<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bijlage gemeente Houten:   IS15.00719


                           PLANT            R E S E A R C H          INTERNATIONAL
                                                                     W A G EN IN GEN   QT^H




             Driftblootstelling van omstanders en omwonenden
             door boomgaard bespuitingen.




             J.C. van de Zande Å M. Wenneker
                                        1                     2




                Plant Research International
                Praktijkonderzoek Plant en Omgeving - sector Fruit




             Plant Research International, onderdeel van Wageningen UR
             Business Unit Agrosysteemkunde                                               Rapport 609
             maart 2015
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>© 2015 Wageningen, Stichting Dienst Landbouwkundig Onderzoek (DLO) onderzoeksinstituut Plant Research
International. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een
geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch,
mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming
van DLO.
Voor nadere informatie gelieve contact op te nemen met: DLO in het bijzonder onderzoeksinstituut
Plant Research International, Agrosysteemkunde.


DLO is niet aansprakelijk voor eventuele schadelijke gevolgen die kunnen ontstaan bij gebruik van gegevens uit deze
uitgave.



Exemplaren van dit rapport kunnen bij de (eerste) auteur worden besteld.




Plant R e s e a r c h International, onderdeel van Wageningen UR
Business Unit Agrosysteemkunde

Adres        :   Postbus 16, 6700 AA Wageningen
             :   Wageningen Campus, Droevendaalsesteeg 1, Wageningen
Tel.         :   0317 - 48 06 88
Fax          :   0317 - 41 80 94
E-mail       :   info.pri@wur.nl
Internet     :   www.wageningenUR.nl/pri
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave


                                        pagina



Voorwoord                                1

1.    Inleiding                          3

2.    Materiaal en methoden              5

      2.1      Veldmetingen drift        5

3.    Resultaten                         7

      3.1      Veldmetingen drift        7

4.    Drift en blootstelling            13

5.    Discussie                         21

6.    Conclusie                         29

Samenvatting                            31

Literatuur                              33

Bijlage I. Dermale blootstelling        37

Bijlage II, Inhalatoire blootstelling   52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                                       1



Voorwoord

Momenteel vinden in verschillende gemeenten discussies plaats over de veiligheidszones rond fruitteeltbedrijven als
gevolg van bespuitingen en de blootstelling van te bouwen woningen dichtbij de boomgaard. In deze rapportage
wordt voor de blootstelling vanuit fruitteelt bespuitingen een overzicht gegeven van de drift bij standaard en drift
beperkende op- en zijwaarts gerichte spuittechnieken en maatregelen die in de fruitteelt gebruikt kunnen worden om
tot een beperking van de veiligheidszones te komen. In een aparte rapportage is dit ook gedaan voor neerwaarts
gerichte bespuitingen van veldgewassen met een veldspuit.Naast de optredende drift vanuit de boomgaard tijdens
de bespuitingen is ook de toxiciteit van de middelen en de blootstelling van personen belangrijk. Dank aan Dr. H.E.
Falke (College Toelating Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden, Ctgb) voor de discussies over de werkwijze en
bespreking van de resultaten op dit gebied. Dit onderzoek is opgesteld ter inventarisatie van de bekende kennis bij
de aanvang van het project Blootstelling Omwonenden.



Wageningen, maart 2015
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         3



1.                  Inleiding

Binnen verschillende Nederlandse gemeenten doet zich een discussie voor over de nieuwbouwplannen van woningen
naast percelen met landbouwkundige activiteiten. Op basis van jurisprudentie wordt in de praktijk een risicozone
voor bebouwing aangehouden van 50 m vanaf de gewasgrens. Naar aanleiding van geplande woningbouw in de
nabijheid van boomgaarden is er de vraag of het mogelijk is woningen te bouwen die binnen 50m van de
perceelgrens van een fruitteeltperceel liggen. De vraag is gerezen op welke afstand woningbouw en bijbehorend erf
en tuin nog verantwoord zijn in verband met plaatselijke bespuitingen met gewasbeschermingsmiddelen en als
gevolg daarvan de blootstelling van omstanders en omwonenden aan het wegwaaien van de gewasbeschermings¬
middelen. Omdat langs de te bebouwen terreinen fruitteelt aanwezig kan zijn, is er voor gekozen de verantwoorde
afstand te evalueren op basis van een bespuiting met de hoogste drift zoals in de fruitteelt (Huijsmans et al., 1997).
In deze rapportage wordt het onderdeel blootstellingsrisico vanuit bespuitingen in de fruitteelt verder uitgewerkt.
Vraag hierbij is of de standaard driftbeperkende maatregelen die bij bespuitingen langs oppervlaktewater volgens het
Activiteitenbesluit Milieubeheer genomen moeten worden (voorheen Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij
(LOTV); VW et al., 2000, 2007, I&M, 2012) en de aanwezigheid van windhagen of andere begroeiing de drift
dusdanig reduceert dat een aanvaardbaar risico ontstaat voor verblijf binnen de huidige veiligheidsafstand van 50 m
vanaf een perceelrand. Met drift wordt hierbij bedoeld de hoeveelheid spuitvloeistof die tijdens de bespuiting tot
buiten het behandelde perceel komt als gevolg van wind- en luchtstromingen. Op basis van eerder veldonderzoek
naar de drift bij toepassing van standaard en driftreducerende spuittechnieken in de fruitteelt kan aangegeven
worden wat de driftdepositie op de grond (tot 50 m) en naar de lucht is. De berekende waarden zijn getoetst aan de
criteria die in beleid opgesteld zijn (Ctgb, 2013). Tevens is beschikbare kennis over de blootstellingrisico's
(acceptabele kortdurende systemische blootstelling door direct contact met de huid (dermaal), door inademing
(inhalatoir) en secundair huidcontact (dermaal) door contact met eerder tot depositie gekomen drift (op bijvoorbeeld
grond of gras) bij op- en zijwaarts gerichte bespuitingen gebruikt om te bepalen wat de risico's zijn bij de geldende
(50 m) en aangepaste breedtes van de beschermzone tussen een boomgaard en de woningen. Tevens is bepaald
wat het effect is van driftbeperkende technieken en maatregelen. Deze rapportage geeft een inschatting van wat
verwacht kan worden aan drift van spuitvloeistof tijdens de bespuiting van boomgaarden in de route van het perceel
en omwonenden en woningen bij het opzetten en uitvoeren van blootstellingsonderzoek van omwonenden zoals
aangegeven door de Gezondheidsraad (2014) en het RIVM (Bogers et al., 2014).
Een uitleg hoe drift gemeten wordt en met welke spuittechnieken drift beperkt kan worden staan in Hoofdstuk 2 en
3. Hoe de drift van invloed is op de blootstelling van omstanders en bewoners staat in Hoofdstuk 4, waarna in
Hoofdstuk 5 aangegeven wordt hoe de risico's voor omstanders en bewoners verkleind kunnen worden door
aanvullende maatregelen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                5



2.                  Materiaal en methoden

Beschikbare resultaten van optredende drift bij standaard en driftarme spuittechnieken zoals venturi spuitdop, enkel-
zijdig spuiten buitenste bomenrij, zoals gebruikt in de fruitteelt, zijn geïnventariseerd (Zande et al., 2 0 0 1 ; Michielsen
et al., 2007; Wenneker et al., 2007, 2008). Op basis van de driftmetingen met standaard (Southcombe et al, 1997)
en driftarme spuitdoppen (VW & LNV, 2 0 0 1 ; Zande et al, 2007) wordt aangegeven wat de reductie in driftdepositie
is op 5, 10, 15 en 25 m vanaf de gewasrand en de reductie in drift naar de lucht op 7,5 m afstand van de laatste
bomenrij in de boomgaard. De driftreductie wordt aangegeven ten opzichte van een standaardbespuiting (9 m
teeltvrije zone) en een standaard driftarme bespuiting (venturi spuitdop met 3 m teeltvrije zone) zoals verplicht
volgens het Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij (LOTV; VW et al, 2007) wanneer een watervoerende sloot op
de perceelgrens aanwezig is.


Op grond van driftmetingen uitgevoerd om de driftbelasting van enkelrij bespuitingen te kwantificeren (Michielsen
et al., 2007) kan voor de standaard en driftbeperkende spuittechniek berekend worden wat de drift naar de lucht is
op 20, 30 en 40 m vanaf de perceelgrens en op verschillende hoogten.


Aan de hand van het criterium een veilige leefomgeving zoals gedefinieerd voor de bepaling van de 50 m grens tot
bebouwing, zoals nu in de regelgeving genoemd wordt, is bepaald waar deze grens ligt op grond van overschrijding
van blootstellingrisico's voor personen en enkele veelgebruikte middelen in de fruitteelt bij genoemde standaard en
driftbeperkende technieken.




2.1                 Veldmetingen drift
Bij driftveldmetingen werd in overeenstemming met een meetprotocol (CIW, 2003) ter certificering van driftarme
spuittechnieken (TCT-CIW, 2009) een boomgaard over een strook van 20 m breed en een lengte van minimaal 50 m
bespoten. In Figuur 1 is schematisch de indeling van een proefveld weergegeven. De metingen vonden plaats aan de
benedenwindse zijde van de bespoten strook appelbomen op een strook kale grond. De bespuitingen werden uitge¬
voerd met water waaraan de fluorescerende tracer Brilliant Sulfo Flavine (BSF, 3 g/l) en een niet-ionische uitvloeier
(Agral , 1 ml/l) was toegevoegd.
      ®




De drift naar de grond naast het perceel werd bepaald door naast het perceel 2 rijen collectoren ^ 1 meetopstelling)
met een onderlinge afstand van 2 m haaks op de rijrichting te leggen. De collectoren bestonden uit houten latten of
plastic platen waarop met klittenband filterdoek (Camfil CM360 of Technofil TF-290; 50x10 cm en 100x10 cm) was
bevestigd. De collectoren werden op 2,5 - 3,5 m; 4,5 - 5,5 m; 6,5 - 7,5 m; 9,5 - 10,5 m en 12,5 - 13,5 m gelegd
(in enkele metingen ook om de 5 m tot 25 m), gemeten vanaf de positie van de laatste bomenrij. Voor de metingen
van de drift naar de lucht werd op 7,5 m van de laatste gewasrij een driftmast opgesteld met aan twee lijnen drift¬
collectoren op 0, 1, 2, tot 10 m hoogte. Deze driftcollectoren waren bolvormige sponsjes met een diameter van
7,5 cm (Siebauer Abtrifftkollektoren art. nr. 00140).


Na een bespuiting werden de collectoren verzameld en gecodeerd voor verdere analyse op de hoeveelheid opge¬
vangen BSF. Elke meetdag werd bemonsterd aan de dop (tankmonsters) om de BSF-concentratie van de spuit-
vloeistof te meten. Ter vergelijking werden ook onbehandelde (blanco) collectoren geanalyseerd. In het laboratorium
werden de collectoren met water gespoeld, zodanig dat de BSF in oplossing kwam. Van deze oplossing werd de
concentratie aan BSF gemeten met behulp van een fluorimeter (Perkin Elmer LS 45). Op dezelfde wijze werden de
blanco collectoren geanalyseerd. Ook de concentratie BSF in de tankmonsters werd fluorimetrisch bepaald.


De concentratie werd omgerekend naar volume spuitvloeistof per oppervlakte-eenheid. Het percentage drift is
berekend door de driftdepositie per oppervlakte-eenheid uit te drukken in procenten van de in het perceel verspoten
hoeveelheid vloeistof per oppervlakte-eenheid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>6


Voor de vergelijking van de driftdepositie zijn de driftwaarden over de stroken 4Vz-5Vz, 9 ^ - 1 0 ^ en 1 4 ^ - 1 5 ^
berekend, alsmede de gemiddelde drift naar de lucht op 7,5 m afstand vanaf de laatste bomenrij, uitgedrukt in
percentages van de dosering.




                                                                                                              ® drift mast

                                                                                                              O
                                                                           en            4




                                         ö ö t) ö ö t) ö                                     3
                                                                                                 drift collectoren



                                                                                                                          meteo




                                                                                                 drift collectoren
                                                                                             2




                         t) ö ö t) ö ö                         t) ö ö
     P                                                                     en                                     drift mast




                                                                          "1
                                                                           P2-2/1
                                                                                    P1
                                                                                         3M         5M       7M          10M      13M




Figuur 1.       Schematische weergave meetopstelling veldmeting drift in defruitteelt; links de boomgaard
                waarvan minimaal de buitenste 8 boomrijen (20 m) bespoten worden, rechts de benedenwindse
                meetstrook; wind waait van links naar rechts.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         7



3.                       Resultaten

3.1                      Veldmetingen drift
Voor zij- en opwaarts gerichte spuittechnieken zoals gebruikt in de fruitteelt kunnen verschillende driftbeperkende
maatregelen geïmplementeerd worden. Uitgaande van wat uit de fruitteelt bekend is kan de drift aanzienlijk geredu-
ceerd worden. In Tabel 1 is aangegeven wat de driftreductie op op wateroppervlak van een standaard sloot
(Huijsmans et al., 1997) kan zijn wanneer gebruik gemaakt wordt van verschillende driftbeperkende technieken (TCT-
CIW, 2015). De volgende technieken zijn opgenomen:
«       Eenzijdig spuiten van de buitenste bomenrij (Wenneker et al, 2004, 2005)
«       Dwarsstroomspuit met groendetectie sensor (Wenneker et al, 2003, 2013)
«       Dwarsstroomspuit met reflectiescherm (Porskamp et al, 1994a, 1994b; Huijsmans et al, 1997),
        dwarsstroomspuit met venturi spuitdoppen en enkelzijdig spuiten van de buitenste bomenrij (Wenneker
        et al., 2004),
«       Dwarsstroomspuit uitgerust met spuitdoppen met een grof druppelgroottespectrum (Heijne et al., 2002,
        Michielsen et al, 2009)
«       Wanner dwarsstroomspuit met reflectie scherm en venturi spuitdoppen (Wenneker et al, 2006),
«       Tunnelspuit (Porskamp et al, 1994a, 1994b ; Huijsmans et al, 1993),
«       Windhaag op rand van perceel (Porskamp et al., 1994c; Wenneker et al, 2004b, 2008c)
«       Vegetatie in slootkant (Heijne et al, 2003)
«       Kunststof gaas op rand van perceel (Heijne et al, 1999)
«       Spuitdop classificatie voor boomgaardspuiten (Zande et al, 2007, 2008b, 2012b; Stallinga et al, 2011a,
        2011b)
«       Geavanceerde driftreducrende spuittechnieken voor boomgaardbespuitingen (Wenneker et al, 2012)
«       Meerrijen boomgaardspuit (Stallinga et al, 2013; Wenneker et al, 2014).


De driftreductie is hierbij uitgedrukt ten opzichte van de driftdepositie op verschillende afstanden van een standaard
boomgaardspuit uitgerust met Albuz ATR lila werveldoppen en een spuitdruk van 7 bar bij bespuitingen in de volblad
(na 1 mei) en in de kale boom (voor 1 mei) situatie (Figuur 2) (Zande et al, 2014).


Voor de referentiebespuiting geldt; hoe meer driftmetingen uitgevoerd worden hoe stabieler de driftcurve wordt, en
daarmee de variatie in omstandigheden beter meegenomen wordt. Hierdoor ontstaat een normalisatie van de
driftdepositie naar de algemene weers- en boomgaardomstandigheden waaronder de metingen van de standaard
techniek uitgevoerd zijn (Figuur 1). Voor de metingen tot 2011 geldt dat voor de volblad situatie de windsnelheid
gemiddeld 2.5 m/s was (+Z 0.8 m/s, op 1 m boven boomhoogte) en de gemiddelde windhoek 14 (+Z 9 ) teno      o




opzichte van loodrecht op de bomenrij. Voor de kale boom situatie was dit gemiddeld 3,2 m/s (+Z 0,7 m/s) en
10 (+Z 8 ). Met toenemende afstand vanaf de rand van het gewas neemt de driftdepositie op grondoppervlak af.
    o       o




Voor de standaard spuittechniek zal in de volblad situatie (na 1 mei) de driftdepositie op 5 m afstand van de rand van
het gewas ongeveer 1296 zijn van de spuitvloeistofdosering in het perceel. Op 15 m en 25 m afstand zal de drift-
depositie ongeveer 396 en 196 zijn. In de kale boom situatie (voor 1 mei) is de driftdepositie op 5 m afstand van de
rand van het gewas ongeveer 2396, en op 15 m en 25 m afstand ongeveer 896 en 396.


Bij bespuiting van een fruitteeltboomgaard is van verschillende driftreducerende technieken het effect op de drift
bepaald in vergelijking met de standaard referentie bespuiting. De standaard bespuitingstechniek is een Munkhof
dwarsstroom spuit uitgerust met Albuz ATR lila spuitdoppen (spuitdruk 7 bar, spuitvolume 200 l/ha). Uit deze
metingen kan afgeleid worden wat de driftreductie van deze driftreducerende technieken op verschillende afstanden
is. Er ontstaat zo een driftreductie curve. Door gebruik te maken van deze driftreductiecurven kan de driftdepositie
van de driftreducerende techniek uitgerekend worden in vergelijking met de standaard referentiecurve (Zande et al.,
2014).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>8


De driftreducerende spuittechnieken kunnen zo gegroepeerd worden in driftreductieklassen van 5094, 7594, 9096 en
9596 (ISO22369, 2006). Hierbij is voor iedere klasse een representatieve driftreducerende techniek gekozen die
dicht bij de grens van de driftreductieklasse ligt. Voor iedere Drift Reducerende Techniek (DRT) is de driftreductie op
wateroppervlak voor de standaard sloot (4,5-5,5 m van de laatste bomenrij) bij een bespuiting in de volblad situatie
als maatgevend genomen. Vervolgens werden de technieken ingedeeld in een klasse (Tabel 1).


Tabel 1.        Driftreducerende spuittechhnieken voor boomgaardbespuitingen           ingedeeld in Drift Reducerende
                Techniek (DRT) klassen.


Klasse      Drift reducerende technieken in drift reductie klasse *) referentie voor klasse


509         5 0 9 drift reducerende spuitdoppen + eenzijdig spuiten buitenste bomenrij
            sensor spuit + standaard doptypen *);
            reflectie scherm spuit + standaard doptypen;
            Wanner dwarsstroom spuit +reflectie scherm + standaard doptypen;
759         7 5 9 drift reducerende spuitdoppen+ eenzijdig spuiten buitenste bomenrij *)
            tunnel spuit + standaard doptypen;
            KWH 3-rijer + standaard doptypen
909         9 0 9 drift reducerende spuitdoppen+ eenzijdig spuiten buitenste bomenrij *)
            Dwarsstroom spuit + venturi spuitdoppen + eenzijdig spuiten buitenste bomenrij;
            axiaal s p u ^ venturi spuitdoppen + eenzijdig spuiten buitenste bomenrij;
959         9 5 9 drift reducerende spuitdoppen+ eenzijdig spuiten buitenste bomenrij (4,5 m tvz)
            9 0 9 drift reducerende spuitdoppen+ eenzijdig spuiten buitenste bomenrij + lage lucht *)
            Wanner dwarsstroom spuit +reflectie scherm + venturi spuitdoppen;
            KWH 3-rijer + 9 0 9 drift reducerende spuitdoppen;
            KWH 3-rijer + 9 0 9 drift reducerende spuitdoppen + variabele luchtondersteuning;
            KWH 3-rijer + 9 0 9 drift reducerende spuitdoppen + gereduceerde variabele luchtonderst.



                                      drift voor en na 1 mei (kaal en volblad) - appel
                       40.0


                       35.0

                   E
                       30.0


                       25.0
                                                                                             kaal

                       20.0                                                              —   volblad


                       15.0
                   O


                       10.0


                        5.0


                        0.0
                              0       5            10              15             20            25        30
                                                    afstand van laatste bomenrij [m]



Figuur 2.       Driftdepositie (9 van de dosering) op grondoppervlak naast het perceel voor een standaard boom-
                gaardspuit in de volblad (na 1 mei) en de kale boom (voor 1 mei) situatie (naar Zande et ai, 2014).



Uitgaande van de driftcurve voor de standaard techniek (Figuur 2) en de verschillende driftreducerende technieken
(Tabel 1) kan de driftdepositie op de afstanden 5, 10, 15, 20, 25 en 30 m vanaf de gewasrand voor zowel de
volblad als de kale boom situatie berekend worden (Tabel 2).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                                                             9



Door het gebruik van driftreducerencde technieken (DRT) kan de drift aanzienlijk beperkt worden. Door het gebruik
van een venturi spuitdop en het enkelzijdig spuiten van de buitenste bomenrij (DRT90) is de driftdepositie op
grondoppervlak in de volblad situatie op 15 m van de rand van het gewas ongeveer 0,399 en op 30 m van de
gewasrand 0,0294. In de kale boom situatie is de driftdepositie op 15 m voor een bespuiting met een DRT90
ongeveer 0,69 en op 30 m afstand ongeveer 0,059.

Tabel 2.       Driftdepositie (9 van dosering) voor op- en zijwaarts gerichte spuittechnieken op verschillende
               afstanden vanaf de laatste bomenrij in de volblad en de kale boom situatie (naar: Zande et ai,            2014)


                                                                            Spuittechniek

                 Afstand (m)      Standaard dwarsstroom              DRT50            DRT75         DRT90         DRT95


Volblad               5                  11,9                         5,8              2,8           1,5           0,6
                  10                      6,5                         3,0              1,3           0,6           0,3
                  15                      3,5                         1,6              0,6           0,3          0,16
                  20                      1,9                         0,8              0,3          0,13          0,08
                  25                      1,1                         0,4             0,13          0,06          0,04
                  30                      0,6                        0,24             0,06          0,02          0,02

Kaal                  5                  22,9                        17,5             12,0           3,2           1,7
                  10                     13,3                         9,5              6,6           1,4           0,8
                  15                      7,7                         5,1              3,6           0,6           0,3
                  20                      4,5                         2,8              2,0          0,25          0,15
                  25                      2,6                         1,5              1,1          0,11          0,07
                  30                      1,5                         0,8              0,6          0,05          0,03




                      12



                      10




                 tb
                 o
                 o

                      4



                       2



                      0
                           0.0    10.0          20.0          30.0             40.0          50.0          60.0
                                                lucht drift [A verspoten volume]


Figuur 3.      Drift naar de lucht (9 van de dosering) op 7,5 m naast het perceel tot 10 m hoog voor een standaard
               boomgaardspuit in de volblad (na 1 mei) en de kale boom (voor 1 mei) situatie (naar: Zande et ai,
               2014).



Voor de beoordeling van middelen naar de effecten op waterorganismen wordt voor veldspuiten standaard de
driftdepositie op wateroppervlak beoordeeld met een driftdepositie waarde van 1 9 (Ctgb, 2013). Op grond van de
veldmetingen wordt voor de fruitteelt aan dit criterium voldaan op ongeveer 25 m vanaf de perceelgrens voor de
standaard spuittechniek en binnen 10 m voor DRT90 en DRT95 driftreducerende spuittechnieken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>10


In de driftmetingen is niet alleen gekeken naar de driftdepositie op de grond naast het perceel maar ook naar de
hoeveelheid drift die in de lucht passeert op 7,5 m afstand van de laatste bomenrij. Gemiddeld over de gemeten
hoogte (10 m) was voor de standaard techniek in de volblad situatie de drift op de mast op 7,5 m afstand van
delaatste bomenrij ongeveer 1194 van de dosering per oppervlakte-eenheid in de boomgaard (Zande et al., 2014). In
de kale boom situatie was dit ongeveer 1 8 9 (Figuur 3). De hoogste depositie treedt hierbij in de kale boom situatie
op 1 m hoogte op (bijna 509) en in de volblad situatie op 2 m hoogte (ongeveer 209). De verschillende drift-
reducerende spuittechnieken zoals ingedeeld in de driftreductieklassen (Tabel 1) reduceren de drift naar de lucht op
7,5 m afstand van de laatste bomenrij. De driftreductie van de drift naar de lucht op 7,5 m afstand van de laatste
bomenrij is voor de verschillende DRT klassen bepaald (Zande et ai, 2014) voor de kale boom situatie (Figuur 4) en
de volblad situatie (Figuur 5).


                                              DRT luchtdrift kale boom situatie
                                              op 7.5 m van de laatste bomenrij


                       12



                       10                                                                     referentie
                                                                                              DRT50
                       8
                                                                                              DRT75
                                                                                              DRT90
                        6                                                                     DRT95


                       4



                        2



                       0
                            0.0        10.0      20.0            30.0            40.0           50.0       60.0
                                                drift naar de lucht [V gespoten volume]



Figuur 4.       Drift naar de lucht (9 van de dosering) op 7,5 m naast het perceel tot 10 m hoog voor een standaard
                boomgaardspuit in de volblad (na 1 mei) en de kale boom (voor 1 mei) situatie (naar: Zande et al,
                2014).


                                                DRT luchtdrift volblad situatie
                                               op 7.5 m van de laatste bomenrij
                       12



                       10
                                                                                          —   referentie
                                                                                              DRT50


                             1 \
                       8
                                                                                              DRT75


                             l -
                                                                                              DRT90
                  ft    6                                                                     DRT95
                  O
                  O


                       4



                        2
                                  \1
                                                 s
                       0
                                   h            y
                            0.0        10.0      20.0            30.0            40.0           50.0       60.0
                                                drift naar de lucht [V gespoten volume]



Figuur 5.       Drift naar de lucht (9 van de dosering) op 7,5 m naast het perceel tot 10 m hoog voor een standaard
                boomgaardspuit en Drift Reducerende Technieken uit verschillende driftreductieklassen             (DRT50,
                DRT75, DRT90, DRT95) in de kale boom (voor 1 me) sttuatee (naar: Zande et al,              2014).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                                                     11



De drift naar de lucht is niet homogeen verdeeld over de hoogte maar heeft hogere waarden net boven boomhoogte
doordat de driftwolk over de top van de bomen naar buiten de boomgaard waait (Figuur 4, Figuur 5). Ook de afname
van de drift in de lucht met de afstand vanaf de boomgaard (Michielsen et al, 2007) verloopt voor de kale boom
situatie anders dan voor de volblad situatie. Bij de kale boom situatie is de afname met de afstand meer vanuit een
centraal punt, de spuit. Bij de volblad situatie is er een sterke afname direct naast de boomgaard door de filterende
werking van het bladerdek en daarna een meer diffuse langzamere afname van de drifthoeveelheid met de afstand.
Zo wordt een driftpercentage van 1 9 op 2 m hoogte in de volblad situatie (na 1 mei) bereikt op ongeveer 32 m en in
de kale boom situatie (voor 1 mei) op meer dan 35 m van de laatste bomenrij.
                                                                                  meet hoogte [m]

                                                                                     6              • 19.00-20.00
                                                                                                    • 18.00-19.00
                                                                                                    • 17.00-18.00
                                                                                     5
                                                                                                    • 16.00-17.00
                                                                                                    • 15.00-16.00
                                                                                                    • 14.00-15.00
                                                                                     4
                                                                                                    • 13.00-14.00
                                                                                                    • 12.00-13.00

                                                                                     3              • 11.00-12.00
                                                                                                    • 10.00-11.00
                                                                                                    • 9.00-10.00
                                                                                     2              • 8.00-9.00
                                                                                                    • 7.00-8.00
                                                                                                    • 6.00-7.00
                                                                                      1
                                                                                                    • 5.00-6.00
                                                                                                    • 4.00-5.00
                                                                                                    • 3.00-4.00
                                                                                      0
    10.5    13.5     16.5     19.5        22.5   25.5   28.5    31.5       34.5    37.5             • 2.00-3.00
                                                                                                    • 1.00-2.00
                                                          afstand van laatste bomenrij [m]
                                                                                                    • 0.00-1.00


Figuur 6.        Drift naar de lucht (9 van de dosering) naast het perceel voor een standaard          dwarsstroom
                 boomgaardspuit in de volblad situatie.

                                                                           meet hoogte [m]          • 38.00-40.00

                                                                                                    • 36.00-38.00
                                          \
                                                               \
                                                                                                    • 34.00-36.00

                                                                                                    • 32.00-34.00

                                                                \                                   • 30.00-32.00

                                                                   \                                • 28.00-30.00

                                                                                                    • 26.00-28.00




      ľ'-...\\
                            \ \                                        ļ                            • 24.00-26.00

                                                                                                    • 22.00-24.00

                                                                                                    • 20.00-22.00
                       L \                                                                          • 18.00-20.00

                                                                                                    • 16.00-18.00




                 1m               i   —
                                                                       j                            • 14.00-16.00

                                                                                                    • 12.00-14.00

                                                                                                    • 10.00-12.00

                                                                                                    • 8.00-10.00

                                                                                                    • 6.00-8.00

    10.5    13.5     16.5     19.5        22.5   25.5   28.5    31.5       34.5   37.5              • 4.00-6.00

                                                                                                    • 2.00-4.00
                                                           afstand van laatste bomenrij [m]
                                                                                                    • 0.00-2.00


Figuur 7.        Drfft naar de lucht (9 van de dosering) naast het perceel voor een standaard          dwarsstroom
                 boomgaardspuit in de kale boom situatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>12


Met behulp van de gevonden afname in drift naar de lucht met de afstand zoals gepresenteerd in Figuur 6 en Figuur
7 voor de standaard spuittechniek kan ook voor de DRT-klassen de afname van de drift naar de lucht gemiddeld over
de meethoogte 0-10 m met de afstand vanaf de laatste bomenrij berekend worden (Tabel 3).




Tabel 3.      Gemiddelde drift (9 van dosering) naar de lucht (0-10 m hoogte) voor op- en zijwaarts gerichte
              spuittechnieken op verschillende afstanden vanaf de laatste bomenrij in de volblad en de kale boom
              situatie (naar: Zande et al, 2014).


                                                                   Spuittechniek

              Afstand (m)      Standaard dwarsstroom          DRT50           DRT75       DRT90         DRT95


Volblad          5                 17,4                      4,9             3,5         2,6           1,3
                10                   9,5                     2,6             1,9         1,4           0,7
                15                   5,2                     1,4             1,0         0,7           0,4
                20                   2,9                     0,7             0,5         0,4           0,2
                25                   1,6                     0,4             0,3         0,2           0,1
                30                   0,9                     0,2             0,2         0,1           0,1

Kaal             5                 31,7                    13,8             12,6         5,9           3,5
                10                 17,4                      7,4             6,8         3,1           1,8
                15                   9,5                     4,0             3,6         1,6           1,0
                20                   5,2                     2,1             1,9         0,9           0,5
                25                   2,9                     1,2             1,0         0,4           0,3
                30                   1,6                     0,6             0,6         0,2           0,1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                                                       13



4.                   Drift en blootstelling

Voor een aantal gewasbeschermingsmiddelen die in de fruitteelt gebruikt worden kan geëvalueerd worden wat de
driftdepositie naast het perceel is in relatie met de toxiciteit van dat middel. In de fruitteelt worden zowel chemische
gewasbeschermingsmiddelen als biologische middelen gebruikt. Voor de blootstelling maakt het hierbij niet uit of het
middel van chemische of biologische oorsprong is. De gebruikte middelen kunnen onderscheiden worden in onkruid¬
bestrijdingsmiddelen (herbiciden), schimmelbestrijdingsmiddelen (fungiciden) als insectenbestrijdingsmiddelen
(insecticiden, acariciden) gebruikt. Herbiciden worden niet met een dwarsstroom of axiaal boomgaardspuit uitge¬
bracht maar met een onkruidspuit (Stallinga et al., 2012) met een neerwaarts gerichte spuitboom of spuitdop.
Fungiciden en insecticiden worden met op- en zijwaarts gerichte spuittechnieken zoals dwarsstroom en axiaal
boomgaardspuit. Een aantal in de fruitteelt veel gebruikte fungiciden en insecticiden zijn in Tabel 4 met hun
(maximaal) toegelaten dosering per oppervlakte-eenheid opgesomd.




    Tabel 4.     Veel gebruikte gewasbeschermingsmiddelen in de fruitteelt met hun gehalte werkzame stof, de
                 (maximaal) toegelaten dosering per oppervlakte-eenheid en de uitgebrachte hoeveelheid werkzame
                 stof (mg/mŕ ).


Soort gewas-        Naam middel         Werkzame stof              Gehalte              Dosering       Toegediende
beschermings-                                                     werkzame               middel         hoeveelheid
middel                                                                 stof                           werkzame stof
                                                                                                                   2
                                                                                                          mg/m

                                                 1
Fungicide           Merpan/             Captan )                 800     g/kg   2,5         kg/ha         200
                    Captosan
                                                             1
Insecticide         Fenoxycarb25WG Fenoxycarb )                  267     g/kg   0,6         kg/ha             16
Insecticide         Teppeki             Flonicamid               500     g/kg   0,14        kg/ha              7
Insecticide         Runner              Methoxyfenozide          250            0,6         l/ha              15
                                                         2
Insecticide         Pirimor             Pirimicarb )             500     g/kg   0,5         kg/ha             25
Acaracide           Apollo 500S C       Clofentezin              500            0,45        l/ha              23
                                                         1
Fungicide           CHORUS 50 WG Cyprodinil )                    500            0,4/0,6*) kg/ha               20/30
                                                     3
Fungicide           Delan DF            Dithianon )              700            0,795       kg/ha             56
                             1
Fungicide           Switch )            Fludioxonil              250     g/kg   1,0         kg/ha             25
                    Switch              Cyprodinil               375     g/kg   1,0         kg/ha             38
Fungicide           Syllit              Dodine                   450     g/kg   1,95        kg/ha             88
1
    ) moet langs oppervlaktewater met DRT90 toegediend worden; kaal en volblad
2
    ) moet langs oppervlaktewater met DRT99 toegediend worden; mag alleen in volblad
3
    ) moet langs oppervlaktewater met DRT90 toegediend worden; mag alleen in volblad
*) 0,4 kg/ha voor 1 mei en 0,6 kg/ha na 1 mei


Per oppervlakte eenheid verschilt de toegediende hoeveelheid werkzame stof aanzienlijk. Voor het insecticide
                                    2                                                                     2
flonicamid is de dosering 7 m g / m , terwijl voor het fungicide captan de dosering maximaal 200 m g / m is. De
toxiciteit van de middelen kan echter ook sterk verschillen.


Voor de risicobeoordeling van toevallige passanten, omwonenden of mensen die werkzaamheden verrichten nabij
plaatsen waar met gewasbeschermingsmiddelen wordt gewerkt (omstanders of by-standers) zijn er nog geen vast¬
gestelde dossiervereisten, beoordelingsmethodieken, normen en criteria voor het beoordelen van het gezondheids¬
risico van deze mensen. Ten aanzien van de risicobeoordeling voor de volksgezondheid door blootstelling via de
lucht stelt het Ctgb dat over het algemeen de afstand tot de plaats waar met gewasbeschermingsmiddelen wordt
gewerkt voor omwonenden aanmerkelijk groter is dan voor de toepasser en omstander. De blootstelling zal voor
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>14


omwonenden derhalve lager zijn dan voor de toepasser en de omstander. Daarom wordt voor de omwonenden bij
toepassingen in de open lucht geen hoger risico voor de gezondheid ingeschat dan voor omstanders (Ctgb, 2013).
Om voor de situatie fruitteelt het risico in te schatten is er vanuit gegaan dat de in Tabel 4 genoemde stoffen
gebruikt worden met de verschillende toedieningstechnieken, waarvoor de drift buiten het perceel is berekend. De
berekende drift geeft aan hoeveel middel er op de verschillende afstanden naast het perceel op de grond terecht
kan komen of wat op verschillende hoogtes passeert.


Voor het risico voor opname door voedsel, inademen (inhalatoir) en huidcontact (dermaal) gelden verschillende
drempelwaarden (Ctgb, 2013; Fytostat, 2013) die veelal verkregen zijn door experimenteel dieronderzoek. Wordt
het risico voor blootstelling van de mens beoordeeld door opname door de huid of door inademing dan gelden daar
voor de in Tabel 4 genoemde stoffen drempelwaarden voor (Tabel 5).




Tabel 5.       Referentiewaarden kortdurende blootstelling (Acceptable Exposure Level; AEL-systemisch) de
               dermale absorptie (0) en de maximaal toelaatbare blootstelling op een persoon (mg/m ) voor
                                                                                                       2




               een aantal toegepaste werkzame stoffen in de fruitteelt (bron: Ctgb, 2013).


Middel                 Toepassing                       AEL              Dermale absorptie        Max. toelaatbare
                                              (mg/kg lich.gew./dag)              (00)           blootstelling (mg/m )2




Captan                 Fungicide                    0,10                        10                    31,5
Fenoxycarb             Insecticide                    0,1                       35                         8,5
Flonicamid             Insecticide                 0,025                        13                         1,6
Methoxyfenozide        Insecticide                    0,1                        8                    39,4
Pirimicarb             Insecticide                 0,035                        13                         8,5
Clofentezin           Acaracide                     0,01                         6                         5,5
Cyprodinil             Fungicide                    0,03                         6                         16
Fludioxonil            Fungicide                    0,59                       1,7                   1093
Dodine                 Fungicide                   0,045                       1,0                     115




Bij de blootstelling van deze stoffen, die bepalend is voor het risico voor de mens, is het ook van belang wat de
mate is waarin de stof door de huid opgenomen wordt. Dit verschilt voor de individuele stoffen zeer sterk en is
aangegeven met de dermale absorptie (Tabel 5). Voor het bepalen van het inhalatie risico wordt met een 10000
opname van de in de lucht aanwezige stof gerekend.


Voor omwonenden kan het ook van belang zijn wat de blootstelling is door secundaire blootstelling via contact met
oppervlakken waarop de stof is neergeslagen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan kleine kinderen die op het gras in de tuin
spelen.

Omdat blootstelling gedurende meerdere dagen per teeltseizoen voorkomt wordt er uitgegaan van de semi-
chronische blootstelling (Tabel 5) en niet gewerkt met toxicologische eindpunten met als enig eindpunt dood (LD50).
In de berekening van de dermale en inhalatoire blootstelling is uitgegaan van een volwassen persoon met een ge¬
middeld gewicht van 63 kg (Ctgb, 2008). Hiermee kan uit Tabel 5 de maximaal toegestane hoeveelheid (Acceptable
Exposure Level; AEL) bepaald worden waarbij de toepassing kritisch wordt door een te hoge hoeveelheid werkzame
stof op de huid. Overeenkomstig de rekenwijze voor blootstelling binnen EUROPOEM II (EUROPOEM, 2002) voor
blootstelling voor omstanders wordt er voor omwonenden en omstanders vanuit gegaan dat zij onbedekt rondlopen
waarbij hun vangoppervlak 2 m is (voor + achterzijde, 0,50 m breed + 2 m hoog). Met deze beide aannames kan
                                2




uitgerekend worden wat de hoeveelheid werkzame stof is die op de persoon terecht komt en in welke mate dit de
drempelwaarden voor dermale toxiciteit over- of onderschrijdt. Voor de verschillende gewasbeschermingsmiddelen is
in Tabel 6 uitgerekend wat de maximale dosering is per persoon (63 kg) voor de verschillende stoffen. Hierbij is
rekening houdend met de vangefficiency van de gebruikte collectoren (400) , de meetnauwkeurigheid (500), de
variatie in de metingen en een gemiddelde windsnelheid tijdens de driftmetingen van 3 m/s waar bespuitingen bij
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                     15


maximaal 5 m/s toegestaan zijn (factor 2 meer drift) de driftdepositie met een factor 10 verhoogd (Stallinga et al.,
2008). In Tabel 7 staat wat bij driftpercentages tussen 0,10 en 2 5 0 op deze persoon van 2 m oppervlak aan                    2




druppeldrift terecht komt (mg/m ).2




Tabel 6.       Depositie aan actieve stof op een onbedekte persoon van 2 m oppervlak (mg) bij verschillende drift
                                                                                                    2




               percentages (0,10í-250í).


Middel              Werkzame stof                               Depositie (mg) bij verschillende drift percentages

                                                    0,100     0,500           100            50/0            1000        150        2000       250


Merpan/             Captan
                                                    4         20         40              200                 400         600        800       1000
Captosan
Fenoxycarb25WG      Fenoxycarb                  0,3          1,6        3,2               16                  32          48            64      80
Teppeki             Flonicamid                  0,1          0,7        1,4                   7               14          21            28      35
Runner              Methoxyfenozide             0,3          1,4        2,9               14                  29          43            58      72
Pirimor             Pirimicarb                  0,5          2,5             5            25                  50          75        100        125
Apollo 500SC        Clofentezin                 0,5          2,3        4,5               23                  45          68            90     113
CHORUS 50 WG        Cyprodinil                  0,6          3,0             6            30                  60          90        120        150
Switch              Fludioxonil                 0,5          2,5             5            25                  50          75        100        125
Switch              Cyprodinil                  0,8          3,8             8            38                  75         113        150        188
Syllit              Dodine                      1,8            9         18               88                 176         263        351       439




Tabel 7        Maximale toelaatbare dosering op een onbedekte persoon van 2 m oppervlak (mg/m ) en de         2                     2




               depositie aan actieve stof op een onbedekte persoon van 2 m oppervlak (mg/m ) bij verschillende
                                                                                                    2                          2




               drift percentages (0,1-25).


Middel           Werkzame stof        Max.                  Blootstelling (mg/m ) bij verschillende drift percentages
                                                                                     2




                                      toelaatbare
                                                            0,100     0,50/         10            50          1000       150        2000      250
                                      dermale
                                      blootstelling
                                      (mg/m )   2




Merpan/          Captan                31,5
                                                             2,0        10           20           100              200     300          400     500
Captosan
Fenoxycarb25WGFenoxycarb                9,0                  0,2       0,8           1,6                 8          16         24        32      40
Teppeki           Flonicamid            6,1                  0,1       0,4          0,7             3,5              7         11        14      18
Runner            Methoxyfenozide      39,4                  0,1       0,7           1,4                 7          14         22        29      36
Pirimor           Pirimicarb            8,5                  0,3       1,3          2,5                 13          25         38        50      63
Apollo 500SC      Clofentezin           5,5                  0,2       1,1          2,3                 11          23         34        45      56
CHORUS 50 WG Cyprodinil                    16                0,3       1,5          3,0                 15          30         45        60      75
Switch           Fludioxonil          1093                   0,3       1,3          2,5                 13          25         38        50      63
Switch           Cyprodinil                16                0,4       1,9          3,8                 19          38         56        75      94
Syllit           Dodine                 142                  0,9       4,4               9              44          88     132          176    219
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>16


Tabel 8.       Invuliing van AEL dermaal (0) op een onbedekte persoon van 2 m oppervlak en voor verschillende
                                                                                   2




               actieve stoffen bij verschillende drift percentages (0,10-25/).


Middel              Werkzame stof                    Blootstelling (mg/m ) bij verschillende drift percentages
                                                                         2




                                             0,100     0,50/     10          50    1000     150       2000       250


Merpan/             Captan                    6        32        63     317       635       952     1270         1587
Captosan
Fenoxycarb25WG Fenoxycarb                     2         9        18          89   178       267       356        445
Teppeki             Flonicamid                1         6        12          58   116       267       356        445
Runner              Methoxyfenozide         0,4         2          4         18    37         55       73           91
Pirimor             Pirimicarb                3        15        29     147       295       442       590         737
Apollo 500SC        Clofentezin             4,3        21        43     214       429       643       857        1071
CHORUS 50 WG        Cyprodinil              1,9        10        19          95   190       286       381        476
Switch              Fludioxonil             0,0       0,1       0,2           1        2       3           5         6
Switch              Cyprodinil              2,4        12        24     119       238       357       476         595
Syllit              Dodine                  0,6         3          6         31    62         93      124         155




Huidblootstelling

Door de hoeveelheid werkzame stof die bij de verschillende driftpercentages op de mens terecht komt (Tabel
6,Tabel 7) te toetsen aan de maximale hoeveelheid die op grond van de dermale interne blootstelling tot effect leidt
(Tabel 5) wordt de onderschrijding van deze norm aangegeven (Tabel 8). Uit Tabel 8 volgt dat bij een driftpercentage
van 5 0 de dermale eindwaarde bij captan, pirimicarb, clofentezin en cyprodonil overschreden wordt (»100) en dat
dit bij 1000 voor fenoxycarb, flonicamid en cyprodynil (in Chorus en Switch) gebeurt en bij 2000 voor dodine. Voor
methoxyfenozide en fludioxonil is er geen overschrijding van het dermale eindpunt (AEL) tot 2 5 0 drift.

Voor de stof met het hoogste risico, de werkzame stof captan, is het effect van de verschillende spuittechnieken,
afstanden tot de rand van het perceel en de hoogte in de lucht (Tabel 3) nader bekeken voor de druppeldrift naar de
lucht. Hierbij wordt verondersteld dat de hoogte 0-3 m representatief is voor blootstelling van personen die zich
buiten bevinden (Tabel 9) en dat de hoogte 3-6 m representatief is voor de blootstelling van de gevel als een
persoon in een open raam staat of de hoeveelheid die de woning binnen kan komen door een open (slaapkamer)-
raam. Voor de overige in Tabel 4 genoemde stoffen staan de resultaten van de berekeningen in Bijlage I.

Volgens het wettelijk gebruiksvoorschrift in appels en peren mag zowel voor als na 1 mei (respectievelijk in de kale
boom situatie en de volblad situatie) captan voor schurftbestrijding gebruikt worden (Ctgb, 2013). Bij toediening van
captan langs oppervlaktewater moet gebruik gemaakt worden van een 9000 driftreducerende spuittechniek (DRT90).
Bespuitingen tegen schurft vinden veelvuldig plaats, soms zelfs wekelijks. Gezien de hoge frequentie van gebruik van
fungiciden ten opzichte van insecticiden is het risico voor blootstelling van captan dus hoger als van flonicamid en
pirimicarb. Zo mag pirimicarb in appel en peer slechts twee maal per jaar toegediend worden en mag dit wanneer
het langs oppervlaktewater gebeurt alleen met een techniek met hoge driftreductie (uit DRT95) en na 1 mei (volblad
situatie). Voor captan staat de invulling van het dermale blootstellingseindpunt voor de standaard en driftbeperkende
spuittechnieken uit de verschillende drift reducerende techniek klassen (DRT) in Tabel 9 weergegeven voor de
volblad en de kale boom situatie.

Op 0-3 m hoogte is er voor de standaard spuittechniek in de volblad situatie (
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                                                  17


Tabel 10) geen overschrijding van de AEL-dermaal (»100) van captan vanaf 30 m vanaf de laatste bomenrij en voor
de driftbeperkende spuittechnieken DRT50 en DRT75 vanaf 20 m voor DRT90 technieken vanaf 15 m en voor de
DRT95technieken vanaf 10 m. In de kale boom situatie (Tabel 9) is er voor captan geen overschrijding vanaf 35 m
vanaf de laatste bomenrij voor de standaard spuittechniek en vanaf 30 m voor de driftbeperkende spuittechnieken
DRT50 en DRT75, terwijl dit voor de DRT90 technieken vanaf 25 m is en voor de DRT95 technieken vanaf 20 m is.

Op 3-6 m hoogte is er door belasting met druppeldrift van de standaard spuittechniek in de kale boom situatie (Tabel
9) en de volblad situatie (
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>18


Tabel 10) geen overschrijding van de AEL dermaal van captan vanaf resp. 35 m en 30 m vanaf de laatste bomenrij.
Voor de driftbeperkende technieken DRT50 en DRT75 is dit vanaf 25 m vanaf de laatste bomenrij in de kale
boomsituatie, vanaf 15 m voor de DRT90 en vanaf 10 m voor de DRT95 techniek in de kale boom situatie. In de
volblad situatie is dit voor de DRT50 20 m, de DRT7515 m, de DRT90 vanaf 10 m en voor de DRT95vanaf 5 m.



Tabel 9.      Druppeldrift naar de lucht (0 van afgifte) en de invulling van het dermale blootstellingseindpunt (AEL)
              voor de stof captan op twee hoogten op verschillende afstanden van de laatste bomenrij van de
              boomgaard voor de standaard dwarsstroomspuit en verschillende Drift Reducerende Technieken
              (DRT50, DRT75, DRT90, DRT95) in de kale boom sttuatie.


                              Druppeldrift [00]                    Invulling dermale blootstellingseindpunt
                                                                                       [0/]

           Afstand    Stand    DRT50    DRT75 DRT90DRT95             Stand     DRT50          DRT75   DRT90   DRT95
              [m]


Onderste
0-3 m          5     67,6     31,4     29,4       14,6   8,6        4295      1995            1866    924      547
              10     34,1     15,8     14,7       7,2    4,3        2165      1000            936     459      273
              15     17,2     7,9       7,4       3,6    2,1        1091        502           469     228      136
              20     8,7      4,0      3,7        1,8    1,1         550        252           235     113       68
              25     4,4      2,0       1,9       0,9    0,5         277        126            118     56       34
              30     2,2      1,0      0,9        0,4    0,3         140         63             59     28        17
              35     1,1      0,5      0,5        0,22   0,13          70        32             30     14         8
              40     0,6      0,3      0,23       0,11   0,07          36        16             15      7         4
              45     0,3      0,13     0,12       0,05   0,03          18          8             7      3         2
              50     0,14     0,06     0,06       0,03   0,02           9          4             4      2         1

3-6 m
hoogte         5     31,2     11,5     9,6        3,4    2,0        1984        731           610     216      129
              10     18,3     6,7       5,6       2,0    1,2        1162        426           354     124        74
              15     10,7     3,9         3.2     1,1    0,7         681        248           205      72       43
              20     6,3      2,3       1,9       0,7    0,4         399        145            119     41       25
              25     3,7      1,3       1,1       0,4    0,23        233         84             69     24        14
              30     2,2      0,8      0,6        0,22   0,13        137         49             40     14         8
              35     1,3      0,5      0,4        0,13   0,07          80        29             23      8         5
              40     0,7      0,3      0,21       0,07   0,04          47        17             13      5         3
              45     0,4      0,15     0,12       0,04   0,03          27        10              8      3         2
              50     0,3      0,09     0,07       0,02   0,01          16          6             5      2         1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                                                          19


Tabel 10.         Druppeldrift naar de lucht (0 van afgifte) en de invulling van het dermale blootstellingseindpunt (AEL)
                  voor de stof captan op twee hoogten op verschillende afstanden van de laatste bomenrij van de
                  boomgaard voor de standaard dwarsstroomspuit voor de standaard dwarsstroomspuit en
                  verschillende Drift Reducerende Technieken (DRT50, DRT75, DRT90, DRT95) nn de vobad sttuatėe.


                                Druppeldrift [00]           gInvullin dermale blootstelling seindpunt
                                                                                           [0/]

            Afstand Stand     DRT50     DRT75        DRT90 DRT95         Stand     DRT50          DRT75   DRT90   DRT95
              [m]


Onderste
0-3 m         5      29,9    9,8       7,0          5,6      2,5        1896       624            444     353      156
              10     15,0    4,9       3,5          2,7      1,2         951       310            220     174       77
              15      7,5    2,4       1,7          1,3      0,6         477       154            109      85       38
              20      3,8    1,2       0,9          0,7      0,3         239         76            54      42       19
              25      1,9    0,6       0,4          0,3      0,15        120         38            27      21        9
              30      0,9    0,3       0,21         0,16     0,07         60         19            13      10        5
              35      0,5    0,15      0,10         0,08     0,04         30          9             7       5        2
              40     0,24    0,07      0,05         0,04     0,02          15         5             3       2         1
              45     0,12    0,04      0,03         0,019    0,009          8         2             2       1         1
              50     0,06    0,02      0,01         0,01     0,005          4         1             1       1        0

3-6 m
hoogte        5      21,6    5,0       3,6          2,0      1,3        1373       316            231     130       83
              10     12,3    2,8       2,1          1,2      0,7         780       178            131      74       47
              15      7,0    1,6       1,2          0,7      0,4         443       100             74      42       27
              20     4,0     0,9       0,7          0,4      0,24        252         56            42      24       15
              25      2,3    0,5       0,4          0,21     0,14        143         32            24      13        9
              30      1,3    0,3       0,21         0,12     0,08         81         18            13       8        5
              35      0,7    0,16      0,12         0,07     0,04         46         10             8       4        3
              40     0,41    0,09      0,07         0,04     0,02         26          6             4       2        2
              45     0,24    0,05      0,04         0,021    0,014         15         3             2       1         1
              50     0,13    0,03      0,02         0,01     0,008          8         2             1       1         1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>20


Tabel 11.       Druppeldrift naar de lucht (0 van afgifte) en de invulling van het inhalatoire blootstellingseindpunt
                (AEL) voor de stof captan op de hoogte 0-3 m op verschillende afstanden van de laatste bomenrij van
                de boomgaard voor de standaard dwarsstroomspuit en verschillende Drift Reducerende Technieken
                (DRT50, DRT75, DRT90, DRT95) in de kale boom sttuatie.


                                     Druppeldrift [00]                                       Invulling inhalatoire
                                                                                     blootstellingseindpunt [00]

             Afstand       Stand     DRT50        DRT75 DRT90 DRT95              Stand        DRT50      DRT75       DRT90    DRT95
               [m]


Onderste
0-3 m           10     34,1         15,8         14,7         7,2        4,3    0,1253       0,0579     0,0542       0,0266   0,0158
                20     8,7          4,0          3,7          1,8        1,1    0,0318       0,0146     0,0136       0,0065   0,0039
                30     2,2          1,0          0,9          0,4        0,3    0,0081       0,0037     0,0034       0,0016   0,0010
                40     0,6          0,3          0,23         0,11       0,07   0,0021       0,0009     0,0009       0,0004   0,0002
                50     0,14         0,06         0,06         0,03       0,02   0,0005       0,0002     0,0002       0,0001   0,0001




Inhalatie blootstelling

Voor het inhalatierisico wordt in de risicobeoordeling uitgegaan van een bepaalde belasting die ontstaat door een
concentratie van de actieve stof in de lucht en een bepaalde inname hiervan door inademen. Doorgaans wordt ervan
uitgegaan dat een persoon bij rustige belasting 1,25 m Aiur lucht inademt. Bij bespuitingen passeert de druppeldrift
                                                                     3




in een relatief korte tijd de persoon, in minder dan 1 minuut tijd. Bij een doorstroomoppervlak van 1 m en een          2




gemiddelde windsnelheid van 3 m/s zit de totale driftdepositie dan in 180 m lucht waarvan slechts 1/60 deel
                                                                                         3




ingeademd kan worden (1 minuut van 1,25 m per uur). De belasting van de persoon kan op deze wijze uitgerekend
                                                        3




worden en getoetst aan de AEL-systemisch met een 10000 absorptie voor bespuiting met captan in de kale boom
situatie (Tabel 11) en de volblad situatie (Tabel 12).




Tabel 12.       Druppeldrift naar de lucht (0 van afgifte) en de invulling van het inhalatoire blootstellingseindpunt
                (AEL) voor de stof captan op de hoogte 0-3 m op verschillende afstanden van de laatste bomenrij van
                de boomgaard voor de standaard dwarsstroomspuit voor de standaard dwarsstroomspuit en
                verschillende Drift Reducerende Technieken (DRT50, DRT75, DRT90, DRT95) in de vobblad sttuatie.


                                   Druppeldrift [00]                                         Invulling inhalatoire
                                                                                     blootstellingseindpunt [00]

            Afstand Stand      DRT50        DRT75           DRT90 DRT95          Stand        DRT50      DRT75       DRT90    DRT95
              [m]


Onderste
0-3 m         10     15,0     4,9          3,5          2,7          1,2        0,05503 0,01795 0,01275 0,01005 0,00448
              20     3,8      1,2          0,9          0,7          0,3        0,01384 0,00443 0,00314 0,00243 0,00110
              30     0,9      0,3          0,21         0,16         0,07       0,00348 0,00109 0,00078 0,00059 0,00027
              40     0,24     0,07         0,05         0,04         0,02       0,00088 0,00027 0,00019 0,00014 0,00007
              50     0,06     0,02         0,01         0,01         0,005      0,00022 0,00007 0,00005 0,00003 0,00002




Voor captan is er op grond van de aannames geen blootstellingrisico voor inademing bij de standaard en de
verschillende driftreducerende spuittechnieken (DRT50, DRT75, DRT90 en DRT95), blad situaties en afstanden naast
het perceel. Op grond van dit voorbeeld voor captan en de berekeningen gedaan voor de andere stoffen (zie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         21


Bijlage II) is er voor de genoemde stoffen en technieken in de fruitteelt geen risico voor normoverschrijding door
inademing op 10 m afstand van het behandelde perceel.



Indirect contact

Indirect contact met depositie van drift kan optreden wanneer bijvoorbeeld een gazon betreden wordt, men op het
grasveldje sport, er ligt te zonnen of als er kinderen buiten spelen of baby's rondkruipen. Voor deze situaties is bij
Ctgb een model wat het herbetredingsrisco van gazon voor deze situaties berekent (Falke, 2006) wanneer gazon
bespoten wordt. Dit model is aangepast om het risico van de driftdepositie op genoemde situaties te bepalen. Bij
de blootstelling van kleine kinderen is nog geen rekening gehouden met aanvullende blootstelling via hand mond-
contact. Hierdoor kan de blootstelling van kleine kinderen enigermate zijn onderschat. Voor de meest kritische stof
captan (hoogste invulling met 27,70) werd ook de herbetredingsnorm voor geen van de situaties overschreden
U 1 0 0 0 ) . De resultaten van de modeluitkomsten voor de verschillende stoffen en de meest kritische situatie,
rondkruipende baby, staan in Tabel 13 voor de hoogste driftdepositie; de standaard spuittechniek in de kale boom
situatie op 5 m afstand van het perceel (22,90 driftdepositie).




Tabel 13.      HHerbetredingsrisico van een gazon voor een kruipende baby uitgedrukt als invulling van de norm (0)
               bij een driftdepositie van 22,90o.


Middel                                                Toepassing                   Invulling herbetredingsrisico (0)


Merpan/ Captosan                                       Fungicide                               27,7
Fenoxycarb25WG                                         Insecticide                              7,8
Teppeki                                                Insecticide                              5,0
Runner                                                 Insecticide                               1,6
Pirimor                                                Insecticide                             12,9




Op 5 m afstand van het perceel treden er bij toepassing van de verschillende middelen zoals gebruikt in de fruitteelt
geen blootstellingsrisico's op als gevolg van indirect contact bij herbetreding.


Samenvattend kan gesteld worden dat van de in deze studie opgenomen middelen alleen de dermale blootstelling
van captan, pirimicarb, clofentezin en cyprodinil kritisch zijn. Op grond van de blootstellingsrisico's voor captan in de
kale boom situatie wordt gesteld dat voor de genoemde werkzame stoffen in de fruitteelt bij een standaard
spuittechniek 35 m vanaf de laatste bomenrij een veilige afstand is voor blootstelling aan druppeldrift. Vanaf 2016
moet in de fruitteelt op alle percelen minimaal een DRT75 spuittechniek gebruikt worden waardoor de afstand
verkleind kan worden tot 30 m vanaf de laatste bomenrij. Worden zoals verplicht langs oppervlaktewater DRT90
spuittechnieken gebruikt dan kan deze afstand ook verkleind worden tot 25 m vanaf de laatste bomenrij.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>22



5.                 Discussie

Driftreducerende spuittechnieken

In de fruitteelt worden driftreducerende spuittechnieken gebruikt om de emissie naar oppervlaktewater te beperken
(Ctgb, 2013; TCT-CIW, 2013). Deze technieken zijn ingedeeld in driftreductieklassen op basis van de driftreductie
op wateroppervlak in de sloot naast een boomgaard. Op grotere afstanden vanaf de laatste bomenrij hebben deze
driftreducerende spuittechnieken andere driftreductiepercentages dan op wateroppervlak afstand. Zo is de
combinatie van dwarsstroomspuit met reflectiescherm én venturi spleetdoppen (Wenneker et al., 2006) ingedeeld in
de driftreductieklassen 90 en 95 (op wateroppervlak 4,5-5,5 m van de laatste bomenrij) maar is op 10-15 m afstand
de driftreductie vergelijkbaar met die van de dwarsstroomspuit met venturidoppen. Er zijn echter maar een beperkt
aantal meetresultaten beschikbaar waaruit blijkt wat de driftreductie op grotere afstand is. Op grotere afstanden is
dus niet met zekerheid te zeggen hoe de driftreductie voor veel gecertificeerde driftreducerende spuittechnieken zal
zijn. Alleen van de dwarsstroomspuit met verschillende driftreducerende spuitdoppen (Wenneker et al., 2008;
Stallinga et al., 2011a, 2011b; Zande et al., 2012) en een meerrijen boomgaardspuit (Stallinga et al., 2013;
Wenneker et al., 2014) is recent tot 25 m afstand van de laatste bomenrij de driftreductie bepaald. De resultaten
daarvan zijn opgenomen in deze studie.



Kale boom en volblad situatie

Duidelijk is dat de emissie vanuit een boomgaard tijdens bespuitingen in de kale boom situatie (voor 1 mei) hoger is
dan tijdens bespuitingen in de volblad situatie (na 1 mei). Uit de analyse van de blootstellingrisico's van de
geëvalueerde gewasbeschermingsmiddelen in deze studie blijkt dat van de middelen met de hoogste risico's,
captan, pirimicarb en clofentezin zowel in de kale boom situatie als in de volblad situatie gebruikt mogen worden.
Bespuitingen met captan tegen schurft beginnen al vroeg in het seizoen als de bomen nog kaal zijn (februari - maart;
maar al wel eerste groene delen zichtbaar zijn) en lopen door tot na de pluk van de vruchten (oktober - vruchtboom-
kankerbespuitingen). Voor middelen die het gehele jaar gebruikt kunnen worden moet de kale boom situatie (voor 1
mei) dus als maatgevend gehouden worden voor het bepalen van een afstandcriterium tussen boomgaard en
omwonenden.


Windhaag op de perceelgrens

Uit onderzoek van Porskamp et al. (1994c) en Wenneker et al (2004b, 2005, 2008) is gebleken dat windhagen (4
m hoge elzen) op de rand van het perceel de emissie uit de boomgaard aanzienlijk kunnen beperken, 7000 reductie
in de kale boom situatie en 9000 in de volblad situatie. De hoogte van de windhaag was hierbij ongeveer 1 m hoger
dan de fruitbomen (2,5 m). Duidelijk is ook dat de driftreductie door een windhaag afhankelijk is van de boomsoort
en de bladontwikkeling gedurende het jaar. Een coniferen haag is dichter en zal meer reductie geven dan de open
elzenhaag zoals gebruikt in deze studie, vooral in de periode voor 1 mei (kaal). Het onderzoek naar driftbeperking
door een windhaag richtte zich vooral op de driftbeperking naar oppervlaktewater naast de boomgaard. De
metingen zijn dan ook vooral gedaan direct naast het perceel op grondoppervlak. Porskamp et al.(1994) heeft
echter ook de driftbeperking naar de lucht gemeten door zonder windhaag te meten en direct achter de elzen
windhaag (3 m hoog) te meten tot 4 m hoogte. Hieruit bleek dat de driftreductie door een windhaag naar de lucht
(gemiddeld 0-4 m hoogte) in de kale boom situatie (windhaag ook kaal) gemiddeld 8 3 0 was en in de volblad situatie
9 7 0 (Tabel 14). Voor de onderste 3 m was de driftreductie naar de lucht ongeveer 8 5 0 voor de kale boom situatie
en ongeveer 9 5 0 voor de volblad situatie. Deze reductiegetallen zijn representatief voor veel situaties in de praktijk
met een loofbomen windhaag.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                                                  23


Tabel 14.        Driftreductie naar de lucht door een windhaag op verschillende hoogten in de lucht in de kale boom
                 (voor 1 mei) en de volblad (na 1 mei) situatie (naar Porskamp et al., 1994c).


Hoogte [m[                                                           Kaal                       Volblad


0                                                                    80                           96
1                                                                    87                           99
2                                                                    86                           99
3                                                                    90                           98
4                                                                    71                           94
Gem. (0-4 m)                                                         83                           97

Onderste 3 m                                                         86                           98




Op de hoogte 3-6 m (aanname van meetpunt op 4 m hoogte), was de driftreductie naar de lucht door een windhaag
9000 in de volblad situatie en 7000 in de kale boom situatie.


Voor het gewasbeschermingsmiddel captan is het dermale blootstellingsrisico's uitgerekend door gebruik te maken
van de driftreductie naar de lucht voor een windhaag naast de boomgaard. De berekende drift in de lucht en de
invulling van het dermale blootstellingseindpunt voor de stof captan staat voor de situatie met een windhaag op de
perceelrand in
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>24


Tabel 15 voor de kale boom situatie en Tabel 16 voor de volblad situatie.
Door het gebruik van een windhaag is er voor captan in de volblad situatie (Tabel 16) voor de hoogte 0-3 m geen
overschrijding van de AEL dermaal. In de kale boom situatie (
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                                                                     25


Tabel 15) is er voor de hoogte 0-3 m geen overschrijding van de AEL-dermaal (»100) op een afstand groter dan 25
m vanaf de laatste bomenrij voor de standaard spuittechniek en op een afstand groter dan 20 m voor de
driftbeperkende spuittechnieken DRT50 en DRT75. Voor een spuittechnieken uit de DRT90en DRT95 klassen is er
vanaf resp. 15 m en 10 m gen overschrijding van de AEL-dermaal. Voor de hoogte 3-6 m is er voor captan in de
volblad situatie bij gebruik van een standaard spuittechniek geen overschrijding van de AEL-dermaal vanaf 10 m
vanaf de laatste bomenrij en in de kale boom situatie vanaf 25 m. Voor de driftreducerende technieken DRT50 en
DRT75 is op 3-6 m hoogte geen overschrijding vanaf 15 m van de laatste bomenrij in de kale boom situatie, terwijl
er in de volblad situatie geen overschrijding is voor deze technieken. Voor de DRT90 en DRT95 technieken is er in
beide bladsituaties op 3-6 m geen overschrijding.



Kale boom situatie met volblad windhaag

Wil men in de kale boom situatie het blootstellingsrisico verder beperken dan zou een in de winter bladhoudende
vegetatie (Wenneker S Van de Zande, 2008) of een constructie die een vergelijkbare filterende werking geeft een
optie kunnen zijn. Voor de kale boom situatie bij een bespuiting met captan is daarom uitgerekend wat het effect is
op het blootstellingrisico wanneer er een volblad windhaag (3 m hoog) in de kale boom situatie aanwezig zou zijn (
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>26


Tabel 17).


Wanneer er in de kale boom situatie een volblad windhaag (haag die in de winter blad houdt, bijvoorbeeld coniferen
of haagbeuk) op de rand van het perceel zou staan, of een constructie met een vergelijkbare filterende werking, dan
is er bij gebruik van een standaard spuittechniek vanaf 15 m en bij gebruik van een driftreducerende techniek
(DRT50 of hoger) vanaf 10 m vanaf de laatste bomenrij geen overschrijding van de dermale blootstelling voor
captan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                                                                                          27


Tabel 15.     Druppeldrift naar de lucht (0 van afgifte) en de invulling van het dermale blootstellingseindpunt (AEL)
              voor de stof captan op twee hoogten op verschillende afstanden van de laatste bomenrij van de
              boomgaard voor de standaard dwarsstroomspuit en Verschillende Drift Reducerende Technieken
              (DRT50, DRT75, DRT90, DRT95) in de kale boom situatie en een windhaag op de perceelrand.


                               Druppeldrift [0]                    Invulling dermale blootstellingseindpunt
                                                                                       [0/]

            Afstand    Stand    DRT50    DRT75 DRT90DRT95            Stand     DRT50          DRT75    DRT90     DRT95
              [m]


Onderste
0-3 m          5      16,9     7,9      7,3       3,6    2,2       1074      499        466           231       137
              10      8,5      3,9      3,7       1,8    1,1         541       250            234      115           68
              15      4,3      2,0      1,8       0,9    0,5         273       125            117          57        34
              20      2,2      1,0      0,9       0,4    0,3         138         63            59          28        17
              25      1,1      0,5      0,5       0,22   0,13         69         32            30          14         8
              30      0,6      0,25     0,23      0,11   0,07         35         16            15           7         4
              35      0,3      0,13     0,12      0,05   0,03         18           8            7           3         2
              40      0,14     0,06     0,06      0,03   0,017           9         4            4           2         1
              45      0,07     0,03     0,03      0,013 0,008            4         2            2           1         1
              50      0,04     0,02     0,015     0,007 0,004            2         1            1           0         0

3-6 m
hoogte         5      9,4      3,5      2,9       1,0    0,6       595       219         183          65        39
              10      5,5      2,0      1,7       0,6    0,4         349       128            106          37        22
              15      3,2      1,2      1,0       0,3    0,20        204         74            62          22        13
              20      1,9      0,7      0,6       0,20   0,12        120         43            36          12         7
              25      1,1      0,4      0,3       0,11   0,07         70         25            21           7         4
              30      0,6      0,23     0,19      0,07   0,04         41         15            12           4         2
              35      0,4      0,14     0,11      0,04   0,022        24           9            7           2         1
              40      0,22     0,08     0,06      0,022 0,013         14           5            4           1         1
              45      0,13     0,05     0,04      0,013 0,007            8         3            2           1         0
              50      0,08     0,03     0,02      0,007 0,004            5         2            1           0         0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>28


Tabel 16.         Druppeldrift naar de lucht (0 van afgifte) en de invulling van het dermale blootstellingseindpunt (AEL)
                  voor de stof captan op twee hoogten op verschillende afstanden van de laatste bomenrij van de
                  boomgaard voor de standaard dwarsstroomspuit voor de standaard dwarsstroomspuit en
                  verschillende Drift Reducerende Technieken (DRT50, DRT75, DRT90, DRT95) in de vobblad situatie en
                  een windhaag op de perceelrand.


                                Druppeldrift [0]                      Invulling dermale blootstellingseindpunt
                                                                                          [0/]

            Afstand Stand     DRT50     DRT75      DRT90 DRT95          Stand    DRT50           DRT75   DRT90   DRT95
              [m]

                       1,5    0,5       0,3        0,3     0,12           95        31             22      18       8
Onderste
0-3 m         5
              10       0,7    0,24      0,17       0,14    0,06           48        15             11       9       4
              15       0,4    0,12      0,09       0,07    0,03           24          8             5       4       2
              20       0,19   0,06      0,04       0,03    0,02           12          4             3       2       1
              25       0,09   0,03      0,02       0,02    0,01            6          2             1       1       0
              30       0,05   0,01      0,01       0,01    0,00            3          1             1       1       0
              35       0,02   0,01      0,01       0,00    0,00            2          0             0       0       0
              40       0,01   0,00      0,00       0,00    0,00             1         0             0       0       0
              45       0,01   0,00      0,00       0,00    0,00            0          0             0       0       0
              50       0,00   0,00      0,00       0,00    0,00            0          0             0       0       0
                       2,2    0,5       0,4        0,20    0,13          137        32             23      13       8
3-6 m
hoogte        5
              10       1,2    0,3       0,21       0,12    0,07           78        18             13       7       5
              15       0,7    0,16      0,12       0,07    0,04           44        10              7       4       3
              20       0,4    0,09      0,07       0,04    0,02           25          6             4       2       2
              25       0,23   0,05      0,04       0,02    0,01           14          3             2       1       1
              30       0,13   0,03      0,02       0,01    0,01            8          2             1       1       0
              35       0,07   0,02      0,01       0,01    0,00            5          1             1       0       0
              40       0,04   0,01      0,01       0,00    0,00            3          1             0       0       0
              45       0,02   0,00      0,00       0,00    0,00             1         0             0       0       0
              50       0,01   0,00      0,00       0,00    0,00             1         0             0       0       0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         29


Tabel 17.       Druppeldrift naar de lucht (0 van afgifte) en de invulling van het dermale blootstellingseindpunt (AEL)
                voor de stof captan op twee hoogten op verschillende afstanden van de laatste bomenrij van de
                boomgaard voor de standaard dwarsstroomspuit en verschillende Drift Reducerende Technieken
                (DRT50, DRT75, DRT90, DRT95) in de kale boom sttuatie en een vobblad windhaag op
                de perceelrand.


                               Druppeldrift [0]                      Invulling dermale blootstellingseindpunt
                                                                                         [0/]

            Afstand Stand   DRT50      DRT75      DRT90 DRT95          Stand     DRT50          DRT75   DRT90   DRT95
              [m]

Onderste
              10     1,7      0,8      0,7        0,4     0,22          108         50            47      23       14
              15     0,9      0,4      0,4        0,18    0,11           55         25            23      11         7
              20     0,4      0,20     0,19       0,09    0,05           28         13            12       6         3
              25     0,22     0,10     0,09       0,04    0,03           14          6             6       3         2
              30     0,11     0,05     0,05       0,02    0,01             7         3             3       1         1
              35     0,06     0,03     0,02       0,01    0,01            4          2             1       1         0
              40     0,03     0,01     0,01       0,01    0,00             2         1             1       0         0
              45     0,01     0,01     0,01       0,00    0,00             1         0             0       0         0
              50     0,01     0,00     0,00       0,00    0,00             0         0             0       0         0


              10     1,8      0,7      0,6        0,20    0,12          116        43             35      12         7
              15     1,1      0,4      0,3        0,11    0,07           68         25            21       7         4
              20     0,6      0,23     0,19       0,07    0,04           40         14            12       4         2
              25     0,4      0,13     0,11       0,04    0,02           23          8             7       2         1
              30     0,22     0,08     0,06       0,02    0,01           14          5             4       1         1
              35     0,13     0,05     0,04       0,01    0,01            8          3             2       1         0
              40     0,07     0,03     0,02       0,01    0,00             5         2             1       0         0
              45     0,04     0,02     0,01       0,00    0,00             3         1             1       0         0
              50     0,03     0,01     0,01       0,00    0,00             2         1             0       0         0




Kale boom situatie met dubbele windhaag

Wil men in de kale boom situatie het blootstellingsrisico verder beperken dan zou ook een tweede (kale) windhaag,
een houtwal of een constructie die een vergelijkbare filterende werking geeft een optie kunnen zijn. Hiervoor zijn
geen meetgegevens beschikbaar. Op grond van eerder onderzoek naar de driftreductie van windhagen (Wenneker S
Van de Zande, 2008) kan men aannemen dat de driftreductie van een tweede windhaag 7 5 0 zou kunnen zijn. Voor
de kale boom situatie bij een bespuiting met captan is daarom uitgerekend wat het effect is op het blootstellingrisico
wanneer er een windhaag op de perceelgrens is en een tweede haag (750 driftreductie) op 4 m afstand vanaf de
eerste windhaag (Tabel 18).


Wanneer er in de kale boom situatie een (in de winter niet bladhoudende kale) windhaag op de rand van het perceel
zou staan (bijvoorbeeld elzen, populieren), en op 4 m afstand van deze windhaag een tweede (kale) windhaag of een
constructie met een vergelijkbare filterende werking (750 driftreductie), of een houtwal dan is er voor de onderste
3 m en op 3-6 m hoogte op 5 m achter de tweede windhaag (15 m van laatste bomenrij in boomgaard) geen
overschrijding van de dermale blootstelling voor captan bij een bespuiting met een standaard dwarsstroomspuit.
Voor de driftbeperkende spuittechniek DRT50, DRT75, DRT90 en DRT95 is er direct achter de windhaag (op 10 m
van laatste bomenrij in boomgaard) al geen overschrijding meer.


De benodigde afstanden die nodig zijn om tot geen onderschrijding te komen van het dermale blootstellingsrisico
zijn voor captan in de kale boom situatie groter dan in de volblad situatie. De toxiciteit van de middelen speelt hier
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>30




Tabel 18.       Berekende druppeldrift naar de lucht (0 van afgifte) en de invulling van het dermale blootstellings-
                   eindpunt (AEL) voor de stof captan op twee hoogten op verschillende afstanden van de laatste
                bomenrij van de boomgaard voor de standaard dwarsstroomspuit        en verschillende Drift Reducerende
                   Technieken (DRT50, DRT75, DRT90, DRT95) in de kale boom situatie en een (kale) windhaag op de
                perceelrand en een tweede (kale) windhaag (750o driftreductie) op 4 m vanaf de eerste windhaag.


                                Druppeldrift [0]                     Invulling dermale blootstellingseindpunt
                                                                                         [0/]

            Afstand Stand      DRT50    DRT75      DRT90 DRT95         Stand    DRT50           DRT75   DRT90   DRT95
              [m]

Onderste
              10       2,1     1,0      0,9        0,5    0,3           135        63             58      29      17
              15        1,1    0,5      0,5        0,22   0,13           68        31             29      14           9
              20       0,5     0,25     0,23       0,11   0,07           34        16             15       7           4
              25       0,3     0,12     0,12       0,06   0,03           17          8             7       4           2
              30       0,14    0,06     0,06       0,03   0,02            9          4             4       2           1
              35       0,07    0,03     0,03       0,01   0,01            4          2             2       1           1
              40       0,03    0,02     0,01       0,01   0,00            2          1             1       0           0
              45       0,02    0,01     0,01       0,00   0,00            1          0             0       0           0
              50       0,01    0,00     0,00       0,00   0,00            1          0             0       0           0


              10        1,6    0,6      0,5        0,18   0,11          105        38             32      11           7
              15        1,0    0,4      0,3        0,10   0,06           61        22             18       6           4
              20       0,6     0,20     0,17       0,06   0,04           36        13             11       4           2
              25       0,3     0,12     0,10       0,03   0,02           21          8             6       2           1
              30       0,19    0,07     0,06       0,02   0,01           12          4             4       1           1
              35       0,11    0,04     0,03       0,01   0,01            7          3             2       1           0
              40       0,07    0,02     0,02       0,01   0,00            4          2             1       0           0
              45       0,04    0,01     0,01       0,00   0,00            2          1             1       0           0
              50       0,02    0,01     0,01       0,00   0,00            1          1             0       0           0




dus wel degelijk nog een rol. Voor gewasbeschermingsmiddelen die zowel in de kale boom situatie als in de volblad
situatie gespoten worden zijn de afstanden voor de kale boom situatie maatgevend voor een veilige afstand vanaf de
boomgaard.



Praktijksituaties en oplossingsrichtingen

Binnen de verschillende Nederlandse gemeenten zijn de gewasbeschermingsactiviteiten op landbouwpercelen een
bron voor blootstellingsrisico voor personen in woningen en personen die buiten de woning verblijven. De
bestemming van de landbouwpercelen kan de teelt van akkerbouwgewassen, grasland, boomteelt en fruitteelt zijn.
Als de bestemming fruitteelt ingevuld wordt is de drift van gewasbeschermingsmiddelen hoger dan wanneer
boomteelt of akkerbouw plaats vindt. De afstand tussen de landbouwpercelen en de woningen of omwonenden in de
tuin rondom de woning kan variëren en minder dan 50 m worden. Als er tussen de landbouwpercelen (boomgaard)
en de tuinen of bebouwing een sloot ligt moeten op grond van het Activiteitenbesluit Milieubeheer driftbeperkende
maatregelen toegepast worden om de drift naar oppervlaktewater (en dus de woningen en omwonenden) te beper¬
ken (VW et al., 2007; I&M, 2012). Ligt er geen watervoerende sloot tussen de boomgaard en de bebouwing dan
mag nu nog iedere toedieningstechniek gebruikt worden en wordt ervan uit gegaan dat een standaard
dwarsstroomspuit gebruikt wordt met holle kegel spuitdoppen. Vanaf 2016 (Activiteitenbesluit Milieubeheer) moet op
ieder perceel ongeacht of er een sloot langs ligt met minimaal DRT75 driftarme technieken gespoten worden. Voor
fruitteelt percelen wordt dit waarschijnlijk pas in 2017 geïmplementeerd. Voor de risico beoordeling in deze situatie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                                                  31


wordt ervan uitgegaan dat van zowel een standaard spuittechniek (dwarsstroom spuit) als de DRT75 driftarme
spuittechniek gebruik gemaakt kan worden en dat als er oppervlaktewater langs de boomgaard ligt er met minimaal
DRT90 gespoten moet blijven worden.


Voor de evaluatie kunnen 12 praktijksituaties beschouwd worden:
1. geen sloot om boomgaard; eerste bomenrij staat op 3 m afstand van de perceelgrens en er wordt gebruik
   gemaakt van een standaard spuittechniek;
2. gen sloot om boomgaard; eerste bomenrij staat op 3 m afstand van de perceelgrens en er wordt gebruik
   gemaakt van een standaard spuittechniek, er staat een windhaag op de perceelgrens;
3. geen sloot om boomgaard; eerste bomenrij staat op 3 m afstand van de perceelgrens en er wordt gebruik
   gemaakt van een standaard spuittechniek, er staat een windhaag op de perceelgrens en een tweede haag op
   4 m afstand op bebouwingszone (of een houtwal);
4. geen sloot om boomgaard; eerste bomenrij staat op 3 m afstand van de perceelgrens en er wordt gebruik
   gemaakt van een standaard spuittechniek, er staat een wintergroene windhaag op de perceelgrens
5. geen sloot om de boomgaard, er wordt gebruik gemaakt van een driftarme spuittechniek (DRT75);
6. geen sloot om de boomgaard, er wordt gebruik gemaakt van een driftarme spuittechniek (DRT75), er staat een
   windhaag op de perceelgrens;
7. geen sloot om de boomgaard, er wordt gebruik gemaakt van een driftarme spuittechniek (DRT75), er staat een
   dubbele windhaag of houtwal op de perceelgrens
8. geen sloot om de boomgaard, er wordt gebruik gemaakt van een driftarme spuittechniek (DRT75), er staat een
   wintergroene windhaag op de perceelgrens
9. een sloot om de boomgaard, er wordt gebruik gemaakt van een driftarme spuittechniek (DRT90);
10. een sloot om de boomgaard, er wordt gebruik gemaakt van een driftarme spuittechniek (DRT90), er staat een
   windhaag op de perceelgrens;
11. een sloot om de boomgaard, er wordt gebruik gemaakt van een driftarme spuittechniek (DRT90), er staat een
   dubbele windhaag of houtwal op de perceelgrens
12. een sloot om de boomgaard, er wordt gebruik gemaakt van een driftarme spuittechniek (DRT90), er staat een
   wintergroene windhaag op de perceelgrens.


Voor bovenstaande twaalf praktijksituaties zijn de benodigde afstanden tot de laatste bomenrij berekend om geen
overschrijding van de AEL dermaal (»100) op 0-3 m hoogte en 3-6 m hoogte te krijgen voor captan in de volblad (na
1 mei) en in de kale boom (voor 1 mei) situatie (
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>32


Tabel 19). Hierbij is de hoogte 0-3 m representatief voor blootstelling van personen die zich buiten bevinden en de
hoogte 3-6 m voor de blootstelling van de gevel van de bebouwing.
Op grond van de in
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                                                                   33


Tabel 19 gepresenteerde afstanden voor de verschillende situaties van inrichting van boomgaarden en gebruikte
spuittechnieken kan dus geconcludeerd worden dat in de volblad situatie van een boomgaard de benodigde afstand
vanaf de perceelgrens tussen de 5 m en 30 m moet liggen om te kunnen voldoen aan het huidblootstellingrisico
voor captan. Ook voor de kale boomsituatie moet op grond van het huidblootstellingsrisico van captan afhankelijk
van de combinatie van inrichting van boomgaard en spuittechniek de afstand minimaal 5 tot 35 m zijn. Gebaseerd
op de kale boom situatie is de benodigde veiligheidszone voor de standaard spuittechniek (situatie 1) dus voor
captan 35 m vanaf de laatste bomenrij. Voor een standaard spuittechniek in combinatie met een windhaag (situatie
2) in combinatie met een 3 m teeltvrije zone, is op een afstand van 25 m vanaf de laatste bomenrij geen
overschrijding meer van het dermale blootstellingsrisico. De benodigde veiligheidszones kunnen verder beperkt
worden door in de kale boom situatie een volblad windhaag op de rand van het perceel te plaatsen (situatie 4) of een
tweede windhaag (situatie 3) op bv. 4 m afstand van de eerste windhaag (overkant sloot) of houtwal (van 4 m breed)
te plaatsen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>34


    Tabel 19.     Benodigde afstand vanaf de laatste bomenrij (m) om in de kale boom en in de volblad situatie voor de
                  stof captan geen overschrijding van het dermale blootstellingseindpunt (AEL) te krijgen op de hoogten
                  0-3 m en 3-6 m in de lucht


Praktijk          Teeltvrije   Spuittechniek    Wind-                    0-3 m                          3-6 m
situatie          zone [m]                      haag
                                                               Kale boom         Volblad      Kale boom         Volblad


1                     3        Standaard        Nee                 35             30              35             30
2                     3        Standaard        Ja                  25              5              25             10
3                     3        Standaard        Twee                15             5)1
                                                                                                   15             5)   1




4                     3        Standaard        Groen               15              5              15              5
5                     3        DRT75            Nee                 30             20              25             15
6                     3        DRT75            Ja                  20              5              15              5
7                     3        DRT75            Twee                5)
                                                                     1
                                                                                   5)1
                                                                                                   5)
                                                                                                    1
                                                                                                                  5)   1




8                     3        DRT75            Groen               5               5              5               5
9                     3        DRT90            Nee                 25             15              15             10
10                    3        DRT90            Ja                  15              5              5               5
11                    3        DRT90            Twee                5)
                                                                     1
                                                                                   5)1
                                                                                                   5)
                                                                                                    1
                                                                                                                  5)   1




12                    3        DRT90            Groen               5               5              5               5
1
    ) een dubbele windhaag of houtwal heeft ook ruimte nodig, 5 m wil zeggen direct achter haag is geen overschrijding



Wanneer er in de kale boom situatie een volblad windhaag op de rand van het perceel zou staan (situatie 4), of een
constructie met een vergelijkbare filterende werking, dan is er vanaf 15 m van de laatste bomenrij geen
overschrijding van de dermale blootstelling voor captan.


Wanneer er op de rand van het perceel een windhaag (bv 3 m hoge elzen) zou staan, en op 4 m afstand van deze
windhaag een tweede windhaag of een constructie met een vergelijkbare filterende werking (750 driftreductie) of
een houtwal, dan is er op 5 m vanaf de tweede windhaag of 15 van de laatste bomenrij op de onderste 3 m voor
omstanders, personen in de tuin en andere gevoelige objecten en op 3-6 m hoogte voor de woning geen
overschrijding van de dermale blootstelling voor captan bij een bespuiting met een standaard dwarsstroomspuit en
conventionele holle kegel spuitdoppen.


Wordt van de toekomstige situatie uitgegaan dat een minimaal DRT75 techniek op het perceel gebruikt moet worden
dan is de benodigde afstand vanaf de laatste bomenrij 30 m in de kale boom situatie en 20 m in de volblad situatie.
Deze afstand kan verkleind worden tot 20 m en 5 m voor respectievelijk de kale boom en volblad situatie door de
aanwezigheid van een windhaag. Wordt een dubbele windhaag of houtwal of een wintergroene windhaag geplaatst
dan is er zowel in de kale boom als de volblad situatie direct achter de haag of houtwal geen overschrijding van de
huidblootstelling.


Ligt er langs de boomgaard oppervlaktewater en met er een minimaal DRT90 techniek op het perceel gebruikt
worden dan is de benodigde afstand vanaf de laatste bomenrij 25 m in de kale boom situatie en 15 m in de volblad
situatie. Deze afstand kan verkleind worden tot 15 m en 5 m voor respectievelijk de kale boom en volblad situatie
door de aanwezigheid van een windhaag. Wordt een dubbele windhaag of houtwal of een wintergroene windhaag
geplaatst dan is er zowel in de kale boom als de volblad situatie direct achter de haag of houtwal geen
overschrijding van de huidblootstelling.


De benodigde afstanden die nodig zijn om geen overschrijding te meer te hebben van het dermale
blootstellingsrisico is voor captan in de kale boom situatie groter dan in de volblad situatie. De toxiciteit van de
middelen speelt hier dus wel degelijk nog een rol. Voor gewasbeschermingsmiddelen die zowel in de kale boom
situatie als in de volblad situatie gespoten worden zijn de afstanden voor de kale boom situatie maatgevend voor
een veilige afstand vanaf de boomgaard.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                                                                                     35



6.                 Conclusie

Door het bespuiten van een fruitteeltperceel met een dwarsstroom boomgaardspuit kan afhankelijk van de weers¬
omstandigheden drift, het verwaaien van spuitvloeistof tot buiten het perceel, optreden. Deze drift kan beperkt
worden door op de spuit driftbeperkende spuitdoppen te gebruiken; één van de maatregelen die vereist is volgens
het Activiteitenbesluit Milieubeheer om de drift naar een sloot naast het perceel te beperken. Door deze maatregelen
wordt ook de drift op grotere afstand beperkt. Op 5 m afstand van de laatste bomenrij is de driftdepositie op
grondoppervlak voor de standaard spuittechniek in de fruitteelt in de kale boom situatie 2 3 0 en in de volblad situatie
120. Op 25 m afstand is de driftdepositie voor de standaard spuittechniek voor resp. de kale boom situatie (voor 1
mei) en de volblad (na 1 mei) situatie 2,60 en 1,10 en op 50 m afstand wordt een driftdepositie ingeschat van 0,50
en 0,020. Door gebruik te maken van een 9 0 0 driftreducerende spuittechniek zoals nu minimaal verplicht is bij
bespuitingen van boomgaarden waar oppervlaktewater langs ligt is de driftdepositie op 5 m afstand 3,20 in de kale
boom situatie en 1,50 in de volblad situatie, op 25 m afstand resp. 0,110 en 0,060 en wordt op 50 m afstand
ingeschat als kleiner dan 0,0050 (huidige detectiegrens van driftmetingen) voor beide situaties.
De drift naar de lucht is hoger dan de driftdepositie op de grond op dezelfde afstand. Zo is voor de standaard
spuittechniek in de fruitteelt de drift naar de lucht voor de luchtlaag 0-3 m hoog op 5 m afstand 6 8 0 voor
bespuitingen in de kale boom situatie en 3 0 0 voor bespuitingen in de volblad situatie. Voor een DRT90 spuittechniek
is de drift naar de lucht (0-3 m hoog) op 5 m vanaf de laatste bomenrij 150 in de kale boom situatie en 5,60 in de
volblad situatie. Ingeschat wordt dat de drift naar de lucht afneemt met de afstand en dat op 25 m vanaf de laatste
bomenrij de drift naar de lucht in de luchtlaag 0-3 m hoog voor de standaard spuittechniek in de fruitteelt in de kale
boom situatie 4 , 4 0 is en in de volblad situatie 1,90. Voor de DRT90 spuittechniek is de drift naar de lucht op 25 m
van de laatste bomenrij resp 0,90 en 0,30 waarbij dit op 50 m afstand nog als resp. 0,030 en 0,0090 ingeschat
wordt.
Op basis van jurisprudentie wordt in de praktijk een risicozone voor woon- en verblijfsgebieden aangehouden van
50 m vanaf de perceelgrens. Door de driftdepositie op verschillende afstanden tussen de 10 m en 50 m vanaf de
laatste bomenrij van een boomgaard te bepalen en te vergelijken met het blootstellingsrisico kon bepaald worden of
de benodigde afstand tot gevoelige objecten, omstanders, omwonenden, woningen en bebouwing verkleind kon
worden. Op grond van de berekende drift en als gevolg daarvan de huidblootstelling, de inhalatieblootstelling en de
secundaire blootstelling door contact met besmette plekken voor diverse veelgebruikte werkzame stoffen in de
fruitteelt volgde dat vooral de stoffen captan, pirimicarb, clofentezin en cyprodinil de zwaarste beperking oplegden.
Deze beperking werd veroorzaakt door overschrijding van de criteria voor huidblootstelling. Op5 m van de laatste
bomenrij was er geen overschrijding van de inhalatie en de secundaire blootstelling. Wanneer gebruik gemaakt wordt
van een standaard dwarsstroomspuit uitgerust met Albuz ATR lila spuitdoppen blijkt dat zowel in de volblad (na 1
mei) als de kale boom (voor 1 mei) situatie resp. 30 m en 35 m van de perceelgrens een veilige afstand te zijn.
Deze beperking van 30 m - 35 m was het gevolg van de overschrijding van de huidblootstelling. Als er op de
perceelgrens een windhaag (bv 4 m hoge elzen) aanwezig is dan wordt deze afstand verkleind tot 25 m voor
bespuitingen met de standaard boomgaardspuit (in de kale boom situatie).


De afstand tot gevoelige functies zoals omstanders en omwonenden kan verkleind worden of zeker gesteld worden
door de aanplant van een wintergroene windhaag in de kale boom situatie, een dubbele windhaag, een houtwal of
een constructie met een vergelijkbare filterende werking. Voor een wintergroene windhaag en bespuitingen met een
standaard boomgaardspuit wordt berekend dat de benodigde veiligheidszone 15 m van de laatste bomenrij is. Door
de aanplant van een dubbele windhaag, of een houtwal van vergelijkbare hoogte, blijft de dermale blootstellingsgrens
voor captan op 15 m vanaf de laatste bomenrij (5 m vanaf de tweede windhaag) onder het huidblootstellingsrisico
voor omstanders en voor personen in de tuin (0-3 m) en voor de woning (3-6 m hoogte).
Voor de toekomstige situatie (vanaf 2016) waarbij een minimaal DRT75 techniek op het perceel gebruikt moet
worden is de benodigde afstand 30 m vanaf de laatste bomenrij in de kale boom situatie en 20 m in de volblad
situatie. Deze afstand kan verkleind worden tot 20 m en 5 m voor respectievelijk de kale boom en volblad situatie
door de aanwezigheid van een windhaag. Wordt een dubbele windhaag of houtwal of een wintergroene windhaag
geplaatst dan is er zowel in de kale boom als de volblad situatie direct achter de haag of houtwal geen
overschrijding van de huidblootstelling.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>36


Ligt er langs de boomgaard oppervlaktewater en wordt er een minimaal DRT90 techniek op het perceel gebruikt dan
is de benodigde afstand vanaf de laatste bomenrij 25 m in de kale boom situatie en 15 m in de volblad situatie.
Deze afstand kan verkleind worden tot 15 m en 5 m voor respectievelijk de kale boom en volblad situatie door de
aanwezigheid van een windhaag. Wordt een dubbele windhaag of houtwal of een wintergroene windhaag geplaatst
dan is er zowel in de kale boom als de volblad situatie direct achter de haag of houtwal geen overschrijding van de
huidblootstelling.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                                                                                      37



Samenvatting

Drift kan beperkt worden door op de spuit driftbeperkende spuitdoppen te gebruiken; één van de maatregelen die
vereist is volgens het Activiteitenbesluit Milieubeheer om de drift naar een sloot naast het perceel te beperken. Door
deze maatregelen wordt ook de drift op grotere afstand beperkt en de driftblootstelling van omstanders en
omwonenden. Op 5 m afstand van de laatste bomenrij is de driftdepositie op grondoppervlak voor de standaard
spuittechniek in de fruitteelt in de kale boom situatie 2 3 0 en in de volblad situatie 120. Op 25 m afstand is de
driftdepositie voor de standaard spuittechniek voor resp. de kale boom situatie (voor 1 mei) en de volblad (na 1 mei)
situatie 2,60 en 1,10 en op 50 m afstand wordt een driftdepositie ingeschat van 0,50 en 0,020. Door gebruik te
maken van een 9 0 0 driftreducerende spuittechniek zoals nu minimaal verplicht is bij bespuitingen van boomgaarden
waar oppervlaktewater langs ligt is de driftdepositie op 5 m afstand 3,20 in de kale boom situatie en 1,50 in de
volblad situatie, op 25 m afstand resp. 0,110 en 0,060 en wordt op 50 m afstand ingeschat als kleiner dan 0,0050
(huidige detectiegrens van driftmetingen) voor beide gewassituaties.
De drift naar de lucht is hoger dan de driftdepositie op de grond op dezelfde afstand. Zo is voor de standaard
spuittechniek in de fruitteelt de drift naar de lucht voor de luchtlaag 0-3 m hoog op 5 m afstand 6 8 0 voor
bespuitingen in de kale boom situatie en 3 0 0 voor bespuitingen in de volblad situatie. Voor een DRT90 spuittechniek
is de drift naar de lucht (0-3 m hoog) op 5 m vanaf de laatste bomenrij 150 in de kale boom situatie en 5,60 in de
volblad situatie. Ingeschat wordt dat de drift naar de lucht afneemt met de afstand en dat op 25 m vanaf de laatste
bomenrij de drift naar de lucht in de luchtlaag 0-3 m hoog voor de standaard spuittechniek in de fruitteelt in de kale
boom situatie 4 , 4 0 is en in de volblad situatie 1,90. Voor de DRT90 spuittechniek is de drift naar de lucht op 25 m
van de laatste bomenrij resp. 0,90 en 0,30 waarbij dit op 50 m afstand nog als resp. 0,030 en 0,0090 ingeschat
wordt.


Binnen Nederlandse gemeenten doet zich een discussie voor over de bouw van woningen nabij boomgaarden. In het
buitengebied komen woningen binnen 50 m vanaf de perceelgrens van een landbouwperceel voor. Op dit moment
wordt naar aanleiding van jurisprudentie voor de fruitteelt generiek een veiligheidsafstand van 50 m gehanteerd
tussen bebouwing en perceelsrand. Om te onderzoeken of het mogelijk is dat deze afstand kritisch is voor de
bestemming bewoning is een studie uitgevoerd naar het effect van thans toegelaten standaard en driftarme
toedieningstechnieken volgens het Activiteitenbesluit op de driftdepositie naast het perceel op de grond en de drift
naar de lucht bij de bespuiting van een boomgaard. Hierbij is gebruik gemaakt van gegevens uit veldonderzoek met
een standaard dwarsstroom boomgaardspuit uitgerust met standaard werveldoppen en driftarme spuittechnieken.
Berekeningen zijn uitgevoerd om de drift naar de lucht op 10, 20, 30, 40 en 50 m afstand van de perceelrand in de
lagen 0-3 m en 3-6 m hoogte te kwantificeren. Deze gegevens zijn gecombineerd met blootstellingscriteria AEL voor
dermaal (huid), inhalatoir (inademen) en secundair dermaal contact van verschillende veel gebruikte gewasbescher¬
mingsmiddelen in de fruitteelt om een inschatting van het risico voor gevoelige functies zoals omwonenden en
omstanders te kunnen maken.


Uit deze berekeningen volgde dat bij zij- en opwaartse bespuitingen in de fruitteelt, waarbij gebruik gemaakt wordt
van een standaard dwarsstroomspuit uitgerust met Albuz ATR lila spuitdoppen blijkt dat zowel in de volblad
(na 1 mei) als de kale boom (voor 1 mei) situatie resp. 30 m en 35 m van de laatste bomenrij een veilige afstand te
zijn. Deze beperking van 30 m - 35 m was het gevolg van de overschrijding van de huidblootstelling. Op 5 m van de
laatste bomenrij was er geen overschrijding van de inhalatie en de secundaire huidblootstelling. Als er op de
perceelgrens een windhaag (bv 4 m hoge elzen) aanwezig is dan wordt deze afstand verkleind tot 25 m voor de
standaard boomgaardspuit.


De afstand tot gevoelige functies zoals omstanders, omwonenden en bebouwing kan verkleind worden of zeker
gesteld worden door de aanplant van een wintergroene windhaag in de kale boom situatie, een dubbele windhaag,
een houtwal of een constructie met een vergelijkbare filterende werking. Voor een wintergroene windhaag en
bespuitingen met een standaard boomgaardspuit wordt berekend dat de benodigde veiligheidszone 15 m vanaf de
laatste bomenrij is. Door de aanplant van een dubbele windhaag of houtwal van vergelijkbare hoogte blijft de dermale
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>38


blootstellingsgrens voor captan op 15 m vanaf de laatste bomenrij (5 m vanaf de tweede windhaag) onder het
huidblootstellingsrisico voor omstanders en voor personen in de tuin (0-3 m) en voor de woning (3-6 m hoogte).


Voor de toekomstige situatie (vanaf 2016) waarbij een minimaal DRT75 techniek op het perceel gebruikt moet
worden is de benodigde afstand 30 m vanaf de laatste bomenirj in de kale boom situatie en 25 m in de volblad
situatie. Deze afstand kan verkleind worden tot 20 m en 5 m voor respectievelijk de kale boom en volblad situatie
door de aanwezigheid van een windhaag. Wordt een dubbele windhaag of houtwal of een wintergroene windhaag
geplaatst dan is er zowel in de kale boom als de volblad situatie direct achter de haag of houtwal geen
overschrijding van de huidblootstelling.


Ligt er langs de boomgaard oppervlaktewater en wordt er een minimaal DRT90 techniek op het perceel gebruikt dan
is de benodigde afstand vanaf de laatste bomenrij 25 m in de kale boom situatie en 15 m in de volblad situatie.
Deze afstand kan verkleind worden tot 15 m en 5 m voor respectievelijk de kale boom en volblad situatie door de
aanwezigheid van een windhaag. Wordt een dubbele windhaag of houtwal of een wintergroene windhaag geplaatst
dan is er zowel in de kale boom als de volblad situatie direct achter de haag of houtwal geen overschrijding van de
huidblootstelling.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                                                                                        39



Literatuur

Bogers, R.P., D. Schram-Bijkerk, J. Devilee, A.B. Knol S O.R.P. Breugelmans, 2014. Verkenning van mogelijkheden
     voor onderzoek naar blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen bij omwonenden. RIVM, RIVM rapport
     630030002/2014, Bilthoven. 2014. 92p.
CIW, 2003. Beoordelingsmethodiek emissiereducerende maatregelen Lozingenbesluit open teelt en veehouderij.
     Commissie Integraal Waterbeheer, Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Werkgroep 4 Water en Milieu,
     Den Haag. 82 pp.
Ctgb, 2013. Handboek Toelating Bestrijdingsmiddelen. http://www.ctgb.nl/
EUROPOEM, 2002. European Predictive Operator Exposure Model; The Development, Maintenance and
     Dissemination of Generic European Databases and Predictive Exposure Models to Plant Protection Products.
     Report to DG SANCO (FAIR3 CT96-1406), Brussels, Belgium.
Falke, H.E., 2008. Persoonlijke mededeling. Ctgb, Wageningen.
Fytostat, 2013. Internetsite: www.fytostat.nl
Gezondheidsraad, 2014. Gewasbescherming en omwonenden. Gezondheidsraad, publicatienr. 2014/02, Den Haag.
     2014. 194p.
Heijne, B., Meijer, A.C., Anbergen, R.H.N., Rooijen, H.J.M. van 1999 Emissiebeperking in de fruitteelt door een
     gazen scherm. FPO-rapportnr. 9 9 / 1 5 , 35 pp.
Heijne, B., M. Wenneker S J.C. van de Zande, 2002. Air inclusion nozzles don't reduce pollution of surface water
     during orchard spraying in the Netherlands. Aspects of Applied Biology 66, International advances in pesticide
     application. Wellesbourne, 2002. 193-200
Heijne B, Wenneker M S Zande JC van de, 2003. High vegetation in the field margin as a drift reducing factor. In:
     Balsari P, Durochowski G S Cross JV (eds), Proceedings of the VII Workshop on spray application techniques in
     fruit growing, June 25-27, Cuneo Italy . University of Turin, DEIAFA, Turin . 2003. 239-246
Huijsmans JFM, Porskamp HAJ S Heijne B, 1993. Orchard tunnel sprayers with reduced emission to the
     environment. Results of deposition and emission of new types of orchard sprayers. Proceedings A.N.P.P.-
     B.C.P.C. Second International Symposium on Pesticides Application, Strasbourg, 22-24 sept. 1993, BCPC,
     Vol. 1/2, p. 297-304.
Huijsmans, J.F.M., H.A.J. Porskamp S J.C. van de Zande, 1997. Drift(beperking) bij de toediening van
     gewasbeschermingsmiddelen. Evaluatie van de drift van spuitvloeistof bij bespuitingen in de fruitteelt, de
     volveldsteelten. en de boomteelt (stand van zaken december 1996). IMAG-DLO Rapport 97-04, IMAG,
     Wageningen, 38 pp.
ISM, 2012. Activiteitenbesluit Mileubeheer, Staatsblad 2012 4 4 1 / 6 4 3
ISO 22866. 2005. Equipment for crop protection - Methods for the field measurement of spray drift. International
     Standardisation Organisation, Geneva. 2005.
ISO-22369, 2006. Crop protection equipment - Drift classification of spraying equipment. Part 1. Classes.
     International Organization for Standardization, Geneva.
Michielsen, J.M.G.P., M. Wenneker, J.C. van de Zande S B. Heijne, 2007. Contribution of individual row sprayings to
     airborne drift spraying an apple orchard. In: E. Gil, F. Solanelles, S. Planas, J.R. Rossell S L. Val (eds). 8th
     Workshop on Spray Apllication Techniques in Fruit Growing June 2005 Barcelona, Book of Abstracts,
     Universitat Politècnica de Catalunya, Generalitat de Catalunya, Universitat de Lleida, Barcelona, 2007. p. 37¬
     46.
Michielsen, J.M.G.P., A.T. Nieuwenhuizen, J.C. van de Zande, M. Wenneker, H. Stallinga S P. van Velde, 2014.
     Canopy density spraying in orchards in the Netherlands. International Advances in Pesticide Application,
     Aspects of Applied Biology 122, 2014. p. 9-16
Porskamp, H.A.J., J.M.G.P. Michielsen S J.F.M. Huijsmans, 1994a.Emissiebeperkende spuittechnieken voor de
     fruitteelt (1992). Onderzoek naar de depositie en emissie van gewasbeschermingsmiddelen. IMAG-DLO
     Rapport 94-19. pp. 45.
Porskamp, H.A.J., J.M.G.P. Michielsen S J.F.M. Huijsmans, 1994b.Emissiebeperkende spuittechnieken voor de
     fruitteelt (1993). Onderzoek emissie van gewasbeschermingsmiddelen. IMAG-DLO Rapport 94-23. pp. 33.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>40


Porskamp, H.A.J., J.M.G.P. Michielsen S J.F.M. Huijsmans, 1994c.De invloed van een windhaag op emissies bij
     fruitteeltspuiten. IMAG-DLO Rapport 94-29. pp. 29.
Porskamp, H.A.J., J.C. van de Zande, H.J. Holterman S J.F.M. Huijsmans, 1999. Opzet van een classificatiesysteem
     voor spuitdoppen op basis van driftgevoeligheid. IMAG-DLO Rapport 99-02, IMAG, Wageningen, 22 pp.
Southcombe, E.S.E., P.C.H. Miller, H. Ganzelmeier, J.C. van de Zande, A. Miralles S A.J. Hewitt, 1997. The
     international (BCPC) spray classification system including a drift potential factor. Proceedings of the Brighton
     Crop Protection Conference - Weeds, 1997. November 1997. Brighton. UK. p.371-380.
Stallinga, H., J.C. van de Zande, M. Wenneker, J.M.G.P. Michielsen, P. van Velde, N. Joosten, 2011a.
     Doppenclassificatie fruitteelt. Driftmetingen van driftreducerende spuitdoppen bij enkelzijdig bespuiten van de
     buitenste bomenrij in de volblad situatie, Veldmetingen 2008-2009. Wageningen UR Praktijkonderzoek Plant en
     Omgeving / Plant Research International, PPO/PRI Rapport 366, Wageningen, 2 0 1 1 . 36pp.
Stallinga, H., J.C. van de Zande, M. Wenneker, J.M.G.P. Michielsen, P. van Velde, N. Joosten, 2011b.
     Doppenclassificatie fruitteelt. Driftmetingen klassengrensdoppen, Veldmetingen 2008-2009. Wageningen UR
     Praktijkonderzoek Plant en Omgeving / Plant Research International, PPO/PRI Rapport 365, Wageningen,
     2 0 1 1 . 66pp.
Stallinga, H., J.C. van de Zande, A.M. van der Lans, P. van Velde S J.M.G.P. Michielsen, 2012. Drift en
     driftreducerende spuittechnieken voor onkruidbestrijding in de boomteelt. Referentie techniek en
     driftreducerende spuitdoppen, Veldmetingen 2010-2011. Wageningen UR Plant Research International, Plant
     Research International Rapport 454, Wageningen.
Stallinga, H.; Wenneker, M.; Zande, J.C. van de; Michielsen, J.G.P.; Velde, P. van; Nieuwenhuizen, A.T.; Luckerhoff,
     L.L.P., 2013. Drift en driftreductie van de innovatieve drierijige emissiearme fruitteeltspuit van KWH.
     WageningenUR Plant Research International, Plant Research International Rapport 458, Wageningen. 2013. 92
     p.
TCT-CIW, 2015. Lijst beoordeelde technieken volgens Beoordelingsmethodiek emissiebeperkende maatregelen
     Lozingenbesluit open teelt en veehouderij. Internetsite:
     http://www.helpdeskwater.nl/emissiebeheer/landbouw_en_veeteelt/lotv/technische_commissie/
VW, VROM, LNV, VWS en SZW, 2000. Lozingenbesluit open teelt en veehouderij. Staatsblad 2000 43, 117 p.
VW, VROM, LNV, 2007. Wijziging van het Lozingenbesluit open teelt en veehouderij en enige andere besluiten
     (actualisering lozingenvoorschriften). Staatsblad 2007 143, 35 p.
VW S LNV, 2 0 0 1 . Regeling testmethoden driftarme doppen Lozingenbesluit open teelt en veehouderij. Staatscourant
     1 maart 2 0 0 1 . nr. 43, p. 18.
Wenneker, M., Heijne, B., Zande, J.C. van de 2001a Emissiebeperking door een rietkraag; metingen op
     maaiveldniveau en wateroppervlak. PPO-fruit Rapport 2001-10, Praktijkonderzoek Plant S Omgeving (PPO) -
     sector fruit, 2 0 0 1 . 36pp.
Wenneker, M., Heijne, B., Zande, J.C. van de 2001b Emissiebeperking door éénzijdig spuiten van de laatste
     bomenrij. PPO- fruit Rapport 2001-11, Praktijkonderzoek Plant S Omgeving (PPO) - sector fruit, 2 0 0 1 . 41pp.
Wenneker, M., Heijne, B., Zande, J.C. van de 2001c Emissiebeperking in de fruitteelt met behulp van
     sensortechniek. PPO- fruit Rapport 2001-13, Praktijkonderzoek Plant S Omgeving (PPO) - sector fruit, 2 0 0 1 .
     47 pp.
Wenneker, M., Heijne, B., Zande, J.C. van de 2001d Emissiebeperking in de fruitteelt door venturi spuitdoppen en
     uitvloeier. PPO- fruit Rapport 2001-14, Praktijkonderzoek Plant S Omgeving (PPO) - sector fruit, 2 0 0 1 . 39 pp.
Wenneker M, Heijne B S Zande JC van de, 2003. Drift reduction in orchard spraying with a sensor-equipped cross-
     flow sprayer. In: Balsari P, Durochowski G S Cross JV (eds), Proceedings of the VII Workshop on spray
     application techniques in fruit growing, June 25-27, Cuneo Italy . University of Turin, DEIAFA, Turin . 2003. 247¬
     256
Wenneker, M., B. Heijne S J.C. van de Zande, 2004. Invloed van venturi-spuitdoppen en luchtondersteuning op de
     emissie bij bespuitingen in de fruitteelt. PPO-Fruit, WUR-ASF, PPO-Fruit Rapportnummer 2004-03, Randwijk.
     2004. 65 p.
Wenneker M, Heijne B, Van de Zande JC, 2005. Effect of air induction nozzle (coarse droplet), air assistance and
     one-sided spraying of the outer tree row on spray drift in orchard spraying. Annual Review of Agricultural
     Engineering, Vol. 4 (1): 116 - 128.
Wenneker, M., B. Heijne S J.C. van de Zande, 2005. Effect of natural windbreaks on drift reduction in orchard
     spraying. Communications of Applied Biology Science, Ghent University, 70(2005)4: 961-969.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                                                                                          41


Wenneker, M., R. Anbergen, N. Joosten S J.C. van de Zande, 2006. Emissiereductie bij inzet van een Wannerspuit
     met reflectieschermen in de fruitteelt. Wageningen UR, Praktijkonderzoek Plant S Omgeving Sector Fruit. PPO
     nr. 2006-13, Randwijk. 2006. 47 p.
Wenneker, M, R Anbergen, N Joosten S JC van de Zande, 2006. Drift reduction in orchard spraying using a cross
     flow sprayer equipped with reflection shields (Wanner) and air injection nozzles (in Dutch). Wageningen UR,
     Praktijkonderzoek Plant S Omgeving Sector Fruit. PPO nr. 2006-13, Randwijk. 2006. 47p.
Wenneker, M., J.M.G.P. Michielsen, B. Heijne S J.C. van de Zande, 2007. Contribution of individual row sprayings to
     total spray drift deposition next to an apple orchard. In: E. Gil, F. Solanelles, S. Planas, J.R. Rossell S L. Val
     (eds). Proceedings of the 8th Workshop on Spray Application Techniques in Fruit Growing, June 2005
     Barcelona, Universitat Politècnica de Catalunya, Generalitat de Catalunya, Universitat de Lleida, Barcelona,
     2007. p.57-64
Wenneker, M. S J.C. van de Zande, 2008. Spray drift reducing effects of natural windbreaks in orchard spraying.
     International Advances in Pesticide Application, Aspects of Applied Biology 84(2008): 25-32.
Wenneker, M., J.C. van de Zande, H. Stallinga S J.M.G.P. Michielsen, 2008.Vergelijkende driftmetingen tussen een
     axiaalspuit en een dwarsstroomspuit in de fruitteelt. Praktijkonderzoek Plant en Omgeving - Sector Fruit,
     Rapport nr.2008-07, Wageningen. 2008. 67p.
Wenneker, M. S J.C. van de Zande, 2008. "Drift Reduction in Orchard Spraying Using a Cross Flow Sprayer
     Equipped with Reflection Shields (Wanner) and Air Injection Nozzles". Agricultural Engineering International: the
     CIGR Ejournal. Manuscript ALNARP 08 014. Vol. X. May, 2008.
Wenneker, M., A.T. Nieuwenhuizen, J.C. van de Zande, P. Balsari, G. Doruchowski, S P. Marucco, 2012. Advanced
     drift reduction in orchard spraying. Advances in Pesticide Application. Aspects of Applied Biology 114. p. 421¬
     428
Wenneker, M.; Nieuwenhuizen, A.T.; Zande, J.C. van de, 2013. Innovations in orchard spraying: sensor guided
     precision sprayers. Integrated protection of fruit crops, IOBC-WPRS Bulletin Vol. 9 1 , 2013. pp. 477-481
Wenneker, M., J.C. van de Zande,, H. Stallinga, J.M.G.P. Michielsen, P. van Velde, S A.T. Nieuwenhuizen, 2014.
     Emission reduction in orchards by improved spray deposition and increased spray drift reduction of multiple
     row sprayers. International Advances in Pesticide Application, Aspects of Applied Biology 122, 2014. p. 195¬
     202
Zande, J.C. van de, B. Heijne S M. Wenneker, 2 0 0 1 . Driftreductie bij bespuitingen in de fruitteelt (stand van zaken
     december 2001). Instituut voor Milieu- en Agritechniek, IMAG Rapport 2001-19, Wageningen. 36 pp.
Zande, J.C. van de, H.J. Holterman S M. Wenneker, 2007. Doppenclassificatie fruitteelt. Vaststellen referentie
     spuitdoppen klassengrenzen. Wageningen UR, Plant Research International, WUR-PRI Report 150, Wageningen.
     2007. 22 p.
Zande, J.C. van de, H.J. Holterman S M. Wenneker, 2008. Nozzle Classification for Drift Reduction in Orchard
     Spraying: Identification of Drift Reduction Class Threshold Nozzles. Agricultural Engineering International: the
     CIGR Ejournal. Manuscript ALNARP 08 0013. Vol. X. May, 2008.
     http://www.cigrjournal.org/index.php/Ejounral/article/viewFile/1256/1113
Zande, J.C. van de, M. Wenneker, J.M.G.P. Michielsen, H. Stallinga, P. van Velde S N. Joosten, 2012. Nozzle
     classification for drift reduction in orchard spraying. International Advances in Pesticide Application. Aspects of
     Applied Biology 114. p. 253-260
Zande, J.C. van de, M. Wenneker, J.M.G.P. Michielsen, H. Stallinga S P. van Velde, 2014. Drift en driftreductie bij
     bespuitingen in de fruitteelt (stand van zaken december 2012). Wageningen UR, Plant Research International,
     WUR-PPO/PRI Rapport, Wageningen. (in voorbereiding).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         43



Bijlage I.
          Dermale blootstelling

Drift naar de lucht (0 van uitgebracht spuitvouume).


                      Druppeldrift [00] kale boom situatie                 Druppeldrift [00] volblad situatie

            Afstand    Stand    DRT50     DRT75 DRT90 DRT95          Stand        DRT50      DRT75       DRT90    DRT95
              [m]


Onderste
0-3 m          5      67,6     31,4      29,4      14,6      8,6    29,9         9,8        7,0         5,6      2,5
               10     34,1     15,8      14,7      7,2       4,3    15,0         4,9        3,5         2,7      1,2
               15     17,2      7,9      7,4       3,6       2,1    7,5          2,4         1,7        1,3      0,6
               20     8,7      4,0       3,7       1,8       1,1    3,8          1,2        0,9         0,7      0,3
               25     4,4      2,0        1,9      0,9       0,5    1,9          0,6        0,4         0,3      0,15
               30     2,2       1,0      0,9       0,4       0,3    0,9          0,3        0,21       0,16      0,07
               35     1,1      0,5       0,5       0,22      0,13   0,5         0,15        0,10       0,08      0,04
               40     0,6       0,3      0,23      0,11      0,07   0,24         0,07       0,05       0,04      0,02
               45     0,3      0,13      0,12      0,05      0,03   0,12         0,04       0,03       0,019     0,009
               50     0,14     0,06      0,06      0,03      0,02   0,06         0,02       0,01       0,009     0,005

3-6 m
hoogte         5      31,2     11,5      9,6       3,4       2,0    21,6         5,0        3,6         2,0      1,3
               10     18,3      6,7       5,6      2,0       1,2    12,3         2,8        2,1         1,2      0,7
               15     10,7      3,9       3,2      1,1       0,7    7,0          1,6         1,2        0,7      0,4
               20     6,3       2,3       1,9      0,7       0,4    4,0          0,9         0,7        0,4      0,24
               25     3,7       1,3       1,1      0,4       0,23   2,3          0,5         0,4       0,21      0,14
               30     2,2       0,8       0,6      0,22      0,13   1,3          0,3        0,21       0,12      0,08
               35     1,3       0,5       0,4      0,13      0,07   0,7          0,16       0,12       0,07      0,04
               40     0,7       0,3      0,21      0,07      0,04   0,41         0,09       0,07       0,04      0,02
               45     0,4      0,15      0,12      0,04      0,03   0,24         0,05       0,04       0,021     0,014
               50     0,3      0,09      0,07      0,02      0,01   0,13         0,03       0,02       0,012     0,008
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>44


Drift depositie (0 van uttgebracht sputtvolume) op de grond naast perceel [m],


                           Drift [00] kale boom situatie                    Drift [0] volblad situatie

              Afstand    Stand   DRT50      DRT75 DRT90 DRT95       Stand        DRT50    DRT75          DRT90   DRT95
                [m]


Naast
perceel [m]      5      22,9     17,5      12,0      3,2    1,75   11,9       5,8        2,8         1,5         0,65
                10      13,3     9,4       6,5       1,3    0,8    6,5        3,0         1,3        0,6         0,3
                15       7,7     5,1       3,6       0,6    0,35   3,5        1,6        0,6         0,3         0,16
                20       4,5     2,8       2,0       0,3    0,15   1,9        0,8        0,3         0,13        0,08
                25       2,6     1,5       1,1       0,11   0,07   1,1        0,4        0,13        0,06        0,04
                30       1,5     0,9       0,6       0,05   0,03   0,58       0,24       0,06        0,025       0,020
                35       0,9     0,4       0,3       0,019 0,014   0,3        0,12       0,028       0,011       0,010
                40       0,5     0,3       0,19      0,009 0,006   0,17       0,07       0,013       0,005       0,005
                45       0,3     0,13      0,09      0,004 0,003   0,09       0,035      0,006       0,002       0,002
                50      0,17     0,08      0,06      0,002 0,001   0,05       0,02       0,003       0,001       0,001
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         45




In de lucht                                                00 nnvullnng dermale blootsteff/ngseindpunt (AEL) van captan,


                                Kale boom situatie                                 Volblad situatie

              Afstand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95            Stand     DRT50     DRT75       DRT90    DRT95
                [m]


Onderste
0-3 m            5      4295      1995      1866     924    547         1896        624        444        353      156
                10      2165      1000       936     459    273          951        310        220        174        77
                15      1091        502      469     228    136          477        154        109         85       38
                20       550        252      235     113     68          239         76         54         42        19
                25       277        126      118      56     34          120         38         27         21         9
                30       140         63       59      28     17            60         19        13         10         5
                35        70         32       30      14      8            30          9         7          5         2
                40        36         16       15       7      4            15          5         3          2         1
                45        18          8         7      3      2             8          2         2          1         1
                50         9          4        4       2      1             4          1         1          1         0

3-6 m
hoogte          5       1984        731      610     216   129          1373        316       231         130       83
                10      1162       426       354     124     74          780        178       131          74       47
                15       681       248       205      72     43          443        100         74         42       27
                20       399        145      119      41     25          252         56         42         24       15
                25       233         84       69      24     14          143         32         24         13        9
                30       137         49       40      14      8           81         18         13          8         5
               35         80         29       23       8      5           46         10          8          4        3
               40         47         17       13       5      3           26          6          4          2        2
               45         27         10        8       3      2            15         3          2          1         1
               50         16          6        5       2      1             8         2          1          1         1




Op de grond                                                0 invulling dermaee blootsteliingseindpunt   (AEL) van captan,


                                Kale boom situatie                                Volblad situatie

              fstand    Stand    DRT50     DRT75 DRT90 DRT95           Stand     DRT50      DRT75       DRT90    DRT95
               [m]


Naast
perceel [m]     5       1453      1111      762      201   111           755       367        178         92        41
               10       842        601      416      86     49           412       194         82         41        21
               15       488        325      227       37    22           225       102         38         18        10
               20       283        176      124       16    10           123         54        18          8         5
               25        164        95        68       7      4           67         28          8         4         3
               30         95        51        37       3      2           37         15          4         2         1
               35         55        28        20       1      1           20          8          2          1        1
               40         32        15        11       1      0           11          4          1         0         0
               45         19          8        6      0       0            6          2          0         0         0
               50         11          4        3      0       0            3          1          0         0         0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>46


Windhaag

In de lucht                                                0 invulling dermale blootstelingsenndpunt (AEL) van captan,


                                Kale boom situatie                               Volblad situatie

              Afstand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95           Stand    DRT50     DRT75     DRT90     DRT95
                [m]


Onderste
                 5      1074       499      466      231   137           95        31         22       18          8
                10       541       250      234      115    68           48         15        11         9         4
                15      273        125       117      57    34           24          8          5        4         2
                20       138         63       59      28     17           12         4         3         2         1
                25        69         32       30      14      8            6         2          1        1         0
                30        35         16       15       7      4            3         1          1        1         0
                35        18          8        7       3      2            2         0         0         0         0
                40         9          4        4       2      1            1         0         0         0         0
                45         4          2        2       1      1            0         0         0         0         0
                50         2          1        1       0      0            0         0         0         0         0


                5       595        219       183      65    39          137        32         23       13         8
                10      349        128       106      37    22           78        18         13         7         5
                15      204          74       62     22      13          44        10          7        4         3
                20      120         43        36      12      7          25          6         4         2        2
                25        70        25        21       7      4          14          3         2         1         1
                30        41         15       12      4       2            8         2          1        1        0
                35        24          9        7       2      1            5         1         1         0        0
                40        14          5        4       1      1            3         1         0         0        0
                45         8          3        2       1      0            1         0         0         0        0
                50         5          2        1       0      0            1         0         0         0        0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                                                                                    47


Volblad windhaag

In de lucht                                              0 invulling dermale blootstellingseindpunt   (AEL) van captan,


                               Kale boom situatie                                Volblad situatie

              fstand   Stand    DRT50     DRT75 DRT90 DRT95          Stand      DRT50     DRT75       DRT90    DRT95
              [m]


Onderste
0-3 m          5       215        100        93     46     27            95        31         22         18         8
               10       108         50       47     23     14           48         15         11          9         4
               15        55         25       23     11      7            24          8          5         4         2
               20        28         13       12      6      3            12          4         3          2         1
               25        14          6        6      3      2             6          2          1         1         0
               30         7          3        3      1      1             3          1          1         1         0
               35         4          2        1      1      0             2          0         0          0         0
               40         2          1        1      0      0             1          0         0          0         0
               45         1          0        0      0      0             0          0         0          0         0
               50         0          0        0      0      0             0          0         0          0         0

3-6 m
hoogte         5        198         73       61     22     13          137         32         23         13         8
               10       116        43        35     12      7            78        18         13          7         5
               15        68        25        21      7      4           44         10          7          4         3
               20        40         14       12      4      2           25           6         4          2         2
               25        23          8        7      2      1            14          3         2          1         1
               30        14          5        4      1      1             8          2          1         1         0
               35         8          3        2      1      0             5          1          1         0         0
              40          5          2        1      0      0             3          1         0          0         0
              45          3          1        1      0      0             1          0         0          0         0
               50         2          1        0      0      0             1          0         0          0         0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>48


Twee windhagen

In de lucht                                              0 invulling dermale blootstellingseindpunt   (AEL) van captan,


                               Kale boom situatie                                Volblad situatie

              fstand   Stand    DRT50     DRT75 DRT90 DRT95           Stand     DRT50     DRT75       DRT90    DRT95
              [m]


Onderste
0-3 m          5        268       125       117     58     34            24          8          6         4         2
               10       135         63       58     29     17            12          4          3         2         1
               15        68         31       29     14      9             6          2          1         1         0
               20        34         16       15      7      4             3          1          1         1         0
               25        17          8        7      4      2             1          0          0         0         0
               30         9          4        4      2      1             1          0          0         0         0
               35         4          2        2      1      1             0          0          0         0         0
               40         2          1        1      0      0             0          0          0         0         0
               45         1          0        0      0      0             0          0          0         0         0
               50         1          0        0      0      0             0          0          0         0         0

3-6 m
hoogte         5        179         66       55     19     12            41          9          7         4         2
               10       105         38       32     11      7            23          5         4          2         1
               15        61         22       18      6      4            13          3          2         1         1
               20        36         13       11      4      2             8          2          1         1         0
               25        21          8        6      2      1             4          1          1         0         0
               30        12          4        4      1      1             2          1          0         0         0
               35         7          3        2      1      0             1          0          0         0         0
               40         4          2        1      0      0             1          0          0         0         0
               45         2          1        1      0      0             0          0          0         0         0
               50         1          1        0      0      0             0          0          0         0         0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                                                                                                             49


In de lucht                                            00 invulling dermale blootstelingsenndpunt (AEL) van pirimicarb,


                                Kale boom situatie                                Volblad situatie

              Afstand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95           Stand     DRT50      DRT75          DRT90     DRT95
                [m]


Onderste
                 5      1994        926      866     429   254           880       289        206            164        72
                10      1005        465      434     213   127           442        144       102             81        36
                15       507        233      218     106    63           221         71            51         40        18
                20       255        117      109      53    32           111         35            25         19         9
                25       129         59       55      26    16            56         18            13         10         4
                30        65         29       27      13     8            28          9             6          5         2
                35        33         15       14       6     4            14          4             3          2         1
                40        16          7         7      3      2             7         2             2          1         1
                45         8          4         3      2      1            4          1             1          1         0
                50         4          2         2      1     0             2          1            0           0         0

3-6 m
                 5       921        339      283     100    60          637        147        107             60        38
                10       540        198      164      58    35          362          82        61             34        22
                15       316        115       95     33     20          206          46        34             19        12
                20       185         67       55      19    12           117         26        19             11         7
                25       108         39       32      11     7            66         15        11              6         4
                30        63         23       19       6     4            38          8            6           3         2
                35        37         13       11      4      2            21          5            4           2         1
                40        22          8        6      2      1            12          3            2           1         1
                45        13          5        4       1     1             7          1            1           1         0
                50         7          3        2       1     0             4          1            1           0         0



Op de grond                                           0 invulling dermale blootsteliingseindpunt       (AEL) van pirimicarb,


                                Kale boom situatie                                Volblad situatie

              Afstand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95           Stand     DRT50     DRT75          DRT90     DRT95
                [m]


Naast
                 5      674        516      354      93     51          350        170         82             43        19
                10      391        279       193     40     23          191         90         38             19        10
                15      227        151       105     17     10          104         47         18              8         5
                20       131        82        58      7      5            57        25             8           4         2
                25        76        44        31      3      2            31        13             4           2         1
                30        44         24       17      1      1            17          7            2           1         1
                35        26         13        9      1      0             9          4            1           0         0
                40        15          7        5      0      0             5          2            0           0         0
                45         9          4        3      0      0             3          1            0           0         0
                50         5          2        2      0      0             2          1            0           0         0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>50


In de lucht                                   00 invuliing dermale blootsteliingseindpunt   (AEL) van   methoxyfenozide,


                               Kale boom situatie                                 Volblad situatie

              fstand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95            Stand     DRT50       DRT75      DRT90    DRT95
               [m]


Onderste
0-3 m          5        247       115       107     53      32           109         36         26         20        9
               10       125         58       54     26      16            55         18         13         10        4
               15        63         29       27     13       8            27          9           6         5        2
               20        32         14       14       7      4            14          4           3         2        1
               25        16          7        7       3      2             7          2           2         1        1
               30         8          4        3       2      1             3          1           1         1        0
               35         4          2        2       1      0             2          1           0         0        0
               40         2          1        1       0      0              1         0           0         0        0
               45         1          0        0       0      0             0          0           0         0        0
               50         1          0        0       0      0             0          0           0         0        0

3-6 m
hoogte         5        114         42       35     12       7            79         18         13          7        5
               10        67         25       20       7      4            45         10           8         4        3
               15        39         14       12       4      2            26          6           4         2        2
               20        23          8        7       2      1            15          3           2         1        1
               25        13          5        4       1      1             8          2           1         1        0
               30         8          3        2       1      0             5          1           1         0        0
               35         5          2        1       0      0             3          1           0         0        0
               40         3          1        1       0      0             2          0           0         0        0
               45         2          1        0       0      0              1         0           0         0        0
               50         1          0        0       0      0             0          0           0         0        0



Op de grond                                   0 invulling dermale blootstellingseindpunt    (AEL) van   methoxyfenozide,


                               Kale boom situatie                                 Volblad situatie

              stand    Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95            Stand     DRT50       DRT75      DRT90    DRT95
               [m]


Naast
perceel [m]    5         84         64       44     12       6            43         21         10          5        2
               10        49         35       24       5      3            24         11           5         2        1
               15        28         19       13       2      1            13          6           2         1        1
               20        16         10        7       1      1             7          3           1         0        0
               25         9          5        4       0      0             4          2           0         0        0
               30         5          3        2       0      0             2          1           0         0        0
               35         3          2        1       0      0              1         0           0         0        0
               40         2          1        1       0      0              1         0           0         0        0
               45         1          0        0       0      0             0          0           0         0        0
               50         1          0        0       0      0             0          0           0         0        0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>                                                                                                                             51


In de lucht                                           00 invulling dermale blootstelingsenndpunt (AEL) van fenoxycarb,


                                Kale boom situatie                                 Volblad situatie

              Afstand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95            Stand     DRT50      DRT75          DRT90    DRT95
                [m]


Onderste
0-3 m            5      1204        559      523     259    153           532        175       124             99       44
                10       607        280      262     129     77           267         87            62         49       22
                15       306        141      132      64     38           134         43            31         24       11
                20       154         71       66      32     19            67         21            15         12         5
                25        78         35       33      16     10            34         11             8          6         3
                30        39         18       17       8       5           17          5             4          3         1
                35        20          9        8       4      2             8          3             2          1         1
                40        10          4        4       2       1            4           1            1          1        0
                45         5          2        2       1       1             2         1             0          0        0
                50         3          1         1      0      0              1         0             0          0        0

3-6 m
hoogte           5       556       205       171     60      36           385         88            65         36       23
                10       326        119       99     35      21           219         50            37         21       13
                15       191         70       57     20      12           124         28            21         12        7
                20       112         41       33      12      7            71         16            12          7        4
                25        65         24       19       7      4            40          9             7          4        2
                30        38         14       11       4      2            23          5            4           2        1
                35        22          8        6       2      1            13          3             2          1        1
                40        13          5        4       1      1             7          2             1          1        0
                45         8          3        2       1      0             4          1             1          0        0
                50         5          2        1       0      0             2          1            0           0        0



Op de grond
          d                                           00 invulling dermale blootstellingseindpunt       (AEL) van fenoxycarb,


                                Kale boom situatie                                 Volblad situatie

              Afstand   Stand    DRT50     DRT75 DRT90 DRT95            Stand     DRT50      DRT75         DRT90     DRT95
                [m]


Naast
perceel [m]      5      407        312      214      56      31          212        103         50             26       12
                10      236        168       117     24      14          116          54        23             11        6
                15       137        91        64     10       6            63         29        11              5        3
                20        79        49        35      4       3            34         15            5           2        1
                25        46        27        19      2       1            19          8            2           1        1
                30        27         14       10       1      1            10          4            1           0        0
                35        15          8        6      0       0             6          2            0           0        0
                40         9          4        3      0       0             3          1            0           0        0
                45         5          2        2      0       0             2          1            0           0        0
                50         3          1        1      0       0             1          0            0           0        0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>52



In de lucht                                           0 invulling dermale blootsteliingseindpunt        (AEL) van flonicamid,


                                Kale boom situatie                                Volblad situatie

              Afstand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95           Stand     DRT50      DRT75          DRT90     DRT95
                [m]


Onderste
0-3 m            5       782        363      340     168   100           345        113            81          64        28
                10       394        182      170     84     50           173         56            40          32        14
                15       199         91       85     41     25            87         28            20          16         7
                20       100         46       43     21     12            44         14            10           8         3
                25        50         23       21      10      6           22          7             5           4         2
                30        25         12       11       5      3           11          3             2           2         1
                35        13          6         5      3      2             5         2             1           1         0
                40         6          3        3       1      1            3          1             1           0         0
                45         3          1         1      1     0              1         0             0           0         0
                50         2          1         1      0     0              1         0             0           0         0

3-6 m
hoogte           5       361        133      111     39     23           250         57        42              24        15
                10       211         77       64     23     14           142         32        24              13         9
                15       124         45       37      13     8            81         18            13           8         5
                20        73         26       22      8      5            46         10            8            4         3
                25        42         15       13      4      3            26          6            4            2         2
                30        25          9        7      3      2            15          3            2            1         1
                35        15          5        4       1      1            8          2             1           1         1
                40         9          3        2       1     0             5          1             1           0         0
                45         5          2        1      0      0             3          1            0            0         0
                50         3          1        1      0      0             2          0            0            0         0



Op de grond                                           0 invulling dermale blootstellingseindpunt       (AEL) van flonicamid,


                                Kale boom situatie                                Volblad situatie

              Afstand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95           Stand     DRT50      DRT75          DRT90     DRT95
                [m]


Naast
perceel [m]      5      264        202       139     37     20          137         67         32              17         7
                10       153       109        76     16      9            75        35         15               7        4
                15        89         59       41      7      4            41         19            7            3        2
                20        52         32       23      3      2            22         10            3            1         1
                25        30         17       12      1      1            12          5            1            1        0
                30        17          9        7      1      0             7          3            1            0        0
                35        10          5        4      0      0             4          1            0            0        0
                40         6          3        2      0      0             2          1            0            0        0
                45         3          1        1      0      0             1          0            0            0        0
                50         2          1        1      0      0             1          0            0            0        0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                 53


I n   d
       e lucht                                              0 invulling dermale blootstelingsenndpunt (AEL) van chlofentezin,


                                       Kale boom situatie                                 Volblad situatie

                     Afstand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95            Stand     DRT50     DRT75       DRT90     DRT95
                       [m]


Onderste
0-3 m                   5      2899       1346     1259     624    370         1280        421          300      239       105
                        10     1461        675      632     310    184          642        209          149      117        52
                       15       737        339      317     154     92          322        104           74       58        26
                       20       371        170      159      76     46          161         52           37       28        13
                       25       187         85       80      38     23            81        26           18       14         6
                       30        94         43       40      19     11            41        13            9         7        3
                       35        48         21       20       9      6            20          6           4        3         2
                       40        24         11       10       5      3            10         3            2        2         1
                       45        12          5         5      2       1            5         2            1         1        0
                       50         6          3         3      1       1            3          1           1        0         0

3-6 m
hoogte                  5      1339       493       412     145     87          926        213          156       88        56
                       10       784        287      239      84     50          527        120           88       50        32
                       15       459        167      138      48     29          299         67           50       28        18
                       20       269         98       80      28     17          170         38           28       16        10
                       25       158         57       47      16     10           97         21           16        9         6
                       30        92         33       27       9      6           55         12            9        5         3
                       35        54         19       16       5      3           31          7            5        3         2
                       40        32         11        9       3      2            18         4            3        2         1
                       45        19          7        5       2      1            10         2            2        1         1
                       50        11          4        3       1      1             6         1            1        1         0



Opp
          de grond                                          0 invulling dermale blootstelingsenndpunt    (AEL) van chlofentezin,


                                       Kale boom situatie                                Volblad situatie

                     Afstand   Stand    DRT50     DRT75 DRT90 DRT95           Stand     DRT50      DRT75      DRT90     DRT95
                       [m]


Naast
                        5      981        750      514      136     75          509       248           120       62       28
                       10       569       406      281       58     33          278       131            56       28        14
                       15      330        219       153     25      15          152         69           26       12         7
                       20       191       119        84      11      7           83         36           12        5         3
                       25       111        64        46       5      3           45         19            6        2         2
                       30        64        35        25       2      1           25         10            3        1         1
                       35        37         19       14       1      1           14          5            1        0         0
                       40        22         10        7      0       0            7          3            1        0         0
                       45        13          5        4      0       0            4          1           0         0         0
                       50         7          3        2      0       0            2          1           0         0         0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>54



In de lucht                                     0 invulling dermale blootstelingsenndpunt (AEL) van Chorus ciprodinil,


                                Kale boom situatie                               Volblad situatie

              Afstand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95           Stand    DRT50     DRT75     DRT90     DRT95
                [m]


Onderste
                 5       859        399      373     185   109          569       187        133      106        47
                10       433        200      187     92      55         285        93         66       52        23
                15       218        100       94     46     27          143        46         33       26        12
                20       110         50       47     23      14          72        23         16       13          6
                25        55         25       24      11      7          36         11         8         6         3
                30        28         13       12       6      3           18         6         4         3         1
                35        14          6         6      3      2            9         3         2         1         1
                40         7          3         3      1      1            5         1          1        1         0
                45         4          2         1      1      0            2         1         0         0         0
                50         2          1         1      0      0            1         0         0         0        0

3-6 m
                5        397        146      122     43     26          412        95         69       39        25
                10       232         85       71     25     15          234        53         39       22        14
                15       136         50       41     14       9         133        30         22       12         8
                20        80         29       24       8      5          76        17         13         7        5
                25        47         17       14       5      3          43          9         7        4         3
                30        27         10        8       3      2          24          5         4        2          1
                35        16          6        5       2      1          14          3         2         1         1
                40         9          3        3       1      1           8         2          1         1        0
                45         5          2        2       1      0           4          1         1        0         0
                50         3          1        1       0      0            3         1         0        0         0



Op de grond                                    0 nnvuling dermale blootstelingsenndpunt (AEL) van Chorus ciprodinil,


                                Kale boom situatie                              Volblad situatie

              fstand    Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95          Stand     DRT50     DRT75     DRT90    DRT95
               [m]


Naast
perceel [m]     5       291        222       152     40     22          226       110         53       28        12
                10       168       120        83     17     10          124        58         25       12         6
                15        98         65       45      7      4           67        31         11        5         3
               20         57         35       25      3      2           37        16          5        2         2
               25         33         19       14      1      1           20         9          2        1         1
               30         19         10        7      1      0           11         4          1        0         0
               35         11          6        4      0      0            6         2          1        0         0
               40          6          3        2      0      0            3         1          0        0         0
               45          4          2        1      0      0            2         1          0        0         0
               50          2          1        1      0      0            1         0          0        0         0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                                                                                                                  55


In de lucht                                    0 nnvuling dermale blootstelingsenndpunt (AEL) van Switch fludioxonil,


                                Kale boom situatie                              Volblad situatie

              Afstand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95          Stand    DRT50     DRT75     DRT90     DRT95
                [m]


Onderste
0-3 m            5        15          7        7      3      2            7         2          2        1         1
                10         8          4        3      2      1            3         1          1        1         0
                15         4          2        2      1      0            2         1          0        0         0
                20         2          1        1      0      0            1         0          0        0         0
                25         1          0        0      0      0            0         0          0        0         0
                30         1          0        0      0      0            0         0          0        0         0
                35         0          0        0      0      0            0         0          0        0         0
                40         0          0        0      0      0            0         0          0        0         0
                45         0          0        0      0      0            0         0          0        0         0
                50         0          0        0      0      0            0         0          0        0         0

3-6 m
hoogte           5         7          3        2      1      0            5         1          1        0         0
                10         4          2        1      0      0            3         1          0        0         0
                15         2          1        1      0      0            2         0          0        0         0
                20         1          1        0      0      0            1         0          0        0         0
                25         1          0        0      0      0            1         0          0        0         0
                30         0          0        0      0      0            0         0          0        0         0
                35         0          0        0      0      0            0         0          0        0         0
                40         0          0        0      0      0            0         0          0        0         0
                45         0          0        0      0      0            0         0          0        0         0
                50         0          0        0      0      0            0         0          0        0         0



Op de grond                                    0 nnvuling dermale blootstelingsenndpunt (AEL) van Switch fludioxonil,


                                Kale boom situatie                              Volblad situatie

                stand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95          Stand    DRT50     DRT75     DRT90     DRT95
                [m]


Naast
perceel [m]      5         5          4        3      1      0            3         1          1        0         0
                10         3          2        1      0      0            1         1          0        0         0
                15         2          1        1      0      0            1         0          0        0         0
                20         1          1        0      0      0            0         0          0        0         0
                25         1          0        0      0      0            0         0          0        0         0
                30         0          0        0      0      0            0         0          0        0         0
                35         0          0        0      0      0            0         0          0        0         0
                40         0          0        0      0      0            0         0          0        0         0
                45         0          0        0      0      0            0         0          0        0         0
                50         0          0        0      0      0            0         0          0        0         0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>56



In de lucht                                     0 nnvuling dermale blootstelingsenndpunt (AEL) van Switch cyprodinil,


                                Kale boom situatie                               Volblad situatie

              Afstand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95          Stand     DRT50     DRT75     DRT90     DRT95
                [m]


Onderste
                 5      1611        748      700     346   205          711       234        166      133        58
                10       812        375      351     172   102          357       116         83       65        29
                15       409        188      176     85     51          179        58         41       32        14
                20       206         94       88     42     26           90        29         20       16         7
                25       104         47       44      21    13           45        14         10        8         4
                30        52         24       22      10      6          23          7         5        4         2
                35        26         12       11       5      3          11         4          2        2         1
                40        13          6         6      3      2           6          2         1        1         0
                45         7          3         3      1      1           3          1         1        0         0
                50         3          2         1      1      0            1         0         0        0         0

3-6 m
                 5       744       274       229     81     48          515       118         87       49        31
                10       436        160      133     47     28          293        67         49       28        18
                15       255         93       77     27     16          166        37         28       16        10
                20       149         54       45      16     9           94        21         16        9         6
                25        88         32       26       9     5           54        12          9        5         3
                30        51         18       15       5     3           31         7          5        3         2
                35        30         11        9       3     2           17         4          3        2         1
                40        18          6        5      2       1          10         2          2        1         1
                45        10          4        3       1     1            6          1         1        1         0
                50         6          2        2       1     0            3         1          1        0         0



Op de grond                                    00 invulling dermale blootstelingsenndpunt (AEL) van Switch cyprodinil,


                                Kale boom situatie                              Volblad situatie

              Afstand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95          Stand    DRT50      DRT75     DRT90    DRT95
                [m]


Naast
                 5       545       417      286      75     42         283       138          67       35        15
                10      316        225       156     32     18         155         73        31        15         8
                15       183       122        85     14      8           84        38         14        7         4
                20       106         66       47      6      4           46        20          7        3         2
                25        62         36       25      3      2           25        11          3        1         1
                30        36         19       14      1      1           14         6          1        1         0
                35        21         10        8      0      0            8         3          1        0         0
                40        12          6        4      0      0            4         2          0        0         0
                45         7          3        2      0      0            2         1          0        0         0
                50         4          2        1      0      0            1         0          0        0         0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>                                                                                                                     57


In de lucht                                               0 invulling dermale blootstellingseindpunt   (AEL) van dodine,


                                Kale boom situatie                                Volblad situatie

              Afstand   Stand     DRT50    DRT75 DRT90 DRT95           Stand     DRT50     DRT75       DRT90    DRT95
                [m]


Onderste
0-3 m            5       419        194      182     90     53          185         61         43         34       15
                10       211         98       91     45     27            93        30         21         17         8
                15       106         49       46     22     13            47         15        11          8         4
                20        54         25       23     11      7            23          7          5         4         2
                25        27         12       12      5      3            12          4         3          2         1
                30        14          6        6      3      2             6          2          1         1         0
                35         7          3        3      1      1             3          1          1         0         0
                40         3          2        1      1      0             1          0         0          0         0
                45         2          1        1      0      0             1          0         0          0         0
                50         1          0        0      0      0             0          0         0          0         0

3-6 m
hoogte           5       193         71       59     21     13          134         31         23         13         8
                10       113         42       34     12      7            76        17         13          7         5
                15        66         24       20      7      4           43         10          7          4         3
                20        39         14       12      4      2           25           5         4          2         1
                25        23          8        7      2      1            14          3         2          1         1
                30        13          5        4      1      1             8          2          1         1         0
                35         8          3        2      1      0             5          1          1         0         0
                40         5          2        1      0      0             3          1         0          0         0
                45         3          1        1      0      0             1          0         0          0         0
                50         2          1        0      0      0             1          0         0          0         0



Op de grond                                               00 invulling dermale blootstelingseindpunt   (AEL) van dodine,


                                Kale boom situatie                               Volblad situatie

              Afstand   Stand    DRT50     DRT75 DRT90 DRT95          Stand     DRT50      DRT75       DRT90    DRT95
                [m]


Naast
perceel [m]      5       142       108        74     20     11           74         36         17          9        4
                10        82         59       41      8      5           40         19          8          4        2
                15        48         32       22      4      2           22         10          4          2         1
                20        28         17       12      2      1            12          5         2          1        0
                25        16          9        7      1      0             7          3         1          0        0
                30         9          5        4      0      0             4          1         0          0        0
                35         5          3        2      0      0             2          1         0          0        0
                40         3          1        1      0      0             1          0         0          0        0
                45         2          1        1      0      0             1          0         0          0        0
                50         1          0        0      0      0             0          0         0          0        0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>58



Bijlage II,
          Inhalatoire blootstelling

Inhalatie risico naast perceel


Bijvoorbeeld: pirimicarb


                     Toegediende hoeveelheid aktieve stof   25            mg/m    2




                     Max dos, Inhalatie                     2,205         mg/dag


                     Voorwaarden:
                     Wind                                   3             m/s
                     Wolk passeert in max                   60            sec
                     Depositie zit in                       180           m   3




                     Inademvolume in 1 minuut               0,020833333   m (1/60 deel van 1,25 nf/uur)
                                                                              3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Kaal                                                                                                                        Mg inademen als
                                                                                                                            fractie van AEL systemisch voor               Pirimicarb
Inhalatie gedeelte               Druppel drift                                    Mg                                        uitgedrukt als 00 invulling van AEL
                                 in de lucht (00)                                 depositie

                     Afstand [m] Standaard    DRT50    DRT75     DRT90     DRT95 Standaard    DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard      DRT50        DRT75     DRT90       DRT95

                                                                                     8,525    3,939   3,684   1,807   1,076 0,04475 0,02068          0,01934 0,00948       0,00565
Onderste 3 m             10     34,1         15,8     14,7      7,2       4,3
                         20      8,7          4,0      3,7      1,8       1,1        2,166    0,991   0,927   0,446   0,268 0,01137 0,00520          0,00487 0,00234       0,00141
                         30      2,2          1,0      0,9      0,4       0,3        0,550    0,249   0,233   0,110   0,067 0,00289 0,00131          0,00122 0,00058       0,00035
                         40      0,6          0,3     0,23     0,11      0,07        0,140    0,063   0,059   0,027   0,017 0,00073 0,00033          0,00031 0,00014       0,00009
                         50    0,14          0,06     0,06     0,027     0,017       0,036    0,016   0,015   0,007   0,004 0,00019 0,00008          0,00008 0,00004       0,00002




Volblad                                                                                                                     Mg inademen als
                                                                                                                            fractie van AEL systemisch voor               Pirimicarb
Inhalatie gedeelte               Druppel drift                                    Mg                                        uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                                 in de lucht (0)                                  depositie

                     Afstand [m] Standaard    DRT50    DRT75     DRT90     DRT95 Standaard    DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard      DRT50        DRT75     DRT90       DRT95

                                                                                     3,744    1,222   0,868   0,684   0,305 0,01965 0,00641          0,00455 0,00359       0,00160
Onderste 3 m             10     15,0          4,9      3,5      2,7       1,2
                         20      3,8          1,2      0,9      0,7      0,30        0,942    0,301   0,214   0,165   0,075 0,00494 0,00158          0,00112 0,00087       0,00039
                         30      0,9          0,3     0,21     0,16      0,07        0,237    0,074   0,053   0,040   0,019 0,00124 0,00039          0,00028 0,00021       0,00010
                         40     0,24         0,07     0,05     0,039     0,018       0,060    0,018   0,013   0,010   0,005 0,00031 0,00010          0,00007 0,00005       0,00002
                         50     0,06         0,02     0,013    0,009     0,005       0,015    0,005   0,003   0,002   0,001 0,00008 0,00002          0,00002 0,00001       0,00001




                                                                                                                                                                                       5


                                                                                                                                                                                       to
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Kaal                                                                                                                           Mg inademen als
                                                                                                                               fractie van AEL systemisch voor               Methoxyfenozide
Inhalatie gedeelte           Druppel drift                                     Mg                                              uitgedrukt als 00 invulling van AEL
                             in de lucht                                       depositie
                             (00)

                      fstand Standaard DRT50       DRT75     DRT90     DRT95    Standaard    DRT50    DRT75    DRT90    DRT95 Standaard         DRT50       DRT75     DRT90            DRT95
                       [m]


Onderste 3 m           10   34,1       15,8      14,7       7,2       4,3           4,910    2,269    2,122    1,041     0,620    0,00902    0,00417      0,00390 0,00191             0,00114
                       20    8,7           4,0    3,7       1,8       1,1           1,248    0,571    0,534    0,257     0,154    0,00229    0,00105      0,00098 0,00047             0,00028
                       30    2,2           1,0    0,9       0,4       0,3           0,317    0,144    0,134    0,063     0,038    0,00058    0,00026      0,00025 0,00012             0,00007
                       40    0,6           0,3   0,23      0,11      0,07           0,081    0,036    0,034    0,016     0,010    0,00015    0,00007      0,00006 0,00003             0,00002
                       50   0,14       0,06      0,06      0,027     0,017          0,020    0,009    0,009    0,004     0,002    0,00004    0,00002      0,00002 0,00001             0,00000




Volblad                                                                                                                        Mg inademen als
                                                                                                                               fractie van AEL systemisch voor               Methoxyfenozide
Inhalatie gedeelte           Druppel drift                                     Mg                                              uitgedrukt als 00 invulling van AEL
                             in de lucht                                       depositie
                             (00)

                     Afstand Standaard DRT50      DRT75      DRT90    DRT95 Standaard       DRT50    DRT75    DRT90    DRT95 Standaard        DRT50       DRT75      DRT90            DRT95
                       [m]


Onderste 3 m          10    15,0       4,9       3,5       2,7       1,2           2,157    0,704    0,500    0,394    0,176     0,00396    0,00129     0,00092 0,00072             0,00032
                      20    3,8        1,2       0,9       0,7       0,30         0,543     0,174    0,123    0,095    0,043     0,00100    0,00032     0,00023 0,00017             0,00008
                      30    0,9        0,3       0,21      0,16      0,07         0,137     0,043    0,030    0,023    0,011     0,00025    0,00008     0,00006 0,00004             0,00002
                      40    0,24       0,07      0,05      0,039     0,018        0,034     0,011    0,007    0,006    0,003     0,00006    0,00002     0,00001 0,00001             0,00000
                      50    0,06       0,02      0,013     0,009     0,005        0,009     0,003    0,002    0,001    0,001     0,00002    0,00000     0,00000 0,00000             0,00000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Kaal                                                                                                                            Mg inademen als
                                                                                                                                fractie van AEL systemisch voor               Fenoxycarb
Inhalatie gedeelte               Druppel drift                                      Mg                                          uitgedrukt als 00 invulling van AEL
                                 in de lucht                                        depositie
                                 (00)

                        and [m] Standaard       DRT50    DRT75     DRT90     DRT95 Standaard    DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard        DRT50        DRT75     DRT90       DRT95


Onderste 3 m             10    34,1          15,8       14,7     7,2       4,3          5,463   2,524   2,361   1,158   0,689    0,01004     0,00464     0,00434 0,00213         0,00127
                         20     8,7            4,0      3,7      1,8       1,1          1,388   0,635   0,594   0,285   0,172    0,00255     0,00117     0,00109 0,00052         0,00032
                         30     2,2            1,0      0,9      0,4       0,3         0,353    0,160   0,149   0,070   0,043    0,00065     0,00029     0,00027 0,00013         0,00008
                         40     0,6            0,3      0,23     0,11      0,07        0,090    0,040   0,038   0,017   0,011    0,00016     0,00007     0,00007 0,00003         0,00002
                         50    0,14          0,06       0,06     0,027     0,017       0,023    0,010   0,009   0,004   0,003    0,00004     0,00002     0,00002 0,00001         0,00000




Volblad                                                                                                                         Mg inademen als
                                                                                                                                fractie van AEL systemisch voor               Fenoxycarb
Inhalatie gedeelte               Druppel drift                                     Mg                                           uitgedrukt als 00 invulling van AEL
                                 in de lucht                                       depositie
                                 (00)

                     Afstand [m] Standaard      DRT50    DRT75     DRT90    DRT95 Standaard     DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard        DRT50        DRT75     DRT90       DRT95


Onderste 3 m             10     15,0         4,9        3,5      2,7       1,2          2,399   0,783   0,556   0,438   0,195    0,00441     0,00144     0,00102 0,00081         0,00036
                         20    3,8           1,2        0,9      0,7       0,30        0,604    0,193   0,137   0,106   0,048    0,00111     0,00035     0,00025 0,00019         0,00009
                         30    0,9           0,3        0,21     0,16      0,07        0,152    0,048   0,034   0,026   0,012    0,00028     0,00009     0,00006 0,00005         0,00002
                         40    0,24          0,07       0,05     0,039     0,018       0,038    0,012   0,008   0,006   0,003    0,00007     0,00002     0,00002 0,00001         0,00001
                         50    0,06          0,02       0,013    0,009     0,005       0,010    0,003   0,002   0,001   0,001    0,00002     0,00001     0,00000 0,00000         0,00000




                                                                                                                                                                                           CT)
                                                                                                                                                                                           i—   1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Kaal                                                                                                                                  Mg inademen als
                                                                                                                                      fractie van AEL systemisch voor               Flonicamid
Inhalatie gedeelte               Druppel drift                                        Mg                                              uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                                 in de lucht                                          depositie
                                 (00)

                     Afstand [m] Standaard      DRT50     DRT75     DRT90     DRT95    Standaard    DRT50    DRT75    DRT90    DRT95 Standaard        DRT50        DRT75    DRT90        DRT95


Onderste 3 m             10    34,1          15,8       14,7      7,2       4,3            2,387    1,103    1,032    0,506    0,301     0,01754    0,00811      0,00758 0,00372       0,00221
                         20     8,7            4,0      3,7       1,8       1,1            0,607    0,277    0,260    0,125    0,075     0,00446    0,00204      0,00191 0,00092       0,00055
                         30     2,2            1,0      0,9       0,4       0,3            0,154    0,070    0,065    0,031    0,019     0,00113    0,00051      0,00048 0,00023       0,00014
                         40     0,6            0,3      0,23      0,11      0,07           0,039    0,018    0,016    0,008    0,005     0,00029    0,00013      0,00012 0,00006       0,00003
                         50    0,14          0,06       0,06      0,027     0,017          0,010    0,004    0,004    0,002    0,001     0,00007    0,00003      0,00003 0,00001       0,00001




Volblad                                                                                                                               Mg inademen als
                                                                                                                                      fractie van AEL systemisch voor               Flonicamid
Inhalatie gedeelte               Druppel drift                                        Mg                                              uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                                 in de lucht                                          depositie
                                 (00)

                     Afstand [m] Standaard DRT50         DRT75      DRT90    DRT95 Standaard       DRT50    DRT75    DRT90    DRT95 Standaard        DRT50       DRT75     DRT90        DRT95


Onderste 3 m             10    15,0            4,9      3,5       2,7       1,2           1,048    0,342    0,243    0,192    0,085    0,00770     0,00251     0,00179 0,00141        0,00063
                         20     3,8            1,2      0,9       0,7       0,30          0,264    0,084    0,060    0,046    0,021    0,00194     0,00062     0,00044 0,00034        0,00015
                         30     0,9            0,3      0,21      0,16      0,07          0,066    0,021    0,015    0,011    0,005    0,00049     0,00015     0,00011 0,00008        0,00004
                         40    0,24          0,07       0,05      0,039     0,018         0,017    0,005    0,004    0,003    0,001    0,00012     0,00004     0,00003 0,00002        0,00001
                         50    0,06          0,02       0,013     0,009     0,005         0,004    0,001    0,001    0,001    0,000    0,00003     0,00001     0,00001 0,00000        0,00000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Kaal                                                                                                                          Mg inademen als
                                                                                                                              fractie van AEL systemisch voor                 Captan
Inhalatie gedeelte            Druppel drift                                       Mg                                          uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                              in de lucht                                         depositie
                              (00)

                      and [m] Standaard      DRT50     DRT75     DRT90     DRT95 Standaard    DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard         DRT50       DRT75      DRT90     DRT95

                                                                                      68,2     31,5    29,5    14,5     8,6     0,1253      0,0579       0,0542    0,0266     0,0158
Onderste 3 m           10    34,1         15,8       14,7       7,2       4,3
                       20    8,7            4,0      3,7        1,8       1,1          17,3     7,9     7,4     3,6     2,1     0,0318      0,0146       0,0136    0,0065     0,0039
                       30    2,2            1,0      0,9       0,4        0,3           4,4     2,0     1,9     0,9     0,5     0,0081      0,0037       0,0034    0,0016     0,0010
                       40    0,6            0,3      0,23      0,11      0,07           1,1     0,5     0,5     0,2     0,1     0,0021      0,0009       0,0009    0,0004     0,0002
                       50    0,14         0,06       0,06      0,027     0,017          0,3     0,1     0,1     0,1     0,0     0,0005      0,0002       0,0002    0,0001     0,0001




Volblad                                                                                                                       Mg inademen als
                                                                                                                              fractie van AEL systemisch voor                 Captan
Inhalatie gedeelte            Druppel drift                                      Mg                                           uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                              in de lucht                                        depositie
                              (00)

                     Afstand Standaard       DRT50    DRT75      DRT90    DRT95 Standaard     DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard        DRT50        DRT75      DRT90     DRT95
                       [m]

                                                                                   29,955     9,773   6,941   5,472   2,439 0,05503 0,01795            0,01275 0,01005       0,00448
Onderste 3 m           10    15,0         4,9        3,5       2,7       1,2
                       20    3,8          1,2        0,9       0,7       0,30       7,536     2,410   1,712   1,323   0,601 0,01384 0,00443            0,00314 0,00243       0,00110
                       30    0,9          0,3        0,21      0,16      0,07        1,896    0,594   0,422   0,320   0,148 0,00348 0,00109            0,00078 0,00059       0,00027
                       40    0,24         0,07       0,05      0,039     0,018      0,477     0,147   0,104   0,077   0,037 0,00088 0,00027            0,00019 0,00014       0,00007
                       50    0,06         0,02       0,013     0,009     0,005      0,120     0,036   0,026   0,019   0,009 0,00022 0,00007            0,00005     0,00003   0,00002




                                                                                                                                                                                       6



                                                                                                                                                                                       00
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Kaal                                                                                                                            Mg inademen als
                                                                                                                                fractie van AEL systemisch voor              Clofentezin
Inhalatie gedeelte               Druppel drift                                      Mg                                          uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                                 in de lucht                                        depositie
                                 (00)

                        and [m] Standaard       DRT50    DRT75     DRT90     DRT95 Standaard    DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard        DRT50       DRT75     DRT90        DRT95


Onderste 3 m             10    34,1          15,8       14,7     7,2       4,3          7,672   3,545   3,316   1,626   0,968    0,14095     0,06513     0,06092 0,02987        0,01779
                         20     8,7            4,0      3,7      1,8       1,1          1,950   0,892   0,834   0,401   0,241    0,03582     0,01639     0,01533 0,00737        0,00443
                         30     2,2            1,0      0,9      0,4       0,3         0,495    0,224   0,210   0,099   0,060    0,00910     0,00412     0,00386 0,00182        0,00110
                         40     0,6            0,3      0,23     0,11      0,07        0,126    0,056   0,053   0,024   0,015    0,00231     0,00104     0,00097 0,00045        0,00027
                         50    0,14          0,06       0,06     0,027     0,017       0,032    0,014   0,013   0,006   0,004    0,00059     0,00026     0,00024 0,00011        0,00007




Volblad                                                                                                                         Mg inademen als
                                                                                                                                fractie van AEL systemisch voor              Clofentezin
Inhalatie gedeelte               Druppel drift                                     Mg                                           uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                                 in de lucht                                       depositie
                                 (00)

                     Afstand [m] Standaard      DRT50    DRT75     DRT90    DRT95 Standaard     DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard        DRT50       DRT75     DRT90        DRT95


Onderste 3 m             10     15,0         4,9        3,5      2,7       1,2          3,370   1,099   0,781   0,616   0,274    0,06191     0,02020     0,01435 0,01131        0,00504
                         20     3,8            1,2      0,9      0,7       0,30        0,848    0,271   0,193   0,149   0,068    0,01558     0,00498     0,00354 0,00273        0,00124
                         30     0,9          0,3        0,21     0,16      0,07        0,213    0,067   0,047   0,036   0,017    0,00392     0,00123     0,00087 0,00066        0,00031
                         40    0,24          0,07       0,05     0,039     0,018       0,054    0,016   0,012   0,009   0,004    0,00099     0,00030     0,00022 0,00016        0,00008
                         50    0,06          0,02       0,013    0,009     0,005       0,013    0,004   0,003   0,002   0,001    0,00025     0,00007     0,00005 0,00004        0,00002
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Kaal                                                                                                                            Mg inademen als                                Chorus
                                                                                                                                fractie van AEL systemisch voor              cyprodinil
Inhalatie gedeelte               Druppel drift                                      Mg                                          uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                                 in de lucht                                        depositie
                                 (00)

                        and [m] Standaard       DRT50    DRT75     DRT90     DRT95 Standaard    DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard        DRT50        DRT75    DRT90      DRT95


Onderste 3 m             10    34,1          15,8       14,7     7,2       4,3        10,230    4,727   4,421   2,168   1,291    0,06264     0,02895     0,02708 0,01328      0,00791
                         20     8,7            4,0      3,7      1,8       1,1          2,599   1,189   1,112   0,535   0,322    0,01592     0,00728     0,00681 0,00327      0,00197
                         30     2,2            1,0      0,9      0,4       0,3         0,661    0,299   0,280   0,132   0,080    0,00404     0,00183     0,00171 0,00081      0,00049
                         40     0,6            0,3      0,23     0,11      0,07        0,168    0,075   0,070   0,033   0,020    0,00103     0,00046     0,00043 0,00020      0,00012
                         50    0,14          0,06       0,06     0,027     0,017       0,043    0,019   0,018   0,008   0,005    0,00026     0,00012     0,00011 0,00005      0,00003




Volblad                                                                                                                         Mg inademen als                                Chorus
                                                                                                                                fractie van AEL systemisch voor              cyprodinil
Inhalatie gedeelte               Druppel drift                                     Mg                                           uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                                 in de lucht                                       depositie
                                 (00)

                     Afstand [m] Standaard      DRT50    DRT75     DRT90    DRT95 Standaard     DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard        DRT50        DRT75    DRT90      DRT95


Onderste 3 m             10     15,0         4,9        3,5      2,7       1,2          4,493   1,466   1,041   0,821   0,366    0,02752     0,00898     0,00638 0,00503      0,00224
                         20    3,8           1,2        0,9      0,7       0,30         1,130   0,362   0,257   0,198   0,090    0,00692     0,00221     0,00157 0,00122      0,00055
                         30    0,9           0,3        0,21     0,16      0,07        0,284    0,089   0,063   0,048   0,022    0,00174     0,00055     0,00039 0,00029      0,00014
                         40    0,24          0,07       0,05     0,039     0,018       0,072    0,022   0,016   0,012   0,005    0,00044     0,00013     0,00010 0,00007      0,00003
                         50    0,06          0,02       0,013    0,009     0,005       0,018    0,005   0,004   0,003   0,001    0,00011     0,00003     0,00002 0,00002      0,00001




                                                                                                                                                                                          6


                                                                                                                                                                                          cn
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Kaal                                                                                                                            Mg inademen als
                                                                                                                                fractie van AEL systemisch voor              Dithianon
Inhalatie gedeelte               Druppel drift                                      Mg                                          uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                                 in de lucht                                        depositie
                                 (00)

                        and [m] Standaard       DRT50    DRT75     DRT90     DRT95 Standaard    DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard        DRT50       DRT75     DRT90      DRT95


Onderste 3 m             10    34,1          15,8       14,7     7,2       4,3        18,976    8,769   8,202   4,022   2,395    0,00349     0,00161     0,00151 0,00074      0,00044
                         20     8,7          4,0        3,7      1,8       1,1          4,822   2,206   2,063   0,992   0,596    0,00089     0,00041     0,00038 0,00018      0,00011
                         30     2,2            1,0      0,9      0,4       0,3          1,225   0,555   0,519   0,245   0,149    0,00023     0,00010     0,00010 0,00004      0,00003
                         40     0,6          0,3        0,23     0,11      0,07        0,311    0,140   0,131   0,060   0,037    0,00006     0,00003     0,00002 0,00001      0,00001
                         50    0,14          0,06       0,06     0,027     0,017       0,079    0,035   0,033   0,015   0,009    0,00001     0,00001     0,00001 0,00000      0,00000




Volblad                                                                                                                         Mg inademen als
                                                                                                                                fractie van AEL systemisch voor              Dithianon
Inhalatie gedeelte               Druppel drift                                     Mg                                           uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                                 in de lucht                                       depositie
                                 (00)

                     Afstand [m] Standaard      DRT50    DRT75     DRT90    DRT95 Standaard     DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard        DRT50       DRT75     DRT90      DRT95


Onderste 3 m             10     15,0         4,9        3,5      2,7       1,2         8,335    2,719   1,931   1,523   0,679    0,00153     0,00050     0,00035 0,00028      0,00012
                         20    3,8           1,2        0,9      0,7       0,30         2,097   0,671   0,476   0,368   0,167    0,00039     0,00012     0,00009 0,00007      0,00003
                         30    0,9           0,3        0,21     0,16      0,07        0,528    0,165   0,117   0,089   0,041    0,00010     0,00003     0,00002 0,00002      0,00001
                         40    0,24          0,07       0,05     0,039     0,018       0,133    0,041   0,029   0,022   0,010    0,00002     0,00001     0,00001 0,00000      0,00000
                         50    0,06          0,02       0,013    0,009     0,005       0,033    0,010   0,007   0,005   0,003    0,00001     0,00000     0,00000 0,00000      0,00000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Kaal                                                                                                                      Mg inademen als                                    Switch
                                                                                                                          fractie van AEL systemisch voor                fludioxonil
Inhalatie gedeelte            Druppel drift                                     Mg                                        uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                              in de lucht                                       depositie
                              (00)

                     Afstand Standaard      DRT50    DRT75     DRT90     DRT95 Standaard    DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard      DRT50        DRT75      DRT90       DRT95
                       [m]

                                                                                   8,525    3,939   3,684   1,807   1,076 0,00265 0,00123          0,00115 0,00056        0,00033
Onderste 3 m           10    34,1        15,8       14,7     7,2       4,3
                       20    8,7         4,0        3,7      1,8       1,1         2,166    0,991   0,927   0,446   0,268 0,00067 0,00031          0,00029 0,00014        0,00008
                       30    2,2         1,0        0,9      0,4       0,3         0,550    0,249   0,233   0,110   0,067 0,00017 0,00008          0,00007 0,00003        0,00002
                       40    0,6         0,3        0,23     0,11      0,07        0,140    0,063   0,059   0,027   0,017 0,00004 0,00002          0,00002 0,00001        0,00001
                       50    0,14        0,06       0,06     0,027     0,017       0,036    0,016   0,015   0,007   0,004 0,00001 0,00000          0,00000 0,00000        0,00000




Volblad                                                                                                                   Mg inademen als                                    Switch
                                                                                                                          fractie van AEL systemisch voor                fludioxonil
Inhalatie gedeelte            Druppel drift                                    Mg                                         uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                              in de lucht                                      depositie
                              (00)

                     Afstand Standaard      DRT50    DRT75     DRT90    DRT95 Standaard     DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard      DRT50        DRT75      DRT90       DRT95
                       [m]

                                                                                   3,744    1,222   0,868   0,684   0,305 0,00117 0,00038          0,00027     0,00021    0,00009
Onderste 3 m           10    15,0        4,9        3,5      2,7       1,2
                       20    3,8         1,2        0,9      0,7       0,30        0,942    0,301   0,214   0,165   0,075 0,00029 0,00009          0,00007 0,00005        0,00002
                       30    0,9         0,3        0,21     0,16      0,07        0,237    0,074   0,053   0,040   0,019 0,00007 0,00002          0,00002     0,00001    0,00001
                       40    0,24        0,07       0,05     0,039     0,018       0,060    0,018   0,013   0,010   0,005 0,00002 0,00001          0,00000 0,00000        0,00000
                       50    0,06        0,02       0,013    0,009     0,005       0,015    0,005   0,003   0,002   0,001 0,00000 0,00000          0,00000 0,00000        0,00000




                                                                                                                                                                                       6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>Kaal                                                                                                                      Mg inademen als                                  Switch
                                                                                                                          fractie van AEL systemisch voor               cyprodinil
Inhalatie gedeelte            Druppel drift                                     Mg                                        uitgedrukt als 00 invulling van AEL
                              in de lucht                                       depositie
                              (00)

                     Afstand Standaard      DRT50    DRT75     DRT90     DRT95 Standaard    DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard      DRT50        DRT75     DRT90      DRT95
                       [m]

                                                                                 12,787     5,909   5,527   2,710   1,614 0,07831 0,03619          0,03384 0,01660      0,00988
Onderste 3 m           10     34,1          15,8     14,7      7,2       4,3
                       20      8,7           4,0      3,7      1,8       1,1       3,249    1,487   1,390   0,668   0,402 0,01990 0,00910          0,00851 0,00409      0,00246
                       30      2,2            1,0     0,9      0,4       0,3       0,826    0,374   0,350   0,165   0,100 0,00506 0,00229          0,00214 0,00101      0,00061
                       40      0,6           0,3     0,23     0,11      0,07       0,210    0,094   0,088   0,041   0,025 0,00128 0,00058          0,00054 0,00025      0,00015
                       50     0,14          0,06     0,06    0,027     0,017       0,053    0,024   0,022   0,010   0,006 0,00033 0,00014          0,00014 0,00006      0,00004




Volblad                                                                                                                   Mg inademen als                                  Switch
                                                                                                                          fractie van AEL systemisch voor               cyprodinil
Inhalatie gedeelte            Druppel drift                                    Mg                                         uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                              in de lucht                                      depositie
                              (00)

                     Afstand Standaard      DRT50    DRT75     DRT90    DRT95 Standaard     DRT50   DRT75   DRT90   DRT95 Standaard      DRT50        DRT75     DRT90      DRT95
                       [m]

                                                                                   5,617    1,832   1,301   1,026   0,457 0,03439 0,01122          0,00797 0,00628      0,00280
Onderste 3 m           10    15,0        4,9        3,5      2,7       1,2
                       20    3,8         1,2        0,9      0,7       0,30        1,413    0,452   0,321   0,248   0,113 0,00865 0,00277          0,00197 0,00152      0,00069
                       30    0,9         0,3        0,21     0,16      0,07        0,355    0,111   0,079   0,060   0,028 0,00218 0,00068          0,00048 0,00037      0,00017
                       40    0,24        0,07       0,05     0,039     0,018       0,089    0,027   0,020   0,014   0,007 0,00055 0,00017          0,00012 0,00009      0,00004
                       50    0,06        0,02       0,013    0,009     0,005       0,022    0,007   0,005   0,004   0,002 0,00014 0,00004          0,00003 0,00002      0,00001
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Kaal                                                                                                                            Mg inademen als
                                                                                                                                fractie van AEL systemisch voor               Dodine
Inhalatie gedeelte               Druppel drift                                    Mg                                            uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                                 in de lucht                                      depositie
                                 (00)

                        and [m]Standaard DRT50          DRT75    DRT90    DRT95   Standaard   DRT50    DRT75    DRT90   DRT95 Standaard        DRT50        DRT75    DRT90    DRT95


Onderste 3 m             10     34,1           15,8     14,7      7,2      4,3      29,922    13,827   12,933   6,341   3,776    0,05497     0,02540     0,02376 0,01165     0,00694
                         20      8,7            4,0      3,7      1,8      1,1        7,603   3,479    3,254    1,564   0,941    0,01397     0,00639     0,00598 0,00287     0,00173
                         30       2,2           1,0      0,9      0,4      0,3        1,932   0,875    0,819    0,386   0,234    0,00355     0,00161     0,00150 0,00071     0,00043
                         40      0,6            0,3     0,23     0,11     0,07        0,491   0,220    0,206    0,095   0,058    0,00090     0,00040     0,00038 0,00017     0,00011
                         50     0,14           0,06     0,06     0,027    0,017       0,125   0,055    0,052    0,023   0,015    0,00023     0,00010     0,00010 0,00004     0,00003




Volblad                                                                                                                         Mg inademen als
                                                                                                                                fractie van AEL systemisch voor              Dodine
Inhalatie gedeelte               Druppel drift                                    Mg                                            uitgedrukt als 0 invulling van AEL
                                 in de lucht                                      depositie
                                 (00)

                     Afstand [m] Standaard      DRT50    DRT75    DRT90    DRT95 Standaard    DRT50    DRT75    DRT90   DRT95 Standaard        DRT50        DRT75    DRT90    DRT95


Onderste 3 m             10     15,0            4,9      3,5      2,7      1,2    13,143      4,288    3,045    2,401   1,070    0,02415     0,00788     0,00559 0,00441     0,00197
                         20       3,8           1,2      0,9      0,7     0,30    3,306        1,057   0,751    0,580   0,264    0,00607     0,00194     0,00138 0,00107     0,00048
                         30      0,9            0,3     0,21     0,16     0,07    0,832       0,261    0,185    0,140   0,065    0,00153     0,00048     0,00034 0,00026     0,00012
                         40     0,24           0,07     0,05     0,039    0,018   0,209       0,064    0,046    0,034   0,016    0,00038     0,00012     0,00008 0,00006     0,00003
                         50     0,06           0,02     0,013    0,009    0,005   0,053       0,016    0,011    0,008   0,004    0,00010     0,00003     0,00002 0,00002     0,00001




                                                                                                                                                                                       6


                                                                                                                                                                                       to
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>