<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Trillingsonderzoek Houten



Trillingen Hofstad 4B, Houten




Status          definitief
Versie          002
Rapport         B.2019.0517.00.R001
Datum           19 september 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Trillingsonderzoek Houten



Colofon
Opdrachtgever       Ontwikkelingsverband Houten C.V.
                    De Brand 30
                    3823 LK AMERSFOORT

Contactpersoon      De heer M.N. Leeuwis
opdrachtgever

Project             BPD / Hofstad 4B, Houten
Betreft             Trillingen
Uw kenmerk          -

Rapport             B.2019.0517.00.R001
Datum               19 september 2019
Versie              002
Status              definitief

Uitgevoerd door     DGMR Bouw B.V.
                    Van Pallandtstraat 9-11
                    6814 GM Arnhem
                    Postbus 153
                    6800 AD Arnhem

Contactpersoon      ing. R.G. (Reinoud) Fennema
                    088 346 76 33
                    rfe@dgmr.nl

Auteur              ing. R.G. (Reinoud) Fennema
                    088 346 76 33
                    rfe@dgmr.nl

Projectadviseur     ing. A.W.N. (Antwan) van Haaren
                    088 346 76 02
                    hr@dgmr.nl

2e lezer/secr.      LN|APT                             k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                         Trillingsonderzoek Houten



                                                         Inhoud

                                                            Inleiding                                                           4

                                                            Situatie                                                            5

                                                            Beschouwing onderzoeken Peutz                                       6

                                                            Overdrachtsmetingen wijk Leebrug                                    8

                                                            Bijgestelde prognose                                               11
                                                         5.1 Prognose op basis van maaiveldmetingen                            11
                                                         5.2 Prognose op basis van vergelijk meetwaarden Edelsteen/Maansteen   12

                                                            Maatregelen                                                        14
                                                         6.1 Maatregelen gebouwen                                              14
                                                         6.2 Maatregelen in de bodem (overdrachtspad)                          15

                                                            Conclusies en aanbevelingen                                        17


                                                         Bijlagen
                                                         Bijlage 1         Invloed diepwand op trillingen
k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




                                                                                                                                    3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Trillingsonderzoek Houten



     Inleiding

In opdracht van ontwikkelingsverband Houten (OVH) heeft DGMR Bouw B.V. nader onderzoek
gedaan naar te verwachten trillingen in de te bouwen woningen voor het project Hofstad 4B aan
het Raaigras in Houten. Aanleiding voor dit onderzoek zijn de door bureau Peutz gemeten forse
trillingssterkten in de bodem op het maaiveld van de kavel en de daarop gebaseerde
trillingsprognoses voor de toekomstige bebouwing 1. De trillingen waar het om gaat zijn afkomstig
van de spoorlijn Utrecht – Geldermalsen. Op deze lijn rijden niet alleen reizigerstreinen maar ook
goederentreinen.

In de gedane onderzoeken en prognoses door Peutz wordt een verwachting uitgesproken dat
effectieve trillingssterkten Veff op vloeren in de te bouwen woningen (worst case) zo hoog zouden
kunnen zijn als een Vmax van 2,3 (mm/s). Dit is na nader onderzoek door Peutz neerwaarts
bijgesteld tot 1,4 voor de eerstelijns bebouwing op circa 40 meter van het spoor. Ook deze
bijgestelde waarde is nog aanzienlijk meer dan de streefwaarde (A2) uit de SBR-B ten aanzien van
trillingen in de nachtperiode. Deze forse overschrijding leidt mogelijk tot ingrijpende
trillingreducerende maatregelen aan de te bouwen woningen.

In gebieden met een relatief slappe bodem is evenwel vaak zichtbaar dat trillingssterkten op
maaiveld relatief hoog zijn, maar dat dit niet altijd leidt tot eveneens hoge trillingssterkten in
woningen, te meer als deze woningen een paalfundering op een onderliggende stijve zandlaag
bezitten. Vaak wordt in deze situaties dan ook een aanmerkelijke overdrachtsverzwakking
gemeten tussen de bodem op maaiveld en de gebouw- of woningfundatie. Het is daarom van
belang om inzicht te krijgen of dat in dit project ook aan de orde zal zijn.
Recht tegenover het Raaigras, aan de westzijde van het spoor, zijn al nieuwbouwwoningen
gerealiseerd en deze woningen zijn voorzien van een paalfundering. Een bepaling van de
overdrachtsverzwakking tussen het maaiveld en de fundatie van deze woningen geeft ook een
meer realistische verwachtingswaarde van de te verwachten overdrachtsverzwakking in het
project Hofstad 4B en mogelijk leidt dit nog tot een matiging van de prognoses.
Om inzicht te krijgen in deze overdrachtsverzwakking heeft DGMR tussen 17 en 19 juli 2019,
overdrachtsmetingen uitgevoerd aan het appartementencomplex aan de Maansteen en het meest
zuidelijke blok rijwoningen aan de Edelsteen.

In dit rapport wordt nader ingegaan op de trillingsproblematiek langs het spoor in Houten, de te
verwachten trillingssterkten in het project Hofstad 4B en mogelijke maatregelen om trillingen
verder te reduceren.
                                                                                                     k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




1   Peutz-rapport H-6250-1-RA van 2 maart 2018 en notitie H-6250-2-NO van 26 november 2018.
4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                         Trillingsonderzoek Houten



                                                            Situatie

                                                         Figuur 1 toont het project Hofstad 4B in Houten en de ligging ten opzichte van de spoorlijn
                                                         Utrecht (Houten) – Geldermalsen (Culemborg). De eerstelijs bebouwing van dit project wordt
                                                         gerealiseerd op een afstand variërend tussen 40 en 50 meter tot het hart van het dichtstbijzijnde
                                                         spoor. Aan de westzijde van het spoor bevindt zich de wijk Leebrug, waar al nieuwbouwwoningen
                                                         zijn gerealiseerd. In de figuur zijn de twee bouwclusters aangegeven waaraan DGMR
                                                         overdrachtsmetingen heeft verricht, het blok rijwoningen aan de Edelsteen (aangeduid met E52)
                                                         op 47 meter afstand tot het spoor en het appartementencomplex aan de Maansteen (M12) dat op
                                                         ongeveer 53 meter afstand staat. De afstand tussen het westelijke/zuidgaande en het
                                                         oostelijke/noordgaande spoor bedraagt 22 meter.




                                                                                                            Mp2
k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




                                                                                                                  Mp3




                                                                                                                  Mp1 (Peutz)


                                                            figuur 1: situatie project Hofstad 4B, Houten




                                                                                                                                                             5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Trillingsonderzoek Houten



    Beschouwing onderzoeken Peutz

In de in voetnoot 1 vermelde Peutz-rapporten worden een aantal belangrijke constateringen
gedaan over de in de kavel van Hofstad 4b optredende trillingssterkten:
• In de bodem op 25 tot 40 meter van het spoor worden trillingssterkten Vmax tot circa 0,8
    gemeten in verticale richting. Maatgevend daarbij zijn de goederentreinen.
• Trillingsniveaus door reizigerstreinen liggen globaal een factor 3 tot 5 lager.
• Nabij de spooronderdoorgang Schonauwensepad (meetpunt 1) zijn goederentreinen op het
    oostelijke/noordgaande spoor dominant.
• Meer naar het noorden, ter hoogte van meetpunt 2, zijn westelijke/zuidgaande treinen
    dominant. Dit geldt zowel voor goederentreinen alsook voor reizigerstreinen.

De spectrale analyse door Peutz laat zien dat de trillingsproblematiek zich concentreert op twee
frequentiegebieden: rond 4 Hz en rond 8 tot 16 Hz. De onderdoorgang heeft een wisselende
invloed op de trillingsopwekking in deze frequentiegebieden. Voor (reizigers)treinen richting
Utrecht (Houten) lijkt de invloed vooral te liggen in een trillingsverhoging rond 8 Hz. Voor treinen
in de richting Geldermalsen (Culemborg) nemen over het hele frequentiegebied tot 16 Hz de
trillingssterkten schijnbaar toe als gevolg van de onderdoorgang. Niet vermeld wordt of
snelheidsverschillen hierin nog een rol spelen. Op gelijke maar geringe afstand tot een station
rijden de vertrekkende treinen doorgaans harder dan de aankomende treinen. Ook dit heeft
invloed op de trillingsopwekking door treinen.

Trillingsopwekking goederentreinen op aarden baan
Dat de zuidgaande goederentreinen richting Geldermalsen/Culemborg meer trillingen opwekken
ter hoogte van meetpunt 2 dan de noordgaande treinen, hoewel deze op een verder afgelegen
spoor rijden, is niet verbazingwekkend. De foto’s in bijlage 1 van Peutz-notitie
H 6250-2-N0-001 tonen dat de treinen met de grootste trillingsopwekking allen ertstreinen
betreffen. In zuidgaande richting zijn deze treinen beladen, maar in noordgaande richting meestal
leeg. DGMR heeft aan dezelfde spoorlijn, maar 2 km zuidelijker, metingen verricht waaruit
hetzelfde beeld naar voren komt. De Peutz-notitie brengt deze zuidgaande ertstreinen niet
spectraal in beeld, maar de dominante frequentie ligt bij deze zwaarbeladen ertstreinen rond
4 Hz, wanneer deze treinen zo’n 80 à 90 km/u rijden. Het veroorzakende mechanisme betreft de
dynamische belasting die voorbijtrekkende wielstellen uitoefenen op de bodem. Vanwege de
homogene samenstelling van deze treinen geeft dit een zeer regelmatige aanstoting van de bodem
over de volle lengte van de treincombinatie waardoor de trillingsopwekking het karakter heeft van
een lijnbron. Hiervoor geldt dat de trillingsafname met toenemende afstand tot het spoor maar
zeer beperkt is en het risico voor bebouwing tot op ruime afstand van het spoor dus groter.
                                                                                                       k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




Trillingsopwekking spooronderdoorgang
Nabij de spooronderdoorgang zijn de noordgaande goedertreinen op het dichtstbijzijnde oostelijke
spoor dominant gebleken. De invloed van de spooronderdoorgang op trillingen is complex, vooral in
combinatie met snelheidsverschillen van treinen. Dat het afrijden van een kunstwerk een
verhoging van trillingen geeft, is echter wel verklaarbaar en ook uit ander onderzoek gebleken.
Hoewel er in de overgang van aarden baan naar kunstwerk (onderdoorgang) egalisatieplanken
worden opgenomen die de stijfheidsovergang minder groot maken, de spoorconditie beter moeten
houden en eventuele verzakkingen meer geleidelijk moeten laten verlopen, zal er toch sprake zijn
van een stijfheidsverschil (impedantieverschil) en zullen met de tijd ook enige hoogteverschillen
ontstaan.
Bij een trein die het kunstwerk oprijdt, in dit geval de zuidgaande treinen, vindt de stootbelasting
plaats op het kunstwerk, maar bij treinen die het kunstwerk afrijden (noordgaand) op de aarden

6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                         Trillingsonderzoek Houten



                                                         baan zelf. Dat laatste is dus rechtstreeks van invloed op de trillingsopwekking in de bodem.
                                                         Mogelijk dat het vervolgens ook nog enige baanlengte kost voor het effect van dit ‘neervallen’ van
                                                         de trein op de aarden baan weer is uitgedempt. Dat stuk baanlengte bevindt zich in dit geval dus
                                                         langs de bouwkavel. Bij de zuidgaande treinen treedt mogelijk hetzelfde op, maar dan aan de
                                                         zuidzijde van de onderdoorgang, waar er geen bebouwing is.

                                                         Praktische betekenis voor het project Hofstad 4b is dat nabij de spooronderdoorgang ook
                                                         reizigerstreinen een hinderrisico opleveren in bebouwing. In de Peutz-notitie wordt aangegeven
                                                         dat trillingssterkten Vmax in woningen als gevolg van reizigerstreinen nog tot circa 0,5 kunnen
                                                         reiken. Dit hangt echter af van de trillingsversterking van de gebouwconstructie en de
                                                         woningvloeren waarmee is gerekend. Gegeven de lage dominante frequenties van 4 Hz en 8 Hz bij
                                                         de onderdoorgang is het zeker mogelijk om woningvloeren zodanig te ontwerpen dat de
                                                         vloerveldversterking minder zal zijn dan de in het Peutz-rapport genoemde versterkingsfactor
                                                         3 tot 5. Toch moet bij deze lage frequenties weer rekening worden gehouden met mogelijke
                                                         trillingsversterking van de draagconstructie op het funderingssysteem.
                                                         Op hoger gelegen verdiepingen kan dit voor de horizontale richtingen een aandachtspunt zijn en
                                                         dan met name in de richting met de kleinste gebouwafmeting. Voor de eerstelijns bebouwing zal
                                                         dit zijn in de X-richting haaks op het spoor.

                                                         In de verticale richting leidt een paalfundering doorgaans tot een significante verlaging van de
                                                         trillingssterkte, maar de mate waarin hangt af van de bodemsamenstelling en de lengte van de
                                                         palen. Peutz noemt hiervoor een reductie van 5 dB ofwel een factor 1,8. In de praktijk worden
                                                         vaak ook grotere reducties waargenomen. In een relatief slappe bodem, vaak gelijk opgaand met
                                                         een toenemende diepte waarop de draagkrachtige laag wordt aangetroffen, worden vaak
                                                         aanzienlijk hogere overdrachtsverzwakkingen gemeten tussen het maaiveld en de fundering in
                                                         verticale richting. Vanwege deze onzekerheid heeft DGMR aanvullend overdrachtsmetingen
                                                         uitgevoerd aan al gerealiseerde bebouwing in naar verwachting globaal dezelfde
                                                         bodemsamenstelling. Deze bebouwing bevindt zich slechts op 100 tot 200 meter afstand van het
                                                         voorliggende bouwplan.
k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




                                                                                                                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Trillingsonderzoek Houten



    Overdrachtsmetingen wijk Leebrug

Om meer inzicht te krijgen of dit ook in Houten het geval zou kunnen zijn, heeft DGMR tussen
17 en 19 juli 2019 overdrachtsmetingen uitgevoerd aan de recent gerealiseerde bebouwing in de
wijk Leebrug, aan de westzijde van het spoor. Hier is gemeten aan het appartementencomplex
Maansteen 1-12 (4 bouwlagen) en het blok rijwoningen Edelsteen 52-84 (3 bouwlagen).
Beide objecten zijn op palen gefundeerd en liggen op gelijke hoogte als de kavel aan het Raaigras,
ongeveer halverwege de meetraaien 1 en 2 als door Peutz bemeten.

De overdracht is bepaald tussen de bodem op maaiveld en de fundatie van het object.
De bodemmeetpunten zijn aangebracht in twee bloemperkjes tussen beide objecten (Mp1 en Mp2)
en bestonden uit een 3D-meetsensor (geofoon) aangebracht op een 75 cm lange meetpen, op
enkele centimeters na geheel ingeslagen in de bodem. De fundatiemeetpunten (Mp3 en Mp4)
bestonden eveneens uit 3D-geofoons gemonteerd aan de gevel door middel van een beugel. In
figuur 2 zijn de meetpunten aangegeven.




                                         Mp1+2       Mp4
                                 Mp3




    figuur 2: situatie Houten


Gedurende de 48 uur zijn in totaal 11 zware goederentreinen gepasseerd, op basis waarvan een
overdracht is bepaald. Daarbij is telkens de overdracht bepaald tussen het gevelmeetpunt en beide
bodemmeetpunten. In figuur 3 worden de gemeten overdracht weergegeven in respectievelijk de
X-richting haaks op het spoor, de Y-richting evenwijdig aan het spoor en de verticale Z-richting.
De goederentreinpassages wekken met name trillingsenergie op bij frequenties tot globaal 16 Hz.
                                                                                                     k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




Daarboven is de trillingsopwekking te gering om een betrouwbare overdracht te bepalen. Omdat
bij deze frequenties weinig trillingen worden opgewekt is het ook minder relevant om de
trillingsoverdracht bij deze frequenties goed te kennen.




8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                         Trillingsonderzoek Houten




                                                            figuur 3: gemeten overdrachtsverzwakking bodem naar gebouwfundatie


                                                         Figuur 3 toont dat in de verticale richting (Z) er al bij lage frequentie een aanmerkelijke
                                                         overdrachtsverzwakking optreedt van ongeveer 4 dB bij 1,6 Hz oplopend tot ongeveer 10 dB bij
k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




                                                         6 tot 10 Hz. Daarboven lijkt de overdrachtsverzakking terug te lopen, maar neemt ook de
                                                         trillingsenergie af en wordt de overdracht minder betrouwbaar. Tussen het 4-laags
                                                         appartementencomplex en de 3-laags rijwoningen zijn de verschillen in overdracht in deze richting
                                                         verwaarloosbaar.

                                                         In de horizontale richting haaks op het spoor (X) wordt er een aanzienlijk verschil gevonden in
                                                         overdracht. Bij zeer lage frequenties tot circa 2,5 Hz treedt voor beide objecten geen verzwakking
                                                         op en zelfs een beetje versterking. Boven 2,5 Hz ontstaan er grote verschillen. Bij de rijwoningen
                                                         loopt de versterking op tot circa 3 tot 6 dB bij ongeveer 3 Hz, maar voor het
                                                         appartementencomplex treedt juist een zeer grote verzwakking op. De reden hiervan kan liggen in
                                                         de afmetingen (diepte) van de gebouwen in de X-richting. Deze is voor het appartementencomplex
                                                         aanzienlijk groter dan voor de rijwoningen en het lijkt erop dat voor de rijwoningen sprake is van
                                                         een eigenfrequentie rond 3 Hz, waarbij het gebouw een kantelbeweging maakt ten opzichte van

                                                                                                                                                          9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Trillingsonderzoek Houten



het funderingssysteem. In de horizontale Y-richting is het blok rijwoningen meer uitgestrekt en
treedt dit niet op. In de Y-richting ontlopen de overdrachtsverzwakkingen van het
appartementencomplex en de rijwoningen elkaar ook niet veel. Tot 3 Hz treedt er weinig
verzwakking op en in het geval van het appartementencomplex zelfs een lichte versterking.
Van 3 tot 8 Hz loopt de verzwakking vervolgens op tot meer dan 10 dB.

De conclusie uit deze metingen is dat de overdrachtsverzwakking van een paalfundering in deze
bodemsamenstelling groter is dan vooraf meestal aangenomen op basis van door TNO ooit
opgestelde vuistregels, maar dat specifieke resonantiefrequenties in de horizontaalrichting een
grote invloed kunnen hebben. Het is daarmee van belang om dergelijke resonantieverschijnselen in
het relevante frequentiegebied te mijden, door eigenfrequenties van het bouwvolume op het
funderingssysteem niet te laten samenvallen met de dominante frequenties uit het
trillingsspectrum.

Zonder modelmatige berekeningen is het dynamische gedrag van een gebouw op haar
funderingssysteem echter niet te doorgronden. Algemeen kan wel gesteld worden dat als trillingen
in de bodem in één van beide horizontale richtingen veel sterker zijn dan in de ander het voordeel
kan bieden een bouwcluster zo te draaien dat de grootste afmeting in deze richting komt te
liggen. Het is dan wel van belang om fundaties aaneengesloten te houden (geen dilataties) zodat
het gebouw ook effectief samenwerkt in het tegengaan van trillingen.

De metingen in de bodem, als onderdeel van gedane overdrachtsmetingen, laten evenwel
nauwelijks een verschil zien tussen beide horizontaalrichtingen. Peutz maakt in haar rapportages
melding van dat nabij de onderdoorgang Schonauwensepad (meetraai 1) de trillingssterkten
evenwijdig aan het spoor groter zijn terwijl meer noordelijker (meetraai 2) de trillingen loodrecht
op het spoor groter zijn. De DGMR-metingen liggen hier precies tussenin met nagenoeg gelijke
waarden in beide horizontaalrichtingen. Dit lijkt dan mooi in elkaar over te lopen, maar maakt het
evenwel lastig om dit instrument effectief in te zetten bij de kavelinvulling (oriëntatie
bouwclusters).




                                                                                                      k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                         Trillingsonderzoek Houten



                                                            Bijgestelde prognose

                                                         5.1 Prognose op basis van maaiveldmetingen
                                                         Met de gemeten trillingsoverdrachten en de door Peutz gemeten trillingssterkten in de bodem op
                                                         maaiveld is een actualisatie gemaakt van de te verwachten trillingssterkten in te bouwen
                                                         woningen aan het Raaigras. Deze prognose blijft indicatief karakter houden omdat er geen inzicht
                                                         is in de wijze waarop de meetopnemers destijds door Peutz zijn aangebracht.

                                                         Op de kavel aan het Raaigras zijn effectieve trillingssterkten V max gemeten tijdens zware
                                                         goederentreinpassages van 0,7 (mm/s) op meetpunt 2. Deze waarde geldt voor de eerstelijns
                                                         bebouwing (eengezinswoningen) op ongeveer 40 à 50 meter van het spoor. De dominante
                                                         frequentie lag daarbij rond 4 Hz. Iets zuidelijker op meetpunt 1 zijn iets hogere trillingssterkten
                                                         gemeten tot 0,8 in verticale richting. Dit meetpunt lag ook wat dichter bij het spoor om dat het te
                                                         bouwen appartementencomplex daar op ongeveer 25 meter afstand gebouwd zal worden. De
                                                         dominante frequenties op dit meetpunt nabij de spooronderdoorgang lagen bij 4 Hz en bij
                                                         8 tot circa 10 Hz.

                                                         Voor de noordelijk gelegen eengezinswoningen (nabij meetpunt 2) verwachten wij dat met de
                                                         gemeten overdrachtsverzwakkingen en onder toepassing van woningvloeren met een laagste
                                                         eigenfrequentie van 15 Hz of hoger (zie hoofdstuk maatregelen), de trillingssterkten Vmax tijdens
                                                         goederentreinpassages in de verticale meetrichting beperkt kunnen blijven tot ongeveer 0,4.
                                                         In de horizontale richting loodrecht op het spoor is het echter sterk afhankelijk van het gedrag van
                                                         het woningcasco op het funderingssysteem. De gemeten trillingssterkten in de kavel zijn volgens
                                                         de metingen uit oktober 2017 bij sommige passages van gelijke orde als in de verticale
                                                         meetrichting, maar tijdens de hernieuwde metingen in juli 2018 werden bij geïdentificeerde
                                                         passages van zware ertstreinen dergelijke hoge waarden niet meer gemeten en lagen de
                                                         trillingssterkten in horizontale richtingen globaal een factor 2 tot 3 lager dan de verticale richting.
                                                         Als de hogere waarden horizontaal, tijdens de metingen van oktober 2017, zich niet op andere
                                                         wijze laten verklaren en aan treinpassages zijn toe te schrijven dan zal met een trillingsversterking
                                                         van het woningcasco van ongeveer 4 dB in plaats van circa 10 dB verzwakking, de trillingssterkte
                                                         Vmax in deze richting de door Peutz gegeven verwachtingswaarde van 1,4 zeker kunnen benaderen,
                                                         zo niet overstijgen. Op basis van de metingen uit juli 2018 zijn eerder trillingssterkten tot 0,8 à 1
                                                         te verwachten.
                                                         Als in het woningcasco geen noemenswaardige trillingsversterking optreedt (ontwerpuitdaging) dan
                                                         zullen trillingssterkten aanmerkelijk lager uitvallen en worden trillingssterkten van gelijke orde
                                                         verwacht als in de verticale richting, dus rond 0,4. Om te voldoen aan de streefwaarden uit de
                                                         SBR-B richtlijn geldend voor de nachtperiode mag de trillingssterkte Vmax evenwel niet hoger zijn
                                                         dan tot 0,2. Tabel 1 geeft een overzicht van de door DGMR verwachte trillingen in dit project,
k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




                                                         zonder verdere maatregelen.

                                                         tabel 1: globale trillingsprognose, laagste vloereigenfrequentie > 15 Hz
                                                          Gebouwtype                          Bouwlagen    Richting                     Trilllingssterkte Vmax

                                                                                                                            25 m*            40-50 m              80-90m
                                                                                                                                            eerste lijn          tweede lijn
                                                          Eengezinswoningen                      2-3        Verticaal           n.v.t.         0,4                  0,2
                                                          Noordelijk deel kavel (nabij Mp2)                Horizontaal                     0,4 – 1,4**           0,1 – 0,4**
                                                          Appartementen                          3-5        Verticaal            0,4           0,2                  0,2
                                                          Zuidelijk deel kavel (nabij Mp1)                 Horizontaal           0,3        0,2 – 0,4              n.v.t.
                                                          * afstand tot oostelijke spoor, afstand tot het westelijke spoor is 22m meer
                                                          ** bandbreedte bij geen tot maximale resonantie woningcasco op funderingssysteem
                                                         Evenwijdig aan het spoor zijn de door Peutz gemeten trillingssterkten op de kavel op meetpunt 2
                                                         ondergeschikt en als de bebouwing zich ook in deze richting uitstrekt dan zal in deze richting geen

                                                                                                                                                                               11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Trillingsonderzoek Houten



rekening te houden zijn met trillingsversterking van het woningcasco. Trillingssterkten in deze
richting zijn dan ook ondergeschikt aan die in de beide andere richtingen.

Peutz heeft aan de hand van meetraai metingen vastgesteld wat de trillingsverzwakking is met
toenemende afstand tot het spoor. Deze bepaling is gedaan aan de hand van reizigerstreinen en
niet voor goederentreinen. Bij de zware goederentreinen (ertstreinen) heeft de sterke 4 Hz trilling
het karakter van een lijnbron met maar beperkte trillingsafname met toenemende afstand tot het
spoor. Bij reizigerstreinen is de afstand tussen de wielstellen groter dan bij de ertstreinen en heeft
de trillingsopwekking bij deze frequentie mogelijk meer het karakter van een puntbron. Hiervoor
is de trillingsafname met toenemende afstand tot het spoor aanzienlijk groter.

Metingen door DGMR op een 2 km zuidelijker gelegen kavel (zelfde treinen) onderstrepen het
lijnbronkarakter van de sterke 4 Hz trilling bij ertstreinen en laten zien dat de trillingsafname met
toenemende afstand tot het spoor daardoor beperkt is. Om trillingen met ongeveer een factor 2 te
doen afnemen zou een afstandstoename met ongeveer een factor 1,7 nodig zijn, dus van 40 meter
naar 65 à 70 meter van het spoor. Aangezien de maatgevende beladen ertstreinen op het
westelijke spoor rijden gaat het feitelijk om een afstandstoename van circa 60 meter naar
90 meter ten opzichte van dat spoor.

Nabij de spooronderdoorgang Schonauwensepad zijn op 25 meter afstand tot het spoor metingen
gedaan (meetpunt 1). Op dit meetpunt zijn de gemeten trillingssterkten in verticale richting dus
iets hoger dan op meetpunt 2, maar de gemeten trillingssterkten in de horizontale richting lager.
Er worden in elk geval geen excessief hoge trillingssterkten gemeten zoals tijdens sommige
passages op meetpunt 2 (oktober 2017) het geval. Op dit meetpunt zijn zowel de goederentreinen
alsook de reizigerstreinen van belang in tegenstelling tot meetpunt 2. De hoge trillingssterkten
lijken hier meer toe te schrijven aan elementen in het spoor, waaronder de impedantiesprong die
het kunstwerk vormt ten opzichte van de aarden baan. In dat geval zal de trillingsafname met
toenemende afstand tot het spoor ook groter zijn vanwege het puntbronkarakter.

Nabij de spooronderdoorgang wordt een appartementencomplex gebouwd. Een
appartementencomplex heeft doorgaans aanzienlijk meer massa dan een eengezinswoning en
daarmee is het mogelijk om meer weerstand tegen verticale trillingen te genereren en zodoende
lagere trillingssterkten te bereiken. Als ook gezorgd wordt voor een zich uitstrekkende constructie,
zowel loodrecht als evenwijdig aan het spoor dan biedt dit ook mogelijkheden om horizontale
trillingen tegen te gaan. Een trillingsbewust ontwerp op deze locatielocatie is dus een vereiste.

5.2 Prognose op basis van vergelijk meetwaarden Edelsteen/Maansteen
Behalve inzicht in de overdrachtsverzwakkingen van bodem naar gebouwfundatie geven de
                                                                                                         k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




metingen aan de westzijde van het spoor aan de Edelsteen/Maansteen ook een direct beeld van de
optredende trillingssterkten in de bodem en aan beide objecten, het appartementencomplex en
het blok rijwoningen. Wat betreft de gebouwen is er geen direct inzicht in trillingssterkten op
vloeren of op hogere verdiepingen maar wel op het niveau van de fundatie, waarin de overdracht
van bodem naar gebouw dus verwerkt is. Aan de westzijde van het spoor is het maaiveld nabij de
meetpunten bestraat en aan deze zijde bevindt zich ook een sloot op circa 18 meter afstand van
het meest nabije spoor.




12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                         Trillingsonderzoek Houten



                                                         De maximaal gemeten trillingssterkten Vmax op maaiveld bedragen hier 0,2 in horizontale richting
                                                         en 0,35 in verticale richting. Op het appartementencomplex en het blok eengezinswoningen zijn
                                                         maximale trillingssterkten gemeten van 0,10 tot 0,14 in verticale richting en in de horizontale
                                                         richting maximaal 0,10 op het appartementencomplex en max 0,17 aan de rijwoningen.
                                                         Op vloerposities zou enige versterking kunnen optreden, temeer naar hogere verdiepingen, maar
                                                         voor het appartementencomplex lijken forse trillingssterkten in elk geval niet aan de orde, ook al
                                                         kan zonder nader onderzoek niet zomaar gesteld worden dat aan de strenge streefwaarde A2 voor
                                                         de nachtperiode van 0,2 wordt voldaan.
                                                         In de rijwoningen treedt enige resonantie in horizontale richting dwars op het spoor op en het is
                                                         niet uit te sluiten dat op de eerste en tweede verdieping de streefwaarde wordt overschreden. Het
                                                         lijkt er evenwel niet op dat hier goed voelbare trillingen met een trillingssterkten van meer dan
                                                         0,4 optreden.

                                                         Het contrast tussen de bestaande gebouwen aan de Edelsteen/Maansteen en de prognose voor de
                                                         toekomstige bebouwing aan het Raaigras (oostzijde spoor) is dus groot. Afgaande op de
                                                         maaiveldmetingen aan beide spoorzijden is het verschil ongeveer een factor 2. Verklaringen
                                                         zouden kunnen liggen in de terreintoestand (verhard/onverhard) en de aanwezigheid van de
                                                         (ondiepe) sloot. Er zijn echter nauwelijks redenen te bedenken waarom de trillingssterkten aan de
                                                         westzijde van het spoor niet reproduceerbaar zouden zijn aan de oostzijde van het spoor in het
                                                         project Hofstad 4b. Temeer als bedacht wordt dat de zwaarbeladen ertstreinen op het meest
                                                         westelijke spoor rijden.
k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




                                                                                                                                                        13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Trillingsonderzoek Houten



     Maatregelen

Ook na bijstelling van de prognoses, op basis van nadere beschouwing van de Peutz-rapporten en
de gedane overdrachtsmetingen, blijft de verwachting dat trillingssterkten in de te bouwen
woningen (eerstelijns) en het appartementencomplex niet zomaar zullen voldoen aan de
streefwaarde A2 van 0,2 geldende ten aanzien van de Vmax in de nachtperiode. Om hieraan te
voldoen zou ongeveer een factor 2 trillingreductie nodig zijn, maar moet bovenal worden
voorkomen dat het woningcasco op haar funderingssysteem gevoelig is voor (een eigenfrequentie
heeft bij) de dominante frequenties in het treinspectrum en met name rond 4 Hz. Aanvullend
hierop is het van belang dat woningvloeren niet gevoelig zijn voor deze frequenties. Dit betekent
dat sowieso een trillingsbewust ontwerp van gebouw en vloer gewenst is op deze locatie.

6.1 Maatregelen gebouwen

6.1.1 Vloeren
Uit de onderzoeken is gebleken dat de dominante frequenties van treintrillingen lager liggen dan
12,5 Hz en veelal zelfs lager dan 10 Hz. Om trillingsversterking van vloeren te voorkomen is het
belangrijk dat de laagste eigenfrequentie ruim boven deze dominante frequenties ligt. Vloeren
moeten daartoe een laagste buig-eigenfrequentie hebben van bij voorkeur 15 Hz, maar minimaal
12 Hz. Dit kan bijvoorbeeld gerealiseerd worden met kanaalplaatvloeren van 200 mm dik met een
overspanning van maximaal 5.2 meter of 260 mm dik met een overspanning van 6 meter. In beide
gevallen is gerekend met een 50 à 70 mm zandcement afwerkvloer. Ook met breedplaatvloeren en
massieve vloeren zijn er mogelijkheden, maar in geen geval zijn kanaalplaatvloeren met grote
overspanningen toe te passen.

6.1.2 Draagconstructie en funderingssysteem
Resonantie van de draagconstructie op het funderingssysteem is een aanmerkelijk trillingsrisico.
Door voldoende schijfwerking in het casco te brengen kan de draagconstructie verstijfd worden, en
dat zal in de naar verwachting maatgevende richting, voorwaarts/achterwaarts voor de eerstelijns
eengezinswoningen geen probleem zijn, want dat valt samen met de woning scheidende wanden.
Evenwel kan het casco daarmee nog steeds in resonantie geraken door een horizontale
verplaatsing gecombineerd met een voor-/achterwaartse kantelbeweging ten opzichte van het
funderingssysteem. Dit is in woningen met hogere trillingssterkten op de verdieping(en) in
horizontaalrichting meestal ook de bepalende trilvorm. Behalve de woningmassa wordt de bij deze
trilvorm behorende eigenfrequentie bepaald door de stijfheid van de fundering en omringende
bodem en de interactie tussen beide. Dit is een complex probleem dat vaak moeilijk met
voldoende nauwkeurigheid valt te berekenen. Het opzetten van een dynamisch model in een
eindige elementen rekenpakket (EEM) is echter de aangewezen methode om met dit soort
                                                                                                      k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




problemen om te gaan. Daarin kan het effect paallengtes, paalposities en stand en de afmetingen
van het gebouw in elk geval trendmatig bepaald worden en zo goed mogelijk afgestemd worden op
het te mijden frequentiegebied.

Op voorhand kan echter al wel gesteld worden dat als de gebouwdiepte (voor naar achter)
vergroot wordt, het risico op trillingsproblemen door deze kantelbeweging snel kan afnemen. Een
appartementencomplex met wooneenheden aan voor en achterzijde en tussenliggende
gang/galerij (alles constructief gekoppeld) zal hier doorgaans minder risico mee lopen dan relatief
hoge en minder diepe eengezinswoningen. Om met voldoende betrouwbaarheid inzicht te krijgen
in de gevoeligheid van de gekozen gebouwconstructies voor de sterk aanwezige 4 Hz trillingen van
de ertstreinen worden EEM-berekeningen voorgesteld.


14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                         Trillingsonderzoek Houten



                                                         6.1.3 Vorm en oriëntatie
                                                         Aansluitend op voorgaande beschouwing van de draagconstructie op het funderingssysteem heeft
                                                         de hoogte, breedte en diepteverhouding van een gebouw veel invloed op de ligging van
                                                         eigenfrequenties en dus het trillingsgedrag. Een laag gebouw met groot grondplan is minder
                                                         gevoelig voor horizontale trillingen mits op fundatieniveau de bouwdelen gekoppeld zijn. Toch is
                                                         hoogte weer nodig om in verticale richting voldoende massa en dus impedantie tegen trillingen te
                                                         waarborgen. Als gezorgd wordt voor een in beide hoofdrichtingen, zowel loodrecht als evenwijdig
                                                         aan het spoor, uitstrekkende constructie bijvoorbeeld een gebouw in een hoek-, hoefijzer- of
                                                         carrévorm, dan biedt dit mogelijkheden om horizontale trillingen tegen te gaan.

                                                         6.1.4 Trillingsisolatie
                                                         Een met enige regelmaat voorgestelde maatregel om trillingen te verlagen betreft het opnemen
                                                         van trillingsisolatie in de gebouwconstructie, meestal tussen fundering en bovenbouw. Omdat het
                                                         in deze situatie gaat om zeer laagfrequente dominante trillingen zien wij dit niet als een
                                                         oplossing. Om bij globaal 4 Hz (tertsbandfrequentie, maar exacte frequentie ligt soms nog enkele
                                                         tienden lager) al trillingsisolatie te realiseren zouden zodanig slappe veren gekozen moeten
                                                         worden dat de bepalende eigentrilvorm optreedt bij hooguit 2,5 Hz. Dit vergt dermate slappe
                                                         veren dat daarmee praktische problemen ontstaan met zakkingen van het afgeveerde woningcasco
                                                         met de tijd en bij wijzigende belastingssituaties. Ook wordt de woning dan gevoeliger voor
                                                         bijvoorbeeld windbelasting. In andere situaties met trillingsproblematiek kan trillingsisolatie een
                                                         uitkomst bieden, maar naar onze mening niet in situaties met zware erts-/goederentreinen in
                                                         combinatie met een relatief slappe bodemopbouw.

                                                         6.2 Maatregelen in de bodem (overdrachtspad)
                                                         In het kader van het Tracébesluit Sporen in Utrecht is in 2014 door Movares onderzoek 2 gedaan
                                                         naar de effectiviteit van maatregelen om trillingen van treinen tegen te gaan. Dit speelde zich af
                                                         even ten noorden van Houten, langs het spoor oostelijk van Lunetten. Het spoor ligt daar
                                                         weliswaar niet meer op een verhoogd talud, maar verder gaat het om een vergelijkbare
                                                         spoorconstructie en treinmaterieel. Ook de bodemopbouw komt in grote lijnen overeen, waarmee
                                                         dit onderzoek een goede indicatie geeft van de effectiviteit van maatregelen in het
                                                         overdrachtspad (de bodem) tussen spoor en gebouwen.

                                                         Movares heeft ondergrondse trillingskerende contructies (OTC) onderzocht in de vorm van open
                                                         sleuven (onder andere een sloot), diepwanden van beton of jetgrout en met elastisch materiaal
                                                         beklede diepwanden. Dit is gedaan voor diverse dieptes van deze maatregelen.
                                                         Uit het onderzoek blijkt dat veel van deze maatregelen maar een beperkt effect hebben op de
                                                         trillingsopwekking Vmax, veroorzaakt door de goederentreinen. Dit komt doordat de treinen die het
                                                         meeste trillingen veroorzaken, de zware goederentreinen (ertstreinen) dit meestal doen bij de
k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




                                                         zeer de lage frequentie van rond 4 Hz. Alle onderzochte maatregelen hadden bij deze frequentie
                                                         maar een gering effect en soms zelfs negatief effect. Het positieve effect van veel van de
                                                         maatregelen lag bij frequenties vanaf globaal 5 Hz en deze maatregelen hadden dan ook vooral
                                                         effect op trillingen veroorzaakt door een mindere wielkwaliteit van treinen.
                                                         In sommige doorgerekende varianten resulteerde dat in een substantiële trillingsverlaging voor een
                                                         groot deel van de treinpopulatie (veelal reizigerstreinen) wat ten goede komt aan de
                                                         langtijdgemiddelde Vper die daardoor ook daalt, echter zonder de excessen van de zware
                                                         goederentreinen doelmatig te bestrijden.
                                                         De maatregel kan dan zeker een merkbaar verschil opleveren voor bewoners, maar helpt dan


                                                         2Movares-rapport D79-PBO-KA-1400062 van 31 maart 2014 (maatregelonderzoek voor tracébesluit Sporen in
                                                         Utrecht (SiU))
                                                                                                                                                             15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Trillingsonderzoek Houten



mogelijk niet als maatregel om te voldoen aan de streefwaarden uit de SBR-B ten aanzien van de
Vmax.

Uit het Movares-onderzoek bleek dat betonnen diepwanden pas effectief trillingen verlagen vanaf
een diepte van tien meter of meer. De Vper daalt daarbij procentueel het meest. De trillingssterkte
Vmax, waarin de zeer laagfrequente trillingen van de ertstreinen bepalend zijn, neemt pas effectief
af als de diepwand nog dieper steekt tot circa 15 meter en tenminste 1,5 meter dik wordt. In dat
onderzoek daalde Vmax dan met 30% (van 0,49 naar 0,38) en de Vper halveerde (van 0,06 naar 0,03).

Met een vijf meter diepe en één meter brede sleuf als maatregel, aan beide zijden begrenst door
12,5 meter diepe stalen damwanden, werd een reductie van de Vmax van 15 à 20% berekend en
eveneens een halvering van de Vper.

De kosten van deze twee maatregelen werden destijds geraamd op circa € 30.000,-- (diepwand) en
€ 25.000,-- (sleuf met damwanden) per strekkende meter. In het project Hofstad 4B zou het gaan
om ongeveer 350 meter lengte langs het spoor. Totale projectkosten zouden in dat geval rond
8 à 10 miljoen euro bedragen. Bij een verlaging van de maximale trillingssterkte V max met
20 tot 30% is dit een weinig doelmatige investering.

In het onderzoek is ook een twee meter diepe sloot beschouwd. Aan de oostzijde van het spoor
(Hofstad) is momenteel geen sloot aanwezig, maar aan de westzijde (Leebrug) wel. Movares heeft
het effect van een twee meter diepe sloot onderzocht. Deze sloot had een verwaarloosbaar effect
op de door de zware goederentreinen gedomineerde Vmax, maar had wel enig effect op de Vper,
doordat trillingen van goederen- en reizigerstreinen met qua frequenties wat hogere signatuur, er
iets door afnamen. De kosten van de sloot werden (vanwege diepte en ruimtebeslag) geraamd op
€ 500,-- tot € 3.500,-- per strekkende meter. De aanleg van een zo diep mogelijke sloot heeft
zeker zin, maar zal naar verwachting niet de voor de SBR-B maatgevende treinpassages afdoende
bestrijden.




                                                                                                      k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                         Trillingsonderzoek Houten



                                                            Conclusies en aanbevelingen

                                                         Het trillingsprobleem op deze locatie is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan de zware
                                                         ertstreinen in zuidgaande richting, die bij zeer lage frequentie (rond 4 Hz) zeer sterke trillingen
                                                         opwekken. Deze trillingen planten zich sterk (weinig gedempt) voort in de bodem.

                                                         Na beschouwing van de Peutz-rapporten en vervolgonderzoek aan twee gebouwen in de wijk
                                                         Leebrug in Houten komt DGMR tot de conclusie dat te verwachten trillingen in de nieuwbouw van
                                                         Hofstad 4b lager zouden kunnen uitvallen dan door Peutz aangegeven. Onder aangenomen worst-
                                                         case condities door Peutz zijn de geschetste trillingssterkten ook weer niet ondenkbaar, althans de
                                                         maximale trillingssterkte van 1,4 volgens de Peutz-notitie uit november 2018.

                                                         De metingen aan het appartementencomplex aan de Maansteen en het blok rijwoningen aan de
                                                         Edelsteen, waarbij de laatste horizontaal enige trillingsversterking (haaks op het spoor) lijkt te
                                                         ondergaan, wijst echter niet op de zeer hoge trillingssterkten als door Peutz geprognosticeerd.
                                                         Of deze objecten voldoen aan de strenge streefwaarde A2 uit de SBR-B (nachtperiode) is niet
                                                         bekend, maar er lijkt geen forse overschrijding aan de orde. De trillingssterkten liggen er minstens
                                                         een factor 2 lager dan de prognoses voor Hofstad 4b. Zonder extreme resonantie van het
                                                         woningcasco op de dominante frequentie van 4 Hz (goederentreinen) wordt horizontaal op
                                                         verdiepingsvloeren een maximale trillingssterkte van 0,8 à 1 verwacht en verticaal maximaal 0,4.
                                                         Dit betekent dat nog niet wordt voldaan aan de SBR-B (streefwaarde nachtperiode).

                                                         Met een trillingsbewust ontwerp moet het mogelijk zijn om trillingen verder te reduceren en
                                                         gelijke condities te scheppen als aan de westzijde van het spoor in de wijk Leebrug. Afgaand op de
                                                         twee gemeten objecten zou met een trillingsbewust ontwerp de trillingssterkte Vper kunnen
                                                         voldoen aan de SBR-B en de Vmax de streefwaarde A2 voor de dagperiode kunnen halen, maar die
                                                         voor de nachtperiode in de eerstelijns eengezinswoningen mogelijk nog overschrijden.

                                                         Bepalend voor de trillingsproblematiek op deze locatie zijn de zware ertstreinen die met hun korte
                                                         ertsbakken een zeer sterke, regelmatige en laagfrequente (4 Hz) dynamische belasting uitoefenen
                                                         op de bodem. De bodem in Houten is mogelijk extra gevoelig voor deze frequentie en ook het
                                                         funderingssysteem is vaak gevoelig voor dergelijke lage frequenties. Op meerdere locaties in
                                                         Nederland met relatief slappe bodem, in combinatie met zware ertstreinen, speelt deze
                                                         problematiek en deze laat zich niet eenvoudig verhelpen. Het devies is zwaar bouwen of meer
                                                         afstand houden en resonant gedrag van vloeren en woningcasco zoveel mogelijk voorkomen.
                                                         Verder is het advies om stijve woningvloeren aan te houden (eigenfrequentie > 12 Hz) en het
                                                         ontwerp van tenminste de eerstelijns eengezinswoningen te begeleiden door eindige elementen
                                                         berekeningen, om resonantie van het woningcaso op het funderingssysteem te voorkomen.
k:\doc\b\2019\051700\b2019051700r001v2.docx 19-09-2019




                                                         Maatregelen in de bodem tussen spoor en woningen zijn volgens het Movares-onderzoek maar
                                                         beperkt effectief en niet afdoende en bovendien ingrijpend en kostbaar. Maatregelen aan de
                                                         spoorbaan zijn niet nader onderzocht omdat dit niet binnen de invloedssfeer van dit project ligt.




                                                         ing. A.W.N. (Antwan) van Haaren
                                                         DGMR Bouw B.V.

                                                                                                                                                               17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Trillingsonderzoek Houten



Bijlage 1

 Titel                      Invloed diepwand op trillingen
 Omvang                     1
 Toelichting                Overgenomen uit Movares-rapport D79-PBO-KA-1400062 (31 maart 2014)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Trillingsonderzoek Houten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>