft. Voor de gemeenten
betekent het trekkingsrecht een vereenvoudiging van het verantwoordingsproces, inzicht in
de PGB bestedingen door maandelijkse overzichten en het voorkomen van onrechtmatige
bestedingen.

In de wet is daarnaast vastgelegd dat het volgende via de Verordening moet worden
geregeld.
-   op welke wijze de hoogte van het PGB wordt vastgesteld;
-   welke regels er worden gehanteerd voor de bestrijding van het ten onrechte ontvangen
    van een PGB, misbruik of oneigenlijk gebruik.

Deze voorwaarden zijn in de wet vastgelegd. Het is aan de gemeenten om invulling te geven
aan de beoordeling die leidt tot een toetsing van de eerste en de derde voorwaarde.

Beleidskaders PGB
Vanwege de nieuwe ontwikkelingen is het van belang om met elkaar de kaders vast te
stellen voor de manier waarop de gemeente Houten verdere invulling geeft aan de
vormgeving van het PGB.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Momenteel wordt in Houten een deel van de ondersteuning dat via een PGB wordt
verleend, uitgevoerd door familieleden. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij de Huishoudelijke
Ondersteuning - de dochter die het huis van haar moeder schoonmaakt. In feite wordt zo
voor de mantelzorg betaald. Dit kan een logische gedachtegang zijn, omdat bekend is dat er
mantelzorgers zijn die er in inkomen op achteruitgaan vanwege hun mantelzorgwerk.
Daarentegen kijken we tijdens het gesprek met de inwoner en zijn/haar mantelzorger naar
de mogelijkheden van de inzet van eigen kracht, in dit geval de mantelzorg. En tenslotte
geldt dat via het gebruik van (professionele) PGB of ZIN de mantelzorger wordt ontlast.
Hoe verhoudt dit alles zich tot elkaar?

De gemeente Houten vindt het van belang dat PGB en ZIN als gelijkwaardige voorzieningen
worden aangeboden. Wij vinden de ondersteuning van de zorgbehoevende van belang en
vinden hierbij de zorg voor de mantelzorger even belangrijk. Tijdens het gesprek zal zowel de
situatie van de zorgbehoeftige als die van de mantelzorger onderwerp van gesprek zijn.
Hierbij wordt besproken:
- aan welke ondersteuning behoefte is
- of het hier professionele ondersteuning betreft of dat dit ook kan worden uitgevoerd
    door de iemand uit het sociaal netwerk, bijvoorbeeld een mantelzorger
- de voor- en nadelen van de diverse vormen van ondersteuning, inclusief de
    consequenties
- of een eventuele inzet van de mantelzorger niet leidt tot overbelasting van de
    mantelzorger en hoe dit voorkómen kan worden
Het gaat hier nadrukkelijk om een ope gesprek aar iet aa de ha d a ee             eslis oo
een besluit over de ondersteuning wordt genomen. De afweging tussen de inzet van
professionele ondersteuning of inzet van het sociaal netwerk (bijvoorbeeld de mantelzorger)
is maatwerk die per situatie verschilt. Wanneer gekozen wordt voor de inzet van het sociale
netwerk, zal besproken worden hoe haalbaar en houdbaar dit is, ook op de langere termijn.
Het pakket aar e uitei delijk op tere ht ko t, ka estaa uit allee professio ele
ondersteuning of alleen inzet uit het sociaal netwerk (bijvoorbeeld mantelzorg) en kan ook
bestaan uit een mix van verschillende vormen. In sommige gevallen kan het beter zijn te
kiezen voor professionele ondersteuning vanwege de achtergrondsituatie of emotionele
betrokkenheid van de mantelzorger. Onder andere om die reden heeft het onze voorkeur
de inzet van de mantelzorger aan bepaalde voorwaarden te laten voldoen. Deze worden in
het Besluit Maatschappelijke ondersteuning nader vastgelegd.

We beseffen ons dat het e otio eel of praktis h gezie      iet akkelijk is o     a telzorg af
te staa e dat dat i so     ige ge alle ee a de rede e is o ee PGB te gebruiken als
vervanging van een deel van het inkomen. Daartegenover staan de voordelen van
professionele ondersteuning: de toegang tot het professionele netwerk en daarmee tot de
deskundigheid van het professionele netwerk, de signaalfunctie van professional en het
 oorkó e a o er elasti g a de a telzorger. De a telzorger ka zi h da                eperke
tot mantelzorg en degene die zorg behoeft krijgt de zorg die nodig is. Voor de goede

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>afweging tussen professionele zorg en de inzet door iemand uit het sociale netwerk zijn
bewustwording van de rol van de mantelzorger en kennis over ZIN belangrijke elementen.
Dit geldt zowel voor de persoon uit het sociaal netwerk als voor de professionals
(medewerkers van het Sociaal Loket én de medewerkers van de zorgaanbieders). Voor de
medewerkers geldt daarnaast dat bepaalde competenties mogen worden verwacht
waardoor het maken van een goede afweging in een open gesprek worden gerealiseerd.
Nadrukkelijk stellen wij wel dat het PGB primair bedoeld is als een vorm om zorg in te kopen
en niet als vervanging van het inkomen of het verkrijgen van inkomsten.

Met betrekking tot het gebruik van het PGB voor de inzet van iemand uit het sociaal netwerk
die niet is opgeleid voor de ondersteuningsfunctie voeren wij de wet uit: de gemeente moet
ervan overtuigd zijn dat is gewaarborgd dat de diensten, hulpmiddelen, woningaanpassingen
en andere maatregelen die tot de PGB behoren, van goede kwaliteit zijn. Dit geldt voor
zo el ee daartoe opgeleid persoo als ee         iet daartoe opgeleid persoo e hierop
zullen we ook handhaven.

Tenslotte speelt het punt van in welke situaties je een PGB afgeeft of de voorkeur hebt voor
een ZIN. Bij de afweging tussen ZIN en PGB speelt mee in hoeverre de situatie in
ontwikkeling is evenals het kunnen toewerken naar zelfredzaamheid. Wanneer we weten
dat een situatie over een bepaalde tijd in verandering is, pleit dat voor ZIN in die zin dat de
ondersteuning (via intercollegiale contacten) eenvoudiger is aan te passen op het moment
dat dat nodig is. Ook kan in een dergelijk geval gekozen worden voor een PGB-indicatie voor
een afzienbare periode, waarna je tegen het aflopen van die termijn opnieuw de afweging
maakt.

Eigen bijdrage voor een maatwerkvoorziening
Elke inwoner van Houten kan een beroep doen op de Wmo, ongeacht inkomen en
vermogen. Er wordt wel een verschil gemaakt bij de eigen bijdrage; deze is
inkomensafhankelijk. Als algemene regel geldt dat de eigen bijdrage nooit hoger mag zijn
dan de kostprijs van een voorziening.

In het landelijk Uitvoeringsbesluit Maatschappelijke Ondersteuning (Uitvoeringsbesluit MO)
bij de Wmo 2015 zijn de regels ten aanzien van de eigen bijdrage vastgelegd zodat in alle
gemeenten een uniforme systematiek wordt gehanteerd. Voor het vaststellen van de hoogte
van de eigen bijdrage gelden de landelijk vastgestelde regels. Zo wordt berekend welke
inkomensafhankelijke maxima gelden en hoe die worden berekend. De eigen bijdrage word
geïnd door het CAK.

De gemeente Houten wil de financiële kracht van inwoners benutten en gaat, net zoals
onder de huidige Wmo het geval is, een eigen bijdrage vragen voor maatwerkvoorzieningen.



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                         Pagina 59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>In de verordening en nadere lokale regels worden de voorwaarden, hoogte en berekening
van de eigen bijdrage voor maatwerkvoorzieningen verder uitgewerkt.

Met het afschaffen van de tegemoetkoming van de meerkosten voor chronisch zieken en
gehandicapten (Wtcg) en de compensatie van het eigen risico (CER) (zie voor beide
paragraaf B) gaat een deel van de inwoners er in inkomen op achteruit. Daarnaast krijgt in
het huidige stelsel iedereen die een eigen bijdrage voor zorg thuis (extramuraal) betaalt,
automatisch een korting van 33 procent op de te betalen eigen bijdrage. Samenhangend met
het afschaffen van de Wtcg en CER heeft de regering deze korting per 2015 laten vervallen.

Wat gaan we doen?
We stellen binnen het Besluit Maatschappelijke ondersteuning regels op over PGB en eigen
bijdrage, met specifieke aandacht voor waarvoor het PGB bestemd is, de
maatwerkvoorzieningen Ondersteuning zelfredzaamheid, Ondersteuning maatschappelijke
deelname, Kortdurend verblijf en Huishoudelijke Ondersteuning, tarieven, inclusief het
o ders heid daari tusse ee daartoe opgeleid e        iet daartoe opgeleid persoo .
De regelgeving rond de PGB en eigen bijdragen binnen de Wmo stemmen we af met die van
de Jeugd.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                    Pagina 60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>   9. Maatschappelijke zorg

Stand van zaken
Maatschappelijke zorg is een overkoepelend begrip voor:
1. Maatschappelijke opvang
2. Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGz)
3. Verslavingsbeleid
4. Aanpak Huiselijk geweld

Ad 1.
Maatschappelijke opvang omvat activiteiten bestaande uit het tijdelijk bieden van
onderdak, begeleiding, informatie en advies aan personen die, door een of meerdere
problemen, al dan niet gedwongen de thuissituatie hebben verlaten en niet in staat zijn
zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving.
De gemeente Utrecht heeft als centrumgemeente de verantwoordelijkheid en het budget
om de maatschappelijke opvang te realiseren. Daartoe is onder andere het Stedelijk Kompas
2011-2014 100% Thuis door Utrecht opgesteld. In dit plan geeft Utrecht aan meer te willen
inzetten op samenwerking met de regio. De praktijk wijst uit dat maar weinig mensen na de
eerste opvang, waarvoor Utrecht als centrumgemeente de verantwoording neemt, weer
teruggaan naar de regiogemeente van herkomst. Hierover zullen de komende jaren met de
regiogemeenten afspraken gemaakt worden. In de eerste plaats omdat het voor een
blijvend herstel van de cliënt meestal beter is dat hij/zij terug gaat naar de vertrouwde
omgeving en in de tweede plaats omdat we als regiogemeente verantwoordelijk zijn voor
onze eigen burgers. Utrecht zal de komende jaren samen met de regiogemeenten (en
woningcorporaties) nieuwe afspraken maken over:
a) Inzet op preventie van dakloosheid in de regio.
b) Het toewijzen van woningen voor ex-dak- en thuislozen in het kader van (blijvend)
     herstel in de regio.
c) Het beschikbaar stellen door de regio van locaties en realisatie van woonvoorzieningen
     voor mensen die gebaat zijn bij een rustige, meer landelijk gelegen woonvorm;

Ad 2.
De OGGz, voorheen prestatieveld 8 in de Wmo, staat voor het voorkómen van ergere
problemen en het voorkómen van uitval of zelfs het voorkómen van terugval. De meeste
focus gaat uit naar kwetsbare groepen en in het bijzonder mensen die in een
multiprobleemsituatie verkeren. Deze mensen kunnen de juiste samenhangende zorg
missen of mijden. Het gaat vaak over (dreigend) daklozen en zwerfjongeren.
Voor Houten geldt dat we nog meer gaan inzetten op signalering. Door de transitie van
AWBZ naar Wmo is de verwachting dat meer mensen zorg zullen gaan mijden (dit zal
makkelijker worden omdat indicaties gaan wegvallen). Het risico op overschrijding van het

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                     Pagina 61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>aantal trajecten outreachende hulpverlening OGGZ heeft zich in 2013 niet voorgedaan, maar
kan zich in 2015 opnieuw voordoen. Het sociale wijkteam zal daarin een belangrijke
signaleringsrol krijgen. Belangrijke aandachtspunten hierbij zijn dat mensen niet tussen wal
en schip vallen en dat eventuele overlast wordt voorkomen.
Het inloopspreekuur GGZ is een vorm van begeleiding en wordt ook gedecentraliseerd naar
de gemeenten. Het Inloopspreekuur gerelateerd aan maatschappelijke opvang gaat naar de
centrumgemeente (en dus ook het budget). Het restant budget gaat naar de individuele
gemeenten. Hoe we aan deze verantwoordelijkheid verder invulling geven, moeten we in de
regio, maar ook in Lekstroomverband, nog bespreken.

Ad 3.
Ambulante verslavingszorg heeft betrekking op:
- ambulante hulpverlening, gericht op verslavingsproblemen
- preventie van verslavingsproblemen
- activiteiten in het kader van bestrijding van overlast ten gevolge van verslaving
Het hoofddoel a het prestatie eld ersla i gszorg is: Burgers die tijdelijk iet eer op
eigen kracht kunnen meedoen of zich afgewend hebben van de maatschappij worden
ondersteund bij het (weer) op een volwaardige manier kunnen deelnemen aan het
maatschappelijk verkeer.
In brede zin gaat het om alle mensen die een verslaving hebben. In Houten is er speciale
aandacht voor de doelgroep jeugd en hun ouders als het gaat om preventie (zie onderdeel
gezondheidsbeleid).

Wat gaan we doen?
Waar het tot 2014 moeizaam verliep in de samenspraak met Utrecht als centrumgemeente
voor deze taken loopt dit vanaf 2014 beter. Echter, in 2014 en 2015 zullen verdere afspraken
met Utrecht en de regiogemeenten moeten worden gemaakt ten aanzien van de
maatschappelijke opvang en het inloopspreekuur van de GGz. We blijven bestuurlijk en
ambtelijk inzetten op goede contacten en constructieve afspraken.

Twee specifieke vormen van Maatschappelijke zorg
Op twee specifieke vormen van Maatschappelijke zorg gaan we dieper in, omdat die meer
aandacht vragen van de regiogemeente. In de nieuwe Wmo krijgen we namelijk nieuwe en
andere rollen en verantwoordelijkheden dan onder de oude Wmo.

Beschermd wonen
Stand van zaken
Bij beschermd wonen gaat om het bieden van verblijf en begeleiding gericht op participatie
van personen met een psychische aandoening. Beschermd wonen biedt cliënten een veilige,
afgeschermde woon- en leefomgeving waar samenhangende begeleiding wordt geboden



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>aan cliënten die door hun beperkingen niet in staat zijn zelfstandig te leven en een mogelijk
gevaar voor zichzelf of anderen vormen.
Beschermd wonen wordt tot nu toe vanuit de AWBZ gefinancierd op basis van zogenaamde
Zorgzwaarte Pakketten (ZZP). Een ZZP is een totaalpakket met verblijf, begeleiding,
persoonlijke verzorging en verpleging.
Vanaf 2015 vallen volwassenen (18-plus) met een indicatie voor een zorgzwaartepakket
GGZ Verblijf zonder behandeling (GGZ C) onder de Wmo.22 Echter, dit zal wat betreft
toegang en budgetten via centrumgemeente Utrecht gaan lopen. De budgetten voor
beschermd wonen komen dus niet bij de regiogemeente terecht. Kerngedachte achter deze
transitie is dat gemeenten beter dan de zorgkantoren uitvoering kunnen geven aan de
participatie. De gemeenten worden verantwoordelijk voor een breed scala van
voorzieningen gericht op participatie en zelfredzaamheid. Beschermd wonen is hierbij de
meest zware vorm van begeleiding.
Cliënten die blijvend afhankelijk zijn van begeleiding zullen in de toekomst mogelijk onder de
Wet langdurige zorg (Wlz) gaan vallen. De exacte afbakening moet nog worden bepaald
maar mogelijk zal dit in 2015 of 2016 tot een verschuiving leiden.
Vanaf 2015 worden de centrumgemeenten verantwoordelijk voor beschermd wonen,
inclusief het budget.

Wat moeten we doen?
Een goede afbakening tussen de Wlz, Zvw23 en Wmo is van groot belang om te voorkomen
dat afwenteling plaatsvindt of dat mensen tussen wal en schip vallen. Landelijk wordt
hiervoor een screeninginstrument ontwikkeld. Omdat dit instrument nog niet per 1 januari
2015 operationeel zal zijn, maken partijen werkafspraken over de processen en criteria voor
toegang.
- De gemeente Utrecht stemt de scheiding tussen Wmo, Zvw en Wlz af met Achmea,
    zowel op bestuurlijk niveau als op het niveau van contractering. Waar nodig maakt de
    gemeente Utrecht in aanvulling op het bestuurlijk GGZ akkoord afspraken met de
    zorgverzekeraar over de omvang van het aanbod.
- De 15 regiogemeenten en de centrumgemeente Utrecht maken onderling afspraken over
    de overgang tussen beschermd wonen en ambulante begeleiding en vice versa, inclusief
    eventuele overbruggingszorg. Bij verdere ambulantisering zal het budget voor
    intramurale voorzieningen worden overgeheveld naar ambulante begeleiding (in de

22
   Momenteel zijn er de volgende zes pakketten binnen de GGZ C (GGZ Verblijf zonder behandeling), waarbij de
eerste twee inmiddels niet meer worden geïndiceerd voor de AWBZ:
GGZ C1: Beschermd wonen met begeleiding.
GGZ C2: Gestructureerd beschermd wonen met uitgebreide begeleiding.
GGZ C3: Beschermd wonen met intensieve begeleiding.
GGZ C4: Gestructureerd beschermd wonen met intensieve begeleiding.
GGZ C5: Beschermd wonen met intensieve begeleiding en gedragsregulering.
GGZ C6: Beschermd wonen met intensieve begeleiding en intensieve verpleging en verzorging.
23
   Zvw = Zorgverzekeringswet

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                                    Pagina 63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>       regio en stad) zodat de gewenste capaciteit kan worden geleverd. Gemeenten maken
       onderlinge afspraken bij eventuele overschotten of tekorten van het budget.
-      De gemeenten, woningcorporaties en aanbieders maken afspraken over het voorkómen
       van huisuitzetting, het beschikbaar stellen van voldoende betaalbare woonruimte en de
       voorwaarden waaronder cliënten zelfstandig kunnen wonen. Hiernaast maken de
       gemeenten op basis van een convenant huisvesting onderling afspraken om cliënten
       gemakkelijker terug te kunnen leiden naar hun oorspronkelijke gemeente. Hierdoor
         ordt erstoppi g oorko e .
-      De gemeenten en aanbieders maken afspraken over het capaciteitsmanagement, dat wil
       zeggen het bijsturen van capaciteit op basis van de vraagontwikkeling van de diverse
       begeleidingsvormen.
-      Partijen willen de mogelijkheden die de nieuwe Wmo biedt, benutten om een breed
       repertoire van methodieken en voorzieningen te ontwikkelen om zo een effectieve
       ondersteuning mogelijk te maken. Met de decentralisatie van begeleiding kan de
       participatie worden vergroot waardoor op termijn minder zware voorzieningen nodig
       zijn. Voor de periode 2016-2020 zien de partijen diverse mogelijkheden om
       verbeteringen aan te brengen.

Wat gaan we doen?
Na de zomer 2014 zullen de partijen stappen zetten om te komen tot een beleidsplan voor
2016-2020. Hieronder volgt de richting van het plan.
- Herinrichting producten
   De intramurale voorzieningen zijn relatief duur en niet voor iedereen geschikt.
   Ambulantisering van een deel van de cliënten zal leiden tot verbetering van de kwaliteit
   van het leven en tot lagere kosten. Hiervoor is dan wel een budgetherziening
   noodzakelijk.
- Samenhangend aanbod over de grenzen van de Wmo
   Bij cliënten beschermd wonen kan ook sprake zijn van verstandelijke beperkingen. De
   begeleiding van deze groep komt per 2015 in twee domeinen, Wmo en Wlz. Dit vereist
   een nadere afstemming. Bovendien zal de taskforce EPA24 de samenhang met de GGZ-
   behandeling, waaronder de FACT- en ACT-teams, onderzoeken.


24
     EPA =   e se   et er stige ps hiatris he aa doe i ge …;

FACT = FACT staat voor Flexible Assertive Community Treatment (methodiek). Cliënten die vallen onder een
wijkteam wat volgens deze methodiek werkt hebben vaak meervoudige en complexe problemen, op
verschillende levensgebieden. Dit maakt nauwe samenwerking van verschillende disciplines belangrijk. Op die
manier lukt het om een goede en complete behandeling te bieden. Naast het verminderen van psychische
klachten, is het bevorderen van herstel vaak een doel.

ACT = Assertive Community Treatment (ACT) is een organisatiemodel voor de behandeling, begeleiding en
rehabilitatie van mensen met ernstige en langdurende psychiatrische aandoeningen in combinatie met
problematiek op andere levensgebieden (Bond et al, 2001). ACT biedt kort gezegd ambulante en intensieve

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                                     Pagina 64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>-   Onderzoek naar de kwaliteit en efficiency binnen beschermd wonen
    Binnen de AWBZ is er weinig zicht op de effectiviteit en efficiency van de diverse
    aanbieders. Onderzoek moet hierin verbetering brengen en prestatie-indicatoren
    opleveren om deze zaken te meten. Belangrijke onderzoeksvraag daarbij is ook hoe op
    een verantwoorde manier de verblijfsduur teruggebracht kan worden.
    Kwaliteitssystemen en administratieve verantwoording kunnen worden vereenvoudigd.
    De kwaliteitssystemen moeten daarbij voor ZIN en PGB gelijk worden getrokken.
-   Verbetering op onderdelen
    De cliënt moet kunnen kiezen in zijn/haar dagbesteding. De wijze waarop vraagt nog
    nadere uitwerking.

Tegengaan van geweld tegen volwassenen en kinderen
Stand van zaken
Het signaleren van geweld vindt plaats bij de verloskundige, huisarts, het ziekenhuis
(Spoedeisende Hulp, maar ook op de verpleegafdelingen), op school, bij de schoolarts en op
vele andere plekken. Medio 2013 is de wet Meldcode huiselijk geweld en
kindermishandeling in gegaan. Met deze wet worden scholen, (para) medici en
welzijnswerkers verplicht een protocol in huis te hebben waarin staat hoe men bij
vermoeden van huiselijk geweld en/of kindermishandeling te werk gaat. De gemeente heeft
hierin een stimulerende rol en een handhavende rol ten opzichte van organisaties die Wmo-
taken uitvoeren.
De afgelopen jaren is het Tijdelijk Huisverbod landelijk geïmplementeerd. Het aantal
huisverboden in Houten is gestegen. Dit komt waarschijnlijk mede omdat er meer capaciteit
bij de officier van justitie is vrijgemaakt (het opleggen van een huisverbod is een tijdrovende
zaak).

Wat komt er op ons af?
In toenemende mate wordt er door slachtoffers of anderen (buren, familie) melding gedaan
van huiselijk geweld. Het lijkt alsof de drempel om dit te doen lager wordt (PR media). Ook
weten wijkagenten beter wat ze kunnen doen met een (vermoeden van) een situatie van
huiselijk geweld.
Begin 2015 moet er een regionaal functionerend Advies- en Meldpunt Kindermishandeling
en Steunpunt Huiselijk geweld (AMHK) voor Utrecht/Amersfoort en de regiogemeenten zijn
gerealiseerd. Dit vraagt goede inhoudelijke en procesmatige afstemming tussen de
centrumgemeenten Utrecht/Amersfoort en de regiogemeenten. Daarnaast moet er een
regiovisie huiselijk geweld en kindermishandeling worden opgesteld. Deze wordt door
Utrecht/Amersfoort (als trekkers) opgesteld in samenwerking met de regiogemeenten.


zorg aan deze doelgroep. De zorg is outreachend, dat wil zeggen dat de zorg naar de patiënt wordt toegebracht
en wordt geleverd op de plek waar de patiënt zich op dat moment bevindt.



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                                     Pagina 65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Het huidige stelsel vrouwenopvang wordt vernieuwd en verbeterd. Gemeenten nemen
vanaf 2015 gezamenlijk de volle verantwoordelijkheid voor de aanpak van geweld in
huiselijke kring (preventie, opvang & bescherming, herstel en nazorg). Sterker dan in het
verleden zal daarbij samenhang worden aangebracht tussen beleid inzake huiselijk geweld
enerzijds en kindermishandeling anderzijds. Een regioaanpak voor geweld in huiselijke kring
zorgt er voor dat de essentiële onderdelen stevig zijn verankerd in het beleid van alle
gemeenten. De centrumgemeenten spelen hierin een coördinerende rol.
Het kabinet heeft het voornemen dat per 1 januari 2015 gemeenten verantwoordelijk
worden voor het realiseren en in stand houden van een Advies en Meldpunt Huiselijk
Geweld en Kindermishandeling (AMHK). De Advies- en Meldpunten Kindermishandeling
 AMK s e de “teu pu te Huiselijk Ge eld “HG s orde sa e ge oegd tot éé
organisatie.

Op dit o e t alle de “teu pu te Huiselijk Ge eld “HG s o der de
verantwoordelijkheid van de centrumgemeenten voor vrouwenopvang. De Advies en
Meldpunten Huiselijk Geweld e Ki der isha deli g AMK s zij o derdeel u og o der
Bureaus Jeugdzorg en vallen onder de verantwoordelijkheid van de provincies. De
gemeenten zullen het Advies en Meldpunt Huiselijk Geweld en Kindermishandeling
bovenlokaal gaan organiseren. Deze bundeling van het Advies- en Meldpunten
Kindermishandeling (AMK )en het Steunpunt Huiselijk Geweld (SHG) is nodig zodat inwoners
en professionals weten waar ze terecht kunnen bij een vermoeden van huiselijk geweld of
kindermishandeling. Daarnaast is de samenvoeging van het Advies- en Meldpunten
Kindermishandeling (AMK )en het Steunpunt Huiselijk Geweld (SHG) bedoeld om een
integrale aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld te bevorderen.

Wat zien we als knelpunten bij wat we moeten doen en willen doen?
Het AMHK is nog niet klaar; dit moet nog verder ontwikkeld worden. In de regio wordt hier
hard aan gewerkt. De vertaling naar lokaal is een belangrijk aandachtspunt.

Wat gaan we doen?
In 2015 wordt de basis van de regiovisie gelegd. Vanaf 2015 wordt deze verder uitgewerkt.
Daarbij is er aandacht voor preventie, signalering, de verbetering van casus overleggen in het
veiligheidshuis (efficiënter).
We gaan aan de slag met het te vormen AMHK; regiogemeenten denken mee in de vorming
van het nieuwe AMHK en we gaan de consequenties voor de lokale situatie voorbereiden.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>   10.        Lokale innovatie

Stand van zaken
De focus in 2014 ligt in eerste instantie op de transitie per 1 januari 2015: wat moet er
minimaal klaar zijn om goed voorbereid te zijn op de transities? We ille per ja uari
     :
-   Co ti uïteit a die st erle i g e zorg oor estaa de lië te .
-   Ee passe d aa od a die st erle i g e zorg oor ieu e lië te .

Tegelijkertijd zijn we bezig met een eerste stap in een transformatie-opgave die nog vele
jaren zijn beslag zal hebben. De programmering van de lokale innovatie is gericht op:
vormgeven aan een integrale toegang, vormgeven aan een gebiedsgerichte gekantelde
klantbenadering, inzetten op eigen kracht, het leggen van verbindingen tussen formele en
informele zorg voor de ondersteuning van kwetsbare burgers en gezinnen en het vormgeven
van nieuwe vormen van arrangementen. Er zijn geen blauwdrukken en die moeten er ook
niet komen. Ontwikkelen in de praktijk is de strategie om te komen tot fundamentele
vernieuwing in het sociale domein. Dat moet wel met waarborgen omgeven zijn als het gaat
om de veiligheid van kwetsbare burgers: eigen kracht voorop is geen cynische vertaling van
´zoek het lekker zelf uit´. Verdergaande praktijkuitwerking is nodig en uitwisseling tussen
praktijken is daarbij essentieel.

I de zo er      is de progra   eri g a de lokale i o atie e pla e a aa pak
gereed geko e . Na de zo er starte e et pilots “o iale Tea s, te egi e et die a
jeugd.




Wat komt er op ons af
Per 1 november 2014 moeten we de nieuwe Wmo-klanten goed kunnen bedienen.
Uitgangspunt is daarbij de gekantelde klantbenadering waarbij de klant op een andere wijze

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>zal worden benaderd dan nu binnen de gemeente gangbaar is. Dat zal leiden tot een
diversiteit aan activiteiten, enerzijds zowel dienstverlening in het Sociaal Loket en andere
activiteiten door de gemeente anderzijds activiteiten door derden te ontwikkelen, zoals
outreachende dienstverlening (huisbezoek, wijkgesprek e.d.), welzijns- en
zorgarrangementen.
Bij transformatie gaat het om het organisch ontwikkelen vanuit een lange termijnperspectief
(je kunt het niet afdwingen en organiseren): zoeken, leren, experimenteren en succesvolle
experimenten uitbouwen en opschalen.
Bij de transformatie-opgave gaat het om een transformatie van de verzorgingsstaat: van
overheid naar burger. Dit vraagt om een beleidstransformatie binnen de gemeente en bij
maatschappelijke organisaties (= in de huid kruipen van de vraag). Dit betekent het geven
van richting en ruimte vanuit duidelijke, ambitieuze kaders en het bieden van
innovatieruimte, mentale juridische en organisatorische ruimte, belemmeringen
wegnemen, ongedachte coalities stimuleren, niet alles zelf willen organiseren maar het
mogelijk maken dat anderen het zelf kunnen organiseren. Het oude zorgs stee gro dig
renoveren en een nieuw ondersteuningsnetwerk opbouwen rondom nieuwe waarden:
welbevinden, samen-redzaamheid, vertrouwen en mensgerichtheid. Vertaald naar de Wmo,
Transitie Jeugdzorg en Participatiewet betekent dit: ondersteuning dichtbij de burger
organiseren, meer informele ondersteuning waarbij combinaties mogelijk zijn tussen o.a. 0 e
en 1e lijn (aansluiting welzijnswerk en huisartsen).

Wat we moeten doen, waar we op in moeten spelen
Via onder andere pilots bereiden we ons in 2014 al voor op de transformatie-opgave: we
zetten vernieuwingen in gang in co-productie met stakeholders en geven via onder andere
opdrachten aan gesubsidieerde organisaties en via het inkooptraject hieraan al vorm en
inhoud (gegeven alle onzekerheden die er ook nog zijn!).

Wat willen we doen?
-  O t ikkelpro es: gee lau druk
-  A t & refle t: lere i / a de praktijk
-  Co-produ tie et stakeholders: er i de
-  Het pri aire pro es e traal: de relatie i o er – professio al / rij illiger
-  “ ste e : eree oudige e o dersteu e d aa zelfredzaa heid e leef ereld
-  Waardere e e utte a dat at goed erkt

Eventuele knelpunten
Sociaal Loket moet de basis op orde hebben en tegelijkertijd vorm geven aan de
vernieuwing. Van organisaties vragen we ontwikkeling van werksoort (b.v. AMW richting
Welzijn Nieuwe Stijl), methodiekontwikkeling en uitbreiding van werkzaamheden (b.v. door
meer vragen om zorg en ondersteuning) terwijl er tegelijkertijd meer financiële druk (onder
meer geen compensatie index tot 2016) en onzekerheid is.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Wat gaan we doen?
Via pilots, methodiekontwikkeling, vernieuwende arrangementen en ontwikkeling van de
werksoort bereiden we ons programmatisch en zo mogelijk 3-decentralsiaties breed voor op
de transformatie. Het monitoren van de resultaten en evalueren van de experimenten
maakt hier een belangrijk onderdeel van uit. Deze beweging zetten we nu in 2014 al in gang
en zetten we voort in 2015 en daarna.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                    Pagina 69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>   11.        Burgerparticipatie

Burger- en cliëntenparticipatie
Door de transitie van de Jeugdzorg, Participatiewet en AWBZ krijgen gemeenten met een
groot scala aan nieuwe taken en doelgroepen te maken. Het is van groot belang dat burgers
en cliënten meepraten tijdens het transitieproces, en ook dat hun opinie geborgd wordt in
de nieuwe situatie. Het perspectief van kwetsbare burgers levert waardevolle input voor
nieuwe, creatieve oplossingen en arrangementen.
Als we spreken over cliëntparticipatie, gaat het om het betrekken van gebruikers (zoals
cliënten en patiënten) bij zorg-, hulp- en dienstverlening waar zij een beroep op doen. Denk
aan de inbreng van cliënten in o.a. de jeugdzorg, geestelijke gezondheidszorg,
gehandicaptenzorg, de Wmo en de uitvoering van de Wet Werk en Bijstand (WWB).
Bij burgerparticipatie gaat het om de betrokkenheid van burgers bij het opstellen, uitvoeren
en evalueren van overheidsbeleid, in het bijzonder bij gemeentelijk (Wmo-) beleid. Denk aan
Wmo-raden, burgerraadplegingen, maar ook burgerinitiatieven en -projecten. Het algemeen
belang van burgers staat hierbij voorop. Belangrijk hierbij is dat het algemeen burgerbelang
kan verschillen van de belangen van specifieke groepen.
Vanaf 2015 zullen we samen met partijen (w.o. Wmo-raad en cliëntenraad) werken aan
nieuwe vormen voor Burger- en cliëntenparticipatie in Houten. Naar verwachting zal 2015
daarin een overgangsjaar worden.

Herijking
De vernieuwing is ingegeven door drie ontwikkelingen.
   1. Als gevolg van de wijzigingen in de prestatievelden van de WMO en de
        verantwoordelijkheid die gemeente heeft gekregen in het kader van de Jeugdwet
        ontstaat er een nieuw, breder speelveld in het sociaal domein. Zo breed dat de
        huidige WMO-raad zowel qua samenstelling als qua vorm niet alle aandachtsvelden
        dekt, bijvoorbeeld de nieuwe doelgroepen en de jeugdzorg,
   2. Tegelijkertijd is het speelveld voor de Cliëntenraad Werk en Inkomen van de
        gemeente Houten veranderd door de oprichting van de Cliëntenraad WIL in
        Lekstroomverband. Het aantal onderwerpen waarover de lokale Cliëntenraad Werk
        en Inkomen kan adviseren is daardoor sterk afgenomen.
   3. Tot slot is ook de gemeente op zoek naar nieuwe vormen van samenwerking met de
        inwoners. De titel a het ieu e eleidsakkoord is iet oor iets Houte            ake
          e sa e . I juli 2014 heeft de gemeenteraad het concept bestuursakkoord
        besproken, waarin het college de beoogde nieuwe bestuursstijl heeft uitgewerkt.

Bovenstaande ontwikkelingen vragen om burger- en cliëntenparticipatie nieuwe stijl. De
totstandkoming hiervan geven we in samenspraak met de Wmo-raad en de Cliëntenraad
vorm, resulterend in een nieuwe verordening Burger- en Cliëntenparticipatie waarover we
de gemeenteraad in het vierde kwartaal van 2014 willen laten besluiten.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Betrekken bij (monitoring van) beleid
Bij de voorbereiding van beleid en de monitoring van de uitvoering van het beleid hebben
we de mening van cliënten en inwoners hard nodig. Juist de ervaringen van cliënten en
inwoners geven ons inzicht.
Zoals in het Beleidsakkoord al aangegeven gaan we uit van meer ontmoetingen tussen de
gemeente met inwoners en cliënten. Zo hebben we bij de voorbereiding van het Wmo
Beleidskader een bewonersavond over preventie en sociaal netwerk gehouden, hebben we
over de Verordeningen Jeugd en Wmo bewonersavonden in de diverse wijken georganiseerd
en hebben we ter voorbereiding van het nieuwe beleid rond de hulp in de huishouding 4
avonden voor cliënten georganiseerd.
Met deze initiatieven gaan we door. Zo vinden het van belang om zelf van de cliënten te
horen hoe zij de ondersteuning ervaren om zodoende hun ervaringen te betrekken bij de
inkoop van de ondersteuning bij de (zorg)aanbieders.

Wat gaan we doen?
1 Nog in 2014 werken we samen met de Wmo-raad en de cliëntenraad aan een nieuwe
   vorm van Burger- en cliëntenparticipatie (in relatie tot de drie decentralisatie). 2015 zal
   het overgangsjaar zijn.
2 Organiseren van meer Ontmoetingsmomenten van de gemeente met inwoners en
   cliënten om zodoende de ervaringen van inwoners en cliënten goed te kunnen
   verwerken in beleid en te kunnen gebruiken bij de inkoop van producten van
   (zorg)aanbieders.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>   12.         Sturing, financiële kaders, toezicht & handhaving

Sturing
De nieuwe verantwoordelijkheden die op de gemeente afkomen leiden voor de gemeente
niet tot andere rollen dan voorheen. Naast uitvoerder en handhaver (toezichthouder) bij de
uitvoering door derden, is en blijft zij vooral ook de regisseur die zich richt op de realisatie
van het Wmo-beleid. De regierol kan veranderen gedurende het proces van
beleidsontwikkeling en kan variëren per beleidsonderdeel. Evenals tijdens de vorige
beleidsperiode bestaat deze vorm van sturen uit de volgende elementen:
- Ruimte geven
    De gemeente Houten geeft ruimte door partijen te vertrouwen, los te laten, initiatieven
    positief te e adere , risi o s te e e , foute te accepteren, te ondernemen en te
    experimenteren.
- Richting geven
    De gemeente Houten geeft richting door te werken vanuit een inhoudelijke visie,
    vertaald in doelen, prestaties en opdrachtformuleringen. Zij stelt kaders en prioriteiten,
    geeft spelregels aan, verleidt partijen, bevordert binding, jaagt processen aan, stimuleert
    met initiatieven en remt soms af.
- Resultaten vragen
    De gemeente Houten vraagt resultaten door partijen aan te sturen op de gewenste
    effecten en te behalen resultaten zoals geformuleerd in de opdracht. Deze partijen
    dienen ook rekenschap en verantwoording af te leggen.
- Rekenschap geven
    De gemeente Houten geeft rekenschap door verantwoording over haar handelen af te
    leggen aan inwoners en zichzelf te vergelijken met andere, vergelijkbare gemeenten. Zij
    communiceert regelmatig en is daarin transparant.

Ook de regierol van de gemeente zal per onderwerp blijven verschillen:
- Preventie
   De gemeente geeft inwoners en verenigingen ruimte in de invulling van hun activiteiten,
   zal met behulp van nieuwe en oude communicatiemiddelen vaker wijzen op de eigen
   mogelijkheden van inwoners om problemen te voorkomen, geeft een nieuwe richting
   aan het beleid en zal de VNG vragen onderzoek te doen naar de effecten.
- Fysieke aandachtspunten om mee te kunnen doen
   De gemeente richt de openbare ruimte zo in dat mensen zich veilig in de openbare
   kunnen begeven en er zodoende op dat vlak zo min mogelijk belemmeringen zijn om
   mee te doen. Daarnaast probeert de gemeente partijen te beïnvloeden die
   verantwoordelijk zijn voor huisvesting van mensen met een beperking en waar mogelijk
   hierin een eigen rol te vervullen.
- Eigen kracht en wederkerigheid


WMO beleidskader 2015 - 2018                                                         Pagina 72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>    De gemeente schept randvoorwaarden bij het versterken van de eigen kracht van
    mensen. De gemeente stimuleert wederkerigheid in sociale relaties en de zorg voor
    elkaar en voor de leefomgeving. Dit kan een meer verplichtend karakter hebben bij het
    bevorderen van arbeidsparticipatie. Tijde s raag erheldere de keuke tafelgesprekke
    wordt wederkerigheid actief onder de aandacht gebracht bij burgers. Het bieden van
    mantelzorgondersteuning zodat mantelzorgers het langer kunnen volhouden is en blijft
    een belangrijk speerpunt voor de gemeente.
-   Sociaal netwerk
    Bij het bevorderen van sociale contacten en versterken van informele netwerken kiezen
    we voor een faciliterende rol, o.a. door aan de mogelijke persoonlijke inzet van
    bewoners meer bekendheid te geven en de ideeën die tijdens de bewonersavond van 2
    juli 2014 zijn aangedragen in een beleidsplan om te zetten en daaraan, samen met
    bewoners, uitvoering te geven. De faciliterende rol met betrekking tot de inrichting van
    de ope are rui te op zo         ijze dat o t oeti g tusse    e se gestimuleerd wordt,
    blijft hetzelfde, evenals het beschikbaar stellen van accommodaties voor ontmoeting.
    Ook de faciliterende rol in cultuur- en sportfonds en het stimuleren van vrijwilligerswerk
    blijft gehandhaafd.
-   Toegang en vraag beantwoord
    Vanwege de toenemende maatschappelijk en financiële verantwoordelijkheden in het
    domein van de Wmo wil de gemeente grip houden op kosten, kwaliteit en
    cliëntinformatie. Het is daarom van belang om, ook in de komende (transitie)periode, de
    fro toffi e i de W o di ht ij te orga isere , er sturi g op te houde e ia de
    keukentafelgesprekken verder richting te geven aan de Kanteling. De vernieuwing zal
    plaatsvinden via invulling van de Sociale Kaart, de cliëntondersteuning, de Sociale Teams
    Volwassenen en Jeugd en de Houtense routes.
-   Passende ondersteuning
    Wanneer burgers ondersteuning nodig hebben, wordt deze zo georganiseerd dat de
    eigen kracht behouden blijft of vergroot wordt. Dit kan in de vorm van het versterken
    van het eigen netwerk via vraagverhelderende keuke tafelgesprekke e het iede
    van collectieve en/of individuele ondersteuning. De gemeente geeft hieraan richting
    vanuit de inhoudelijke Wmo-visie en vraagt resultaten van partijen. Voor mensen die
    blijvende zorg nodig hebben is het noodzakelijk dit zo in te richten dat dit bijdraagt aan
    hun welbevinden.
-   Maatschappelijke zorg
    Mensen die geen regie kunnen nemen in hun eigen leven willen we actief benaderen en
    richting hulp leiden. Ook dit vraagt resultaten van betrokken partijen en bindende
    ketenafspraken. Een goede samenwerkingsrelatie met de centrumgemeente Utrecht ten
    behoeve van kwetsbare burgers is essentieel en een noodzakelijke voorwaarde.

De kunst van goed opdrachtgeverschap en samenwerking met externe partners



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>In de vorige beleidsperiode is ingezet op een duidelijkere inrichting van het
opdrachtsgeversmodel. Hierbij is aandacht gegeven aan:
- op tijd starten met de voorbereiding
- met elkaar in gesprek blijven: draag zorg voor een goede dialoog tussen gemeente en
    aanbieders (ook regionaal!)
- werken vanuit één visie; dat schept helderheid voor aanbieders
- denken vanuit de cliënt; het opdrachtgeversmodel volgt daaruit
- de daadwerkelijke uitvoering begint pas na de overeenkomst (actief contractbeheer is
    essentieel).
Hiermee heeft de gemeente zich ontwikkeld naar een professioneel opdrachtgever. Het
gemeentebestuur stuurt en geeft aan welke maatschappelijke vraagstukken moeten worden
aangepakt en welke doelen zij daarbij willen bereiken.

In het welzijnsveld worden subsidies verleend en is Van Houten&Co de preferred supplier .
Met betrekking tot de individuele voorzieningen wordt bestuurlijk aanbesteed. Dit is nu
grotendeels gebeurd op Lekstroom-niveau. Hierbij hebben de maatschappelijke organisaties
gekeken naar welke activiteiten en diensten ze inzetten. De expertise en flexibiliteit van de
organisatie en de kwaliteit van de professionals zijn daarbij cruciale factoren. De gemeente
Houten benadrukt hierin dat samenwerking tussen de diverse maatschappelijke organisaties
onderling en met de gemeente cruciaal zijn voor het belang van de cliënt. Samenwerken doe
je niet voor het samenwerken, maar is een gezamenlijk belang ten gunste van de cliënt. Dit
betekent tot co-creatie komen en in bepaalde gevallen zelfs een deel van hun autonomie
opgeven (of onder-aannemerschap organiseren) om tot passende arrangementen te komen
die aansluiten op de vraag. Co-creatie betekent ook gedeeld eigenaarschap vanuit ieders
eigen belangen. Het betekent ook dat wij, als gemeente, ons niet overal mee moeten willen
bemoeien, zeker niet met goede initiatieven. We moeten ons er niet mee bemoeien, maar
ze wel kennen, weten dat ze bestaan.
Dit vraagt van de gemeente een flexibele werkwijze die doelmatig is, ontwikkelingsgericht en
oplossingsgericht: sluitende financieringssystemen over de schotten heen, slimme en
duurzame samenwerkingsallianties zowel lokaal als regionaal en sterke professionals
(minder bureaucratie en meer ruimte). De gemeente zelf zal hierin een actieve rol en
houding in het netwerk (zowel lokaal en regionaal) innemen, maar verwacht van de
maatschappelijke organisaties eenzelfde rol en houding.

Ook voor de organisaties, evenals voor de gemeente, geldt dat zij zich het komende jaar
moeten kunnen focussen om de basis goed op orde te houden en krijgen. Hierin zullen we
elkaar moeten vertrouwen en moet er dus een evenwicht bestaan tussen controleren en
samenwerking.

Aandachtspunt is, dat met de komst van de AWBZ-onderdelen het speelveld in complexiteit
zal toe e e e daar ee de dile       a s, aar oor de ge ee te gesteld wordt. Dit heeft

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>met name te maken met de regionale samenwerking die nodig is om de AWBZ-zorg goed in
te richten voor alle cliënten.

Integraliteit
Met de Sociale Agenda hebben we de integraliteit gegarandeerd tussen de transities
Maatschappelijke Ontwikkeling, Jeugdzorg en Participatie. De garantie zit in de
overkoepelende uitgangspunten (zie Bijlage III) en aan deze uitgangspunten voldoet het
onderhavige Beleidskader. We weten echter ook dat er nog winst te behalen is in onderlinge
kruisbestuiving en afstemming, waardoor we de activiteiten gericht op maatschappelijke
ondersteuning, jeugd en participatie meer met elkaar kunnen verbinden.

Regie op de uitvoering
Het is van groot belang om de afspraken in dit beleidsplan op de voet te volgen en waar
nodig snel bij te sturen. Daarom volgt op dit beleidsplan op korte termijn een (eenvoudig)
uitvoeringsplan dat wordt vastgesteld door het college en waarvan de voortgang periodiek
met de wethouder wordt besproken. De raad ontvangt in 2015 en in 2016 twee maal per
jaar een bondige voortgangsrapportage. Daarna kan deze rapportage bij gebleken
toereikendheid jaarlijks naar de raad gaan. Daarin wordt teruggekeken naar het voorgaande
jaar en vooruitgekeken naar het volgende jaar. Die rapportages kunnen tegelijkertijd benut
worden voor de (verplichte) verantwoording aan Wmo-raad en Rijk. Ook zal de voortgang elk
half jaar met de Wmo-raad worden besproken.

Het Wmo-beleidskader is nog meer dan in de vorige beleidsperiode te beschouwen als een
dynamisch portfolio: de algemene uitgangspunten en resultaten kunnen wel geschetst
worden, maar de uitwerking zal afhankelijk van de veranderende omstandigheden flexibel
aangepast worden. Zeker in deze tijd, waarin de toekomst met veel onzekerheden is
omgeven.
Voor een aantal specifieke onderwerpen zal het bovendien nodig zijn om de komende
periode concretere en geactualiseerde deelplannen uit te werken, op basis waarvan gerichte
sturing kan plaatsvinden. In deze plannen zijn de doelen en uitgangspunten van het Wmo-
beleid leidend.

Monitoring en analyse
Om de ontwikkelingen op het brede terrein van de Wmo te kunnen volgen en waar nodig
aanpassingen te plegen, is het belangrijk om de informatiepositie van de gemeente te
behouden en, waar nodig, te versterken. Het is noodzakelijk om het beleid te monitoren en
de beschikbare informatie goed te analyseren. De gemeente wil, zeker met de komende
transities, grip houden op kosten, kwaliteit en cliëntinformatie. Daarbij is het van belang om
trends en ontwikkelingen in het maatschappelijk veld goed in het vizier te gouden. Voor de




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>komende periode is het van belang de (impact van) naderende ontgroening 25en vergrijzing
in Houten goed te monitoren.
Monitoren is dan ook noodzakelijk om goed invulling te geven aan:
- beleidsvorming, het signaleren van trends en ontwikkelingen en het maken van
    beleidskeuzes;
- de bedrijfsvoering, financiële ontwikkeling en efficiency;
- verplichte verantwoording aan de gemeenteraad;
- verplichte verticale toets voor en verantwoording aan het Rijk (IV3).

In de Programmabegroting zijn de indicatoren opgenomen om het effect van het beleid te
monitoren en te evalueren en om de uitvoering bij te sturen. Om dit te meten gebruiken we
diverse instrumenten:

-      Klanttevredenheidsonderzoeken
       Op grond van de Wmo was de gemeente tot nu toe verplicht om jaarlijks de uitkomsten
       van onderzoek naar de tevredenheid van vragers van maatschappelijke ondersteuning te
       publiceren. De cliënttevredenheidsonderzoeken richten zich jaarlijks op een andere
       doelgroep binnen het brede domein van de Wmo.26
-      Ge ee te orde           et de W o        i het kader a de horizo tale era t oordi g
       verplicht om jaarlijks een klantervaringsonderzoek uit te voeren. Dit onderzoek is niet
       meer gericht op de tevredenheid van cliënten, maar op hun ervaringen. Er zal gewerkt
       worden met een standaard vragenlijst voor het onderzoek zodat benchmarking door
       gemeenten mogelijk is. De vragenlijst zal in gezamenlijk opdrachtgeverschap van VWS en
       VNG worden ontwikkeld en een nader te bepalen derde partij. Cliëntorganisaties worden
       hierbij betrokken. De eerste rapportage van het klantervaringsonderzoek verschijnt in
       2016 en beschrijft de ervaringen van klanten in 2015. In 2014 wordt vooruitlopend op de
       nieuwe Wmo naast de klanttevredenheid ook gevraagd naar de ervaringen van de
       cliënten van het Sociaal loket met het keukentafelgesprek.
-      De regionale GGD-onderzoeken met input uit Houten.
-      De leefbaarheidsmonitor die door de gemeente zelf uitgevoerd wordt. Deze wordt 1
       maal in de 2 jaar uitgevoerd. De laatste was in 2013.
-      Burgerpanel (zie ook bij 1) en peilingen: in 2012 is een burgerpanel-onderzoek
       uitgevoerd naar de dienstverlening binnen de Wmo. Daarnaast wordt om de twee jaar
       een jongerenpeiling gehouden onder jongeren van 15 t/m 17 jaar.




25
     Ontgroening = het aantal kinderen en jongeren daalt; kinderen en jongeren zijn weggetrokken uit de gemeente.
26
  In het tevredenheidsonderzoek 2011 was de doelgroep cliënten van Van Houten&Co: ouderen die contacten
hebben gehad met de ouderenadviseurs en jongeren. In 2012 is een burgerpanel uitgevoerd naar behoeften,
bekendheid met en gebruik van de beschikbare dienstverlening m.b.t. hulp, zorg en ondersteuning in Houten.
In 2013 richtte het onderzoek zich op gebruikers van Wmo-voorzieningen.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                                                        Pagina 76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>-    VISD27 ontwikkelt met en voor gemeenten een gemeentelijke monitor sociaal domein via
     www.waarstaatjegemeente.nl. De monitor bestaat uit vier elementen: 1. Gebruik in het
     sociaal domein 2. Early warning items 3. Clientervaring en toegankelijkheid 4. Profiel
     gemeenten/wijk/kern. De gemeentelijke monitor is per 1 januari 2015 operationeel en
     zal in de loop van de tijd verder worden doorontwikkeld. De lijst met elementen wordt
     eventueel (nog) aangevuld op basis van de indicatoren in de Programmabegroting.
-    Eventueel zeer gerichte beleidsonderzoeken.

Financiële kaders
Dit beleidsplan, inclusief eventuele, na vaststelling van dit plan ontstane ontwikkelingen, zal
financieel worden vertaald in de gemeentelijke programmabegroting. De verantwoording
van de resultaten vindt plaats op de reguliere momenten in de planning en control cyclus.

Het Deelfonds Sociaal Domein
De middelen voor de Wmo 2015 maken deel uit van het zogenaamde Deelfonds Sociaal
Domein. Hieronder valt ook de Jeugdwet en Participatiewet. Het Deelfonds Sociaal Domeinis
een door het Rijk ingestelde en tijdelijke bijzondere uitkeringsvariant binnen het
gemeentefonds. Dit fonds vervalt na drie jaar en wordt in principe opgenomen in de
algemene uitkering. Gemeenten mogen de middelen op de drie genoemde terreinen alleen
besteden binnen de kaders van dit fonds. Dat betekent concreet dat bijvoorbeeld middelen
uit het Jeugdzorgbudget mogen worden aangewend ten behoeve van de nieuwe Wmo-taken
en andersom. Er mogen echter geen middelen buiten dit fonds worden gebracht.
Omgekeerd mogen er wel algemene middelen binnen dit fonds worden gebracht. Eventuele
tekorten en overschotten worden betrokken bij de afwegingen in de Perspectiefnota.
In het nieuwe stelsel ontvangen gemeenten een uitkering uit het gemeentefonds volgens
een verdeelmodel, voor 2015 op basis van het historische verdeelmodel. Na 2015 zal deze
verdeling overgaan op een objectief verdeelmodel. De hierna genoemde bedragen zijn allen
gebaseerd op de meicirculaire 2014 van het ministerie van VWS.

Het budget 2015
In dit Beleidskader geven we geen budgettaire informatie, omdat het raadsbesluit over dit
Beleidskader vooruitloopt op het raadsbesluit over de begroting. Voor budgettaire
informatie wordt verwezen naar de begroting 2015.

De raad heeft bij de perspectiefnota 2014 besloten om:
 de es hik are e toeko stige udgette oor tra sities tijde s de oor ereidi gs- en
implementatiefase uit te zonderen van ombuigingen en als een samenhangend geheel te
 es hou e .


27
  VISD staat voor Verkenning Informatievoorziening Sociaal Domein. Het programma Informatievoorziening
Sociaal Domein helpt gemeenten om hun informatiehuishouding op tijd aan te passen aan de nieuwe taken.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                                 Pagina 77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>De belangrijkste uitgangspunten hierbij zijn:

-   de beschikbare en toekomstige budgetten voor de transities worden tijdens de
    voorbereidings- en implementatiefase (2014) uitgezonderd van ombuigingen;
- een nader vast te stellen percentage van de door het Rijk over te dragen budgetten
    wordt gereserveerd voor bedrijfsvoeringkosten (inclusief benodigde formatie);
- tijdens de uitvoeringsfase (2015) van de transities moeten de inhoudelijke keuzes
    passen binnen de beschikbare budgetten.
Het college heeft op 17 december 2013 de spelregels uitgewerkt van bovenstaande kaders.
Deze uitwerking wordt hieronder toegelicht, om de context van het financiële kader voor de
transities in 2014 en 2015 te verduidelijken.

Door de besluitvorming bij de perspectiefnota 2014 ontstaat er voor de voorbereidings- en
implementatiefase (2014) en het eerste uitvoeringsjaar (2015) een nieuw financieel kader, te
weten:

-   De beschikbare en toekomstige (= deelfonds sociaal domein) budgetten voor transities
      orde tusse hekke geplaatst.
-   Er wordt in 2014 niet extra omgebogen op de budgetten voor transities.
-   De budgetten voor transities worden in 2014 en 2015 als een samenhangend geheel
    beschouwd.
-   Alle budgetoverschrijdingen en -o ders hrijdi ge i e de hekke            orde i
    e         erreke d et de este        i gsreser e Progra    a Tra sities i “a e ha g .
    Door lokaal te sturen op inhoud en prestaties kunnen de kosten (op termijn) worden
    beïnvloed. Hierdoor ontstaat meer financiële ruimte om de noodzakelijke innovatie
    vorm te geven.
-   I de t eede helft a           ordt de i oeri g a de D s geë alueerd. Op asis
    hiervan wordt een voorstel voor de raad uitgewerkt hoe om te gaan met de
    bestemmingsreser e Progra        a Tra sities i “a e ha g a         .

Collegeprogramma: besparingsopgave 2016 -2018
In de afgelopen periode (2009-2013) is met succes een daling van de uitgaven op de
individuele voorzieningen Wmo gerealiseerd door toepassing van een set aan maatregelen.
Ook de gekantelde werkwijze heeft ertoe geleid dat het beroep op individuele voorzieningen
is afgenomen. Dit heeft ertoe geleid dat met behoud van de kwaliteit van de voorzieningen
toch structurele ombuigingen zijn gerealiseerd. Vanaf 2015 wordt vanuit het Rijk een
ombuiging van 40% op het budget Hulp bij het huishouden ingeboekt. Hierdoor moeten
extra maatregelen worden getroffen om deze ombuiging binnen de bestaande begroting op
te kunnen vangen. De 40% budgetkorting zal leiden tot een andere kwaliteit van zorg,
waarbij nog meer dan voorheen gekeken zal worden naar wat mensen nog zelf kunnen.
Inwoners die in staat zijn de hulp bij het huishouden zelf te organiseren en/of zelf kunnen
betalen worden geacht dat zelf te doen. Op die manier blijft de voorziening hulp bij het
huishouden weliswaar beschikbaar voor de groep inwoners die niet zelf in deze hulp kunnen
voorzien, maar ook deze groep zal rekening moeten houden met vermindering van het
aantal uren zorg. Daarnaast wordt door het Rijk ook het budget voor hulpmiddelen gekort.
Deze voorliggende maatregelen hebben tot gevolg dat aanvullende maatregelen vanaf 2016

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>een andere kwaliteit van de ondersteuning met zich meebrengen. Dit vraagt ook innovatie
van voorzieningen van individueel naar collectief, waarin tijdig geïnvesteerd moet worden
om het beoogde resultaat te behalen.
Toch is het van belang om in het kader van benodigde extra ombuigingen, op basis van het
jaarrekeningresultaat 2013, ook een te verwachten besparing op de Wmo voorzieningen
met ingang van 2016 op te nemen. Voor een goede invulling hiervan is het nodig om in 2015
in samenhang met de evaluatie van de tijdelijke financiële uitgangspunten voor de transities
  de hekke ook ee ader oorstel uit te erke oor de o retiseri g e faseri g a
deze besparing.
In het collegeprogramma staat vermeld dat de verwachte besparing oploopt a €          .   ,-
i         aar €    .   ,- vanaf 2018.

Uitgangspunten Wmo
- We voeren de Wmo 2015 uit binnen de beschikbare middelen: de middelen uit onze
    eigen begroting en de middelen die overkomen vanuit het Rijk met de transitie van
    AWBZ-taken, zijn kaderstellend voor de uitvoering van de Wmo 2015. De budgetten
    dienen als budgettair kader voor de uitvoering van de Wmo.
- Binnen het kader wordt onderscheid gemaakt tussen beïnvloedbaar budget (o.a.
    subsidies, activiteiten en voorzieningen) en niet beïnvloedbaar budget (o.a.
    uitvoeringskosten organisatie).
- Bij de keuzes voor meer, minder of anders uitvoeren van Wmo-beleid betekent dit dat
    herschikking binnen het budgettaire kader plaatsvindt.
- Indien herschikking onvoldoende mogelijk blijkt worden eventuele aanvullende middelen
    betrokken bij de integrale afweging over de omvang en inzet van gemeentelijke
    middelen.
- Veel voorzieningen binnen de Wmo hebben het karakter van een open einde regeling.
    Het gaat hierbij om de individuele maatwerkvoorzieningen. Bij volume- en/of
    prijstoename kan dit leiden tot een groei van het benodigd budget. Om trends hierin
    tijdig te herkennen worden de uitgaven gemonitord.
- Ook noodzakelijke extra middelen voor deze open einde regelingen zijn onderdeel van
    de integrale afweging bij bijvoorbeeld de Perspectiefnota.
- De inkomsten voor de uitvoering van de Wmo die de gemeente ontvangt via het
    gemeentefonds worden overeenkomstig het karakter van het gemeentefonds niet
    verbijzonderd ten behoeve van de Wmo en worden beschouwd als algemeen
    dekkingsmiddel.

Toelichting onderdelen budget
Hieronder volgt een toelichting op diverse onderdelen van het budget. Het gaat hier met
name om de nieuwe Wmo-taken, de uitvoerings- en beleidskosten.

Begeleiding: ondersteuning zelfredzaamheid, ondersteuning maatschappelijke deelname,
kortdurend verblijf

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>De middelen voor Begeleiding en dagbesteding zijn inclusief de door het Rijk opgelegde
korting. Dit budget omvat eveneens 5% van het budget voor persoonlijke verzorging.




Cliëntondersteuning
Het budget voor Cliëntondersteuning is voor 90% bestemd voor MEE. Met MEE worden in
Lekstroomverband en op lokaal niveau afspraken gemaakt. De resterende 10% wordt
eventueel aangewend voor het ontwikkelen van cliëntondersteuning voor doelgroepen
waarmee MEE (nog) geen ervaring heeft en de monitoring van de cliëntondersteuning.

Anonieme hulp op afstand, 7 x 24 uur bereikbaarheid
De anonieme hulp op afstand en voor 7 x 24 uur is in de Wmo vastgelegd. De gemeente is
hiermee voor 24 uur per dag bereikbaar voor advies en informatie. Deze taak wordt door de
VNG op landelijke schaal uitgevoerd. Gemeenten kopen deze taak gezamenlijk in. Het
budget hiervoor is onderdeel van het macrobudget 2015 dat via het gemeentefonds
beschikbaar wordt gesteld. De VNG is over de uitvoering in gesprek met de stichtingen
Sensoor, Korrelatie en Hulplijn Amsterdam.

Wtcg/CER
Het Rijk schaft twee van de drie landelijke tegemoetkomingsregelingen voor chronisch
zieken en gehandicapten met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2014 af. Het gaat hierbij
om de Wtcg (Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten) en de CER
(compensatie eigen risico). De reden hiervoor is dat de regelingen, zoals zij tot nu toe
worden uitgevoerd, te ongericht zijn. De regering wil nu naar een vorm van ondersteuning
die beter is toegesneden op de persoonlijke situatie van de betreffende doelgroep. Daarom
wordt de uitvoering belegd bij de gemeenten en worden de budgetten van de CER en Wtcg
(na een korting) overgeheveld naar het sociaal domein van het gemeentefonds.
In het najaar volgt een voorstel voor nieuw beleid.

PGB
Het persoonsgebonden budget (PGB) kent over het algemeen een lager tarief dan de
vergoeding die zorginstellingen ontvangen bij zorg in natura. Het totale zorgbudget bestaat
momenteel naar verwachting voor circa 30% tot 40% uit PGB s. Het ‘ijk heeft aangegeven
dat op de bestaande PGB-tarieven voor overgangscliënten niet mag worden gekort. Omdat
ook de voorwaarden voor een PGB veranderen, kan het zijn dat een deel van deze cliënten
alsnog kiest voor zorg in natura. Gemeenten worden door het Rijk gedeeltelijk
gecompenseerd, maar vanwege het ontbreken van gegevens op cliëntniveau, is moeilijk in te
schatten of deze compensatie voldoende is.

Interne Uitvoeringskosten

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                     Pagina 80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>De interne Uitvoeringskosten zijn onderdeel van het macrobudget Wmo 2015. Het Rijk heeft
hiervoor een apart bedrag gespecificeerd van 42 mln euro en veronderstelt daarnaast dat
kosten ten behoeve van indicatiestelling opgenomen zijn in het totale budget Wmo.

Voldoende budget voor toereikende en competente formatie kost geld, dat weliswaar van
het Wmo-budget af gaat, maar zich zal terugverdienen. De gekantelde werkwijze, meer
gebruik maken van eigen kracht, vermindert het gebruik van Wmo-voorzieningen.

De nieuwe verantwoordelijkheden van de gemeente zullen ook leiden tot een toename in
het aantal cliënten aan het Sociaal Loket. Het Kantelingsproces van het Sociaal Loket is nog
gaande en het Loket is zodoende nog niet geheel ervaren in het principe van eigen kracht.
De komende tijden zullen er nieuwe cliënten op het Loket afkomen, met nieuwe problemen
en vragen. De medewerkers zullen hier niet alleen in geschoold moeten worden, maar ook
ervaren in moeten worden. Met name de toename in het aantal cliënten vergt meer
personeel bij het Sociaal Loket. Daarnaast zal het leren omgaan met de nieuwe vragen
tijdelijk extra personeel vragen, totdat het personeel deze nieuwe vaardigheden onder de
knie heeft. Dit geldt ook voor het invoeren van het Sociaal Team Volwassenen. In 2015 zullen
daarnaast eenmalig extra kosten worden gemaakt in verband met het voeren van
overgangsgesprekken met de huidige cliënten. In het gemeentefonds zijn hiertoe middelen
beschikbaar gesteld.

De nieuwe uitvoeringstaken worden zoveel als mogelijk geïntegreerd in de bestaande
uitvoeringsorganisatie. Gecombineerd met het feit dat een deel van de cliënten van de
nieuwe Wmo-taken voor de gemeente al bestaande Wmo-cliënten zijn, zullen
efficiencyvoordelen optreden. De gemiddelde uitvoeringskosten zullen hierdoor mogelijk
afnemen. Overigens beperken de interne uitvoeringskosten zich niet alleen tot het Sociaal
Loket. Het gaat hierbij ook om de kosten verbonden aan facturering, monitoring, toezicht
e.d.

Beleids- en coördinatiekosten
De nieuwe taken gaan gepaard met nieuwe en meer beleids- en coördinatietaken. Met
name in de eerste periode beleid verder ontwikkeld moeten worden, zal de
productinnovatie plaats moeten vinden, worden pilots uitgevoerd, zal de vernieuwing
gemonitord moeten worden en eventueel aangepast en moet de regie worden gevoerd op
de gehele vernieuwing (nieuwe cliënten aan het Sociaal Loket, cliëntondersteuning, Wtcg en
CER-beleid, mantelzorgondersteuning, preventie en sociaal netwerk). Een belangrijk
aandachtspunt daarbij is informatie-analyse. Ook de toezicht en handhaving op onder
andere het (oneigenlijk) gebruik van de voorzieningen en het PGB vergt extra aandacht. Dit
betekent dat er met name in de eerste periode meer beleids- en coördinatiecapaciteit en
capaciteit voor toezicht & handhaving nodig is.
In 2015 zal ook duidelijk worden welke extra beleids- coördinatiecapaciteit nodig is.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>‘isi o s
De voorbereiding op de implementatie van deze decentralisatie is nog niet afgerond.
Daarom is het lastig om nu een e e i htig o erzi ht a risi o s op te e e . E hter o
niet tot 1 januari 2015 te wachten heeft de gemeente Houten samen met de andere
gemeenten vanuit de regio Lekstroom op 22 juli 2014 een risicosessie uitgevoerd met als
onderwerp de drie decentralisaties i het “o iale do ei . Doel hier a as o risi o s a af
22 juli 2014 tot en met 31 december 2016 te inventariseren, te prioriteren én om
 eheers aatregele zo “MA‘T ogelijk te for ulere oor ge lusterde risi o s. ‘isi o s zij
geïnventariseerd op de domeinen Jeugd, Zorg, Werk en het brede Sociale domein.

Tijde s deze risi osessie zij oor W o o der a dere o derstaa de risi o s e oe d:
- dat we er tijdens de fysieke overlegtafels met de prijsonderhandelingen niet uitkomen
    en er op 1/10/2014 geen contracten zijn gesloten;
- zorg - en dan met name de kwalitatieve zorg - dreigt een elitair spelletje te worden van
    mensen die 't kunnen betalen versus mensen die het niet als een eerste levensbehoefte
    zien. Met een hele grote groep mensen daar tussen;
- het niet op tijd signaleren van de zorgvraag en het niet tijdig bieden van een adequate
    ondersteuning leidt tot een vermindering van de zelfredzaamheid. Hierdoor kan de
    (persoonlijke) veiligheid in het geding komen;
- op/afschalen zorg is niet goed mogelijk, omdat de lokale en bovenlokale zorgketens niet
    goed onderling aansluiten (bijvoorbeeld: wmo - beschermd wonen / MO/VO - nazorg /
    uitstroom lokaal);
- onvoldoende vormgeving (en innovatie) op het langer zelfstandig wonen.

Daar aast zij er og risi o s oor die Wmo die al langer bekend zijn, te weten:

Nieuw objectief verdeelmodel door het rijk
In de toekomst wordt een nieuw objectief verdeelmodel door het rijk geïntroduceerd, wat
een onzekere factor is met betrekking tot uitkeringen in de jaren vanaf 2016. Dit kan voor
Houten dus positieve en negatieve gevolgen hebben.

Afs haffi g i tra uraal )org) aartePakette ))P s
Door afs haffi g a de lagere, i tra urale ))P s estaat de ka s dat eer e se ee
beroep doen op extramurale zorg, waarvoor de gemeente vanuit de nieuwe Wmo
verantwoordelijk is. Hiervoor wordt Houten door het rijk gedeeltelijk gecompenseerd, maar
het is moeilijk in te schatten of deze compensatie voldoende is.

Volumeontwikkeling
Gemeenten hebben zorgplicht en willen wachtlijsten zoveel als mogelijk
voorkomen/minimaliseren. Op dit moment is moeilijk in te schatten hoe de volumes van de

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                      Pagina 82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>in te kopen zorg zich zullen ontwikkelen. Deze ontwikkelingen moeten de komende jaren
goed worden gemonitord teneinde tot budgettaire beheersing te komen. Mocht de
volumestijging lokaal hoger zijn dan landelijk gecompenseerd kan dit mogelijk leiden tot
extra kosten.

In de begroting 2015 wordt in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
uitge reid i gegaa op de o t ikkeli g a de risi o s in het sociaal domein.

Beheersmaatregelen
O    o e ge oe de risi o s te ku e eheerse zette e eer i op het erstrekke                  a
algemene voorzieningen, innovatie (zowel lokaal als voor de producten in de
maatwerkvoorzieningen), transformatie in de zorg en het verder voorzetten van de
gekantelde werkwijze evenals op preventie en het stimuleren van sociale netwerken.
Hierdoor kan de zorgvraag voor duurdere maatwerkvoorzieningen afnemen.

Toezicht, handhaving en fraudebestrijding
In de Wmo 2015 is opgenomen dat de gemeente een toezichthoudende
verantwoordelijkheid heeft.

Het Rijk heeft de integrale verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de wet, waaronder
de kwaliteit van de geboden maatschappelijke ondersteuning bij de gemeente belegd.
Daarvoor moeten bij verordening regels worden gesteld inzake een aantal
kwaliteitsaspecten van maatschappelijke ondersteuning. Daarnaast zijn in het wetsvoorstel
basisnormen opgenomen waaraan de geboden maatschappelijke ondersteuning dient te
voldoen. Het wetsvoorstel maakt de door gemeenten gecontracteerde aanbieders direct
verantwoordelijk voor het leveren van ondersteuning van goede kwaliteit. De gemeenten
moeten ook zelf voorzien in adequaat toezicht op de naleving van de gestelde
kwaliteitseisen. Het wetsvoorstel voorziet wel in een vorm van ondersteuning van de
gemeentelijke toezichthouders door de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) bij hun
taakoefening. Gemeentes kunnen bij de IGZ terecht voor advies over toezicht en
handhaving.
De IGZ zal de minister jaarlijks rapporteren over uitvoering van het toezicht op gemeentelijk
niveau en de effecten daarvan op het niveau van de maatschappelijke ondersteuning.
Hiermee wordt naar het oordeel van de regering geborgd dat de maatschappelijke
ondersteuning van goede kwaliteit is en in veilige omstandigheden wordt geleverd.
In Houten is het toezicht en de handhaving (nog) niet regulier en planmatig ingevuld.

Wij spreken van onrechtmatigheid als er sprake is van misbruik of van fraude.
Onder misbruik erstaa e het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken
 a gege e s e i li hti ge    et als doel te o re hte ge ee tegelde te o t a ge . Dit



WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>betreft een bewuste misleiding om onrechtmatig of onwettig voordeel te behalen. Bij
misbruik is er sprake van onrechtmatigheid.
Er is sprake van fraude als er opzettelijk gepleegde onrechtmatige feiten, die ten laste
komen van de voor de zorg bestemde middelen. Fraude kan gelijk worden gesteld met
misbruik. Ook hier is sprake van onrechtmatigheid.
Het aangaan van handelingen met het doel gemeentegelden te ontvangen, waarbij
gehandeld is in overeenstemming met de wet- en regelgeving maar waarbij de handelingen
voorbij gaan aan het doel, valt onder oneigenlijk gebruik. Bij oneigenlijk gebruik is er dus
geen sprake van onrechtmatigheid.

Handhaving wordt ingezet zodra blijkt dat de voorziening niet rechtmatig, doelmatig,
volgens kwaliteit- en resultaatsafspraken wordt ingezet. Dit zal in overleg met de cliënt en/of
de aanbieder worden gecorrigeerd. Het sluitstuk daarbij is:
-      het intrekken van het recht op de voorziening,
-      het terugvorderen van onterecht verstrekte middelen,
-      het verhalen van de kosten op de klant en/of zorgaanbieder.

Wat we willen
Wij willen het toezicht en de handhaving zoveel mogelijk integraal invullen, dat wil zeggen
dat we toezicht houden op zowel de rechtmatigheid, de doelmatigheid, de kwaliteit, als het
te bereiken resultaat van de verstrekte voorzieningen. We zien Toezicht & Handhaving als
een vorm van met ons allen werken aan de kwaliteit van de voorzieningen en als een
methode om de cliënt te beschermen.
Om dit te kunnen doen is het nodig dat we een Plan Toezicht & Handhaving opstellen met
daarin aandacht voor:
- Waarop houden we precies toezicht: op welke onderdelen, de kwaliteit, of de zorg
    gele erd is, …
- Hoe vullen we de handhaving in, steekproeven, dossieronderzoek, reageren op signalen,
    …
- Waaraan kun je fraude ontdekken

In eerste instantie denken we dat het toezicht twee onderdelen heeft: toezicht op juiste
besteding van de middelen, en toezicht op gemaakte afspraken met aanbieders over
kwaliteit en te bereiken resultaten. Vooral gebruikers, cliëntengroepen zelf, mantelzorgers
en professionals kunnen ons veel informatie geven over hun beoordeling van de geboden
ondersteuning en indirect een beoordeling van ons beleid.

We sluiten daarbij aan op de methodiek die wordt toegepast bij de uitvoering van de WWB:
hoogwaardig handhaven. Dit bestaat uit vroegtijdig informeren, optimaliseren van de
dienstverlening, vroegtijdige opsporing en afhandeling, en daadwerkelijk actie ondernemen.
Deze aanpak heeft een preventieve werking door aandacht voor fraude bij indicatiestelling,

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>toekenning voorzieningen, verantwoording/ facturering. Daarnaast zijn we er ook alert op
dat voorzieningen tijdig worden beëindigd wanneer ze niet meer nodig zijn.

De inkoop van de meeste zorg gebeurt nu regionaal. We moeten er nog over nadenken over
of het toezicht en de handhaving zodoende ook beter regionaal belegd kan worden.
Redenen die hiervoor pleiten zijn:
- Het grote aantal zorgaanbieders waarmee we te maken hebben.
- De afspraken die regionaal zijn gemaakt in de basisovereenkomst en nu vervolgens in de
    deelovereenkomst.
- De afstemming en advisering met de IGZ.
- Regionaal onderlinge afstemming en mogelijkheid van verdeling van taken.

Wat gaan we doen?
- In het 4e kwartaal van 2014 het uitvoeringsplan Beleidskader 2015-2018 opstellen en
  deze beleidsperiode periodiek de voortgang monitoren.
- Tijdens het opstellen van de collegevoorstellen voor de uitvoering en tijdens de
  uitvoering wordt de mogelijke kruisbestuiving tussen de Wmo, Jeugdwet en
  Participatiewet verder vorm gegeven.
- In eerste kwartaal 2015 opstellen plan Toezicht & Handhaving en de uitvoering
  vormgeven.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                     Pagina 85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>BIJLAGE I: WETTELIJK VERPLICHTE ONDERWERPEN IN BELEIDSPLAN WMO


Artikel 2.1.2.

Lid 2
Het plan beschrijft de beleidsvoornemens in zake door het college te nemen besluiten of te
verrichten handelingen die erop gericht zijn:
a de sociale samenhang, de toegankelijkheid van voorzieningen, diensten en ruimten voor
     mensen met een beperking te bevorderen, de veiligheid en leefbaarheid in de gemeente
     te bevorderen, alsmede huiselijk geweld te voorkomen en te bestrijden;
b mantelzorgers en andere vrijwilligers te ondersteunen;
c vroegtijdig vast te stellen of ingezetenen maatschappelijke ondersteuning behoeven;
d te voorkomen dat ingezetenen op maatschappelijke ondersteuning aangewezen zullen
     zijn;
e algemene voorzieningen te bieden aan ingezetenen die maatschappelijke ondersteuning
     behoeven;
f maatwerkvoorzieningen te bieden ter ondersteuning van de zelfredzaamheid en
     participatie van ingezetenen van de gemeenten die daartoe op eigen kracht, met hun
     gebruikelijke hulp, met mantelzorg met hulp van andere personen uit hun sociale
     netwerk niet of onvoldoende in staat zijn;
g maatwerkvoorzieningen te bieden aan personen die niet in staat zijn zich op eigen
     kracht te handhaven in de samenleving en beschermd wonen of opvang behoeven in
     verband met psychische of psychisch sociale problemen of omdat zij de thuissituatie
     he e erlate , al da iet i er a d et risi o s oor hu eiligheid als ge olg a
     huiselijk geweld.

Lid 4
In het plan wordt bijzondere aandacht gegeven aan:
a een zo integraal mogelijke dienstverlening op het gebied van maatschappelijke
     ondersteuning, publieke gezondheid, zorg, jeugdzorg, onwelzijn, wonen, werk en
     inkomen;
b de samenwerking met zorgverzekeraars en zorgaanbieders als bedoeld in de
     Zorgverzekeringswet met het oog op een zo integraal mogelijke dienstverlening;
c keuzemogelijkheden tussen aanbieders voor degenen aan wie een
     maatwerkvoorziening wordt verstrekt, in het bijzonder voor kleine doelgroepen;
d de toegankelijkheid van voorzieningen, diensten en ruimten voor mensen met een
     beperking.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                    Pagina 86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre> BIJLAGE II: ‘AAKVLAKKEN WMO EN DIVE‘SE ANDE‘E BELEIDSTE‘‘EINEN

Jeugd                 Wmo, Jeugd en Participatie vallen onder dezelfde uitgangspunten in de
                      Sociale Agenda.

                      Raakvlakken zijn er onder meer in het welzijnsprogramma,
                      maatschappelijke opvang en bestrijding huiselijk geweld en
                      kindermishandeling.

                      Nu wordt er (nog) voor jeugd en Wmo twee aparte Sociale teams
                      ontwikkeld, maar wel op basis van dezelfde principes (vraag van de
                      burger staat centraal / burger bepaalt hulpvraag, integrale
                      dienstverlening, passende ondersteuning, uitgaan van eigen kracht en
                      ondersteuning van het sociale netwerk).

                      Als jongeren 18 worden, komen zij onder de Wmo te vallen en is het
                      belangrijk om een doorlopende lijn te (kunnen) garanderen.

                      Voor Wmo, Jeugd en Participatie proberen we één pakket aan financiële
                      regels rond de tegemoetkoming op te stellen (PGB, eigen bijdrage, regels
                      die vergoeding van meerkosten (Wtcg/CER e.d.) vervangen,
                      mantelzorgwaardering).

                      Doelgroepenvervoer: (streven?) gezamenlijke aanpak jeugd, participatie
                      en Wmo

Participatie / Werk   Wmo, Jeugd en Participatie vallen onder dezelfde uitgangspunten in de
& Inkomen             Sociale Agenda.

                      Het doel van zowel Participatie als Wmo is dat mensen , met en zonder
                      beperking, naar vermogen meedoen in de samenleving. Voor inwoners
                      die niet arbeidsgeschikt zijn kan een vorm van vrijwilligerswerk of
                      arbeidsmatige dagbesteding een optimale manier van participeren zijn.

                      Wmo en Participatie raken elkaar op het vlak van wederkerigheid. We
                      verwachten van mensen dat als er geen betaald werk voorhanden is,
                      mensen vrijwilligerswerk gaan doen om de eigen vaardigheden te
                      verbeteren.

                      Ook bij het gebruik van sociale voorzieningen zal een tegenprestatie niet
                      worden uitgesloten.

                      Speciaal raakvlak is er tussen de jonggehandicapten die niet kunnen
                      werken en de Wmo. Het kan hier gaan om jonggehandicapten met een
                      ontwikkelingsstoornis ((lichte, matige of ernstige) verstandelijke

 WMO beleidskader 2015 - 2018                                                        Pagina 87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>                   beperking, of vorm van autisme), jongeren met een psychiatrisch
                   ziektebeeld (b.v. persoonlijkheidsstoornis of schizofrenie) die nu in een
                   werkregeling zitten. Zij zullen wellicht gebruik maken van begeleiding
                   naar beschut werk (sociale werkgelegenheid, een participatietaak) en/of
                   vrijwilligerswerk gaan doen.

                   De bedoeling is dat op termijn de diverse loketten in Houten op elkaar
                   worden afgestemd. Nu bij de start worden het er 3: WIL (voor
                   werkgelegenheid), sociale wijkteam Jeugd en sociale wijkteam
                   volwassenen.

                   Voor Wmo, Jeugd en Participatie proberen we één pakket aan financiële
                   regels rond de tegemoetkoming op te stellen (PGB, eigen bijdrage, regels
                   die vergoeding van meerkosten (Wtcg/CER e.d.) vervangen,
                   mantelzorgwaardering, inzet bijzondere bijstand.

                   Doelgroepenvervoer: (streven?) gezamenlijke aanpak jeugd, participatie
                   en Wmo

Inburgering        De gemeente heeft geen eigen taak (meer) in Inburgering.
Maatschappelijke
                   De gemeente Houten heeft een taakstelling met betrekking tot de
begeleiding
                   huisvesting van statushouders. Houten heeft als wettelijke taak om de
Vluchtelingen
                   maatschappelijke begeleiding van Vluchtelingen te organiseren. Dat
                   gebeurt door deze opdracht uit te laten voeren door Van Houten&Co .
                   De maatschappelijke begeleiding vindt plaats door vrijwilligers, die
                   daarin worden begeleid door een betaalde coördinator . Het gaat om de
                   eerste stappen op weg naar zelfredzaamheid: naar een woning, werk en
                   inkomen (incl. bij het aangaan van schulden voor het inrichten van het
                   huis en naar schuldhulpverlening), voorzieningen voor de kinderen (w.o.
                   vervoer naar school), naar inkomen, naar opvoedondersteuning,
                   onderwijs voor taalachterstand en hulpverleners in het kader van
                   gezo dheidspro le e        .o. trau a s .

                   De bijdrage vanuit COA is niet toereikend. Vanuit het perspectief van
                   jeugd, minimabeleid en WMO wordt per juni een 1 huishouden 1 plan
                   aanpak onderzocht, om op deze manier de maatschappelijke begeleiding
                   professioneler vorm te geven.

                   Voor de Wmo is deze functie belangrijk in het kader van het toewerken
                   naar eigen kracht.




 WMO beleidskader 2015 - 2018                                                     Pagina 88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>BIJLAGE III: UITGANGSPUNTEN SOCIALE AGENDA EN WMO

1   Iedereen doet mee:
    - We erstaa o der eedoe ar eidsparti ipatie plus i zet oor elkaar
    - We willen dat zo veel mogelijk mensen kunnen participeren op de reguliere
       arbeidsmarkt
    - Als reguliere arbeid niet mogelijk is, dan is er betaald werk met ondersteuning
    - Voor wie niet in aanmerking komt voor betaald werk met ondersteuning, zijn er de
       overige vormen van participatie (onbetaald werk, deelname activiteiten en sociale
       contacten)

2   De burger staat centraal bij de vraag en de oplossing:
    - We kijken naar de hele persoon en al zijn levensgebieden
    - We zoeken naar de vraag achter de vraag
    - We spreken mensen aan op eigen kracht en op wederkerigheid
    - We geven vertrouwen waar mogelijk, en richten procedures in waar nodig

3   We houden de basis op orde:
    - We houden een solide sociale infrastructuur in stand
    - We benutten de sociale infrastructuur effectief en voorkomen zo onnodige kosten in
      de 2e lijn

4   We orga isere ee e egi g a zorge oor… aar zorge dat…
    - We faciliteren als overheid de versterking van informele netwerken in relatie tot de
      formele zorg / ondersteuning
    - We zoeken eerst naar ondersteuningsmogelijkheden in informele netwerken
    - We kijken daarna naar algemene voorzieningen en vervolgens naar vormen van
      specifieke ondersteuning
    - Een oplossing wordt waar mogelijk collectief aangeboden en waar nodig individueel
    - We stimuleren substitutie van zorg naar welzijn

5   Complexe problemen vragen om daadkracht en eenduidige verantwoordelijkheid:
    - Bij gevaar of (ernstige) bedreiging (van ontwikkeling): snel ingrijpen (er-op-af)
    - Eén Huishouden, Eén Plan, Eén Hulpverlener (of één regisseur), met name voor
      complexe problematiek op verschillende leefgebieden
      Een vangnet met bindende ketenafspraken

6   Onze werkwijze is flexibel, doelmatig, ontwikkelings- en oplossingsgericht:
    - Sluitende financieringssystemen over de schotten heen
    - Slimme en duurzame samenwerkingsallianties lokaal en regionaal
    - Sterke professionals (minder bureaucratie & meer ruimte)


WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>BIJLAGE IV: ACTIEPUNTEN GEZONDHEIDSBELEID

De uit erki g a het gezo dsheid eleid i dt plaats op the a s:
Psychosociaal welbevinden
   - verbeteren signalering van eenzaamheid, angst en depressie
   - doorontwikkelen van de samenwerking tussen eerstelijns medische centra en het
       welzijnswerk voor meerdere doelgroepen (Welzijn voor ELKaar)
   - aa da ht oor de e tere de e hu            a telzorgers i e de aa pak Houte
       Mentaal Vitaal
   - sociale en gezondheidscomponent meenemen in het keukentafelgesprek
   - jeugd: anti-pestprogra      a s, eer aarheidsproje t, erke    et s hoolprofiele ,
       preventie depressie en suïcide (?)

Gezond gewicht en bewegen
   - via CJG informeren van jonge ouders over gezonde voeding en bewegen
   - monitoren van het aantal kinderen dat sport
   - uitvoeren programma Houten Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG; start in
      september 2014)
   - inzet combinatiefuncties (zie toelichting hieronder) en sportbuurtcoaches uitbreiden
      van de doelgroepen jeugd en hun ouders naar 55-plussers en mensen met een
      beperking of psychische stoornis
   - mensen met laag inkomen blijven stimuleren te sporten; dit is via het
      jeugdsportfonds gericht op de jeugd uit gezinnen met een minimuminkomen en op
      volwassenEN
   - monitoren percentage kinderen met ondergewicht

Genotmiddelen
   - pre e tieprogra    a Helder Houte lokaal uit oere
   - regio aal oppakke pre e tie eleid ge ot iddele Nu hter Versta d
   - aandachtspunten in 2014 en 2015: gebruik van alcohol op scholen en
      sportverenigingen

Combinatiefuncties
Eén van de instrumenten om het sporten en bewegen te stimuleren is sinds 2012 de inzet
van combinatiefuncties. De combinatiefunctionaris richt zich op het aanbod van en de
verbinding tussen school, sport en cultuur. Combinatiefunctionarissen hebben een
achtergrond als specialist op het gebied van sport of cultuur. Daarnaast hebben zij kennis
van de wijze waarop scholen en verenigingen zijn georganiseerd, van het opzetten van
samenwerkingsverbanden en van pedagogiek. De samenwerking tussen sport en de
sectoren onderwijs, cultuur, welzijn, kinderopvang, jeugdzorg, zorg, ouderenzorg en het
bedrijfsleven krijgt per 2015 een stimulans via specifieke combinatiefuncties /

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>buurtsportcoaches. Buurtsportcoaches zijn combinatiefunctionarissen met als specifieke
opdracht het organiseren van een sport- en beweegaanbod in de buurt en het maken van
een verbinding tussen sport- en beweegaanbieders en andere sectoren zoals zorg, welzijn,
kinderopvang en onderwijs. Er is altijd sprake van een combinatie met sport en bewegen.
Daarnaast wordt de buurtsportcoach ingezet om een sociaal veilige sportplek in de wijk te
ontwikkelen. Er zullen vanaf 2015 tussen de 8,3 en 11,7 fte beschikbaar zijn. Als specifieke
doelgroepen – naast de jeugd en hun ouders - zijn 55plusser en mensen met een beperking
of psychische stoornis benoemd.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                       Pagina 91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>BIJLAGE V: TOT NU TOE TOEGEKEND UIT ONS FONDS

Er is jaarlijks o ge eer € .     es hik aar erdeeld o er ro de . Er is i   iddels
ronde geweest. Daarin zijn de volgende initiatieven beloond:

   -   Organiseren van prokkelontmoetingen tussen mensen met en zonder verstandelijke
       beperking
   -   Diverse activiteiten van Houtense Helden waaronder het aanleggen van moestuin bij
       de Slingertuin
   -   Moestuin ten behoeve van de Voedselbank
   -   Buitenspeeldag voor Houten Zuid in de Mossen
   -   Actieve buurtmiddag in De Weiden
   -   E e e e t Loere ij de Boere
   -   Gereedschap voor de Stadswerkplaats
   -   Vervanging bankje en schmink voor een buurtfeest in De Hoeven
   -   Bijdrage aan de organisatie van de rommelmarkt in Het Hout en De Bouw




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                   Pagina 92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>BIJLAGE VI: MAATWERKVOORZIENING BEGELEIDING28

De maatwerkvoorziening Begeleiding is gericht op het zo zelfredzaam mogelijk kunnen (blijven)
meedoen van inwoners, op het moment dat dit (even) niet (geheel) zelfstandig lukt en/of het soci aal
netwerk en/of algemene voorziening dit niet (volledig) kunnen bereiken.

Aanbieders kunnen één of meer van de volgende maatwerkvoorzieningen Begeleiding bieden:

Doelstelling                                 Resultaten                                                                         Maatwerkvoorziening
Cliënten activeren                           Cliënt is in staat om:                                                             Ondersteuning
en/of ondersteunen                                Met minimale ondersteuning stabiel                                           zelfredzaamheid 1, 2, 3
die onvoldoende zelf                                 te functioneren en te participeren
kunnen voorzien in                                   in de maatschappij
hun zelfredzaamheid                               Zelfstandig thuis te blijven wonen
en participatie                                   Zich zelfstandig te verplaatsen met
m.b.v. een                                           algemeen gebruikelijke
combinatie van het                                   vervoermiddelen
inschakelen/activeren                             Een gezonde (re) leefstijl hebben
netwerk, vrijwillige                              Zijn administratie op orde te
inzet, en                                            hebben en schuldenopbouw te
professionele inzet.                                 voorkomen
                                                  Te voorzien in eerste
                                                     levensbehoeften
                                                  Mee te doen/ zich persoonlijk te
                                                     ontwikkelen
                                                  Basale sociale vaardigheden te
                                                     hebben
                                                  Sociale relaties aan te kunnen
                                                     gaan29
                                                  Besluiten te kunnen nemen
                                                  Structuur te hebben
                                                  Kunnen plannen en het uitvoeren
                                                     van taken
                                                  Zichzelf te verzorgen
                                                  (On)betaald te werken /
                                                     vrijwilligerswerk te verrichten

                                             Cliënt beschikt over:
                                                  Adl-vaardigheden (5% persoonlijke
                                                    verzorging)30
                                                  werknemersvaardigheden
                                             Zinvolle dagbesteding/ meedoen in de                                               Ondersteuning
                                             wijk door:                                                                         maatschappelijke

28
  Op moment van schrijven van het Wmo-beleidskader was de omschrijving van de maatwerkvoorzieningen
Begeleiding nog niet definitief vastgesteld. De definitieve productomschrijving is opgenomen in de
Deelovereenkomst Maatwerk Begeleiding.
29 I.g.v. gedragsproblematiek: de ondersteuning is gericht op het veranderen van extreem gedrag naar genormaliseerd gedrag
30 De ZVW is verantwoordelijk voor alle zorg die bepaald wordt door de behoefte aan geneeskundige hulp of een hoog risico daarop (95%) De Wmo is zorg met de
handen op de rug en beperkt zich tot het aansporen tot (5%). Bijvoorbeeld een verslaafde die je aanspoort om te gaan douchen.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                                                                                     Pagina 93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>                                            ontspanning                                              deelname 1,2,3,
                                            netwerk opbouwen en
                                             onderhouden
                                            (on)betaald werk met
                                             ondersteuning
                                            ontlasten mantelzorger
                                            meedoen/ persoonlijke
                                             ontwikkeling

                                            Het bieden van noodzakelijke                             Kortdurend verblijf
                                             ondersteuning en tijdelijk verblijf
                                             aan cliënt
                                            Ontlasten van mantelzorger(s)
                                             zodat zij niet overbelast worden en
                                             de thuissituatie leefbaar blijft

Inzet maatwerkvoorziening Begeleiding
Of de cliënt ondersteuning zelfredzaamheid en/of ondersteuning maatschappelijke deelname en/of
kortdurend verblijf nodig heeft wordt bepaald aan de hand van het gesprek met de cliënt en het
                  31
sociaal wijkteam . Ondersteuning maatschappelijke deelname is voorliggend op ondersteuning
zelfredzaamheid als hetzelfde resultaat wordt beoogd en als de geboden ondersteuning een
adequate oplossing is voor de cliënt. De omvang wordt bepaald a.d.h.v. een verdeling op 3 niveaus:
basis (1), middel (2), zwaar (3). De ondersteuning wordt zoveel mogelijk ingezet via supportgericht
werken (zorgen dat i.p.v. zorgen voor) om te bewerkstelligen dat cliënten zoveel mogelijk worden
begeleid naar een zelfstandig genormaliseerd leven met een minimale inzet van professionals.
Hierin is het uitganspunt: zoveel mogelijk verschuiving van hoger niveau naar een lager niveau v an
ondersteuning c.q. algemene voorziening .

Ondersteuning zelfredzaamheid (voorheen begeleiding individueel)
De aanbieder levert dienstverlening zodat de cliënt ondersteund wordt bij het behalen van de deel
resultaten zoals vermeld in het schema. De huidige functie Begeleiding Individueel gaat op in deze
maatwerkvoorziening. De persoonlijke verzorging32, die in het verlengde ligt van bovengenoemde
ondersteuning, maakt ook deel uit van de ondersteuning zelfredzaamheid.
Er wordt geïndiceerd op basis van inspanning en activiteiten. Het ondersteuningsplan geeft input
voor de afspraken tussen de aanbieder en de klant. De ondersteuning is gericht op het bevorderen
en/of behoud van de zelfredzaamheid van de cliënt. Bij zelfredzaamheid gaat het om de
lichamelijke, cognitieve en psychische mogelijkheden die de cliënt in staat stellen om binnen de
persoonlijke levenssfeer te functioneren. Het kan gaan om het compenseren of actief herstellen van
het beperkte of afwezige regelvermogen van de cliënt, waardoor hij/zij onvoldoende of geen regie
over het eigen leven kan voeren. Het kan dan gaan om zaken als het helpen (leren) plannen van
activiteiten, (leren) regelen van dagelijkse zaken, het (leren) nemen van besluiten en het
(leren)structureren van de dag. Maar ook om het bieden van praktische hulp en ondersteuning bij
het (leren) uitvoeren van handelingen/vaardigheden die zelfredzaamheid tot doel hebben.


31
  toekenning van een voorziening wordt gedaan door het college of een door het college gemandateerde ambtenaar
32
  Vanuit de AWBZ komt 5% van de doelgroep die nu persoonlijke verzorging ontvangt, naar de gemeente. Het gaat om de
volgende omschrijving in de wet: ‘activiteiten op het gebied van de persoonlijke verzorging in verband met een
psychogeriatrische of psychiatrische aandoening of beperking, of een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke handicap, gericht
op het opheffen van een tekort aan zelfredzaamheid’. Deze vorm van persoonlijke verzorging hangt dus samen met de
begeleiding. Het gaat om ondersteuning bij de ADL en niet om het overnemen ervan. De persoonlijke verzorging is benoemd
als een resultaat bij de hierboven genoemde maatwerkvoorzieningen.

WMO beleidskader 2015 - 2018                                                                                        Pagina 94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Ondersteuning zelfredzaamheid 1
Kernbegrip: stimuleren en toezicht
    Er is geen noodzaak tot het overnemen van taken. Bijvoorbeeld bij de dagelijkse routine en
      met het uitvoeren van vooral complexere activiteiten. De cliënt kan zelf om hulp vragen.
    De ondersteuning is er op gericht door stimulans en/of toezicht ervoor te zorgen dat de
      cliënt in staat is om zijn/haar sociale leven zelfstandig vorm te geven.




Ondersteuning zelfredzaamheid 2
Kernbegrip: helpen bij
    De ondersteuning wordt geboden bij het oplossen van problemen, het zelfstandig nemen
      van besluiten, het regelen van de dagelijkse bezigheden en de dagelijkse routine (gebrek
      aan dag- en nachtritme), die voor de cliënt niet vanzelfsprekend zijn. Dit kan zodanige
      problemen opleveren dat de cliënt afhankelijk is van ondersteuning.
    De communicatie gaat niet altijd vanzelf door de cliënt soms niet goed begrijpt wat anderen
      zeggen en/of zichzelf niet voldoende begrijpelijk kan maken.
    Het niet inzetten van ondersteuning kan leiden tot verwaarlozing/opname.

Ondersteuning zelfredzaamheid 3
Kernbegrip: overnemen en regie
    De ondersteuning richt zich op het overnemen van taken door een professional, omdat de
      cliënt ernstige problemen heeft. Het gaat dan bijvoorbeeld om ondersteuning bij complexe
      taken die voor de cliënt moeten worden overgenomen. Ook het uitvoeren van eenvoudige
      taken en communiceren gaan moeizaam. De cliënt kan niet zelfstandig problemen
      oplossen en/of besluiten nemen.
    Voor de dag-structuur en het voeren van regie is de cliënt afhankelijk van de hulp van
      anderen.


Ondersteuning maatschappelijke deelname (voorheen begeleiding groep)
De aanbieder levert dienstverlening zodat de cliënt ondersteund wordt bij het behalen van de deel
resultaten zoals vermeld in het schema. Het betreft dagbesteding voor cliënten die vanwege hun
beperking niet kunnen deelnemen aan gewoon of regulier begeleid werken of die vanwege hun
beperking niet maatschappelijk kunnen participeren binnen de algemene voorzieningen in de buurt.
De huidige functie begeleiding groep gaat op in deze maatwerkvoorzienig. Verschil is dat er niet
meer wordt geïndiceerd in dagdelen en type dagbesteding maar op resultaat. Het
ondersteuningsplan geeft input voor de afspraken tussen aanbieder en cliënt. Ten aanzien van
vervoer van en naar de dagbesteding is het uitgangspunt dat de cliënt/zijn netwerk het zelf regelt.
Indien dit niet mogelijk is wordt een vervoerscomponent mee geïndiceerd. Aanbieders zijn
verantwoordelijk voor het vervoer en ontvangen hier een vervoersprijs voor.

Ondersteuning maatschappelijke deelname 1
Kernbegrip: stimuleren en toezicht
    Er is geen noodzaak tot het overnemen van taken. Bijvoorbeeld bij de dagelijkse routine en
      met het uitvoeren van vooral complexere activiteiten. De cliënt kan zelf om hulp vragen.
    De ondersteuning is er op gericht door stimulans en/of toezicht ervoor te zorgen dat de


WMO beleidskader 2015 - 2018                                                             Pagina 95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>        cliënt in staat is om zijn/haar sociale leven zelfstandig vorm te geven.

Ondersteuning maatschappelijke deelname 2
Kernbegrip: helpen bij
    De ondersteuning wordt geboden bij het oplossen van problemen, het zelfstandig nemen
      van besluiten, het regelen van de dagelijkse bezigheden en de dagelijkse routine (gebrek
      aan dag- en nachtritme), die voor de cliënt niet vanzelfsprekend zijn. Dit kan zodanige
      problemen opleveren dat de cliënt afhankelijk is van ondersteuning.
    De communicatie gaat niet altijd vanzelf door de cliënt soms niet goed begrijpt wat anderen
      zeggen en/of zichzelf niet voldoende begrijpelijk kan maken.
    Het niet inzetten van ondersteuning kan leiden tot verwaarlozing/opname.

Ondersteuning maatschappelijke deelname 3
Kernbegrip: overnemen en regie
    De ondersteuning richt zich op het overnemen van taken door een professional, omdat de
      cliënt ernstige problemen heeft. Het gaat dan bijvoorbeeld om ondersteuning bij complexe
      taken die voor de cliënt moeten worden overgenomen. Ook het uitvoeren van eenvoudig e
      taken en communiceren gaan moeizaam. De cliënt kan niet zelfstandig problemen
      oplossen en/of besluiten nemen.
    Voor de dag-structuur en het voeren van regie is de cliënt afhankelijk van de hulp van
      anderen.


Kortdurend verblijf
Kortdurend verblijf in een instelling ter ontlasting van de mantelzorg of het netwerk. Het kan gaan
om cliënten die voortdurend toezicht nodig hebben of waar constant zorg of zorg op ongeregelde
tijdstippen noodzakelijk is.
Bij kortdurend verblijf gaat het om logeren gedurende maximaal drie etmalen per week gemiddeld
met als doel het overnemen van de zorg ter ontlasting van de gebruikelijke zorg of de mantelzorger.
Het verblijf is ter aanvulling op het wonen in de thuissituatie en niet als wonen in een instelling voor
het grootste deel van de week. Kortdurend verblijf betreft de mogelijkheid voor een inwoner om
ergens te logeren waar permanent toezicht geboden wordt en waarbij zorg en ondersteuning
geboden wordt.




WMO beleidskader 2015 - 2018                                                                 Pagina 96
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>