<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bureau voor Archeologie Rapport 1126
Plein 10 en 10a, Houten, gemeente Houten: een bureau- en inventariserend veldonderzoek in de
vorm van boringen in de verkennende fase
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2

Colofon
titel:          Bureau voor Archeologie Rapport 1126. Plein 10 en 10a, Houten,
                gemeente Houten: een bureau- en inventariserend veldonderzoek
                in de vorm van boringen in de verkennende fase
auteur:         C. de Jong (junior prospector)
autorisatie:    A. de Boer (KNA senior prospector)
datum:          16 december 2021
ISSN:           2214-6687
© Bureau voor Archeologie
Koningsweg 244 Utrecht
T 030 245 18 95
E info@bureauvoorarcheologie.nl
I https://www.bureauvoorarcheologie.nl




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                         Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                             3

Administratieve gegevens
Projectnummer                          2021100801
Provincie                              Utrecht
Gemeente                               Houten
Plaats                                 Houten
Toponiem                               Plein 10 en 10a
Centrum locatie (m RD)                 139.480; 448.740 (x; y)
Omvang plangebied                      850 m2
Omvang onderzoeksgebied booronderzoek Gelijk aan plangebied
Kadastrale gegevens                    kadastrale gemeentenaam: Houten, sectie: A,
                                       nummer(s): 2669, 3114, 10723
ARCHIS onderzoeksmeldingsnummer        5137728100 (ABU); 5137736100 (ABO)
Soort onderzoek                        een bureau- en inventariserend veldonderzoek in de
                                       vorm van boringen in de verkennende fase
Opdrachtgever                          Van Dijk geo- en milieutechniek
Uitvoerder                             Bureau voor Archeologie
Kaartblad                              38F
(RO) kader onderzoek                   Aanvraag omgevingsvergunning
Periode van uitvoering veldwerk        20 december 2021
Bevoegde overheid                      Gemeente Houten
Deskundige namens                      Gemeente Houten
bevoegde overheid
Status goedkeuring bevoegde overheid   Onbekend
Beheerder en plaats van documentatie   Digitale documentatie: ARCHIS en E-Depot
                                       Vondstdocumentatie: Transitiedepot Bureau voor
                                       Archeologie




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                     Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>4




Figuur 1: Het onderzoeksgebied (kaartbeeld) met plangebied (rood; www.opentopo.nl).




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                              Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                                     5



Inhoudsopgave
      Samenvatting...............................................................................................8
1     Inleiding.......................................................................................................9
      1.1 Doelstelling en vraagstelling.................................................................9
2     Bureauonderzoek.......................................................................................11
      2.1 Methode..............................................................................................11
      2.2 Onderzoeksgebied en toekomstig gebruik..........................................11
      2.3 Huidige situatie...................................................................................12
      2.4 Aardwetenschappelijke waarden.........................................................13
      2.5 Historische situatie..............................................................................14
      2.6 Mogelijke verstoringen........................................................................15
      2.7 Archeologische en bouwhistorische waarden......................................15
      2.8 Gespecificeerde verwachting..............................................................19
3     Booronderzoek..........................................................................................21
      3.1 Inleiding..............................................................................................21
      3.2 Methode..............................................................................................21
      3.3 Resultaten met bodemkundige en geologische interpretatie...............22
      3.4 Archeologische interpretatie................................................................24
      3.5 Waardestelling en Selectieadvies.......................................................25
4     Conclusie...................................................................................................26
      4.1 Conclusie Bureauonderzoek...............................................................26
      4.2 Conclusie Booronderzoek...................................................................27
5     Advies........................................................................................................29
6     Literatuur...................................................................................................30
      Figuren......................................................................................................32
      Bijlage 1: Boorbeschrijvingen.....................................................................58




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                                      Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>6



Lijst met Figuren
Figuur 1: Het onderzoeksgebied (kaartbeeld) met plangebied (rood;
     www.opentopo.nl)........................................................................................4
Figuur 2: Luchtfoto actueel..................................................................................32
Figuur 3: Topografische kaart..............................................................................33
Figuur 4: Archeologische beleidskaart gemeente Houten (Hessing en Klerks
     2007)......................................................................................................... 34
Figuur 5: Nieuwe situatie. De magenta omlijning geeft de ligging van de nieuwe
     bebouwing aan..........................................................................................35
Figuur 6: Bouwjaren (Kadaster 2013).................................................................36
Figuur 7: DINOloket GeoTOP model (DinoLoket). Het plangebied ligt ter hoogte
     van de rode pijl..........................................................................................37
Figuur 8: Beddinggordels Holoceen (Cohen e.a. 2012)......................................38
Figuur 9: Geologische kaart 38 Oost (Verbraeck 1966)......................................39
Figuur 10: Geomorfologische kaart (Maas e.a. 2019).........................................40
Figuur 11: Bodemkaart (Alterra 2014).................................................................41
Figuur 12: Boorbeschrijving uit het verkennende bodemonderzoek (Van Dijk geo-
     en milieutechniek b.v. 2016).......................................................................42
Figuur 13: Hoogte-reliëfkaart (Actueel Hoogtebestand Nederland 2018)............43
Figuur 14: Hoogte-reliëfkaart detail (Actueel Hoogtebestand Nederland 2018).. 43
Figuur 15: Nieuwe kaart van den lande van Utrecht (Bernard de Roy 1743)......44
Figuur 16: Kadastrale minuut 1811-1832, gemeente Houten, sectie A, blad 3
     (Kadaster 1811).........................................................................................45
Figuur 17: Topografisch militaire kaart 1850........................................................46
Figuur 18: 464-1440-VREESWIJK-1882.............................................................47
Figuur 19: 464-1444-VREESWIJK-1920.............................................................47
Figuur 20: 38F-1936-Houten / IJsselstein / Nieuwegein / Vianen........................48
Figuur 21: 38F-1959-Houten / IJsselstein / Nieuwegein / Vianen........................48
Figuur 22: 38F-1969-Houten / IJsselstein / Nieuwegein / Vianen........................49
Figuur 23: 38F-1981-Houten / IJsselstein / Nieuwegein / Vianen........................49
Figuur 24: Luchtfoto van de oude dorpskern van Houten, vanuit het zuidwesten
     (Delta-Phot Luchtfotografie 1982)..............................................................50
Figuur 25: 38F-1989-Houten / IJsselstein / Nieuwegein / Vianen........................50
Figuur 26: Luchtfoto's van het plangebied tussen 2009 en 2011 (‘Topotijdreis’)..51
Figuur 27: De geschatte ligging van een voormalige ondergrondse tank (paars),
     bebouwing op basis van de kadastrale minuut (groen) en reeds verwijderde
     bebouwing uit de 20e eeuw (blauw). De rechter blauwe zone omvat een
     gebied waarbinnen bebouwing gestaan kan hebben.................................52
Figuur 28: Archeologische terreinen (rood), vondstlocaties (geel) en zaken
     (blauw) uit ARCHIS (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed 2021)............53
Figuur 29: Boorpuntenkaart met archeologische indicatoren..............................54
Figuur 30: Schematische weergave van de boorprofielen...................................55
Figuur 31: Foto van de boring 4, tussen 70 en 90 cm -mv...................................56
Figuur 32: Advieskaart........................................................................................57



Lijst met Tabellen
Tabel 1: Aardkundige waarden............................................................................14

Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                                      Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                                 7

Tabel 2: Archeologische terreinen, zaken en vondstlocaties ca. 100 m van het
      plangebied.................................................................................................19
Tabel 3: Verzamelde vondsten............................................................................23




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                                    Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>8


Samenvatting
Bureau voor Archeologie heeft een bureau- en inventariserend veldonderzoek in
de vorm van boringen uitgevoerd voor bouw- en sloopwerkzaamheden aan de
Plein 10 en 10a te Houten.
De vraagstelling van het onderzoek luidt: hoe kan rekening gehouden worden
met eventuele archeologische resten bij de voorgenomen ontwikkeling? Het
onderzoek is uitgevoerd in overeenstemming met de richtlijnen van de KNA,
protocollen 4002 en 4003. Voor het onderzoek zijn kaarten, databases en
literatuur geraadpleegd om te komen tot een gespecificeerde archeologische
verwachting van het gebied.
In het plangebied wordt de bebouwing gesloopt. Hiervoor komen 4 hofwoningen
in de plaats. In het zuidwesten van het plangebied, ter hoogte van het
parkeerterrein, wordt een 2 onder 1 kap woning gebouwd. De rest van het
parkeerterrein wordt heringericht.
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied ter hoogte van de Jutphaas en
geërodeerde Hoon beddinggordels ligt. Op de oeverafzettingen kan bewoning
plaatsgevonden hebben vanaf het Neolithicum. In de jaren 50 van de vorige
eeuw zijn archeologische resten van Romeinse bewoning ten noorden van het
plangebied, langs de Burgemeester Wallerweg, aangetroffen. Het plangebied ligt
in de historische kern van Houten dat vermoedelijk al in de 8e eeuw wordt
gesticht. Het oosten van het plangebied is in het begin van de 19e eeuw
bebouwd, de rest bestaat uit tuin of boomgaard. Het westelijke deel van het
plangebied wordt na de Tweede Wereld oorlog bebouwd en weer in 2009
gesloopt om plaats te maken voor de huidige parkeerplaats.
Tijdens het booronderzoek zijn vijf boringen tot in de beddingafzettingen gezet.
Hieruit blijkt dat de top van de beddingafzettingen tussen 135 en 210 cm -mv ligt.
Hierop liggen oeverafzettingen waarin woongronden zijn gevormd. Hierin kunnen
twee lagen worden onderscheiden die, aan de hand van het aangetroffen
aardewerk, in de Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd of mogelijk ouder
gedateerd kunnen worden. De bodem is in een groot deel van het plangebied
intact. Alleen ter hoogte van de 20e eeuwse bebouwing in het westen van het
plangebied worden geen archeologische resten meer verwacht vanwege diepe
verstoringen.
Naar verwachting vinden bij de beoogde ingreep graafwerkzaamheden plaats tot
80 cm onder maaiveld. Dat betekent dat gegraven zal worden tot in in de
archeologische lagen en dat deze zullen worden verstoord.
Waar de bodem nog (deels) intact is adviseert Bureau voor Archeologie om een
vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een archeologisch
proefsleuvenonderzoek om de waarde van eventuele archeologische resten te
bepalen.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                           Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                           9


1     Inleiding
      Bureau voor Archeologie heeft een archeologisch bureauonderzoek en een
      booronderzoek uitgevoerd voor bouwwerkzaamheden aan de Plein 10 en 10a te
      Houten.
      Het archeologisch onderzoek is uitgevoerd in het kader van de aanvraag van een
      omgevingsvergunning.
      De ligging van het plangebied is weergegeven in fig. 1. Vanwege de regels uit het
      geldende bestemmingsplan moet voor de beoogde ontwikkeling een
      archeologisch onderzoek worden uitgevoerd.
      Het onderzoek is uitgevoerd onder certificaat BRL SIKB 4000,1 in
      overeenstemming met de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA versie
      4.1).
      Het onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek en een booronderzoek in de
      verkennende fase. Met de bevindingen wordt aan het einde van het rapport een
      advies gegeven hoe bij het project rekening kan worden gehouden met
      archeologische waarden.


1.1   Doelstelling en vraagstelling
      Het doel van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde
      archeologische verwachting. Het doel van het veldonderzoek is het controleren
      en verfijnen van de archeologische verwachting zodat een beslissing genomen
      kan worden over hoe met eventuele archeologische waarden rekening moet
      worden gehouden bij de voorgenomen werkzaamheden.
      Het veldonderzoek is uitgevoerd als booronderzoek (IVO – O) en betreft de
      verkennende fase. Met het verkennende veldonderzoek wordt inzicht verkregen
      in de aard- en intactheid van het bodemprofiel en de diepteligging van
      archeologisch relevante niveaus.
      De volgende onderzoeksvragen zijn in dit onderzoek gebruikt:

      Bureauonderzoek:
      1.      Waaruit bestaan de voorgenomen bodemingrepen?
      2.      Wat is de landschappelijke ligging van het plangebied in termen van
              geomorfologie, geologie en bodemkunde?
      3.      Is sprake van bekende bodemverstoringen?
      4.      Wat is de historische ontwikkeling van het plangebied?
      5.      Is sprake van bekende archeologische waarden (zoals AMK terreinen,
              vondstlocaties, historische kernen) in het plangebied en directe omgeving,
              en zo ja welke?




      1    https://www.kiwa.nl/upload/certificate/00094278.pdf

      Bureau voor Archeologie Rapport 1126                             Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>10

6.    Kunnen archeologische resten in het plangebied aanwezig zijn? Zo ja, wat
      is daarvan op hoofdlijnen de omvang, ligging, aard en datering?

Verkennend booronderzoek:
7.    Wat is de aard (geologisch en bodemkundig) en intactheid (verstoringen)
      van het bodemprofiel?
8.    Zijn potentiële archeologische niveaus aanwezig, en zo ja, wat is de aard,
      diepteligging en verbreiding daarvan?

Eindoordeel:
9.    Indien (mogelijk) archeologische waarden aanwezig zijn:
      a) Worden deze archeologische waarden verstoord door de voorgenomen
         bodemingrepen? Zo ja, op welke wijze?
      b) Welke maatregelen kunnen worden genomen om voldoende rekening
         te houden met deze archeologische waarden?
10.   Indien vervolgonderzoek nodig is: Welke methode(n), techniek(en) en
      strategie(ën) van Inventariserend veldonderzoek zijn hiervoor geschikt?




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                            Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                      11


2     Bureauonderzoek

2.1   Methode
      Het bureauonderzoek is uitgevoerd in overeenstemming met de richtlijnen van de
      KNA 4.1, protocol 4002.2
      Voor het onderzoek zijn kaarten, databases en literatuur geraadpleegd om tot
      een gespecificeerde archeologische verwachting van het gebied te komen. Eerst
      wordt het plan- en onderzoeksgebied vastgesteld en het onderzoek gemeld bij
      ARCHIS. Daarna wordt achtereenvolgens de aardkundige, archeologische en
      historische context van het te onderzoeken gebied bestudeerd. Deze gegevens
      leiden tot het opstellen van een gespecificeerde verwachting. In de
      gespecificeerde verwachting worden de mogelijk aanwezige archeologische
      resten beschreven in termen van onder meer diepteligging, omvang, ouderdom
      en conservering.
      De genoemde stappen leiden tot onderhavig rapport en het openbaar maken van
      de resultaten bij Archis en het e-Depot voor de Nederlandse Archeologie.3 In de
      hierna volgende hoofdstukken worden de belangrijkste onderzoeksgegevens
      gepresenteerd. Er is geen contact geweest met lokale amateurs en/of
      Heemkunde-kringen.
      Van alle afgebeelde kaarten is het noorden boven, tenzij anders aangegeven.


2.2   Onderzoeksgebied en toekomstig gebruik
      Afbakening plan- en onderzoeksgebied
      De ligging van het plangebied staat afgebeeld in fig. 1. Het plangebied ligt in de
      gemeente Houten in de gelijknamige plaats. De locatie ligt aan het adres Plein 10
      en 10a. Het plangebied is maximaal 60 m lang en 20 m breed en heeft een
      omvang van 850 m2.
      Het plangebied wordt begrensd door de straten Plein en Prins Bernhardweg in
      respectievelijk het oosten en zuiden (fig. 2 en 3). Aan de west- en noordkant van
      het plangebied ligt parkeerplaats Oude Dorp.
      Om voldoende informatie over aardkundige, historische en archeologische
      gegevens te verzamelen wordt een onderzoeksgebied gebruikt dat groter is dan
      het plangebied. Het onderzoeksgebied voor het bureauonderzoek is een zone
      met straal van circa 100 m om de ontwikkeling heen (fig. 1).
      Overheidsbeleid
      In het gebied geldt een vastgesteld gemeentelijk archeologisch beleid (fig. 4). Op
      de gemeentelijke archeologische beleidskaart uit 2007 ligt het plangebied in een
      gebied van archeologische waarde. Het beleid is dat bij ingrepen van meer dan
      100 m2 en waarbij dieper wordt gegraven dan 50 cm onder maaiveld rekening
      gehouden moet worden met archeologische resten.




      2   SIKB 2018
      3   Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en Data Archiving and Networking Services

      Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                         Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>      12

      Ontwerp c.q. inrichtingsplan
      In het plangebied blijft het bestaande voorhuis gehandhaafd. De overige
      bebouwing wordt gesloopt. Hiervoor komen vier hofwoningen in de plaats (fig. 5).
      In het zuidwesten van het plangebied, ter hoogte van het parkeerterrein, wordt
      een 2 onder 1 kap woning gebouwd. De rest van het parkeerterrein wordt
      heringericht.
      Aard en omvang van de toekomstige verstoring
      Naar verwachting vinden bij de beoogde ingreep graafwerkzaamheden plaats tot
      80 cm onder maaiveld.
      Milieutechnische condities
      In het plangebied heeft in 2016 een verkennend bodemonderzoek
      plaatsgevonden. Hieruit blijkt dat de toplaag van de bodem licht verontreinigd is
      met enkele zware metalen en PAK. De top- en onderlaag zijn licht verontreinigd
      met PCB.4 In het plangebied heeft een ondergrondse tank gelegen.
      Grondwaterpeil
      De actuele grondwaterstand in het plangebied kan worden afgeleid uit de
      grondwatertrap op de bodemkaart. Vanwege de ligging in de bebouwde kom is
      geen grondwatertrap gedefinieerd.
      Bij een bodemonderzoek uit juni 2016 is het grondwater vastgesteld op
      250 cm -mv. 5
      De grondwaterstand zal door de beoogde ingrepen waarschijnlijk niet
      veranderen.
      Consequentie van de ingrepen
      Door uitvoeren van graafwerkzaamheden kunnen archeologische resten worden
      vergraven.


2.3   Huidige situatie
      Bebouwing, functie en bodemgebruik
      In het plangebied staan panden en schuren/overkappingen met bouwjaren uit
      1896, 1956 en 1960 (fig. 6).6 De rest van het plangebied is verhard met tegels en
      klinker en is deels in gebruik als parkeerterrein.

      Bestemmingsplan
      Het plangebied ligt in bestemmingsplan Oude dorp. In het plangebied geldt de
      dubbelbestemming Waarde Archeologie 1. Dit betekent dat bij ingrepen met een
      omvang van meer dan 100 m2 waarbij de bodem dieper dan 50 cm onder
      maaiveld wordt verstoord een rapport moet worden overlegd waaruit blijkt dat de
      archeologische waarde van het plangebied voldoende is vastgesteld. Dit komt
      overeen met het gemeentelijke archeologische beleid.




      4    Van Dijk geo- en milieutechniek b.v. 2016
      5    Van Dijk geo- en milieutechniek b.v. 2016
      6    Kadaster 2013

      Bureau voor Archeologie Rapport 1126                           Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                                       13

2.4   Aardwetenschappelijke waarden
      De aardkundige gegevens staan samengevat in tabel 1.
      Het plangebied ligt in het archeologisch landschap 'Rijn-Maasdelta', in de
      landschapszone stroom- en crevasseruggen.7
      Aan het einde van de laatste ijstijd, het Weichselien (circa 116.000 tot 10.000 jaar
      geleden), ligt het plangebied in een landschap dat is gevormd door vlechtende
      rivieren gedurende het Pleistoceen (Formatie van Kreftenheye). Het Pleistocene
      niveau ligt ongeveer tussen 7 en 8 m NAP (10 en 11 m -mv; fig. 7). Aan het begin
      van het Holoceen verandert de aard van rivieren, deze concentreren zich in een
      enkele stroom die zich binnen een beddinggordel verplaatst.8 De beddinggordels
      hebben zich waarschijnlijk ingesneden in het Pleistocene niveau.
      Het plangebied ligt ter hoogte van de Hoon en Jutphaas beddinggordels (fig. 8).
      De Hoon beddinggordel is actief in het Neolithicum (4.900 tot 3.730 BP). De
      Jutphaas beddinggordel is actief in het Laat-Neolithicum tot en met de IJzertijd
      (3.795 tot 2.715 BP) en heeft de Hoon beddinggordel geërodeerd.9 De top van de
      zandige beddingafzettingen ligt tussen 1,7 en -0,6 m NAP.
      De geologische kaart uit 1966 geeft aan dat in het plangebied geulafzettingen
      aanwezig zijn op Pleistocene afzettingen (fig. 9).
      Zowel op de geomorfologische kaart als de bodemkaart ligt het plangebied in de
      bebouwde kom (fig. 10 en 11). Op de bodemkaart ligt ten westen van het
      plangebied een oude bewoningsplaats, die waarschijnlijk tot in het plangebied en
      verder doorloopt.
      In het plangebied heeft een verkennend bodemonderzoek plaatsgevonden.
      Hieruit blijkt dat de top van de zandige beddingafzettingen op 250 cm -mv ligt
      (fig. 12). Hierop liggen afwisselend zandige en kleiige afzettingen. In één boring
      in het oosten van het plangebied (boring 2) is zwak puinhoudende laag van
      ongeveer 100 cm dik aanwezig. Centraal in het oostelijke deel van het
      plangebied (boring 1) is deze laag 50 cm dik.
      Ongeveer 15 m ten westen van de westpunt van het plangebied zijn bij een
      archeologisch booronderzoek de beddingafzettingen aanwezig vanaf
      120 cm -mv. 10 Bij een archeologische begeleiding 20 m ten zuiden van het
      plangebied bleek dat de top van de beddingafzettingen op ongeveer 100 cm -mv
      (100 cm NAP) ligt. Hierop liggen oeverafzettingen en een bouwvoor.11
      Op de hoogte-reliëfkaart ligt het plangebied aan de zuidzijde van een heuvel die
      grofweg overeen komt met de historische kern van Houten (zie hoofdstuk 2.5 en
      fig. 13). Vermoedelijk is dit hoogteverschil, vergeleken met omgeving, ontstaan
      door ophoging. Het oostelijke deel van het plangebied tussen 3,1 en 3,4 m NAP
      (fig. 14). Het westelijke deel, ter hoogte van het parkeerterrein ligt tussen 2,9 en
      3,0 m NAP.




      7    Rensink e.a. 2015
      8    De Mulder 2003
      9    De dateringen Cohen e.a. (2012) zijn in ongekalibreerde 14C jaren Before Present (BP).
      10   Krekelbergh en De Boer 2005
      11   Mol en Pels-Ouweneel 2020

      Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                          Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>      14

      Bron                      Situatie plangebied, omschrijving

      Geologie (fig. 9)         Geologische Overzichtskaart 1 : 250 000:12
                                    •   Ec1: Formatie van Echteld; rivierklei op rivierzand (Ec1)
                                Geologie 38 oost:13
                                    •   D0g: geulafzettingen op Pleistocene afzettingen
                                Beddinggordels:14
                                    •   Hoon (nr. 72): actief van 4900 tot 3730 BP. De top van de
                                        zandige beddingafzettingen ligt tussen 0.7 en 0.2 m NAP.
                                    •    Jutphaas (nr. 78): actief van 3795 tot 2715 BP. De top van de
                                        zandige beddingafzettingen ligt tussen 1.7 en -0.6 m NAP.

      Geomorfologie (fig. 10)   Geomorfologische kaart 1 : 50 000:
                                   •   Bebouwing (Beb)

      Bodemkunde (fig. 11)      Bodemkaart 1 : 50 000:
                                   •   Bebouwing (bebouwd)

      AHN (fig. 13 en 14)       Het oostelijke deel van het plangebied tussen 3,1 en 3,4 m NAP. Het
                                westelijke deel, ter hoogte van het parkeerterrein ligt tussen 2,9 en 3,0
                                m NAP.


      Tabel 1: Aardkundige waarden.


2.5   Historische situatie
      De Jutphaas beddinggordel wordt actief in het Laat Neolithicum. De oever- en
      crevasseafzettingen van deze beddinggordel kunnen zijn gebruikt voor bewoning
      en landbouw. Op de beddinggordel zijn archeologische resten uit het Neolithicum
      tot en met de Nieuwe tijd gevonden.15 Archeologische resten van Romeinse
      bewoning zijn ten noorden van het plangebied, langs de Burgemeester
      Wallerweg, aangetroffen (zie hoofdstuk 2.7).
      De naam Houten is mogelijk afgeleid van ‘Halta’ dat ‘verwijst naar een open plek
      in het bos.16 Een andere verklaring is dat de naam is afgeleid van ‘holt’, dat
      hoogopgaand loofbos betekend.17 Rond de restanten van de Romeinse
      bebouwing wordt vermoedelijk in de 8e eeuw een kerk of gebedsplaats gesticht.
      De exacte locatie is niet bekend. De eerste vermeldingen van Houten stammen
      uit de 10e en 11e eeuw. Het is een typisch brinkdorp met uitwaaierende wegen.18
      Op de kaart van den nieuwe lande van Utrecht uit 1743 is het wegenpatroon
      duidelijk te herkennen (fig. 15). De kaart is echter niet gedetailleerd genoeg om
      het plangebied te kunnen onderscheiden. Het is echter waarschijnlijk dat het
      plangebied in deze periode bebouwd was gezien de ligging in de historische
      kern.
      Een gedetailleerde weergave van het dorp Houten en de ligging van het
      plangebied is beschikbaar op de kadastrale minuut uit 1811 tot 1832 (fig. 16). Op
      de minuut is de huidige bebouwde situatie in de kern van Houten goed
      herkenbaar: het plangebied ligt aan het dorpsplein bij de kerk. Rondom het plein
      staan gebouwen en dit is ook het geval ter hoogte van het plangebied. Het
      12   De Mulder 2003
      13   Verbraeck 1966
      14   Cohen e.a. 2012
      15   Cohen e.a. 2012
      16   Oudhouten.nl 2021
      17   Van der Sijs 2010
      18   Blijdenstijn 2017

      Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                         Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                       15

      gebouw ter hoogte van het PG is eigenaar van Jan Fluit en deze heeft als beroep
      bakker. De huidige woningen aan Plein 10 en 10a staan op de plek van het
      gebouw dat op de minuut is afgebeeld en hebben volgens het BAG een bouwjaar
      van 1896.19 Ten noordwesten hiervan, in het plangebied, staat bebouwing,
      vermoedelijk een schuur. Het oostelijk deel van het plangebied wordt gebruikt als
      erf of tuin, terwijl in het (zuid)westelijke deel het landgebruik boomgaard is.
      In het oostelijke deel van het plangebied worden in de periode tussen 1832 en
      1959 vermoedelijk schuren gesloopt en gebouwd (fig. 17 tot en met 20). Het
      westelijk deel blijft in deze periode vermoedelijk boomgaard. In 1959 is het
      westelijk deel bebouwd (fig. 21). De huidige schuren worden in 1956 en 1960
      gebouwd.20 Deze situatie blijft onveranderd tot 2009 (fig. 22 en 23). De
      bebouwing in het westen van het plangebied wordt in 2009 gesloopt, waarna dit
      deel een parkeerplaats wordt (fig. 26).


2.6   Mogelijke verstoringen
      In het midden van het oostelijke deel van het plangebied heeft een ondergrondse
      tank gelegen (fig. 27).
      In het oosten van het plangebied zijn in de 20e eeuw mogelijk schuren gebouwd
      en gesloop, al zijn de historische kaarten niet nauwkeurig genoeg om exacte
      grenzen vast te stellen en te controleren of het verschillende schuren betreft.
      In het westen van het plangebied is de naoorlogse bebouwing in 2009 gesloopt.


2.7   Archeologische en bouwhistorische waarden
      Archeologische terreinen, vondstlocaties en zaken staan weergegeven in fig. 28
      en staan toegelicht in tabel 2. De belangrijkste bevindingen worden in de lopende
      tekst samengevat.
      Het plangebied ligt binnen AMK-terrein 12.077. Het betreft de dorpskern van
      Houten met sporen van bewoning potentieel uit de Bronstijd of jonger.
      Het plangebied is niet eerder archeologisch onderzocht.
      Ten oosten van het plangebied staan twee vondstlocaties geregistreerd
      (1.026.726 en 1.040.294). Deze vondstlocaties moeten echter langs de
      Burgemeester Wallerweg geplaatst worden, ongeveer 75 m ten noorden van het
      plangebied. De vondstlocaties hebben betrekking op twee opeenvolgende
      opgravingen uit 1957 en 1977. De eerste opgraving is uitgevoerd naar aanleiding
      van de ontdekking van stenen funderingen bij de aanleg van rioleringen langs de
      Burgemeester Wallerweg. Op deze locatie zijn vier relevante lagen aanwezig,
      van boven naar onder:
          •   bouwlaag uit de Late Middeleeuwen
          •   afvallaag uit de Romeinse tijd met materiaal uit de Vroege Middeleeuwen
          •   bewoningslaag uit de Late IJzertijd
          •   bewoningslaag uit de Midden IJzertijd
      Van de opgravingen zijn geen rapporten beschikbaar en ze zijn niet in ARCHIS
      geregistreerd als onderzoek.

      19 Kadaster 2013
      20 Kadaster 2013

      Bureau voor Archeologie Rapport 1126                          Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>16

Direct ten oosten van het plangebied staat een vondstlocatie geregistreerd
(1.026.555). Bij deze vondstlocatie wordt beschreven dat ten zuiden van de kerk
op de brink in 1956 muurresten zijn aangetroffen op een laatmiddeleeuwse
verstoorde bodem. Hieronder ligt het rivierzand, waarvan de top op 180 cm -mv
ligt. De muurresten maakte vermoedelijk deel uit van de voormalige
kerkhofommuring.
Ongeveer 15 m ten westen van het plangebied, op de hoek van de Prins
Bernhardweg en Oranje Nassauweg is in 2005 een archeologisch booronderzoek
uitgevoerd (zaak 2.068.695.100 en vondstlocatie 1.113.328). Hier zijn in een 40
tot 60 cm dikke ophooglaag aardewerk- en baksteenfragmenten uit de Nieuwe
tijd aangetroffen. Hieronder is een vermoedelijk inheems Romeinse scherf
aangetroffen. In één boring is een archeologische laag aanwezig met Romeins
baksteen, IJzertijd aardewerk, fosfaatvlekken en fragmenten bot. De
archeologische resten in het plangebied worden als behoudenswaardig
gewaardeerd.
20 meter ten zuiden van het plangebied heeft een archeologische begeleiding
plaatsgevonden (zaak 4.758.398.100). Hier zijn vijf sporen (twee waterputten,
een greppel, een kuil en recente verstoring) en zestien vondsten aangetroffen,
daterend uit de Nieuwe tijd C. De vondsten komen met name uit een waterput en
zijn gerelateerd aan de boerderij uit 1889 of de periode hierna. De sporen zijn als
niet behoudenswaardig gewaardeerd. Aanvullende onderzoek is geadviseerd
indien criteria worden overschreden.
In het plangebied zijn geen bekende militaire erfgoedwaarden aanwezig.21
In het plangebied staan geen bekende (ondergrondse) bouwhistorische waarden
geregistreerd.22. In het onderzoeksgebied bevinden zich gemeentelijke
monumenten (Plein 3 en 9) en rijksmonumenten (o.a. Plein 14 en 15).
Archeologische terreinen

12.077 - Houten - Centrum - Terrein van hoge archeologische waarde
Terrein met sporen van bewoning. Het betreft de dorpskern van Houten. Door de ligging zijn hier ook
resten vanaf de Bronstijd te verwachten. Houten ligt op de Jutphase stroomrug.

Zaken (incl. evt. bijbehorende vondsten)

2.068.695.100: Houten, Bernardschool, boring
Uit het veldonderzoek bleek dat in het plangebied een 40 tot 60 cm dikke, donkere ophooglaag
aanwezig is, die bevestigt dat het plangebied deel uitmaakt van een bewoningsplaats. In deze laag
bevond zich vooral recent aardewerk en baksteen uit de Nieuwe Tijd. Aan de onderzijde ervan werd
in één boring evenwel een vermoedelijk inheems-Romeinse scherf gevonden. Onder de
bewoningslaag waren over het algemeen oeverafzettingen op geulafzettingen aanwezig. In een
boring werd in de oeverafzettingen een archeologische laag aangetroffen waarin mogelijk Romeinse
baksteen, ijzertijd-aardewerk, fosfaatvlekken en bot werden aangetroffen. Ook in een tweede boring
waren mogelijk Romeinse baksteenfragmenten in de oeverafzettingen aanwezig (in combinatie met
houtskool en bot). Aan de top van de geulafzettingen werd hier ook huttenleem aangetroffen. Het
plangebied is als behoudenswaardig gewaardeerd.23
2.122.218.100: Houten, Burg. Wallerweg, Sionspoort, boring
Tijdens het veldonderzoek is door middel van 6 boringen een archeologische vindplaats
aangetroffen die zich over het hele plangebied uitstrekt. In alle boringen is tussen ca. 0,5 en 1,95 m
–mv, in de oeverafzettingen van de Jutphase stroomgordel, een ‘vuile’ laag aangetroffen met
archeologische indicatoren. De indicatoren dateren uit de Middeleeuwen en Nieuwe tijd. De
archeologische resten zijn te koppelen aan de archeologische resten uit de Middeleeuwen en
Nieuwe tijd van het AMK-terrein ten noorden en westen van het plangebied en de historische kern

21 Stichting RAAP 2017; Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed 2016
22 Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed 2017
23 Krekelbergh en De Boer 2005

Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                           Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                                   17

ten oosten van het onderzochte gebied. Behoud van de archeologische vindplaats is gezien de
geringe diepteligging niet mogelijk. Op grond van de resultaten wordt aanbevolen de kwaliteit
(gaafheid en conservering), aard, datering, omvang en diepteligging nader vast te stellen door
middel van proefsleuvenonderzoek.24
Bij deze zaak is vondstlocatie 1.082.627 geregistreerd.
2.215.733.100: Houten, Sionskerk, proefputten\proefsleuven
De verwachtingen die op grond van het vooronderzoek zijn gesteld (zaak 2.122.218.100), kunnen
op basis van het huidige onderzoek worden bevestigd. In de proefsleuf zijn sporen aangetroffen uit
de Late Middeleeuwen. Het niveau uit de IJzertijd is niet aangetroffen en is waarschijnlijk vergraven
door de Middeleeuwse activiteiten. In vrijwel alle sporen werd behalve Middeleeuws aardewerk ook
Late IJzertijd/Romeinse Tijd aardewerk aangetroffen, wat wijst op vergraving van een IJzertijd
niveau. In een paar gevallen werd ook Vroeg Middeleeuws aardewerk aangetroffen. Ook dit komt
mogelijk uit een vergraven niveau. De aangetroffen sporen bestaan uit 4 greppels, 1 sloot, 1
waterput, 3 kuilen, 4 paalkuilen en twee sporen waarvan de aard onbekend is. Alle sporen zijn aan
de hand van het erin aangetroffen aardewerk te dateren in de 10e/12e eeuw. Aan de hand van deze
resultaten gaat het om een behoudenswaardige vindplaats.25
Bij deze zaak is vondstlocatie 1.088.090 geregistreerd.
4.616.014.100: Houten, Koningin Julianastraat 1, begeleiding
Het onderzoek is aangemeld in 2018 en nog niet afgemeld. De eerste bevindingen geven het
volgende aan:
De twee panden aan de Bernhardweg naast AH worden gesloopt om een inrit te maken naar een
aan te leggen parkeerterrein achter AH. De huizen zelf zijn niet van archeologische waarde,
gebouwd rond 1910. Ze zijn echter gebouwd op de top van de stroomrug, waarop het hele
dorpsplein is gesitueerd. Tot zover bekend heeft de sloop plaatsgevonden.
4.758.398.100: Houten, DO AB Houten, Prins Bernhardweg 10, begeleiding
In het plangebied is één werkput aangelegd, verdeeld over twee en deels drie vlakken. Hierin zijn vijf
sporen en zestien vondsten aangetroffen. Twee waterputten konden worden gerelateerd aan de
voormalige woonboerderij ‘Torenzicht’ die werd gebouwd in 1889. Een greppel werd aan de
hand van een fragment baksteen gedateerd in de Late-Middeleeuwen - Nieuwe tijd, terwijl een kuil
die wordt doorsneden door de greppel en stratigrafisch gezien is ingegraven in de oeverafzettingen,
mogelijk stamt uit de periode IJzertijd tot Middeleeuwen. Gebrek aan vondstmateriaal uit de kuil
zorgt ervoor dat de deze niet nauwkeurig gedateerd kan worden. De zestien vondsten zijn
voornamelijk afkomstig van de bakstenen waterput, op twee fragmenten baksteen uit de andere
waterput na en een brok tufsteen / tefriet (oeverafzettingen). De datering van de steen is niet
bekend, terwijl het overige materiaal is gedateerd in de periode van / na 1889. Deze datering is
gebaseerd op het feit dat het spoor gerelateerd is aan de woonboerderij uit 1889. Aangezien de
vondsten op het brok steen na enkel afkomstig zijn van de bakstenen putten, levert het
vondstmateriaal verder geen aanvullende aanwijzingen op over het gebruik van het plangebied in
het verleden.
De bodemopbouw in het plangebied is intact en bestaat uit oeverafzettingen op beddingafzettingen
van de Jutphaas stroomrug. Het archeologisch niveau is nog intact in het plangebied en de sporen
zijn van goede fysieke kwaliteit. De inhoudelijke kwaliteit van de sporen is echter laag: twee
waterputten bij een woonboerderij uit 1889 zijn niet verrassend, terwijl een laatmiddeleeuwse -
nieuwetijdse greppel en een kuil uit mogelijk de IJzertijd - Middeleeuwen (beide sporen van
landgebruik en op zichzelf staande sporen) weinig kenniswinst opleveren ten aanzien van de
geschiedenis van het plangebied en omgeving.
In het onderzochte deel van het plangebied is sprake van archeologische vindplaatsen, want er zijn
vijf sporen gevonden die in verschillende perioden te dateren zijn. De sporen (vindplaatsen) zijn
echter op basis van de lage inhoudelijke kwaliteit niet als behoudenswaardig aan te merken.
Geadviseerd wordt om aanvullend onderzoek te verrichten indien de bodem binnen de reeds
onderzochte delen (onder het maximale civieltechnische ontgravingsniveau van 3,4 m -mv),
verstoord zal worden en indien deze toekomstige grondwerkzaamheden de gemeentelijke grenzen
overschrijden. De hoge verwachting op archeologische resten dient gehandhaafd te worden binnen
de niet onderzochte delen van het plangebied.26
Bij deze zaak is vondstlocatie 1.246.440 geregistreerd.
5.083.369.100: Houten, Loerikseweg 11a, boring
Doel van het bureauonderzoek is een antwoord te vinden op de vraag wat de gespecificeerde
archeologische verwachting voor het plangebied is. Uit het bureauonderzoek is gebleken dat in het


24 Briels 2006
25 Benthem 2008
26 Mol en Pels-Ouweneel 2020

Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                          Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>18

plangebied, in de top van de stroomgordel van Jutphaas, resten vanaf de IJzertijd worden verwacht.
Uit het vooronderzoek kan worden geconcludeerd dat in de top van afzettingen van de Jutphaas-
stroomgordel resten uit de Nieuwe tijd aanwezig zijn en dat ook de verwachting voor resten uit de
periode IJzertijd – Late Middeleeuwen hoog is. Er wordt een proefsleuvenonderzoek geadviseerd. 27

Vondstlocaties los

1.026.555: Houten, Brink, Niet-archeologisch: graafwerk
Nieuwsbulletin van de Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond. Muurrest, gevonden bij
graafwerk op de Brink ten zuiden van de Nederlandse Hervormde kerk op 13 november 1956. De
vaste grond (rivierzand) lag ter plaatse van de muur 1,80 -maaiveld. Hierop een "pakket onleesbare
zwarte grond, vermengd met puin van laat-middeleeuws karakter". De fundamenten rusten hierop,
en dus kennelijk niet op het zand. Het muurrestant heeft blijkbaar deel uitgemaakt van de
voormalige kerkhofommuring.
1.026.726: Houten, Burgemeester Wallerweg, opgraving
De opgraving is uitgevoerd n.a.v. de ontdekking van stenen funderingen bij de aanleg van riolering
langs de Burgemeester Wallerweg. De opgraving vond plaats in 1957, waarbij een oppervlakte van
nog geen 350 vierkante meter werd opgegraven. Deze kleine oppervlakte maakte een interpretatie
van de sporen vaak zeer moeilijk; dit geldt met name voor de wirwar van paalgaten uit de IJzertijd.
De stratigrafie op de vindplaats is als volgt::
     •     laag 1: bouwlaag uit de (late) Middeleeuwen.
     •     laag 2: "afvallaag" van de romeinse bewoning, bevat ook VME materiaal (en sporen?).
     •     laag 3: bewoningslaag uit de (late) IJzertijd (C).
     •     laag 4: bewoningslaag uit de (midden) IJzertijd (B).
Ingravingen (Romeins en Middeleeuwen) werden in lagen 3 en 4 gegraven; deze zijn bij latere
grondbewerkingen afgekapt tot laag 2. Ten aanzien van de steenbouwfase wordt opgemerkt dat de
funderingen zich mogelijk verder buiten het opgravingsgebied (aan de W., Z. en O. zijden) zouden
kunnen uitstrekken. De opgravingsgegevens lieten niet toe een uitspraak te doen over de vraag of
de fundamenten een of twee fasen vertegenwoordigen. De funderingen zijn opgebouwd uit
"Grauwackenschiefer". "Grauwacke" is een vervuilde zandsteensoort (kolenzandsteen). De
fundering ten noorden van het centrale deel bestond niet uit steen, maar was gevuld met stevig
aangedrukte klei. Deze minder zware fundering kan erop duiden dat hierop een galerij (porticus)
heeft gestaan. Ofschoon er geen directe aanwijzingen voor een hypocaust zijn gevonden, duidden
de fragmenten van de tubuli op enige vorm van hete luchtverwarming in het gebouw. De vondsten
dateren uit de Romeinse tijd tot en met Late Middeleeuwen.
1.040.294: Houten, Burgemeester Wallerweg, Tiellandt, opgraving
Voortzetting van het onderzoek van J. Bogaers uit 1957, zie waarnemingsnummer 1.026.726. Niet
ver van het onderzoek in 1977 werd in 1978 een proefsleuvenonderzoek ingesteld. Het onderzoek
leverde geen nieuwe resultaten op. Op deze locatie zijn een aantal sporen (cultuurlaag, greppel,
deel van graven) uit de Late IJzertijd tot Late Middeleeuwen geregistreerd.
1.044.931: Houten, Houten, (veld)kartering
Op deze locatie zijn in 1982 een groot aantal (inheems) Romeins aardewerk aangetroffen
waaronder één fragment Terra sigillata.
1.044.932: Houten, Houten, (veld)kartering
Op deze locatie zijn een groot aantal fragmenten aangetroffen daterend uit de Vroege en Late
Middeleeuwen.
1.044.937: Houten, Houten, (veld)kartering
Op deze locatie zijn 67 stuks ondetermineerbaar aardewerk geregistreerd.
1.059.487: Houten, Lobbendijk, opgraving
Waarneming gedaan op hoek van de Burgemeester Wallerweg en Lobbedijk. Aangetroffen zijn een
greppel, een brandkuil en een soort waterleiding met daarin wat dakpan-fragmenten. Zeker dit
laatste is misschien in verband te brengen met de hier vlakbij gevonden Romeinse villa.
1.060.582: Houten, Nederlands Hervormde Kerk, opgraving
Opgraving in de tuin van de Nederlands Hervormde kerk. Er werden funderingsresten van de
13e eeuwse voorganger van de huidige kerk aangetroffen. De voorganger is in 1678 afgebroken na
verwoesting in 1674.
1.113.328: Houten, Prins Bernhardweg, Niet-archeologisch: boring
Aangetroffen tijdens Bilan archeologisch inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen (zaak


27 Verheij en Wullink 2021

Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                         Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                                  19

      2.068.695.100). Op deze locatie zijn de volgende vondsten geregistreerd:
          •   4 stuks, bouwaardewerk, baksteen, Romeinse Tijd - Nieuwe Tijd: Kan Romeins zijn
          •   2 stuks, keramiek, aardewerk, handgevormd, IJzertijd
          •   1 stuks, bouwaardewerk, baksteen, Nieuwe Tijd Laat
          •   1 stuks, keramiek, grijsbakkend handgevormd aardewerk, Romeinse Tijd
          •   2 stuks, huttenleem, hutteleem, IJzertijd - Nieuwe Tijd: Verbrand
          •   2 stuks, bot, bot, IJzertijd - Nieuwe Tijd

      Tabel 2: Archeologische terreinen, zaken en vondstlocaties ca. 100 m van het
      plangebied.


2.8   Gespecificeerde verwachting
      Het plangebied ligt ter hoogte van de Hoon en Jutphaas beddinggordels. De
      Hoon beddinggordel is actief in het Neolithicum (4.900 tot 3.730 BP). De
      Jutphaas beddinggordel is actief in het Laat-Neolithicum tot en met de IJzertijd
      (3.795 tot 2.715 BP) en heeft de Hoon beddinggordel geërodeerd. De top van de
      beddingafzettingen ligt op ongeveer 250 cm -mv. In de omgeving ligt de top van
      het beddingzand tussen 100 en 120 cm -mv. In de afzettingen van de Jutphaas
      beddinggordel zijn archeologische resten bekend uit het Neolithicum tot en met
      de Nieuwe tijd.
      Ongeveer 75 m ten noorden van het plangebied zijn archeologische resten
      gevonden gerelateerd aan bewoning in de Romeinse tijd (waaronder
      dakpanfragmenten, aardewerk en munten). Deze resten zijn aangetroffen tussen
      bewoningslagen uit de IJzertijd en Middeleeuwen.
      In het begin van de 19e eeuw staat in het oostelijke deel van het plangebied
      bebouwing, vermoedelijk een schuur. De toenmalige woning direct ten westen
      van het plangebied ligt ter hoogte van de huidige woning. In het oostelijke deel
      worden vermoedelijk één of meerdere schuren gebouwd en gesloopt. Na de
      Tweede Wereld oorlog wordt in het westelijke deel van het plangebied bebouwing
      neergezet. Deze is gesloopt in 2009.
      De verwachting wordt als volgt gespecificeerd:
      1.    Datering
      Neolithicum tot en met de Nieuwe tijd. De voornaamste verwachting geldt voor de
      perioden Romeinse tijd tot en met de Nieuwe tijd.
      2.    Complextype
      Archeologische resten uit de periode van landbouwsamenlevingen en
      staatssamenlevingen gerelateerd aan bewoning, economie, infrastructuur,
      rituelen en begravingen.
      3.    Omvang
      Archeologische resten gerelateerd aan bewoning kunnen worden beschouwd als
      vlakelementen met variabele omvang (klein tot groot). Een erf kan worden
      beschouwd als een vlakelement van enkele honderden tot duizenden vierkante
      meters groot. Sommige complextypen kunnen zich ook als puntelementen
      manifesteren (begravingen, depots) of als lijnelementen (wegen, watergangen,
      percelering).




      Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                     Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>20

4.    Diepteligging
In de top van de oeverafzettingen, vanaf het maaiveld.
5.    Gaafheid en conservering (fysieke kwaliteit)
Over de gaafheid en conservering van eventuele sporen en artefacten zijn geen
nadere gegevens bekend.
6.    Locatie
Hele plangebied.
7.    Uiterlijke kenmerken (prospectie kenmerken):
Archeologische resten Uit het Neolithicum tot en met de Nieuwe tijd kenmerken
zich door de aanwezigheid van een archeologische laag.
Dit is een doorwerkte laag bestaande uit het oorspronkelijke sediment dat is
vermengd met archeologische indicatoren zoals bot-, houtskool- en
aardewerkfragmenten. Daarnaast is de huidige bebouwing vermoedelijk niet
hetzelfde gebouw als die uit de 19e eeuw.
8.    Mogelijke verstoringen
Centraal in het oostelijke deel van het plangebied heeft een ondergrondse tank
gelegen. In het oosten van het plangebied zijn in de 20e eeuw mogelijk schuren
gebouwd en gesloopt. In het westen van het plangebied is de naoorlogse
bebouwing in 2009 gesloopt.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                         Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                          21


3     Booronderzoek

3.1   Inleiding
      De ligging van het plangebied staat afgebeeld in fig. 1. In het plangebied is een
      ontwikkeling met grondwerkzaamheden voorzien. Daardoor worden mogelijk
      archeologische resten verstoord. Voor de beoogde ontwikkeling is een
      bureauonderzoek uitgevoerd (zie hoofdstuk 2 van dit rapport) waarbij een
      gespecificeerde archeologische verwachting is opgesteld. Op basis daarvan is
      een Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van boringen uitgevoerd.
      Het veldonderzoek is uitgevoerd zoals voorgeschreven in de Kwaliteitsnorm
      Nederlandse Archeologie 4.1,28 in het bijzonder het hoofdstuk ”protocol 4003
      inventariserend veldonderzoek overig”. Het veldonderzoek is uitgevoerd volgens
      specificatie “VS03 Uitvoeren booronderzoek”. Het onderzoek is gerapporteerd
      volgens specificatie “VS05 Opstellen standaardrapport IVO - O/P”.
      Het onderzoeksgebied voor het booronderzoek is hetzelfde als het plangebied.
      De boringen zijn gezet met het doel de bodemopbouw te verkennen. Met de
      verkenning wordt inzicht verkregen in de aard- en intactheid van het bodemprofiel
      en de diepteligging van archeologisch relevante niveaus. Deze methode is
      toegepast omdat nog onvoldoende informatie over de bodemopbouw
      beschikbaar is om te kunnen beslissen of en welk type karterend onderzoek
      eventueel uitgevoerd kan worden.


3.2   Methode
      De werkwijze in het veld was als volgt:
      Boortype:             7 cm Edelmanboor en 3 cm guts (diepere lagen).
      Aantal boringen:      Vijf.
      Boordiepte:           De boringen zijn gezet tot in de beddingafzettingen, tussen
                            200 en 250 cm -mv.
      Grid:                 De boringen zijn verspreid in het plangebied geplaatst.
      Waarnemingswijze: Het sediment is met de hand bemonsterd en met het blote
                       oog onderzocht door het te versnijden en te verbrokkelen. De
                       opgeboorde grond is systematisch uitgelegd op een plastic
                       zeil. Representatieve uitgelegde boorprofielen zijn
                       gefotografeerd.
      Classificatie bodemtextuur en archeologische indicatoren: De opgeboorde grond
                         is beschreven op basis van de Archeologische Standaard
                         Boorbeschrijvingsmethode versie 1.1 (ASB 1.1), dit omvat
                         NEN 5104.29
      Locatie bepaling X en Y: De X en Y coördinaten van de boringen zijn bepaald ten
                         opzichte van de lokale topografie.



      28 SIKB 2018
      29 Bosch 2008; Nederlands Normalisatie Instituut 1989

      Bureau voor Archeologie Rapport 1126                             Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>      22

      Hoogte bepaling: De Z coördinaat is na afloop van het veldwerk bepaald aan de
                       hand het AHN.30
      De gegevens zijn digitaal in het veld geregistreerd. Het veldwerk is uitgevoerd op
      14 december 2021 door A. de Boer (KNA Senior Prospector) en C. de Jong
      (junior Prospector).
      Voorgaand aan het veldwerk is een plan van aanpak opgesteld. Het plan van
      aanpak is voorgelegd aan en goedgekeurd door de deskundige van de bevoegde
      overheid. Het Plan van Aanpak is geregistreerd in ARCHIS3.


3.3   Resultaten met bodemkundige en geologische
      interpretatie
      De locaties van de boringen zijn in fig. 29 weergegeven. De boorgegevens staan
      in Bijlage 1. Met de gegevens is een schematische doorsnede gemaakt. Deze is
      weergegeven in fig. 30.
      Er zijn archeologische indicatoren aangetroffen. Er zijn vondsten verzameld
      (tabel 3).
      Het grondwater stond tijdens het onderzoek rond 250 cm -mv .
      Op basis van de textuur, kleur en bijmengingen kunnen de volgende pakketten
      worden onderscheiden, van onder naar boven:
      Pakket 1: beddingafzettingen
      Dit pakket bestaat uit zwak siltig kalkrijk zand met kleilagen. In boorprofielen 2 en
      3 zijn in de top van deze afzettingen fosfaatvlekken aanwezig door inspoeling
      vanaf de bovenliggende pakketten. De top van het pakket ligt tussen 135 en 210
      cm -mv (190 en 128 cm NAP). Het pakket is in alle boorprofielen aanwezig.
      Pakket 2: oeverafzettingen
      Zwak tot sterk zandige, kalkrijke klei met een lichtbruine tot lichtgrijze kleur. Het
      pakket is 20 tot 45 cm dik en aanwezig in boorprofielen 1 en 3. In boorprofiel 1
      zijn roestvlekken aanwezig, in boorprofiel 3 fosfaatvlekken. De top van het pakket
      ligt tussen 90 en 160 cm -mv (204 en 150 cm NAP).
      Pakket 3: woongronden B
      Zwak tot matig zandige, licht humeuze, grijze klei. Het pakket is 40 tot 90 cm dik
      en aanwezig in boorprofielen 2 tot en met 5. In het pakket zijn fosfaatvlekken
      aanwezig. In boorprofiel 4 is mogelijk een brok donkergrijs aardewerk
      aangetroffen. In boorprofiel 2 is een fragment rood keramiek aangetroffen
      waarvan niet duidelijk is of het een fragment baksteen of aardewerk is. In het
      pakket zijn stukken houtskool aanwezig. De top van het pakket ligt tussen 55 en
      125 cm -mv (239 en 213 cm NAP).
      Pakket 4: woongronden A
      Zwak tot sterk zandige, matig humeuze, donkergrijze klei. Het pakket is 45 tot
      100 cm dik en aanwezig in boorprofielen 3, 4 en 5. In het pakket zijn fragmenten
      baksteen en aardewerk aangetroffen (fig. 31). Het aardewerk dateert uit de
      Vroege Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd. Tevens zijn stukken houtskool
      en botfragmenten (onverbrand) aangetroffen. De botfragmenten zijn afkomstig uit
      boorprofiel 5. De top van het pakket ligt tussen 10 en 40 cm -mv (320 en

      30 Kadaster en PDOK 2014

      Bureau voor Archeologie Rapport 1126                             Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                              23

270 cm NAP).
Pakket 5: opgehoogde grond
Dit pakket omvat verschillend bodemmateriaal, waaronder cunetzand. Het pakket
is in het oostelijke deel van het plangebied (boorprofielen 3, 4 en 5) 5 tot 40 cm
dik, in het westelijke deel (boorprofielen 1 en 2) 55 tot 90 cm. In boorprofiel 4 is
een fragment roodbakkend aardewerk aangetroffen. De overgang met het
onderliggende pakket is scherp. De top van het pakket ligt aan het maaiveld of
onder 5 cm tegel of klinker (338 en 289 cm NAP).
Vondst Boring en laag        omschrijving                           datering
nummer (laag: boven- en
       ondergrens in cm
       onder maaiveld)

1        3 (40-50)           1 fragment roodbruin aardewerk, één    Vroege Middeleeuwen.
                             zijde glazuur.
2        4 (70-100)          4 fragmenten roodbruin aardewerk,      Late Middeleeuwen tot
                             twee zijden glazuur.                   en met Nieuwe tijd.

3        4 (100-130)         2 fragmenten roodbruin aardewerk,      Late Middeleeuwen tot
                             twee zijden glazuur.                   en met Nieuwe tijd.

4        4 (100-130)         1 fragment roodbruin aardewerk, één    Vroege Middeleeuwen
                             zijde glazuur, andere zijde mogelijk   tot en met Nieuwe tijd.
                             verweerd.
5        4 (140-150)         1 brok donkergrijs, verweerd, mogelijk Steentijd tot en met
                             aardewerk, 2 cm groot, onregelmatige Vroege Middeleeuwen.
                             dikte.
6        5 (20-30)           2 fragmenten bot, onverbrand           Steentijd tot en met
                                                                    Nieuwe tijd.

7        5 (30-40)           1 fragment roodbruin aardewerk, twee Late Middeleeuwen tot
                             zijden glazuur.                      en met Nieuwe tijd.

8        5 (30-40)           1 fragment wit dun aardewerk, één      Late Middeleeuwen tot
                             zijde glazuur.                         en met Nieuwe tijd.

Tabel 3: Verzamelde vondsten.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                      Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>      24


3.4   Archeologische interpretatie
      In het plangebied ligt de top van beddingafzettingen tussen 135 en 210 cm -mv.
      Hierop liggen oeverafzettingen. In de oeverafzettingen zijn woongronden
      ontstaan. Deze woongronden zijn niet in boorprofiel 1 aanwezig. Dit komt deels
      doordat de bodem tot 90 cm -mv is afgegraven en opgevuld met cunetzand. Zeer
      waarschijnlijk is dit gebeurd met sloop van de bebouwing een aanleg van de
      parkeerplaats is 2009. Hier worden dan ook geen archeologische resten meer
      verwacht.
      Over het algemeen zijn in het plangebied twee lagen in de woongronden te
      herkennen (A en B). De top van de onderste laag ligt tussen 55 en 125 cm -mv
      (239 en 213 cm NAP). De top van de bovenste laag ligt tussen 10 en 40 cm -mv
      (320 en 270 cm NAP). In boorprofiel 2 is maar één laag te onderscheiden omdat
      de bodem tot 55 cm -mv is afgegraven en opgevuld met cunetzand. Waar beide
      lagen nog intact zijn, zijn de meeste aardewerk fragmenten in de bovenste laag
      (woongronden A) aangetroffen. Deze kan daardoor grofweg gedateerd worden in
      de Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd. De onderliggende laag
      (woongronden B) is ouder, al kan deze niet exact gedateerd worden. Ter hoogte
      van de woongronden kunnen behoudenswaardige archeologische aanwezig zijn.




      Bureau voor Archeologie Rapport 1126                        Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                                       25


3.5   Waardestelling en Selectieadvies
      Conform KNA 4.1 vormen een waardestelling (VS06) en selectieadvies (VS07)
      van vindplaatsen onderdeel van een standaardrapport (VS05). In het plangebied
      zijn een archeologische lagen aangetroffen met mogelijk resten uit de periode
      Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd of ouder. Met het booronderzoek kan
      echter geen precieze datering worden gegeven of wat de precieze aard van een
      eventuele vindplaats is. Er is daarom geen waardestelling mogelijk en er is geen
      selectieadvies opgesteld.




      Bureau voor Archeologie Rapport 1126                          Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>      26


4     Conclusie

4.1   Conclusie Bureauonderzoek
      1.    Waaruit bestaan de voorgenomen bodemingrepen?
      De bebouwing wordt gesloopt. Hiervoor komen vier hofwoningen in de plaats. In
      het zuidwesten van het plangebied, ter hoogte van het parkeerterrein, wordt een
      2 onder 1 kap woning gebouwd. De rest van het parkeerterrein wordt
      heringericht.
      2.    Wat is de landschappelijke ligging van het plangebied in termen van
            geomorfologie, geologie en bodemkunde?
      Het plangebied ligt ter hoogte van de Hoon en Jutphaas beddinggordels. De
      Hoon beddinggordel is actief in het Neolithicum en de Bronstijd (4.900 tot 3.730
      BP). De Jutphaas beddinggordel is actief in de Bronstijd en IJzertijd (3795 tot
      2.715 BP) en heeft de Hoon beddinggordel geërodeerd. De top van de
      beddingafzettingen ligt tussen 100 en 250 cm -mv.
      3.    Is sprake van bekende bodemverstoringen?
      Centraal in het oostelijke deel van het plangebied heeft een ondergrondse tank
      gelegen. In het oosten van het plangebied zijn in de 20e eeuw mogelijk schuren
      gebouwd en gesloopt. In het westen van het plangebied is de naoorlogse
      bebouwing in 2009 gesloopt.
      4.    Wat is de historische ontwikkeling van het plangebied?
      De oever- en crevasseafzettingen van de Jutphaas beddinggordel kunnen zijn
      gebruikt voor bewoning en landbouw. Op de beddinggordel zijn archeologische
      resten uit het Neolithicum tot en met de Nieuwe tijd gevonden. Archeologische
      resten van Romeinse bewoning zijn ten noorden van het plangebied, langs de
      Burgemeester Wallerweg, aangetroffen. Het oosten van het plangebied is in het
      begin van de 19e eeuw bebouwd, de rest bestaat uit tuin of boomgaard. Het
      westelijke deel van het plangebied wordt na de Tweede Wereld oorlog bebouwd.
      Deze bebouwing is in 2009 gesloopt.
      5.    Is sprake van bekende archeologische waarden (zoals AMK terreinen,
            vondstlocaties, historische kernen) in het plangebied en directe omgeving,
            en zo ja welke?
      Het plangebied ligt binnen AMK-terrein 12.077. Het betreft de dorpskern van
      Houten met sporen van bewoning potentieel vanaf de Bronstijd.
      In het plangebied staan twee vondstlocaties geregistreerd (1.026.726,
      1.040.294). Dit betreffen echter vondstlocaties langs de Burgemeester
      Wallerweg. Deze weg ligt ongeveer 75 meter ten noorden van het plangebied.
      Deze vondstlocaties betreffen opgravingen waarbij sporen van Romeinse
      bewoning zijn aangetroffen. De afvallaag gerelateerd aan de Romeinse bewoning
      bevindt zich tussen een bouwlaag uit de Late Middeleeuwen en bewoningslagen
      uit de IJzertijd.
      Ongeveer 15 m ten westen van het plangebied zijn in een 40 tot 60 cm dikke
      ophooglaag aardewerk- en baksteenfragmenten uit de Nieuwe tijd aangetroffen.
      Hieronder is een vermoedelijk inheems Romeinse scherf aangetroffen. In één
      boring is een archeologische laag aanwezig met Romeins baksteen, IJzertijd

      Bureau voor Archeologie Rapport 1126                           Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                        27

      aardewerk, fosfaatvlekken en fragmenten bot. Het plangebied is als
      behoudenswaardig gewaardeerd.
      Twintig meter ten zuiden van het plangebied zijn vijf sporen (twee waterputten,
      een greppel, een kuil en recente verstoring) en zestien vondsten aangetroffen.
      De vondsten komen met name uit een waterput en zijn gerelateerd aan de
      boerderij uit 1889 of de periode hierna. De sporen zijn als niet behoudenswaardig
      gewaardeerd.
      6.    Kunnen archeologische resten in het plangebied aanwezig zijn? Zo ja, wat
            is daarvan op hoofdlijnen de omvang, ligging, aard en datering?
      In het plangebied kunnen archeologische resten aanwezig zijn gerelateerd aan
      onder andere bewoning uit de periode Neolithicum tot en met de Nieuwe tijd,
      waarbij de voornaamste verwachting geldt voor de perioden Romeinse tijd tot en
      met de Nieuwe tijd. Deze resten kunnen aanwezig in de top van de
      oeverafzettingen.


4.2   Conclusie Booronderzoek
      Verkennend booronderzoek:
      7.    Wat is de aard (geologisch en bodemkundig) en intactheid (verstoringen)
            van het bodemprofiel?
      In het plangebied ligt de top van de beddingafzettingen van de Jutphaas
      beddinggordel tussen 135 en 210 cm -mv (190 en 128 cm NAP). Hierop liggen
      oeverafzettingen waarin woongronden zijn gevormd. In het westelijke deel van
      het plangebied is de bodem afgegraven tussen 55 en 90 cm -mv en opgevuld
      met cunetzand. Het oostelijke deel van het plangebied is met 5 tot 40 cm
      opgehoogd. De woongronden zijn hier intact.
      8.    Zijn potentiële archeologische niveaus aanwezig, en zo ja, wat is de aard,
            diepteligging en verbreiding daarvan?
      In het plangebied zijn in de oeverafzettingen archeologische lagen aanwezig. De
      top van de onderste laag ligt tussen 55 en 125 cm -mv (239 en 213 cm NAP) en
      is aanwezig in het hele plangebied met uitzondering van de zone in het westen
      waar in de 20e eeuw bebouwing heeft gestaan. De top van de bovenste laag ligt
      tussen 10 en 40 cm -mv (320 en 270 cm NAP) en is aanwezig in het oostelijk
      deel van het plangebied.

      Karterend booronderzoek:
      9.    Zijn archeologische lagen aanwezig, en zo ja wijzen deze op een
            vindplaats (geef aard, datering, ligging)?
      In de bovenste archeologische laag zijn aardewerkfragmenten aangetroffen die
      kunnen duiden op de aanwezigheid van een vindplaats uit de Middeleeuwen tot
      en met de Nieuwe tijd. Deze laag is aanwezig in boorprofielen 3, 4 en 5. De laag
      hieronder is ouder en aanwezig in boorprofielen 2, 3, 4 en 5.




      Bureau voor Archeologie Rapport 1126                           Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>28

Eindoordeel:
10.   Indien (mogelijk) archeologische waarden aanwezig zijn:
      a) Worden deze archeologische waarden verstoord door de voorgenomen
         bodemingrepen? Zo ja, op welke wijze?
      Naar verwachting vinden bij de beoogde ingreep graafwerkzaamheden
      plaats tot 80 cm onder maaiveld. Dat betekent dat gegraven zal worden tot
      in de archeologische lagen en dat deze zullen worden verstoord.
      b) Welke maatregelen kunnen worden genomen om voldoende rekening
         te houden met deze archeologische waarden?
      Gezien de ondiepe ligging van de archeologische lagen lijkt het
      onwaarschijnlijk dat deze bouwplannen kunnen worden gerealiseerd
      zonder graafwerkzaamheden tot in de archeologische lagen uit voeren.
      Daarom wordt aanbevolen een vervolgonderzoek uit laten voeren om nader
      te bepalen of behoudenswaardige archeologische resten aanwezig zijn.
11.   Indien vervolgonderzoek nodig is: Welke methode(n), techniek(en) en
      strategie(ën) van Inventariserend veldonderzoek zijn hiervoor geschikt?
Aanbevolen wordt om nader te bepalen wat de waarde van eventuele
archeologische resten is. Dit kan het beste worden gedaan door middel van een
archeologisch proefsleuvenonderzoek. Op basis van de waardestelling kan een
beslissing worden genomen of archeologische resten wel of niet
behoudenswaardig zijn.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                            Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                                    29


5   Advies
    In het plangebied zijn archeologische lagen aanwezig waarin archeologische
    aanwezig kunnen zijn uit de Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd of ouder.
    Naar verwachting vinden bij de beoogde ingreep graafwerkzaamheden plaats tot
    80 cm onder maaiveld. Dat betekent dat gegraven zal worden tot in in de
    archeologische lagen en dat deze zullen worden verstoord.
    Bureau voor archeologie adviseert om in de zone waar de bodem intact is een
    vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een archeologisch
    proefsleuvenonderzoek om de waarde van eventuele archeologische resten te
    bepalen (fig. 32).




    Bureau voor Archeologie Rapport 1126                         Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>    30


6   Literatuur
    Actueel Hoogtebestand Nederland. 2018. ‘AHN3’. Digitale Hoogtekaart.
             https://ahn.arcgisonline.nl/ahnviewer/.
    Alterra. 2014. ‘Bodemkaart van Nederland, schaal 1:50.000, digitale en
             landsdekkende versie’. Wageningen.
    Benthem, A. van. 2008. ‘Houten Sionskerk. Een Inventariserend Veldonderzoek
             in de vorm van proefsleuven’. ADC Rapport 1658. ADC ArcheoProjecten.
    Bernard de Roy. 1743. ‘Nieuwe kaart van den Lande van Utrecht; eerste uitgave
             is van 1696’. Amsterdam: Johannes Covens en Cornelis Mortier.
             http://objects.library.uu.nl/reader/index.php?obj=1874-
             249182&lan=en#page//
             98/15/72/98157271597383151294511064783805227493.jpg/mode/1up.
    Blijdenstijn, R. 2017. Tastbare Tijd 2.0, Cultuurhistorische atlas van de provincie
             Utrecht. Utrecht: Provincie Utrecht.
             https://www.provincie-utrecht.nl/loket/kaarten/geo/cultuurhistorie-0/.
    Bosch, J.H.A. 2008. ‘Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode
             versie 1.1: Op basis van de Standaard Boor Beschrijvingsmethode versie
             5.2’. 2008-U-R0881/A. Deltares-rapport.
    Briels, I.R.P.M. 2006. ‘Plangebied Sionspoort, gemeente Houten; archeologisch
             vooronderzoek: bureau- en inventariserend veldonderzoek’. RAAP notitie
             1721. RAAP Archeologisch Adviesbureau.
    Cohen, K. M., E. Stouthamer, H.J. Pierik, en A. H. Geurts. 2012. ‘Digitaal
             Basisbestand Paleogeografie van de Rijn-Maas Delta’. Dept. Physical
             Geography. Utrecht University. http://persistent-identifier.nl/?
             identifier=urn:nbn:nl:ui:13-nqjn-zl.
    Delta-Phot Luchtfotografie. 1982. Luchtfoto Houten. Foto.
    DinoLoket. ‘GeoTop’. GeoTop.
             http://www2.dinoloket.nl/nl/about/modellen/geotop.html.
    Hessing, W.A.M, en K. Klerks. 2007. ‘Toelichting op de archeologische en
             cultuurhistorische beleidskaarten voor het grondgebied van de gemeente
             Houten Inventarisatie, onderbouwing en vertaling naar het ruimtelijk
             beleid.’ Vestigia rapport V335. Amersfoort: Vestigia BV.
    Kadaster. 1811. ‘Kadastrale Minuten’. 1832. http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl/.
    ———. 2013. ‘BAG-Viewer’. http://bagviewer.geodan.nl/index.html.
    Kadaster, en PDOK. 2014. ‘AHN2 en 3 - WCS service’.
             http://nationaalgeoregister.nl.
    Krekelbergh, N.J., en E. De Boer. 2005. ‘Houten (Ut.) - Prins Bernhardweg’.
             BILAN-rapport 2005/99. BILAN.
    Maas, G.J., W.M. van der Meij, S.P.J. van Delft, en A.H. Heidema. 2019.
             ‘Toelichting bij de legenda Geomorfologische kaart Nederland 1:50.000
             (2019), achtergronddocument bij het landsdekkende digitale bestand’.
             Wageningen: Wageningen Environmental Research.
             http://legendageomorfologie.wur.nl/.
    Mol, E., en A. Pels-Ouweneel. 2020. ‘Transect-rapport 2881 Houten, Prins
             Bernhardweg 10 Gemeente Houten (UT) Een Opgraving, variant
             Archeologische Begeleiding’. Transect-rapport 2881. Transect.
    de Mulder, E.J.F. 2003. ‘De ondergrond van Nederland’. Wolters-Noordhoff.
    Nederlands Normalisatie Instituut. 1989. Geotechniek: classificatie van
             onverharde grondmonsters. Delft: Nederlands Normalisatie-instituut.
    oudhouten.nl. 2021. ‘Historie Houten’. https://www.oudhouten.nl/.
    Rensink, E., H.J.T. Weerts, M. Kosian, H. Feiken, en B.I. Smit. 2015.

    Bureau voor Archeologie Rapport 1126                            Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                                                 31

        ‘Archeologische Landschappenkaart van Nederland. Methodiek en
        kaartbeeld’. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
        https://doi.org/10.17026/dans-xf6-ywnd.
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. 2016. ‘Kaart van verdedigingswerken, alle
        linies en stellingen’. https://landschapinnederland.nl/bronnen-en-
        kaarten/militaire-landschapskaart.
———. 2017. ‘Rijksmonumentenregister’. Cultureelerfgoed.nl.
        https://cultureelerfgoed.nl/monumentenregister.
———. 2021. ‘Archis3 - Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed’.
        https://archis.cultureelerfgoed.nl/#/login.
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, en Data Archiving and Networking
        Services. ‘e-depot voor de Nederlandse archeologie’. http://www.edna.nl.
SIKB. 2018. ‘BRL 4000: Beoordelingsrichtlijn Archeologie, versie 4.1’. SIKB.
        https://www.sikb.nl/doc/BRL4000/BRL%20SIKB%204000%20Archeologie
        %20versie%204_1.pdf.
Stichting RAAP. 2017. ‘Indicatieve Kaart Militaire Waarden (IKME)’. december 22.
‘Topotijdreis’. http://www.topotijdreis.nl/.
Van Dijk geo- en milieutechniek b.v. 2016. ‘Verkennend bodemonderzoek
        herontwikkeling, Plein 10-10a te Houten’. proj. nr. 153361. Van Dijk geo-
        en milieutechniek BV.
Verbraeck, A. 1966. ‘Geologische kaart van Nederland, schaal 1:50.000, Blad 38
        Oost Gorinchem’. Haarlem: Rijks Geologische Dienst.
Verheij, R.S., en A.J. Wullink. 2021. ‘Archeologisch vooronderzoek Loerikseweg
        11a in Houten, gemeente Houten (15775.001)’. Econsultancy-rapport
        15775.001. Econsultancy BV.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                          Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>32


Figuren




Figuur 2: Luchtfoto actueel.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126   Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                          33




Figuur 3: Topografische kaart.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126   Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>34




Figuur 4: Archeologische beleidskaart gemeente Houten (Hessing en Klerks 2007).




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                              Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                       35




Figuur 5: Nieuwe situatie. De magenta omlijning geeft de ligging van de nieuwe
bebouwing aan.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>36




Figuur 6: Bouwjaren (Kadaster 2013).




Bureau voor Archeologie Rapport 1126   Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                                      37




Figuur 7: DINOloket GeoTOP model (DinoLoket). Het plangebied ligt ter hoogte van de
rode pijl.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                              Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>38




Figuur 8: Beddinggordels Holoceen (Cohen e.a. 2012).




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                   Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                                           39




Figuur 9: Geologische kaart 38 Oost (Verbraeck 1966).




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                    Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>40




Figuur 10: Geomorfologische kaart (Maas e.a. 2019).




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                  Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                           41




Figuur 11: Bodemkaart (Alterra 2014).




Bureau voor Archeologie Rapport 1126    Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>42




Figuur 12: Boorbeschrijving uit het verkennende bodemonderzoek (Van Dijk geo- en
milieutechniek b.v. 2016).




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                              Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                                                      43




Figuur 13: Hoogte-reliëfkaart (Actueel Hoogtebestand Nederland 2018).




Figuur 14: Hoogte-reliëfkaart detail (Actueel Hoogtebestand Nederland 2018).

Hoogtewaarden zijn in meters ten opzichte van NAP.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                               Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>44




Figuur 15: Nieuwe kaart van den lande van Utrecht (Bernard de Roy 1743).




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                              Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                                                      45




Figuur 16: Kadastrale minuut 1811-1832, gemeente Houten, sectie A, blad 3 (Kadaster
1811).


Bureau voor Archeologie Rapport 1126                              Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>46




Figuur 17: Topografisch militaire kaart 1850.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126            Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                                                          47




Figuur 18: 464-1440-VREESWIJK-1882.




Figuur 19: 464-1444-VREESWIJK-1920.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126   Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>48




Figuur 20: 38F-1936-Houten / IJsselstein / Nieuwegein / Vianen.




Figuur 21: 38F-1959-Houten / IJsselstein / Nieuwegein / Vianen.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                              Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                                                                                     49




Figuur 22: 38F-1969-Houten / IJsselstein / Nieuwegein / Vianen.




Figuur 23: 38F-1981-Houten / IJsselstein / Nieuwegein / Vianen.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                              Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>50




Figuur 24: Luchtfoto van de oude dorpskern van Houten, vanuit het zuidwesten (Delta-
Phot Luchtfotografie 1982).




Figuur 25: 38F-1989-Houten / IJsselstein / Nieuwegein / Vianen.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                               Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                                                         51




Figuur 26: Luchtfoto's van het plangebied tussen 2009 en 2011 (‘Topotijdreis’).




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                  Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>52




Figuur 27: De geschatte ligging van een voormalige ondergrondse tank (paars),
bebouwing op basis van de kadastrale minuut (groen) en reeds verwijderde bebouwing uit
de 20e eeuw (blauw). De rechter blauwe zone omvat een gebied waarbinnen bebouwing
gestaan kan hebben.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                              Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                                                                         53




Figuur 28: Archeologische terreinen (rood), vondstlocaties (geel) en zaken (blauw) uit
ARCHIS (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed 2021).




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                                  Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>54




 boorpunt Houtskool            Baksteen         Aardewerk          Fosfaatvlekken
                               fragmenten       fragmenten

     1              -                  -                     -              -

     2              X                  X                     -              X

     3              X                  -                 X                  X

     4              X                  X                 X                  X

     5              X                  -                 X                  X

Figuur 29: Boorpuntenkaart met archeologische indicatoren.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                             Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Figuur 30: Schematische weergave van de boorprofielen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>56




Figuur 31: Foto van de boring 4, tussen 70 en 90 cm -mv.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                       Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                                                                                  57




Figuur 32: Advieskaart.

In de rode zone wordt een proefsleuvenonderzoek geadviseerd.




Bureau voor Archeologie Rapport 1126                           Houten Plein 10 en 10a
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Boorbeschrijvingen


nr.    grens (cm - grond    bijmenging      mediaan kleur                  kalk       nieuwvormingen antropogene                  overig
               mv)                                                                                   bijmengingen
      boven onder

1                                                                                                                                 beschrijver: C. de Jong
          0     5 klinker                                                                                                         klinker
          5    90 zand      zwak siltig     matig fijn bruin-grijs         kalkloos                                               cunet; zand matig afgerond; matig kleine
                                                                                                                                  spreiding; basis scherp
         90   110 klei      sterk zandig               licht-bruin-bruin   kalkrijk                                               basis geleidelijk
        110   135 klei      zwak zandig                licht-grijs         kalkrijk   spoor                                       basis scherp
                                                                                      roestvlekken
        135   155 zand      zwak siltig     matig fijn donker-geel         kalkrijk                                               zand matig afgerond; matig kleine spreiding;
                                                                                                                                  basis geleidelijk
        155   165 zand      matig siltig    matig fijn licht-grijs         kalkrijk                                               zand matig afgerond; matig kleine spreiding;
                                                                                                                                  basis geleidelijk
        165   170 klei      sterk zandig               licht-grijs         kalkrijk                                               basis geleidelijk
        170   190 zand      zwak siltig     matig fijn licht-geel          kalkrijk                                               zand matig afgerond; matig kleine spreiding;
                                                                                                                                  basis geleidelijk
        190   195 klei      sterk zandig               licht-grijs         kalkrijk                                               basis geleidelijk
        195   220 zand      zwak siltig     matig fijn licht-grijs         kalkrijk                                               zand matig afgerond; matig kleine spreiding

2                                                                                                                                 grondwaterstand tijdens boring: 250 (cm - mv)
                                                                                                                                  beschrijver: C. de Jong
          0     5 klinker                                                                                                         klinker
          5    55 zand      zwak siltig     matig fijn donker-geel         kalkloos                                               zand matig afgerond; matig kleine spreiding;
                                                                                                                                  basis scherp
         55    75 klei      sterk zandig;              donker-bruin-grijs kalkrijk                     weinig houtskoolspikkels   basis geleidelijk
                            zwak humeus                                                                spoor baksteen
         75   125 klei      sterk zandig;              donker-bruin-grijs kalkrijk    spoor                                       basis diffuus; spoor gele vlekken
                            zwak grindig;                                             fosfaatvlekken
                            zwak humeus
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>nr.    grens (cm - grond   bijmenging      mediaan kleur                  kalk       nieuwvormingen antropogene                  overig
               mv)                                                                                  bijmengingen
      boven onder
        125   155 klei     sterk zandig;              licht-bruin-grijs   kalkrijk                    spoor baksteen             baksteen- of aardewerkfragment, niet verzameld;
                           zwak humeus                                                                                           basis geleidelijk
        155   170 zand     zwak siltig     matig fijn licht-grijs         kalkrijk   weinig                                      kleilagen; zand matig afgerond; matig kleine
                                                                                     fosfaatvlekken                              spreiding; basis geleidelijk
        170   200 zand     kleiig          matig fijn licht-grijs         kalkrijk                                               zand matig afgerond; matig kleine spreiding;
                                                                                                                                 basis geleidelijk
        200   210 zand     zwak siltig     matig fijn licht-grijs         kalkloos                                               zand matig afgerond; matig kleine spreiding;
                                                                                                                                 basis geleidelijk
        210   220 klei     sterk zandig               licht-grijs         kalkrijk                                               basis geleidelijk
        220   250 zand     zwak siltig     matig fijn grijs               kalkrijk                                               zand matig afgerond; matig kleine spreiding;
                                                                                                                                 kleilagen

3                                                                                                                                beschrijver: C. de Jong
          0    15 klei     zwak zandig;               donker-bruin-grijs kalkloos                                                basis scherp
                           sterk humeus
         15    40 klei     sterk siltig               bruin               kalkloos                                               basis scherp; opgebrachte grond
         40    60 klei     zwak zandig;               donker-bruin-grijs kalkloos                     spoor aardewerkfragmenten aardewerkfragment, rood, 1cm, enkel glazuur;;
                           matig humeus                                                                                         basis scherp
         60    80 klei     zwak zandig;               donker-bruin-grijs kalkarm                      spoor baksteen             baksteen- of aardewerkfragment; basis scherp
                           matig humeus                                                               spoor houtskoolspikkels
         80   125 klei     zwak humeus;               grijs               kalkrijk   weinig                                      basis geleidelijk
                           sterk zandig                                              fosfaatvlekken
        125   160 klei     sterk zandig               licht-grijs-bruin   kalkrijk                                               basis scherp
        160   180 klei     sterk zandig               licht-geel-grijs    kalkrijk   spoor                                       basis geleidelijk
                                                                                     fosfaatvlekken
        180   200 zand     zwak siltig     matig fijn licht-geel          kalkrijk   weinig                                      zand matig afgerond; matig kleine spreiding;
                                                                                     fosfaatvlekken                              basis geleidelijk
        200   220 zand     zwak siltig     matig fijn licht-geel          kalkrijk   weinig                                      zand matig afgerond; matig kleine spreiding
                                                                                     fosfaatvlekken
        220   250 zand     zwak siltig     matig fijn licht-grijs         kalkrijk                                               zand matig afgerond; matig kleine spreiding

4                                                                                                                                beschrijver: C. de Jong
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>nr.    grens (cm - grond   bijmenging      mediaan kleur                kalk       nieuwvormingen antropogene                  overig
               mv)                                                                                bijmengingen
      boven onder
          0    10 klei     matig zandig;             donker-bruin-grijs kalkloos                                               basis scherp
                           sterk humeus
         10    25 klei     matig                     grijs-bruin        kalkrijk                    spoor aardewerkfragmenten aardewerkfragment, rood, 5mm, enkel glazuur
                           humeus; zwak                                                                                       rood-oranje; spoor zwarte vlekken; spoor
                           zandig                                                                                             zandbrokjes; omgewerkte grond; basis scherp
         25    35 klei     sterk zandig;             bruin-grijs        kalkrijk                                               verkoold materiaal; veel zwarte vlekken;
                           zwak grindig;                                                                                       omgewerkte grond; basis scherp
                           matig humeus
         35    70 klei     matig                     bruin-grijs        kalkrijk                    weinig                     verroest materiaal; baksteenfragment rood zacht,
                           humeus; zwak                                                             aardewerkfragmenten        40-50; basis scherp
                           zandig                                                                   weinig baksteen
                                                                                                    spoor houtskoolspikkels
         70   125 klei     zwak zandig;              bruin-grijs        kalkrijk                    weinig                     3 aardewerkfragmenten, 5mm, rood, dubbel
                           matig humeus                                                             aardewerkfragmenten        glazuur oranjerood, 70-80 cm-mv;
                                                                                                    spoor baksteen             2 aardewerkfragmenten, 3cm, wand, enkel
                                                                                                                               glazuur oranjerood, 120-130 cm-mv;
                                                                                                    spoor houtskoolspikkels
                                                                                                                               aardewerkfragment, rood, dubbelglazuur oranje
                                                                                                                               en rood, 120-130 cm-mv;
                                                                                                                               2 baksteenfragmenten, rood, zacht, 100-110 cm-
                                                                                                                               mv;
                                                                                                                               baksteenfragment, rood, 1cm, zacht; basis
                                                                                                                               scherp
        125   170 klei     zwak humeus;              grijs              kalkrijk   spoor            spoor aardewerkfragmenten mogelijk aardewerkfragment, zwart, bruine laag,
                           matig zandig                                            fosfaatvlekken                             onregelmatig, 140-150 cm-mv; basis scherp
        170   210 klei     zwak humeus;              grijs              kalkrijk   spoor                                       weinig gele vlekken; basis geleidelijk
                           sterk zandig                                            fosfaatvlekken
        210   250 zand     zwak siltig     matig fijn geel              kalkrijk                                               zand matig afgerond; matig kleine spreiding;
                                                                                                                               kleilagen

5                                                                                                                              beschrijver: C. de Jong
          0     5 tegel                                                                                                        tegel
          5    10 zand     zwak siltig     matig fijn donker-geel       kalkloos                                               zand matig afgerond; matig kleine spreiding;
                                                                                                                               basis scherp; cunetzand
         10    40 klei     matig zandig;             donker-grijs-bruin kalkrijk                    spoor aardewerkfragmenten aardewerkfragment, rood, 5mm, dubbel glazuur,
                           matig humeus                                                             weinig baksteen           30-40 cm-mv;
                                                                                                                              aardewerkfragment, wit, glazuur, 1cm, 30-40 cm-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>nr.       grens (cm - grond         bijmenging      mediaan kleur                 kalk       nieuwvormingen antropogene                  overig
                  mv)                                                                                       bijmengingen
      boven onder
                                                                                                              weinig houtskoolspikkels   mv;
                                                                                                                                         2 botfragmenten, onverbrand, 20-30 cm-mv;
                                                                                                                                         basis scherp
           40      95 klei          matig                      donker-grijs-bruin kalkrijk                    spoor baksteen             2 baksteenfragmenten, rood, 50-60 cm-mv;
                                    humeus; zwak                                                              weinig houtskoolspikkels   mortel; basis geleidelijk
                                    zandig
           95     140 klei          zwak humeus;               bruin-grijs        kalkrijk   spoor                                       basis geleidelijk
                                    zwak zandig                                              fosfaatvlekken
          140     200 zand          zwak siltig     matig fijn licht-geel         kalkrijk                                               zand matig afgerond; matig kleine spreiding;
                                                                                                                                         basis geleidelijk



Coördinaten van de boringen:
  nr.       X (m RD)         Y (m RD)   Z (cm NAP)

      1         139462        448736              294

      2         139472        448726              294

      3         139482        448743              310

      4         139497        448741              338

      5         139500        448751              330
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>