<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Vragen & Antwoorden
Houten aardgasvrij
Update: 3 februari 2020



  De gemeente Houten werkt aan een visie op de overstap naar aardgasvrij. Alle
  inwoners en eigenaren krijgen op een dag te maken met de overstap van
  aardgas naar een duurzame vorm van verwarmen en koken. Deze overstap
  noemen we de warmtetransitie.

  Er is nog veel te leren over welke route we met elkaar bewandelen op weg naar
  duurzaam wonen en werken zonder aardgas. De gemeente wil u graag zo goed
  mogelijk op de hoogte houden.

  In dit document beantwoorden wij de vragen die aan ons gesteld zijn. Dit zijn
  vragen die gesteld zijn n.a.v. de enquête, de online bijeenkomsten of per e-
  mail.


         Dit document is ingedeeld per thema.
         Bekijk de inhoudsopgave op de volgende pagina
         om de antwoorden op uw vragen te vinden.


  Wat u al kunt doen
  U kunt starten door uw gasverbruik te verlagen en uw woning te isoleren.
  Want welk alternatief er ook komt voor aardgas, energie besparen is altijd
  nodig.

  Heeft u plannen om uw keuken te verbouwen? Kies dan voor koken op
  inductie. Bent u van plan om uw huis te verbouwen? Neem dan gelijk ook
  isolatie mee. Door uw huis goed te isoleren, gaat het warmtegebruik omlaag,
  bespaart u energie én kosten. Als u al een goed geïsoleerd huis heeft, kunt u
  ook nadenken over een warmtepomp. Ook kunt u zonnepanelen op uw dak
  leggen en uw eigen energie opwekken. Zo kunt u alvast beginnen met de
  voorbereidingen voor aardgasvrij.

  Voor advies over uw individuele situatie kunt u het beste terecht bij het
  regionale energieloket www.jouwhuisslimmer.nl. Of maak een (digitale)
  afspraak met een van de energiecoaches via www.energierijkhouten.nl.




                                                                                  1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave


1.   AARDGAS EN KLIMAAT .......................................................5

     Wat is aardgas? .................................................................................................................... 5

     Waarom stoppen we met aardgas? ................................................................................... 5

     Aardgas is toch veel duurzamer dan andere fossiele brandstoffen? ............................. 5

     Wat gebeurt er met de gasleidingen die nu in de grond liggen? ................................... 5

     Hoe lang gaat een gasleiding mee? ................................................................................... 6

     Hoe gaat de gemeente om met aardgas bij nieuwbouw?............................................... 6

     Waarom gaan wij van het aardgas af, terwijl andere landen zoals Duitsland juist nu
     overstappen op aardgas?.................................................................................................... 6


2.   TRANSITIEVISIE WARMTE ................................................ 6

     Wat is de Transitievisie Warmte?....................................................................................... 6

     Wat staat er in de Transitievisie Warmte? ........................................................................ 7


3.   WARMTE OPLOSSING ........................................................ 7

     Wat is een warmtenet? ........................................................................................................ 7

     Wat gebeurt er met het warmtenet in Houten? ................................................................ 8

     Wat zijn andere oplossingen om te verwarmen? ............................................................. 8

     Kan ik bij de alternatieve warmtebronnen even lang douchen? .................................... 8

     Mijn cv-ketel moet worden vervangen. Wat doe ik nu? .................................................. 9

     Ik verwarm mijn huis nu met luchtverwarming, hoe ga ik van het gas af? .................. 9

     Hoe kan ik koken zonder aardgas? ..................................................................................... 9

     Kunnen mijn pannen ook op een inductiekookplaat? ...................................................... 9

     Kan ik ook in verschillende fases van aardgas af? ......................................................... 10




                                                                                                                                              2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>4.   ANDERE SOORTEN GAS ..................................................... 10

     Is groen-, bio- of hernieuwbaar gas een optie? .............................................................. 10

     Wat is waterstof?................................................................................................................ 10

     Is waterstof een optie? ...................................................................................................... 11


5.   KOSTEN ............................................................................... 11

     Hoe betaal ik energiezuinig wonen? ................................................................................ 11

     Wat levert aardgasvrij wonen mij op? ............................................................................. 12

     Hoe zit het met de kosten van de overstap naar aardgasvrij? ...................................... 12

     Ik ben al wat ouder, heeft investeren voor mij wel zin? ................................................ 13

     Wat is gemiddeld de terugverdientijd van isoleren? ..................................................... 13


6.   BESLUITVORMING EN PROCES ....................................... 13

     Wanneer stoppen we met aardgas? ................................................................................ 13

     Wanneer gaan we van het gas af? ................................................................................... 13

     Wat is de rol van de gemeente? ....................................................................................... 14

     Wat is de rol van de gemeenteraad? ............................................................................... 14

     Wat wordt er besloten in de gemeenteraad op 9 maart 2021?..................................... 14

     Hoe wordt de keuze voor een andere warmtevoorziening gemaakt?.......................... 15

     Hoe informeert en betrekt de gemeente mij over de plannen voor mijn wijk? .......... 15

     Worden kosten per woning meegenomen in de besluitvorming? ............................... 15

     Maakt de gemeente gebruik van het ‘openingsbod’ van Netbeheerder Stedin? ....... 15


7.   KEUZE ................................................................................. 15

     Is het verplicht om te isoleren? ........................................................................................ 15

     Is het verplicht om van het aardgas af te gaan?............................................................. 16

     Ben ik verplicht mee te doen met een warmtenet?........................................................ 16

     Mogen wij als bewoners meebeslissen? ......................................................................... 16

     Wat heeft het voor zin als ik overstap op aardgasvrij, maar niet iedereen dat doet? 17


                                                                                                                                            3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>     Wat betekent ’aandacht voor gezamenlijke belangen’? ................................................ 17


8.   STARTWIJK OUDE-DORP / DE OORDEN ......................... 17

     Waarom wordt er gestart in het Oude Dorp en De Oorden? ........................................ 17

     Er zijn geluiden over vervuilde spouwmuren in Houten Noord, waardoor isoleren
     niet mogelijk is. Klopt dat? ................................................................................................ 17

     Hoe kom ik erachter of mijn spouwmuren (nog) voldoende geïsoleerd zijn? ............ 17


9.   STARTWIJK HOUTEN-ZUID ............................................. 18

     Wat zijn de alternatieven in Houten-Zuid? ...................................................................... 18

     Waarom wordt er gestart in Houten-Zuid? ..................................................................... 18

     Het proces van het kiezen van de start-inprikker en het opstellen van de
     wijkuitvoeringsplannnen is nog niet heel inzichtelijk. ................................................... 18


10. IK BEN AL (BIJNA) KLAAR................................................ 18

     Ik ben al van het gas af, waarom betrekt de gemeente mij hierbij? ............................ 18

     Ik wil van het gas af en mijn huis is er klaar voor. Kan ik al over? ............................... 18




                                                                                                                                        4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1. Aardgas en klimaat

 Wat is aardgas?
 Aardgas is, net als aardolie en steenkool, een fossiele brandstof. Het wordt uit
 de grond gewonnen, onder andere in Nederland, maar ook op veel andere
 plekken in de wereld. Bij de verbranding van aardgas komt er CO₂
 (kooldioxide) vrij. Dit is een broeikasgas en het draagt daardoor bij aan de
 opwarming van de aarde.


 Waarom stoppen we met aardgas?
 Internationaal zijn er in 2015 afspraken gemaakt in het Klimaatakkoord van
 Parijs om de temperatuurstijging op aarde te beperken tot maximaal 2 graden.
 Dit is nodig om de klimaatverandering tegen te gaan. Als gevolg daarvan moet
 de CO₂-uitstoot in 2050 met 85 tot 95% verminderd zijn ten opzichte van 1990.

 Bijna 95% van de 7,7 miljoen huishoudens in Nederland gebruikt aardgas voor
 verwarming, warm water en om te koken. Al die woningen bij elkaar zorgen
 voor een flinke CO₂-uitstoot: 11% van de totale Nederlandse uitstoot van
 broeikasgassen. In Nederland hebben we daarom afgesproken dat we in 2050
 geen aardgas meer gebruiken om huizen en gebouwen te verwarmen. In de
 gemeente Houten hebben we die doelstelling op 2040 gezet.
 Ook de aardbevingen door aardgaswinning in Groningen zijn een belangrijke
 reden voor de Rijksoverheid om de aardgaswinning in Nederland te stoppen.


 Aardgas is toch veel duurzamer dan andere fossiele brandstoffen?
 Als je puur kijkt naar de uitstoot van CO₂ per eenheid opgewekte energie, klopt
 het dat de uitstoot van kolen en aardolie hoger en meer vervuilend is dan die
 van aardgas. Elektriciteit van aardgas is bijvoorbeeld zo’n twee keer minder
 vervuilend dan elektriciteit van kolen. Maar als wij de klimaatdoelstellingen
 willen halen, moeten we stoppen met het gebruik van alle fossiele
 brandstoffen dus ook aardgas. Want ook bij de verbranding van aardgas komt
 CO₂ vrij.


 Wat gebeurt er met de gasleidingen die nu in de grond liggen?
 Wanneer het aardgas verdwijnt, zijn de gasleidingen overbodig. Volgens de
 huidige wetgeving mogen deze leidingen dan niet in de grond blijven zitten en
 worden ze verwijderd.




                                                                                    5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre> Hoe lang gaat een gasleiding mee?
 Gasleidingen gaan ongeveer 45 jaar mee, daarna zijn ze verouderd. Elk jaar zijn
 er dan ook grote stukken van het gasnet aan vervanging toe. Omdat het
 vervangen van gasleidingen erg duur is (vervanging van het 135.000 kilometer
 lange gasnet in Nederland kost miljarden euro’s), kan het een goed moment
 zijn om over te stappen op alternatieve manieren om te verwarmen.
 Op https://www.stedin.net/zakelijk/open-data/gasvervangingsdata staat per
 gemeente welke gasleidingen vóór 2030 vervangen moeten worden, en welke
 na 2030. Overigens is dit in Houten niet aan de orde; hier is voor 2030 geen
 vervanging van gasleidingen gepland.


 Hoe gaat de gemeente om met aardgas bij nieuwbouw?
 Nieuwbouw is altijd aardgasvrij. Voor nieuwbouw zijn voldoende alternatieven
 om huizen te verwarmen zonder aardgas. Per 1 juli 2018 mag Stedin volgens
 de wet geen nieuwe gebouwen meer aansluiten op het aardgasnetwerk. Dit
 mag alleen als er een bouwvergunning is aangevraagd voor 1 juli 2018. Deze
 wijziging geldt voor alle kleinverbruikers (max 40 m3 gas/uur), zoals woningen
 en kleine bedrijfsgebouwen.


 Waarom gaan wij van het aardgas af, terwijl andere landen zoals
 Duitsland juist nu overstappen op aardgas?
 In andere landen zoals Duitsland is de startsituatie anders. Terwijl in Nederland
 95% van de woningen een aardgasaansluiting heeft, wordt in Duitsland een
 kwart van de huizen nog verwarmd met olie. Het grootste deel van de
 olieketels daar is ouder dan twintig jaar. Omdat Duitsland zo snel mogelijk af
 wil van olieketels is er een forse premie voor de vervanging van deze ketels
 door een hr-ketel of een warmtepomp, vooral in gebieden waar al een gasnet
 ligt. Het is een logische tussenstap die snel zorgt voor veel minder CO₂-
 uitstoot. Het is vergelijkbaar met de subsidie in Nederland voor hybride
 warmtepompen, die ook deels op aardgas werken. Maar het is niet reëel om de
 Duitse aanpak samen te vatten als ‘van olie naar aardgas’.




2. Transitievisie warmte

 Wat is de Transitievisie Warmte?
 Elke gemeente onderzoekt hoe en in welke volgorde buurten van het aardgas
 af gaan. Ook bekijken we welke aardgasvrije oplossing per buurt het beste
 past. De resultaten komen in de Transitievisie Warmte te staan. Elke gemeente
 moet in 2021 een Transitievisie Warmte klaar hebben. We verwachten de
 eerste versie van de Transitievisie in het voorjaar van 2021. De vier Kromme



                                                                                     6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Rijn gemeenten (Bunnik, Houten, Utrechtse Heuvelrug en Wijk bij Duurstede)
werken hierin samen en doorlopen een vergelijkbaar proces. We werken ook
samen met partijen als de netbeheerder Stedin, grote gebouweigenaren en
bewonersinitiatieven.



Wat staat er in de Transitievisie Warmte?
In de Transitievisie Warmte staat welke aardgasvrije oplossingen er – per buurt
– het meest voor de hand liggen. En welke duurzame alternatieven in beeld
zijn. En welke tussenstappen al genomen kunnen worden. Elke vijf jaar wordt
het plan opnieuw bekeken en waar nodig aangepast aan nieuwe
ontwikkelingen en ervaringen.




3. Warmte oplossing

Wat is een warmtenet?
In Nederland zijn zo’n 300.000 woningen aangesloten op stadsverwarming
oftewel een warmtenet. Dat is zo’n 5% van de hele woningvoorraad. In Houten
zijn ongeveer 3.800 woningen aangesloten op stadsverwarming. Een
warmtenet is een netwerk van leidingen onder de grond, waar warm water
door stroomt. Dit water wordt gebruikt voor de verwarming van gebouwen en
de levering van warm tapwater.

Warmtebronnen
Er zijn verschillende soorten warmtebronnen die gebruikt kunnen worden voor
warmtenetten. Zo wordt warmte gebruikt die vrijkomt in de industrie, zoals in
elektriciteitscentrales of afvalverwerkingsbedrijven. Deze warmte heeft een
hoge temperatuur (vaak tussen de 70 en 90 °C). Ook wordt er steeds meer
gebruik gemaakt van geothermie, ook wel aardwarmte genoemd. Daarvoor
worden diepe putten geboord waar water met een hoge of middelhoge
temperatuur uit wordt gepompt. Een alternatief is dat er gebruik gemaakt
wordt van energie uit oppervlaktewater, of de rioolwaterzuivering. Dat heeft
een lagere temperatuur, waarbij gebouwen goed geïsoleerd moeten zijn en op
korte afstand van de bron moeten staan.

Wijkwarmtepompen
Een andere mogelijke bron voor warmtenetten zijn wijkwarmtepompen op
elektriciteit. Die kunnen gecombineerd worden met warmtebronnen met een
lage temperatuur zoals afvalwater of oppervlaktewater en een Warmte Koude
Opslag (WKO). WKO’s zijn grote reservoirs onder de grond die worden
gebruikt om warmte op te slaan in de zomer, en warmte af te geven in de
winter. De warmte uit afval- of oppervlaktewater kan daarvoor een geschikte
bron zijn. Omdat dit water een lagere temperatuur heeft (ongeveer 15 tot 25 °C)
moet het water wel eerst worden bijverwarmd voordat het gebruikt kan


                                                                                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>worden om een woning te verwarmen. Dat kan met een wijkwarmtepomp.
Hoeveel er moet worden bijverwarmd hangt af van de woning. Een heel goed
geïsoleerde woning kan worden verwarmd met een lage temperatuur
warmtenet (tot 50 °C), voor een woning met alleen basisisolatie is minstens 70
°C nodig.



Wat gebeurt er met het warmtenet in Houten?
De centrale die zorgt voor het warme water voor het warmtenet stookt op dit
moment nog met aardgas. Hiervoor zoekt de beheerder in de toekomst een
aardgasvrij alternatief. Of het warmtenet wordt uitgebreid zal ook onderzocht
worden.



Wat zijn andere oplossingen om te verwarmen?
Elektrisch
U kunt uw huis ook met elektriciteit verwarmen. Dit wordt een “all-electric”
oplossing genoemd. U gebruikt dan meestal een warmtepomp. Die verwarmt
het huis als een soort ‘omgekeerde koelkast’. Een warmtepomp haalt warmte
uit een omgevingsbron, zoals de buitenlucht, ventilatielucht of bodem en geeft
deze warmte af aan de binnenzijde van het huis. De afgegeven warmte heeft
een relatief lage temperatuur dus moeten woningen heel goed geïsoleerd zijn
(energielabel A of beter) en vaak ook beschikken over een
vloerverwarmingssysteem, mechanische ventilatie of speciale radiatoren. De
warmtepomp zorgt ook voor warm water.

Hybride warmtepomp
Een hybride warmtepomp is een warmtepomp die samenwerkt met een hr-
ketel op aardgas. De warmtepomp zorgt voor een deel van de verwarming. De
cv-ketel springt bij als het erg koud is of als er veel warm water wordt gebruikt.
Dit is dus geen volledig aardgasvrije oplossing, maar kan wel een
tussenoplossing zijn om op korte termijn al veel aardgas te besparen. De
hybride warmtepomp werkt het best bij een woning die minimaal basisisolatie
heeft (ongeveer energielabel B/C). De warmtepomp kan dan het grootste deel
van de warmte opwekken zonder dat elke keer de hr-ketel moet bijspringen. Als
een overstap naar volledig all-electric ook op termijn niet mogelijk is, kan de
hybride warmtepomp worden gecombineerd met hernieuwbaar gas voor een
aardgasvrije warmtevoorziening.


Kan ik bij de alternatieve warmtebronnen even lang douchen?
U kunt met het warmtenet even lang douchen. Er is altijd aanvoer van warm
water. Bij een oplossing op elektriciteit (zoals warmtepomp of boiler) bepaalt
de grootte van het buffervat hoe lang u warm kunt douchen.




                                                                                     8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Mijn cv-ketel moet worden vervangen. Wat doe ik nu?
Is uw cv-ketel kapot? Dit is een goed moment om na te gaan of u uw woning
kunt verwarmen zónder aardgas.

U kunt ook kiezen voor een nieuwe cv-ketel. De meeste buurten en wijken
zullen de komende 10 tot 15 jaar nog niet aardgasvrij worden. Een nieuwe cv-
ketel kan nu dus nog een verstandige keus zijn. Moderne hoog-rendement (hr)
cv-ketels zijn veel zuiniger dan de oude cv-ketels.

Ook met een nieuwe cv-ketel kunt u al een eerste stap zetten richting
aardgasvrij. Bijvoorbeeld met een cv-ketel gecombineerd met een zonneboiler,
of een hybride warmtepomp. Mogelijk kunt u hier ook subsidie voor krijgen.

Kijk voor advies en een overzicht van financiële regelingen op
www.jouwhuisslimmer.nl.


Ik verwarm mijn huis nu met luchtverwarming, hoe ga ik van het gas
af?
Een klein deel van de woningen in Houten wordt verwarmd met
luchtverwarming. Deze luchtverwarming is gekoppeld aan een cv-ketel die op
het aardgas is aangesloten. De verwarming werkt dus hetzelfde als in de
gebouwen waar de cv-ketel het water verwarmt. Dit maakt geen verschil.


Hoe kan ik koken zonder aardgas?
Koken op een inductiekookplaat lijkt het meest op koken op gas. Koken op
inductie is energiezuiniger en veiliger dan koken op gas. Daarnaast is een
inductiekookplaat makkelijker schoon te maken en kookt bijvoorbeeld een pan
water veel sneller dan op gas.

Als u overstapt op elektrisch koken, is het raadzaam om u goed te laten
adviseren of uw elektriciteitsaansluiting hiervoor geschikt is. In sommige
gevallen is een extra elektriciteitsgroep nodig. Dit kunt u navragen bij uw
keukenleverancier of installateur.


Kunnen mijn pannen ook op een inductiekookplaat?
Dat hangt af van wat voor pannen u nu heeft. De betere, moderne pannen zijn
bijna altijd geschikt voor inductie. Alleen pannen van volledig aluminium of
koper zijn niet geschikt voor inductie. Een goede test is of er een magneetje
blijft kleven aan de bodem van uw pannen. Is dit het geval? Dan zijn uw
pannen geschikt. En als de bodem wat kromgetrokken is geeft dit ook niet.




                                                                                9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre> Kan ik ook in verschillende fases van aardgas af?
 Dat kan. Beginnen met isolatie van uw huis om het gebruik van aardgas te
 verminderen zal voor veel mensen een eerste stap zijn. Met dakisolatie,
 vloerisolatie of spouwmuurisolatie kunt u het energiegebruik verlagen. Bij de
 vervanging van uw gaskookplaat kunt u kiezen voor elektrisch koken. Een
 inductiekookplaat is dan meestal de beste oplossing. Bekijk op
 www.jouwhuisslimmer.nl welke maatregelen voor uw huis mogelijk zijn.




4. Andere soorten gas

 Is groen-, bio- of hernieuwbaar gas een optie?
 Op plekken waar warmtenetten en elektrische oplossingen niet mogelijk zijn,
 kan hernieuwbaar gas een rol gaan spelen. Dat kan bijvoorbeeld gelden voor
 monumenten, omdat isolatie maatregelen daaraan lastig gedaan kunnen
 worden. Hernieuwbare gassen kunnen dan een duurzame vervanging voor
 aardgas zijn.

 Biogas en waterstof
 Voorbeelden van hernieuwbaar gas zijn biogas gemaakt van mest of
 afvalproducten en waterstof geproduceerd met groene elektriciteit. De
 beschikbaarheid van die gassen is op dit moment beperkt. Daarom zullen we
 hier zuinig mee moeten zijn.


 Wat is waterstof?
 Waterstof (H2) is een energiedrager, geen energiebron. Om waterstof te maken
 is een energiebron nodig. Er bestaan verschillende technieken om waterstof te
 produceren, maar die zijn niet allemaal even duurzaam:

        •   ‘Grijze waterstof’ wordt geproduceerd door water onder hoge druk
            te laten reageren met aardgas. Hierbij komt het broeikasgas CO2
            vrij. Deze productiewijze wordt in Nederland veel gebruikt in de
            industrie en zorgt voor een aanzienlijke CO2-uitstoot.

        •   ‘Blauwe waterstof’ wordt geproduceerd zoals grijze waterstof, maar
            de geproduceerde CO2-uitstoot wordt opgeslagen onder de grond in
            bijvoorbeeld oude aardgasvelden. Zolang er geen volwaardige
            alternatieven zijn is dit een voorlopige oplossing die het CO2-
            probleem voor nu wegwerkt, maar helaas wel verplaatst naar de
            toekomst.




                                                                                 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>         •   ‘Groene waterstof’ ontstaat door elektrolyse waarbij water (H2O)
             doormiddel van groene elektriciteit (uit zon, wind) wordt gesplitst in
             waterstof (H2) en zuurstof (O2). Hier komen geen broeikasgassen bij
             vrij.


 Is waterstof een optie?
 Op dit moment sluiten we niets uit, maar waterstof is voor de gemeente op dit
 moment geen goed alternatief om de volgende redenen:

 CO2-uitstoot
 De productie van Grijze en Blauwe waterstof zorgt voor veel CO2-uitstoot. Dit
 past niet bij de ambitie om de CO2-uitstoot te verlagen.

 Nog niet beschikbaar
 De productie van Groene waterstof staat in Nederland nog in de
 kinderschoenen en moet nog worden opgeschaald. Er is een aantal kleine
 testprojecten gaande waarbij door middel van elektrolyse waterstof uit water
 wordt gemaakt met behulp van stroom. Groene waterstof komt er wel aan,
 maar voordat we dat op grote schaal kunnen produceren zijn we 20 jaar verder.
 De uitdaging om alle woningen voor 2040 van het aardgas te krijgen is zo
 groot, dat we nu niet nog 20 jaar kunnen wachten met beginnen, hopend op
 nieuwe technieken.

 Productie kost elektriciteit
 De productie van waterstof kost heel veel elektriciteit. Groene waterstof zal
 worden gemaakt uit groene elektriciteit, dat als groene elektriciteit beter direct
 ingezet kan worden. Daarom moet waterstof alleen daar worden ingezet waar
 er geen goede (elektrische) alternatieven zijn, zoals in de industrie voor het
 verkrijgen van hoge temperaturen, en als grondstof voor bijvoorbeeld
 kunstmest. Dit betekent dus dat waterstof beperkt kan worden ingezet voor
 mobiliteit en voor het verwarmen van onze huizen, waar veel efficiëntere
 elektrische alternatieven voor zijn.

 Hoge kosten
 Berekeningen laten zien dat waterstof 7 tot 8 keer duurder zal zijn in 2030 dan
 andere alternatieven.




5. Kosten

 Hoe betaal ik energiezuinig wonen?
 Aan sommige energiebesparende maatregelen hangt een prijskaartje. Waar
 betaal je het van? Gebruik je spaargeld, sluit je een lening af, of kun je
 gebruikmaken van subsidies? Op www.jouwhuisslimmer.nl kunt u informatie


                                                                                      11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>vinden over verschillende maatregelen. Door bijvoorbeeld de quickscan te
doen ziet u welke isolatiemaatregelen voor uw woning mogelijk zijn en wat de
kosten en opbrengsten zijn. Ook kunt u een offerte opvragen bij bedrijven uit
de omgeving.



Wat levert aardgasvrij wonen mij op?
Wat aardgasvrij wonen voor u oplevert, hangt af van de maatregelen die in uw
woning worden genomen. Over het algemeen leidt betere isolatie tot meer
comfort. Ook gaat uw energierekening omlaag. Zeer goed isolerend glas is
duurder, maar zorgt voor veel meer comfort in huis. Ook vloerverwarming is
comfortabel. Bij vergaande isolatie is het wel goed om te (laten) bekijken of uw
huis voldoende wordt geventileerd. Aardgasvrij wonen is ook veiliger. Koken
met gas kan gevaarlijke situaties opleveren omdat er sprake is van open vuur.
Een voordeel van wonen zonder aardgas is dat er geen koolmonoxidegevaar
meer is.


Hoe zit het met de kosten van de overstap naar aardgasvrij?
Per situatie anders
Op dit moment wordt er veel onderzoek gedaan naar de kosten van aardgasvrij
wonen. Dit is heel erg situatie afhankelijk, en heeft deels ook te maken met het
alternatief voor aardgas wat wordt gekozen.

Bestaande financiële mogelijkheden
Goed om te weten is dat er al verschillende mogelijkheden bestaan voor
financiële ondersteuning bij het isoleren, het installeren van een warmtepomp,
de aansluiting op een warmtenet en ook de afsluiting van het aardgas.

Ontwikkelingen vanuit het Rijk
Het kabinet wil dat de kosten voor het verduurzamen van de woning voor
zoveel mogelijk mensen woonlastenneutraal worden. Dit houdt in dat de
maandelijkse lasten gelijk blijven of lager worden. Het gaat dan om
energiekosten (gas, elektriciteit, warmte) en hypotheeklast of huur.

De rijksoverheid is bezig om dit mogelijk te maken door de gemiddelde kosten
voor energie te verlagen, subsidies te geven en nieuwe aantrekkelijke
financieringsmogelijkheden te ontwikkelen. Nog niet alles is op orde, dat kost
tijd.

Hiernaast werkt de Rijksoverheid aan een specifieke lening die bij uw woning
blijft horen op het moment dat u verhuist (gebouwgebonden lening). Ook heeft
de gemeente oog voor huishoudens met een hele kleine beurs, ook voor hen
zoeken het Rijk en de gemeenten naar oplossingen.

Eigen investering
Daarnaast is het ook voor een gedeelte uw eigen investering in de waarde van
uw huis en in het comfort in uw huis. Als u niet in de gelegenheid bent om zelf
te investeren is wellicht een lening mogelijk.



                                                                                   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre> Plannen moeten haalbaar en betaalbaar zijn
 De gemeente vindt het belangrijk dat iedereen mee kan doen en de
 aanpassingen aan de woning kan betalen. Bij het opstellen van
 wijkuitvoeringsplannen worden de kosten én baten goed onderzocht. We
 houden daarbij de ontwikkelingen van de rijksoverheid in de gaten. En een
 wijkuitvoeringsplan wordt pas vastgesteld, als de gemeenteraad ziet dat de
 plannen haalbaar en betaalbaar zijn.

 Wat haalbaar en betaalbaar is bepreken we met de betreffende wijk. Het hangt
 af van de huidige energiekosten, de maatregelen die moeten worden genomen
 aan isolatie en de duurzame warmteoplossing. Ook zoeken we in de regio naar
 oplossingen voor financiering.



 Ik ben al wat ouder, heeft investeren voor mij wel zin?
 Zeker, het geeft een comfortabeler huis, lagere energierekening en hoge
 waarde van uw huis. Het levert meer op dan op de spaarrekening.



 Wat is gemiddeld de terugverdientijd van isoleren?
 Dit is afhankelijk van de uitgangssituatie en de maatregelen die concreet
 genomen worden. Vraag advies aan via www.jouwhuisslimmer.nl.




6. Besluitvorming en proces

 Wanneer stoppen we met aardgas?
 De Nederlandse overheid heeft tot doel gesteld dat ons land uiterlijk in 2050
 gestopt is met het gebruik van aardgas. Dit is nodig om de klimaatafspraken uit
 het Klimaatakkoord van Parijs te halen en een schonere en veiligere toekomst
 voor iedereen te creëren. De overgang naar andere warmtebronnen verloopt
 stap voor stap.


 Wanneer gaan we van het gas af?
 Het gaat zeker nog een aantal jaar duren voor de eerste huizen van het gas af
 gaan. We verwachten dat het in de meeste wijken minstens nog 10 jaar kan
 duren voordat alles helemaal klaar is voor de overstap. In het landelijke
 Klimaatakkoord is afgesproken dat er na de besluitvorming over een wijk
 uitvoeringsplan nog een overgangsperiode van 8 jaar is. Het opstellen van een


                                                                                   13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>wijkuitvoeringsplan duurt ongeveer 2 jaar. Op dit moment is het idee dat we in
2023 willen starten met het eerste wijkuitvoeringsplan. Het lijkt nu logisch dat
dat een van de wijken in Houten-Zuid zal zijn. U heeft dus genoeg tijd om uw
huis klaar te maken. Daarom is het wel belangrijk om nu na te denken over de
eerste stappen.


Wat is de rol van de gemeente?
De gemeente heeft van het Rijk de regierol gekregen in de warmtetransitie. Dit
betekent dat zij de overstap naar aardgasvrij wonen in goede banen moet
leiden. De gemeente heeft de taak om voor elke wijk een plan te maken om van
het gas af te gaan. Dit doen we in overleg met alle partijen die bij een wijk
betrokken zijn: bewoners, woningcorporaties, bedrijven, maatschappelijke
organisaties en netbeheerder Stedin.


Wat is de rol van de gemeenteraad?
Het is aan de gemeenteraad van iedere gemeente om de Transitievisie Warmte
vast te stellen. Deze vastgestelde versie vormt de basis voor nadere uitwerking.
Na de transitievisie stelt de gemeenteraad per wijk, gefaseerd, een
wijkuitvoeringsplan vast. Hiermee wordt de keuze voor het voorkeursalternatief
voor de wijk gemaakt.


Wat wordt er besloten in de gemeenteraad op 9 maart 2021?
Als de gemeenteraad op 9 maart 2021 instemt met deze eerste versie van de
Transitievisie Warmte wordt er besloten dat we in Houten-Noord en het
buitengebied starten met planmatig isoleren, omdat we voor dat gebied nog
geen duidelijkheid hebben over het alternatief voor aardgas. Ongeacht het
alternatief is isolatie sowieso nodig. De focus ligt daarbij in eerste instantie op
het Oude Dorp en de Oorden. Isoleren levert bewoners meer comfort en een
lagere energierekening, maar de keus is aan hen. De gemeente kan niemand
verplichten om te isoleren.

Naast Houten-Noord en het buitengebied wordt er besloten dat we in Houten-
Zuid starten met een verkenning in de wijken rondom de Vijfwal. Uit deze
verkenning moet duidelijk worden welke wijk als eerste van het aardgas af gaat
en hoe groot die wijk precies is. Ook wordt er in de verkenning meer duidelijk
over de verschillende alternatieven voor aardgas en wat er nog nodig is in de
woningen. Bij de verkenning speelt u als bewoner een grote rol. Wij hechten
grote waarde aan goede participatie en inspraak. Het begin hiervoor is
gemaakt met de informatieavonden in november ‘20 en januari ‘21.

Tijdens de gemeenteraad wordt dus nog geen besluit genomen over het
alternatief van aardgas. Ook is het nog niet zover dat er al een datum is waarop
de levering van gas stopt. De overstap naar duurzaam koken en verwarmen
doen we stap voor stap. De verkenning die we dit voorjaar gaan starten zal
naar verwachting in 2022 klaar zijn, vervolgens is er nog een aantal jaar nodig
voor de voorbereidingen.




                                                                                      14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre> Hoe wordt de keuze voor een andere warmtevoorziening gemaakt?
 De keuze voor een andere warmtevoorziening wordt aan bewoners,
 ondernemers en gebouweigenaren voorgelegd op basis van een zorgvuldige
 afweging van alle alternatieven voor een wijk. Uiteindelijk beslist iedere
 woningeigenaar zelf of hij of zij meedoet met het alternatief voor de wijk, of
 zelf een ander passend alternatief zoekt.


 Hoe informeert en betrekt de gemeente mij over de plannen voor
 mijn wijk?
 Na de Transitievisie Warmte volgen gefaseerd de uitvoeringsplannen op
 wijkniveau. Het wijkuitvoeringsplan wordt samen met de bewoners en
 gebouweigenaren uit de wijk bepaald. Inwoners worden via o.a. het
 gemeentenieuws in de krant, huis-aan-huis brieven, de website en social media
 op de hoogte gehouden van de mogelijkheden om hieraan bij te dragen. Ook
 voor wijken waar nog geen wijkuitvoeringsplan wordt opgesteld, zal de
 gemeente communiceren over tussenstappen.


 Worden kosten per woning meegenomen in de besluitvorming?
 Dat is één van de aspecten waar naar gekeken is. Mede daarom wordt de
 verkenning gestart in Houten-Zuid, daar zijn de te verwachten het laagst.


 Maakt de gemeente gebruik van het ‘openingsbod’ van
 Netbeheerder Stedin?
 Dit advies van Stedin is opgenomen in de Transitievisie Warmte, zie bijlage 5.




7. Keuze

 Is het verplicht om te isoleren?
 Meewerken aan isolatie is op dit moment nog geheel vrijwillig. De gemeente
 wil dit niet verplichten. Wel willen we u adviseren om aan de slag te gaan met
 isolatie in de komende jaren. Niet omdat het moet, maar omdat u er een
 comfortabeler huis voor terugkrijgt en een lagere energierekening. Isolatie is
 een belangrijke stap bij het aardgasvrij maken van uw woning. Want welk
 alternatief er ook komt voor aardgas, energie besparen is altijd nodig.




                                                                                  15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Is het verplicht om van het aardgas af te gaan?
Meewerken aan een alternatief is op dit moment nog geheel vrijwillig. De
gemeente kan op dit moment het aardgas nog niet afsluiten. Dit kan de
komende jaren veranderen. Er wordt door het kabinet gewerkt aan nieuwe
wetgeving waarin mogelijk een verplichting wordt opgenomen. Dan kan de
gemeenteraad over een aantal jaar een besluit nemen om een wijk van het gas
af te sluiten als er sprake is van een goed alternatief. Dat besluit wordt
zorgvuldig genomen, ruim voordat het gas daadwerkelijk weggaat in de wijk.
Via het wijkuitvoeringsplan kunt u invloed hebben op de keuze en het tempo
waarin het hele proces bij u in de buurt verloopt.



Ben ik verplicht mee te doen met een warmtenet?
Dit hangt af van uw woonsituatie. Bent u huurder van een woningcorporatie
dan loopt het besluitvormingstraject via de woningcorporatie. Zij zal haar
huurders betrekken en kan de overstap pas maken als 70% van de huurders
voor is.

Bent u eigenaar van een woning, dan kunt u zelf beslissen welke
energievoorziening uw voorkeur heeft. Of u neemt dit besluit samen met de
leden van uw Vereniging van Eigenaren. Het uitgangspunt van de gemeente is
een duurzame warmtevoorziening en zo veel mogelijk keuzevrijheid voor
bewoners. U mag dus een warmtenet weigeren als dit als alternatief voor de
wijk gekozen wordt, maar u bent zelf verantwoordelijk voor een alternatieve
duurzame oplossing.



Mogen wij als bewoners meebeslissen?
Jazeker. De keuzes voor een aardgasvrije gemeente worden in twee stappen
gemaakt.

1. Landelijk is afgesproken dat de gemeente uiterlijk in 2021 eerst een
   Transitievisie Warmte vaststelt. Daarin wordt het tijdspad vastgelegd
   waarin wijken worden verduurzaamd.

2. Na de Transitievisie Warmte volgen in de eerste wijken de
   uitvoeringsplannen per wijk. In het wijkuitvoeringsplan bepaalt de
   gemeente samen met bewoners en gebouweigenaren welk alternatieve
   warmtevoorziening het beste past bij die wijk. Na vaststelling van zo’n
   wijkuitvoeringsplan duurt het meestal nog 5 tot 10 jaar voordat de wijk
   daadwerkelijk aardgasvrij is.

Vaak moeten aanpassingen in de woning worden gedaan bij de overstap naar
een alternatief voor aardgas. Daarom gaat de gemeente met bewoners in
gesprek over de beste oplossing met het meeste draagvlak. Een mogelijkheid
is ook dat bewoners zelf het voortouw nemen om samen met de gemeente en
andere partijen een oplossing te zoeken.



                                                                              16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre> Wat heeft het voor zin als ik overstap op aardgasvrij, maar niet
 iedereen dat doet?
 Het doel is dat in 2050 alle huishoudens in Nederland een alternatief hebben
 voor aardgas. Dit zal in fases gebeuren; niet iedereen stapt tegelijk over. Maar
 iedereen krijgt er mee te maken.


 Wat betekent ’aandacht voor gezamenlijke belangen’?
 Bijvoorbeeld dat niet alle kosten op één partij terecht komen, dat er rekening
 wordt gehouden met voorkeuren van burgers, het algemeen belang en de
 wenselijkheid van oplossingen.

 Als voorbeeld; bodemwarmte is beperkt beschikbaar, als veel mensen dit
 individueel willen benutten kan het zijn dat anderen er geen gebruik meer van
 kunnen maken. Dan kan het vanuit het algemeen belang beter zijn om dit
 collectief op te pakken zodat iedereen in een wijk mee kan doen. Een ander
 voorbeeld is groen gas, dat is in de regio beperkt beschikbaar, als we daarvoor
 hout uit Noord-Amerika moeten importeren is het de vraag of dit wenselijk is.




8. Startwijk Oude-Dorp / De
   Oorden
 Waarom wordt er gestart in het Oude Dorp en De Oorden?
 Veel woningen en gebouwen in Houten-Noord zijn nog niet goed geïsoleerd.
 Isolatie is een onmisbare eerste stap op weg naar aardgasvrij. Goed
 geïsoleerde gebouwen verbruiken minder aardgas én zorgen voor meer
 comfort. Omdat er dus veel verbetering te halen is met isolatie beginnen we
 hier.


 Er zijn geluiden over vervuilde spouwmuren in Houten Noord,
 waardoor isoleren niet mogelijk is. Klopt dat?
 Deze geluiden kennen wij niet, maar hier gaan we naar kijken. Ook EnergieRijk
 Houten gaat dit onderzoeken bij hun collectieve actie voor Houten Noord.


 Hoe kom ik erachter of mijn spouwmuren (nog) voldoende
 geïsoleerd zijn?
 Een isolatiebedrijf zal altijd eerst komen kijken naar uw situatie. Zo kunnen ze
 bijvoorbeeld een gaatje boren in de muur en met een mini-camera de isolatie
 bekijken. Kijk op https://jouwhuisslimmer.nl/ voor specialisten en hulp bij
 offertes.


                                                                                    17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>9. Startwijk Houten-Zuid
 Wat zijn de alternatieven in Houten-Zuid?
 Woningen in de Vijfwal zijn aangesloten op het warmtenet van Eneco. De warmte van
 dit net wordt nu nog opgewekt met aardgas. Eneco onderzoekt hoe het warmtenet
 verduurzaamd kan worden.

 Voor de wijken aangrenzend aan de Vijfwal zijn verschillende opties mogelijk. Hierover
 gaan we dit jaar met u in gesprek. U hebt een belangrijke rol in deze verkenning naar
 een haalbaar en betaalbaar alternatief voor aardgas.


 Waarom wordt er gestart in Houten-Zuid?
 Vrijwel alle woningen in Houten-Zuid zijn goed geïsoleerd. Daarmee zijn deze
 woningen klaar om van het aardgas af te gaan. Het is dus redelijk eenvoudig om de
 volgende stap te zetten.


 Het proces van het kiezen van de start-inprikker en het opstellen van
 de wijkuitvoeringsplannnen is nog niet heel inzichtelijk.
 Dit wordt duidelijk in de verkenning die we samen met bewoners en bedrijven
 gaat doen.




10. Ik ben al (bijna) klaar
 Ik ben al van het gas af, waarom betrekt de gemeente mij hierbij?
 We vinden het belangrijk om iedereen te informeren over de plannen van de
 wijk. We gaan graag met bewoners in gesprek die al gebruik maken van een
 alternatieve oplossing. Zowel de positieve als negatieve ervaringen zijn nuttig
 voor ons en voor uw buurtgenoten.


 Ik wil van het gas af en mijn huis is er klaar voor. Kan ik al over?
 U hoeft niet te wachten om van het gas af te gaan, dit juichen we alleen maar
 toe. We verwachten de komende drie jaar nog nodig te hebben om meer
 inzicht te krijgen in de oplossing die voor de hele wijk toepasbaar is. Dat kan
 uiteindelijke een betere oplossing zijn, maar dat is nu nog niet in te schatten.

 Als u al een goed geïsoleerd huis heeft, kunt u nadenken over een
 warmtepomp. Ook kunt u zonnepanelen op uw dak leggen en uw eigen energie
 opwekken. Zo kunt u alvast beginnen met de voorbereidingen voor aardgasvrij,
 of helemaal over. Kijk op www.jouwhuisslimmer.nl welke maatregelen voor
 uw huis mogelijk zijn.



                                                                                          18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>