<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>     Bijlage gemeente Houten: IS18.01611
                                           VEI LIG HEIDS REG 10 UTRECHT
         Regionaal Risicoprofiel
         2019
         Concept - ontwerp
'
•f
          rJJQ
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                       VEI LIG HEIDS REG IO UTRECHT
Colofon
Dit document omvat het ontwerp Regionaal Risicoprofiel van de Veiligheidsregio Utrecht
Organisatie
Veiligheidsregio Utrecht
www.vru.nl
Vastgesteld door het Algemeen Bestuur op 19 november 2018 versie 7.0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                            VEI LIG HEIDS REG IO UTRECHT
Samenvatting
Op grond van de Wet Veiligheidsregio stelt elke veiligheidsregio een regionaal risicoprofiel
vast voor een beleidsperiode van vier jaar. Het regionaal risicoprofiel is de onderlegger
voor het beleidsplan, crisisplan en dekkingsplan van de VRU.
Het regionaal risicoprofiel (RRP) biedt een overzicht van risicovolle situaties op het gebied
van branden, crisisbeheersing en rampenbestrijding. Het voorliggende ontwerp regionaal
risicoprofiel sluit aan op het Nationaal Veiligheidsprofiel 2016 (NVP). In het regionaal
risicoprofiel zijn alleen die nationale thema's beschreven die een regionale vertaling kennen
voor het verzorgingsgebied van de VRU. Het gaat om de volgende thema's:
     »    Natuurrampen
     »    Bedreigingen voor gezondheid en milieu
     »   Zware ongevallen
     »   Verstoring vitale infrastructuur
     »   Cyberdreigingen
     »   Ondermijning, extremisme en terrorisme
Het bovenstaande levert een overzicht van risicovolle situaties op het gebied van branden,
rampen en crisis. Van elk bovengenoemd thema is uitgewerkt wat mogelijke oorzaken zijn
en hoe deze kunnen worden beperkt. Tevens is beoordeeld wat de mogelijke gevolgen van
bovengenoemde risico's zijn. Voor wat betreft de voorbereiding en de bestrijding ervan
kunnen wij terugvallen op de dagelijkse hulpverlening en de crisisorganisatie. Daar waar
het gaat om overstijgende incidenten maken wij gebruik van interregionale en nationale
bijstandsafspraken. Deze uitwerking is mede tot stand gekomen op basis openbare
bronnen, bronnen van partners en eigen gegevens.
Het ontwerp regionaal risicoprofiel bevat aanvullend een tweetal thema's die niet afkomstig
zijn uit het NVP, namelijk ’Brand' en 'Risicofocusgebieden'. Het thema Brand gaat in op de
risico's van branden die de regio kunnen treffen. Het thema Risicofocusgebieden beschrijft
gebieden in de regio met een grote concentratie van personen, een complex en
samengesteld risico en die van groot economisch belang zijn. De stapeling van risico's
maakt dat de VRU met extra aandacht naar veiligheid van deze gebieden kijkt.
Naast de bovengenoemde thema's wordt daar waar mogelijk rekening gehouden met een
tweetal ontwikkelingen die van invloed zijn op de risico's in het verzorgingsgebied:
demografische ontwikkelingen en energietransitie.
Op basis van het ontwerp regionaal risicoprofiel kunnen wij concluderen dat wij voldoende
capaciteit hebben en goed zijn voorbereid. De paraatheid van de dagelijkse hulpverlening,
planvorming, opleiding en oefening van het personeel, de staande crisisorganisatie, de
specialismen binnen onze regio en de afspraken met buurregio's, partners en landelijke
bijstandsafspraken zijn op orde.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                        VEI LIG HEIDS REG IO UTRECHT
Inhoudsopgave
1   Inleiding                                                       9
1.1 Waarom een Regionaal Risicoprofiel                              9
    Wettelijke basis                                                9
    Basis voor het beleidsplan, crisisplan en dekkingsplan          9
    Dynamisch risicobeeld                                          10
1.2 Leeswijzer                                                     10
2   Totstandkoming van dit risicoprofiel                          11
2.1 Ontwikkelingen en randvoorwaarden                              11
    Samenhang RRP en NVP                                           11
    Ontwikkeling naar risicogerichtheid                            11
    Informatiegestuurd werken                                      11
2.2 Uitgangspunten van het Regionaal Risicoprofiel                 12
    RRP sluit aan bij het NVP                                      12
    Proces naar dit regionale risicoprofiel                        13
    Lokaal profiel                                                 13
3   Risicoprofiel                                                 14
    Toelichting diagram                                            15
3.1 Thema's                                                        16
    Natuurrampen                                                   16
    Bedreigingen gezondheid en milieu                              18
    Zware ongevallen                                               18
    Verstoring vitale infrastructuur                              20
    Ondermijning, extremisme en terrorisme                        21
3.2 Thema ’Brand'                                                  22
    Brandrisico's in het algemeen                                 22
    Gebouwbranden                                                 23
3.3 Risicofocusgebieden                                            25
    Transport gevaarlijke stoffen grote vaarwegen                 26
    Stationsgebied Utrecht                                        26
    Utrecht Sciencepark                                           26
    Utrecht Science Park Bilthoven (RIVM)                         27
    Utrechtse Heuvelrug                                           28
4   Ontwikkelingen in het verzorgingsgebied                       29
4.1 Demografische ontwikkelingen                                   29
    Bevolkingsgroei                                               29
    Vergrijzing                                                   29
4.2 Energietransitie                                               30
    Windturbines                                                  30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>        Zonnepanelen                                                 30
         Waterstof                                                   30
         Liquefied Natural Gas                                       31
        Ammoniak als alternatief voor waterstof                      31
         Toename van elektrische opslagsystemen                      31
         Energie uit biomassa                                        32
  5    Capaciteiten per thema                                        34
  5.1   Inleiding                                                    34
  5.2   Thema's                                                      35
  5.3   Thema 'Brand'                                                37
  5.4   Risicofocusgebieden                                          37
  Bijlage 1. Samenvatting Nationaal VeiligheidsProfiel (NVP)         39
         Natuurrampen                                                39
         Bedreigingen gezondheid en milieu                           41
        Zware ongevallen                                             43
         Verstoring vitale infrastructuur                            45
         Cyberdreiging                                               48
         Ondermijning, extremisme en terrorisme                      48
  Bijlage 2. Overzicht thema's met oorzaken, effecten en planvorming 49
  Bijlage 3. Overzicht deelnemers                                    54
7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                               VEI LIG HEIDS REG IO UTRECHT
  1 Inleiding
1.1 Waarom een Regionaal Risicoprofiel
     Wettelijke basis
    Op basis van artikel 15, lid 2 uit de Wet veiligheidsregio stellen wij een regionaal
    risicoprofiel (RRP) op. Volgens dat artikel bestaat een risicoprofiel uit:
    a. een overzicht van de risicovolle situaties binnen de veiligheidsregio die tot een brand,
    ramp of crisis kunnen leiden,
    b. een overzicht van de soorten branden, rampen en crises die zich in de veiligheidsregio
    kunnen voordoen, en
    c. een analyse waarin de weging en inschatting van de gevolgen van de soorten branden,
    rampen en crises zijn opgenomen.
    Basis voor het beleidsplan, crisisplan en dekkingsplan
    In artikel 15, lid 1 van de Wet veiligheidsregio, staat dat het beleidsplan mede is gebaseerd
    op het door het bestuur vastgestelde regionaal risicoprofiel. In dat beleidsplan maakt de
    veiligheidsregio afwegingen hoe ze om wil gaan met de aanwezige en mogelijke
    toekomstige risico's. Dat doen wij via twee lijnen: het verkleinen van de waarschijnlijkheid
    d.m.v. risicobeheersing en het verkleinen van de gevolgen van risico's d.m.v.
    crisisbeheersing. Ten aanzien van dit laatste stellen wij een crisis- en dekkingsplan op. Het
    verkleinen van de gevolgen draagt bij aan het herstel.
                                              Beleidsplan
           Verkleinen                                                               Verkleinen
        Waarschijnlijkheid                                                            impact
                                                 Herstel
    Schematische weergave van de positie van het Regionaal Risicoprofiel.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>       Dynamisch risicobeeld
       Het regionaal risicoprofiel wordt volgens de wet eens in de 4 jaar vastgesteld. Tot nu toe
       hielden we ook voor de overige planvormen die cyclus aan. Met de dynamiek van de
       huidige maatschappij kunnen we niet volstaan met het 1 keer per 4 jaar vaststellen van
       een risicoprofiel.
       Veel ontwikkelingen laten zich niet één keer in de vier jaar vastleggen. Het is van belang
       het beeld van het verzorgingsgebied continu actueel te hebben. Dit vereist dat we met de
       steeds toenemende hoeveelheid informatie om moeten kunnen gaan, samen met de
       gemeenten en met onze partners. Naast het informatie verzamelen en delen met onze
       partners, zit de toegevoegde waarde met name in het betekenis geven aan deze
       informatie. We gaan dan van verzamelen naar duiden.
   1.2 Leeswijzer
       In de hoofdstukken hierna vindt u eerst een uitleg hoe het regionaal risicoprofiel (RRP) tot
       stand is gekomen. Vervolgens het risicoprofiel zelf. In hoofdstuk 5 wordt op hoofdlijnen
       ingegaan waar we al interventies plegen en hoe wij ons hebben voorbereid. Daar waar we
       mogelijk nog verbetering zien om ons beter voor te bereiden, zowel op de kans als het
       effect van risico's, zullen deze als keuzes in het Beleidsplan VRU 2020-2023 worden
       opgenomen..
10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                  VEI LIG HEIDS REG IO UTRECHT
  2 Totstandkoming van dit risicoprofiel
    In dit hoofdstuk lichten we de ontwikkelingen en randvoorwaarden toe die bepalend zijn
    geweest voor de totstandkoming van dit profiel, namelijk:
         » de samenhang met het Nationaal Veiligheidsprofiel 2016;
         »    de ontwikkeling naar risicogerichtheid;
         »    informatiegestuurd werken.
2.1 Ontwikkelingen en randvoorwaarden
    Samenhang RRP en NVP
    In januari 2018 heeft het Instituut Fysieke Veiligheid een verkennend onderzoek
    gepubliceerd over de aansluiting tussen de 25 regionale risicoprofielen en het Nationaal
    Veiligheidsprofiel (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), het Nationaal
    Veiligheidsprofiel, 2016). Geconstateerd is dat er niet voldoende samenhang is tussen de
    activiteiten van de veiligheidsregio's en die van het Rijk op het gebied van
    risicobeoordeling. Dit is voor ons aanleiding geweest om het nationaal veiligheidsprofiel te
    gebruiken als basis voor het regionaal risicoprofiel van de Veiligheidsregio Utrecht.
    Tevens heeft het onderzoek aangegeven dat het één keer in de vier jaar opstellen van een
    risicoprofiel zich niet verhoudt tot de ontwikkelingen in de maatschappij. Dit uitgangspunt
    volgen wij in ons risicoprofiel en wordt toegewerkt naar een steeds dynamisch, dus actueel,
    risicoprofiel.
    Ontwikkeling naar risicogerichtheid1
    In de afgelopen jaren is landelijk het beeld dat er rondom risico's breder, met alle
    betrokkenen, naar impact wordt gekeken. Daarbij is het van belang niet alleen de fysieke
    aspecten, maar ook sociale, economische, of zelfs psychologische aspecten mee te nemen.
    Dit om gezamenlijk een breder beeld te krijgen van de waarschijnlijkheid en de gevolgen
    en daarmee de risico's. Op basis daarvan kan een inschatting worden gemaakt welke
    mogelijkheden er zijn om de risico's te verkleinen.
    Informatiegestuurd werken
    De VRU wil een zo goed en actueel mogelijk beeld hebben van haar verzorgingsgebied. Dat
    kan op basis van de juiste informatie. Nog meer dan in het verleden moet er op informatie
    gestuurd worden. Naast informatie over individuele gebouwen, is ook behoefte aan niet
    gebouw-gebonden informatie, zowel op lokaal niveau, intergemeentelijk niveau als
    regionaal niveau. Op basis van de ingeschatte risico's kan de VRU dan bepalen wat haar
    inzet wordt: meer preventief bijvoorbeeld door advisering vooraf of door intensiever
    1 Het Veiligheidsberaad heeft in oktober 2015 de visie vastaesteld :'De beweging van risicobeheersing
    naar risicogerichtheid in 2020': Samen zorgen voor échte coproductie!'
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>       toezicht of door het verhogen van het veiligheidsbewustzijn (voorlichting). Of meer
       repressief door mensen en materieel op de goede plek paraat te laten zijn.
   2.2 Uitgangspunten van het Regionaal Risicoprofiel
       Mede gegeven de bovenstaande ontwikkelingen hebben we de methode waarop het profiel
       tot stand kwam herzien. We hebben gebruik gemaakt van gecombineerde data van
       partners en van de betekenis die deze professionals hebben gegeven aan de informatie. Bij
       dat laatste hebben we tevens de lokale kennis benut, zoals postcommandanten en
       ambtenaren crisisbeheersing. Voor het totale verzorgingsgebied hebben we gebruik
       gemaakt van de kennis van onze crisispartners.2
       RRP sluit aan bij het NVP
       In de studie van het IFV is de samenhang om interventies te kunnen plegen tussen risico's
       op regionaal en nationaal niveau als volgt weergegeven:
                                      Nationaal                                          Regionaal
                                                                 Natuurrampen
                   Geopolitieke dreigingen
                                                               dreigingen gezondheid en milieu
          Financieell-economische dreiginger
                                             \             -
                                                                                                          Gebouwde omgeving
                                  Verstoring vitale infrastructuur
                                                                                        Zware ongevallen verkeer en vervoer
                                        Cyber dreigingen
                                      Ondermijning, extremisme en terrorisme
       Figuur 1. Samenhang interventie mogelijkheden Nationaal Veiligheidsprofiel 2016 en regionaal
       risicoprofiel (naar Gooijer & Goddijn, 2017)
       Voor de thema's Geopolitieke dreigingen en Financieel-economische dreigingen zal de regie
       op (inter)nationaal niveau liggen en vallen daarmee buiten de scope van het regionaal
       risicoprofiel. Daarentegen hebben de thema's ’brand' vooral een regionale en lokale impact
       en zijn daarmee wel onderdeel van het RRP; en niet in het NVP.
       Wij hebben er dan ook voor gekozen om de thema's uit het NVP, waar regionale
       interventies mogelijk zijn, integraal van toepassing te laten zijn voor ons regionale profiel
       (zie figuur 1). We hebben elk thema voor onze regio uitgewerkt. Dit is beschreven in het
       regionaal risicoprofiel.
       2 In bijlage 3 staat een compleet overzicht van de deelnemers aan deze gesprekken.
12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>   Proces naar dit regionale risicoprofiel
   In het voorjaar 2018 hebben we onze partners uitgenodigd om in themasessies met ons
   van gedachten te wisselen over de thema's uit het NVP. We hebben eerst beoordeeld in
   hoeverre de analyses in het NVP uit 2016 nog actueel zijn. Daarna is de vraag voorgelegd
   of risico's uit het NVP zich hier ook voordoen en zo ja hoe en waar? De resultaten van deze
   sessies vindt u in hoofdstuk 3.1.
   Lokaal profiel
   Naast het regionaal risicoprofiel is een lokale risicokaart en een beschrijving van de risico's
   in de gemeente3 gemaakt. Dit geeft een beeld van de objecten die een mogelijk risico voor
   de omgeving vormen en de kwetsbare inrichtingen. In gesprekken met gemeenten is de
   informatie doorgenomen op de thema's externe veiligheid, kwetsbare objecten en cultureel
   erfgoed     recreatie.
   3 De gemeentelijke profielen zijn geen onderdeel van dit document. Ze zijn bekend bij de ambtenaren
   crisisbeheersing.
13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>3 Risicoprofiel
         Het regionaal risicoprofiel vindt zijn basis in het nationaal veiligheidsprofiel.
         Daarbij zijn er vijf thema's in het regionaal risicoprofiel van toepassing:
             -     natuurrampen
             -     bedreiging voor gezondheid en milieu
             -    verstoring van vitale infrastructuur
             -    cyberdreigingen
             -     ondermijning, extremisme en terrorisme
         Deze vijf thema's zijn beoordeeld en vullen daarmee het risicoprofiel. Het gaat
         bij elk thema altijd om de waarschijnlijkheid van een risico gekoppeld aan de
         gevolgen ervan. We maken daarbij gebruik van een diagram als ordening. Ten
         aanzien van de waarschijnlijkheid is dit geordend in vijf categorieën, van zeer
         onwaarschijnlijk tot zeer waarschijnlijk. De gevolgen zijn geordend van
         beperkt tot catastrofaal. Zie het voorbeelddiagram hieronder.
Gevolg
             Zeer onwaarschijnlijk |   Onwaarschijnlijk   | Enigzins waarschijnlijk |   Waarschijnlijk   |   Zeer waarschijnlijk
                                                                                                    Waarschijnlijkheid
         Figuur 2 Voorbeeld diagram
                                                                                                                                   Pagina
                                                                                                                                   14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>         De thema's zijn met onze veiligheidspartners getoetst op actualiteit. Elk thema
         is uitgewerkt in een mogelijke scenario's. Daarbij zijn de waarschijnlijkheid en
         de gevolgen van elk scenario vertaald naar de regionale situatie. Deze
         vertaling is weergegeven in onderstaand diagram.
Gevolg
                                                                   I 1 - Overstroming (rivier) scenario dijkring 44 ä 15
                                                                              1 - Overstroming (rivier)
                                                  12- Keteneffecten              scenario dijkring 44
                                                                                                                16- Grieppandemie - ernstig
                8 - Stralingsongeval                  elektriciteitsuitval
                    Nederland
                    ÉH 2-Overstroming
                            ernstig (zee)
                                                                                             14-Aantasting
                                                                                              i internetfundament
                                                                     16- Meervoudige
                8- Stralingsongeval                                      terroristische                      4-Natuurl
                                                                                                             4-- Natuurbrand
                   Europa                                                      aanslag       iw ______
                                                                                             13-Verstoring        — 1-Verstoring elektriciteitsvoorziening
                                                                                           1 sāteliie’ťsÿstėmėn* 5 - Extreem weer
                                10-Chemisch ongeval
                                   (scheepvaart)                                                                            15 - Ondermijning vanuit buitenland
                                                                              vogelgriep
                                                                                                                            15 - Ondermijnende enclaves
                              . 3 - Aardbeving ernstig
                                    (gaswinning)
                                                                                   8-Grieppandemie-mild I                  I 14- Cyberspionage overheid
                              . 9-Chemischongeval                                                                          I 7 - Uitbraak dierziekte (MKZ)
                                  (industrie)
                                                                             I 3-Aardbeving                       16 - Gewelddadige eenling
                                                                                 (natuurlijk)
             Zeer onwaarschijnlijk |        Onwaarschijnlijk           | Enigzins waarschijnlijk |           Waarschijnlijk         |    Zeer waarschijnlijk
                                                                                                                           Waarschijnlijkheid
         Figuur 3 Weergave thema's risicoprofiel VRU
         Toelichting diagram
         Uit het risicodiagram volgen enkele algemene constateringen. Naarmate een
         thema zich meer aan de linkerzijde bevindt is de waarschijnlijkheid van
         optreden kleiner. Het gaat hierbij om fysieke rampen', zoals een
         stralingsongeval, een catastrofale overstroming vanuit zee, een ernstige
         aardbeving (met meer dan 100 doden) en chemische ongevallen. De kans van
         optreden van dergelijke worst case rampen is zeer laag. Daarbij geldt wel dat
         wanneer ze plaatsvinden, er impact op nationale schaal is en meerdere
         nationale veiligheidsbelangen (zeer) ernstig worden aangetast. De typen
         rampen die linksboven staan hebben grote maatschappelijke gevolgen en
         leiden tot ontwrichting.
                                                                                                                                                                  Pagina
                                                                                                                                                                  15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>3.1 Thema's
    De thema's uit het NVP zijn met de veiligheidspartners eerst getoetst op
    actualiteit. Daarna is de waarschijnlijkheid en het gevolg beoordeeld en
    vertaald naar de regionale situatie. Deze vertaling wordt hierna per thema
    toegelicht.
    Natuurrampen
    Natuurrampen delen we in de volgende sub-thema's in: overstroming,
    extreem weer, droogte/hitte, natuurbrand en aardbeving.
    Overstromingen
    Overstroming vanuit rivieren (1 in figuur 3) is een belangrijk risico. Het worst-
    case scenario van dit thema is dat de dijk op meerdere plekken breekt (de
    noordelijke Lekdijk tussen Amerongen en Krimpen a/d IJssel) met als meest
    verstrekkend gevolg een grootschalige evacuatie. Het maatgevende scenario
    uit het NVP is de dijkdoorbraak bij Lopik met bovenregionale gevolgen en kans
    op schade in meerdere regio's.
    De gevolgen van een doorbraak bij Amerongen in het verzorgingsgebied van          Simulatie van een
    de VRU zijn echter groter dan beschreven in het NVP. Een dijkdoorbraak bij        dijkdoorbraak bij Amerongen
    Amerongen wordt als maatgevend scenario beschouwd voor onze regio. Bij            https://www.voutube.com/watch
    een scenario als deze zal een groot deel van de regio overstromen, waaronder      ?v=QDkOkfi12oA
    de stad Utrecht.
    In dit RRP is, overeenkomstig het NVP, gekozen voor een worstcase en
    maatgevende scenario's. Er bestaan meerdere dijkringen met dito scenario's
    bij overstromingen.
    »    Nationaal gezien is het zee-scenario worstcase en een rivieroverstroming
         bij Lopik maatgevend (hoewel niet het ernstigste, maar wel representatief
         voor de meeste rivieroverstromingen)
    »    Voor de VRU is een meervoudige rivierdijkdoorbraak worstcase en een
         enkelvoudige dijkdoorbraak van de noordelijke Lekdijk maatgevend;
    Ten aanzien van het zee-scenario overstroming (2 in figuur 3) merken we op
    dat de gevolgen van een overstroming uit zee in de provincie Utrecht kleiner is
    dan in de kustgebieden. In geval van een overstroming vanuit zee krijgen we
    wel te maken met de doorvoer van evacuatieverkeer vanuit de kustgebieden
    dat mogelijk vanuit Gelderland terugvloeit naar Utrecht. In de planvorming
    voor grootschalige evacuatie voor overstroming in kustgebieden is opgenomen
    dat de afritten in Midden Nederland in die situatie buiten gebruik worden
    gesteld.
                                                                                      Pagina
                                                                                      16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Aardbevingen
In de regio Utrecht worden tot op heden geen delfstoffen gewonnen met kans
op aardbevingen (3 in figuur 3). Bij Woerden (Papekopveld) ligt een gasveld
waar winning in principe technisch mogelijk is, maar nog niet in productie is.
Het verzorgingsgebied van de VRU bevindt zich op relatief grote afstand van
de breuklijnen met een hogere tektonische activiteit zoals de Peelrandbreuk,
die het dichtstbijzijnde is . De kans op aardbevingen is in onze regio lager dan
zoals verwoord in het NVP.
Natuurbrand
De regio kent een aantal natuurgebieden. In deze natuurgebieden bevinden
zich een groot aantal zorginstellingen en recreatiegebieden. Dit brengt bij
natuurbrand (4 in figuur 3) een verhoogd risico met zich mee. Door vergrijzing
en ontwikkelingen in de (gezondheids)zorg blijft dit een verhoogd risico.
Op de Utrechtse Heuvelrug bevinden zich diverse gebouwen die zijn
geclassificeerd als cultureel erfgoed. Cultureel erfgoed is kwetsbaar voor
natuurbrand, omdat het object zelf of de inventaris definitief verloren kan
gaan. Daarnaast neemt het plaatsen van afrasteringen in natuurgebieden toe,
wat leidt tot een beperking van ontvluchtingmogelijkheden en toegankelijkheid
voor hulpdiensten. De Utrechtse Heuvelrug is aangeduid als risicofocusgebied
Extreem weer
Verschillende weersituaties (5 in figuur 3) kunnen in het verzorgingsgebied       Extreem weer en
leiden tot diverse scenario's waarvan hieronder een selectie van de meest        klimaatverandering:
waarschijnlijke weertypen is weergegeven:                                         De gevolgen van extreme
    »   droogte met het scenario natuurbrand;                                     regenval en hagel leiden tot
    »   hevige regenval waardoor wateroverlast ontstaat, eventueel met uitval    forse stijging van de schadelast
        nutsvoorzieningen ook in wijken waar geen overlast is;                    bij woonhuizen, bedrijven en
    »   onweer, met mogelijk bliksem, windhozen en valwinden waarbij de          auto's.
        veiligheid en gezondheid bij buitenevenementen in het geding zijn         https://www.verzekeraars.nl/pu
        (door weersomslag).                                                       blicaties/a ctueel/klimaatschade-
                                                                                 woningen-en-auto-s-gaat-fors-
 De volgende weertypen kunnen wat effecten betreft ernstig zijn, maar de         stijaen
 kans dat ze optreden is minder waarschijnlijk:
     » zeer zware storm met als scenario's overstroming van de Randmeren
         en stroomuitval door het omwaaien van elektriciteitsmasten;
     »   de combinatie van wind en ijzel met het scenario van stroomuitval
         doordat de beijzelde draden gaan bezwijken;
     »   intensieve langdurige regenval met als scenario het bezwijken van
         secundaire keringen;
                                                                                 Pagina
                                                                                 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>          droogte met scenario bezwijken veendijk.
Bedreigingen gezondheid en milieu
Binnen dit thema worden infectieziekten (humaan, dierziekten en zoönose),
milieu en voedselveiligheid uitgewerkt.
Een infectieziekte wordt veroorzaakt door micro-organismen, zoals bacteriën,
virussen, schimmels en parasieten, welke wanneer ze bepaalde lichaamsdelen
van een mens of dier binnendringen ziekteverschijnselen veroorzaken. Een
bekend voorbeeld van een infectieziekte is de normale seizoengriep.
Infectieziekten
                                                                                  Vacci natiegraad
De risico's zoals verwoord in het NVP zijn onverkort ook van toepassing op de
                                                                                  Op de website
regio Utrecht, met de volgende aanvullingen:                                      https:ZZwww.volksaezondheiden
We zien ten aanzien van humane infectieziekten (6 en 8 in figuur 3) dat we
                                                                                  zora.infoZonderwerpZvaccinatiesZ
lokaal te maken hebben met gebieden waar de vaccinatiegraad lager is dan          regionaal-
het landelijk gemiddelde. Dit brengt risico's met zich mee, bijvoorbeeld het
                                                                                  internationaal/zuigelingenffinode
risico op uitbraak van polio.                                                     -volledige-deelname-gemeente,
Ten aanzien van dierziekten (7 in figuur 3) bestaat de kans dat de uitbraak
                                                                                  samengesteld door experts van
van een besmettelijke dierziekte mogelijk leidt tot het preventief ruimen van     binnen en buiten het RIVM, staat
dieren, wat spanning geeft met dierenwelzijn en acceptatie onder de bevolking
                                                                                  meer informatie over de
en betrokken agrariërs.                                                           vaccinatiegraad per gemeente.
Voedselveiligheid en Milieu
Voor de risico's op dit gebied is het NVP integraal van toepassing op de regio
Utrecht. Zie hiervoor dit onderdeel van bijlage 1.
Zware ongevallen
De term zware ongevallen is een verzamelterm voor gebeurtenissen waarbij
de oorzaak vaak ligt bij (een combinatie van) niet-moedwillige incidenten. Zo'n
incident wordt vaak veroorzaakt door (een combinatie van) technisch,
menselijk, of organisatorisch falen. Ongevallen kunnen ook optreden als effect
van een andere gebeurtenis zoals bijvoorbeeld een natuurramp (Kernramp
Fukushima).
Binnen Het thema zware ongevallen is onderscheid in drie risicocategorieën:
     1.   Stralingsongevallen
     2.   Chemische incidenten
     3. Transportongevallen
Stralingsongevallen
Bij stralingsongevallen (8 in figuur 3) gaat het om het vrijkomen van
radioactief materiaal in de atmosfeer, in de bodem of in het water. Een
                                                                                Pagina
                                                                                18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>incident met een (dreigende) lozing van radioactief materiaal kan ernstige
maatschappelijke gevolgen hebben. Het gaat dan om gezondheidseffecten
door directe blootstelling van mensen (inhalatie van radioactief besmette
lucht), of door indirecte blootstelling (besmetting in de voedselketen en
drinkwater). Naast effecten voor de volksgezondheid is er mogelijk
economische schade, ecologische schade, imagoschade, maatschappelijke
onrust in het algemeen (angst, onvrede, woede) en verlies van draagvlak voor
nucleaire energieopwekking en andere toepassingen van nucleaire technologie.
Stralingsongevallen kunnen ontstaan in kernreactoren of locaties waar met
hoog radioactief materiaal wordt gewerkt. Daarnaast zijn er transporten van
radioactieve stoffen. Ook kernreactoren in het buitenland vormen een risico.
Hierbij maken wij onderscheid tussen kerncentrales vlak over de landsgrens
die een directe impact kunnen hebben op Nederland, en die met een indirecte
impact vanaf een grotere afstand tot Nederland.
Een deel van de regio Utrecht valt binnen de 100 km-zone van de kerncentrale
in Doel (België). In deze zone zijn in 2017 jodiumtabletten verspreid; ook in
een tiental Utrechtse gemeenten omdat deze in de 100-km zone vallen. Het
risico van stralingsongevallen voor de regio Utrecht schatten wij gelijk aan het
landelijk gemiddelde.
Chemische incidenten
Nederland heeft een aanzienlijke chemische industrie dat onderdeel uitmaakt
van een wereldwijd netwerk aan bedrijven en transportstromen. Chemische
incidenten (9 en 10 in figuur 3) kunnen ontstaan in bedrijven waar met
gevaarlijke stoffen wordt gewerkt of waar deze worden opgeslagen.
Belangrijke scenario's zijn explosie, brand en een toxische wolk. Indien de
bedrijfsactiviteiten zo riskant zijn dat personen buiten de inrichting gevaar
kunnen lopen, is het Besluit Externe Veiligheid Inrichtingen (Bevi) van
toepassing. In de regio Utrecht zijn ruim honderd Bevi inrichtingen bekend4.
Die inrichtingen waar grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen aanwezig kunnen
zijn en boven een bepaalde drempelwaarde uitkomen, vallen naast het Bevi
ook onder het Besluit risico's zware ongevallen 2015 (Brzo). Brzo-inrichtingen
moeten voldoen aan stringente veiligheidseisen en worden frequent
geïnspecteerd. De risico's voor chemische incidenten in de regio Utrecht
schatten wij in als gelijk aan het landelijk gemiddelde.
4 Bron: www.Risicokaart.nl
                                                                                 Pagina
                                                                                 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Transportongevallen
Binnen de regio Utrecht worden via verschillende transportassen (weg, water,
spoor) gevaarlijke stoffen getransporteerd. Ook hierbij zijn incidenten mogelijk
die een explosie, brand of een toxische wolk kunnen veroorzaken. Beperkte
bereikbaarheid en bluswatervoorziening kunnen daarbij een aanvullend risico
vormen.
Uit rapportages blijkt dat het aantal transporten gevaarlijke stoffen in 2017    Basisnet
t.o.v. 2016 over het spoor is afgenomen en over het water (Lek en Amsterdam      Op de website
Rijn Kanaal) is toegenomen. De VRU heeft beperkt gegevens tot haar               https://www.infomil.nl/onderwer
beschikking over wegtransporten. Deze worden steekproefsgewijs uitgevoerd        pen/veiliaheid/basisnet-0/ is
terwijl bij water en spoor alle passages geregistreerd worden. Hierdoor heeft    informatie te vinden over de Wet
de VRU een minder goed beeld van verschuivingen in transportaantallen over       basisnet
de weg.
In de regio Utrecht bevinden zich geen luchthavens (vliegveld Soesterberg is
niet meer als zodanig in gebruik). In de omliggende regio's bevinden zich
onder andere Schiphol, Lelystad Airport en enkele vliegvelden voor de kleine
luchtvaart. Ongeveer 757 van alle luchtvaartongevallen vinden plaats tijdens,
kort voor - of na het opstijgen of landen. Daarnaast vindt 107 plaats binnen
de 10 km zone van een luchthaven. De overige 157 vindt op een willekeurige
locatie plaats, al dan niet ver buiten de 10 km zone.
Een klein deel van regio Utrecht ligt binnen 10 km van een start -en
landingsbaan van Schiphol. Hogere vluchtintensiteiten op Schiphol kunnen
leiden tot een geringe toename van de kans op luchtvaartongevallen.
Uitbreiding van luchthaven Lelystad airport heeft vrijwel geen invloed op het
risico in de regio Utrecht. De vliegroutes passeren bij Veenendaal-Rhenen de
regio maar dit is buiten de 10 km zone.
De risico's van transportongevallen in de regio Utrecht zijn hoog vanwege het
intensieve gebruik van het spoor, de wegen en waterwegen. Het intensieve
transport over water in combinatie met de verwachte groei in recreatie(vaart)
is een risicofocusgebied.
Verstoring vitale infrastructuur
Er is sprake van verstoring van vitale infrastructuur als de verstoring van
processen leidt tot ernstige maatschappelijk ontwrichting. Het NVP beschouwt
onder vitale infrastructuur de volgende processen: energievoorziening
(elektriciteit, gas en olievoorziening), drinkwatervoorziening, ICT en
telecommunicatie, (internet, datadiensten, spraakdiensten en satelliet tijd- en
                                                                                 Pagina
                                                                                 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>plaatsbepaling), financiële dienstverlening (betalings- en effectenverkeer),
water (keren en beheren waterkwantiteit).
Verstoring energievoorziening
De regio Utrecht is een transportknooppunt voor met name spoor en weg.
Verstoring van de elektriciteitsvoorziening (11 in figuur 3) in de regio Utrecht
kan daardoor leiden tot gevolgen (12 in figuur 3) voor de transportsector in
het hele land, zowel over de weg, het water als het spoor.
Drinkwatervoorziening
In de regio Utrecht wordt drinkwater uit diepe grondwaterlagen gewonnen. In
tegenstelling tot winning van oppervlaktewater is deze manier van water
winnen minder kwetsbaar dan waarover in het landelijk beeld geschreven is.
Wel zijn er in het verzorgingsgebied drinkwater-innamepunten in het
Lekkanaal bij Nieuwegein en verder noordelijk aan het Amsterdam Rijnkanaal
bij Nieuwersluis. Hier wordt water via pijpleidingen naar de duinen in Noord-
Holland gepompt waar het wordt geïnfiltreerd ten behoeve van de
drinkwatervoorziening van Noord-Holland.
ICT & telecommunicatie
In de regio Utrecht zijn diverse hoofdkantoren van bedrijven in de sector ICT
en telecommunicatie (13 en 14 in figuur 3).
Uitval van dit soort bedrijven geeft een risico op het vlak van betalings- en
effectenverkeer met zelfs Europese uitstraling. Desondanks hebben wij in de
regio Utrecht bij uitval van ICT communicatie geen grote afwijkingen
geconstateerd t.o.v. het landelijk gemiddelde.
Cyberdreiging
De Utrechtse situatie wijkt op hoofdlijnen niet af van het landelijke risicobeeld.
In aanvulling op het NVP zien wij dat de combinatie van een cyber       fysieke
aanslag een reële mogelijkheid is (14 in figuur 3).
Ondermijning, extremisme en terrorisme
Ondermijning
De situatie in het verzorgingsgebied van de VRU komt op hoofdlijnen overeen
met het landelijk beeld (15 in figuur 3).
                                                                                   Pagina
                                                                                   21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>         Extremisme en terrorisme
         Een meervoudige aanslag (16 in figuur 3) is qua kans en effect in het
         verzorgingsgebied van de VRU vergelijkbaar met het NVP. Tot nu toe zijn
         meervoudige aanslagen in het buitenland in hoofdsteden geweest. In onze
         regio zijn veel evenementen met veel publiek. Ook een gemiddelde werkdag
         op station Utrecht-Centraal levert een drukke situatie op.
2        Thema 'Brand'
         Het thema ’Brand' is een aanvulling op het NVP. In onderstaand risicodiagram
         worden de typen branden op dezelfde wijze weergegeven als de overige
         thema's.
                                                                                                                    VRU brandrisico's
Gevolg
                                                                                                                 1 - Woningbrand
                                                                                                                    2 - Gebouwbrand
                                                                                                                3 - Buitenbrand
             Zeer onwaarschijnlijk |   Onwaarschijnlijk   | Enigzins waarschijnlijk   Waarschijnlijk    |   Zeer waarschijnlijk         |
                                                                                                       Waarschijnlijkheid
         Figuur 4. Risicodiagram van verschillende brandsoorten
         Brandrisico's in het algemeen
         In Nederland vallen bij branden jaarlijks 70 doden en 700 gewonden (CBS,
         Brandweerstatistiek). Het aantal doden laat een dalende trend zien sinds
                                                                                                                   Pagina
                                                                                                                   22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre> 1990. In 1992 is het Bouwbesluit ingevoerd waardoor de brandveiligheid van
bouwwerken verbeterd is.
In 2017 rukte de Brandweer in de regio Utrecht 2.298 keer uit naar brand.
 Binnen de VRU zijn de volgende soorten branden geregistreerd, met tussen
haakjes het aandeel in 2017:
     1. Gebouwbranden (2 in figuur 4): Dit zijn branden in woningen en
         woongebouwen, bijeenkomst-, cel-, zorg-, industrie-, logies-, kantoor­
         , onderwijs-, winkel- en overige gebouwen (257), waarbij branden in
         woningen en woongebouwen zijn uitgelicht (1 in figuur 4),;
     2.  Buitenbranden (3 in figuur 4): afval, bermen, container, industrie
         (5070);
     3.  Overige branden: brandgerucht, scheepvaartbrand, brand op het
         spoor, brand wegvervoer (257).
Gebouwbranden
In de regio Utrecht wordt één op de elfhonderd gebouwen per jaar getroffen
door brand. Het overgrote deel van die gebouwbranden betreft een
woonfunctie, zoals in de grafiek is weergegeven (in perspectief: negen van de
tien gebouwen in de regio is een woning). Het aantal woningbrandmeldingen
laat volgens gegevens van de Gemeenschappelijke Meldkamer Utrecht over de
jaren 2012 tot en met 2017 een dalende trend zien. Het aantal branden in
niet-woningen is in die jaren constant.
  700
  600
  500
  400
  300
  200
  100
     0
           2012        2013       2014       2015      2016        2017
                        niet-woonfunctie         woonfunctie
Figuur 5. Aantal brandmeldingen in de regio Utrecht van 2012 t/m 2017 voor
 woningen en woongebouwen (woonfunctie) en overige gebouwen (de niet-
 woonfunctie).
                                                                                Pagina
                                                                                23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Bij gebouwbranden, zeker in woonfuncties, vallen de meeste slachtoffers. De
onderstaande factoren zijn hierop van invloed.
     » Kortere-dan-gebruikelijke/noodzakelijke vluchttijd: Driekwart van alle
        doden bij woningbrand kan hieraan worden gerelateerd (IFV, 2016).
        Drie elementen spelen een rol: late ontdekking, snelle brand- of
        rookontwikkeling en beperkte zelfredzaamheid van bewoners, of een
        combinatie van deze factoren.
     »  Hoogbouw met eenzijdige ontvluchting: Een ander risico gerelateerd
        aan vluchten bij brand zien we bij hoogbouw met eenzijdige
        ontvluchtingmogelijkheid. Het risico hierbij is dat vluchtende personen
        ingesloten raken doordat het trappenhuis niet te gebruiken is door
        rook of brand.
     »  Brandbare dak- en gevelisolatie: De klimaatdoelstellingen leiden tot
        een groter belang om gebouwen (na) te isoleren. Sommige
        isolatiematerialen zijn brandbaar. Snelle branduitbreiding via de gevel
        is met name bij hoogbouw een risico.
     »  Bewonersleeftijd in woningen: Bewoners van 80 jaar of ouder hebben
        tien keer meer kans te overlijden bij brand, dan bewoners van onder
        de 60 jaar. Tussen de 60 en 80 jaar is die kans drie maal groter. Met
        de toenemende vergrijzing zal het aantal slachtoffers bij brand onder
        deze doelgroep toenemen.
     » Gebouwleeftijd: de kans op brand (per 1000 gebouwen, per jaar) is
        drie keer groter in vooroorlogse gebouwen dan in gebouwen van na
        2003. Dit geldt ook voor woningen afzonderlijk. Dit verband is
        aangetoond door combinatie van brandgegevens (Meldkamer) met
        gebouwgegevens (BAG).
     »  Gewijzigde gebouwfunctie: In die gevallen waar de oorspronkelijke
        functie van een gebouw is gewijzigd zonder dit kenbaar te maken bij
        de gemeente kan de hulpverlening in geval van calamiteiten voor
        verrassingen komen te staan. Dit is met name aan de orde daar waar
        gewoond wordt in gebouwen die niet als woongebouw zijn gebouwd.
                                                                                Pagina
                                                                                24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>3.3        Risicofocusgebieden
           Binnen de regio Utrecht zijn gebieden waar meerdere risico's samenkomen en
           als zodanig niet onder één thema zijn onder te brengen. Het gaat hierbij om
           gebieden die:
              -      Een grote concentratie van mensen bevat;
              -      Van groot economisch belang zijn;
              -       Een hoge mate van complexiteit kennen;
              -       Een grote mate van onzekerheid kennen;
               -  Een hoog feitelijk samengesteld risico hebben.
           De stapeling van risico's maakt dat de VRU met extra aandacht naar veiligheid
           van deze gebieden kijkt. Omdat het om gebieden met een geografische
           component gaat zijn deze gebieden in dit regionaal risicoprofiel opgenomen als
           risicofocusgebieden.
           In onderstaand risicodiagram worden de risicofocusgebieden op dezelfde wijze
           weergegeven als de overige thema's.
  Gevolg
                                                                                            Stationsgebied Utrecht
                                                                                            Utrecht Sciencepark Bilthoven (RIVM)
                                                                                                            M Utrecht Sciencepark
                                                                 Transport gevaarlijke   " Utrechtse Heuvelrug
                                                               stoffen grote vaarwegen
                                                                                   M Recreatie Henschotermeer
                  Zeer onwaarschijnlijk |   Onwaarschijnlijk       | Enigzins waarschijnlijk |      Waarschijnlijk         |       Zeer waarschijnlijk   |
                                                                                                                        Waarschijnlijkheid
           Figuur 6. Risicodiagram van de risicofocusgebieden.
                                                                                                                                          Pagina
                                                                                                                                          25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Transport gevaarlijke stoffen grote vaarwegen
Over de hoofdvaarwegen in de regio worden gevaarlijke stoffen vervoerd. Dit
vervoer neemt toe door de economische groei en maatregelen om transport via
het spoor te beperken. Daarnaast neemt het recreatieve gebruik van vaarwegen
toe, zowel in de vorm van pleziervaartuigen als riviercruiseschepen. Een
combinatie van een ongeval met gevaarlijke stoffen op het water tijdens een
recreatiepiek of nabij woonkernen zien wij als risico vanwege de kwetsbaarheid
van mensen, de slechte bereikbaarheid voor hulpdiensten en een potentieel
effectgebied wat zich kan verplaatsen met de stroming van wind en/of water.
Bij sluizencomplexen zijn meerdere schepen tegelijkertijd aanwezig, waardoor
sprake is van een stapeling van risico's. Dat is ook zo bij wachtplaatsen specifiek
voor schepen met gevaarlijke stoffen.
Stationsgebied Utrecht
Het Stationsgebied Utrecht is volop in ontwikkeling, met als hart de Openbaar
Vervoer Terminal (OVT) voor trein, bus en tram. Om de OVT liggen het
Stadskantoor, het hoofdkantoor van de Rabobank, de Volksbank, het
Muziekcentrum Vredenburg, de Jaarbeurs en Hoog Catharijne. Het hele gebied
kenmerkt zich door een grote hoeveelheid reizigers (in 2018 bijna 700.000 per
week), werkend en winkelend publiek, het vervoer van gevaarlijke stoffen per
spoor, grote evenementen en meervoudig ruimte gebruik.
Door de complexiteit en het belang van het gebied kan naast de voorstelbare
scenario's zoals bijvoorbeeld terrorisme, ook een kleiner incident al grote
effecten hebben. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan een verstoring
van het treinverkeer met een regionale en landelijke uitstraling.
Utrecht Sciencepark
Het gebied Utrecht Sciencepark (USP) kenmerkt zich als een dynamisch en
complexe omgeving dat volop wordt gebruikt voor werken, studeren en
recreëren. Op het USP zijn o.a. diverse onderzoeksinstituten, laboratoria en
kennis- en zorginstellingen aanwezig waarbij de focus ligt op Life Sciences &
Health en Duurzaamheid. Het gebied beslaat 322 hectare, telt 100 bedrijven,
2.500 studentenwoningen en wordt dagelijks bezocht door 26.000
medewerkers en 50.000 studenten. De gemeente Utrecht heeft de ambitie om
het gebied te ontwikkelen als kloppende hart van Europa's meest competitieve
regio.
Het USP is al het grootste sciencepark van Nederland en binnen 5 jaar zal het
aantal bezoekers verdubbelen. Er worden nieuwe laboratoriumgebouwen
gerealiseerd, waaronder die voor het RIVM .
                                                                                    Pagina
                                                                                    26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Het internationale karakter, de hoge personendichtheid en diverse laboratoria
leiden tot een stapeling van risico's. Daarbij komt dat het terrein door slechts
drie wegen wordt ontsloten.
Utrecht Science Park Bilthoven (RIVM)
Het Utrecht Science Park Bilthoven (USPB) ligt op het voormalig RIVM terrein
dat in 2013 is verkocht aan een private partij. De huidige eigenaar is Poonawalla
sciencepark B.V. Deze is in 2017 een samenwerking aangegaan met het Utrecht
Science park waardoor het park nu de naam Utrecht Science Park Bilthoven
heeft gekregen. Op het terrein zijn diverse bedrijven en organisaties gevestigd
waarbij de volgende activiteiten worden uitgevoerd:
»   Studie, onderzoek en advisering op het gebied van biowetenschappen,
    volksgezondheid, voeding, calamiteiten, milieurisico's en natuur;
»    Evaluaties en verkenningen van leefkwaliteit van Nederland;
»   Onderzoek, ontwikkeling (proef) productie van humane vaccins;
»    Biologische (bulk)productie van vaccins om aan de Europese en mondiale
    vraag te kunnen voorzien.
Binnen het USPB wordt gewerkt met biologische agentia en genetisch
gemodificeerde organismen. Dit zijn veroorzakers van ernstige ziekten die zich
mogelijk verspreiden onder de bevolking, maar waartegen wel medicijnen of
vaccinaties beschikbaar zijn (zoals bijvoorbeeld polio).
Op het terrein is een grote verscheidenheid aan gevaarlijke stoffen aanwezig,
echter in kleine hoeveelheden. Het USPB bestrijkt een oppervlakte van circa 35
hectare, met 60 gebouwen, waarvan circa 30 met laboratoria en
productiefaciliteiten. Op het terrein werken ongeveer 2.100 mensen.
Het risico van het USPB voor de omgeving wordt zeer klein geacht. Redenen om
het USBP aan te wijzen als Risicofocusgebied zijn de volgende:
    » Op dit terrein wordt 70% van de mondiale poliovaccins ontwikkeld;
    »    Er zijn genetisch gemodificeerde organismen en proefdieren op het
         terrein aanwezig wat tot protest van activisten kan leiden;
    »    Het USPB is volop in ontwikkeling (30% van terrein wordt door het RIVM
         gehuurd en zal in de toekomst verdwijnen). De vergunningverlening is
         overgedragen aan omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, waardoor
         tussen verschillende veiligheidspartners nieuwe
         samenwerkingsverbanden gelegd moeten worden;
    »    Vanwege geheimhouding heeft de VRU geen beschikking over
         informatie over risico's op het USPB. Relevante
         incidentbestrijdingsinformatie wordt pas tijdens een incident 'aan de
         poort' verstrekt.
                                                                                  Pagina
                                                                                  27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Utrechtse Heuvelrug
De Utrechtse Heuvelrug is een bosrijk gebied. In het gebied is sprake is van
intensieve recreatie, zoals bij het Henschotermeer, in de twee dierentuinen en
op diverse campings. en dagrecreatie. Daarnaast zijn er zorggebouwen
aanwezig. In algemene zin kan worden gesteld dat de dagrecreatie in het gebied
toeneemt. In datzelfde gebied zijn er ook nog veel zorginstellingen aanwezig en
gebouwen die vallen onder de noemer cultureel erfgoed. Het gehele gebied is
gevoelig voor natuurbrand.
Recreatie Henschotermeer
Het Henschotermeer en de directe omgeving is een druk bezochte recreatieplas.
In de zomer valt de drukte samen met een verhoogd natuurbrandrisico.
Natuurbrand in een gebied met grote hoeveelheden recreërende mensen kan
leiden tot problemen met evacuatie door de beperkte capaciteit van
afvoerwegen.
Dierenparken
Dierenpark Amersfoort en Ouwehands Dierenpark Rhenen liggen in een gebied
met natuurbrandrisico. De kwetsbaarheid van de parken wordt veroorzaakt
door de vegetatie (naaldbos) in de omgeving die snelle branduitbreiding bij
brand mogelijk maakt. Beide parken worden bij natuurbrand bedreigd door
zowel de brand zelf als door de rook.
Zorginstellingen
De regio kent een groot aantal zorginstellingen in de Utrechtse Heuvelrug. Dit
brengt bij natuurbrand een verhoogd risico met zich mee. Het plaatsen van
afrasteringen in natuurgebieden neemt toe en leidt tot een beperking van
ontvluchtingmogelijkheden en de toegankelijkheid voor hulpdiensten.
                                                                                Pagina
                                                                                28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre> 4 Ontwikkelingen in het verzorgingsgebied
4.1 Demografische ontwikkelingen
    Be volkin gsgroei
    In 2017 heeft de provincie Utrecht zo'n 1.285.000 inwoners en naar
    verwachting zal dit aantal stijgen tot circa 1.440.000 in 2040. Voor 21 van de
    26 Utrechtse gemeenten geldt dat er naar verwachting sprake zal zijn van
    bevolkingsgroei tot aan 2040, voor 5 gemeenten wordt er een (lichte) krimp
    verwacht. Het gaat hierbij om IJsselstein (-110Zo), Lopik (-100Zo), Montfoort (-
    60Zo), Oudewater en De Ronde Venen (ieder -10Zo). De sterkst groeiende
    gemeenten zijn naar verwachting Utrecht (+29Z), Bunnik (+23Z) en Vianen
    (+20Z)5.
    Vergrijzing
    Er zullen in de toekomst méér ouderen komen, zo voorspelt het Planbureau
    voor de Leefomgeving (PBL). Deze vergrijzing zal vooral in kleinere
    gemeenten plaatsvinden. Naar verwachting zal in 2030 rond de 25Z van de
    inwoners van een kleinere gemeente 65 jaar of ouder zijn, tegenover 15Z in
    de grote steden. Grote steden vergrijzen maar licht, middelgrote gemeenten
    vergrijzen wat meer en kleinere gemeenten vergrijzen sterk, zo stelt het PBL.
    De grote steden zijn in vergelijking met het jaar 2000 niet verder vergrijsd,
    terwijl de kleinere gemeenten bovengemiddeld snel vergrijzen. Deze trend zal
    zich volgens het PBL doorzetten tot 2030. Weliswaar komen er in de grote
    steden meer ouderen bij, maar het tempo van vergrijzing ligt beduidend lager
    dan dat in de kleinere gemeenten (bron: StaatvanUtrecht.nl).
    Demografische ontwikkelingen hebben invloed op risico's. Bij groei geeft dit
    een druk op het ruimtegebruik in stedelijke gebieden, wat onder andere
    gevolgen heeft voor de impact van overstromingen en extreem weer. Bij een
    toenemende vergrijzig neemt de zelfredzaamheid bijvoorbeeld af. In
    gemeenten waar de vergrijzing groot is, neemt het potentieel voor
    (repressief)brandweerpersoneel af.
    5 Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)
                                                                                     Pagina
                                                                                     29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>4.2 Energietransitie
    Een energietransitie is ingezet. Er is een verschuiving van de huidige fossiele
    brandstoffen naar alternatieve vormen van energie. Andere energiebronnen en
    energiedragers brengen ook andere risico's met zich mee. Het Nationaal
    Veiligheidsprofiel gaat niet expliciet op de energietransitie in. In dit hoofdstuk
    worden de mogelijkheden en de risico's van een aantal nieuwe energiedragers
    en -bronnen toegelicht.
    Windturbines
    Windturbines vormen een belangrijke energiebron in de energietransitie. Ook
    bij een windturbine zijn er risico's, zoals mastbreuk, ijsafzetting en gebroken
    rotorbladen die in een enkel geval brandend tot honderden meters van de
    mast terecht komen. Doordat windturbines vaak op afstand van woon- en
    leefomgeving worden gebouwd, is de kans op dodelijke slachtoffers beperkt.
    Een onderbelicht risico zijn de gevolgen van rotorblad-inslag op vitale
    infrastructuur, transportwegen, buisleidingen en de chemische industrie. Met
    het toenemen van het aantal windturbines zal ook de kans op (domino)
    ongevallen met windmolens toenemen. Een goede ruimtelijke planning kan dit
    risico reduceren.
    Zonnepanelen
    Zonnepanelen worden in toenemende mate toegepast. Onvoldoende
    verankerde zonnepanelen kunnen bij storm losraken en slachtoffers
    veroorzaken. Bij brand blijven de panelen elektriciteit produceren, waardoor
    dit om een aangepaste inzetstrategie van de brandweer vraagt.
    Brandweerpersoneel moet om veiligheidsredenen afstand houden tot
    zonnepanelen.
    Waterstof
    Waterstof (H2) is in potentie een dominante drager van energie voor de
    toekomst. Doordat prijzen van de huidige energiedragers stijgen, zal de
    waterstofproductie meer rendabel worden. Door waterstof in lege zoutvelden
    op te slaan is deze energiedrager niet direct afhankelijk van de momenten
    waarop zonne- en windenergie beschikbaar zijn.
    Transport van waterstof naar de gebruiker lijkt mogelijk via het bestaande
    buisleidingennet. De eerste auto's met waterstof als brandstof zijn inmiddels
    op de markt. In de komende jaren zullen, naar verwachting, de eerste
    waterstof tankstations worden geopend.
                                                                                       Pagina
                                                                                       30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Daarnaast zien wij de ontwikkeling dat bedrijven zelf hun bedrijfsauto's met
waterstof gaan aftanken. Men is dan niet afhankelijk van de komst van
openbare tankstations.
Het belangrijkste risico's van waterstof zijn fakkelbrand, explosiegevaar en
wolkbrand/explosie als de waterstof lekkage zich in een besloten ruimte vindt.
Liquefied Natural Gas
Liquefied Natural Gas (LNG) is een vloeibaar gemaakt aardgas. Het gas wordt
onder atmosferische druk vloeibaar gemaakt. Het gas wordt bovengronds,
gekoeld opgeslagen in speciale geïsoleerde tanks. Anders dan regulier
aardgas, dat via buisleidingen wordt getransporteerd, wordt LNG over weg,
water en spoor getransporteerd.
LNG is een schonere brandstof dan andere traditionele brandstoffen. Het wordt
gebruikt voor motoren van zee- en binnenvaart, vrachtwagens en stationaire
industriemotoren. Het is niet uit te sluiten dat LNG ook door middel van
binnenvaartschepen wordt vervoerd.
De meest waarschijnlijke incidentscenario's bij LNG zijn een lekkage aan de
verdamper en het falen van de losslang tijdens het vullen van de LNG
opslagtank. De effecten die kunnen optreden bij deze incidentscenario's zijn
een gaswolkbrand, fakkelbrand, BLEVE (explosie), en een plasbrand.
Ammoniak als alternatief voor waterstof
Ammoniak kan als alternatief voor waterstof worden gebruikt. Ammoniak kan
onder gecontroleerde omstandigheden tot water en stikstof verbranden.
Ammoniak heeft als voordeel dat de brand- en explosierisico's beduidend lager
zijn dan bij waterstof. Ammoniak is echter een giftig gas wat tot ander
soortige veiligheidsrisico's leidt. Momenteel zijn er bij de VRU geen
ontwikkelingen bekend waarbij deze toepassing binnen het verzorgingsgebied
grootschalig ingezet zal worden.
Toename van elektrische opslagsystemen
Bij meer lokale productie én gebruik van elektriciteit, neemt de behoefte aan
lokale opslagsystemen toe. Zo zijn de eerste binnenstedelijke buurtbatterijen
een feit, deze bevinden zich ook binnen de veiligheidsregio Utrecht. Samen
met de thuisbatterijen vormen buurtbatterijen een nieuw risico. Bij brand
kunnen gevaarlijke gassen vrijkomen en met name bij buurtbatterijen zijn
vaak geen bestrijdingsmethoden voorhanden. Gevolg hiervan is dat bij een
brand urenlang gevaarlijke stoffen vrij kunnen komen, wat tot risico's leidt
voor de directe omgeving.
                                                                               Pagina
                                                                               31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Energie uit biomassa
Het gebruik van biomassa heeft aan populariteit gewonnen voor de opwekking
van energie. Ook in de regio Utrecht zijn diverse biomassacentrales aanwezig
in kleine en grotere omvang. Energie kan uit biomassa (zoals rioolslib, mest,
agrarisch afval) worden opgewekt door vergisting, vergassing of verbranding.
Ieder proces heeft specifieke eigenschappen en risico's.
Vergisting
Vergisting is een vorm van rotting, alleen dan zonder zuurstof en met
specifieke bacteriën. Bij deze vergisting ontstaat het methaanrijke biogas. Dit
biogas kan direct verbrand worden voor opwekking van elektriciteit of het kan
worden opgewerkt tot aardgaskwaliteit. In dat geval heet het groen gas.
Vergassing
Vergassing is het verwarmen van biomassa tot hoge temperaturen onder
zuurstofarme omstandigheden. De biomassa Verbrandt' waarbij een mengsel
ontstaat van brandbare gassen en vaak kooldioxide. Dit mengsel heet
biosyngas.
Verbranding
Verbranding van biomassa vindt plaats in biomassa- en afval energiecentrales
en voor een kleiner deel als bijstook in kolencentrales en gascentrales. Ook
wordt biobrandstof bijgemengd met diesel en benzine. Eneco bouwt op
industrieterrein Lage Weide een biowarmte installatie die in 2019 operationeel
moet zijn.
Risico's bij opslag van biomassa
     » Vergiftiging in (bulk) opslag van biobrandstof. Bij bulk opslag kunnen
         giftige gassen zoals koolstofmonoxide (houtpellets) en waterstofsulfide
         (mest) vrij komen. Ook kunnen zuurstofconcentraties tot een
         gevaarlijk laag niveau dalen.
     »   Door degradatie van biodiesel ontstaat een vloeistof die
         ontvlambaarder is dan gewone diesel. Hierdoor neemt de kans op
         brand toe.
Risico's bij energieopwekking van biomassa
     »   Bij vergassing en vergisting wordt een brandbaar gas geproduceerd in
         installaties met een toenemende omvang en complexiteit. Brandbare
         gassen geven altijd een risico op brand en/of explosie.
                                                                                 Pagina
                                                                                 32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>« Vrijkomen giftige productiegassen zoals waterstofsulfide, ammoniak,
  koolstofmonoxide etc. (De risico's hangen samen met het type proces
  en de gebruikte biomassa).'
                                                                      Pagina
                                                                      33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>  5 Capaciteiten per thema
5.1 Inleiding
    De VRU is in het algemeen goed toegerust op de thema's van het regionaal
    risicoprofiel. De (lokale) basisbezetting en -materieel is voorbereid om deze in
    het geval van calamiteiten adequaat te bestrijden. Op regionaal niveau zijn
    specialismen aanwezig voor incidenten die minder vaak voorkomen, zoals
    natuurbrandeenheden en eenheden voor het optreden bij incidenten met
    gevaarlijke stoffen. Voor aanvullende eenheden en specialismen zijn afspraken
    gemaakt met aangrenzende regio's.
    Landelijke specialismen vanuit regionale samenwerking zijn er voor het type
    incident met een kleine kans en een complexe bestrijding. Voorbeelden
    hiervan zijn het Specialisme Technische Hulpverlening bij complexe
    instortingen, de Grootschalige Geneeskundige Bijstand en het landelijk
    systeem voor slachtofferregistratie van IFV/ GHOR. Dit laatste is met name
    voor incidenten met niet-lokale slachtoffers, bijvoorbeeld bij een evenement of
    een ongeval met een passagierstrein. Naast de landelijke specialismen kan
    Defensie (specialistische) bijstand leveren vanuit de Catalogus Nationale
    Operaties volgens daarin genoemde voorwaarden.
    Door zowel maatregelen aan de voorkant (risicobeheersing), als bij de
    bestrijding van een feitelijk incident kan er een verschuiving van een thema in
    het risicodiagram plaatsvinden naar een volgend segment (figuur 2).
    Maatregelen aan de voorkant kunnen zowel de waarschijnlijkheid als het
    gevolg verkleinen. Over het algemeen zal repressieve bestrijding de gevolgen
    van een incident reduceren. Door beleidsmaatregelen (interventies) kunnen
    verschuivingen van de thema's in het risicodiagram zichtbaar worden
    gemaakt.
    Hieronder is per thema aangegeven in hoeverre er naast de basisbezetting
    aanvullende capaciteit nodig is. Daar waar we nog extra mogelijkheden voor
    interventies zien, worden deze opgenomen in het Beleidsplan VRU 2020-2023.
                                                                                     Pagina
                                                                                     34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>5.2 Thema's
    Natuurrampen
    Overstroming: Bij een grootschalige overstroming zijn capaciteitstekorten te
    verwachten vanwege de schaalgrootte van de evacuatie en reddingsoperatie.
    De VRU heeft weliswaar vaartuigen voor oppervlakteredding en
    brandbestrijding op het water, echter dit is beperkt inzetbaar. Bij een
    overstromingsdiepte die het rijden met eigen materieel onmogelijk maakt kan
    de VRU niet of nauwelijks hulp bieden met het rijdend materieel.
    Juist omdat in de acute fase de mogelijkheden beperkt zijn tot bijvoorbeeld
    assisteren van evacuaties voorafgaand aan een overstroming is het van belang
    om in de proactieve fase zoveel mogelijk te doen om kans en impact te
    beperken. In geval van grootschalige overstroming doet de VRU beroep op
    burgerparticipatie en bijstand van andere regio's, en bijvoorbeeld Rode Kruis,
    de reddingsbrigade, Defensie en uit het buitenland.
    Aardbevingen: De eventuele gevolgen van kleinschalige instortingen kan de
    VRU aan met de lokale basis eenheden. In geval van aardbeving met meer
    complexe instortingen is een bijstandsregeling georganiseerd met het landelijk
    Specialisme Technische Hulpverlening van brandweer Nederland. Ook kan het
    hoogtereddingsteam van de VRU in een dergelijke situatie ingezet worden.
    Natuurbranden: Voor een eventuele natuurbrand is de VRU toegerust met
    specifiek personeel, materieel en is een bijstandsregeling georganiseerd in het
    Incident bestrijdingsplan (IBP) natuurbrand. Daarnaast zijn er maatregelen in
    de preventieve sfeer getroffen, zoals natuurbeheer, risicocommunicatie en
    specifieke voorlichting bij verzorgingshuizen.
    Extreem weer: De VRU kan bij een lokale overstromingsdiepte die het rijden
    met eigen materieel onmogelijk maakt mogelijk niet of vertraagd (via een
    omweg) hulp bieden met het rijdend materieel.
    Bedreigingen voor gezondheid en milieu
    Infectieziekten: Voor de GHOR van de VRU ligt op dit gebied een
    coördinerende taak. De VRU is hierop voorbereid met het Multidisciplinair
    Coördinatieplan Infectieziektebestrijding; met daaronder een informatiekaart
    infectieziektebestrijding en een bestuurlijke template infectieziektebestrijding.
    Voedselveiligheid en milieu: Milieurampen vallen onder 'zware ongevallen'.
    Voedselvoorziening is niet beïnvloedbaar door de VRU.
                                                                                      Pagina
                                                                                      35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Zware ongevallen
Voor zware ongevallen is een bijstandsregeling georganiseerd voor het
landelijk Specialisme Incidentbestrijding Gevaarlijke Stoffen van brandweer
Nederland, onder andere voor grootschalige ontsmettingen eenheden en
specialistische bronbestrijding. Naast de lokale geoefende basisbezetting en -
materieel is er voor zware ongevallen ook specialistische regionaal materiaal
bijvoorbeeld voor blussing met schuim.
Stralingsongevallen: De VRU is in de basis voorbereid om in het geval een
stralingsongeluk metingen te verrichten en basale ontsmetting te bieden,
naast bronbestrijding. Hiervoor gebruikt de VRU het Responsplan nationaal
crisisplan stralingsincidenten.
Chemische ongevallen: Rampenbestrijdingsplannen van de risicovolle
bedrijven (voor de zogenaamde 'hoogdrempelinrichting' bedrijven die vallen
onder het Brzo 2015 zijn deze verplicht). Daarnaast worden inspecties bij deze
bedrijven uitgevoerd en wordt geadviseerd op het gebied van fysieke
veiligheid. De VRU is onder andere met regionaal specialistisch materieel
voorbereid om in het geval van calamiteiten deze adequaat te bestrijden.
Transportongevallen: De VRU is onder andere met regionaal specialistisch
materieel voorbereid om in het geval van calamiteiten deze adequaat te
bestrijden. Hierbij gebruikt de VRU de incidentbestrijdingsplannen
Wegvervoer, Spoorvervoer, binnenvaart en burgerluchtvaart.
Verstoring vitale infrastructuur
Energievoorziening: Hier wordt gebruik gemaakt van het de in
cidentbestrijdingsplan Stroomuitval en het Bedrijfsnoodplan van de Gasunie
voor de provincie Utrecht.
Drinkwatervoorziening: Het waterleidingbedrijf is verantwoordelijk voor
nooddrinkwater. De VRU heeft een convenant met Vitens, waarin afspraken
zijn gemaakt hoe de drinkwater gerelateerde risico- en crisisbeheersing en de
voorbereiding daarop samen te optimaliseren
Cyberdreiging, ondermijning, extremisme en terrorisme
Daar waar relevant wordt gebruik gemaakt van het incidentbestrijdingsplan
terrorismegevolgbestrijding, informatiekaart terrorismegevolgbestrijding en
het protocol Terrorismegevolgbestrijding Midden-Nederland.
                                                                               Pagina
                                                                               36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>5.3 Thema 'Brand
    Gebouwbranden: De VRU is met de basisbezetting en -materieel voorbereid
    om in het geval van calamiteiten deze adequaat te bestrijden. Er zijn
    generieke- en gebouw gebonden procedures en informatie voor hulpverleners
    over gevaarlijke stoffen en wonen met zorg.
    Buitenbranden: Voor een eventuele natuurbrand is de VRU toegerust met
    specifiek personeel, materieel en is een bijstandsregeling georganiseerd in het
    IBP natuurbrand. Daarnaast zijn er maatregelen in de preventieve sfeer
    getroffen, zoals natuurbeheer, risicocommunicatie en specifieke voorlichting
    bij verzorgingshuizen.
    Brand met effectgebied: Opschaling in GRIP-verband; om de aansturing van
    de inzet op meerdere plekken en meerdere niveaus te coördineren.
5.4 Risicofocusgebieden
    Transport gevaarlijke stoffen grote vaarwegen:
    Incidentbestrijding gevaarlijke stoffen is een van de vier kerntaken van de
    brandweer. De VRU beschikt over specialistische teams voor het optreden bij
    incidenten met gevaarlijke stoffen. Bij de bestrijding bij grote en complexe
    incidenten kan van aanvullende kennis en middelen uit andere
    veiligheidsregio's gebruik worden gemaakt.
    Voor incidenten op het Amsterdam-Rijnkanaal en Nederrijn-Lek zijn
    incidentbestrijdingsplannen (IBP) opgesteld. In het incidentbestrijdingsplan
    wordt aandacht besteed aan de coördinatie van hulpverlening bij incidenten op
    eerder genoemde vaarwegen en de operationele uitwerking van de scenario's
    die kunnen plaatsvinden.
    Stationsgebied Utrecht:
    Ter voorbereiding op een incident is er voor het Stationsgebied Utrecht een
    aantal specifieke voorbereidingen getroffen waaronder een
    incidentbestrijdingsplan. Voor incidenten op en rond het spoor is een
    onafhankelijke bluswatervoorziening en een noordelijk en zuidelijk ’overpad'
    aangelegd. Bij het Stationsplein Oost is een hellingbaan aanwezig voor politie
    en ambulances, waardoor zijn met voertuigen het verhoogde niveau kunnen
    bereiken. Voor het Stationsgebied is er een netwerk Veiligheid Stationsgebied
    Utrecht actief waarbij de partners, zoals de gemeente Utrecht, VRU, Politie,
    Ravu, ProRail, NS, de risico's in kaart brengen en afspraken maken hoe te
    handelen bij incidenten.
                                                                                    Pagina
                                                                                    37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Utrecht Sciencepark (USP, voorheen Uithof
Ten behoeve van de incidentbestrijding bij de diverse onderzoeksinstituten,
laboratoria en kennis- en zorginstellingen die aanwezig zijn op het USP is
individuele planvorming aanwezig. Een incidentbestrijdingsplan voor het USP
wordt voorbereid.
Utrecht Sciencepark Bilthoven (USPB, voorheen RIVM):
Om gezondheidsrisico's voor medewerkers en de omgeving tot een minimum
te beperken zijn strikte veiligheidsprocedures en middelen beschikbaar zoals
(onder)drukregimes, hygiëne protocollen etc. De verschillende bedrijven zijn
verplicht aangesloten bij de Emergency response organisatie van het USPB,
maar blijven verantwoordelijk voor hun primair bedrijfsproces. Deze
Emergency response organisatie heeft specialisten beschikbaar om op te
treden bij een incident of om externe hulpverleners (als de brandweer) met
advies bij te staan. Vanwege geheimhouding heeft de VRU geen beschikking
over risicolocaties op USPB. Er zijn daarom geen bereikbaarheidskaarten,
aanvalsplannen e.d. van het terrein bij de VRU beschikbaar. Relevante
incidentbestrijdingsinformatie en plannen worden *aan de poort' verstrekt bij
een eventuele calamiteit. Lokaal brandweerpersoneel van de VRU oefent de
procedures op het USPB terrein.
Utrechtse Heuvelrug:
IBP-natuurbrand, aandachts- en bereikbaarheidskaarten van specifieke
objecten. Daarnaast zijn er maatregelen in de preventieve sfeer getroffen,
zoals natuurbeheer, risicocommunicatie en specifieke voorlichting bij
zorginstellingen. Voor de zorginstellingen in het gebied is het IBP Natuurbrand
van toepassing. Daarnaast zijn er maatregelen in de preventieve sfeer
getroffen, zoals risicocommunicatie en specifieke voorlichting bij
verzorgingshuizen. Voor het Henschotermeer is een aandachtskaart
beschikbaar. Voor beide dierenparken zijn bereikbaarheidskaarten
beschikbaar. Hoewel er in deze dierenparken een grote hoeveelheid bezoekers
aanwezig kunnen zijn is ontruiming snel te realiseren, zo blijkt uit ervaring in
de praktijk. De zeldzame diersoorten in de parken vormen het grootste risico.
Rook roept bij veel dieren vluchtgedrag en stress op. Acute evacuatie van de
dieren is onmogelijk. Om in te kunnen grijpen bij extreme stress reacties blijft
ook tijdens natuurbrand altijd een verzorgingsteam aanwezig in het
dierenpark.
                                                                                 Pagina
                                                                                 38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Bijlage 1. Samenvatting Nationaal
VeiligheidsProfiel (NVP)
In onderstaand risicodiagram staan de verschillende veiligheidsthema's uit het
NVP gerubriceerd naar impact en waarschijnlijkheid. Bij de toelichting is
gebruik gemaakt van de samenvattingen uit het NVP.
                                                                                                                          Natuurrampen
                                                                                                                          Bedreigingen voor gezondheid en milieu
                                                                                                                          Zware ongevallen
                                                                                                                          Verstoring vitale infrastructuur
            U 2 - Overstroming ernstig (zee)
                                                                                                                          Cyberdreigingen
                                                                                                                          Ondermijning, extremisme en terrorisme
                                            12 - Keten effecten                                              M 6 - Grieppandemie - ernstig
          - Straľmgsongeval                      elektriciteitsuitval
            Nederland
                                                                                1 - Overstroming 14. Aantasting internetfundament
                                                                                      (rivier)     z
                                                                16-Meervoudige           "            13-Verstoring satellietsystemen
          - Stralingsongeval                                         terroristische        Z s'                 n -Verstoring elektriciteitsvoorziening
            Europa                                                         aanslag      A                    ±
                                                                             ^                               W 5 - Extreem weer
                        10 - Chemisch ongeval                          7 - Uitbraak      B 14 - Cyberverstoring - vitale sector
                             (scheepvaart)                                vogelgriep                                        1 5. Ondermijning vanuit buitenland
                                                                                                                           15 - Ondermijnende enclaves
                        3 - Aardbeving ernstig                                                      B 4- Natuurbrand
                           (gaswinning)
                                                                                                                        B14 - Cyberspionage overheid
                        9 - Chemisch ongeval
                                                                                                                        B 7 - Uitbraak dierziekte (MKZ)
                           (industrie)                                          8 - Grieppandemie - mild
                                                                                                                16 - Gewelddadige eenling
                                                                                            3 - Aardbeving
                                                                                            (natuurlijk)
      Zeer onwaarschijnlijk |          Onwaarschijnlijk             Enigzins waarschijnlijk |              Waarschijnlijk            i     Zeer waarschijnlijk   |
Figuur 7. Risicodiagram uit NVP6 met uitzondering van de niet-regionale
veiligheidsthema's. De thema's (kleurduiding) en de risicocategorieën (cijfers)
zijn hierna in de tekst toegelicht.
Natuurrampen
Volgens het NVP moeten we bij natuurrampen denken aan de volgende sub­
thema's: overstroming, extreem weer, droogte/hitte, natuurbrand, aardbeving
en zonnestorm. Natuurrampen kunnen grote aantallen mensen treffen en de
economische schade kan groot zijn. Het NVP stelt dat de effecten van
6 Ontleend aan pagina 200-201, bijlage 3 uit het Nationaal Veiligheidsprofiel
(Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), het Nationaal Veiligheidsprofiel,
2016).
                                                                                                                                                     Pagina
                                                                                                                                                     39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>zonnestorm vooral elektronisch zijn, dit komt in het thema verstoring vitale
infrastructuur aan de orde.
Overstromingen
In Nederland schenkt men veel aandacht aan waterveiligheid en
overstromingsrisico's. De overstromingen kunnen zowel vanuit zee (2 in figuur
7) als vanuit de rivieren (1 in figuur 7) veroorzaakt worden. In het NVP wordt
voor beide situaties een scenario uitgewerkt. Het maatgevend scenario is
overstroming vanuit rivieren en het worst-case scenario is een overstroming
uit zee. Met betrekking tot het overstromingsrisico worden twee autonome
ontwikkelingen onderscheiden: klimaatverandering en de sociaal economische
ontwikkeling.
Klimaatverandering heeft effect op de hoogte van de zeespiegel, ook is de
verwachting dat deze eeuw de piekafvoeren van rivieren zullen toenemen en
dat hoge rivierwaterstanden vaker zullen optreden.
Voor wat betreft de sociaal economische ontwikkeling moet worden gedacht
aan bevolkingsgroei en verdichting in gebieden met al een bestaand
overstromingsrisico.
Aardbevingen
Aardbevingen (3 in figuur 7) kunnen zowel van natuurlijke aard zijn als door
de mens worden veroorzaakt. Beide komen in Nederland voor. In 1992 was de
zwaarste aardbeving met een natuurlijke oorzaak, op een van de Peelrand
breuklijnen met vooral impact in Zuidoost Nederland.
Langdurige en grootschalige commerciële activiteiten, met name gaswinning,
hebben geleid tot aardbevingen in voornamelijk Noord-Nederland. Ook de
combinatie van menselijk handelen (mijnbouw) en een (lichte) aardbeving kan
effect hebben en leiden tot acute bodemdaling. Rondom de aardgaswinning in
Groningen is politieke overeenstemming over het verminderen van de
gaswinning. De (in)directe gevolgen van het verminderen van de gaswinning
zijn nog volop in de aandacht en worden onderzocht.
Natuurbranden
Het NVP beschrijft dat er in afgelopen jaren Nederland grote natuurbranden (4
in figuur 7) hebben gewoed. Bij enkele van deze branden kon de brandweer de
brand niet stoppen, hooguit bijsturen. In dat geval spreken we van een
onbeheersbare natuurbrand. Een onbeheersbare brand dooft uiteindelijk door
gebrek aan brandstof zoals bij de overgang van bos naar stuifzand of
weersverandering (draaiende wind of wind die gaat liggen).
                                                                               Pagina
                                                                               40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Kwetsbare objecten die in een gebied liggen waar de kans op een natuurbrand
groot is, lopen een extra risico. Door klimaatverandering neemt het risico van
natuurbranden toe. Daarbij is ook nog een aantal specifieke ontwikkelingen te
noemen zoals vergrassing en verbinding van natuurgebieden. Vergrassing leidt
tot snellere branduitbreiding, droog gras brandt sneller dan struiken en
bomen. De verbinding van natuurgebieden vergroot de kans op grote
natuurbranden, omdat deze vaak is gerealiseerd via heidegebieden. Bij grote
natuurbranden zijn vaak heidegebieden betrokken.
In het NVP wordt aangegeven dat bij natuurbranden sprake is van een lichte
toename in risico's. Weersextremen kunnen toenemen, met mogelijk zeer
droge perioden. Daarnaast neemt de kans op (droge) bliksem toe en
blikseminslag kan eveneens leiden tot natuurbrand. Qua impact is met name
de ontwikkeling van toerisme van belang. Het NVP gaat uit van een toename
van campings of huizenparken in natuurgebieden.
Extreem weer
Het NVP stelt dat de impact van extreem weer (5 in figuur 7) regionaal van
aard is en werkt hier geen scenario voor uit.
Bedreigingen gezondheid en milieu
Infectieziekten
Binnen dit thema worden infectieziekten (humaan, dierziekten en zoönose),
milieu en voedselveiligheid uitgewerkt.
Een infectieziekte wordt veroorzaakt door micro-organismen, zoals bacteriën,
virussen, schimmels en parasieten, welke wanneer ze bepaalde lichaamsdelen
van een mens of dier binnendringen ziekteverschijnselen veroorzaken. Een
bekend voorbeeld van een infectieziekte is de normale seizoengriep.
Infectieziekten zijn op verschillende manieren in te delen. Bijvoorbeeld op
basis van overdragen, de naam van de ziekteverwekker of het orgaan waar de
ziekte primair optreedt.
In het NVP worden infectieziekten gecategoriseerd naar de wijze van
overdracht. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen 'dierziekten en zoönosen'
(7 in figuur 7) en ’humane infectieziekten' (6 in figuur 7). De eerste categorie
is van dier op dier overdraagbaar. Een zoönose kan van dier op mens en/of
van dier op dier overgedragen worden. Humane infectiezieken worden van
mens op mens overgedragen.
                                                                                 Pagina
                                                                                 41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Dierziekte en zoönose
Met intensieve landbouw en veel transport van dieren is het niet uit te sluiten
dat dierziekten in Nederland optreden met nationale gevolgen, dit is in de
afgelopen jaren meerdere keren voorgekomen. In de afgelopen jaren zijn er
uitbraken van dierziekten geweest die een noodzaak tot een nationale respons
hadden. In 1997 was er een uitbraak van varkenspest, daarna brak in 2001
mond- en klauwzeer op grote schaal uit en werd Nederland vanaf 2003
meerdere keren getroffen door de vogelgriep. Ook bij de Q-koorts uitbraken
tussen 2007 tot 2010 was er sprake van nationale inzet en bijdrage aan de
crisisbeheersing. De gevolgen treffen vooral de agrarische sector en in een
enkel geval ook de volksgezondheid. De economische veiligheid wordt geraakt,
doordat er hoge kosten verbonden zijn aan de bestrijding van de ziekte en er
direct gevolgen zijn voor de veestapel en de verkoopbaarheid van producten.
Bij een uitbraak van zoönose (infectieziekte die van dier op mens kan
overgaan) is er in potentie ook impact op de fysieke veiligheid door zieken en
doden en neemt de kans op verstoring van de sociale en politieke stabiliteit
door onrust onder de bevolking toe.
Humane infectieziekten
Het jaarlijks overlijden van relatief veel mensen aan seizoengriep leidt niet   Vacci natiegraad
snel tot grote onrust. Voorbeelden van infectieziekten die in het (verre)       Op de website
verleden wel de maatschappelijke veiligheid hebben beïnvloed, maar nu (in       https:ZZwww.volksaezondheiden
Nederland) onder controle zijn door adequate behandeling, verbeterde            zora.infoZonderwerpZvaccinatiesZ
gezondheidsomstandigheden, of zijn uitgeroeid door vaccinatieprogramma's        regionaal-
zijn o.a. de pest, tuberculose en pokken. Echter, er zijn nog steeds een aantal internationaal/zuigelingenffinode
zeer ernstige infectieziekten die ook in Nederland tot een ontwrichting van de  -volledige-deelname-gemeente,
samenleving zou kunnen leiden. Ziekten als het ’Severe Acute Respiratory        samengesteld door experts van
Syndrome' (SARS, 2003, China) en Ebola (West Afrika, 2014) hebben               binnen en buiten het RIVM, staat
wereldwijd grote aantallen slachtoffers en grote maatschappelijke onrust        meer informatie over de
veroorzaakt.                                                                    vaccinatiegraad per gemeente.
Zodra een infectieziekte in een hogere frequentie voorkomt dan normaal,
spreekt men van een epidemie. Wanneer een epidemie zich wereldwijd
verspreid, is er sprake van een pandemie. De waarschijnlijkheid van een
grieppandemie wordt hoog ingeschat. De combinatie van klimaatverandering
en globalisering is iets wat de introductie van 'exotische' humane
infectieziekten op termijn mogelijk maakt in Nederland. Wat de sociaal­
maatschappelijke ontwikkelingen betreft, geldt dat urbanisatie enerzijds de
kans op infectieziekten vermindert, doordat mensen minder in contact komen
met natuur en vectoren (zoals muggen) die ziekten kunnen verspreiden.
                                                                                Pagina
                                                                                42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Anderzijds maakt verstedelijking een snelle verspreiding van ziekten juist
mogelijk.
Voedselveiligheid en milieu
In 2013 heeft het RIVM een 'thematische verdieping' uitgevoerd voor het
thema voedselveiligheid. Hiervoor zijn vijf scenario's vanuit verschillende
invalshoeken uitgewerkt. Gezamenlijk bestrijken de scenario's het spectrum
aan mogelijke oorzaken waar de voedselveiligheidsproblematiek zich
manifesteert, zoals een moedwillige besmetting, een natuurlijke uitbraak en
fraude.
Voor de voedselscenario's geldt dat de waarschijnlijkheid relatief hoog wordt
geacht; wat in lijn is met de praktijk waar voedselincidenten regelmatig
gebeuren. De impact op nationale schaal van deze scenario's is beperkt en
vooral bepaald door maatschappelijke onrust en angst. Voedselfraude heeft
bijvoorbeeld wel vervelende gevolgen en de burger voelt zich bedrogen, maar
de impact op nationale veiligheidsbelangen is beperkt. Op korte termijn is niet
de verwachting dat voedsel gerelateerde crises de nationale veiligheid zullen
aantasten. Daarom is bedreiging van voedselveiligheid niet als een aparte
risicocategorie in het NVP uitgewerkt.
Typische milieu-incidenten zijn olierampen en grote lozingen en lekkages van
chemicaliën in water, bodem en grondwater. Als het gaat om explosies en
verspreiding van toxische (gas)wolken vallen die onder het thema 'zware
ongevallen'. Milieuthema's als bodemverontreiniging, water- en luchtkwaliteit
komen bij verschillende ontwikkelingen ter sprake. De luchtkwaliteit is
bijvoorbeeld van belang voor de volksgezondheid; circa 50Zo van de ziektelast
in Nederland is gerelateerd aan milieuoorzaken, waarvan luchtkwaliteit in de
vorm van fijnstof de belangrijkste oorzaak is. Veel milieu-incidenten raken niet
gelijk de nationale veiligheid, maar hebben een lokale of regionale impact. In
het NVP is het aspect milieu daarom niet verder uitgewerkt in dit hoofdstuk.
Zware ongevallen
De term zware ongevallen is een verzamelterm voor gebeurtenissen die
ontstaan door niet-moedwillige incidenten. Zo'n incident wordt vaak
veroorzaakt door (een combinatie van) technisch, menselijk, of
organisatorisch falen. Ongevallen kunnen ook optreden als effect van een
andere gebeurtenis zoals bijvoorbeeld een natuurramp (Kernramp
Fukushima).
                                                                                 Pagina
                                                                                 43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Binnen Het thema zware ongevallen is onderscheid in drie risicocategorieën:
     1.   Stralingsongevallen
     2.   Chemische incidenten
     3. Transportongevallen
Stralingsongevallen
Bij stralingsongevallen (8 in figuur 7) gaat het om het vrijkomen van
radioactief materiaal in de atmosfeer, in de bodem of in het water. Een
incident met een (dreigende) lozing van radioactief materiaal kan ernstige
maatschappelijke gevolgen hebben. Het gaat dan om gezondheidseffecten
door directe blootstelling van mensen (inhalatie van radioactief besmette
lucht), of door indirecte blootstelling (besmetting in de voedselketen en
drinkwater). Naast effecten voor de volksgezondheid is er mogelijk
economische schade, ecologische schade, imagoschade, maatschappelijke
onrust in het algemeen (angst, onvrede, woede) en verlies van draagvlak voor
nucleaire energieopwekking en andere toepassingen van nucleaire technologie.
Stralingsongevallen kunnen ontstaan in kernreactoren of locaties waar met
hoogradioactief materiaal wordt gewerkt. Daarnaast zijn er transporten van
radioactieve stoffen. Ook kernreactoren in het buitenland vormen een risico
voor de Nederlandse samenleving. Hierbij dient onderscheid gemaakt te
worden tussen kerncentrales vlak over de landsgrens die een directe impact
kunnen hebben op Nederland, en die met een indirecte impact vanaf een
grotere afstand tot Nederland.
Ondanks regelmatige discussies over het onderwerp in de media lijkt
kernenergie in Nederland vooralsnog gehandhaafd te worden op het huidige
peil. Ook in de rest van Europa lijkt de totale nucleaire capaciteit, in ieder
geval de komende 5 à 10 jaar, stabiel te blijven.
Chemische incidenten
Nederland heeft een aanzienlijke chemische industrie (9 en 10 in figuur 7) die
onderdeel uitmaakt van een wereldwijd netwerk aan bedrijven en
transportstromen. Binnen chemie complexen in Nederland is er aandacht voor
veiligheid. Nederlandse bedrijven moeten in toenemende mate concurreren
met landen met lagere energie en/of grondstofprijzen. Als marges en
budgetten onder druk staan, zijn bedrijven en overheden minder geneigd te
investeren in veiligheidssystemen waardoor risico's op incidenten toenemen.
Chemische incidenten kunnen ontstaan in bedrijven waar met gevaarlijke
stoffen wordt gewerkt of waar deze worden opgeslagen. Belangrijke ongeval
scenario's zijn explosie, brand en een toxische wolk. Indien de
bedrijfsactiviteiten zo riskant zijn dat personen buiten de inrichting gevaar
                                                                               Pagina
                                                                               44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre> kunnen lopen, is het Besluit Externe Veiligheid Inrichtingen (Bevi) van
toepassing. Het doel van het Bevi is om mensen te beschermen die in de buurt
van een bedrijf met gevaarlijke stoffen verblijven.
In de regio Utrecht zijn ruim honderd Bevi inrichtingen bekend. Die
inrichtingen waar grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen aanwezig kunnen zijn
en boven een bepaalde drempelwaarde uitkomen, vallen onder het Besluit
risico's zware ongevallen 2015 (Brzo). In de regio Utrecht bevinden zich 10
 Brzo inrichtingen. Het Brzo onderkent twee typen bedrijven; bedrijven die een
hoge- en bedrijven die een lage drempelwaarde overschrijden. Brzo
inrichtingen moeten voldoen aan strenge veiligheidseisen en worden
nauwkeurig geïnspecteerd. Inrichtingen die een hoge drempelwaarde
overschrijden dienen over een rampenbestrijdingsplan te beschikken.
 De risico's voor chemische incidenten in de regio Utrecht schatten wij in als
gelijk aan het landelijk gemiddelde.
Transportongevallen
 De transportsector kan worden verdeeld over vier modaliteiten: Scheepvaart,
Spoorwegen, Wegverkeer, Luchtvaart. Zware transportongevallen kunnen
leiden tot een groot aantal slachtoffers en (mogelijk langdurige) verstoring van
de infrastructuur, waardoor de kosten als gevolg van een incident substantieel
 kunnen zijn. Hoewel de kans op een dusdanig groot ongeval beperkt is, kan de
impact dusdanig groot zijn dat het de nationale veiligheid raakt.
Om transportrisico's beter te beheersen geldt de Wet basisnet per 1 april
2015. Onderdeel van deze wet is een aangewezen landelijk net voor het
transport van gevaarlijke stoffen en heeft betrekking op spoor, waterwegen en
rijkswegen. De Wet basisnet heeft als doel evenwicht te creëren tussen
belangen rondom het vervoer van gevaarlijke stoffen en de veiligheid van
personen in de omgeving van die transportbewegingen. Het aantal transporten
over de basisnet-assen wordt in opdracht van het ministerie Infrastructuur en
Waterstaat (IenW) door Rijkswaterstaat geregistreerd. Als uit deze
jaarrapportages blijkt dat risicoplafonds in het voorafgaande kalenderjaar zijn
overschreden en/of in het komende kalenderjaar mogelijk (opnieuw)
overschreden zullen worden, is het aan de minister of staatssecretaris van
IenW om in overleg met vervoerssector maatregelen te treffen.
 Verstoring vitale infrastructuur
 Er is sprake van verstoring van vitale infrastructuur als de verstoring van
processen leidt tot ernstige maatschappelijk ontwrichting. Het NVP beschouwt
onder vitale infrastructuur de volgende processen: energievoorziening
(elektriciteit, gas en olievoorziening), drinkwatervoorziening, ICT en
                                                                                 Pagina
                                                                                 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>telecommunicatie, (internet, datadiensten, spraakdiensten en satelliet tijd- en
plaatsbepaling), financiële dienstverlening (betalings- en effectenverkeer),
water (keren en beheren waterkwantiteit). Het verstoren van de kering en het
beheer van waterkwantiteit kan leiden tot verdroging of overstroming; beide
zijn in hoofdstuk 4.1 natuurrampen uitgewerkt. De verstoring van financiële
voorzieningen beschouwen we zoals aangegeven in figuur 1 'samenhang NVP-
RRP' als landelijk en valt daarmee buiten de scope van het regionaal
risicoprofiel. Het risico voor dit scenario ligt binnen de VRU niet anders dan het
landelijk niveau.
Voor verstoring van de vitale infrastructuur geldt dat een verstoring op één
proces al een bedreiging vormt, maar dat zij ook kunnen "stapelen". Er treedt
dan een versterkend effect op bij verstoringen in andere processen.
Verstoring energievoorziening
Binnen de energiesector wordt onderscheid gemaakt tussen elektriciteit, gas
en olie. Bij verstoring van de elektriciteitsvoorziening (11 in figuur 7) kan de
maatschappelijke impact zeer groot zijn door de grote maatschappelijke
afhankelijkheid van elektriciteit. Verstoring van de elektriciteitsvoorziening kan
leiden tot keteneffecten (12 in figuur 7) met zowel een directe impact (zoals
uitval ICT-systemen) als een indirecte impact (zoals verstoring de
voedselvoorziening). Besturing van het netwerk voor elektriciteit wordt
complexer door toenemende opwekking van groene energie en decentrale
opwekking (zonnepanelen en windmolens). Dit kan tot grote fluctuaties leiden
in aanbod van- en vraag naar energie. Verder kan door klimaatverandering
extreem weer in toenemende mate verstoringen veroorzaken in de
elektriciteitsvoorziening.
Ook de verstoring van de gasvoorziening kan grote impact hebben door de
huidige afhankelijkheid van huishoudens van gas voor warmte. Ook is gas
voor de industrie belangrijk. Naar verwachting wordt de impact van verstoring
in de gasvoorziening op termijn kleiner door de energietransitie. Totdat we in
Nederland 'van het gas af zijn' kan door geopolitieke ontwikkelingen de kans
op verstoring van de gasvoorziening (import) onzeker blijven. De
maatschappelijke impact van verstoring in olievoorziening is vooral merkbaar
in keteneffecten (transport).
De impact van een verstoring wordt bepaald door de duur van de verstoring in
combinatie met de omvang en de aard van het getroffen gebied. Uitval van
elektriciteitsvoorzieningen wordt gezien als een worst case scenario, waarbij
een uitval langer dan 8 uur zal leiden tot een exponentiele toename van de
gevolgen.
                                                                                   Pagina
                                                                                   46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>ICT & telecommunicatie
Verstoring van Internet (14 in figuur 7), datadiensten, Internettoegang en
dataverkeer is ondergebracht onder het thema Cyberdreigingen (14 in figuur
7). Binnen het thema verstoring vitale infrastructuur wordt ingegaan op
verstoring van spraakdiensten (telefoonverkeer, vast en mobiel) en SMS en
satellietdiensten (13 in figuur 7).
Spraakdiensten en SMS, vast en mobiel beslaat een veelheid aan
onderliggende systemen en de veelheid aan partijen die deze systemen
beheren. De verspreiding van systemen en partijen zorgt wel voor een zekere
mate van redundantie waardoor spraakdiensten moeilijk volledig verstoord
kunnen worden. Een inschatting van de impact van verstoring van
spraakdiensten wordt in het NVP niet gegeven, mede omdat grootschalige,
volledige verstoring van spraakdiensten onwaarschijnlijk is en omdat het
voornamelijk tot overlast, maar niet direct tot ontwrichting van de
samenleving zal leiden.
Satellietsystemen, althans de beschikbaarheid hiervan is voor veel vitale
processen van groot belang. Verstoring van satellietdiensten heeft vooral een
effect op GPS positionering- en tijdsignalen die worden gebruikt in veel
systemen. Hierbij moet gedacht worden aan GPS-diensten voor
verkeersregeling. Ook aard-observatie voor weersinformatie en
telecommunicatie (vast en mobiel), internet en (financieel) dataverkeer zijn
(deels) afhankelijk van satellietsystemen. Verstoring of uitval van
satellietdiensten kan deze processen ernstig verstoren.
                                                                              Pagina
                                                                              47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Cyberdreiging
Cyberdreiging kent een snelle ontwikkeling. Uit het cybersecuritybeeld van het
Nationaal Cyber Security Centrum blijkt dat cyberdreigingen zullen toenemen,
terwijl de weerbaarheid van individuen en organisaties achterblijft. Wereldwijd
nemen cyberaanvallen toe met als doel te saboteren, te spioneren, te
beïnvloeden of af te persen. Cyberdreiging beperkt zich niet tot regiogrenzen
en heeft een internationaal karakter. (14 in figuur 7)
Ondermijning, extremisme en terrorisme
Ondermijning
Ondermijning is in figuurlijke zin het uithollen of verzwakken (15 in figuur 7).
Wat er wordt uitgehold of verzwakt kan divers zijn: het sociale stelsel, de
democratische rechtstaat. Enkele autonome ontwikkelingen zouden op termijn
de democratische rechtsorde en open samenleving kunnen beïnvloeden, zoals
polarisatie tussen bevolkingsgroepen, onzekerheid bij burgers over het
vertrouwen in de overheid en de toegenomen migratiestroom. De
ondermijning leidt in vele gevallen niet tot directe, acute ontwrichting maar de
aantastende werking kan op langere termijn leiden tot ernstige disruptie en
disfunctioneren van het politieke en maatschappelijke systeem van Nederland.
Deze ontwikkelingen worden in het NVP niet uitgewerkt. Aan dit thema is o.a.
veel aandacht besteed in het Nationaal dreigingsbeeld georganiseerde
criminaliteit 2017.
Extremisme en terrorisme
Het NVP beschouwt bij terrorisme de dreiging vanuit jihadistische groepen als
grootste risico. Ook in de regio Utrecht zijn omstandigheden die als
voedingsbodem kunnen fungeren en waar in combinatie met ’trigger- events'
geweldsescalatie (16 in figuur 7) uit kan voort komen. Framing in de (social)
media is met name bij het effect van een incident met een gewelddadige
eenling (16 in figuur 7) van groot belang.
                                                                                 Pagina
                                                                                 48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Bijlage 2. Overzicht thema's met oorzaken, effecten en
planvorming
Thema                                 Oorzaak                Effect                          Aanweziqe planvorminq
Natuurrampen
                 Overstromingen       Dijkdoorbraak          Gebieden lopen onder,           Incident bestrijding plan (IBP)
                                                             mensen moet een veilig          voor verschillende dijkringen
                                                             heenkomen zoeken
                 Aardbevingen         Gaswinning of          Beschadigingen gebouwen         Eventuele fysieke gevolgen
                                      natuurlijke oorzaak                                    zijn te bestrijden met de
                                                                                             standaard procedures
                 Natuurbranden        Droogte, onvoorzichtig Gevaar voor mensen in de        Incident bestrijdingsplan
                                      gedrag, (droge)        bedreigde gebieden in de        natuurbrand
                                      bliksem,               naaste omgeving
                 Extreem weer         Natuurverschijnsel,    Wateroverlast/overstroming,     Eventuele fysieke gevolgen
                                      versterkt door         bezwijken                       zijn te bestrijden met de
                                      klimaatverandering:    evenementententen, paniek in    standaard procedures
                                      hevige regenval,       grote mensenmenigtes, uitval
                                      windhoos, valwinden,   elektriciteit, doden door hitte
                                      stormen, extreme
                                      droogte, extreme hitte
Bedreigingen gezondheid en milieu
                 Infectieziekten      Dierziekten, zoönose,  Zieke ŭ dode dieren,            Multidisciplinair
                                      infectieziekten        transportbeperkingen, rellen,   Coördinatieplan
                                                             humane infectiegolf met         Infectieziektebestrijding; met
                                                             keteneffecten in vitale         daaronder een informatiekaart
                                                             organisaties                    infectieziektebestrijding en
                                                                                             een bestuurlijke template
                                                                                             infectieziektebestriiding
                 Voedselveiligheid en Milieuramp, verstoring Milieuschade, aantasting        Milieurampen vallen onder
                 milieu               voedselvoorziening     vertrouwen overheid             'zware ongevallen'.
                                                                                             Voedselvoorziening is niet
                                                                                             beïnvloedbaar door de VRU
Zware ongevallen
                 Stralingsongevallen  Ongeval                                                Responsplan nationaal
                                      kerncentrale/nucleair                                  crisisplan stralingsincidenten
                                      transport
                 Chemische incidenten Ongevallen/incidenten  Emissie gevaarlijke stof/       Rampenbestrijdingsplannen
                                                             brand/explosie/slachtoffers     van de risicovolle bedrijven
                                                                                             (alleen van de zogenaamde
                                                                                             'hoogdrempelige' bedrijven
                                                                                             zijn deze verplicht.
                 Transportongevallen  Ongevallen/incidenten  Ongevallen, gewonden/doden      Incident bestrijding plan van
                                                             economische schade              Wegvervoer, Spoorvervoer,
                                                                                             binnenvaart en
                                                                                             burgerluchtvaart.
                                                                                  Pagina
                                                                                  49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Thema                                     Oorzaak                  Effect                        Aanwezige planvorming
Verstoring vitale infrastructuur
                    Energievoorziening    Cyber, overbelasting,    Veiligheidsvoorzieningen      Incident bestrijding plan
                                          defecten infrastructuur, vallen uit, geen              Stroomuitval en een
                                          terrorisme               betalingsverkeer              Bedrijfsnoodplan van de
                                                                                                 Gasunie voor de provincie
                                                                                                 Utrecht
                    Drinkwatervoorziening Vervuiling, keteneffect  Schaarste aan drinkwater      Het waterleidingbedrijf is
                                          (geen stroom)                                          verantwoordelijk voor
                                                                                                 nooddrinkwater. De VRU heeft
                                                                                                 een convenant met Vitens,
                                                                                                 waarin afspraken zijn gemaakt
                                                                                                 hoe de drinkwater
                                                                                                 gerelateerde risico- en
                                                                                                 crisisbeheersing en de
                                                                                                 voorbereiding daarop samen
                                                                                                 te optimaliseren
                    ICT ŭ
                    telecommunicatie
Cyberdreiqinq
                    Cyberdreiging         Bewuste verstoring       Op alle vlakken dreigingen.   Eventuele fysieke gevolgen
                                          computersystemen         Communicatie,                 zijn te bestrijden met de
                                                                   betalingsverkeer, ook fysieke standaard procedures
                                                                   verstoringen, het niet meer
                                                                   werken van eigen systemen
Ondermijning, extremisme en terrorisme
                    Ondermijning,         Economische                                            Eventuele fysieke gevolgen
                    extremisme en         dreigingen, aanslagen,                                 zijn te bestrijden met de
                    terrorisme            illegale activiteiten                                  standaard procedures
                    Ondermijning          Criminele activiteiten,  Ondermijnen bestuur, risico's Eventuele fysieke gevolgen
                                          vermenging               in clandestiene laboratoria,  zijn te bestrijden met de
                                          onderwereld met de       dumping gevaarlijke stoffen   standaard procedures
                                          bovenwereld              en brand in hennepkwekerijen
                                                                   (woningen) en laboratoria
                    Extremisme en         Politieke situatie,      Verstoring, gewonden/doden    Incident bestrijding plan
                    terrorisme            gedrag                                                 terrorismegevolgbestrijding,
                                                                                                 informatiekaart IBP
                                                                                                 terrorismegevolgbestrijding en
                                                                                                 een protocol
                                                                                                 Terrorismegevolgbestrijding
                                                                                                 Midden-Nederland.
                                                                                       Pagina
                                                                                       50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Thema                                   Oorzaak                Effect                        Aanwezige planvorming
Thema brand
                  Natuurbrand (valt ook Droogte, onvoorzichtig Gevaar voor mensen in de      Incident bestrijding plan
                  onder het thema       gedrag, (droge)        bedreigde gebieden in de      natuurbrand
                  Natuurrampen)         bliksem,               naaste omgeving
                  Gebouwbrand           Divers: mens-,         Soms slachtoffers, schade     Generieke- en gebouw
                                        gebouwkenmerken                                      gebonden procedures en
                                                                                             informatie voor hulpverleners
                                                                                             (gevaarljke stoffen)
                  Woningbrand           Divers: mens-,         Geregeld slachtoffers, schade Generieke- en gebouw
                                        gebouwkenmerken        en (lokale) impact op         gebonden procedures en
                                                               samenleving                   informatie voor hulpverleners
                                                                                             (wonen met zorg)
                  Brand met             Divers: mens-,         Groot bedreigd gebied met     Opschaling in GRIP-verband;
                  effectgebied          gebouwkenmerken        schadelijke stoffen,
                                                               gezondheidsrisico's en impact
                                                               op samenleving
                  Buitenbrand           Menselijk handelen     Schade, overlast, onrust      Reguliere basisbrandweerzorg
                                        (vervoer,
                                        werkzaamheden,
                                        onvoorzichtigheid,
                                        baldadigheid)
Ontwikkelingen in het verzorgingsgebied:
Demografische ontwikkelingen
                  Bevolkingsgroei       Goede gezondheidszorg  Druk op ruimtegebruik grote
                                                               steden
                  Vergrijzing           Goede gezondheidszorg  Grote groepen mensen die
                                                               oud, alleen en minder
                                                               zelfredzaam zijn
Energietransitie
                  Windturbines          Breken rotorbladen en  Inslag onderdelen turbine op  geen
                                        mast                   effectgebied (infrastructuur,
                                                               woonwijk, inrichtingen met
                                                               een EV risico)
                  Zonnepanelen          Brand                  Verwaarloosbaar effect bij    procedures regionaal nog niet
                                                               woningen (aangepaste          vastgesteld
                                                               blusstrategie). Voor grote
                                                               velden met zonnepanelen zijn
                                                               de mogelijke effecten nog
                                                               onduideliík.
                  Waterstof             Brand/explosie         Doden gewonden                Nog geen operationele
                                                                                             planvorming, qua RO
                                                                                             advisering borgen
                  Liquefied Natural Gas Brand/explosie         Doden/gewonden                Eventuele fysieke gevolgen
                  (LNG)                                                                      zijn te bestrijden met de
                                                                                             standaard procedures
                                                                                    Pagina
                                                                                    51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Thema                                    Oorzaak                   Effect                        Aanweziqe planvorminq
                  Ammoniak als           Vrijkomen Ammoniak        Giftige wolk met slachtoffers Eventuele fysieke gevolgen
                  alternatief voor                                 als gevolg                    zijn te bestrijden met de
                  waterstof                                                                      standaard procedures
                  Toename elektrisch     Brand in buurtbatterij of Moeilijk bestrijdbare         Nog geen operationele
                  opslagsystemen         opslag met batterijen     chemische brand               planvorming, onvoldoende
                                                                                                 kennis van risico's en
                                                                                                 preventieve middelen.
                                                                                                 Overigens zijn de fysieke
                                                                                                 gevolgen te bestrijden met de
                                                                                                 standaard procedures
                  Energie uit biomassa   Explosie, zuurstof        Doden/gewonden                Nu nog op beperkte schaal
                                         verdringend gas, giftig                                 toegepast. Eventuele fysieke
                                         gas, brand                                              gevolgen zijn te bestrijden
                                                                                                 met de standaard procedures
Risicofocusqebieden
                  Transport gevaarlijke  Ongevallen/incidenten     Ongevallen, gewonden/doden    Incident bestrijding plannen
                  stoffen grote                                    economische schade            van binnenvaart en van
                  vaarwegen (valt ook                                                            Amsterdam-kanaal en
                  onder het thema                                                                Nederrijn en Lek
                  Transportongevallen'.
                  Stationsgebied Utrecht Brand, terrorisme         Slachtoffers, paniek in grote Incident bestrijding plan, dat
                                                                   menigte                       betrekking heeft op het gehele
                                                                                                 stationsgebied
                  Utrecht Sciencepark    Brand, terrorisme,        Slachtoffers, paniek in grote Planvorming van de
                                         besmetting met micro-     menigte en werknemers         individuele risico objecten
                                         organismen.                                             aanwezig
                  Utrecht Sciencepark    Brand, terrorisme,        Paniek bij werknemers en      Vanwege
                  Bilthoven (USPB,       besmetting met micro-     omgeving                      geheimhoudingsplicht heeft de
                  voorheen RIVM)         organismen.                                             VRU geen beschikking over
                                                                                                 risicolocaties op USPB. Er zijn
                                                                                                 daarom geen bereikbaarheids-
                                                                                                 kaarten, aanvalsplannen e.d.
                                                                                                 van het terrein bij de VRU
                                                                                                 beschikbaar. Relevante
                                                                                                 incidentbestrijdingsinformatie
                                                                                                 en plannen worden ’aan de
                                                                                                 poort' verstrekt bij een
                                                                                                 eventuele calamiteit.
                                                                                                 Door lokaal
                                                                                                 brandweerpersoneel van de
                                                                                                 VRU wordt overigens wel
                                                                                                 regelmatig geoefend op het
                                                                                                 USPB terrein.
                  Utrechtse Heuvelrug    Drukke, toenemende        Slechte bereikbaarheid,       Incident bestrijding plan
                                         recreatie. Bosgebied      beperkte evacuatie            natuurbrand, aandachts- en
                                         met risico op             mogelijkheden voor grote      bereikbaarheidskaarten van
                                         natuurbrand.              groepen mensen                specifieke obíecten
                                                                                        Pagina
                                                                                        52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Thema                  Oorzaak              Effect                      Aanweziqe planvorminq
      Recreatie        Drukke recreatie     Verdrinking, bosbrand       Aandachtskaart
      Henschotermeer
      Dierenparken     (Natuur) brand in de Paniek bij mensen en dieren Bereikbaarheidskaart
                       omgeving
      Zorginstellingen (Natuur) brand in de Slechte bereikbaarheid,     IBP Natuurbrand
                       omgeving             beperkte evacuatie
                                            mogelijkheden.
                                                               Pagina
                                                               53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Bijlage 3. Overzicht deelnemers
Organisaties die zijn uitgenodigd om hun inbreng te geven bij de totstandkoming van dit RRP:
 - Altrecht (Zorginstelling)
 - Eneco
 - Gasunie
 - Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI)
 - Landelijk Operationeel Coördinatie Centrum (LOCC) - Driebergen
 - Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV)
 - Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU)
 - Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Utrecht
 - Openbaar Ministerie
 - Prorail
 - Provincie Utrecht
 - Vereniging van Recreatieondernemers Nederland (RECRON)
 - Reddingsbrigade
 - Regionale Informatie en Expertise Centrum (RIEC) - Midden Nederland
 - Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
 - Rijkswaterstaat Midden Nederland - district zuid
 - Rode Kruis
 - Stedin
 - Tennet
 - Vodafone
 - Ziggo
 - Oasen
 - Vitens
 - Waternet
 - Liaison water VRU
 - Liaison politie VRU
 - Liaison defensie
 - gemeentelijke gezondheidsdienst van de 26 gemeenten in de regio Utrecht (GGDrU) i.s.m. de
   Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR; is onderdeel van de VRU)
 - 26 gemeenten; ambtenaren crisisbeheersing
 - Cluster en postcommandanten VRU
 - Specialisten VRU m.b.t. overstromingen, natuurbrand, Stationsgebied Utrecht
                                                                          Pagina
                                                                          54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>