<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Deventer                 Den Haag               Eindhoven
Snipperlingsdijk 4       Casuariestraat 9a      Emmasingel 15
7417 BJ Deventer         2511 VB Den Haag       5611 AZ Eindhoven
T +31 (0)570 666 222
F +31 (0)570 666 888     Leeuwarden             Amsterdam
Postbus 161              F. HaverSchmidtwei 2   De Ruyterkade 143
7400 AD Deventer         8914 BC Leeuwarden     1011 AC Amsterdam




                         Gemeente Houten

                         Rondweg - Het Gras


                         Resultaten afwikkelingsberekeningen




Datum                    7 september 2017
Kenmerk                  HTN497/Bsm/6418.03
Eerste versie            14 april 2017




                         1             Inleiding

                         De herontwikkeling van de locatie Hofstad IVb verloopt gestaag. Binnenkort wordt
                         gestart met de opstelling van het bestemmingsplan voor het gebied waardoor woning-
                         bouw op deze locatie waar voorheen bedrijvigheid was gepland, weer een stapje
                         dichterbij komt.
                         Een van de aandachtspunten bij de ontwikkeling is de ontsluiting van de locatie op de
                         hoofdwegenstructuur. Het Gras - Raaigras vormt daarbij de belangrijkste route voor de
                         woonwijk.

                         Naast Hofstad IVb worden ook de woongebieden Hofstad IVa en in de toekomst Hofstad
                         III via Het Gras op de Rondweg aangesloten. Dit geldt tevens voor het zuidoostelijk deel
                         van het Castellum. Ten noorden van het plangebied Hofstad IVa bevindt zich een basis-
                         school en een warmtekrachtcentrale. De inprikker Het Gras ontsluit daarmee een
                         belangrijk deel van het zuidoostelijk kwadrant van Houten-VINEX. De verkeersbelasting
                         van deze inprikker is dan ook hoog ten opzichte van andere wijkontsluitingswegen in
                         Houten. De huidige bewoners van Hofstad hebben in het verleden aandacht gevraagd
                         voor de ontsluiting van de wijk. Dit heeft in 2014 geleid tot een verkeersonderzoek naar
                         de verkeersafwikkeling en de verkeersontsluiting van Hofstad IV. In deze rapportage is
                         geconcludeerd dat de toekomstige verkeersbelasting met de huidige verkeersstructuur
                         verwerkt kan worden maar dat er wel enkele aandachtspunten zijn.
                         Nu de planvorming rond de locatie Hofstad IVb vordert, wil de gemeente een nader
                         onderzoek naar de aansluiting Rondweg - Het Gras en functioneren van de aansluitingen
                         Kamgras en Raaigras op Het Gras. In dit onderzoek worden de volgende vragen beant-
                         woord:
                         ■ Momenteel wordt het verkeer op de kruising Rondweg - Het Gras geregeld door
                             middel van verkeerslichten. Is een alternatieve kruispuntvorm (rotonde) voor de
                             locatie Rondweg- Het Gras een reële optie?




www.goudappel.nl
goudappel@goudappel.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                   ■ Hoe robuust is de huidige infrastructuur. Ofwel, hoe functioneert het kruispuntcomplex
                     Raaigras – Kamgras - Het Gras - Rondweg in de toekomst?
                   ■ Is aanpassing van de infrastructuur noodzakelijk en zo ja, welke aanpassingen zijn
                     nodig (extra opstelvakken, verlenging opstelvakken, etc)?

                   Hoofdstuk 2 beschrijft de uitgangspunten en aanpak van dit onderzoek. Hoofdstuk 3
                   beschrijft de resultaten van de vormgevingsanalyse van het kruispunt versus rotonde. In
                   hoofdstuk 4 worden de simulatieresultaten beschreven en kwalitatief beoordeeld. Dit
                   vindt plaats op basis van de resultaten van het verkeersmodel. Hoofdstuk 5 geeft een
                   toelichting op de kwantitatieve vergelijking van de simulatieresultaten. Naast de bereke-
                   ningen op basis van het verkeersmodel heeft ook een analyse plaatsgevonden op basis
                   van een verkeerstelling op de locatie.
                   Hoofdstuk 6 sluit af met de conclusies en aanbevelingen van het onderzoek.



                   2            Uitgangspunten

                   2.1          Studiegebied

                   Het studiegebied bestaat uit de aansluiting van de Rondweg met Het Gras en de
                   Schalkwijkseweg en het kruispunt van Het Gras met het Raaigras en het Kamgras. Ook
                   het kruispunt van de Schalkwijkseweg met Schonauwenseweg is meegenomen in de
                   studie. Parallel aan Het Gras ligt een fietspad, die in voorrang het Kamgras en de
                   Schonauwenseweg kruist. In figuur 2.1 is het studiegebied weergegeven.




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                     2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                   Figuur 2.1: Het studiegebied


                   Voor Raaigras is als uitgangspunt het verkeersontwerp (HTN491/Dip.04-01, d.d. 29 maart
                   2017) als uitgangspunt gehanteerd.




                   Figuur 2.2: Ontsluiting Hofstad




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                   3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                   2.2              Verkeersaanbod

                   De 2-uurs ochtend- en avondspitsintensiteiten voor 2030 zijn herleid uit het Verkeers-
                   model Regio Utrecht 3.2. Het model is projectspecifiek gemaakt:
                   ■ de aantallen woningen en arbeidsplaatsen van de plandelen Hofstad IVa, Hofstad III
                      en Castellum zijn gecontroleerd;
                   ■ het aantal woningen van Hofstad IVb is in overeenstemming gebracht met het
                      momenteel voorliggende stedenbouwkundige plan.
                   Omdat het verkeersmodel een onderschatting van het verkeer uit het zuidoostelijk
                   kwadrant van het Castellum heeft is voor deze relatie een handmatige correctie met een
                   factor 1,33 toegepast1.

                   Voor het busverkeer is uitgegaan van de huidige lijnvoering en frequentie. Het aantal
                   fietsers is herleid aan de hand van fietstellingen, aangeleverd door de gemeente Houten.
                   Op het telpunt net ten noorden van de kruising met het Kamgras zijn 382 fietsers (richting
                   het zuiden) en 407 fietsers (richting het noorden) gemeten. Aangenomen wordt dat 10%
                   van deze fietsers in een gemiddeld spitsuur voorbijkomen.

                   In de simulaties is een spitsverloop toegepast. In het Verkeersmodel bestaat zowel de
                   ochtend- als de avondspits uit 2 uren; de berekeningen in VISSIM hebben betrekking op
                   het drukste uur. Uitgangspunt is dat in het drukste uur 55% van al het spitsverkeer (uit
                   het Verkeersmodel) wordt afgewikkeld.
                                                                                                                      Schonauwenseweg
                                                                                                    Schalkwijkseweg
                                                                Rondweg west
                                                 Rondweg oost




                                                                                          Kamgras
                                                                               Raaigras




                       van / naar
                       Rondweg oost                    0        368              21        46        181                  18
                       Rondweg west               152                 0          46         55      240                   40
                       Raaigras                     38          164                0         8          23                    3
                       Kamgras                     80           296                7         0           17                   2
                       Schalkwijkseweg              70          270                7         4             0                  3
                       Schonauwenseweg              14             72              1          1            8                 0


                   Tabel 2.1: Personenauto's ochtendspits 2030 (2 uur)




                   1
                           In het verkeersmodel is het oostelijk deel van het Castellum tweezijdig ontsloten. Daardoor
                           wordt een deel van het verkeer uit zuidoostelijk kwadrant via de noordzijde afgewikkeld. Dit
                           is handmatig gecorrigeerd.




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                                                   4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                                  Schonauwenseweg
                                                                                                Schalkwijkseweg
                                                            Rondweg west
                                             Rondweg Oost




                                                                                      Kamgras
                                                                           Raaigras
                    Van / Naar
                    Rondweg oost                   0              8            1          1             5                0
                    Rondweg west                   5              0            5         4          16                    2
                    Raaigras                       3              8            0         0             0                 0
                    Kamgras                       0               6            0         0             0                 0
                    Schalkwijkseweg                5            14             0         0             0                 0
                    Schonauwenseweg               0               4            0         0             0                 0

                   Tabel 2.2: Vrachtauto's ochtendspits 2030 (2 uur)




                                                                                                                  Schonauwenseweg
                                                                                                Schalkwijkseweg
                                                            Rondweg west
                                             Rondweg Oost




                                                                                      Kamgras
                                                                           Raaigras




                    Van / Naar
                    Rondweg oost                   0        242              43        89        102                   17
                    Rondweg west             432                  0        185        269       336                  68
                    Raaigras                    33             90              0        10           13                   1
                    Kamgras                     76             98              9         0              7                 2
                    Schalkwijkseweg          189            301              20         15             0                  7
                    Schonauwenseweg             18             44              3         2             4                 0

                   Tabel 2.3: Personenauto's avondspits 2030 (2 uur)
                                                                                                                  Schonauwenseweg
                                                                                                Schalkwijkseweg
                                                            Rondweg west
                                             Rondweg Oost




                                                                                      Kamgras
                                                                           Raaigras




                    Van / Naar
                    Rondweg oost                   0              6            3          1            6                  2
                    Rondweg west                   6              0            8         5           13                   3
                    Raaigras                       3              5            0         0             0                 0
                    Kamgras                        1              3            0         0             0                 0
                    Schalkwijkseweg                4            17             0         0             0                 0
                    Schonauwenseweg                2              3            0         0             0                 0

                   Tabel 2.4: Vrachtauto's avondspits 2030 (2 uur)




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                                               5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                   2.3          Varianten

                   In deze studie zijn voor het kruispunt Rondweg – Het Gras de volgende vormgevings-
                   varianten onderzocht:
                   1.        autonome situatie;
                   2.        enkelstrookse rotonde.

                   De vormgeving in variant 1 is grotendeels gelijk aan de huidige situatie. Het kruispunt
                   tussen de Rondweg en Het Gras is een VRI-geregeld kruispunt. De huidige regeling is
                   aangeleverd door de opdrachtgever en gebruikt in het simulatiemodel.
                   De andere twee kruispunten zijn ongeregeld. Door nieuwbouw zal de vormgeving van
                   het kruispunt Het Gras – Raaigras – Kamgras licht verschillen met de huidige situatie.

                   In variant 2 is het VRI kruispunt vervangen door een enkelstrooks rotonde, resulterend uit
                   de vormgevingsanalyse (zie hoofdstuk 3). Bij de andere kruispunten zijn geen aanpas-
                   singen gedaan.
                   De aansluiting Raaigras (Hofstad IVb) en Kamgras (Hofstad IVa) is in alle varianten gelijk.



                   2.4          Microsimulatiemodel VISSIM

                   De varianten zijn onderzocht met behulp van het microsimulatiemodel VISSIM. In dit model
                   zijn alle kenmerken van het netwerk opgenomen, zoals de vormgeving van de kruis-
                   punten en de rotonde, de voertuigafhankelijke verkeerslichtenregeling, de snelheden in
                   de bochten, de voorrangsregels en de verkeersintensiteiten. De varianten zijn onderzocht
                   op basis van het verkeersaanbod van de ochtend- en avondspits in het prognosejaar
                   2030.
                   Voor alle varianten zijn per spitsperiode tien simulatieruns uitgevoerd om betrouwbare
                   resultaten te verkrijgen. Tevens geven deze resultaten inzicht in de spreiding rondom de
                   uitkomsten. De simulatieresultaten zijn geanalyseerd op wachtrijlengtes, verliestijden en
                   reistijden per tak van het kruispunt Rondweg – Het Gras en van het kruispunt Het Gras –
                   Raaigras – Kamgras.



                   3            Vormgevingsanalyse Rondweg – Het Gras

                   Allereerst is onderzocht of behalve via een verkeerslichtenregeling ook een andere
                   kruispuntvorm mogelijk is om het verkeer vanuit De Grassen af te wikkelen.

                   Met behulp van het rekenprogramma Meerstrooksrotondeverkenner van de provincie
                   Zuid-Holland is een vormgevingsanalyse uitgevoerd voor een rotondevariant voor het
                   kruispunt Rondweg – Het Gras.
                   Tabel 3.1 geeft de resultaten van deze vormgevingsanalyse weer in de vorm van
                   verzadigingsgraden per tak bij een enkelstrooks rotonde. De verzadingsgraad is een maat
                   voor de (verwachte) verkeersafwikkeling. Een verzadigingsgraad van 0,8 is onwenselijk




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                        6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                   terwijl bij een verzadingsgraad van boven de 0,7 sprake is van een twijfelgeval. Wanneer
                   de verzadingsgraad lager dan 0,7 is kan het verkeer goed afgewikkeld worden.
                   In de ochtendspits is Het Gras maatgevend. Desondanks is de verzadigingsgraad slechts
                   0,34. In de avondspits is de westelijke aansluiting van de Rondweg maatgevend met een
                   verzadigingsgraad van 0,57. Deze resultaten geven aan dat een enkelstrooks rotonde als
                   vormgevingsvariant mogelijk is.

                                          ochtendspits       avondspits
                   Rondweg oost               0,29              0,28
                   Schalkwijkseweg            0,21              0,36
                   Rondweg west               0,27              0,57
                   Het Gras                   0,34               0,17


                   Tabel 3.1: Verzadigingsgraad per tak bij een enkelstrooks rotonde (2030)



                   Naast de verkeersafwikkeling zijn er meerdere factoren die een rol spelen bij de keuze
                   om op de betreffende locatie wel of geen rotonde te realiseren.
                   Een van deze factoren is het verwachtingspatroon bij automobilisten. Alle aansluitingen
                   op de Rondweg in Houten zijn via ongeregelde voorrangskruisingen of met verkeers-
                   lichten geregelde kruisingen vormgegeven. Een rotonde wijkt daarmee af van het
                   verwachtingspatroon bij automobilisten en creëert een gelijkwaardigheid van de vier
                   takken.
                   Daarnaast ligt de kruising met Het Gras tussen Het Mos en De Steen in. Deze twee
                   aansluitingen zijn voorrangskruisingen die zonder verkeerslichten geregeld zijn. Door
                   verkeerslichten op Het Gras komt het verkeer meer in pelotons aangereden dan wanneer
                   op deze locatie een rotonde gecreëerd wordt. Bij een gelijkmatiger verkeersaanbod door
                   een rotonde verminderen de hiaten en krijgt verkeer op de twee genoemde aansluitingen
                   minder gelegenheid om de Rondweg op- of af te rijden. Dit effect is niet nader onderzocht.

                   In de directe omgeving van de aansluiting ligt een archeologisch waardevol gebied. Bij
                   eventuele aanpassing van de infrastructuur dient hier nadrukkelijk rekening mee
                   gehouden te worden.
                   In figuur 3.1 is de ligging van het archeologisch monument en globaal het ruimtebeslag
                   van de rotonde weergegeven.




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                       7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                   Figuur 3.1: Ligging archeologisch monument en indicatief ruimtebeslag rotonde



                   Het noordwestelijk monument ligt op ruime afstand van het kruispunt. Voor het zuide-
                   lijke monument zal een nadere studie uit moeten wijzen of de zuidelijk tak van de
                   rotonde het monument raakt.

                   Een uitgebreide afweging voor hetzij een rotonde hetzij een VRI op deze locatie valt
                   buiten het kader van deze studie.



                   4            Verkeerssimulatie kruispuntcomplex De Grassen

                   In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het functioneren van het gehele kruispuntcomplex
                   van de Rondweg tot en met Kamgras en Raaigras.



                   4.1          Variant 1: VRI kruispunt (huidige situatie)

                   Uit de simulaties blijkt, dat het huidige VRI-kruispunt over het algemeen al het verkeer
                   probleemloos kan verwerken. De gemiddelde wachtrijlengtes zijn nergens meer dan 30
                   meter, en vaak zijn ze nog korter. Echter, op sommige richtingen kan incidenteel een wat
                   langere wachtrij ontstaan. In de ochtendspits ligt de meeste druk op Het Gras (rechtsaf).
                   In de avondspits ligt de grootste druk op de Rondweg vanuit het westen.

                   Figuur 4.1 laat een incidentele wachtrij op Het Gras te zien. Hoewel deze wachtrij maar
                   uit vier voertuigen bestaat, wordt de tweede opstelstrook (voor het rechtdoorgaande en
                   linksafslaande verkeer) al geblokkeerd. De lengte van het opstelvak is hier beperkt als
                   gevolg van het viaduct met de oost-west fietsroute. Het verkeer slaat echter niet terug
                   tot Raaigras - Kamgras.




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                     8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                   Figuur 4.1: Incidentele wachtrij op Het Gras


                   Ook op de Schalkwijkseweg kan zeer incidenteel een wat langere wachtrij ontstaan, zie
                   figuur 4.2. In dit geval wordt niet alleen de opstelstrook voor het rechtsafslaande verkeer
                   geblokkeerd, ook het kruispunt met de Schonauwenseweg.




                   Figuur 4.2: Incidentele wachtrij op de Schalkwijkseweg




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                       9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                   Het voorrangskruispunt Het Gras – Raaigras – Kamgras kan al het verkeer zonder
                   problemen afwikkelen. Een enkele keer ontstaat er een wachtrij van enkele voertuigen
                   op het Kamgras of Het Gras. In de ochtendspits is dit veelal de wijk uit vanuit het
                   Kamgras (zie figuur 4.3) en in de avondspits de wijk in op Het Gras (zie figuur 4.4). Deze
                   wachtrijen kunnen vrijwel direct ook weer verwerkt worden.




                   Figuur 4.3: Drukste moment op het kruispunt Het Gras – Kamgras- Raaigras (ochtendspits)




                   Figuur 4.4: Drukste moment op het kruispunt Het Gras – Kamgras- Raaigras (avondspits)




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                       10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                   4.2          Variant 2: Enkelstrookse rotonde

                   Uit de simulaties van de enkelstrooks rotonde blijkt, dat de wachtrijen bij de enkelstrooks
                   rotonde over het algemeen korter zijn dan bij het VRI-kruispunt. Doordat er op elke tak
                   maar één rijstrook is, komen blokkades van richtingen niet meer voor. Wel kan zeer
                   incidenteel een wat langere wachtrij op Het Gras ontstaan, maar dit leidt nog niet tot
                   blokkade van het kruispunt met het Raaigras en het Kamgras (zie figuur 4.5).




                   Figuur 4.5: Druk moment met wachtrijvorming op Het Gras (ochtendspits)


                   5            Vergelijking varianten

                   In dit hoofdstuk worden de simulatieresultaten van de varianten onderling vergeleken.



                   5.1          Wachtrijen

                   Figuur 5.1 toont het verloop van de gemiddelde maximale wachtrijlengte op basis van de
                   10 simulaties in de ochtendspits in 2030. De vergelijking wordt gemaakt tussen elke tak
                   van het kruispunt tussen de Rondweg en Het Gras en de beide varianten. Wat opvalt, is
                   dat op geen enkele tak de wachtrij voor beide varianten lang wordt. Bij het VRI kruispunt
                   schommelt de gemiddelde maximale wachtrij op elke tak rond de 20 meter. De wacht-
                   rijen bij de enkelstrookse rotonde liggen hier nagenoeg altijd onder.




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                      11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                   Figuur 5.1: Verloop wachtrijlengtes op alle richtingen in de ochtendspits



                   De wachtrijen in de avondspits wijken hier niet zoveel vanaf (zie figuur 5.2). Het grootste
                   verschil is op de westelijke tak van de Rondweg. Bij de VRI variant kan de gemiddelde
                   maximale wachtrij groter dan 50 meter worden. Ook bij de rotondevariant wordt de
                   wachtrij hier wat langer, hoewel deze onder de 20 meter blijft.
                   Ook op de Schalkwijkseweg wordt de gemiddelde maximale wachtrij in de avondspits
                   groter dan in de ochtendspits. Dit geldt voor beide varianten.

                   Overigens geldt voor beide spitsperioden dat de gemiddelde maximale wachtrijlengtes
                   behoorlijk laag zijn.




                   Figuur 5.2: Verloop wachtrijlengtes op alle richtingen in de avondspits




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                       12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                   5.2          Reistijden

                   Een vergelijking tussen de varianten wordt meestal gedaan op basis van verliestijden. Bij
                   deze studie is een vergelijking op basis van reistijden zuiverder dan op basis van verlies-
                   tijden, omdat in VISSIM verliestijden berekend worden als verschil tussen de vrije reistijd
                   en de gereden reistijd. Doordat bij een rotonde de initiële snelheid per definitie lager ligt
                   dan bij een VRI-kruispunt, is de vrije reistijd bij een rotonde hoger dan bij een VRI kruis-
                   punt. De vergelijking op basis van verliestijden leidt daardoor tot een scheve vergelijking.

                   In figuur 5.3 staan de gemiddelde reistijden per voertuig en per richting voor beide
                   varianten in elke spitsperiode (zie ook figuur 5.4 voor een schematisch overzicht van de
                   richtingnummers). Hier is goed te zien dat er nauwelijks verschil in reistijd tussen de
                   ochtend- en avondspits zit. Wat ook duidelijk te zien is, is dat de reistijd bij de enkel-
                   strookse rotonde op alle richtingen lager is dan bij de VRI variant. Vooral de links-
                   afslaande voertuigen hebben profijt van een rotonde.




                   Figuur 5.3: Gemiddelde reistijd per richting




                   Figuur 5.4: Schematisch overzicht van de richtingnummers op het kruispunt Het Gras –
                               Rondweg




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                        13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                   5.3              Kruispunt Het Gras – Raaigras – Kamgras

                   Ondanks dat in beide varianten geen verschil is in de vormgeving van het voorrangs-
                   kruispunt van Het Gras met de Raaigras en de Kampgras, zijn er toch kleine verschillen te
                   zien in de gemeten verliestijden op dit kruispunt (zie tabel 5.1).
                   Maar in beide varianten zijn de gemeten verliestijden2 verwaarloosbaar klein en leiden
                   ze absoluut niet tot afwikkelingsproblemen.

                                             VRI           rotonde
                       ochtendspits          3,0             2,7
                       avondspits            3,4             2,0


                   Tabel 5.1: Gemiddelde verliestijden (seconden) bij het kruispunt Het Gras – Raaigras -
                             Kamgras


                   5.4              Aanvullende analyse met gemeten spitsverloop

                   De intensiteiten die als input gediend hebben zijn afkomstig uit het gekalibreerde
                   verkeersmodel. Dit model geeft een goede weergave van de werkelijkheid op etmaal-
                   en spitsniveau.
                   Wanneer echter de intensiteit binnen een spitsperiode een afwijkende verdeling heeft
                   kan er in de praktijk sprake zijn van een ander verkeersbeeld (wachtrijen, en dergelijke)
                   dan vanuit het verkeersmodel wordt berekend.
                   Omdat uit waarnemingen van de gemeente is gebleken dat er bij de Grassen kortdurende
                   pieken in de verkeersbelasting zijn, is in juni 2017 aanvullend een zogenaamde 5-minuten-
                   telling uitgevoerd. De 5-minutentellingen zijn daarna omgezet naar gemiddelde kwartier-
                   cijfers. Met deze mechanische verkeerstelling is inzicht gekregen in de huidige verdeling
                   van het verkeer binnen de spitsperioden.

                   Uit deze telcijfers (juni 2017) op het Raaigras en het Kamgras is een gemiddeld spits-
                   verloop herleid, uitgaande van de getelde ochtend- en avondspitsen op de dinsdagen en
                   donderdagen (zie figuur 5.5).




                   2
                           De verliestijd is de extra reistijd dat het verkeer oploopt op het kruispunt als gevolg van de
                           aanwezigheid van ander verkeer, ten opzichte van de reistijd in een situatie waarbij er geen
                           ander verkeer aanwezig is. Er zijn meerdere richtlijnen en kwalificaties voor de toetsing van
                           wacht- c.q. verliestijden. De in deze studie geconstateerde verliestijden op het kruispunt Het
                           Gras – Raaigras – Kamgras kunnen ongeacht de gehanteerde richtlijn als goed worden
                           gekwalificeerd.




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                                   14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                   Figuur 5.5: Spitsverloop ochtend- en avondspits o.b.v telcijfers Raaigras en Kamgras



                   In de ochtendspits is er in de periode tussen 08.15 en 08.30 uur een sterke piekperiode.
                   In het drukste uur is het verkeersaanbod circa 70% van de totale 2-uurs periode. Dit is
                   aanzienlijk hoger dan het uitgangspunt van 55% zoals die in de simulaties is toegepast.

                   In de avondspits is de piekperiode meer gespreid. Desondanks is het verkeersaanbod in
                   het tweede uur van de spitsperiode, tussen 17.00 en 18.00 uur, aanzienlijk hoger dan in
                   het eerste deel van de avondspitsperiode. In het drukste avondspitsuur is het verkeers-
                   aanbod circa 60% van de totale 2-uurs periode, wat dus nog steeds hoger is dan het
                   uitgangspunt van 55%.

                   Het effect van deze spitsverlopen is gesimuleerd met het VISSIM-model. Aandachtspunt
                   hierbij is, dat het spitsverloop over het gehele verkeersaanbod is toegepast, dus ook op
                   het verkeer op de Rondweg en de Schalkwijkseweg. Dit geeft waarschijnlijk een over-
                   schatting van het verkeersaanbod in de drukste perioden, omdat het verkeersaanbod op
                   de Rondweg en de Schalkwijkseweg naar verwachting een minder sterk spitsverloop
                   heeft dan het Raaigras en het Kamgras.

                   Figuur 5.6 toont het verloop van de gemiddelde maximale wachtrijlengte met het
                   aangepaste spitsverloop. Op alle takken is zowel bij de VRI als de rotondevariant een
                   sterk piekverloop te zien tussen 08.15 en 08.45 uur. Op het Gras wordt de wachtrij
                   afgevlakt, wat betekent dat de wachtrij de rand van het VISSIM-netwerk bereikt. Dit
                   betekent, dat de wachtrij in werkelijkheid nog verder door groeit.
                   De wachtrij op Het Gras reikt dan tot ver op het Kamgras. De wachtrij op het Raaigras
                   wordt nooit langer dan een aantal voertuigen (zie figuur 5.7).

                   In de VRI-variant ontstaan in de piekperiode ook lange wachtrijen op de Schalkwijkseweg
                   en de Rondweg west. Dit komt, doordat de huidige regeling niet is ingesteld op dit
                   piekaanbod. Dat wil niet zeggen dat de VRI dit verkeersaanbod niet zou kunnen verwer-
                   ken. Met aanpassingen aan de regeling (maximumgroentijden) kan het toekomstige
                   verkeersaanbod nog steeds goed verwerkt worden. Bovendien is het piekaanbod op de
                   Rondweg naar verwachting minder groot dan op de Grassen.




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                      15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                   Figuur 5.6: Verloop wachtrijlengtes in de ochtendspits met aangepast spitsverloop




                   Figuur 5.7: Piekperiode met wachtrijvorming in de rotondevariant (ochtendspits)



                   Het spitseffect is in de avondspits veel minder groot (zie figuur 5.8). Op de Rondweg
                   west is het spitseffect het meest merkbaar. Ook hier geldt, dat de instellingen van de
                   huidige VRI nog kunnen worden geoptimaliseerd voor het toekomstige verkeersaanbod.




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                   16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                   Figuur 5.8: Verloop wachtrijlengtes in de avondspits met aangepast spitsverloop


                   6            Conclusies en aanbevelingen

                   6.1          Onderzoeksvragen

                   Voorafgaand aan dit onderzoek zijn de volgende onderzoeksvragen gesteld:
                   ■ Momenteel wordt het verkeer op de kruising Rondweg - Het Gras geregeld door
                     middel van verkeerslichten. Is een alternatieve kruispuntvorm (rotonde) voor de
                     locatie Rondweg - Het Gras een reële optie?
                   ■ Hoe robuust is de huidige infrastructuur. Ofwel, hoe functioneert het kruispuntcomplex
                     Raaigras – Kamgras - Het Gras - Rondweg in de toekomst?
                   ■ Is aanpassing van de infrastructuur noodzakelijk en zo ja, welke aanpassingen zijn
                     nodig (extra opstelvakken, verlenging opstelvakken, etc)?



                   6.2          Is een alternatieve kruispuntvorm mogelijk?

                   Een alternatieve kruispuntvorm in de vorm van een rotonde is zeker mogelijk. Zelfs met
                   een enkelstrooks rotonde kan een hogere afwikkelingskwaliteit worden geboden dan
                   met het bestaande VRI-kruispunt.




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                   17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                   6.3          Is de huidige infrastructuur toekomstvast?

                   In deze studie zijn simulaties uitgevoerd met het verkeersaanbod voor 2030. Hieruit is
                   gebleken dat zowel het huidige VRI-kruispunt als een eventuele enkelstrooks rotonde-
                   vorm het toekomstige verkeersaanbod goed kan afwikkelen. Ook de voorrangskruis-
                   punten Het Gras – Raaigras – Kamgras en het voorrangskruispunt met het fietspad
                   kunnen het toekomstige verkeersaanbod probleemloos afwikkelen.

                   Incidenteel kan zowel bij het huidige VRI-kruispunt als een eventuele rotondevariant de
                   wachtrij op Het Gras kortdurend terugslaan tot over het fietsviaduct. Dit geeft in de
                   simulaties echter geen structureel afwikkelingsprobleem of ernstige vertragingen. Een
                   VRI-kruispunt is in dat geval overigens wel een robuustere vormgeving dan een rotonde,
                   omdat een VRI-kruispunt beter kan inspelen op afwijkend, fluctuerend verkeersaanbod.



                   6.4          Zijn er aanpassingen aan de infrastructuur noodzakelijk?

                   Er zijn geen aanpassingen aan de infrastructuur noodzakelijk om de extra verkeers-
                   generatie van en naar Hofstad IVb te kunnen afwikkelen. Met een enkelstrooks rotonde
                   kan het verkeersaanbod overigens wel met minder verliestijden afgewikkeld worden.

                   In de huidige situatie (2017) is er in de ochtendspits sprake van terugslag van de wachtrij
                   tot voorbij de kruising Het Gras – Kamgras – Raaigras. Uit de telresultaten is gebleken dat
                   er sprake is van zeer kortdurende pieken binnen de spitsperioden. Deze kortdurende
                   pieken (van circa 20 minuten) rechtvaardigen geen (kostbare) ingrepen in de infra-
                   structuur.




www.goudappel.nl   Rondweg - Het Gras                                                                       18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>