<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

Bestuurlijke beschouwingen 2023 ............................................................................................................................6

JAARVERSLAG .....................................................................................................................................................12

Programma Samen Leven ......................................................................................................................................13
   Deelprogramma Gezondheid ............................................................................................................................ 15
   Deelprogramma Saamhorigheid ....................................................................................................................... 18
   Deelprogramma Leren en Werken .................................................................................................................... 21
   Deelprogramma Thuis ......................................................................................................................................24

Programma Duurzame leefomgeving ..................................................................................................................... 32
   Deelprogramma Wonen ....................................................................................................................................33
   Deelprogramma Commerciële voorzieningen ................................................................................................... 35
   Deelprogramma Leefomgeving ......................................................................................................................... 38
   Deelprogramma Gebiedsontwikkeling .............................................................................................................. 41
   Deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie ........................................................................................... 44
   Deelprogramma Landschap en recreatie .......................................................................................................... 50
   Deelprogramma Cultuurhistorie en archeologie ................................................................................................ 53

Programma Goede bereikbaarheid ........................................................................................................................ 60
   Deelprogramma Verkeersbeleid ....................................................................................................................... 62
   Deelprogramma Autoverkeer ............................................................................................................................ 63
   Deelprogramma Fietsverkeer ........................................................................................................................... 66
   Deelprogramma Openbaar vervoer .................................................................................................................. 68

Programma Veilige leefomgeving ........................................................................................................................... 72
   Deelprogramma Sociale Veiligheid en Openbare Orde .................................................................................... 74
   Deelprogramma Fysieke veiligheid ................................................................................................................... 77

Programma Betrokken bij de samenleving ............................................................................................................. 81
   Deelprogramma Politiek en bestuur .................................................................................................................. 82
   Deelprogramma Dienstverlening....................................................................................................................... 84

Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie................................................................................... 87

Paragrafen ..............................................................................................................................................................93
   Paragraaf Lokale heffingen ...............................................................................................................................94
   Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................... 97
   Paragraaf Grondbeleid....................................................................................................................................113
   Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................................... 116
   Paragraaf Financiering....................................................................................................................................121
   Paragraaf Bedrijfsvoering ............................................................................................................................... 126
   Paragraaf Wet open overheid ......................................................................................................................... 126
   Paragraaf Global Goals .................................................................................................................................. 136
   Paragraaf Verbonden partijen ......................................................................................................................... 137

JAARREKENING ..................................................................................................................................................160
   Uitgangspunten financiële verslaglegging....................................................................................................... 161
   Balans per 31 december ................................................................................................................................. 166
   Toelichting op de balans ................................................................................................................................. 169
   Staat van baten en lasten per programma ...................................................................................................... 212
   Toelichting op staat van baten en lasten per programma ............................................................................... 214
   Baten en lasten op taakveld BBV / programma .............................................................................................. 228
   Wet normalisering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ...................................... 231
   Incidentele Baten en lasten............................................................................................................................. 232
   Overzicht van beoogde structurele dotaties en onttrekkingen aan reserves ................................................... 235
   SISA................................................................................................................................................................236
   Rechtmatigheidsverantwoording ..................................................................................................................... 251
   Controleverklaring ...........................................................................................................................................259




                                                                   Jaarstukken 2023                                                                                2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Voorwoord
Inleiding
2023 is het eerste hele jaar van deze bestuursperiode, waarin de uitvoering van het door de raad
vastgestelde collegeprogramma tot de eerste resultaten leidde, of nieuwe ontwikkelingen in gang zijn
gezet. De inwoners en gemeenteraad zijn betrokken bij het opstellen van het Houtens DNA en de
plannen voor de Sterke Lekdijk. Ook is de mantelzorgvergoeding verhoogd, heeft de raad besloten tot
afschaffing van de hondenbelasting en is juist de Jongerenadviesraad ingesteld, net als het
Burgerberaad Energie. Via ‘Ons Fonds’ en het Cultuurfonds hebben vele initiatieven kleur gegeven
aan Houten. Het was ook een roerig jaar. Inwoners hadden ondersteuning nodig vanwege de
energiecrisis, Houten Hub bracht veel betrokken inwoners op de been en onzekerheid over de
inkomsten vanuit het Rijk voor de gemeente maakt toekomstbestendige financiële besluitvorming
ingewikkeld. Het college is en blijft met de inwoners en de raad in gesprek, ook over moeilijke
onderwerpen. We willen dicht bij onze inwoners staan, op zorgvuldige wijze met elkaar omgaan en
samen bouwen aan een toekomstbestendig Houten. Daar was onze inzet in 2023 onverminderd op
gericht en we zien dat er, ondanks alle hectiek, veel werk is verzet. Samen met onze inwoners. Daar
zijn we enorm trots op. Voor 2024 zijn we erin geslaagd een sluitende begroting te presenteren, met
een gerealiseerde bezuiniging van 1,7 miljoen. Vooruitkijkend zien we de komende jaren een minder
rooskleurig beeld. Er heerst financiële onzekerheid onder inwoners, ondernemers en
maatschappelijke organisaties. De huidige begrotingen voor 2025 en verder laten momenteel grote
tekorten zien. Ze zijn uiterst onzeker vanwege de onbekendheid van de omvang van de uitkering
vanuit het gemeentefonds van het rijk, de effecten van hoge inflatie, nieuwe CAO-afspraken en
stijgende rente. De komende jaren worden uitdagend, in veel opzichten maar vooral financieel. Grote
uitdagingen zoals financiële onzekerheid, woningtekort, bestaanszekerheid, energietransitie en
opvang van asiel- en spoedzoekers vormen maatschappelijke vraagstukken, die we samen met onze
inwoners het hoofd moeten bieden.

Ronde van Houten
De gemeente ontkomt niet aan de noodzaak scherp bij te sturen willen we voor 2025 en verder nog tot
een sluitende begroting komen. Daarvoor zijn we begonnen met de Ronde van Houten. Met
inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers zijn we verkennende gesprekken gestart en
daarmee te komen tot inzicht in acceptabele maatschappelijke effecten van bezuinigingen /
ombuigingsideeën. De evaluatie van de Sociale Koers maakt tevens onderdeel uit van deze
gesprekken. Want er is sociale kracht nodig willen we ons samen met onze inwoners blijven inzetten.
Gebleken is dat het aantal inwoners dat een beroep doet op voorzieningen toeneemt. Het is daarom
voor ons meer dan ooit de uitdaging om goede inhoudelijke keuzes te verknopen aan een duurzame
bekostiging. De kracht van de samenleving wordt ingezet om te komen tot de prioriteiten bij het
toekomstbesteding inzetten van mens en middelen binnen de begroting van de gemeente Houten.
We zijn daarom in 2023 gestart met het vragen van een begrotingsadvies aan onze samenleving, om
het hoofd te bieden aan alle onzekerheden en te komen met een meer sluitende begroting vanaf
2025. Het betrekken van inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers moet leiden tot
een zo maximaal mogelijk gedragen en toekomstbestendige begroting. De eerste suggesties zijn
bemoedigend, we zijn trots op de grote bereidwilligheid en constructieve inbreng van onze inwoners in
antwoord op de uitdagende vraag. Namelijk hoe we ondanks fors minder geld het beste omgaan met
onderwerpen als zorg, culrtuur, (sport)voorzieningen, de dienstverlening van de gemeente en
onderhoud van de openbare ruimte. We willen dit samen met onze inwoners bepalen hoe hier het
beste in kunnen handelen.

Houten Hub
Het plan over de tijdelijke huisvesting van Houtense woningzoekenden, maatschappelijke organisaties
en asielzoekers en statushouders, de zogenaamde Houten Hub, leidde tot veel reacties en
bezorgdheid. Een aantal direct omwonenden startte een petitie. Gelet op de zorgen en onrust is
besloten pas op de plaats te maken en het raadsvoorstel niet voor besluitvorming voor te leggen. Als
reactie daarop startte een groep inwoners een petitie voor de opvang van vluchtelingen. Het concept
Houten Hub riep veel en verschillende beelden op. Voor ons vormde dit aanleiding een omvangrijk
participatieproces te starten. Omwonenden, organisaties, ondernemers en andere belangstellenden
hebben via bijeenkomsten, online participatieplatform en gesprekken hun wensen, zorgen,
ondersteuning en ideeën over het plan kenbaar gemaakt.



                                        Jaarstukken 2023                                        3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>De inbreng, inzichten en vragen uit de vele gesprekken benutten we bij de verdere uitwerking en
invulling van het plan. Alle gemeenten in Nederland staan voor een grote en groeiende opgave met
betrekking tot de opvang van asielzoekers en huisvesting van statushouders. Zowel het Rijk als de
provincie verlangen dat we een rol van betekenis innemen bij het oplossen van dit vraagstuk.

Bouwen voor Houten en ons Houtens DNA
Vanwege het urgente woningtekort en de roep om betaalbaar wonen gaan we de komende jaren veel
bouwen. Voor het toevoegen van 4.750 woningen zijn in 2023 concrete stappen gezet met de selectie
van het stedenbouwkundigbureau Ziegler | Branderhorst, met de stedenbouwkundige schetsen voor
De Molenzoom, het Centrum en de Koppeling, en met de gebiedsvisies voor Houten Oost en het
buitengebied. Het nieuwe monitoring- en planningsinstrument het Spoorboekje is geïntroduceerd en
vastgesteld. Hiermee wordt de raad aan de hand van mijlpalen gedetailleerd en transparant
geïnformeerd over de voortgang van de ruimtelijke opgaven. Sinds het vaststellen van de Woonvisie
tot en met einde 2023 zijn er 567 woningen opgeleverd, waarvan 116 in 2023. Daarmee liggen we op
schema qua aantal te bouwen woningen tot 2040. Een memorabele mijlpaal in 2023 was het
vaststellen van het Houtens DNA. Samen met inwoners zijn tien kernwaarden geformuleerd om de
Houtense stedenbouwkundige identiteit te borgen. Het Houtens DNA is in 2023 inmiddels stevig
verankerd in zowel de opdrachten voor de stedenbouwkundige schetsen, de gebiedsvisies Houten
Oost en het buitengebied, als in de Omgevingsvisie. Het bouwklimaat anno 2023 kenmerkt zich door
een gure tegenwind. De huizenprijzen en de bouwkosten stijgen, en we wonen in een duur en
dichtbewoond stukje Nederland. Bij in 2023 gestarte planvorming voor concrete woningbouwprojecten
bleek dat betaalbaar bouwen toch mogelijk is. Er is gestuurd op een inhaalslag voor de
woningcategorie goedkope koop tot 280.000 euro waarvoor plancapaciteit ontbrak. Betaalbaar
bouwen en wonen is verder stevig verankerd in nieuwe lokale regelgeving met het invoeren van de
zelfbewoningsplicht, het antispeculatiebeding, het tijdelijk wonen in bijgebouwen en de
doelgroepenverordening, waarin onder meer een instandhoudingstermijn voor betaalbare woningen is
vastgelegd en de eis van minimaal 66% betaalbaar bouwen bij projecten van meer dan 20 woningen.
De prestatieafspraken die eind 2023 werden gemaakt met Woonin zijn flink aangescherpt ten opzichte
van eerdere jaren. De bouwcapaciteit die Woonin vrijmaakt voor Houten is verdubbeld naar 99 sociale
huurwoningen per jaar. Dat biedt vertrouwen in de eveneens noodzakelijke inhaalslag voor sociale
huurwoningen. Ook vond er in 2023 een belangrijke doorbraak plaats in de reeds lang stilliggende
onderhandelingen rond Hofstad IVb, waar 81 sociale huurwoningen worden gerealiseerd.

Omgevingswet
Halverwege 2023 werd bekend dat de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 toch
echt een feit zou zijn. We waren al met een stevig werkpakket begonnen voor het maken van een
gebiedsdekkende Omgevingsplan en een Omgevingsvisie. Voor het Omgevingsplan zijn we gestart
met het omvormen van meer dan 100 bestemmingsplannen, diverse omgevings- en
beheerverordeningen en delen van de Algemene Plaatselijke Verordening te worden omgevormd tot
één integraal benaderbaar document waarin alle Houtense omgevingsgerelateerde regelgeving is
opgenomen. De Houtense Omgevingsvisie is het beleidsdocument waarin alle omgevings-
gerelateerde beleidsdoelen (lucht, geluid, water, verkeer, archeologie, klimaat, bouwen, etc.) integraal
en in overeenstemming met elkaar zijn opgenomen op een strategisch niveau voor het gehele
Houtense grondgebied. Tevens zijn diverse verordeningen aangepast, waaronder de
legesverordening Omgevingswet en Verordening nadeelcompensatie en hebben we in goede en
waardevolle samenwerking met de raadswerkgroep Omgevingswet een lijn ingezet hoe om te gaan
met het bindend adviesrecht.

Burgerberaad Energie
We willen in 2040 energieneutraal zijn, ook dit vraagt veel inzet van ons allemaal. Daarvoor is in 2023
een start gemaakt, het Burgerberaad Energie 2040. Een grote groep inwoners uit de gemeente heeft
zich gebogen over de vraag: “Hoe zorgen we ervoor dat de gemeente Houten in 2040 energieneutraal
is?” Het burgerberaad heeft adviezen opgesteld over het opwekken van stroom, energie besparen,
warmte, communicatie en verandering van gedrag. Daarna heeft een werkgroep, met 19 leden uit het
burgerberaad, de adviezen uitgewerkt, welke tot voorstellen zullen leiden voor een nieuw op te stellen
Energieplan.




                                         Jaarstukken 2023                                           4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Op weg naar een aardgasvrije weg De Polders!
In 2023 zijn de lijnen uitgezet om te komen tot een Polderplan in 2026. In dit plan komt te staan op
welke wijze alle gebouwen in startwijk de Polders vrijwillig van het aardgas af worden gehaald. Het
plan maken we samen met inwoners en instellingen, VVE’s en Woonin. Dit doen we zoals beschreven
in de door de raad vastgestelde startnotitie. Voorafgaand aan dat besluit is al intensief met de
bewoners geparticipeerd.

Hoewel 2023 als een hectisch jaar is ervaren, kijken we trots en met vertrouwen naar de resultaten die
we met en voor de samenleving hebben bereikt. Deze resultaten vind u terug in deze jaarrekening.
Voor u liggen de jaarstukken met jaarverslag, jaarrekening en de bestuurlijke beschouwingen.
We zien de behandeling van deze stukken in een constructieve discussie tegemoet.

Leeswijzer
De bestuurlijke beschouwingen bestaan uit een analyse van bereikte resultaten en een toelichting op
het rekeningresultaat. In het jaarverslag wordt de verantwoording uitgewerkt voor de vijf programma’s.
Op deelprogrammaniveau worden de eerste twee W-vragen 'Wat hebben we bereikt?' en 'Wat hebben
we daarvoor gedaan?' beantwoord. In de (deel)programma's zijn ook de indicatoren opgenomen,
zoals vastgesteld bij de 2e Bestuursrapportage 2023.

Over de voortgang van de activiteiten uit het collegeprogramma wordt gerapporteerd middels
gekleurde bolletjes:
      = de voortgang van de activiteit loopt op schema
      = de voortgang van de activiteit loopt achter op schema
       = de activiteit is nog niet gestart
Bij activiteiten die achterlopen op schema of nog niet gestart zijn, is een toelichting opgenomen.

Op programmaniveau wordt de derde W-vraag 'Wat heeft het gekost?' beantwoord. Daarbij is een
analyse van verschillen ten opzichte van de begroting opgenomen.

Als zesde is het verplichte programma Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie
opgenomen met de lokale heffingen, de uitkeringen uit het gemeentefonds en de overhead.

De verantwoording van de paragrafen bestaat uit negen onderdelen. Iedere paragraaf belicht vanuit
een bepaald bedrijfsmatig aspect de resultaten en analyse daarvan voor het jaar 2023. Ten opzichte
van voorgaande jaren is de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ingekort en wordt
hierin meer op hoofdlijnen gerapporteerd.

De jaarrekening bevat de financiële verantwoording, beginnend met de financiële uitgangspunten,
zoals wettelijke bepalingen en waarderingsgrondslagen. Bij de staat van baten en lasten is een
financiële analyse op hoofdlijnen opgenomen.

Tenslotte
Hoewel 2023 opnieuw in veel opzichten anders is verlopen dan dat we vooraf hadden kunnen
verwachten, kijken we met trots terug op de resultaten die we met en voor de samenleving hebben
bereikt. In het vervolg van deze jaarrekening leest u welke resultaten we hebben behaald. We kijken
er naar uit om deze weg volgend jaar voort te zetten. Zo blijven we samen met inwoners bouwen aan
een toekomstbestendig Houten!

We zien de behandeling van de jaarstukken in een constructieve discussie tegemoet.

Burgemeester en wethouders van Houten,

 de secretaris,                                      de burgemeester,




 A. Oortgiesen                                       G.P. Isabella



                                         Jaarstukken 2023                                            5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Bestuurlijke beschouwingen 2023
Deze beschouwingen gaan in op het resultaat van de jaarrekening 2023 en de afwijking hiervan ten
opzichte van de actuele begroting 2023 en de belangrijkste inhoudelijke ontwikkelingen in 2023
binnen de begrotingsprogramma's.

Inhoudelijke resultaten van de programma's

Houten investeert elk jaar in een gezonde en leefbare gemeente. 2023 was een jaar vol uitdagingen
met het verwerken van de gevolgen van de oorlog in Oekraïne, de vluchtelingen, het opvangen van
extreme prijsstijgingen en de landelijke verkiezingen.
Het College heeft in haar tweede jaar invulling gegeven aan het Collegeprogramma “Samen met
inwoners bouwen aan een toekomstbestendig Houten”. Onderstaand worden per programma de
belangrijkste ontwikkelingen in 2023 benoemd.

Programma Samen leven
Doelstelling programmabegroting 2023: Iedere inwoner in Houten doet mee, wordt gezien en
gehoord. Hierbij kijken we naar wat voor een inwoner mogelijk is. Als het nodig is ondersteunen we.
Hierover maken we dan afspraken. Zo kan ieder zich op zijn of haar manier ontwikkelen en inzetten.

De sociale samenhang in de gemeente Houten is en blijft sterk. In 2023 zijn 35 aanvragen voor "Ons
Fonds" gehonoreerd en waren er in Houten ruim 40 actieve doorlopende inwonersinitiatieven. Dit zijn
initiatieven op het gebied van welzijn, eenzaamheid, educatie, duurzaamheid, milieu en
biodiversiteit. Via het Cultuurfonds hebben wij in 2023 25 projecten mede gefinancieerd, zoals het
project "Kwetsbare Ouderen Creatief en Actief". Met diverse themafeesten, paarse vrijdag, coming-
outdag en ook de nulmeting van de toegankelijkheid van 6 gemeentelijke gebouwen in 2023 is de
gemeente Houten in 2023 inclusiever geworden voor inwoners.

Binnen het deelprogramma Gezondheid is er in 2023 vanuit het meerjarenplan Gezond Actief Leven
met een groot aantal maatschappelijke partners ingezet op een gezondere leefstijl, het welbevinden
van jeugd en jongeren en het verkleinen van gezondheidsverschillen. Met het vaststellen in 2023 van
de ouderenagenda 2023-2026 wordt bijgedragen aan het vitaal ouder worden van de inwoners van
Houten.
In 2023 is gestart met het Sociaal Plein. Hier kunnen inwoners terecht met vragen over wonen, zorg,
welzijn, werk en geldzaken. Het Sociaal Plein is in 2023 meer dan 250 keer bezocht door inwoners.
Medewerkers van 'van Houten&co, de Bibliotheek Lek & IJssel, Stichting Sociaal Team Houten, de
WIL en Houtense Werktafel zijn bereikbaar via het Sociaal plein en beschikbaar voor raad en daad.
Inwoners die meer nodig hebben, wordt de juiste weg gewezen en kunnen contact leggen met allerlei
organisaties die hulp en ondersteuning bieden. Door de verbinding tussen zorg en participatie doen er
meer kwetsbare inwoners mee in de samenleving.

Programma Duurzame leefomgeving
Doelstelling programmabegroting 2023: Mensen wonen, werken, leren, ontwikkelen en ontspannen
in een omgeving die levensloopbestendig is. Daarbij gaan wij verantwoord om met middelen.

Houten is een gemeente waar veel mensen willen wonen. Samen met onze partners werken we aan
de opgaven uit de Woonvisie 2021-2030. In 2023 zijn het Houtens DNA en het programmaplan
Bouwen voor Houten vastgesteld en zijn verdere voorbereidende werkzaamheden verricht aan de
grote woningbouwlocaties Molenzoom, Centrum, Koppeling en Houten-Oost. Tot 2040 zijn 4.750
woningen gepland te bouwen. In de jaren 2022 en 2023 zijn er daarvan 446 (330 + 116) gerealiseerd.
In het kader van de leefbaarheid van Houten werken we aan aantrekkelijke commerciële
voorzieningen en is in 2023 met een vitale coalitie een Plan van Aanpak ‘versterking vitaliteit centrum
Houten’ gezamenlijk opgesteld en ondertekend. Voor Castellum is er een nieuw ontwerp gemaakt
voor Piazza waarmee het plein een groenere uitstraling krijgt en het fietsparkeerprobleem wordt
aangepakt. De Visie cultureel erfgoed is vastgesteld samen met een Uitvoeringsprogramma voor 2023
en 2024. Speciale aandacht vanuit de gemeente en de provincie is uitgegaan naar de forten van de
Hollandse Waterlinies en dan met name fort Honswijk.



                                         Jaarstukken 2023                                         6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Duurzaamheid gaat over wat we vandaag doen met het oog op morgen. Verduurzaming van woningen
heeft in 2023 een boost gekregen via uitvoering van de eerder vastgestelde aanpak Energiearmoede.
Zo is in 2023 de Fixbrigade Houten gestart, heeft de gemeenteraad de wijk de Polders aangewezen
als pilotwijk op weg naar aardgasvrij en is een vergunning verleend voor zonneveld Oosterlaak. Ook
hebben we samen met onze inwoners gesproken over morgen. Het Burgerberaad Energie 2040 heeft
gesproken over hoe de gemeente Houten energieneutraal kan worden in 2040. Het burgerberaad
heeft geresulteerd in 11 adviezen welke zijn uitgewerkt in een routekaart.

In Houten werken we hard aan een gezond leven voor mensen en dieren. Ter vergroting van de
biodiversiteit is er bosplantsoen bijgekomen tegenover Het Veld en zijn er dankzij de Krachtfabriek
twee nieuwe insectenhotels geplaatst. Op diverse plekken in het buitengebied zijn
landschapselementen aangelegd, hersteld en/of onderhouden waarbij samengewerkt is met
vrijwilligersgroepen. Ook is gestart met het herstel van een oude met bramen overwoekerde
boomgaard bij Tull en ’t Waal, zijn er broeihopen aangelegd en zijn met vrijwilligers maatregelen
getroffen om de gemeentelijke weidevogelgebieden nog geschikter te maken voor weidevogels. Voor
het toekomstig beheer en onderhoud van de openbare ruimte is een geactualiseerd MJOP
(meerjarenonderhoudsplan) openbare ruimte 2024-2028 vastgesteld. In 2023 hebben de
wijkcoördinatoren 104 bewonersinitiatieven gefaciliteerd. Samen met Zwerfvuil Houten is een actie
opgezet om de problemen rond zwerfvuil nog eens extra onder de aandacht te brengen.

Programma Goede bereikbaarheid
Doelstelling programmabegroting 2023: Het in stand houden en verbeteren van de infrastructuur
voor de bereikbaarheid van Houten.

Houten is vanouds een echte fietsstad en dat willen we zo houden. Ook in 2023 zijn er veel initiatieven
gerealiseerd om Houten aantrekkelijk te laten blijven voor fietsers. We hebben overleg gehad over
verbetering van het regionale en lokale fietsnetwerk. Er is een ontwerp gemaakt voor de doorfietsroute
Houten-Nieuwegein-Lage Weide. De Lekdijk wordt fietsvriendelijk ingericht door te kiezen voor de
uitstraling van een fietsstraat. En om de fietsparkeeroverlast bij de fietstransferia te verminderen zijn
er weesfietsen verwijderd waardoor de stallingsruimte beter kan worden benut.,
De Provinciale weg in Schalkwijk is aangepast en deels 30 km/h zone geworden met brede
fietssuggestiestroken. Daarnaast is het achterstallig onderhoud op veel fietspaden aangepakt.

Om ook in de toekomst een goede bereikbaarheid van Houten te borgen is in 2023 bijgedragen aan
de besluitvorming van de studie Alternatief Ring Utrecht (ARU). Het ARU is ook voor Houten
belangrijk. Het alternatief kan zorgen voor minder verkeer op lokale en regionale wegen en een beter
mobiliteitssysteem door investeringen in weg, fiets én ov.
Aan de Rondweg zijn eind 2023 de eerste VRI’s vervangen. Vervanging van de overige VRI’s wordt in
2024 gepland. Daarmee zijn de VRI’s in Houten straks up-to-date en klaar voor de toekomst.


Programma Veilige leefomgeving
Doelstelling programmabegroting 2023: Mensen wonen en werken in een omgeving die veilig is en
waar mensen zich ook veilig voelen.

Ter invulling van de veiligheidsopgave in Houten is eind 2023 een nieuw Integraal
Veiligheidsprogramma (IVP) 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. Het convenant aanpak
jeugdgroepen is mede ondertekend evenals het convenant Veilig in en rond de School. Uit het in 2023
uitgevoerde Veiligheidsonderzoek (736 respondenten) blijkt dat inwoners van de gemeente Houten
over het algemeen tevreden zijn over de veiligheid in hun buurt en ze beoordelen deze gemiddeld met
een 7,7.

Er zijn op verschillende manieren, digitaal via social media en fysiek, campagnes gevoerd voor meer
bewustwording op het gebied van veiligheid, bijvoorbeeld op de onderwerpen woninginbraak,
ondermijning en autokraak.




                                         Jaarstukken 2023                                           7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Ook is er aandacht geweest voor dierenwelzijn onder andere door als pilot dierenvoer te verstrekken
via de voedselbank, is er een nieuw hondenlosloopgebied gerealiseerd en er is overlegd met de
paddenwerkgroep over uitklimvoorzieningen.


Programma Betrokken bij de samenleving
Doelstelling programmabegroting 2023: In het programma 'Betrokken bij de samenleving' gaat het
om de mate waarin en de wijze waarop het bestuur de behoeften van Houtense inwoners signaleert,
onderzoekt en vertaalt naar passend beleid en hoe de (digitale) dienstverlening op een eigentijdse en
persoonlijke wijze wordt uitgevoerd.

Ook in 2023 stond onze inwoner centraal in de dienstverlening. We willen dat iedereen in Houten zich
gezien, gehoord en begrepen voelt. Op het gebied van participatie hebben we in 2023 nieuwe
instrumenten ingezet. Voor het Houtens DNA gingen we op straat in gesprek met inwoners, we
hebben een Burgerberaad Energie georganiseerd en er is een Jongerenadviesraad ingesteld. We
hebben thematische werksessies gehouden over diverse onderwerpen in het sociaal domein.

Er zijn rond de 65.000 vragen, verzoeken en meldingen binnengekomen bij de gemeente. Deze zijn
via de telefoon, per email, de gemeentelijke website en sociale media bij het Telefonisch Informatie
Centrum (TIC) verwerkt. Daarnaast zijn in 2023 ruim 16.500 fysieke afspraken geweest met inwoners
aan de balie in het gemeentehuis.

Naast de reguliere dienstverlening hebben we in 2023 drie verkiezingen georganiseerd. Provinciale
Staten en Waterschappen in maart en in november de Tweede Kamer. De opkomst was bij de
Tweede Kamerverkiezingen ongekend hoog, 85% ten opzichte van 61% in 2021.

Er is een zelfevaluatie uitgevoerd van de Basisregistratie personen (BRP), hieruit blijkt dat de
registratie van de BRP (persoonsgegevens, processen en beveiliging) van hoge kwaliteit is.

Rekeningresultaat 2023

De jaarrekening van de gemeente Houten 2023 sluit met een positief rekeningresultaat van €
3.063.000. Dit resultaat is een optelsom van het resultaat van de verschillende programma’s, de
algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning van de organisatie. Hierin zijn ook de mutaties in de
reserves opgenomen, waar de raad al eerder een besluit over heeft genomen.

De ‘begroting na wijzigingen’ bestaat uit de vastgestelde begroting 2023, de eerste en tweede
bestuursrapportage 2023 en effecten van tussentijdse raadsbesluiten. In de bestuursrapportages en
betreffende raadsvoorstellen zijn deze bijstellingen toegelicht.

Het verloop van het resultaat 2023, voor en na mutaties in de reserves, is als volgt:




                                          Jaarstukken 2023                                         8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Tabel 1: Rekeningresultaat 2023
                                                     Rekening    Begroting    Rekening     Afwijking
                                                         2022      2023 na        2023         2023
Financieel resultaat
                                                                 Wijziging



Lasten                                                131.731      153.728      130.915       22.813

Baten                                                 137.671      149.634      133.227      -16.406

Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten             5.941       -4.094       2.312        6.407



Toevoeging aan reserves                                  8.364        5.912       9.237       -3.324

Onttrekking aan reserves                                 9.996      10.109        9.988         -121

Saldo mutaties reserves                                 1.632        4.197         751       -3.446



Gerealiseerd resultaat                                  7.573          102       3.063        2.961



Samenstelling en analyse van het resultaat
Het voordelig verschil tussen het saldo van de begroting 2023 ad € 102.000 en het resultaat van de
jaarrekening 2023 ad € 3.063.000 bedraagt € 2.961.000.

In onderstaande analyse worden de onderwerpen genoemd die het grootste effect hebben op de
afwijking tussen het begrote resultaat en het gerealiseerde resultaat. Daarbij worden eventuele
verrekeningen tussen programma’s en afwijkingen die gecompenseerd worden door lagere of hogere
mutaties in de reserves geëlimineerd. Hierdoor kunnen de bedragen in onderstaande analyse afwijken
van de gedetailleerde verschillenanalyses in de programma's en bij de staat van baten en lasten.


Tabel 2: Analyse resultaat 2023 t.o.v. begroting 2023                                      x € 1.000
Onderwerp                                                                                  Afwijking
WMO                                                                                            800
Bijstand                                                                                      -500
Jeugdhulp                                                                                     -700
Wachtgeld en voorzieningen wethouderspensioenen en verlofsparen                                500
Onroerend zaakbelasting                                                                        600
Algemene uitkering                                                                             500
Btw afvalstoffen- en rioolheffing                                                              600
Personele lasten                                                                              -800
Overige kleinere verschillen                                                                 1.961
Totaal verschil rekeningresultaat t.o.v. begroting                                           2.961
 (+voordeel/-nadeel)


Toelichting:

WMO
Mede door de wachtlijst voor huishoudelijke ondersteuning in najaar 2023 ontstaat een overschot van
€ 250.000. Begeleiding heeft een overschot van € 230.000, doordat minder inwoners hiervan gebruik
maken. Verder is de zorgunit ad € 95.000 geactiveerd (was begroot als kosten) en is sprake van een
afloop sterfhuisconstructie hulpmiddelen (voordeel € 161.000), die voortkomt uit het nieuwe
inkoopcontract hulpmiddelen waarbij we over zijn gegaan van koop naar huurmiddelen.



                                         Jaarstukken 2023                                       9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>2023 is het laatste jaar van de overgang. De verwachte groei van het aantal inwoners dat gebruik
maakt van de PGB is niet uitgekomen, waardoor niet het gehele beschikbare budget voor PGB is
gebruik (voordeel € 71.000).

Bijstand
De lasten voor Bijstand aan zelfstandigen (Bbz) vallen € 137.000 lager uit dan begroot, doordat
minder ondernemers gebruik hebben gemaakt van deze regeling.

De lasten voor bijstandsverlening en inkomensvoorziening zijn € 613.000 hoger dan begroot. Dit wordt
voor € 103.000 veroorzaakt door een stijging van personeelskosten bij WIL (Werk en Inkomen
Lekstroom). De rest van de overschrijding is het gevolg van hogere regelingskosten, waarvan €
200.000 loonkostensubsidie. De hogere regelingskosten worden veroorzaakt door een stijging van het
bijstandsbestand. Daar staat tegenover dat we € 63.000 meer gebundelde uitkering (BUIG) van het
ministerie van Sociale Zaken hebben ontvangen dan geraamd. Daarnaast kunnen we over 2023
waarschijnlijk aanspraak maken op compensatie vanuit de vangnetregeling (€ 200.000). Dit is niet
verwerkt in het resultaat 2023, omdat toekenning onzeker is.

Jeugdhulp
Bij jeugdhulp zien we dat door meer inzet op basis van GGZ en lichte ambulante begeleiding minder
kinderen doorstromen naar zware, hoog specialistische jeugdhulp. Tegelijk zien we dat de jeugdigen
die doorstromen naar zwaardere jeugdhulp de complexiteit van problematiek toeneemt en daarmee
ook de intensiteit van zorg. We zien dat hiervoor meer wordt uitgeweken naar maatwerk
overeenkomsten, landelijk ingekochte zorg en Pgb. De gemeente zet samen met het Sociaal Team,
verwijzers en aanbieders in op het normaliseren en waar ondersteuning nodig is past bij het normale
leven. Waar intensievere vorm van zorg nodig is, onderzoekt de gemeente naar beter passend
aanbod, met het als doel tijdig te kunnen afschalen naar lichte vormen van jeugdhulp.

Wachtgeld en voorzieningen wethouderspensioenen en verlofsparen
In 2023 is geen wachtgeld uitgekeerd, waardoor het hiervoor begrote bedrag ad € 110.000 niet is
besteed. Op grond van actuariële berekeningen was van de begrote dotatie aan de voorziening
wethouderspensioenen € 170.000 niet nodig. De in 2022 berekende hoogte van de voorziening
verlofsparen was te hoog. Per 1 januari 2023 heeft daarom een verlaging van deze voorziening
plaatsgevonden met € 364.000. Per ultimo 2023 is € 103.000 aan deze voorziening gedoteerd op
basis van de huidige rechten verlofsparen. De mutaties in de voorziening verlofsparen waren niet
begroot.

Onroerende zaakbelasting
De onroerende zaakbelasting valt hoger uit. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door een hogere
waardeontwikkeling niet-woningen. In de tariefsaanlevering is aangegeven ruim 4%, maar dat blijkt
onder andere als gevolg van accres niet-woningen (waaronder bouwterreinen) ruim 6% te zijn. Dat
heeft invloed op de post eigendom en gebruik. Anderzijds is sprake van een hogere
waardeontwikkeling woningen. In de tariefsaanlevering is aangegeven dat incl. accres ten opzichte
van 2022 de waardeontwikkeling 20,3% zou bedragen, maar inmiddels blijkt dit ruim 21,5% te zijn.

Algemene uitkering
Naar aanleiding van de decembercirculaire heeft Houten voor ruim € 1,66 miljoen aanvullende
middelen in het gemeentefonds ontvangen voor het jaar 2023. Omdat deze circulaire pas laat in het
jaar verschijnt, konden deze mutaties niet meer in de begroting 2023 worden verwerkt. De enige
uitzondering hierop is de energietoeslag (€ 1,2 miljoen), omdat al eerder bekend was hoeveel Houten
hiervoor zou ontvangen. In totaal kon een kleine € 500.000 dus niet meer begroot worden.

Btw afvalstoffen- en rioolheffing
Er is een voordeel doordat de (in het kader van kostendekkendheid tarieven) werkelijk toe te rekenen
btw op afvalstoffen- en rioolheffing hoger is dan geraamd.

Personele lasten
Er is een drietal redenen voor de hogere personele lasten:
     - Inhuur vanwege ziektevervanging (4,3% lang/extra lang verzuim), om de continuïteit van het
        werk te waarborgen. Wij zijn eigen risicodrager dus deze extra kosten komen bovenop de
        reguliere salarislasten.



                                        Jaarstukken 2023                                           10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>  -    Inhuur op cruciale functies (o.a. management) vanwege de overbrugging van vacatures,
       waarbij de kosten in deze huidige markt hoger uitvallen dan het beschikbare vacaturebudget
       (arbeidsmarktfrictie).
  -    Inhuur die nodig is, omdat er behoefte is aan extra capaciteit of specifieke expertise, waarvoor
       geen vacaturebudget of projectbudget beschikbaar is.

Tabel 3: Prognose vrije algemene reserve                                                      x € 1.000
                                                                                              Bedrag
Stand per 1 januari 2023                                                                       6.177
Mutaties:
Rekeningresultaat 2022                                                                           7.573
Resultaatbestemmingen 2022                                                                      -4.274
Dotatie aan bestemmingsreserve Transitie ICT                                                      -500
Stand per 31 december 2023                                                                       8.976
Mutaties:
Rekeningresultaat 2023                                                                          3.063
Resultaatbestemming 2023                                                                       -1.177
Prognose                                                                                       10.862




                                         Jaarstukken 2023                                          11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>JAARVERSLAG
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Programma Samen Leven
Inleiding

Zie de bestuurlijke beschouwing voor een overall analyse van de programma’s.

Overzicht relevante beleidskaders
Collegeprogramma 2018-2022: Duurzaam, ondernemend en dichtbij!
Toekomstvisie Houten 2025
Programma Sociale Koers 2020-2023
Lekstroom Werkt 2020
Visie op sport en bewegen in Houten in 2025
Woonvisie 2021-2030
Cultuurvisie

Overzicht verbonden partijen
   GGDrU
   WIL
   U10

                                                                     Realisatie                    Raming        Realisatie
Omschrijving                             Bron
                                                        2020         2021           2022            2023           2023

Output indicatoren
Aantal kinderen dat gebruik maakt      jaarverslag,            233           264            281        292             295
van het jeugdfonds sport en cultuur jeugdfonds, sport
                                        en cultuur
* Ambitie is om de doelgroep zo volledig mogelijk te bedienen
Aantal toegekende aanvragen Ons Gemeente Houten               16              20             26             30            38
Fonds
Aantal toegekende aanvragen voor Werk en inkomen,              179           147            191            200          239
de individuele inkomenstoeslag      lekstroom

Aantal verwijzingen van EMC          VanHouten&Co               46            43             44             60            93
(eerstelijns medisch centrum) naar
welzijnsconsulent

Outcome indicatoren
% Zwaar tot overbelaste              Monitor Sociale           20%           22%                       22%             19%
mantelzorgers                           Kracht
Percentage jongvolwassenenen dat Jongerenpeilingen               x             x            79%        79%
aangeeft dat ze (zeer) tevreden zijn GGD (even jaren)
met hun leven.
Sociale-kracht: samengesteld         Monitor Sociale           7,7            7,7             x            7,8            7,7
effectcijfer uit de sociale kracht   Kracht (oneven
monitor                                  jaren)

BBV Indicatoren
Aantal absoluut verzuim per 1.000         DUO                    2            1,5             1
leerlingen
Aantal banen per 1.000 inwoners in        LISA             755,4            803,6           832
de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
Aantal clienten met een                  GMSD                  350           370            370
maatwerkarrangement WMO per
10.000 inwoners
Aantal lopende re-                        CBS              187,7            218,6          204,7
integratievoorzieningen per 10.000
inwoners van 15-64 jaar



                                            Jaarstukken 2023                                                           13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Aantal personenen met                      CBS             234,6       180          nb
bijstandsuitkering per 10.000
inwoners
Aantal relatief verzuim per 1.000          DUO               10         10          14
leerlingen
Aantal vestigingen van bedrijven           LISA            159,8     164,2       175,1
per 1.000 inwoners in de leeftijd
van 15 t/m 64 jaar
Functiemenging in %                        LISA             55%    56,10%       56,60%

Jongeren met een delict voor de        Verwey Jonker         1%         nb          nb
rechter in % van inwoners tussen          Instituut
12 t/m 21 jaar
Jongeren met jeugdbescherming in           CBS               nb       0,9%       0,9%
% van alle jongeren tot 18 jaar
Jongeren met jeugdhulp in % van            CBS               nb      12,1%      13,5%
alle jongeren tot 18 jaar
Kinderen in uitkeringsgezin in %       Verwey Jonker         3%        3%           nb
van kinderen tot 18 jaar                  Instituut
Netto arbeidsparticipatie in % van         CBS            75,1%      74,4%      75,2%
de werkzame beroepsbevolking ten
opzichte van de beroepsbevolking
Niet-sporters in %                      CBS, RIVM            nb         nb          nb

Vroegtijdig schoolverlaters zonder        Ingrado            1%       1,2%       1.2%
startkwalificatie (Vsv'ers) in % van
deelnemersr aan het VO en MBO
onderwijs
Werkloze jongeren in % van 16 t/m      Verwey Jonker         2%        1%           nb
22 jarigen


Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?           Voortgang Toelichting van de afwijking

6   Sociale koers evalueren



16 Regionale vertegenwoordiging en advisering SD




Het programma bestaat uit de volgende deelprogramma's:
   Gezondheid
   Saamhorigheid
   Leren en werken
   Thuis




                                             Jaarstukken 2023                            14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Gezondheid
Wat hebben we bereikt?


In samenwerking met maatschappelijke partners en inwoners is een preventieplan opgesteld
(meerjarenplan Gezond Actief Leven), waarbij we gezondheid benaderen vanuit een integrale bredere
blik. We gaan uit van veerkracht van inwoners en regie op het eigen leven. Onderdeel van dit plan zijn
onder andere het herijkte Sportakkoord, het preventieakkoord Healthy Houten, het actieplan Stress en
Prestatiedruk en Kansrijke Start. In dit plan staan drie opgaven waar we de komende jaren op gaan
investeren: vitaal ouder worden, kansrijk opgroeien en het verkleinen van gezondheidsverschillen in
relatie tot bestaanszekerheid. Daarnaast zetten we met dit plan in op een gezonde leefstijl en een
sterke sociale basis en faciliteren we de informele voorzieningen. Ook is meer aandacht voor een
gezonde leefomgeving. Met verwijzing naar het thema Thuis is de ouderenagenda 2023-2026: “Vitaal
oud(er) worden in Houten’’ vastgesteld. Eén van de thema's is ‘gezond ouder worden’.


Binnen het thema gezondheid zijn veel verschillende acties uitgevoerd. Dit heeft er toe geleid dat in
totaal 54 partners zijn aangesloten bij het Healthy Houten netwerk. Uit deze samenwerking zijn
diverse initiatieven ontstaan gericht op een gezonde leefstijl. Een van de resultaten die zijn bereikt is
de inzet van de sportpedagogen bij zes verenigingen. Deze professionals zorgen voor een
sportklimaat waarbij iedereen op een goede en veilige wijze mee doet.

Ook op scholen is meer aandacht voor leefstijl en gezondheid. Er zijn in 2023 vijf nieuwe scholen
enthousiast gemaakt voor de Gezonde School aanpak.

In 2023 is stevig ingezet op het (mentaal) welbevinden van jeugd en jongeren. Dit heeft geleid tot
meer aandacht voor mentaal welbevinden en stress- en prestatiedruk onder jongeren en hun ouders.
Daarnaast heeft de inzet van de POH GGZ Jeugd bij vier Eerstelijns Medische Centra een wenselijk
effect. We hebben gezien dat door de bredere blik op preventie en gezondheid het aantal verwijzingen
vanuit de huisarts naar de welzijnsconsulent is gestegen.

Doelstellingen deelprogramma Gezondheid

#      Doelstelling

1   Inwoners hebben een positieve gezondheid.

2   Inwoners hebben een gezonde leefstijl.

3   Inwoners, en met name jongeren, kunnen omgaan met maatschappelijke druk.

4   Gezinnen met jeugd-GGZ problematiek worden snel geholpen.

5   Ouderen ervaren regie over hun eigen leven.

6   Inwoners zijn weinig eenzaam.



Wat hebben we daarvoor gedaan?


Inwoners hebben een gezonde leefstijl die bijdraagt aan positieve gezondheid
    In Houten zijn 23 scholen bekend bij Gezonde School. Daarvan zijn 3 middelbare scholen en
      20 basisscholen. In Houten zijn op dit moment 3 scholen met een vignet Gezonde School. In
      het schooljaar 2022-2023 bezocht de gezonde schooladviseur 13 scholen. In 2023 is het
      netwerk van de Gezonde School goed in stand gehouden.
    Er zijn 19 interventies op basisscholen en 37 interventies op middelbare scholen geweest over
      weerbaarheid en gezondheid bijvoorbeeld brede bijeenkomsten over onder andere mentaal
      welbevinden en middelengebruik.




                                            Jaarstukken 2023                                          15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>       Het lokale netwerk Kansrijke Start is uitgebreid met nieuwe partners. Bijscholing van de
        professionals binnen het netwerk was gericht op de 'Nu Niet Zwanger' methodiek en omgang
        met samengestelde gezinnen. Een greep uit de activiteiten die zijn uitgevoerd:
        groepsbegeleiding voor zwangeren, het Moedercafé en 'Piep zei de muis', een preventieve
        training voor jonge kinderen met een stressvolle thuissituatie.
       De Sportpedagoog is ingezet bij zes verenigingen. De sportpedagoog biedt ondersteuning
        aan verenigingen met leden die extra begeleiding nodig hebben.
       Inzet op behoud van lidmaatschap bij de sportverenigingen heeft geresulteerd in een
        ledenpercentage in de gemeente Houten van 30%. Dit is hoger dan het ledenpercentage in de
        provincie Utrecht (27,1%) en Nederland (24,2%). Het hoge percentage lidmaatschap komt
        door de inzet van buurtsport coaches.
       Om hittestress bij kwetsbare inwoners te voorkomen is er bewustwording gecreëerd door
        informatie te delen op de website en social media. Ook is een brief verstuurd naar alle 75
        plussers.
       Er zijn gastheergesprekken gevoerd met sportverenigingen. Deze gesprekken dragen bij aan
        het voorkomen en beperken van gezondheids- en maatschappelijke schade bij jongeren en
        jongvolwassenen als gevolg van alcoholgebruik. In deze gesprekken worden de onderwerpen
        rookvrije sportomgeving en gezonde kantine ook meegenomen.
       Het huidige valpreventieaanbod is in kaart gebracht en er is een kerngroep samengesteld
        welke de ketenaanpak valpreventie verder uit gaat werken. In de kerngroep zitten
        vertegenwoordigers vanuit zorg en welzijn. 20 inwoners hebben de valpreventietraining
        Houten in Balans gedaan.
       Voor de Ouderenagenda is een inventarisatie gemaakt van bestaande activiteiten en
        voorzieningen op het gebied van gezond ouder worden.
       In 2023 zijn 6 nieuwe groepen gestart met het GLI programma (gecombineerde
        leefstijlinterventie). Er zijn 4 beweeggroepen gestart voor een duurzame verbinding met het
        structurele beweegaanbod.
       Er is een topsportnetwerk opgericht dat zich bezighoudt met de maatschappelijke waarde en
        zichtbaarheid van de topsport.
       Met het project Breed Motorische Ontwikkeling krijgen kinderen van 0 tot 8 jaar een
        bewegingsaanbod zodat zij zich breed kunnen ontwikkelen. De sportpedagoog stimuleert en
        begeleidt de zes verenigingen. Dit doen zij door train- de trainer programma’s en het
        stimuleren van samenwerking tussen verschillende sportaanbieders.

Inwoners en met name jongeren, kunnen omgaan met maatschappelijke druk
    Vanuit het actieplan ‘stress- en prestatiedruk’ zijn verschillende activiteiten uitgevoerd, zoals
      Webinars voor ouders rondom opvoedvragen en de inzet van de Gezonde schooladviseur
      (GGD) op mentaal welbevinden.

Gezinnen met jeugd-GGZ problematiek worden snel geholpen
    Binnen het sociaal team is een specialistisch ondersteuner jeugd GGZ (SOJ GGZ)
      beschikbaar voor snel advies en consultatie rondom casussen jeugd-GGZ.
    De nieuwe inkoopstrategie jeugdhulp is vanaf de zomermaanden van 2023 van kracht. Deze
      heeft tot doel het indiceren van jeugdhulp te vereenvoudigen en regie te houden op de
      ingezette hulp en ondersteuning in Houten en de overige Lekstroomgemeenten.
    In 4 Eerstelijns Medisch Centra (EMC) is een POH GGZ Jeugd aanwezig


Ouderen ervaren regie over hun eigen leven
    In regionaal verband werken we samen aan een nieuwe inkoop voor WMO-vervoer,
      leerlingenvervoer en jeugdhulpvervoer.
    Naast het WMO-vervoer zijn er ook lokale vrijwilligersinitiatieven die een waardevolle
      bijdragen leveren in het vervoer van senioren en mindervaliden, zoals de elektrische
      golfkarren en AutoMaatje. Ook organiseert de Plusbus dagactiviteiten voor senioren.
    Alle inwoners die het nodig hebben ontvangen nu begeleiding van nieuw gecontracteerde
      aanbieders of het Sociaal Team. Het Sociaal team biedt begeleiding als algemene
      voorziening.
    In 2023 is besluitvorming geweest over het starten van de was- en strijkservice als algemene
      voorziening. De uitvoering van de pilot start in 2024.



                                         Jaarstukken 2023                                           16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>       In december is de dementiescan afgenomen. Dit gaf inzicht in de zorg en ondersteuning voor
        inwoners met een vorm van dementie en hun mantelzorgers. Uit de scan bleek dat binnen
        Houten al veel geregeld is op het gebied van dementie en dat Houten op de meeste
        onderdelen bovengemiddeld scoort. Met name op kennisoverdracht en
        deskundigheidsbevordering is nog verbetering nodig.

Inwoners zijn weinig eenzaam
    Met Join Us en via Shine zorgden we dat jongeren via diverse (sport)activiteiten elkaar
      konden (blijven) ontmoeten.
    Met Ontmoet Houten 80plus zijn ouderen (80+) thuis bezocht voor een eenmalig gesprek over
      wat hen bezighoudt in deze fase van hun leven. In de wijken Centrum, Noord-Oost en (deels)
      Noord zijn meer dan 350 ouderen bezocht door meer dan 20 enthousiaste vrijwilligers
      (buurtbewoners). Er zijn gesprekken gevoerd over onder andere welzijn en zingeving, maar
      ook over ontmoeten en bewegen, de openbare ruimte, bereikbaarheid en woonzorg. De
      uitkomsten van deze gesprekken worden op hoofdlijnen uitgewerkt, zodat in 2024 vervolg
      acties voor ouderen uitgezet worden.
    Ontmoetingsplekken waar inwoners samen kunnen komen zijn in kaart gebracht en verspreid
      onder inwoners.
    Er is mee gedaan aan het landelijke actieonderzoek Welzijn op Recept. In elk Eerstelijns
      Medisch Centrum (EMC) is een welzijnsconsulent een aantal uur per week aanwezig. Dit
      heeft geleid tot kortere lijntjes, betere samenwerking en zichtbaarheid. Voor meer bekendheid
      van Welzijn op Recept is een wachtkamerfilm opgenomen voor in de EMC's en is een
      scholingsdag georganiseerd voor professionals uit de eerstelijnszorg, langdurige zorg en
      welzijn. Ook zijn acties ondernomen om het verwijssysteem te vereenvoudigen. De
      interventies hebben geleid tot een stijging in verwijzingen naar welzijn. In totaal zijn in 2023
      140 verwijzingen vanuit de EMC's gedaan naar welzijn via "Welzijn op Recept". 93 keer werd
      doorverwezen naar de welzijnsconsulent voor het toeleiden naar activiteiten gericht op
      beweging, ontspanning, ontmoeting, verlichting van eenzaamheid en het vergroten van het
      sociaal netwerk. 20 keer werd doorverwezen naar de mantelzorgmakelaar en 27 keer werd
      doorverwezen naar welzijn algemeen voor uiteenlopende ondersteuning bij bijvoorbeeld
      financiën, administratie of aanvragen van WMO voorzieningen. Daarnaast werd op meerdere
      vlakken informatie en advies gegeven bijvoorbeeld over wonen, inkomen en werk.


   Global Goal 2,3,5,9,10,11,17

Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?       Voortgang Toelichting van de afwijking

14 Sport-, beweeg- en
preventieakkoord voortzetten
Een integraal preventieplan met
daarin aandacht voor sport en
bewegen, gezonde leefstijl,
versterken van de sociale basis,
vitaal ouder worden, kansrijk
opgroeien en het verkleinen van
gezondheidsverschillen.




                                         Jaarstukken 2023                                         17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Saamhorigheid
Wat hebben we bereikt?

De sociale samenhang in de gemeente Houten is sterk en blijft sterk. We behaalden mooie resultaten
om de saamhorigheid in Houten verder te versterken. Er zijn 35 aanvragen voor "Ons Fonds"
gehonoreerd en het gehele budget was al in augustus opgebruikt. Daarnaast zijn er in Houten ruim 40
actieve doorlopende inwonersinitiatieven bekend, zoals Krachtig Plus Houten en Zwerfvuil Houten. Dit
zijn initiatieven op het gebied van welzijn, eenzaamheid, educatie, duurzaamheid, milieu en
biodiversiteit.

Via het Cultuurfonds hebben wij in 2023 25 projecten mede gefinancierd, zoals het project "Kwetsbare
Ouderen Creatief en Actief" waarbij kwetsbare ouderen samen met lokale kunstenaars toewerken
naar een expositie van eigen werk. Het doel van het stimuleren van actieve cultuurbeoefening is
hiermee behaald. Deze projecten hebben bijgedragen aan actieve ontmoetingen tussen inwoners en
aan het vergroten van sociale en cognitieve vaardigheden. Via cultuureducatie op scholen hebben de
Houtense kinderen kennis gemaakt met verschillende kunstuitingen en eerste ervaringen in de
beoefening daarvan opgedaan. Via het Jeugdfonds Sport en Cultuur en de Jeugdpas komen alle
kinderen in aanraking met actieve cultuurparticipatie. De gemeenteraad heeft ingestemd met het
beschikbaar stellen van een lening voor de realisatie van een tweede balkon voor Theater Aan de
Slinger.

In Houten doet iedereen mee. We hebben daarom in 2023 op verschillende wijze gewerkt aan een
inclusieve samenleving. Voor mensen met een fysieke beperking is de toegankelijkheid van
sporthallen en culturele centra soms lastig. Er is daarom opdracht gegeven voor een nulmeting van de
toegankelijkheid van zes gemeentelijke gebouwen. Dit zijn de sporthallen De Kruisboog, De Slinger en
de Wetering, de culturele centra Schoneveld en de Wiese en het gemeentehuis. De verbeteradviezen
per locatie en investeringsramingen worden in het voorjaar 2024 ontwikkeld. Met de diverse
themafeesten, paarse vrijdag en coming-outdag is er meer bewustwording voor de LHBTIQ+
gemeenschap gegenereerd.

Doelstellingen deelprogramma Saamhorigheid

#     Doelstelling

1   Er is een sterk informeel netwerk binnen Houten.

2   In Houten is er sociale steun en cohesie.

3   In Houten zijn er sterke vrijwilligersorganisaties.

4   Er zijn veel inwonersinitiatieven.

5   Er is een grote en sterke groep mantelzorgers.



Wat hebben we daarvoor gedaan?



Doelstelling 1: Er is een sterk en informeel netwerk binnen Houten:
    Het netwerk Houten Werkt Samen is een netwerk van formele en informele partijen in het
       Sociaal Domein. Er zijn namens het netwerk Houten Werkt Samen in 2023 vijf bijeenkomsten
       georganiseerd met een combinatie van inhoud en netwerken van vrijwilligers tot bestuurders
       en personeelsleden van partners. Er was een netwerkbijeenkomst over het versterken van het
       gewone leven, één over vitaliteit, een zomerborrel met aandacht voor het ondernemersfonds,
       en twee bijeenkomsten gingen over het Sociaal Plein. Per bijeenkomst kwamen 60-80
       bezoekers
    Lokaal talent kreeg de kans om zich te laten zien en ontwikkelen in de grote evenementen
       zoals Vonk, Struinen in de Tuinen en de Cultuurnacht.




                                            Jaarstukken 2023                                    18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Doelstelling 2: In Houten is er sociale steun en cohesie:
    In 2023 gaven jongeren hun mening over Jongerencentrum Enter in het onderzoek ‘Jongeren
       en ontmoetingsplekken in Houten’. Jongeren, vrijwilligers van Enter, jongerenwerkers en de
       leden van KNA zijn betrokken bij de ontwikkeling van een plan om Enter duurzaam in te
       richten. In 2024 wordt een besluit genomen over de toekomst van Enter.
    Ook met de huurders van gemeentelijk monument De Heuvel (Keercamp) en met de
       exploitant van Speelboerderij Houten is gesproken over een mogelijke renovatie,
       verduurzaming en meer multifunctioneel gebruik van het gebouw. Er is gestart met het
       opstellen van een analyse van de kosten en baten van noodzakelijke investeringen.
    Er is opdracht gegeven voor een nulmeting van de toegankelijkheid van 6 gemeentelijke
       gebouwen. Dit zijn de sporthallen De Kruisboog, De Slinger en De Wetering, de culturele
       centra Schoneveld en de Wiese en het gemeentehuis.
       De verbeteradviezen per locatie en investeringsramingen worden in het voorjaar 2024
       ontwikkeld.

Doelstelling 3: In Houten zijn er sterke vrijwilligersorganisaties;
    In het kader van het Actieplan LHBTIQ+ organiseerde 'van Houten&co', samen met Shine, in
       Jongerencentrum Enter feestavonden op Coming Out dag en Paarse Vrijdag.
    Om ideeën uit te wisselen en samenwerking te stimuleren hielden de cultuurmakelaar en de
       beleidsadviseur Cultuur twee speeddate sessies met geïnteresseerde cultuurmakers. Dit
       leidde tot verschillende projecten die een bijdrage vanuit het Evenementenfonds of
       Cultuurfonds ontvingen.
    In 2023 zijn we goed in verbinding geweest met onze culturele partners. We maken afspraken
       met elkaar aan de Cultuurtafel.
    Vanuit kerken wordt veel gedaan aan vrijwilligerswerk en sociale inzet. Daarmee dragen
       kerken bij aan het omzien naar elkaar.

Doelstelling 4: Er zijn veel inwonersinitiatieven:
    35 inwonersinitiatieven hebben hun idee kunnen uitvoeren met een bijdrage van tussen de €
       100 en € 5.000 uit “Ons Fonds”. Zo zijn er bijvoorbeeld diverse buurttuinen gerealiseerd,
       straatfeesten georganiseerd en voedselkastjes geplaatst.
    Om de actieve deelname van inwoners aan de samenleving te vergroten organiseerde de
       kerngroep van inwonersinitiatieven diverse inspiratiesessies. Hierin deelde men kennis met
       elkaar.
    In Samenwerking met Woonin en 'van Houten&co' is er een pilot opgezet van Lief en leed
       straten. In een Lief & Leedstraat besteden bewoners extra aandacht aan een buur als dat
       nodig is. Daarmee wordt de buurtbetrokkenheid vergroot.

Doelstelling 5: Er is een grote en sterke groep mantelzorgers:
    Er is een onderzoek geweest naar de ondersteuningsbehoefte van mantelzorgers om nieuw
       mantelzorgbeleid vorm te geven. Hiervoor zijn gespreksgroepen voor professionals en
       inwoners georganiseerd.
    Op de jaarlijkse waarderingsmarkt zijn 1310 mantelzorgwaarderingen uitgereikt.
    Er is een pilot met een Cape&Care café. Bijeenkomsten voor mantelzorgers die zorgen voor
       iemand met een psychische kwetsbaarheid.



   Global Goal 10,17

Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?     Voortgang Toelichting van de afwijking

10 Waardering mantelzorgers en
vrijwilligers




                                       Jaarstukken 2023                                       19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>11 Ouderenagenda

Ouderenagenda 2023- 2026
“Vitaal oud(er) worden in Houten”
is vastgesteld.
 18 Jongerencentrum Enter
Het toekomstige gebruik van het          In 2023 gaven jongeren hun mening over
gebouw Enter onderzoeken.                Jongerencentrum Enter in het onderzoek ‘Jongeren en
                                         ontmoetingsplekken in Houten’. De gemeente en Van
                                         Houten&co voerden gesprekken over de aanbevelingen
                                         die in het onderzoek zijn meegegeven. Jongeren,
                                         vrijwilligers van Enter, jongerenwerkers en de leden van
                                         KNA zijn betrokken bij de ontwikkeling van een plan om
                                         Enter te verbouwen. Een verbouwing maakt het mogelijk
                                         dat KNA Enter kan gebruiken als oefen- en
                                         opslagruimte.
20 Bibliotheek
De Bibliotheek is
getransformeerd van een
selfservice- naar een full service
bibliotheek met professionele
bezetting en dienstverlening.

21 Impuls cultuurevenementen
Aan de Slinger heeft de
grootschalige evenementen
‘Struinen in de Tuinen’ en ‘Vonk’
gerealiseerd.
 22 Impuls aan muziekeducatie

Het Houtens Muziekcollectief
heeft de samenwerking met de
lokale verenigingen versterkt en
een impuls gegeven aan de
popmuziek
 23 Muziekvereniging KNA
In overleg met muziekvereniging          In 2023 zijn in goed overleg huisvestingscriteria herijkt
Kunst na Arbeid (KNA) gaan we            en de eerste stappen gezet naar nieuwe huisvesting
gezamenlijk op zoek naar een             voor KNA.
oplossing voor het
huisvestingsvraagstuk van KNA.
Daarbij wordt gekozen voor een
integrale aanpak
(maatschappelijk vastgoed,
educatie, cultuur,
ondernemerschap en
vereniging).
 24 Tweede balkon theaterzaal
 Aan de Slinger
Begin 2023 heeft de
gemeenteraad ingestemd met
het verstrekken van een lening
voor de realisatie van een
Tweede Balkon bij Aan De
Slinger.




                                     Jaarstukken 2023                                           20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Leren en Werken
Wat hebben we bereikt?

Alle inwoners moeten kunnen meedoen aan maatschappelijke en sociale activiteiten. Om dit te
bereiken hebben we ingezet op de mogelijkheid om te leren, te ontwikkelen en talenten te ontdekken.
Daarvoor moet de financiële basis op orde zijn. Wanneer onze inwoners ondersteuning nodig hebben,
verwachten wij dat alle professionals goed samenwerken.

Omdat we willen dat iedereen meedoet, hebben we het thuiszittersteam versterkt. Daarnaast hebben
we de mogelijkheid voor onze inwoners om een werk-assessment werkschuur Nieuw-Wulven te
volgen. Daarmee hebben mensen inzicht gekregen in waar ze staan en waar ze naar toe willen en
konden gerichte vervolgstappen worden genomen naar een betere toekomst.

Voor een stevige financiële basis werkten we samen met Stichting Leergeld. Zij hebben de
verantwoordelijkheid om op basis van een inventarisatie bij gezinnen thuis het gebruik van
kindvoorzieningen te stimuleren en te ondersteunen bij de aanvraag (zoals middelen uit het
jeugdfonds). Zo hoeft er maar een aanvraag per gezin gedaan te worden en kunnen kinderen daarna
meedoen aan activiteiten die voor hun leeftijd heel normaal zijn.

In 2023 is gestart met het Sociaal Plein. Hier kunnen inwoners terecht met vragen over wonen, zorg,
welzijn, werk en geldzaken. Het Sociaal Plein is in 2023 meer dan 250 keer bezocht door inwoners.
Medewerkers van 'van Houten&co', de Bibliotheek Lek & IJssel, Stichting Sociaal Team Houten, de
WIL en Houtense Werktafel zijn bereikbaar en beschikbaar voor raad en daad. Inwoners die meer
nodig hebben, wordt de juiste weg gewezen en kunnen contact leggen met allerlei organisaties die
hulp en ondersteuning bieden. Door de verbinding tussen zorg en participatie doen er meer kwetsbare
inwoners mee in de samenleving.


Doelstellingen deelprogramma Leren en werken

#     Doelstelling

1   Inwoners kunnen zich financieel redden.

2   Er zitten zo min mogelijk kinderen thuis zonder onderwijs.

3   Alle werkzoekenden helpen we aan betaald of onbetaald werk.

4   Inwoners van Houten hebben een zinvolle daginvulling.



Wat hebben we daarvoor gedaan?

Doelstelling 1: inwoners kunnen zich financieel redden

    In 2023 werd zichtbaar dat financiële bestaanszekerheid van inwoners onder druk kwam te staan.
    We hebben daarom veel gedaan om hen te steunen.
     Voor mensen die zich in een kwetsbare positie bevinden hebben we een herijkingsonderzoek
        minimaregelingen uitgevoerd. Naar aanleiding hiervan verhoogden we de inkomensgrens voor
        de U-pas en vormt Leergeld de integrale toegang tot de kindregelingen.
     We voerden de energietoeslag opnieuw uit: ongeveer 1.100 huishoudens kregen de toeslag
        begin december 2023 automatisch uitgekeerd. Daarmee heeft 74% van de beoogde
        doelgroep de regeling automatisch ontvangen. Mensen kunnen nog tot en met april 2024 de
        energietoeslag aanvragen. Door middel van actieve persoonsgerichte communicatie
        verwachten we een bereik van ruim 90% te halen.
     We maakten gebruik van het regelvrij budget bedoeld voor maatwerkoplossingen bij inwoners
        met een laag besteedbaar budget of schulden. Hiermee is onder andere een huisuitzetting
        voorkomen en stabiliseerden een gezinssituatie, waardoor een schuldentraject kon worden
        opgestart.



                                         Jaarstukken 2023                                      21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>      We herzagen de beleidsregels voor de bijzondere bijstand: het drempelbedrag is verwijderd
       en inwoners kunnen ook een aanvraag indienen als de kosten al zijn voldaan.
      We kenden een extra incidentele subsidie toe aan Stichting Urgente Noden Lekstroom,
       waarmee SUN haar maximale toekenningsbedrag kan verhogen. Ook Leergeld en het
       Jeugdfonds Sport en Cultuur ontvingen een extra incidentele subsidie.
      In combinatie met de huurverhogingsbrief van Woonin organiseerden we een financieel
       inloopmoment. Ongeveer 100 inwoners hebben hier een financiële check gedaan.
      2023 was ook het jaar van de aanpassing van de Wet op de Schuldhulpverlening. De looptijd
       van de WSNP en MSNP werd verkort naar 18 maanden. Mede hierdoor namen de
       aanmeldingen bij Schuldhulpverlening met 20% toe ten opzichte van 2022.
      We intensiveerden de samenwerking tussen WIL en Schuldhulpmaatje. Schuldhulpmaatje
       begeleidt inwoners de laatste 6 maanden van het schuldhulpverleningstraject, zodat er naar
       financiële zelfredzaamheid wordt toegewerkt. Als financiële zelfredzaamheid niet mogelijk is,
       begeleidt Schuldhulpmaatje langdurig.

Doelstelling 2: Er zitten zo min mogelijk kinderen thuis zonder onderwijs

      Als gevolg van de corona kampen leerlingen met achterstanden op cognitief, executief,
       sociaal en emotioneel vlak. Dat is van grote invloed op het behalen van deze doelstelling.
       Vanuit onze reguliere middelen zetten we hier op in. En Daarvoor hebben de gemeenten
       financiële middelen gekregen uit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). We zetten deze
       middelen in om meer leerlingen op school te houden en degene die thuis zitten weer naar
       school toe te leiden.
      In 2023 is de nieuwe inkoop Jeugd van kracht, met daarin het segment Jeugdhulp in
       Onderwijstijd. Op deze manier wordt de samenwerking tussen onderwijs en zorg versterkt.
       Hierdoor kan beter invulling worden gegeven aan de doelstelling passend onderwijs op een
       reguliere school en proberen we schooluitval tegen te gaan.
      Het scholenteam (uit NPO-middelen): onderwijs en kinderopvang hebben een vast
       aanspreekpunt vanuit het Centrum voor jeugd en gezin (GJG). Het CJG is fysiek in de scholen
       en de kinderopvang aanwezig en ondersteunt daar personeel, kinderen/leerlingen en ouders
       op een laagdrempelige manier. Als er een doorverwijzing naar het ST nodig is, zijn de lijnen
       kort. We verwachten dat door deze laagdrempelige preventieve inzet minder
       kinderen/leerlingen doorverwezen worden naar Jeugdhulp. Dit project is ook geborgd voor
       2024.
      Versterking thuiszittersteam met extra mensen (uit NPO-middelen). Extra ondersteuning voor
       scholen en leerplicht-ambtenaren om leerlingen met medische, sociale of psychische
       problemen naar een passende onderwijsplek toe te leiden. Dit project is ook geborgd voor
       2024.
      Een ander speerpunt in 2023 was de voorschoolse educatie. Het aantal VVE-plekken is in
       2023 verhoogd, waardoor de wachtlijst aanzienlijk is afgenomen. Daarnaast heeft de GGD er
       voor gezorgd dat de ouderbetrokkenheid is toegenomen, wat van belang is om het taalniveau
       van de kinderen te verbeteren.
      Eind 2022 is het Taalatelier gestart. Dit heeft in 2023 volop gedraaid. Het Taalatelier Houten is
       een voorziening voor nieuwkomers in de leeftijd van 6 tot en met 12 jaar. Er zijn 2 groepen
       (groep 3-4-5 en groep 6-7-8). Elke groep bestaat uit maximaal 15 leerlingen. Hierdoor is er
       veel aandacht voor de taalontwikkeling van de kinderen.

Doelstelling 3: Alle werkzoekenden helpen we aan betaald of onbetaald werk

      De inburgeringsconsulenten en werkcoaches van de Houtense werktafel zijn de spil in de
       aanpak voor toeleiding naar werk. Wekelijks worden tientallen mensen gesproken en gericht
       naar werk begeleid. Een aantal in het oog springende activiteiten in 2023 zijn:
      De lokale werk-assessment "werkschuur Nieuw Wulven" is van start gegaan. Er wordt
       gekeken wat de talenten van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zijn. Ook wordt
       gewerkt aan vooruitgang op punten die nodig zijn om de afstand tot de arbeidsmarkt te
       overbruggen.
      Met een taxibusje hebben werkcoaches samen met 12 statushouders de regionale
       banenmarkt anderstaligen bezocht. In totaal waren er 30 Houtense kandidaten.




                                        Jaarstukken 2023                                           22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>      Er zijn drie edities van future citizens geweest in Theater aan de Slinger, waarin het contact is
       gelegd tussen statushouders met een droom en de Houtense inwoners. Tijdens de
       bijeenkomsten worden statushouders op basis van competenties naar werk begeleid.
      Er is gericht aandacht besteed aan de uitstroom van statushouders die al langere tijd in
       Houten wonen naar werk door een extra intensieve training en begeleiding. Deze aanpak
       werkt.

Doelstelling 4: Inwoners van Houten hebben een zinvolle daginvulling

      Alle mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt zijn gesproken door de werkcoaches.
       Hier komt het beeld uit naar voren dat velen van hen een bijdrage leveren aan de
       samenleving. Daar waar nodig hebben werkcoaches dit samen met Van Houten en co,
       Samenwerkingspartners uit het voorveld en het sociaal team gestimuleerd. Daar waar multi-
       problematiek er voor zorgt dat participatie wordt belemmerd hebben we in 'Op Koers' naar de
       situatie van de inwoner en de belemmeringen gekeken. Samen met de inwoner is gekeken op
       welke manier deze belemmeringen hanteerbaar gemaakt worden en het participatie-niveau
       verhoogd kan worden.
      Voor statushouders die net in Nederland komen is er begeleiding door Vluchtelingenwerk, die
       ook gericht is op maatschappelijke participatie.



Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?      Voortgang Toelichting van de afwijking

7 Op koers en Houtense
werktafel



8 (Herijking) minimabeleid



9 Garantiebanen



13 Taalatelier




                                        Jaarstukken 2023                                            23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Thuis
Wat hebben we bereikt?

Zo lang mogelijk veilig, prettig (en zo zelfstandig als mogelijk) thuis wonen in een prettige en sociale
omgeving is ons hoofddoel. Dit vraagt vooral om bewustwording, acceptatie en advies. Daarnaast is er
hulp en ondersteuning aanwezig voor de inwoners die het niet zelf meer redden.

Zo zijn onze senioren en maatschappelijke organisaties in 2023 goed voorbereid op het ouder worden
en de toenemende vergrijzing. De ouderenagenda 2023-2026: “Vitaal oud(er) worden in Houten’’ is
vastgesteld zodat er uitvoering aan gegeven kon worden. Denk hierbij aan de thema’s ‘ontmoeting en
meedoen’, ‘toegankelijkheid van voorzieningen en de openbare ruimte’, ‘geschikte (gelijkvloerse)
woningen en woonvormen’ en ‘gezond ouder worden’. Ook zijn senioren goed voorbereid om zo lang
mogelijk in hun eigen woning te blijven wonen. Zij hebben hierover gerichte informatie gekregen en er
zijn huisbezoeken (31) afgelegd om te vernemen wat er zoal aangepast kan worden nu, of later.

Van belang bleek ook de verbinding die is gelegd en geborgd tussen het sociale en het ruimtelijke
domein waardoor een bijdrage is geleverd aan de woon-zorgbehoeften van onze (kwetsbare)
inwoners.
Vanuit ‘Kamer met Aandacht’ zijn voor 2 jongeren in Houten betaalbare woningen beschikbaar gesteld
met de nodige hulp en ondersteuning (voor max. 2 jaar) zodat zij toch zelfstandig kunnen blijven
wonen.
Prettig en veilig wonen gaat niet alleen over de woning zelf, maar ook over de woonomgeving. Om
deze fysiek en sociaal passend te krijgen is een eerste verkenning gedaan naar de verplichte woon-
zorgvisie samen met interne en externe partners. Dit maakte duidelijk welke woonopgaven er liggen
voor specifieke aandachtsgroepen met als doel dat zij zo lang als mogelijk zelfstandig kunnen wonen
of indien nodig naar een geschikte woning kunnen doorstromen.

Veilig thuis opgroeien en wonen vraagt ook om de aanpak van kindermishandeling en huiselijk
geweld. We hebben de aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en kindermishandeling getraind.
Hierdoor zijn professionals in het onderwijs en kinderopvang beter in staat om signalen van geweld te
beoordelen. Daarnaast zijn professionals getraind op het signaleren en handelen wanneer er sprake is
van een onveilige thuissituatie.

Wonen in Houten dient ook voor kwetsbare inwoners een welkome plek te zijn. Het stigma op
‘inwoners met een psychische kwetsbaarheid’ hebben wij doorbroken en de omgeving weet deze
doelgroep beter te leren herkennen en indien nodig door te verwijzen naar de juiste hulp en
ondersteuning, ook op het gebied van wonen. Daarbij is het U16 project ‘Eerst een Thuis' na 2,5 jaar
afgerond. In totaal zijn er in de regio 220 woonplekken gerealiseerd voor voormalige dak- en thuisloze
mensen. In samenwerking met Woonin, Lister en gemeente Utrecht zijn 3 dak- en thuisloze jongeren
geselecteerd voor een duurzame zelfstandige woonplek in Houten onder begeleiding van Lister.

Ook jongeren dienen zo lang mogelijk in een zo thuis mogelijke setting op te groeien. Vanaf 1 juli
2023 is door een combinatie van een vijftal aanbieders (vanuit de regionale inkoop 2023) een
taakstelling neergelegd: 'jeugdigen zo lang mogelijk thuis te laten verblijven en wanneer dit niet
anders kan (bijv. i.v.m. veiligheid of ontwikkelingsproblematiek) te zorgen voor een setting die zo thuis
mogelijk is ingericht'. Bij voorkeur zo dicht mogelijk bij hun ouderlijk (t)huis.
Vanaf 1 juli 2023 is ook de locatie van YEPH in Maarsbergen kleinschaliger en gezinsgerichter
opgeleverd waar ook onze Houtense jongeren gebruik van kunnen maken indien nodig. (YEPH is een
provinciale samenwerking van Youké Pluryn en ’s Heeren Loo voor hoog specialistische en gesloten
jeugdhulp voor alle Utrechtse gemeenten).
Daarnaast zijn 22 gezinnen en daarmee 22 kinderen ontzorgd wanneer er sprake was van
overbelasting door de inzet van een steungezin.




                                          Jaarstukken 2023                                           24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Doelstellingen deelprogramma Thuis

#     Doelstelling

1   Jongeren en ouderen hebben een passende woning.

2   De woonomgeving in Houten is fysiek (veilig) en sociaal passend.

3   Er zitten zo min mogelijk jongeren in jeugdhulp met verblijf.
    Kwetsbare inwoners hebben een prettige en veilige plek in hun eigen woonomgeving en ontvangen
4
    hierbij passende hulp.



Wat hebben we daarvoor gedaan?

Doelstelling 1: Jongeren en ouderen hebben een passende woning.
    Er zijn enquêtes uitgevoerd naar woonbehoeften in wijken.
    Vrijwillige wooncoaches adviseerden via huisbezoeken 31 inwoners over comfortabel en veilig
       wonen. Inwoners werden bovendien voorgelicht via de gemeentelijke website en een
       artikelenreeks in ‘t Groentje.
    Op initiatief van vrijwilligers, voortkomend uit Power Houten in samenwerking met Woonin en
       de gemeente, werd een informatiebijeenkomst georganiseerd over comfortabel en veilig
       wonen. Er waren in totaal 200 jonge senioren op deze middag aanwezig die zich hierover
       lieten informeren.
    De Ouderenagenda 2023-2026 “Vitaal oud(er) worden in Houten” werd opgesteld en geeft
       inzicht in de belangrijkste kansen, uitdagingen en adviezen als het gaat om de toenemende
       vergrijzing van de bevolking.
    De integrale samenwerking tussen het sociaal en ruimtelijk domein is geborgd door elkaar
       beter te vinden en elkaar te betrekken op inhoud vanuit een gezamenlijke visie en doelstelling.
       Het programma ‘Bouwen voor Houten’, het adviseren over ruimtelijke (herontwikkel-)
       projecten en het faciliteren van woon (zorg) initiatieven zijn hier voorbeelden van.
    Kamers met Aandacht is voortgezet in 2023.


Doelstelling 2: De woonomgeving in Houten is fysiek (veilig) en sociaal passend.
    Er zijn 24 aandachtsfunctionarissen getraind in 2023 door een professional zodat zij
       kindermishandeling en huiselijk geweld beter kunnen voorkomen en signaleren. Ze weten hoe
       de meldcode moet worden gebruikt en hoe ze kunnen handelen.
    Er zijn drie netwerkbijeenkomsten georganiseerd voor professionals met verdiepende thema’s
       rondom kindermishandeling en huiselijk geweld.
    De ‘vuilewas manifestatie’ is georganiseerd op het Rond waarbij het taboe werd doorbroken
       rondom het thema huiselijk geweld en kindermishandeling. Mensen hebben hun persoonlijke
       verhalen kenbaar gemaakt (de vuile was buiten gehangen) waarbij inwoners ook de weg naar
       hulp en ondersteuning kregen aangeboden.
    Samen met verschillende gemeentelijke teams en een aantal externe samenwerkingspartners
       is integraal gewerkt aan de verkenning naar een woonzorgvisie. Dit gebeurde door elkaar
       hierover te informeren en de huisvestingsopgaven voor specifieke aandachtsgroepen in beeld
       te brengen. In de U16 is een provinciale analyse per gemeente in voorbereiding naar de
       woonzorgbehoeften van verschillende aandachtsgroepen.


Doelstelling 3: Er zitten zo min mogelijk jongeren in jeugdhulp met verblijf.
    'Combinatie gezinsvormen' is gecontracteerd per 1 juli 2023 en is gestart met de uitvoering
       van het zo thuis mogelijk vormen geven van jeugdhulp met verblijf.
    'Combinatie gezinsvormen' geeft uitvoering aan het transformatieplan Gezinsvormen (2023-
       2026) en heeft zich ingezet om tot een dekkend zorglandschap te komen wat in 2024 verder
       wordt uitgebreid.
    Yeph werkte aan de ombouw aan kleinschaligheid en gezinsgericht wonen.




                                          Jaarstukken 2023                                       25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>       Buurtgezinnen en Handje Helpen zijn als lokale voorziening ingezet om te voorkomen dat
       jongeren daadwerkelijk jeugdhulp met verblijf vanuit het segment gezinsvormen ontvangen.
       Deze organisaties dachten ook actief mee aan de voorkant met het Sociaal Team Houten.
      Pleegouders en gezinshuishoudens zijn tijdens de waarderingsmarkt 2023 in het zonnetje
       gezet, omdat zij het verschil maken in het leven van jongeren.

Doelstelling 4: Kwetsbare inwoners hebben een prettige en veilige plek in hun eigen
woonomgeving en ontvangen hierbij passende hulp.

      Er is uitvoering gegeven aan het project Living Library in samenwerking met de bibliotheek,
       vanHouten&co en Lister waarbij stigmatisering wordt tegengegaan en inclusie wordt
       bevorderd.
      We gaven uitvoering aan het lokaal uitvoeringsplan ‘Op weg naar een beschermd thuis in
       Houten’ (looptijd van 2020 t/m 2023).
      In samenwerking met VanHouten&co en Woonin is gewerkt aan het opzetten van 17
       Lief&Leedstraten.
      De herstelacademie ENIK is als belangrijke plek beschikbaar gesteld voor inwoners die
       psychisch kwetsbaar zijn. Zowel ontmoeting als ontwikkeling staan hierbij centraal.
      Door inzet van maatwerkmiddelen beschermd wonen kon de inzet voor Handje Helpen,
       stichting Present en buurtbemiddeling worden uitgebreid.
      Samen met de Utrechtse (U16) gemeenten hebben wij ons wederom ingezet (al sinds 2017)
       voor de ontwikkeling beschermd wonen in het licht van de Regionale koers Maatschappelijke
       opvang en Beschermd wonen U16. Binnen de U16 zijn er afspraken gemaakt waaraan
       gemeenten zich hebben gecommitteerd, waardoor de gemeenten zelf meer
       verantwoordelijkheid krijgen voor nieuwe cliënten. Hiermee neemt de gehele regio als
       collectief verantwoordelijkheid voor het aanbieden van geschikte zorg en ondersteuning gelet
       op deze kwetsbare doelgroep.
      De ROEL (Regionale Expertise en Omdenktafel Lekstroom) heeft in 11 casussen, waar
       Houten de verantwoordelijk gemeente was, meegedacht in casuïstiek om tot een doorbraak te
       komen zodat jongeren op de juiste plek terecht kwamen (regio Lekstroom zijn 50 casussen
       besproken en zijn 67 ROEL-tafels geweest). Voorkomen werd dat jongeren van het kastje
       naar de muur werden gestuurd en dat er snel geschakeld kon worden met de juiste experts
       om tot een oplossing te komen. Lokaal wordt samenwerkt met Op Koers zodat ook de
       participatiekant wordt meegenomen (werk en inkomen, schulden, zingeving, school).
      Samen Veilig Midden Nederland (SVMN) en Veilig Thuis hebben middels een (bovenregionale
       en regionale) subsidie de taken uitgevoerd op het gebied van Jeugdbescherming,
       Jeugdreclassering en preventie (Veilig Thuis) wanneer er sprake is van onveiligheid en
       huiselijk geweld in het gezin.
      De integrale verordening ‘Jeugd en Wmo’ is geactualiseerd. Hiermee hebben we de juiste
       randvoorwaarden opgenomen voor de Wmo pilot Was en Strijkservice. Daarnaast is inzet van
       het persoonsgebonden budget bij formele in informele hulp aan gescherpt, zijn wijzigingen
       naar aanleiding van de inkoop jeugdhulp en wijzigingen naar aanleiding van jurisprudentie
       doorgevoerd.




                                      Jaarstukken 2023                                        26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?        Voortgang Toelichting van de afwijking

15 Audit werkwijze en kosten
van Samen Veilig
De audit zoals voorgesteld in het
coalitieprogramma wordt
gewijzigd vormgegeven in de
evaluatie over SVMN als
onderdeel van de nieuwe
uitvraag. We hebben het namelijk
voor elkaar gekregen als
gemeente Houten om
bovenregionaal akkoord te
krijgen (26 gemeenten) om onze
evaluatiepunten mee te geven in
de uitvraag naar SVMN
voorafgaande aan de nieuwe
inkoop/subsidie.

Programma Samen Leven - Wat heeft het gekost?

                                                                                            Verschil
                                                                                          begroting
                                                                                                  na
                                                                   Begroting               wijziging
                                                   Primitieve              na                     vs
                                          Rekening begroting        wijziging Rekening     rekening
         Deelprogramma's                      2022      2023             2023     2023          2023
01.      Samen Leven

lasten

01.01    Gezondheid                           13.333      12.830      14.974     14.277         696

01.02    Saamhorigheid                        13.778      13.888      16.611     15.873         738

01.03    Leren en werken                      34.902      30.956      35.766     36.630        -864

01.04    Thuis                                   240         241         480       376          104

01.99    Programmabrede kosten                     0         304         522         0          522

Totaal lasten                                 62.254      58.219      68.353     67.156        1.197

baten

01.01    Gezondheid                            2.051       1.992       2.583      2.784         201

01.02    Saamhorigheid                           942         964       2.378      1.973        -404

01.03    Leren en werken                       9.462       9.323       9.984      9.851        -132

01.04    Thuis                                    49           0         422       436           14

01.99    Programmabrede kosten                     0           0             0       0              0

Totaal baten                                  12.504      12.280      15.366     15.044         -322

         Saldo baten en lasten                49.750      45.940        52.987   52.112         -875




                                          Jaarstukken 2023                                     27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Mutaties reserves

01.99   Dotaties                                       0               0         198             198                  0

01.99   Onttrekkingen                                435              29         107             102               -5

        Saldo mutaties reserves                     -435              -29         91              96                  5

        Saldo Samen Leven                         49.315       45.910         53.077        52.207                870



Verklaring                                                             Verschil lasten          Verschil baten

Baten en Lasten
01.01 Buitensportaccommodaties:                                                          -219                      0
Bij de sportparken De Meerpaal, De Kruisboog, Oud Wulven en
Blokhoven is meer onderhoud verricht aan de (kunstgras)velden.
De energiekosten voor de beide fietstransferia vallen lager uit dan
in de begroting. Daarnaast is sprake van een aantal kleinere
verschillen.
01.01 Buitensportaccommodaties:                                                            0                     217
Voor sportpark De Meerpaal hebben afrekeningen van eerdere
jaren voor energiekosten geleid tot hogere baten. Ook is sprake
van een hogere vergoeding voor de Specifieke Uitkering (Spuk)
Sport dan begroot.
01.01 Chronisch zieken en collectieve ziektekostenverzekering                            146                       0

Regeling chronisch zieken:
Het afgelopen jaar hebben we niet gewerkt met ambtshalve
toekenningen. Iedere inwoner moest een nieuwe aanvraag
indienen. Hier is voor gekozen omdat de regeling meerdere jaren
ambtshalve is verstrekt en daarbij niet is getoetst of de regeling
nog terecht werd verstrekt. Het ontbreken van ambtshalve
toekenningen heeft erin geresulteerd dat er minder inwoners een
toekenning hebben ontvangen.

Collectieve zorgverzekering minima:
Er hebben iets minder inwoners gebruik gemaakt van de
collectieve zorgverzekering ten opzichte van 2022. De realisatie
ligt daarmee grotendeels in lijn met de realisatie uit 2022.
01.01 WMO persoonsgebonden budget (PGB):                                                  71                       0
De verwachte groei van het aantal inwoners wat gebruik maakt van
de PGB is niet uitgekomen, waardoor niet het gehele beschikbare
budget is gebruikt.
01.01 WMO voorzieningen:                                                                 777                       0
Mede door de wachtlijst voor huishoudelijke ondersteuning in
najaar 2023 ontstaat er een overschot (€ 250 duizend).
Begeleiding heeft een overschot (€ 230 duizend) doordat minder
inwoners hiervan gebruik maken. De overige baten zijn de
activering van de zorgunit (€ 95 duizend), afloop
sterfhuisconstructie hulpmiddelen (€ 161 duizend) en overige
afrekeningen (€ 41 duizend).
De sterfhuisconstructie komt voort uit het nieuwe inkoopcontract
hulpmiddelen waarbij we over zijn gegaan van koop naar
huurmiddelen, 2023 is het laatste jaar van de overgang.
01.02 Huis van Houten:                                                                    20                       0
In verband met de ontwikkelingen Huis van Houten is er minder
onderhoud gepleegd.
01.02 Huis van Houten:                                                                     0                     -114
Minder verhuurde ruimtes en afrekeningen van servicekosten uit
vorige jaren veroorzaken lagere baten.




                                             Jaarstukken 2023                                                    28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>01.02 Specifieke Uitkering Wet Inburgering:                               232      0
De taaltrajecten voor inburgering bestaan uit drie mogelijke
trajecten: de B1 route, de onderwijsroute MBO en de
onderwijsroute HBO/WO. Deze trajecten hebben een looptijd van
tussen de anderhalf en drie jaar. De financiering gaat over
meerdere jaren heen en ieder jaar ontstaat er een nieuw cohort
deelnemers voor een route met een looptijd tussen de anderhalf en
drie jaar. De trajectprijzen verschillen per route. Omdat we wel een
inschatting kunnen maken van het aantal mensen dat een
bepaalde route gaat volgen, maar pas in de loop van het jaar
weten hoeveel mensen exact aan een bepaalde route deelnemen,
hebben we ervoor gekozen om ruim te rekenen. Dit kan ook omdat
in de specifieke uitkeringen het traject van anderhalf tot drie jaar in
één keer wordt uitgekeerd oftewel het wordt “vooruit gefinancierd”.
Het financiële beeld van met name de uitgaven en daarmee de
begroting zal de komende steeds genuanceerder worden.
                                                                            0    -232




01.02 Theater a/d Slinger:                                                136      0
Per abuis is bij het raadsvoorstel over de gestegen energieprijzen
ook een mutatie doorgevoerd voor zowel de lasten als de baten.
Deze worden echter niet gerealiseerd.
                                                                            0    -132




01.03 Belastingen schoolgebouwen:                                          88      0
Als gevolg van herwaarderingen van de waarde van het vastgoed
lopen de begroting en de prognose ten aanzien van de OZB
uiteen.
01.03 Bijstand voor zelfstandigen (BBZ)                                   186      0
Er hebben minder inwoners gebruik gemaakt van de BBZ. In 2023
hebben er 12 ondernemers gebruik gemaakt van Ondernemer
Centraal.
01.03 Bijstand voor zelfstandigen (BBZ)                                     0     -49
Het ministerie van Sociale Zaken heeft in 2023 geld terug
gevorderd over de jaren 2021 en 2022.
01.03 Bijstandsverlening en inkomensvoorziening                           -703     0
De stijging van de lasten wordt voor € 103 duizend veroorzaakt
door een stijging van personeelskosten bij WIL (Werk en Inkomen
Lekstroom). De rest van de overschrijding (€ 600 duizend) is het
gevolg van hogere regelingskosten, waarvan € 200 duizend op de
loonkostensubsidies. De hogere regelingskosten worden
veroorzaakt door een stijging van het bijstandsbestand.
Over 2023 kunnen we waarschijnlijk aanspraak maken op de
vangnetregeling (€ 200 duizend). Dit is niet verwerkt in het
resultaat 2023, omdat nog niet zeker is of dit wordt toegekend.




                                               Jaarstukken 2023                  29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>01.03 Bijstandsverlening en inkomensvoorziening                       0     90
Het voordeel wordt voor € 28 duizend veroorzaakt door hogere
terugvordering. Daarnaast hebben we een hogere gebundelde
uitkering (BUIG) van het ministerie van Sociale Zaken ontvangen
(€ 63 duizend) dan vooraf geraamd. Gemeenten ontvangen van
het Rijk een gebundelde uitkering voor het bekostigen van de
uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en
Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de
inzet van loonkostensubsidie.
01.03 Inkomsten Velduil en van Harteschool:                           0    -88
Dit heeft betrekking op de huurinkomsten van Kind en Co voor het
gebruik binnen die scholen. Die schoolgebouwen zijn echter nog
niet opgeleverd, dus van enig gebruik is geen sprake.
01.03 Jeugd (persoonsgebonden budget, PGB):                         -121    0
Zie voor toelichting onder Zorg in natura jeugd.

01.03 Jeugd (zorg in natura, ZIN):                                  -574    0
Bij jeugdhulp zien we dat door meer inzet op basis GGZ en lichte
ambulante begeleiding minder kinderen doorstromen naar zware,
hoog specialistische jeugdhulp. Tegelijk zien we dat de jeugdigen
die doorstromen naar zwaardere jeugdhulp de complexiteit van
problematiek toeneemt en daarmee ook de intensiteit van zorg. We
zien dat hiervoor meer wordt uitgeweken naar maatwerk
overeenkomsten, landelijk ingekochte zorg en Pgb. De gemeente
zet samen met het Sociaal Team, verwijzers en aanbieders in op
het normaliseren en waar ondersteuning nodig is past bij het
normale leven. Waar intensievere vorm van zorg nodig is
onderzoekt de gemeente naar beter passend aanbod, met het als
doel tijdig te kunnen afschalen naar lichte vormen van jeugdhulp.
Zie voor verdere toelichting de raadsinformatiebrief 'Prognose 3e
trimester 2023 uitgaven jeugdhulp & Wmo'.
01.03 WSW                                                           100     0
Dit betrof een risico reservering voor de stijging van
begeleidingskosten door UW. Het risico is niet opgetreden.
01.04 Beschermd thuis:                                               81     0
De gemeente Houten ontvangt voor de kwetsbare inwoners die
gebruik maken van de voorzieningen maatschappelijke opvang
(MO) en beschermd wonen (BW) middelen van de
centrumgemeente Utrecht. Met deze middelen wordt de lokale
sociale basis versterkt. Daarmee zijn wij beter in staat om deze
doelgroep thuis en in de wijk de juiste ondersteuning te bieden.
Een aantal projecten is niet gestart in 2023 (Onder de Panne,
Clientenpanel). Hierdoor zijn de inhuurkosten lager uitgevallen.




                                             Jaarstukken 2023              30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>01.99-1 Specifieke Uitkering Integraal Zorgakkoord (alle                0    177
deelprogramma's):
In september 2022 is het Integraal Zorgakkoord (IZA) ondertekend
door een groot aantal bij de zorg betrokken partijen (onder andere
patiënten- en artsenfederaties), de VNG en het ministerie van
VWS. Het doel van dit akkoord is om het Nederlandse zorgstelsel
toegankelijk, goed van kwaliteit en betaalbaar te houden. De
regeling voor deze specieke uitkering (SPUK) is pas in juli
gepubliceerd en eind september ontvingen gemeenten hun geld
voor 2023 (gemeente IJsselstein t.b.v. Lekstroom). De VNG heeft
in oktober aan de minister laten weten dat gemeenten niet in staat
zijn de middelen in de laatste drie maanden van 2023 te besteden.
De VNG heeft daarom een verzoek gedaan aan de minister om de
jaargrens voor de besteding middelen 2023 te laten vervallen.
Ambtelijk was de verwachting dat het Rijk het verzoek van de VNG
zou inwilligen. Het kabinet heeft echter besloten om de jaargrens
voor de middelen te handhaven. De gemeente IJsselstein treedt op
als penvoerder voor de SPUK IZA. Het college van IJsselstein
heeft in december 2023 het bestedingsplan vastgesteld. Pas
daarna konden de middelen worden uitgegeven. Daarom is ervoor
gekozen om lopende projecten te financieren met deze IZA-
middelen. Vanwege de late besluitvorming over het bestedingsplan
kon dit niet meer in onze begroting worden verwerkt.
                                                                      -177     0




01.99-2 Toegerekende overheadkosten (doorbelaste                      102      0
kostenplaatsen):
Tijdens het opstellen van de begroting worden de kostenplaatsen
op basis van voorcalculatie aan de producten doorbelast. Als
gevolg van de regels Besluit begroting en verantwoording (BBV)
worden de kostenplaatsen bij de jaarrekening op basis van de
werkelijke kosten (salarissen en inhuur van derden) doorbelast aan
de producten.
01.99-3 Overige afwijkingen < € 75 duizend, per saldo                1.052     0


                                                                        0    -196


Subtotaal Baten en Lasten                                            1.197   -327



Totaal                                                               1.197   -327
(+ voordeel / - nadeel)




                                           Jaarstukken 2023                  31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Programma Duurzame leefomgeving
Inleiding

Zie de bestuurlijke beschouwingen voor een samenvatting van dit programma.

Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?    Voortgang Toelichting van de afwijking

49 Verbeteren ecologische kennis gemeentehuis




Overzicht relevante beleidskaders
Retailvisie Houten 2015-2025
Woonvisie 2016-2025
Woonvisie 2021-2030
Toekomstvisie Houten 2025
Collegeprogramma 2018-2022: Duurzaam, ondernemend en dichtbij!
Collegeprogramma 2022-2026: Samen me inwoners bouwen aan een toekomstbestendig Houten.
Beeldkwaliteitskader openbare ruimte
Water- en rioleringsplan (WRP)
Energieplan
Transitievisie Warmte
Regionale Energiestrategie
Visie Groen en Biodiversiteit
Klimaatadaptieplan
Actieplan Circulaire Economie
Beleidskader zonnevelden

Overzicht verbonden partijen
   Samenwerking in de U16 aan de Regionale Energie Strategie.
   Regionale samenwerking met U-thuis.
   Afval Verwijdering Utrecht (AVU)

Het programma bestaat uit de volgende deelprogramma's:
   Wonen
   Commerciële voorzieningen
   Leefomgeving
   Gebiedsontwikkeling
   Duurzaamheid en energietransitie
   Landschap en recreatie
   Cultuurhistorie en archeologie




                                       Jaarstukken 2023                                  32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Wonen
Wat hebben we bereikt?

In 2023 zijn er 116 woningen opgeleverd, waarvan 15 gelijkvloers woningen en 101
eengezinswoningen. Er zijn geen sociale huurwoningen opgeleverd, zodat het aandeel sociale
huurwoningen in de bestaande woningvoorraad is afgenomen tot 24,0% (was 24,2%).

Doelstellingen deelprogramma Wonen

#     Doelstelling
    Voldoen aan de woningbouwopgave behoefte volgens Woonvisie 2021-2030 van 4.750 extra
1
    woningen tot 2040.
    Toewerken naar een hoger aandeel sociale huurwoningen volgens de Woonvisie 2021-2030 in de
2
    richting van 30% van het aantal woningen.



Wat hebben we daarvoor gedaan?


Doelstelling 1
Voldoen aan de woningbouwopgave volgens Woonvisie 2021-2030 van 4.750 extra woningen tot
2040.


Voor 2023 was een aantal van 200 opgeleverde woningen geraamd. Feitelijk zijn dat er 116
geworden, waarvan
    113 koop-
    0 sociale huur
    3 particuliere
    0 vrije sectorhuurwoningen

De Woonvisie 2021-2030 heeft de ambitie vastgelegd om 4.750 woningen te bouwen tot 2040. Dit
wordt gemonitord vanaf het jaar 2022. In de jaren 2022 en 2023 zijn 330 + 116 = 446 woningen
gerealiseerd. De grote woningbouwlocaties zoals Molenzoom, Centrum, Koppeling en Houten-Oost
zijn nog grotendeels in de voorbereidende fases.
Wat betreft beleidsaanpassingen zijn de volgende stukken vastgesteld; een nieuwe
Huisvestingsverordening, Beleidsregels zelfbewoningsplicht/anti-speculatiebeding,
Doelgroepenverordening, Beleidsregels tijdelijk wonen in bijgebouwen, en de instelling van een
meldpunt voor goed verhuurderschap. Er is ook gewerkt aan een raadsvoorstel voor het invoeren van
een startersleningen en er zijn prestatieafspraken met Woonin gemaakt.

Doelstelling 2
Toewerken naar een hoger aandeel sociale huurwoningen volgens de Woonvisie 2021-2030, in de
richting van 30% van het aantal woningen.


                                                              Realisatie                Raming       Realisatie
Omschrijving                         Bron
                                                  2020        2021         2022          2023          2023

Output indicatoren
Nieuwe betaalbare koopwoningen        BAG                 x            x           28           29            12

Nieuwe middenhuurwoningen             BAG                 x            x           0             0              0

Nieuwe sociale huurwoningen      BAG/CBS/Woonin          37            0          116            0            26




                                       Jaarstukken 2023                                                    33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Nieuwe woningen                     BAG/CBS             264       193         343       58       116

Outcome indicatoren
Inschijfduur woningzoekenden in      Woonin              9.5       9.1        9.7      9.3        9,3
jaren

BBV indicatoren
Aantal nieuwe gebouwde woningen Basisregistratie         5,8       6,2         14                    6
per 1.000 woningen               adressen en
                                  gebouwen
Demografisch druk in %                CBS            70,40%    71,50%      73,10%

Gemeentelijke woonlasten             COELO             623,-     662,-      723,-
eenpersoonshuishouden
Gemeentelijke woonlasten             COELO             789,-     853,-      912,-
meerpersoonshuishouden
Gemiddelde WOZ waarde                 CBS              351k      378k        418k


Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?      Voortgang Toelichting van de afwijking

26 Woningen zonder bouwen



27 Zelfbewoningsplicht koopwoningen invoeren



28 Toewijzing woningen voor eigen inwoners
                                              Zit in proces voor nieuwe huisvestingsverordening 2024
                                              (Q4 2024)




                                        Jaarstukken 2023                                        34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Commerciële voorzieningen
Wat hebben we bereikt?

Voor de leefbaarheid van Houten werken we aan aantrekkelijke commerciële voorzieningen zoals
winkels, dienstverlening, culturele voorzieningen en horeca. In 2023 hebben we met een vitale coalitie
een Plan van Aanpak ‘versterking vitaliteit centrum Houten’ gezamenlijk opgesteld en ondertekend
met als inzet een compact, toekomstbestendig, vitaal en aantrekkelijk centrum voor onze inwoners en
ondernemers. De uitvoering van de eerste concrete acties en voorbereiding voor de langere termijn
worden in 2024 zichtbaar. Ook voor Castellum is er een nieuw ontwerp gemaakt voor Piazza waarmee
het plein een groenere uitstraling krijgt en het fietsparkeerprobleem wordt aangepakt.

Doelstellingen deelprogramma Commerciële voorzieningen

#     Doelstelling

1   Vitale, toekomstbestendige (winkel)centra met minder leegstand.

2   Meer horeca aantrekken waarbij een aantrekkelijk en divers horeca-aanbod ontstaat.



Wat hebben we daarvoor gedaan?

1. Vitale, toekomstbestendige (winkel)centra met minder leegstand

Winkelcentrum Het Rond
Met inbreng van inwoners (o.a. via Houtenpraatmee.nl) en (de achterban van) de leden van de Vitale
Coalitie Centrum Houten is een Plan van Aanpak opgesteld met concrete, zichtbare acties voor de
korte termijn en meer langere termijn projecten die we met input vanuit dit project goed kunnen
voorbereiden. Nadat het Plan van Aanpak in de zomer van 2023 gezamenlijk met de leden van de
Vitale Coalitie is bekrachtigd, hebben we gekeken hoe we - binnen het beperkte (extra) budget - voor
de korte termijn toch acties kunnen uitrollen die passen binnen bestaand beleid en kunnen putten uit
reeds beschikbaar budget. Voorbeelden zijn de voorbereiding van het ontstenen en vergroenen van
diverse locaties in het centrum en de voorbereiding voor sfeerverlichting. Projecten voor de
(middel)lange termijn bereiden we voor, waarbij we ook kijken naar het verwerven van subsidies en
fondsen, zoals de Impulsaanpak Winkelgebieden. Inzet is en blijft een compact, toekomstbestendig en
vitaal centrum. Om het noordelijke deel van Het Rond levendig te houden, is er voor verschillende
panden een nieuwe, tijdelijke invulling gevonden, soms ook als gevolg van onze bemiddeling; een
concreet voorbeeld is de vestiging van kringloopwinkel Woord en Daad. Het zuidelijke deel van Het
Rond vormt het toekomstige compacte winkelcentrum en raakt steeds beter gevuld. Ook op zijn we blij
dat partijen als de Belangenvereniging Het Rond en de Stichting Rond on Ice het centrum weer
veelvuldig als podium hebben gebruikt voor evenementen en activiteiten. Bovendien wordt er sinds
eind 2023 door enkele leden van de Vitale Coalitie gezamenlijk gecommuniceerd over de
evenementen en activiteiten die in het centrum worden georganiseerd, in de vorm van een 'Uit in het
centrum van Houten'-agenda.

Winkelcentrum Castellum
Met input van omwonenden, ondernemers, vastgoedeigenaar (ASR) en andere stakeholders is in
2023 een ontwerp gemaakt voor de herinrichting van Piazza. Dit herinrichtingsplan heeft als doel het
terugdringen van fietsparkeeroverlast en verkeersonveilige situaties, waarbij tevens wordt ingezet op
vergroening van het plein en het verbeteren van de leefbaarheid. Er is inmiddels een sluitende
begroting, mede door een forse bijdrage van ASR aan dit plan. Na goedkeuring door de raad (het
college is reeds akkoord) kan dit plan in/direct na de zomer van 2024 worden uitgevoerd.

2. Meer horeca aantrekken waarbij een aantrekkelijk en divers horeca-aanbod ontstaat

Horeca
Vanuit de insteek om een breder, gevarieerder horeca-aanbod in de centra te realiseren (specifiek op
Het Rond), is ook in 2023 ingezet op het uitbreiden van het horeca-aanbod. Door de nasleep van de
coronacrisis, de daaropvolgende energiecrisis, inflatie en personeelskrapte is dit maar beperkt gelukt.



                                         Jaarstukken 2023                                          35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Het aantal horecavestigingen is nagenoeg gelijk gebleven. Gelukkig zijn er ook in 2023 nauwelijks
faillissementen geweest in de Houtense horeca, maar weten we wel dat een aantal zaken het zwaar
heeft als gevolg van bovengenoemde crises (en de nasleep daarvan). In navolging van
collegeprogramma om terrassen structureel uit te breiden en duurzaam te verwarmen, is in 2023 een
inventarisatie gedaan onder horeca ondernemers naar de wens om dit te realiseren. Slechts enkele
ondernemers hebben aangegeven dit graag te willen en daarom wordt er nagegaan in hoeverre er
voor hen maatwerk mogelijk is.

                                                                  Realisatie               Raming Realisatie
Omschrijving                            Bron
                                                      2020        2021         2022         2023        2023

Voor dit programma zijn geen Output indicatoren geformuleerd

Outcome indicatoren
Aantal horeca-vestigingen in het     Provinciaal             25           23          25           26          26
centrum (Het Rond) op 1 januari    Arbeidsplaatsen
                                      Register
Leegstandspercentage Centrum Koopstromenonderzoek         20%            13%          9%       12%        12%
(Het Rond)                     Randstad (KSO)*


Voor dit programma zijn geen BBV indicatoren geformuleerd


Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?       Voortgang Toelichting van de afwijking

19 Evenementenfonds
Uitvoering geven aan de
Regeling Evenementenfonds
Houten: evenementen
subsidiëren die beeldbepalend
en identiteitsversterkend zijn voor
de inwoners van Houten.
48 Ondernemers ruimte bieden in leegstaande schuren buitengebied



58 Ondernemersfonds
Met het Ondernemersfonds
Houten, voor en door
ondernemers, is per 1 januari
2023 een start gemaakt. Het
fonds moet het organiserend
vermogen van het bedrijfsleven
vergroten, inclusief het vermogen
om voor de eigen belangen op te
komen.
59 Vermindering administratieve lasten ondernemers
Samen met de                              Het gesprek met Ondernemend Houten hierover is in
vertegenwoordigers van het                2023 opgestart. Tevens vindt overleg met MKB
georganiseerde bedrijfsleven in           Nederland en VNO-NCW Midden hierover plaats om dit
Houten inventariseren we of en            gezamenlijk aan te kunnen pakken.
hoe administratieve lasten en
overbodige regels kunnen
worden verminderd.




                                         Jaarstukken 2023                                                 36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>60 Vitalisering van het centrum
Gezamenlijk met onze partners in
de Vitale Coalitie centrum Houten
hebben we een Plan van Aanpak
opgesteld en werken we aan het
versterken van de vitaliteit van
het centrum.
61 Beleid terrassen
De eerdere verruiming van               Een inventarisatie van de behoefte bij horeca
terrassen en de mogelijkheden           ondernemers heeft plaatsgevonden; hier wordt in 2024
voor duurzame terrasverwarming          vervolg aan gegeven.
zetten we om in structureel
beleid.
62 Supermarkt in het Oude Dorp
Samen met de ondernemer                 De initiatiefnemer is uitgenodigd om over een nieuw
geven we constructief invulling         plan te participeren en vervolgens met de gemeente in
aan de uitgangspunten uit het           gesprek te gaan.
coalitieakkoord: geen uitbreiding
van het bruto vloeroppervlak van
de supermarkt, wel de
mogelijkheid om winkels en
woningen toe te voegen.




                                    Jaarstukken 2023                                       37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Leefomgeving
Wat hebben we bereikt?

Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is uitgevoerd volgens het beeldkwaliteitskader
zoals dat door de raad is vastgesteld. De onderhoudswerkzaamheden aan het stedelijke (afval-
)watersysteem hebben plaatsgevonden conform de normen van het Water- en Rioleringsplan (WRP).
Er is een geactualiseerd MJOP (meerjarenonderhoudsplan) openbare ruimte 2024-2028 vastgesteld
(met de nieuwe jaarschijf 2028).
In 2023 hebben de wijkcoördinatoren 104 bewonersinitiatieven gefaciliteerd.


Doelstellingen deelprogramma Leefomgeving

#     Doelstelling

1   Voldoende mogelijkheden voor sport, spel en bewegen voor alle leeftijden in de openbare ruimte.

2   Groen en water onderhouden conform de afgesproken beeldkwaliteit en de visie Biodiversiteit.

3   Goede openbare verlichting.
    Goed gereinigde openbare ruimte, waaronder beperkte overlast van zwerfvuil, graffiti, onkruid en
4
    hondenpoep. Goed onderhoud en beheer van riolering, straatmeubilair en begraafplaatsen
5   Meer zelfredzaamheid en zelf-organiserend vermogen van de samenleving



Wat hebben we daarvoor gedaan?



WRP
De reguliere onderhouds- en beheerwerkzaamheden aan het stedelijke (afval)watersysteem (zoals de
inspectie en reiniging van riolen en drainageleidingen) zijn conform de planning en de normen van het
WRP en de Keur (bepalingen) van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR)
uitgevoerd. Het betrof met name de volgende zaken.
-   In totaal is er 54.952 m hoofdriool gereinigd.
-   De 3.900 kolken die rechtstreeks zijn aangesloten op oppervlaktewater of een infiltratievoorziening
    zijn 2 maal gereinigd. De overige 14.700 kolken en lijnafwateringen zijn 1 maal gereinigd.
-   In 2023 zijn verschillende hoofd- en minigemalen gerenoveerd.
-   In 2023 zijn de jaarprogramma’s groot onderhoud waterbodems 2022 + 2023 in 1 project
    uitgevoerd. Hierbij zijn 8.497 m1 watergangen uitgebaggerd waarbij 4.725 m3 baggerspecie is
    verwijderd.

Waterbeheer
In de wijk de Bermen is de exoot rode waterlelie bestreden door middel van de harkboot.
Er is gezamenlijk met HDSR onderzoek gedaan naar de waterkwaliteit en er zijn afspraken gemaakt
over aanvullende onderzoeken naar de waterkwaliteit in de wijk de Waters en Polders.
In 2023 zijn 59 risicovolle locaties voor waterschade bij extreme neerslag aangepakt, er is ca. 66.600
m2 verharding in de openbare ruimte afgekoppeld (van de vuilwater-riolering) en er is ca. 3.000 m2
verharding omgezet in groen.
Er is constructief samengewerkt in het Netwerk Water & Klimaat aan een doelmatig en duurzaam
beheer in de afvalwaterketen. Zie ook deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie.

Groen
Sinds juli is de samenwerking met de klankbordgroep biodiversiteit (KBG) geformaliseerd. De KBG
bestaat uit Houtense professionals en vrijwilligers met een passie voor de natuur. Zij adviseert de
gemeente onder andere over het jaarlijkse uitvoeringsplan en komt ook zelf in actie bij de realisatie.
De voortgang van de visie biodiversiteit (2020) is geëvalueerd. Veel is al bereikt, maar communicatie
en ecologische verbindingen vereisen meer aandacht. Deze aspecten komen terug in het
uitvoeringsplan voor 2024.


                                         Jaarstukken 2023                                              38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Veel activiteiten uit het uitvoeringsplan 2023 zijn gerealiseerd. Zo is er bosplantsoen bijgekomen
tegenover Het Veld en zijn er dankzij de Krachtfabriek twee nieuwe insectenhotels geplaatst. Als
gevolg van het zeer natte najaar en bewonerstrajecten zijn enkele werkzaamheden uitgesteld tot het
voorjaar van 2024.

Om de ecologische kennis te vergroten volgen alle betrokken medewerkers een opleiding op het
gebied van flora en fauna. De medewerkers van de buitendienst hebben de opleiding flora en fauna
niveau 2 inmiddels afgerond.

In 2023 is de beplanting van circa 10 plantsoenen in Houten-Noord vervangen. De urnentuin op
begraafplaats Oud Wulven is voorzien van afscheidingen van cortenstaal. Naast de reguliere
vervangingsronde van bomen op o.a. Lobbendijk en Ringveste zijn er in Houten-Zuid extra bomen
geplant ter voorkoming van hittestress.

Via samenwerking met Yuverta heeft de gemeente bijgedragen aan de opleiding van nieuwe
groenprofessionals en laten zien hoe leuk het werken bij onze gemeente is. De praktijklessen van
Yuverta vonden deels plaats in de openbare ruimte. Onder leiding van onze aannemer mochten
leerlingen een maairobot op afstand besturen.

Ondanks twee stormen in 2023 zijn er slechts twee bomen omgewaaid in onze gemeente. Dat is
regionaal gezien een heel goede score.

Zwerfafval
De samenwerking met de groep Zwerfvuil Houten loopt goed. We hebben de facilitering anders
georganiseerd. De groep heeft nu flink wat materiaal in bruikleen en is zelf verantwoordelijk voor de
uitgifte en inname.
In maart 2023 hebben we samen met Zwerfvuil Houten een grote actie opgezet om de problemen
rond zwerfvuil nog eens extra onder de aandacht te brengen. Op World Cleanup Day en de Landelijke
Opschoondag hebben we inwoners gefaciliteerd om zwerfvuil te rapen.
Alle voorbereidingen om voorlichting te geven aan statushouders en vluchtelingen zijn in 2023
getroffen, waardoor we in 2024 snel kunnen starten met de voorlichting.

Hondenbeleid
Er is toezicht geweest op de naleving van het hondenbeleid (opruim- en aanlijnplicht) en op
verschillende locaties is de bebording gerepareerd. In de wijk De Polders is een nieuw
hondenlosloopgebied aangelegd.

Openbare verlichting
In het vierde kwartaal is een begin gemaakt met het vervangen van de aanwezige conventionele
openbare verlichtingsarmaturen voor energiezuinige led-verlichting. De Rondweg is in zijn geheel
voorzien van nieuwe armaturen en er is gestart in de woonwijken en buitengebied.

Bewonersinitiatieven
In 2023 hebben de wijkcoördinatoren 104 bewonersinitiatieven gefaciliteerd. Een aantal initiatieven
loopt nog door in 2024, zoals Piazza, Toren Achterom, het Wed (schaaktafels). Soms gaan initiatieven
niet door vanwege kabels en leidingen in de grond of het ontbreken van draagvlak bij omwonenden.
Voorbeelden van gerealiseerde initiatieven zijn:
-    Ontstenen en vergroenen (meer beplanting, bomen, insectenhotel, nestkasten etc.) van een
     parkeerterrein aan Pruimengaarde.
-    Ontstenen en vergroenen (meer beplanting en bomen) inprikker De Bouw bij Houtens Hart.
-    Geveltuinen Het Forum in Castellum.
-    Voedselbos Kristalwater
Afgelopen jaar zijn er 26 zelfbeheerovereenkomsten afgesloten.
Een speciaal zelfbeheerproject is Houtense BijZaken (HBZ), een inwonersinitiatief dat werkt aan meer
biodiversiteit in Houten. In 2023 heeft wijkcoördinatie HBZ ondersteund met initiatieven op 11 locaties
waarvan er helaas slechts 4 konden worden gerealiseerd, voornamelijk als gevolg van weerstand bij
omwonenden.




                                         Jaarstukken 2023                                          39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                                                    Realisatie              Raming     Realisatie
Omschrijving                              Bron
                                                        2020        2021         2022        2023        2023

Voor dit programma zijn geen Output indicatoren geformuleerd

Outcome indicatoren
Beeldkwaliteit openbare ruimte      Jaarlijkse meting        Niet       87,5%      87,5%        100%       87,5%
conform de norm                       door extern     beschikbaar
                                        bureau.
Dit is een samengestelde indicator. Per gebiedstype (centrum, groenzone, bedrijventerrein en wonen) en per
onderwerp (graslengte, kale plekken in plantsoenen, snoeibeeld, drijfvuil, onkruid op verharding en zwerfafval)
bepalen in hoeverre het onderhoud voldoet aan de beeldkwaliteitsnorm.

Toelichting bij realisatie 2023:
De lagere score is volledig toe te schrijven aan het groenonderhoud in de centrumgebieden. Bij het snoeien is
niveau B nét niet gehaald, maar bij het gras was het verschil groter. Ter compensatie heeft de aannemer begin
2024 twee visbossen (schuil- en foerageerplekken voor vissen) aangelegd bij De Rede.

Voor dit programma zijn geen BBV indicatoren geformuleerd


Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?          Voortgang Toelichting van de afwijking

51 Aanlijnplicht honden versoepelen specifieke locaties
In de wijk De Polders een nieuw
losloopgebied instellen
 52 Extra inzet/middelen voor tegengaan onkruid op verharding



53 Aanpak ongeregistreerd grondgebruik gemeentegrond
Deze activiteit start volgens
planning pas in 2025
66 Beperkte ontvangstruimte Oud-Wulven
De beperkte ontvangstruimte op
begraafplaats Oud-Wulven moet
er volgens planning in 2025
komen




                                             Jaarstukken 2023                                                40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Gebiedsontwikkeling
Wat hebben we bereikt?

Binnen Houten is er een tekort aan verschillende woningtypen in uiteenlopende sectoren.
Deze behoefte aan woningen is programmatisch nader uitgewerkt in de Woonvisie die in 2021 is
vastgesteld. Het doel is om in de periode tot 2040 4.750 woningen toe te voegen om de natuurlijke
groei van het inwoneraantal van Houten op te vangen. Dit is een toename van ongeveer 25% ten
opzichte van de bestaande woningvoorraad in 2021.
De huidige woningbouwproductie vanuit Houten Vinex zit in de afrondende fase (tot 2026).
Voor ons liggen de herstructurerings- en transformatieopgaven in Centrum, Molenzoom en Koppeling
en de verkenning om te bouwen in Oost (tot 2040).

Doelstellingen deelprogramma Gebiedsontwikkleing

#     Doelstelling
    Het blijvend faciliteren van (particuliere) initiatieven van diverse aard en omvang; Projectinitiatieven
1
    op het terrein van wonen, werken en detailhandel (circa 70 lopende initiatieven; 01-01-2021).
2   Afbouwen Houten-Vinex.
    Sturing geven aan de nieuwe woningbouwopgave zoals vastgelegd in de woonvisie: het toevoegen
3
    van 4750 woningen tot 2040 (ruim 260 woningen per jaar = 1 woning per werkdag).
    Gebiedsvisies opstellen voor het CMK ( Centrum, Molenzoom en Koppeling) en voorbereidingen
4
    treffen voor woningbouw in Oost.
5   Verder (mee)werken aan een overall gebiedsvisie voor Houten in het kader van de omgevingswet.
    We leveren een bijdrage aan de ontwikkeling van de regio Utrecht en zoeken actief verbinding met
6   de buurgemeenten. Samenwerking met de regio, provincie en Rijk zijn essentieel voor het realiseren
    van onze ruimtelijke opgaven en noodzakelijk subsidie
7   Behoud en ontwikkeling van Houten als economisch aantrekkelijke vestigingsplaats.

8   Behoud en ontwikkeling van een vitaal platteland met leefbare kernen.
    Behoud en ontwikkeling van het groene, open karakter van het Eiland van Schalkwijk met ruimte
9
    voor landbouw, natuur, recreatie, water en cultuurhistorie.
10 Behoud en ontwikkeling van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.



Wat hebben we daarvoor gedaan?

Onderstaand treft u een opsomming met de stand van zaken van de in de begroting genoemde
bijdragen aan de gebiedsontwikkeling:
      Het programmaplan Bouwen voor Houten is vastgesteld en ter kennisname naar de
        gemeenteraad gestuurd. Ter ondersteuning is een stedenbouwkundig bureau en
        planeconomisch bureau ingehuurd;
      Via het spoorboekje zijn (in april en september 2023) de ruimtelijke ontwikkelingen gemonitord
        en voorgelegd aan de gemeenteraad;
      Het Houtens DNA is vastgesteld;
      Het proces om te komen tot een omgevingsvisie loopt, de huidige planning is vaststelling in
        2025.

Ontwikkelingen binnen de rondweg
    Oplevering Randhoeve, Hofstad III, de Kiem van Houten, Grassen, Olijvengaarde, Sporen,
      Eikenhout, Beekmos;
    Start bouw Lindeoord en Luno;
    Er is een vastgesteld projectplan voor Centrum, Molenzoom en de Koppeling.




                                           Jaarstukken 2023                                              41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Ontwikkelingen Houten Oost
    We hebben gezocht naar een geschikte locatie voor de Houten Hub (huisvesting voor
      spoedzoekers, jongeren, asielzoekers en maatschappelijke organisaties). In 2024 zetten we
      dit voort met participati;.
    Er is een vastgesteld projectplan voor Houten-Oost.

Buitengebied Kromme Rijn
     De werkschuur in bos Nieuw Wulven is opgeleverd, maar de bouw van het restaurant heeft
       vertraging opgelopen. De start is voorzien in 2024.

Ontwikkelingen Buitengebied
    Schalkwijk: Start bouwrijp maken Wickengaard en Pothuizerweg (fabriek gesloopt);
    Schalkwijk: Opgeleverd 25 woningen bij de Droom van Schalkwijk;
    ’t Goy: Stedenbouwkundig plan kerkzicht t’ Goy is opgeleverd.

                                                            Realisatie          Raming   Realisatie
Omschrijving                         Bron
                                                  2020      2021         2022    2023      2023

Voor dit programma zijn geen Output indicatoren geformuleerd

Voor dit programma zijn geen outcome indicatoren geformuleerd

Voor dit programma zijn geen BBV indicatoren geformuleerd


Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?     Voortgang Toelichting van de afwijking

12 Opvang Essenkade
                                            Met behulp van participatie wordt gezocht naar een
                                            goede locatie.
17 Het nieuwe huis van Houten



25 Gebiedsvisies voor Oost, Molenzoom, Koppeling, Centrum
                                            Lopen volgens planning. Programma bouwen voor
                                            Houten is vastgesteld en stedenbouwkundig bureau en
                                            planeconomisch bureau zijn geselecteerd.
25 Woningbouwopgave vanaf 2022



25 Woningbouwopgave vanaf 2024-2026
Start pas in 2024

30 Regionale vertegenwoordiging en advisering ruimtelijk domein
Extra formatie strategisch
adviseur ingevuld (1-1-2023)

31 Omgevingswet implementatie



42 Samenhangende visie buitengebied
                                            Opdracht is verstrekt. Oplevering Bouwstenen en
                                            agenda naar verwachting eind 2024.




                                       Jaarstukken 2023                                          42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>43 250 Woningen Grote Driehoek Schalkwijk
                                        Provincie wil meewerken aan maximaal 210 woningen.
                                        Plan is in ontwikkeling.
44 Woningbouwontwikkeling 't Goy
                                        Stedenbouwkundig plan opgeleverd en loopt volgens
                                        planning.
45 Verduurzamingsinitiatieven ondernemers ondersteunen



56 Soortenmanagementplan
                                       Er wordt nu onderzoek gedaan, de verwachte
                                       oplevering van het soortenmanagementplan is eind
                                       2024.
63 Doorontwikkelingsplan Doornkade (Houten-Noordwest)




                                    Jaarstukken 2023                                      43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie
Wat hebben we bereikt?

Anno 2023 is duurzaamheid geen niche meer, maar een breed gedragen onderwerp onder onze
inwoners en bedrijven. Dit wordt mede aangejaagd door de gestegen energieprijzen en netcongestie.
Verduurzaming van woningen heeft in 2023 een boost gekregen via uitvoering van de eerder
vastgestelde aanpak Energiearmoede. Zo is in 2023 de Fixbrigade Houten gestart.

Duurzaamheid gaat over wat we vandaag doen met het oog op morgen. In 2023 hebben we samen
met inwoners gesproken over morgen. Het Burgerberaad Energie 2040 heeft gesproken over hoe de
gemeente Houten energieneutraal kan worden in 2040. Het burgerberaad heeft geresulteerd in 11
adviezen. Eind 2023, begin 2024 zijn deze uitgewerkt in een routekaart, die in maart 2024 aan de
gemeenteraad aangeboden is.

Op 9 november 2023 heeft de gemeenteraad de wijk De Polders aangewezen als pilotwijk op weg
naar aardgasvrij. Daar is een intensief participatietraject aan vooraf gegaan. Dit krijgt de komende
jaren een vervolg, als we samen met de wijk het Polderplan gaan maken (en daarna uitvoeren).
Daarvoor is extra capaciteit en een projectorganisatie nodig. Dit wordt gefinancierd uit de landelijke
CDOKE1-middelen, die de rijksoverheid in 2023 aan gemeente Houten heeft toegekend.

Dankzij deze middelen kunnen we de energietransitie in Houten verder versnellen. Dat vraagt echter
naast extra capaciteit ook om een andere manier van samenwerken, binnen en buiten het
gemeentehuis. Daarover hebben we in 2023 gesprekken gevoerd met de Energietafel. Het doel is om
te komen tot één gestroomlijnde aanpak die inwoners van begin tot eind ondersteunt in hun klantreis
naar een duurzame woning zonder aardgas.

Naast de grote inzet in de gebouwde omgeving zijn in 2023 ook stappen gezet voor energieopwek,
klimaatadaptatie en circulariteit. De gemeente heeft vergunning verleend voor zonneveld Oosterlaak,
waarmee de beleidsruimte van 100 hectare te vergunnen zonnevelden volledig gevuld is. In het kader
van het Water en rioleringsplan (WRP) en het Klimaatadaptatieplan is in 2023 verder gewerkt aan het
klimaatadaptief maken van de woonomgeving. Dat doet de gemeente zelf in de openbare ruimte,
maar ook inwoners dragen bij, bijvoorbeeld via het NK Tegelwippen. Het WRP is ook geactualiseerd in
2023.

Het afvalscheidingspercentage blijft hoog in Houten (71%), maar dat vraagt continu aandacht. We
blijven zoeken naar mogelijkheden om het percentage te verbeteren. Met het plan van aanpak
Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) is de basis gelegd om MVOI verder
in de gemeentelijke organisatie te verankeren.



1CDOKE staat voor de tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en
Energiebeleid.


Doelstellingen deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie

#     Doelstelling
    ENERGIE: Houten wordt energie- en klimaatneutraal in 2040. Alle energie die inwoners, bedrijven en
1
    instellingen samen verbruiken, wordt lokaal duurzaam opgewekt (100% lokale duurzame energie).
    KRINGLOPEN: Houten wil een circulaire stad worden, waarin materiaalkringlopen gesloten zijn. Dat
2   betekent dat we meer afvalstromen hergebruiken. Hoe beter we ons afval scheiden, hoe beter dat
    lukt. Uiteindelijk is er dan geen restafval meer (0 kg).
    GROEN & KLIMAATADAPTATIE: Houten blijft groen en wordt klimaatproof met als tussendoel om
3   jaarlijks 10.000 m2 bestaande openbare verharding klimaatadaptiever te maken. Dat doen we door
    het om te zetten naar groen, te voorzien van waterpasserende verh

1 CDOKE staat voor de tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en
Energiebeleid.


                                          Jaarstukken 2023                                           44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Wat hebben we daarvoor gedaan?

Energie
         In 2023 organiseerde de gemeente het Burgerberaad Energie 2040. 150 inwoners zijn
          uitgenodigd om na te denken over hoe gemeente Houten in 2040 energieneutraal kan
          worden. Het waren drie dagen, die bruisten van betrokkenheid en enthousiasme. Het
          burgerberaad heeft 11 adviezen opgeleverd, die door een afvaardiging van circa 20
          deelnemers vervolgens verder zijn uitgewerkt in een routekaart. Deze routekaart is in maart
          2024 aan de gemeenteraad aangeboden.
         Door de werkzaamheden voor het burgerberaad en de invoering van de Omgevingswet is nog
          geen vervolg gegeven aan de rapporten die coöperatie Duurzaam Eiland in mei 2023
          aanbood over kleine windmolens en mini-zonnevelden.
         In Houten-Zuid is begin vorig jaar de verkenning voor een aardgasvrije startwijk (buiten de
          Vijfwal) afgerond. Op basis daarvan bleek De Polders de meest kansrijke wijk om te starten
          met het aardgasvrij maken van Houten. In het voorjaar 2023 heeft een intensief
          participatietraject in de wijk plaatsgevonden. Via bewonersavonden, een keet in de wijk en
          een online enquête konden wijkbewoners hun mening, zorgen en aandachtspunten uiten.
          56% van de wijk heeft daar gebruik van gemaakt. De uitkomsten bevestigden dat De Polders
          een kansrijke wijk is. Wat niet betekent dat er geen zorgen zijn! Ook die zijn goed in beeld
          gekomen en kunnen worden benut in het vervolg. Dat vervolg is het maken van het
          Polderplan. Eind 2023 heeft de gemeenteraad besloten De Polders aan te wijzen als pilotwijk
          op weg naar aardgasvrij en het vervolgproces te starten. De voorbereidingen voor het
          Polderplan zijn daarop gestart.
         Door fors stijgende tarieven stond het warmtenet in Houten-Zuid in de spotlight vorig jaar.
          Samen met andere gemeenten stuurde het college van Houten een brandbrief naar exploitant
          Eneco. Dit heeft geresulteerd in een aantal bestuurlijke gesprekken – zowel landelijk als
          regionaal –, waardoor de gemeenten beter aangehaakt zijn bij de tariefstelling in de toekomst.
          Bovendien heeft Eneco op verzoek van gemeente Houten in het najaar diverse
          bewonersavonden georganiseerd om inwoners te informeren over de totstandkoming van de
          tariefstelling, ook voor 2024, en over de verduurzamingsplannen voor de
          warmtekrachtcentrale (WKC). Dit wordt in 2024 voortgezet en zal uiteindelijk resulteren in een
          vergunningaanvraag.
         In het kader van de bestrijding van energiearmoede hebben we in 2023 de Fixbrigade Houten
          opgezet. Voor de Fixbrigade Houten werken we samen met Woonin en EnergieRijk Houten.
          Met Woonin zijn in de prestatieafspraken voor 2024 weer afspraken opgenomen over het
          verduurzamen van de sociale woningvoorraad. Daarnaast is een energiezuinig-
          witgoedregeling in het leven geroepen voor statushouders en inwoners met een kleine beurs,
          die acuut hun apparaat moeten vervangen (en dat niet kunnen betalen).
         Met subsidie van de provincie zijn 10 woningen geïsoleerd van inwoners die een
          energietoeslag ontvingen. Met de in 2023 aan Houten toegekende gelden uit het Nationaal
          Isolatie Programma (NIP) krijgt dit project in 2024 een vervolg voor minimaal 162 woningen.
         In 2023 hebben we samen met de gemeenten Bunnik, Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij
          Duurstede en Zeist de verkenning naar een maatschappelijke Energie Diensten Organisatie
          (m-EDO) afgerond. Parallel aan dit traject is ook Provincie Utrecht gestart met het verkennen
          van mogelijkheden om gemeenten te ondersteunen bij de grote energie-opgave. Dat heeft
          geresulteerd in het opzetten van een Energie Diensten Centrum (EDC). Dit biedt kansen om
          met financiële steun van de provincie inwoners voordelig energiediensten (zoals isoleren van
          de woning of begeleiding van een Vereniging van Eigenaren) aan te bieden. In 2024 zal dit
          verder vorm gegeven worden, inclusief de afstemming met en aansluiting op bestaande
          initiatieven zoals EnergieRijk Houten, jouwhuisslimmer.nl en het Energiehuis.
         In 2023 heeft de gemeente Houten ook de zogenoemde CDOKE-middelen toegekend
          gekregen door de rijksoverheid. Deze middelen zijn bedoeld voor de bemensing van de
          werkzaamheden die voorvloeien uit het Klimaatakkoord. De gemeenteraad heeft besloten
          deze middelen met name in te zetten voor de uitvoering van de Transitievisie Warmte
          (Polderplan en een ondersteuningsstructuur voor inwoners). Daarnaast worden de CDOKE-
          middelen ingezet voor netcongestie, laadpalen en interne ondersteuning.
         Door de werkzaamheden die volgden uit de diverse rijksgelden hebben we in 2023 minder
          aandacht dan gepland kunnen besteden aan de isolatieaanpak in De Oorden.


                                          Jaarstukken 2023                                          45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>        De eerste inventarisatiefase is wel afgerond, maar het vervolg komt (pas) in 2024. Door deze
        vertraging kunnen we wel de aanpak in De Oorden beter afstemmen op de bredere Lokale
        Aanpak Isolatie, die wordt gefinancierd uit de landelijke NIP-gelden.
       In 2023 hebben we de ondersteuning van de partijen aan de Energietafel herzien. In overleg
        met de vrijwilligersorganisaties is het Energieteam opgeheven en is de subsidieregeling
        Energietransitie vereenvoudigd. Met subsidie van de gemeente hebben deze organisaties
        diverse activiteiten voor inwoners en bedrijven georganiseerd, van warmtescans tot zonne-
        installaties op grote daken en van het Energiehuis tot het Energiefestival.
       Voor de langere termijn zijn met de Energietafel heidagen georganiseerd over de toekomstige
        ondersteuning van inwoners tijdens hun volledige klantreis naar een duurzame, aardgasvrije
        woning. De vrijwilligersorganisaties zitten nu vooral aan het begin van die klantreis met het
        enthousiasmeren en informeren van inwoners. De vraag die op tafel lag, was hoe de totale
        klantreis bediend kan worden en welke rol de initiatieven, de gemeente en uitvoeringspartijen
        daarin kunnen/moeten spelen. Dit gesprek wordt vervolgd in 2024, ook in het kader van het
        Polderplan.
       Het Energiehuis is in 2023 voortgezet met subsidie van de gemeente. Wel zijn de
        openingstijden aangepast en wordt de bemensing nu volledig verzorgd door EnergieRijk
        Houten. Voor !mpact Houten en de coöperaties Opgewekt Houten en Duurzaam Eiland bleek
        de meerwaarde te beperkt.
       Naast het Energiehuis konden inwoners ook terecht bij jouwhuisslimmer.nl en de
        demonstratieruimte van GrijsnaarGroen. GrijsnaarGroen ontving van de gemeenten Houten,
        Bunnik, Utrechtse Heuvelrug en Wijk bij Duurstede subsidie om inwoners gratis te informeren
        en adviseren. Eind 2023 is GrijsnaarGroen verhuisd naar Zeist, waar het nog steeds gratis
        toegankelijk blijft voor onze inwoners.
       De gemeente heeft in 2023 vergunning verleend voor zonneveld Oosterlaak. Voor zonneveld
        De Heul heeft een beroep gediend bij de rechtbank. Dit is ongegrond verklaard, waardoor alle
        vergunningen voor zonnevelden (behalve Oosterlaak) per 31 december 2023 onherroepelijk
        zijn. Niet alleen voor grootschalige opwek met zonnepanelen was 2023 een goed jaar.
        Afgelopen jaar zag Stedin het aantal kleine zonne-installaties in Houten groeien naar 9.665.
       Begin 2023 lag de vergunning voor Windpark Goyerbrug nog ter inzage. Daarop zijn beroepen
        ingediend bij de Raad van State. Hoewel de Raad van State vanuit de Crisis- en herstelwet
        een termijn van zes maanden heeft om uitspraak te doen, is dat niet gebeurd. Er is zelfs geen
        zitting gepland om de zaak te behandelen. Het college heeft dit bij de Raad van State
        aangekaart, maar tot moment van schrijven helaas zonder resultaat. Dat is in de eerste plaats
        vervelend voor de initiatiefnemer.
       Ten slotte is in 2023 de voortgangsrapportage van de Regionale Energie Strategie (RES) 1.0
        van de U16 uitgebracht. Vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 2024 kon er
        geen RES 2.0 gemaakt worden, zoals in 2021 gepland. Voor de Herijking van de RES is
        namelijk een planMER nodig. De voorbereidingen daarvoor zijn in 2023 gestart. De planMER
        zal in 2024 uitgevoerd worden, waarna de RES Herijking in 2025 ter vaststelling aan de raad
        aangeboden zal worden.



Kringlopen
     De totale hoeveelheid huishoudelijk afval in 2023 was 24,5 miljoen kg. Met 484 kg per inwoner
        is dat de laagste hoeveelheid per inwoner in 20 jaar. De inwoners zijn hun afval goed blijven
        scheiden: ongeveer ruim 71% van het afval wordt gescheiden ingeleverd, zodat het kan
        worden gerecycled.
     In 2023 heeft de raad ingestemd met het beheerplan van de inzamelmiddelen. De komende
        jaren gaan de oudste ondergrondse afvalcontainers, glasbakken en kliko’s (sommige zijn al 25
        jaar oud) vervangen worden.
     In 2023 hebben we in overleg met Woonin op 2 locaties een ondergrondse container
        geplaatst, waar voorheen veel overlast was doordat de inwoners van bovenwoningen hun
        afval in kliko’s moesten weggooien.
     Met instemming van de raad is de mobiele kraan van de milieustraat vervangen door een
        nieuwe en er is een extra medewerker voor de milieustraat aangenomen om de nog steeds
        groeiende stroom bezoekers goede service te kunnen blijven bieden.




                                        Jaarstukken 2023                                        46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>       De raad is geïnformeerd over de gevolgen van een verbod op het verspreiden van
        ongeadresseerd reclamedrukwerk. Het raadsvoorstel om een dergelijk verbod op te nemen in
        de Afvalstoffenverordening wordt in maart 2024 behandeld.
       In 2023 werd dankzij de nascheiding van het restafval uit ondergrondse containers meer PMD
        gescheiden bij appartementen dan voorheen. Toen de bewoners van appartementen nog zelf
        PMD moesten scheiden, werd er ca. 7 kg per huishouden apart ingeleverd. De nascheiding
        zorgde er voor dat 22 kg per huishouden werd gescheiden. Dat had nog meer kunnen zijn,
        maar helaas kon door een grote brand bij onze verwerker het laatste kwartaal geen afval
        worden nagescheiden. Overigens scheiden onze inwoners met een kliko hun PMD nog veel
        beter. Daar wordt ruim 80 kg PMD per huishouden apart gehouden.
       Samen met !mpact Houten is weer gewerkt aan circulaire projecten van het bedrijfsleven.
        Focus zat ook in 2023 nog op het beter scheiden van bedrijfsafval en het benutten van die
        afvalstromen. Inmiddels worden plastic, pallets, papier/karton, vlaggen, koffiedik en
        piepschuim apart ingezameld en verwerkt.
       De ondersteuning aan de Wereldwinkel en de Werkgroep Fairtrade Gemeente Houten is in
        2023 verlengd. Deze organisaties ontvangen subsidie van de gemeente om het onderwerp
        fairtrade onder de Houtense inwoners en bedrijven onder de aandacht te blijven brengen.
       Eind 2023 heeft het college het plan van aanpak Maatschappelijk Verantwoord
        Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) vastgesteld. Daarmee voldoet Houten aan de verplichting
        uit het in 2022 ondertekende Manifest MVOI. Maar belangrijker: het plan van aanpak bevat
        diverse acties om MVOI structureel in het inkoopproces van de gemeente te verankeren. De
        uitvoering ervan start in 2024.

Klimaatadaptatie
     In 2023 zijn 59 risicovolle locaties voor waterschade bij extreme neerslag aangepakt. Het
       betrof locaties op het Standmeer, Heidetuin, Rotstuin, Varenmos, Lupine-oord, Castellum-
       Oost, Kroonslag, Buiswater, Sodawater, Kamillehof, Rijnpolder, Vikingenpoort, Strocamp,
       Ruitercamp, Hoorncamp en Vedelaarsborch. In totaal is er 5.720 m infiltratieriolering
       aangebracht. Daarnaast is er een pop-up waterkering aangebracht op het busstation aan De
       Molen.
     Er is ca. 66.600 m2 verharding in de openbare ruimte afgekoppeld (van de vuilwaterriolering).
       Het aantal m2 afgekoppelde verharding lag ruim boven de doelstelling van 7.500 m2. Dat komt
       omdat het afkoppelen van regenwater veel wordt toegepast als beschermende maatregel
       tegen wateroverlast op risicolocaties (zie hiervoor).
     Het ontstenen en vergroenen van de openbare ruimte verliep beter dan in de voorgaande
       jaren (vooral in situaties waar de gemeente zelf het initiatief nam). Er is ca. 3.000 m2
       verharding omgezet in groen. Dit aantal is nog wel onder de doelstelling van 3.500 m2 per jaar.
       Met name ontstenen en vergroenen van parkeerplaatsen blijft gevoelig liggen bij
       omwonenden. Dat maakt dergelijke projecten voor de gemeente arbeidsintensief. Daardoor
       lag het aantal parkeerplaatsen dat voorzien is van waterpasserende verharding in 2023 lager
       dan gepland: 36 in plaats van de geplande 50. Om nog meer resultaten te boeken zullen we
       als gemeente vaker zelf het initiatief nemen. Zo kunnen we ons meer richten op kansrijke
       ontsteningsprojecten.
     In 2023 zijn 35 subsidies verstrekt voor de aanleg van groene daken. Dit betrof in totaal 466
       m2 dakoppervlak. Er is geen aanvraag geweest voor het afkoppelen en infiltreren van
       regenwater op eigen terrein.
     Er is een start gemaakt met de aanleg van extra Koelteplekken.
     In het samenwerkingsverband Netwerk Water & Klimaat hebben we kennis en ervaringen met
       klimaatadaptatie en afvalwaterbeheer gedeeld met andere overheden en benut in Houten.
     In 2023 heeft de tegeltaxi 4 keer gereden, elke keer langs 8 adressen. Daarmee is 391 m2
       aan stenen opgehaald. Inclusief deze tegelwippers zijn 65 (particuliere) inzendingen gedaan
       bij het NK Tegelwippen.
     3 schoolklassen hebben het gemeentehuis bezocht. Hier hebben ze informatie gekregen over
       wat de gemeente doet om aan te passen op de klimaatveranderingen. Ook konden de
       leerlingen met de watertafel ontdekken wat het effect van hevige hoosbuien is op een
       verharde omgeving. En ze hebben geleerd wat ze in hun eigen tuin voor aanpassingen
       kunnen doen. Ook op de activiteitenmarkt kon het publiek met de watertafel ervaren wat
       hevige hoosbuien voor invloed hebben en welke maatregelen genomen kunnen worden om
       hierop te anticiperen.



                                        Jaarstukken 2023                                         47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>        Tijdens Burendag (september) organiseerde de gemeente een gezamenlijke actie met
         Woonin, 'van Houten&co' en stichting Present. Tijdens deze actie werd informatie gegeven
         hoe je je tuin klimaatvriendelijk kunt maken.
        In oktober is samen met Verkuil en Moree een actie Steenbreek (tegel eruit, plantje erin)
         georganiseerd op het schoolplein van ’t Mozaïek. Ook hier is de watertafel weer ingezet.
        In onze communicatie richten we ons niet alleen op volwassenen. Via Natuur- en
         Milieueducatie (NME) Houten, BuitenWijs en Groen doet Goed betrekken we ook kinderen (en
         hun ouders) en leren hen over thema’s als klimaatadaptatie, biodiversiteit en natuur.


                                                                     Realisatie                Raming     Realisatie
Omschrijving                              Bron
                                                        2020         2021         2022          2023        2023

Output indicatoren
Aantal zonnepanelen op grote            Analyse           33.615        45.164      51.305       57.000      60.906
daken (systemen > 15 kWp)            zonnepanelen
                                       RES U16
Percentage duurzame energie ten Klimaatmonitor           10,65%             nnb          nnb       12%          nnb
opzichte van totale energieverbruik       RWS
(doel = 100%)                       (samengesteld uit
                                      verschillende
                                       indicatoren)

Outcome indicatoren
CO2 uitstoot (in kton, excl. auto   Klimaatmonotor             162          nnb          nnb       150          nnb
(snel)wegen)                             RWS
Energiecijfers in de Klimaatmonitor komen circa 2 jaar na afronding van een kalenderjaar beschikbaar. De cijfers
worden ook continu geactualiseerd naar de best beschikbare informatie. Daardoor kan ook een eerder
gerapporteerd cijfer in de loop der tijd wijzigen.

BBV indicatoren
Hernieuwbare elektriciteit in %           RWS              26,7%         36,5%           nnb       30%          nnb

Omvang huishoudelijk restafval            CBS                  137          136          127       127          127
kg/inwoners
Achter de komma is de hoeveelheid restafval per inwoner licht gedaald: van 127,2 naar 126,5 kg. In de
afgeronde cijfers is deze daling niet meer zichtbaar.

Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?         Voortgang Toelichting van de afwijking

29 Ondertekenen convenant duurzaam bouwen



32 Uitbreiding en efficientere benutting netcapaciteit door Stedin
                                           De gemeente is structureel in overleg met Stedin over
                                           netcongestie, zowel lokaal als regionaal. Samen met
                                           !mpact Houten verkennen we de mogelijkheden voor
                                           energiehubs in Houten. Via de RES U16 zijn we
                                           aangehaakt op de provinciale Energyboard.
33 Hulp bieden bij alternatieven voor aardgas en uitvoering collectieve regelingen Rijk
                                                  In november 2022 is het plan van aanpak
                                                  energiearmoede vastgesteld. Sindsdien wordt uitvoering
                                                  gegeven aan dit plan met de daarvoor ontvangen
                                                  SPUK-gelden. In 2023 is extra geld ontvangen voor het
                                                  opzetten van een fixbrigade. Deze is in augustus 2023
                                                  van start gegaan.




                                            Jaarstukken 2023                                                    48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>34 Onderzoeken open warmtenet



35 Collectieve aanpakken aardgasvrije wijken
                                           Op 24 oktober 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd
                                           met het voorstel over de besteding van de rijksmiddelen,
                                           die de gemeente ontvangt vanuit de Tijdelijke regeling
                                           capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en
                                           energiebeleid (CDOKE). Deze worden grotendeels
                                           ingezet voor de uitvoering van de Transitievisie Warmte.
                                           De Transitievisie Warmte wordt in 2026 geactualiseerd.

36 Bedrijven stimuleren om te verduurzamen samen met !mpact
                                           In ieder geval tot en met 2025 organiseert !mpact
                                           Houten circulaire activiteiten met en voor Houtense
                                           bedrijven. De gemeente neemt deel en financiert de
                                           procesaanpak van !mpact Houten.
37 Zonnevelden



38 Zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed
                                           In 2023 zijn alle gemeentelijke daken onderzocht op
                                           mogelijkheden voor zonnepanelen. De resultaten zijn
                                           verwerkt in een aanbesteding. Deze bleek onvoldoende
                                           duidelijk, waardoor is besloten de aanbesteding terug te
                                           trekken. In het voorjaar van 2024 zetten we een nieuwe
                                           aanbesteding in de markt. De verwachting is dat dan in
                                           2024 ook gestart kan worden met de realisatie.

39 Innovaties zonne-energie
                                        Samen met de energiecoöperaties onderzoekt de
                                        gemeente de mogelijkheden voor solar carports in
                                        Houten. Coöperatie Duurzaam Eiland heeft in 2023
                                        rapporten aangeboden over mini-windmolens en -
                                        zonnevelden. Hier gaan we in de resterende
                                        bestuursperiode mee aan de slag. Datzelfde geldt voor
                                        een startnotitie voor een lokaal beleidskader
                                        windenergie.
40 Realitisch heroverwegen windpark Goyerbrug



41 Streven naar 100% lokaal eigendom duurzame energie-opwek



54 Stimuleren afvalvermindering



55 Effectiviteit nascheidingsmachine



57 Overdracht milieutaken naar RUD
                                           Gesprekken met de RUD over de overdracht van de
                                           milieutaken lopen. Naar verwachting resulteert dit in
                                           bestuurlijke besluitvorming in het tweede kwartaal van
                                           2024. Overdracht zou dan per 1-1-2025 zijn.



                                       Jaarstukken 2023                                          49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Landschap en recreatie
Wat hebben we bereikt?

Er zijn vooral resultaten geboekt in de samenwerking tussen de gemeenten en
vrijwilligersorganisaties:
     - Vrijwilligers van Leefbaarheid Tull en ’t Waal hebben samen met Staatsbosbeheer en het
          Recreatieschap Stichtse Groenlanden een start gemaakt het herstel van een oude met
          bramen overwoekerde boomgaard bij Tull en ’t Waal.
     - Op diverse plekken in het buitengebied zijn landschapselementen aangelegd, hersteld en/of
          onderhouden waarbij samengewerkt is met vrijwilligersgroepen als de Knotgroep Houten en
          de Hoogstambrigade Kromme Rijnstreek.
     - Ook is er weer samengewerkt met de Ringslangwerkgroep zijn er broeihopen aangelegd en
          met en de weidevogel vrijwilligers zijn maatregelen getroffen om de gemeentelijke
          weidevogelgebieden nog geschikter te maken voor weidevogels.
     - In samenwerking met de Klankbordgroep Biodiversiteit zijn er diverse maatregelen genomen
          om de biodiversiteit te verhogen.
Ook regionaal wordt er goed samengewerkt op het vlak van landschap en is een
samenwerkingsovereenkomst getekend voor het Kromme Rijn Linielandschap om zo te komen tot een
goede gebiedsgerichte samenwerking voor dit pilot-gebied vanuit Groen Groeit Mee.

Daarnaast is er door middel van promotie voor gezorgd dat toeristen weten welke mogelijkheden er
zijn in het Kromme Rijngebied en het Eiland van Schalkwijk om te recreëren. Het VVV Kromme
Rijnstreek speelt hierin een belangrijke rol in de informatievoorziening. Hierbij gaat het om zowel
dagrecreatie bij recreatieplassen als wandel- en fietstochten. Recreatieschap Stichtse Groenlanden
speelt een rol bij het beheer en onderhoud van onze recreatieterreinen.

Doelstellingen deelprogramma Landschap en recreatie

#     Doelstelling
    Behouden en versterken van een aantrekkelijk buitengebied door in te zetten op landschap en
1
    natuurwaarden.
    Ontwikkeling, beheer en promotie van toeristische-recreatieve voorzieningen in de gemeente (zoals
2
    terreinen, routes en initiatieven) in Houten en in de regio.



Wat hebben we daarvoor gedaan?

Advisering en veldbezoeken bij particulieren en agrariërs, op aanvraag van de eigenaren, eigen
initiatief en/of op basis van ruimtelijke ontwikkelingen die besproken werden in het planteam.

Bij de landschapselementen vanuit het platform Kleine Landschapselementen ging dit in
samenwerking met het Agrarische Collectief Utrecht Oost. Daarnaast zijn er op diverse adressen
landschapselementen, met name erfbeplanting en kleine boomgaardjes, aangelegd die het landschap
verfraaien en de biodiversiteit verhogen.
Voor de weidevogelgebieden in de Hoon zijn maatregelen gerealiseerd om het leefgebied te
optimaliseren. Hiervoor en ook voor het weidevogelgebied De Kroon bij Tull en 't Waal hebben wij
intensief contact met Weidevogelbeheer Eiland van Schalkwijk.

Daarnaast beheert de gemeente de openbare ruimte, waarbij bomen(rijen), sloten, gazons en bermen
belangrijke landschapselementen zijn. Het dagelijks beheer en onderhoud wordt door onze
gemeentelijke organisatie uitgevoerd. Daarmee zorgen wij ervoor dat ons buitengebied aantrekkelijk is
en blijft en dat landschappelijke waarden behouden blijven.

Promotie voor toeristen
Om toeristen te trekken naar het Kromme Rijngebied en het Eiland van Schalkwijk heeft onder andere
het VVV Kromme Rijn en Visit Utrecht Region promotie gemaakt voor dit gebied. Het gaat hierbij om
verblijfsmogelijkheden, wandel- en fietsroutes en evenementen en speciale activiteiten in het landelijk
gebied door gemeenten en particulieren.



                                         Jaarstukken 2023                                          50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>De Hollandse Waterlinie op UNESCO Werelderfgoedlijst
De Hollandse Waterlinie is in juli 2021 bijgeschreven op de lijst van UNESCO Werelderfgoed als
onderdeel van de Hollandse Waterlinies. Wij hebben ons hier actief voor ingezet. Vervolgens is in
samenwerking met de provincie Utrecht en gemeenten binnen het Werelderfgoed een Regionaal
Actieprogramma Pact van Ruigenhoek opgesteld en bestuurlijk vastgesteld. Daarin zijn voor de
komende vier jaren acties opgenomen die gezamenlijk worden opgepakt.

Fort Honswijk
De restauratie van het fort is in 2022 volledig afgerond. Ook zijn toen verduurzamingsmaatregelen
getroffen om het fort te kunnen exploiteren. Met de Stichting fort Honswijk is een
erfpachtovereenkomst gesloten voor het beheer en onderhoud van het fort vanaf 1 januari 2023.
Vervolgens heeft de Stichting via een tender een exploitant gevonden “Nachtfort’ die het fort gaat
beheren en exploiteren. Met al deze aspecten wordt het mogelijk om fort Honswijk en de andere forten
binnen de Hollandse Waterlinies nog meer open te stellen voor publiek waarbij zij de militaire
geschiedenis van de Hollandse Waterlinies kunnen ervaren en daar ook gastvrij welkom worden
geheten.

Wandelroutes
Sinds 2023 is het Routebureau zelfstandig waarbij dat voorheen onderdeel was van Recreatieschap
Midden Nederland. Het Routebureau realiseert, beheert en onderhoudt wandel- en fietsroutes in de
gehele provincie Utrecht, waaronder Houten. Daarnaast verzorgt Landschap Erfgoed Utrecht het
beheer en onderhoud van klompenpaden onder andere in Houten. Beide organisaties samen beheren
een intensief netwerk van recreatieve routes.

Recreatieschap Stichtse Groenlanden
Dit recreatieschap (SGL) beheert recreatieve voorzieningen in 9 gemeenten rond Utrecht, onder
andere in Houten. Zoals bijvoorbeeld de Honswijkerplas bij Tull en 't Waal, de Heulsewaard langs de
Lek en de Plas Laagraven. SGL heeft voor het feitelijke beheer en onderhoud Staatsbosbeheer (SBB)
aangetrokken die werkzaamheden te verrichten. 2023 was een opstartjaar waarbij wij hier als
gemeente direct bij betrokken waren om de samenwerking met SBB zo snel mogelijk effectief en
efficient uit te voeren. De bedrijfsvoering vergt nog aandacht waarbij ook moet worden opgemerkt dat
het beheer en onderhoud van de terreinen goed is.

                                                            Realisatie            Raming   Realisatie
Omschrijving                          Bron
                                                   2020     2021         2022      2023       2023

Voor dit programma zijn geen Output indicatoren geformuleerd

Voor dit programma zijn geen outcome indicatoren geformuleerd

Voor dit programma zijn geen BBV indicatoren geformuleerd




                                        Jaarstukken 2023                                            51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?   Voortgang Toelichting van de afwijking

46 Areaal weidevogelgebieden vergroten
                                         Er zijn gesprekken geweest met externe partijen
                                         (Agrarisch Collectief, Vitens en weidevogelvrijwilligers)
                                         over uitbreiding van het aantal hectares
                                         weidevogelgebieden en verbetering van de kwaliteit van
                                         de huidige weidevogelgebieden. Er zijn verschillende
                                         opties besproken maar dit heeft nog niet tot uitbreiding
                                         van het weidevogelareaal geleid. Wel zijn er via het
                                         Agrarisch Collectief in 2023 voor meer hectares
                                         overeenkomsten voor particulier weidevogelbeheer
                                         afgesloten dan in 2022. Dit zijn echt hectares/afspraken
                                         die nog niet in langjarige overeenkomsten zijn
                                         vastgelegd en daardoor hectares die naar de toekomst
                                         toe (nog) niet definitief voor weidevogelbeheer
                                         vastgelegd zijn. Er zijn gesprekken geweest met externe
                                         partijen (Agrarisch Collectief, Vitens en
                                         weidevogelvrijwilligers) over uitbreiding van het aantal
                                         hectares weidevogelgebieden en verbetering van de
                                         kwaliteit van de huidige weidevogelgebieden. Er zijn
                                         verschillende opties besproken maar dit heeft nog niet
                                         tot uitbreiding van het weidevogelareaal geleid. Wel zijn
                                         er via het Agrarisch Collectief in 2023 voor meer
                                         hectares overeenkomsten voor particulier
                                         weidevogelbeheer afgesloten dan in 2022. Dit zijn echt
                                         hectares/afspraken die nog niet in langjarige
                                         overeenkomsten zijn vastgelegd en daardoor hectares
                                         die naar de toekomst toe (nog) niet definitief voor
                                         weidevogelbeheer vastgelegd zijn.
                                         De resultaten van de bestaande gebieden zijn erg
                                         positief, er word momenteel een bestuurlijke opdracht
                                         opgesteld om gerichter te kunnen sturen op uitbreiding
                                         van het areaal.




                                     Jaarstukken 2023                                         52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Cultuurhistorie en archeologie
Wat hebben we bereikt?

In 2023 is de Visie Cultureel Erfgoed samen met het bijbehorende uitvoeringsprogramma voor de
jaren 2023 en 2024 vastgesteld. Speciale aandacht vanuit de gemeente en de provincie is uitgegaan
naar de forten van de Hollandse Waterlinies en dan met name fort Honswijk. Deze zijn sinds 2021
bijgeschreven op de Werelderfgoedlijst van UNESCO waarbij is 2022 een Actieplan Pact van
Ruigenhoek bestuurlijk is vastgesteld.

Doelstellingen deelprogramma Cultuurhistorie en archeologie

#     Doelstelling
    Behouden, beschermen en onderzoeken van cultuurhistorische waarden (monumenten, archeologie
1
    en landschap).
2   Het draagvlak voor cultuurhistorie vergroten door cultuurhistorie zichtbaar en beleefbaar te maken.



Wat hebben we daarvoor gedaan?

Voor onze archeologie hebben wij uitvoering gegeven aan alle wettelijke taken zoals de beoordeling
van initiatieven, het beoordelen van plannen voor ruimtelijke ontwikkelingen op archeologische
aspecten en bij bestemmingspannen. Deze ruimtelijke initiatieven zijn ook getoetst op
cultuurhistorische aspecten waarbij er speciale aandacht was voor ruimtelijke ontwikkelingen binnen
het Werelderfgoed van de Hollandse Waterlinies.

Waar het gaat om het uitoefenen van het bevoegd gezag in archeologische onderzoekstrajecten
hebben wij plannen van aanpak, programma’s van eisen en rapporten over archeologisch onderzoek
beoordeeld en daarover selectiebesluiten voor vervolgonderzoek genomen.

Daarnaast hebben wij in algemene zin ons archeologisch netwerk onderhouden binnen en buiten de
gemeente, de inzet van de archeologische werkgroep begeleid en diverse adviezen gegeven op het
gebied van archeologische inpassing als gevolg van de nieuwe Omgevingswet.

Op basis van het Collegeprogramma is de Visie cultureel erfgoed geactualiseerd en zijn ambities
verwoord voor de komende twee jaren. Daarbij is een plan gemaakt om de komende twee jaren de
basis op orde te krijgen, zodat de gemeente haar wettelijke taken op het gebied van cultureel erfgoed
kan realiseren.

Om ons voor te bereiden op de inwerkingtreding van de Omgevingswet hebben wij de voorwaarden
gecreëerd voor het in werking treden van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en zijn wij gestart met de
evaluatie van deze commissie. Deze commissie heeft de taken van de Erfgoedcommissie
overgenomen. Daarbij zal deze Commissie op een ruimer gebied adviseren, zoals op het gebied van
archeologische rijksmonumenten en cultuurlandschap.

In samenwerking met enkele vrijwilligers is wederom een Open Monumentendag georganiseerd
waarbij wij dat als gemeente hebben gefaciliteerd (drukwerk en vrijwilliger op de dag zelf). Er is na de
Open Monumentendagen een borrel georganiseerd voor monument eigenaren en vrijwilligers van
Open Monumentendag met een lezing over verduurzamen van monumenten.

De Stichting Archeologiewerkgroep Houten (SAH) wordt door de gemeente gesubsidieerd voor het
ontplooien van activiteiten op het gebied van educatie (scholen) en draagvlakverbreding van Houtense
archeologie op congressen, symposia, archeologische themadagen, organiseert tentoonstellingen in
het Oude Station, werkt oud archeologisch onderzoek uit en ondersteunt zo nodig de gemeentelijke
archeoloog met veldwerk.




                                         Jaarstukken 2023                                           53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>In het kader van het Regionaal Actieplan Pact van Ruigenhoek, waarmee wij samen met de provincie
zorgen voor een betere ontsluiting van onze forten van de Hollandse Waterlinies, hebben wij enkele
bijeenkomsten bijgewoond op zowel ambtelijk en bestuurlijk niveau om die ontsluiting samen vorm te
geven.

Omdat de Visie cultureel erfgoed is vastgesteld, is formatie ingevuld om op het gebied van cultureel
erfgoed alle taken op te nemen. Dit betreffen zowel de wettelijke taken als de projecten die zijn
opgenomen in het bijbehorende Uitvoeringsplan. Er is contact gelegd met de monumenteigenaren en
een mailngbestand na goedkeuring gemaakt. Hierdoor kunnen de monumenteigenaren sneller
geïnformeerd worden over voor hen belangrijke zaken en is het contact leggen met de gemeente
eenvoudiger gemaakt. Er is een avond voor monumenteigenaren en vrijwilligers van de Open
Monumentendagen georganiseerd met een lezing over Verduurzaming monumenten. Er zal nu
jaarlijks een bijeenkomst met thema voor de monumenteigenaren worden georganiseerd. Er is beleid
vastgesteld voor het verduurzamen van monumenten en de monumenteigenaren zijn hierover
geïnformeerd, ook over een gratis gids over verduurzamen van monumenten. In de gemeentehal is
een vitrinekast ingericht, zodat bezoekers hier op een laag drempelige manier kunnen kennismaken
met het gemeentelijk erfgoed, dit in afwachting van een eventuele museum(vorm). Verder is er een
start gemaakt met onderzoek naar de mogelijkheden voor een revolverend fonds en is het onderzoek
naar de mogelijkheden voor een museum (vorm) in december van start gegaan. De cultuurhistorische
waardenkaart is bijna compleet en er is gestart met het bekijken welk na-oorlogs erfgoed (met name
Post 65) in aanmerking kunnen komen voor toevoeging op de monumentenlijst. De grondeigenaren
van de locaties waarop grenspalen staan zijn geïnformeerd dat deze palen als gemeentelijk
monument aangewezen gaan worden. Door een lid van de monumentenwerkgroep zijn er 2
fietstochten gemaakt langs deze grenspalen, dit is gecommuniceerd op de website en deze zijn ook
gratis te downloaden.
De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit is benoemd en daarmee wordt voldaan aan de eisen vanuit de
Omgevingswet.

In het kader van het dijkversterkingstraject van de Lekdijk, is daarbij een meekoppelprojecten
gedefinieerd om de Inlaatsluis bij fort Honswijk weer zichtbaar en beleefbaar te maken. Daarvoor
hebben wij dat project in 2023 nader uitgewerkt en afspraken gemaakt voor de financiering hiervan.

                                                            Realisatie           Raming   Realisatie
Omschrijving                          Bron
                                                  2020      2021         2022     2023       2023

Voor dit programma zijn geen Output indicatoren geformuleerd

Voor dit programma zijn geen outcome indicatoren geformuleerd

Voor dit programma zijn geen BBV indicatoren geformuleerd


Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?     Voortgang Toelichting van de afwijking

47 Inlaatsluis Nieuwe Hollandse waterlinie



64 Visie op erfgoed vernieuwen en uitvoeren




                                        Jaarstukken 2023                                        54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>65 Revolverend fonds cultureel erfgoed
                                         Er is onderzoek gedaan naar mogelijkheden van een
                                         fonds via het Restauratiefonds. Dit bleek een inleg van
                                         5 miljoen nodig te hebben, maar betrof dan wel leningen
                                         voor grote renovaties aan monumenten, waarbij het
                                         monument dan als onderpand moest dienen. Een
                                         kleinschaliger manier van een revolverend fonds wordt
                                         nu onderzocht. Om te kijken of een revolverend fonds
                                         het juiste financieringsinstrument is, moeten de voor- en
                                         nadelen en de risico’s daarvan afgewogen worden. Er
                                         moet gekeken worden naar het drempelbedrag, wat er
                                         nodig is voor de oprichting en het beheer en hoe de
                                         uitvoering gedaan moet worden.
67 Varianten Houtens museum




                                    Jaarstukken 2023                                          55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Programma Duurzame leefomgeving - Wat heeft het gekost?

                                                                                  Verschil
                                                                                 begroting
                                                                                         na
                                                               Begroting          wijziging
                                                    Primitieve        na                 vs
                                           Rekening begroting wijziging Rekening rekening
         Deelprogramma's                       2022      2023      2023     2023       2023
02.      Duurzame leefomgeving

lasten

02.01    Woningen                                316          309      318       470      -152
         Commerciële voorzieningen en
02.02                                            869          769      825       860        -34
         horeca
02.03    Leefomgeving                          9.592      9.567       9.838    10.310     -472

02.04    Gebiedsinrichting                    16.219     22.161      23.538     4.706   18.832

02.05    Duurzaamheid & energietransitie       8.515      8.566      10.201     9.038    1.163

02.06    Landschap en recreatie                  530          521      606       587        19

02.07    Cultuurhistorie en archeologie        1.303      1.209       1.288     1.432     -144

02.99    Programmabrede kosten                     0           37      414         0       414

Totaal lasten                                 37.345     43.139      47.029    27.403   19.626

baten

02.01    Woningen                                 21           14       14        23        10
         Commerciële voorzieningen en
02.02                                            190          133      132       122        -10
         horeca
02.03    Leefomgeving                          4.673      4.826       4.561     4.983      422

02.04    Gebiedsinrichting                    14.983     20.418      20.572     3.802   -16.771

02.05    Duurzaamheid & energietransitie       6.849      6.838       8.229     7.257     -972

02.06    Landschap en recreatie                   36           18       62        70         8

02.07    Cultuurhistorie en archeologie          724          643      708       833       125

02.99    Programmabrede kosten                     0            0        0         0         0

Totaal baten                                  27.477     32.890      34.279    17.090   -17.189

         Saldo baten en lasten                 9.868     10.249       12.751   10.313       -2.438

Mutaties reserves

02.99    Dotaties                              1.584          133     2.386     4.740    -2.353

02.99    Onttrekkingen                           891          618     2.413     3.291      877

         Saldo mutaties reserves                 694          -485      -27     1.449    1.476

         Saldo Duurzame leefomgeving          10.561      9.764      12.724    11.762             962




                                           Jaarstukken 2023                                   56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Verklaring                                                             Verschil lasten          Verschil baten

Baten en Lasten
02.01 Woningen                                                                           -140                     0
Betreft extra storting van € 140.000 t.l.v. jaarrekening 2023 in de
voorziening groot onderhoud sanitairgebouwen t.b.v. het uitvoeren
van groot onderhoud aan vijf van deze sanitairgebouwen. Zie RIB
26-02-2024 majeure afwijkingen onderdeel 3.1
02.03 Leefomgeving                                                                       -471                     0
Betreft voornamelijk deelprogramma Riolering als gevolg van
gestegen energiekosten 110.000, de BTW-afrekening riolering
176.000, extra kosten voor onderhoud en afschrijving 90.000,
hogere doorbelastingen van kostenplaatsen 295.000 en lagere
kosten 200.000 op de diverse deelprogramma's,
02.03 Leefomgeving                                                                         0                     130
Bijdrage in het kader van anterieure overeenkomst m.b.t. plaatsing
ondergrondse containers en straatverlichting.
Schadeverhaal en bijdrage afvalfonds.
02.03 Leefomgeving                                                                         0                     291
Door hogere lasten riolering is een hogere onttrekking aan de
egalistievoorziening riolering nodigom het beleidsveld riolering per
saldo neutraal op te nemen.
02.04.01 Gebiedsinrichting - Grondexploitatie                                       18.258                        0
In de begroting en de jaarstukken wordt het resultaat uit de
grondexploitaties budgetneutraal opgenomen. Dit gebeurt door een
mutatie boekwaarde te verantwoorden.
De boekwaarde is in totaliteit toegenomen met € 342.655 ( baten €
1.175.505 - kosten € 1.518.160)
                                                                                           0                 -9.258




                                                                                           0                 -9.000




02.04.01 Gebiedsinrichting -Grondexploitatie                                               0                     982
Er heeft in de grondexploitatie in 2023 een winstneming
plaatsgevonden. Dit gebeurt met behulp van de percentage of
completion (poc) methode. Bij de poc methode wordt deze
winstneming als percentage berekend op basis van het % kosten
te vermenigvuldigen met het % opbrengsten die zijn gerealiseerd
per individuele grondexploitatie
02.04.01 Gebiedsinrichting                                                                 0                     159
Aan het eind van het jaar zijn er nog 2 anterieure overeenkomsten
gesloten en betaald. Zie RIB 26-02-2024 majeure afwijkingen
onderdeel 3.4
02.04.02 Gebiedsinrichting                                                                 0                      62
Bijdrage van de stichting Fort Honswijk i.v.m. verrekening gas.
energie, water en communicatie. Afgesloten contracten stonden bij
overdracht nog op naam van gemeente Houten. Zie ook lasten.
02.04.02 Gebiedsinrichting                                                               -141                     0
Kosten Fort Honswijk inclusief overdracht € 111.000 Nog te
verrekenen met Stichting € 62.000, zie ook baten.
Kosten verkeersonderzoek Kanaaldijk-zuid € 30.000 N na 2e
bestuursrapportage 2023




                                             Jaarstukken 2023                                                    57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>02.04.03 Gebiedsinrichting                                               -313        0
Hogere doorbelastingen € 313.000 vanuit de kostenplaatsen

02.04.03 Gebiedsinrichting                                              1.050        0
Implementatie omgevingswet 2023 CP € 1.105.000 V. De totale
kosten conform CP en andere voorstellen hier begroot. De
daadwerkelijke uitgaven worden functioneel en op realisatiebasis
verrekend door middel van een onttrekking aan de reserve.
02.04.03 Gebiedsinrichting                                                 0       280
In oktober is de omgevingsvergunning voor Hofstad 4B
ingetrokken. Op basis van de legesverordening is dan wel 50%
van de totale legeskosten verschuldigd. Deze mutatie heeft
plaatsgevonden na de 2e bestuursrapportage 2023.
Zie RIB 26-02-2024 majeure afwijkingen onderdeel 3.2
02.05.01 Duurzaamheid en energietransitie                                  0       131
Afrekening opbrengsten papier en glas

02.05.06 Duurzaamheid en energietransitie                               1.162        0
In de raad van 24 oktober 2023 (voorstel 653138 zaaknummer
805213) is besloten over de besteding rijksmiddelen (SPUK) voor
de uitvoering van het klimaatakkoord CDOKE (Capaciteit
Decentrale Overheid voor Klimaat en Energiebeleid). Ook is er een
SPUK Energiearmoede ontvangen. In de 2e bestuursrapportage
2023 zijn de uitgaven in het kader van deze SPUK’s geraamd voor
de CDOKE € 799.000 en Energiearmoede € 375.000. Op basis
van realisatie zijn bij de jaarrekening de daadwerkelijke kosten van
€ 117.000 in het kader van Energiearmoede verwerkt en komen de
resterende bedragen op de balans. Zie ook de baten. Daarnaast
een onderschrijding op het product Duurzaamheid.
02.05.06 Duurzaamheid en energietransitie                                  0        -59
De bijdrage van de provincie i.v.m. overdracht bodemtaken is
uitgesteld naar 2024. Zie RIB 26-02-2024 majeure afwijkingen
onderdeel 3.3
02.05.06 Duurzaamheid en energietransitie                                  0     -1.056
Ontvangen SPUK-gelden voor Energiearmoede € 375.000 en
CDOKE (Capaciteit Decentrale Overheid voor Klimaat en
Energiebeleid) € 799.000 welke geraamd zijn maar de ontvangsten
via de balans worden afgewikkeld.
02.07 Cultuurhistorie en archeologie                                     -125        0
Hogere salarislasten RAZU welke ook weer vergoed worden zie
ook de baten.
02.07 Cultuurhistorie en archeologie                                       0       125
Vergoeding hogere salarislasten RAZU zie ook lasten.

02.99 Programma brede kosten                                             414         0
Doorbelasting kostenplaatsen € 414.000 V: Tijdens het opstellen
van de begroting worden de kostenplaatsen op basis van
voorcalculatie aan de producten doorbelast. Als gevolg van de
regels Besluit begroting en verantwoording (BBV) worden de
kostenplaatsen bij de jaarrekening op basis van de werkelijke
kosten (salarissen en inhuur van derden) doorbelast aan de
producten.

Diverse kleine mutaties over de deelprogramma's                           -68        0


                                                                           0        24


Subtotaal Baten en Lasten                                              19.626   -17.189




                                             Jaarstukken 2023                      58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Reserves
De onttrekking van het in het collegeprogramma beschikbaar                0       877
gestelde budget voor Bouwen voor Houten uit het
weerstandsvermogen grondexploitatie van € 1.950.000 was
begroot via rechtstreekse ontrekking aan de reserve concern
weerstandsvermogen en is in jaarrekening via de exploitatie
verantwoord. Een lagere onttrekking voor de implementatie
Omgevingswet van € 566.000 dan geraamd. De geraamde
onttrekking in het kader van de sterk gestegen energieprijzen van
o.a. straatverlichting ( Raad 4 april 2023 zaaknr. 791547) van
€ 382.000 blijkt bij het opmaken van de jaarrekening voor het
onderdeel straatverlichting een positief saldo te zijn hierdoor was
de onttrekking niet nodig. Diverse kleine mutaties van in totaal
€ 127.000
De storting van de in het collegeprogramma beschikbaar gestelde       -2.350        0
budget Bouwen voor Houten uit het weerstandsvermogen
grondexploitatie van € 1.950.000. De storting van de saldo's van in
totaal € 406.000 in het kader van duurzaam, energie en klimaat in
de reserve klimaat. De storting van de in de decembercirculaire
verkregen middelen in het kader van de omgevingswet € 264.000
zoals gemeld in de RIB majeure afwijkingen van 26-02-2024. De
efficiency voordelen WRP 2023
€ 132.000 en de mutatie van € -382.000 uit de
bestemmingsreserve straat verlichting in het kader van het effect
van de stijgende energieprijzen op basis van raadsbesluit 791547
van 4 april 2023
Subtotaal Reserves                                                    -2.350      877



Totaal                                                                17.276   -16.312
(+ voordeel / - nadeel)




                                             Jaarstukken 2023                     59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Programma Goede bereikbaarheid
Inleiding

Zie de bestuurlijke beschouwing voor een overall analyse van de programma’s.

Overzicht relevante beleidskaders
Toekomstvisie Houten 2025
Collegeprogramma 2018-2022: Duurzaam, ondernemend en dichtbij!
Programma Duurzaam Houten 2016-2018
Beeldkwaliteitskader (2012)
Startnotitie Groot Onderhoud en vervanging BOR 2014-2054
Kaders vervolgtraject programma BOR
Mobiliteitsvisie Eiland van Schalkwijk (2017)
Bestedingsplan mobiliteit en bereikbaarheid (2019)
Nota Parkeernormen Houten 2021


Provinciaal beleid:
Mobiliteitsprogramma provincie
Mobiliteitsvisie
Uitvoeringsprogramma Fiets
Realisatieplan Fiets
Vervoerplan 2023
Programma van Eisen Concessie Utrecht binnen en Concessie Utrecht buiten (provincie Utrecht.nl)
openbaar vervoer
Uitvoeringsprogramma knooppunten

U10 beleid:
IRP - Integraal ruimtelijk programma
Utrecht Nabij
Regionaal MobiliteitsProgramma 1.0 (RMP 1.0)

Betrokkenheid verbonden partijen

Bij de doelstellingen uit dit programma zijn geen verbonden partijen betrokken.

                                                                      Realisatie                  Raming        Realisatie
Omschrijving                              Bron
                                                         2020         2021           2022          2023           2023

Output indicatoren
Aantal kilometer verbeterde          Eigen metingen             1,6            0,4          0,4           1,8              0
fietsinfrastructuur
2020 herinrichting Lobbedijk 0,2 km, herinrichting Heemsteedseweg/Koppeldijk 1,4 km; 2021fietspad
Oostrumsdijkje; 2022 Provincialeweg; Herinrichting Waalseweg doorgeschoven naar 2024.
*Hier wordt bedoeld nieuwe/verbeterde fietsinfrastructuur waarbij het voor de fietser beter wordt in het kader van
herinrichting van een weg (bijvoorbeeld omzetten in een fietsstraat, aanleg nieuwe fietssuggestiestroken of een
heel nieuw fietspad. Regulier onderhoud telt hier niet in mee.
Aantal ritten met AutoMaatje         Eigen metingen              x       1.135       1.521       2.220        2185

Aantal ritten met electrische       Stichting Vervoer       9.000            2.394      6.388        7.200           7.605
golfkarretjes                            Houten
Toepassing toolbox                   Eigen metingen              x              x             x            2               2
communityaanpak

Outcome indicatoren
% Inwoners dat tevreden is over de Monitor Sociale           98%              97%           98%       98%             97%
fietsroutes in Houten                 Kracht




                                             Jaarstukken 2023                                                         60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>% parkeerlocaties met               Verkeersbureau             x           x       22%         n.v.t.        n.v.t.
bezettingsgraad >= 90%               (1x per 4 jaar)
Raming 2026: < 25%.

% verharding met een slechte (D-)    extern bureau       12,80%           nb         nb          nb     13,60%
kwaliteit                             (even jaren),
                                    eigen inschatting
                                     (oneven jaren)
Een hoger % verharding met D-kwaliteit door achterstallig onderhoud. In de loop van 2023 is een inhaalslag
gestart die doorloopt in 2024.
Aantal fietsers per dag op 2        Eigen metingen             x       2.264      5.279          nb       5604
meetpunten
De tellingen van 2021 zijn van de niet representatieve maand januari. Dit waren de eerste resultaten van deze
meetpunten. Bovendien was er in 2021 aanzienlijk minder woon-/werkverkeer door Corona. Dit verklaart het
lage aantal voor 2021.


Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?         Voortgang Toelichting van de afwijking

Er zijn alleen collegeprogramma activiteiten geformuleerd op deelprogramma niveau.
Het programma bestaat uit de volgende deelprogramma's:
   Verkeersbeleid
   Autoverkeer
   Fietsverkeer
   Openbaar vervoer




                                            Jaarstukken 2023                                                 61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Verkeersbeleid
Wat hebben we bereikt?

Bij dit deelprogramma is alleen de ambtelijke inzet (uren) begroot van degenen die zich bezighouden
met het verkeersbeleid. Omdat de doelstellingen sterk verweven zijn met de doelstellingen elders in dit
programma en met verkeersveiligheid (programma Veilig), is er bij dit deelprogramma niets
opgenomen.

Doelstellingen deelprogramma Verkeersbeleid

#     Doelstelling

    Voor dit deelprogramma zijn geen doelstellingen geformuleerd



Wat hebben we daarvoor gedaan?



Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?      Voortgang Toelichting van de afwijking



Er zijn geen collegeprogramma activiteiten geformuleerd voor dit deelprogramma.




                                        Jaarstukken 2023                                          62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Autoverkeer
Wat hebben we bereikt?

Het onderliggend wegennet in Houten functioneert goed. Aan de Rondweg zijn eind 2023 de eerste
VRI’s vervangen. Vervanging van de overige VRI’s wordt in 2024 gepland. Daarmee zijn de VRI’s in
Houten straks up-to-date en klaar voor de toekomst.

De inspraakprocedure voor laadpalen is verbeterd. Dat heeft de nodige tijd gevraagd waardoor er wat
minder laadpalen proactief zijn geplaatst. Door nu te investeren in het proces verwachten we in de
toekomst de plaatsing van laadpalen met meer draagvlak voortvarend verder vorm te geven.

Er is een geactualiseerd MJOP (meerjarenonderhoudsplan) openbare ruimte 2024-2028 vastgesteld
(met de nieuwe jaarschijf 2028).

Er is onderzoek gedaan naar de mogelijke opwaardering naar een gebiedsontsluitingsweg van de
Kanaaldijk-Zuid. De resultaten daarvan worden begin 2024 verwacht.

Doelstellingen deelprogramma Autoverkeer

#     Doelstelling

1   Goed functionerende rondweg.

2   Goed functionerende aansluitingen op het landelijke hoofdwegennet.

3   Een weginfrastructuur met bijhorende voorzieningen die voorziet in de behoefte van gebruikers

4   Voldoende parkeergelegenheid voor de inwoners in hun buurt én in de centrumgebieden.
    Door het faciliteren en stimuleren van elektrisch rijden en het gebruik van deelauto’s verduurzamen
5
    we de automobiliteit.



Wat hebben we daarvoor gedaan?


Doelstelling 1
Goed functionerende rondweg.

Verkeersregelinstallaties (VRI’s)
De aanbesteding voor het vervangen van de verkeersregelautomaten is succesvol op de markt
gebracht. Inmiddels zijn er al 2 automaten inclusief lantaarns op de desbetreffende kruisingen
vervangen.
Bij de voorbereiding van de vervanging van de verkeersregelinstallaties is gebleken er dat aanzienlijke
structurele kosten zijn verbonden als we willen voldoen aan de voorwaarden van de verkregen
subsidie voor zgn. intelligente VRI’s. Deze meerkosten komen voor rekening van de gemeente. Dat
vergt een nadere afweging tussen kosten en baten. In de 1e helft van 2024 zal daarover een besluit
worden genomen.

Verharding
Begin 2023 is de aanbesteding gestart voor het groot onderhoud en vervanging (GO+V) van asfalt.
Door de grote hoeveelheid aan te pakken asfalt moest er Europees aanbesteed worden. De
aanbesteding heeft veel tijd in beslag genomen maar desondanks zijn in oktober 2023 de
werkzaamheden aan het asfalt gestart. Veel fietspaden in Houten zijn voorzien van een nieuwe
bovenlaag van rood asfalt. Een deel van de projecten van de jaarschijf 2023 (in het MJOP) is
doorgeschoven naar 2024, waaronder "De Staart". Omdat dit slechts enkele maanden uitstel betreft
heeft het geen onacceptabele risico’s of gevolgen. Omdat werk met werk gemaakt kon worden zagen
we kans om enkele asfaltprojecten die in 2024 gepland stonden al in 2023 uit te voeren.




                                         Jaarstukken 2023                                           63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Doelstelling 2
Goed functionerende aansluitingen op het landelijke hoofdwegennet.

We hebben bijgedragen aan de besluitvorming van de studie Alternatief Ring Utrecht (ARU); deze is
op 20 december 2023 aangeboden aan het Rijk. Het ARU is ook voor Houten belangrijk. Het
alternatief kan zorgen voor minder verkeer op lokale en regionale wegen en een beter
mobiliteitssysteem door investeringen in weg, fiets én ov. Daarnaast zien we kansen om uit het budget
voor het ARU ook gedeeltelijke financiering te vinden voor Houtense projecten zoals voor de
doorfietsroute Houten-Vianen.

Rijkswaterstaat is begonnen met de werkzaamheden aan de A27 op het traject Houten-Hooipolder.
De gemeente is betrokken bij de vergunningverlening en omleidingen. Voor ons is de verbetering van
de A27 belangrijk omdat dat zorgt voor een betere doorstroming (minder files) en minder sluipverkeer
in de regio.

Doelstelling 3
Een weginfrastructuur met bijhorende voorzieningen die voorziet in de behoefte van gebruikers.

Op meer dan 100 wegvakken is klein of groot onderhoud uitgevoerd aan de elementenverharding.
Totaal is er meer dan 20.500 m2 aan elementenverharding aan D-niveau hersteld. In 2023 is hierdoor
het percentage D-niveau van elementenverharding afgenomen van 15,4% naar 13,84%. Het betrof
onder andere op de locaties fietspad Peppelkade, Putterhaag maar ook buurtgericht zoals o.a. de
Schepen en Boten.

Civieltechnische kunstwerken
Er is een nieuwe brug gerealiseerd naar het eiland in de Rietplas. Er zijn twee bruggen gerenoveerd
volgens de planning en begroting voor 2023. Het vervangen van 2 andere bruggen is voorbereid,
aanbesteed en gegund. Uitvoering hiervan volgt in de 1e helft van 2024.
Een serie van 17 bruggen in de wijk De Hoon is geschilderd. 20 aangetaste palen onder de brug over
de Rietplas zijn duurzaam hersteld.
Er is herstel uitgevoerd van een aantal (sommige al langer bekende) grote en kleine gebreken aan
kunstwerken. In 2023 is al het achterstallig/uitgesteld onderhoud aan civieltechnische kunstwerken t/m
2022 gerealiseerd.

Doelstelling 4
Voldoende parkeergelegenheid voor de inwoners in hun buurt én in de centrumgebieden.

Bij de vaststelling van het parkeerbeleid in 2021 is aangegeven dat Parkeren op Maat wordt
vervangen door de community-aanpak prettige leefomgeving. Geconstateerd is namelijk dat niet
overal extra parkeerplaatsen nodig zijn en niet alle bewoners meer parkeerplaatsen willen. Waar de
gemeente bij hoge parkeerdruk (>90%) voorheen investeerde in het oplossen van het
parkeerprobleem door bijvoorbeeld de aanleg van parkeerplaatsen, willen we in de community-aanpak
mét de community investeren in de leefbaarheid in de buurt. Dat kan dus ook leiden tot meer parkeren
op eigen terrein, de verbetering van de sociale veiligheid van parkeerplekken op grotere loopafstand
of het bevorderen van het gebruik van deelauto's.
We maken gebruik van een toolbox die mogelijke oplossingen biedt bij parkeerklachten. Kern van de
aanpak is dat de buurt zelf aan de slag gaat en afhankelijk van de oplossing kan de gemeente helpen.
In 2023 hebben we de toolbox twee keer ingezet bij parkeerproblemen in de wijk. In de wijk de
Mossen werd in een schouw samen met bewoners geconstateerd dat er binnen 150 meter nog
parkeergelegenheid was. Ook bleken de nodige carports aangepast zodat er geen parkeren op eigen
terrein meer mogelijk was. Voor het verlagen van de parkeerdruk zouden deze weer toegankelijk
gemaakt kunnen worden. In de wijk de Waters is met bewoners een schouw gedaan. Dit traject loopt
door in 2024 met een afspraak voor een parkeerdrukmeting.

Er is in de blauwe zone bij de Bouw een pilot opgezet voor aanpassing van het parkeerregime voor
bezoekers en bewoners.




                                        Jaarstukken 2023                                         64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Doelstelling 5
Door het faciliteren en stimuleren van elektrisch rijden en het gebruik van deelauto’s verduurzamen
we de automobiliteit.

Er is intensief gewerkt aan het verbeteren van de participatie bij het plaatsen van laadpalen. Zo is de
website aangepast, hebben bewoners twee weken extra tijd gekregen om te reageren op
voorgenomen locaties. Door nu te investeren in het proces verwachten we in de toekomst de plaatsing
van laadpalen met meer draagvlak voortvarend verder vorm te geven. Bij locaties waarvoor
onvoldoende draagvlak is, is een extern bureau beschikbaar voor meer participatie. Er loopt een pilot
met extra inzet op participatie voor dergelijke situaties.
In het afgelopen jaar zijn 31 laadpalen geplaatst.

Marktpartijen hebben het aanbod van deelauto’s in Houten in 2023 verder uitgebreid.


Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?      Voortgang Toelichting van de afwijking

69 Volledige aansluiting A12
                                             We blijven de voor Houten belangrijke volledige
                                             aansluiting op de A12 agenderen. In 2023 is ambtelijk
                                             overleg geweest over de volledige aansluiting op de
                                             A12 in relatie tot de gebiedsontwikkelingen
                                             Kersenweide in Bunnik en Houten-Oost.
70 Ontsluiting Kanaaldijk-Zuid

                                             Adviesbureau RHDHV heeft onderzoek gedaan naar de
                                             mogelijke opwaardering naar een
                                             gebiedsontsluitingsweg van de Kanaaldijk-Zuid. De
                                             resultaten van dat onderzoek worden begin 2024
                                             verwacht.
76 Aanpak parkeeroverlast
(community aanpak)



77 Faciliteren laadpalen
                                             Is in uitvoering maar loopt vertraging op door extra
                                             participatie bij de voorbereiding van de plaatsing op
                                             locaties
78 Pilot kabelgoottegels




                                         Jaarstukken 2023                                            65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Fietsverkeer
Wat hebben we bereikt?

De Provinciale weg in Schalkwijk is aangepast en deels 30 km/h zone geworden met brede
fietssuggestiestroken. Er worden nog extra snelheid remmende maatregelen voor auto’s onderzocht.
Daarnaast is het achterstallig onderhoud op veel fietspaden aangepakt. Deze werkzaamheden lopen
door in 2024.

Bij een weesfietsenactie in beide fietstransferia zijn bijna 500 weesfietsen verwijderd waardoor de
stallingsruimte beter benut kan worden.

In 2022 is samen met GoedopWeg en Ondernemend Houten het project ‘Duurzame bereikbaarheid
bedrijventerreinen uitgevoerd. Na een evaluatie is besloten dat project in 2023 een vervolg te geven
waarbij de nadruk kwam te liggen op het stimuleren van het fietsgebruik voor woon-werk verkeer.

Doelstellingen deelprogramma Fietsverkeer

#     Doelstelling

1   Toename van het fietsgebruik in de gemeente Houten en regionaal.

2   Tevredenheid inwoners over fietsnetwerk in Houten handhaven op het bestaande, hoge niveau.

3   Tevredenheid inwoners over fietsparkeren transferia.



Wat hebben we daarvoor gedaan?

Doelstelling 1
Toename van het fietsgebruik in de gemeente Houten en regionaal.

We voeren structureel overleg op bestuurlijk en ambtelijk niveau over het verbeteren van het regionale
en lokale fietsnetwerk. We agenderen de missing links in het regionale fietsnetwerk. Samen met de
gemeente Culemborg en de provincies Utrecht en Gelderland voeren we een tracéverkenning uit voor
de doorfietsroute Houten-Culemborg.

Het project ’Duurzame bereikbaarheid bedrijventerreinen’ uit 2022 hebben we in 2023 een vervolg
gegeven. In dat vervolg lag de nadruk op het stimuleren van het fietsgebruik van werknemers voor
woon-werk verkeer. Er zijn mini-evenementen op de bedrijventerreinen gehouden, er was een e-bike
probeerpoule en het gebruik van de Ik-fiets app werd gepromoot.

Doelstelling 2
Tevredenheid inwoners over fietsnetwerk in Houten handhaven op het bestaande, hoge niveau.

Voor de doorfietsroute Houten-Nieuwegein-Lage Weide is een ontwerp gemaakt. Voor deze route is
met betrokken partijen een samenwerkingsovereenkomst afgesloten. We hopen in 2024 met de
aanleg van deze route te beginnen.

Het achterstallig onderhoud van de fietspaden is grotendeels weggewerkt. Deze werkzaamheden
lopen door in 2024. Voor de Waalsweg in Tull en ’t Waal is samen met omwonenden een nieuw
ontwerp gemaakt voor een fietsvriendelijke inrichting.

Voor de herinrichting van de Lekdijk is een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Op 9 november 2023 heeft
de raad ingestemd met het voornemen om de Lekdijk fietsvriendelijk in te richten waarbij de uitstraling
van een fietsstraat wordt aangehouden.

Doelstelling 3
Tevredenheid inwoners over fietsparkeren transferia.




                                         Jaarstukken 2023                                             66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Bij een weesfietsenactie in beide fietstransferia zijn bijna 500 weesfietsen verwijderd waardoor de
stallingsruimte beter benut kan worden. Vooruitlopend op de herinrichting van het plein hebben we
ons ingezet op het verminderen van de fietsparkeeroverlast in Castellum.

Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?       Voortgang Toelichting van de afwijking

68 Verbreden en verbeteren
doorgaande fietspaden



71 Fietspaden in en naar dorpen
buitengebied



72 Fietspad ’t Goy naar
Goyerbrug
                                             We zijn in gesprek met de provincie en de gemeente
                                             Wijk bij Duurstede om de gehele route Houten-Wijk bij
                                             Duurstede op te pakken. Het project wordt daarmee
                                             opgewaardeerd tot regionale doorfietsroute. Het
                                             voordeel daarvan is dat deze gehele route hoog op de
                                             prioriteitenlijst bij de provincie is gekomen. Dit geeft
                                             extra aanknopingspunten en subsidiemogelijkheden om
                                             in 2024 in ieder geval met het Houtense deel van de ze
                                             route aan de slag te gaan.
73 Prioritering fietsroutes naar
omliggende gemeenten



75 Meer toezicht fietsparkeren
Castellum




                                         Jaarstukken 2023                                         67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Openbaar vervoer
Wat hebben we bereikt?

De regionale busverbindingen in beheer bij de provincie zijn niet verbeterd, deels door gebrek aan
chauffeurs. Het aantal reizigers dat gebruikt maakt van het OV is nog altijd niet terug op het niveau
van 2019. De trein blijft met afstand het belangrijkste OV in Houten.

Doelstellingen deelprogramma Openbaar vervoer

#      Doelstelling
    Grotere tevredenheid van inwoners over het openbaar vervoer in de gemeente Houten en naar
1
    omliggende plaatsen buiten de gemeente Houten.
    Meer gebruik van het openbaar vervoer in de gemeente Houten en naar omliggende plaatsen buiten
2
    de gemeente Houten.
    Mobiliteit van kwetsbare inwoners ondersteunen. Voor inwoners met een Wmo vervoersindicatie –
3   die niet (of niet in alle gevallen) met het OV kunnen reizen – houdt de gemeente met de regio een
    voorziening in stand (regiotaxi).



Wat hebben we daarvoor gedaan?

Doelstelling 1
Grotere tevredenheid van inwoners over het openbaar vervoer in de gemeente Houten en naar
omliggende plaatsen buiten de gemeente Houten.

In U10 verband zijn de vervoersplannen van UOV en de provincie kritisch beschouwd en is er een
gezamenlijke brief gestuurd naar de provincie en de vervoerders. Ook hebben we in U10 verband een
reactie gegeven op het Programma van Eisen voor de nieuwe vervoersconcessies die in 2025 worden
verleend.

Doelstelling 2
Meer gebruik van het openbaar vervoer in de gemeente Houten en naar omliggende plaatsen buiten
de gemeente Houten.

Zie doelstelling 1

Doelstelling 3
Mobiliteit van kwetsbare inwoners ondersteunen. Voor inwoners met een Wmo vervoersindicatie – die
niet (of niet in alle gevallen) met het OV kunnen reizen – houdt de gemeente met de regio een
voorziening in stand (regiotaxi).

We hebben subsidie aangevraagd en ontvangen voor het beter toegankelijk maken van bushaltes in
Houten. De uitvoering staat gepland voor 2024-2025.

Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?       Voortgang Toelichting van de afwijking

74 Verbeteren bereikbaarheid
bus
                                              Samen met provincie en vervoerder hebben we gewerkt
                                              aan een plan voor verbeterde haltes voor de U-flex
                                              busjes, in de wijken in plaats van langs de Rondweg.
                                              Deze actie komt voort uit de inwonersrespons in de
                                              uitgevoerde enquête onder het burgerpanel.




                                         Jaarstukken 2023                                           68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Programma Goede bereikbaarheid - Wat heeft het gekost?

                                                                                  Verschil
                                                                                 begroting
                                                                                         na
                                                               Begroting          wijziging
                                                    Primitieve        na                 vs
                                           Rekening begroting wijziging Rekening rekening
         Deelprogramma's                       2022      2023      2023     2023       2023
03.      Goede bereikbaarheid

lasten

03.01    Verkeersbeleid                            82              93         87             85             2

03.02    Autoverkeer                            3.551        3.386         5.294           3.762      1.532

03.03    Fietsverkeer                             758        1.016           952            960             -8

03.04    Openbaar vervoer                          16              12          0              0             0

03.99    Programmabrede kosten                      0              0         336              0         336

Totaal lasten                                   4.407        4.508         6.669           4.807      1.862
baten

03.01    Verkeersbeleid                           109              2           2             20             18

03.02    Autoverkeer                              146              50        866            225        -642

03.03    Fietsverkeer                             755         398            408            419             11

03.04    Openbaar vervoer                           0              0           0              0             0

03.99    Programmabrede kosten                      0              0           0              0             0

Totaal baten                                    1.010          450         1.276            664        -612

         Saldo baten en lasten                  3.397        4.058           5.392         4.143            -1.250

Mutaties reserves

03.99    Dotaties                               1.826        2.221         2.342           2.331            11

03.99    Onttrekkingen                            786        1.846         2.705           1.625     -1.081

         Saldo mutaties reserves                1.040         375           -363            706       1.069

         Saldo Goede bereikbaarheid             4.438        4.432         5.029           4.849                 181



Verklaring                                                         Verschil lasten         Verschil baten

Baten en Lasten
03.02 Autoverkeer                                                                    349                          0
Diverse andere projecten (aanpassing Beusichemseweg tot
Nachtdijk, snelheidsremmende maatregelen Provinciale weg en de
herinrichting van de openbare verlichting op Het Rond zijn
vertraagd naar 2024. Hiervoor zijn ook geen onttrekkingen aan de
Bestemmingsreserve Beheer Openbare ruimte gedaan (zie
mutaties reserves).




                                          Jaarstukken 2023                                                   69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>03.02 Autoverkeer                                                       -100     0
Doorbelasting kostenplaatsen: Tijdens het opstellen van de
begroting worden de kostenplaatsen op basis van voorcalculatie
aan de producten doorbelast. Als gevolg van de regels Besluit
begroting en verantwoording (BBV) worden de kostenplaatsen bij
de jaarrekening op basis van de werkelijke kosten (salarissen en
inhuur van derden) doorbelast aan de producten.
03.02 Autoverkeer                                                       352      0
Kanaaldijk Oost: voor de uitvoering van de herstelwerkzaamheden
aan de Kanaaldijk Oost is nog geen beroep gedaan op de
gemeentelijke bijdrage. Bedrag is daardoor ook niet onttrokken aan
de bestemmingsreserve Beheer Openbare Ruimte (zie mutatie
reserves)
03.02 Autoverkeer                                                        -77     0
Verharding wegen: betreft voornamelijk kosten die gemaakt
worden voor de aanleg van parkeerplaatsen op verzoek van
initiatiefnemers.
03.02 Autoverkeer                                                         0    111
Verharding wegen: Deze kosten van de aanleg van
parkeerplaatsen worden bij initiatiefnemer in rekening gebracht,
waardoor ook sprake is van hogere baten.
03.02 Autoverkeer                                                       143      0
Verkeersremmende maatregelen Beusichemseweg: Dit project is
complexer geworden waardoor uitvoering is vertraagd. Er is onder
andere sprake van verzakkingen waarbij de oorzaak niet is te
achterhalen, er moesten watergangen worden verplaatst, er is
rekening te houden met wensen van belangenverenigingen en
woningbouw.
03.02 Autoverkeer                                                         0    -124
Verkeersremmende maatregelen Beusichemseweg:Door
vertraging in de uitvoering is ook de bijbehorende subsidie nog niet
gerealiseerd.
03.02 Autoverkeer                                                       857      0
Waalseweg: De reconstructie van de Waalseweg is uitgesteld
omdat Stedin nog vervangingswerkzaamheden wilde doen aan
hun kabels en leidingen. Werkzaamheden aan kabels en leidingen
is in nieuw werk ongewenst in verband met de kans op schade. De
werkzaamheden van Stedin zijn naar verwachting in april afgerond.
Daarna start de reconstructie die ca 6 weken zal duren.
03.02 Autoverkeer                                                         0    -646
Waalseweg: Omdat dit een project betreft waarvoor subisidies van
Rijk en provincie worden ontvangen, is er ook sprake van lagere
baten evenals een lagere onttrekking aan de bestemmingsreserver
Beheer Openbare Ruimte (zie bij mutaties reserves).
3.99 Programmabrede kosten                                              336      0
Doorbelasting kostenplaatsen: Tijdens het opstellen van de
begroting worden de kostenplaatsen op basis van voorcalculatie
aan de producten doorbelast. Als gevolg van de regels Besluit
begroting en verantwoording (BBV) worden de kostenplaatsen bij
de jaarrekening op basis van de werkelijke kosten (salarissen en
inhuur van derden) doorbelast aan de producten.
Diverse kleine mutaties over de deelprogramma's                           2      0


                                                                          0     47


Subtotaal Baten en Lasten                                              1.862   -612




                                             Jaarstukken 2023                  70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Reserves
3.99 Programmabrede kosten                                               0     -846
Mutaties reserves:
Door vertraging in de uitvoering van de reconstructie Waalseweg is
de begrote onttrekking aan de bestemmingsreserve Beheer
Openbare Ruimte niet in 2023 gerealiseerd (€ 255.000 V), maar
schuift door naar 2024. Dit zelfde geldt voor een aantal andere
grote projecten (zie hierboven); Kanaaldijk Oost € 352.000 V,
aanpassing Beusichemseweg tot Nachtdijk € 143.000 V,
snelheidsremmende maatregelen Provinciale weg € 130.000 V en
de herinrichting van de openbare verlichting op Het Rond € 52.000
V.
Om acute verzakkingen bij de Waalseweg/Achterweg en Nachtdijk
te herstellen zijn niet-begrote uitgaven gedaan, daardoor is ook de
onttrekking aan de bestemmingsreserve Beheer Openbare Ruimte
hoger dan begroot (€ 86.000 N).
3.99 Programmabrede kosten                                               0     -235
Mutaties reserves:
Per saldo lagere onttrekking aan bestemmingsreserve Beheer
Openbare ruimte voor een groter aantal kleinere projecten.
3.99 Programmabrede kosten:                                             11        0
Mutaties reserves: Per saldo hogere storting in
bestemmingsreserve Beheer Openbare ruimte voor een groter
aantal kleinere projecten.
Subtotaal Reserves                                                      11    -1.081



Totaal                                                                1.873   -1.693
(+ voordeel / - nadeel)




                                            Jaarstukken 2023                    71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>Programma Veilige leefomgeving
Inleiding

Mensen wonen, leven en werken het liefst in een veilige omgeving. Een veilige omgeving betekent dat
zo min mogelijk sprake is van (georganiseerde) en geregistreerde criminaliteit, dat de fysieke en
sociale veiligheid op orde is. En dat de gemeente goed voorbereid is op een crisis mocht die zich
voordoen. De waardering voor het veiligheidsniveau in de gemeente is hoog en daar is de afgelopen
jaren hard aan gewerkt om dat zo te houden. We werken al vele jaren intensief samen met partners in
het veiligheidsdomein en met betrokken inwoners. Deze structurele, integrale aanpak op verschillende
veiligheidsgebieden werpt zijn vruchten af. Dat hebben de jaarcijfers van de politie Midden Nederland
recent wederom laten zien.

In het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2020-2023 zijn de kaders neergelegd voor het lokale
veiligheidsbeleid in de komende jaren. Het Integraal Veiligheidsplan kent 3 prioriteiten:
* Veilige wijken,
* Het tegengaan van de georganiseerde ondermijnende criminaliteit,
* Zorg & veiligheid


Overzicht relevante beleidskaders
Perspectiefnota 2022
Toekomstvisie Houten 2025
Collegeprogramma 2018-2022: Duurzaam, ondernemend en dichtbij!
Regionale Veiligheidsstrategie 2019-2022
Algemene Plaatselijke Verordening
Integraal Veiligheidsplan 2020-2023
Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht
Regionaal Risicoprofiel
Regionaal Crisisplan VRU 2020-2023
Beleidsplan VRU 2020-2023
Nota Dierenwelzijn
Uitwerking veiligheidsagenda 2019-2022

Betrokkenheid verbonden partijen
Bij dit programma zijn verbonden partijen zijdelings betrokken. Als de VRU, RUD of Stichtse
Groenlanden een bijdrage kunnen leveren aan zicht op een gebied of aan een project, dan maken we
hierover afspraken. Verder werken we samen met de politie, het Openbaar Ministerie en zorgpartners.

Veiligheidsregio Utrecht (VRU)
Programma Risicobeheersing (nader uitgewerkt in vastgestelde begroting 2023 VRU)
De VRU inventariseert risico’s van branden, rampen en crises. Zij adviseert het bevoegd gezag
gevraagd en ongevraagd over de risico’s in onze Veiligheidsregio Utrecht. Daarmee proberen ze
risico’s niet te laten ontstaan, dan wel zo klein mogelijk te maken. Verder richt de VRU zich op het
voorkomen en beperken van (brand)gevaar en op voorkomen van ongevallen voor mens en dier door
o.a. brand of gevaarlijke stoffen. Hierin betrekken zij actief burgers, bedrijven en instellingen om zo het
veiligheidsbewustzijn en veilig handelen te stimuleren.

                                                                  Realisatie                Raming       Realisatie
Omschrijving                            Bron
                                                     2020         2021         2022          2023          2023

Output indicatoren
Geregistreerde                         Website           58%             66%          77%       79%            78%
rookmelderdichtheid in woningen       gemeente
gemeente Houten                        Houten

Outcome indicatoren
Rapportcijfer gevoel van veiligheid     MSK                 8,1            8                         8              8




                                          Jaarstukken 2023                                                     72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>BBV Indicatoren
Aantal diefstallen uit woning per        CBS                1,6        2,1           2,1    2,2   1,7
1.000 inwoners
Aantal geweldmisdrijven per 1.000        CBS                2,7        2,3             2    2,5
inwoners
Aantal vernielingen en                   CBS                4,3        3,4           4,,1   3,6   2,2
beschadigingen (in de openbare
ruimte) per 1.000 inwoners
Aantal verwijzing Halt per 1.000      Bureau Halt             9          5             4     4         4
jongeren
Aantal winkeldiefstallen per 1.000       CBS                1,9        1,2           1,4    1,6   1,7
inwoners
Jongeren met jeugdreclassering in        CBS                nb         0,1           0,1    0,1   0,1
% van alle jongeren van 12 tot 23
jaar


Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?         Voortgang Toelichting van de afwijking

Er zijn alleen collegeprogramma activiteiten geformuleerd op deelprogramma niveau.
Het programma bestaat uit de volgende deelprogramma's:
   Sociale veiligheid en openbare orde
   Fysieke veiligheid




                                           Jaarstukken 2023                                       73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Sociale Veiligheid en Openbare Orde
Wat hebben we bereikt?

Uit het in mei 2023 uitgevoerde Veiligheidsonderzoek (736 respondenten) blijkt
dat inwoners van de gemeente Houten over het algemeen tevreden zijn over de veiligheid in hun buurt
en beoordelen deze gemiddeld met een 7,7.

Voor de jaren 2024-2027 is een nieuw Integraal Veiligheidsprogramma (IVP) 2024-2027 vastgesteld.
Het IVP is opgesteld op basis van regionale programma's, politiegegevens, afstemming met de
gemeenteraad en onze veiligheidspartners, ruime betrokkenheid en participatie van inwoners door
een breed veiligheidsonderzoek, het burgerpanel en tijdens rondetafel gesprekken. In dit programma
staat aangegeven welke onderwerpen de komende periode prioriteit krijgen.

De aanpak Jeugd en Veiligheid is verder geprofessionaliseerd en de middelbare scholen zijn
betrokken in deze aanpak. Hiermee is er meer zicht op (het ontstaan van) problematische
jeugdgroepen.

In Houten is het project “Straatwaarden” uitgevoerd om meer zicht te krijgen op
zogenaamde jonge aanwas in de drugscriminaliteit. We hebben daarbij specifieke aandacht gevraagd
voor locaties waarvan wij meldingen hebben gekregen dat er mogelijk wordt gedeald. Met de aanpak
van jonge aanwas zijn we in Houten aan de slag met het (leren) herkennen van signalen van
jongeren die dreigen af te glijden in de criminaliteit. Hierbij wordt nauw samengewerkt met de scholen,
leerplicht, politie en HALT.

In de afgelopen jaren is gebleken, dat een intensieve en integrale persoonsgerichte aanpak zorg en
veiligheid (PGA) essentieel is om ervoor te zorgen dat mensen die zowel zorg als veiligheidsgrenzen
nodig hebben, niet verder afglijden, in de criminaliteit belanden of overlast veroorzaken.

Om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan zijn gebieds- en themacontroles uitgevoerd in het
buitengebied, op bedrijventerreinen en het winkelgebied Het Rond. Eén van de grotere controles
(horecacontrole) vond plaats bij bedrijven met een afhaal- en/of bezorgfunctie op of nabij Het Rond. Bij
deze controle was er inzet van de projectleider ondermijning, BOA's, toezichthouder milieu,
handhavingsjurist, RIEC, VRU en arbeidsinspectie. Verder is ad hoc ingezet op (gemelde) signalen,
waarbij de teams Veiligheid en VTH veelal in gezamenlijkheid optrokken.

Het project Samen Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen is in 2023 van start gegaan, waarmee ook
de veiligheid in en rond bedrijventerreinen verder wordt opgepakt.

De jaarwisseling is rustig en goed verlopen.

In samenwerking met de VRU is het strategisch crisismanagement verder doorontwikkeld en ook is de
kolom bevolkingszorg binnen de crisisbeheersing doorontwikkeld.

Doelstellingen deelprogramma Sociale veiligheid en openbare orde

#     Doelstelling

1   Handhaven van het huidige (hoge) veiligheidsgevoel onder inwoners van Houten

2   Afname van vermogensdelicten diefstal uit woning, autokraak en fietsdiefstal
    In 2023 is er meer zicht op ondermijning in het buitengebied en de bedrijventerreinen dan ten tijde
3
    van het ondermijningsbeeld 2017.
    Inwoners die zorg nodig hebben en in de criminaliteit (dreigen te) belanden of overlast veroorzaken,
4
    glijden niet verder af




                                          Jaarstukken 2023                                           74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Wat hebben we daarvoor gedaan?

Doelstelling 1:
    Er is een nieuw Integraal Veiligheidsprogramma 2024-2027 opgesteld.
    Meldingen van jeugdoverlast zijn maandelijks besproken in het afstemmingsoverleg Jeugd en
        Veiligheid.
    In september/oktober is naar aanleiding van vele meldingen over vuurwerklast ingezet op een
        groepsaanpak en dat bleek een effectieve aanpak. De overlastmeldingen van vuurwerk
        werden daarna beduidend minder.
    Team Veiligheid heeft dit jaar weer het draaiboek voor de Jaarwisseling opgesteld en
        geregisseerd. In het draaiboek staan onder meer de afspraken omtrent het schouwen van de
        wijk, het opruimen van afval, de bereikbaarheid van politie, boa’s en medewerkers van de
        buitendienst.
    Elk jaar voor de jaarwisseling wordt er een kluisjescontrole op vuurwerk gedaan in
        samenwerking met de scholen, gemeente, politie, en bureau HALT. Dit jaar hebben we – met
        instemming van alle vier VO scholen - ook gecontroleerd op drugs.
    Het gemeentelijke meldpunt vuurwerkoverlast heeft dit jaar via diverse kanalen uitgebreid
        aandacht gekregen en daarbij zijn inwoners opgeroepen om verdachte situaties/personen
        direct te melden. Gemelde overlastlocaties, signalementen en tijdstippen zijn direct doorgezet
        naar de toezichthouders team VTH van de gemeente, de jongerenwerkers en de politie.
    De gemeente heeft dit jaar - samen met een inwoner met een hulphond - een
        voorlichtingsvideo geproduceerd om jongeren bewust te maken van de schadelijke gevolgen
        van vuurwerk voor mensen en dier. Deze video is tijdens HALT lessen op vrijwel alle
        basisscholen en een aantal scholen van het Voortgezet Onderwijs vertoond.
    Eind november is een kluisjescontrole uitgevoerd op de middelbare scholen.
    Het project Samen Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen is gestart. Hiertoe is door
        Ondernemend Houten, SBBH, Politie, VRU en de gemeente een intentieverklaring
        ondertekend. In dit project is ook aandacht voor het eventueel toepassen van cameratoezicht
        voor veilige bedrijventerreinen. In 2023 is gestart met bedrijventerrein De Schaft en Het
        Rondeel.

Doelstelling 2:
    Er is een aantal bewustwordingscampagnes uitgevoerd (de zomercampagne "geef inbrekers
        geen kans" en het Donkere dagen Offensief) en de politie heeft na veel onderzoek en
        inspanning een veelpleger van woninginbraak gepakt. De woninginbraken zijn in de tweede
        helft van 2023 dan ook significant gedaald.
    Mei 2023 heeft Team Veiligheid op de weekmarkt en in de Social Media aandacht gevraagd
        voor de aanpak van ondermijning (herken de signalen en de meldingsbereidheid vergroten).
    Team Veiligheid heeft i.s.m. de politie en Stichting Veilig Houten bij de beurs bij de Expo
        voorlichting gegeven over het voorkomen van autokraak (niets erin niets eruit).

Doelstelling 3:
    In de periode 2020-2023 hebben we door de gehouden controles een veel beter beeld
        gekregen van de ondermijnende activiteiten in het buitengebied.
    In 2023 hebben we 35 adressen één of meerdere keren bezocht tijdens controles voor de
        aanpak van ondermijning. Op verreweg de meeste adressen was alles in orde of zijn er
        slechts kleine verbeterpunten opgemerkt. Enkele keren moest er wel stevig bestuursrechtelijk
        worden opgetreden in verband met dealen, gevaarlijke huisvesting van arbeidsmigranten en
        opslag van illegaal vuurwerk. Bij deze controles vond een integrale samenwerking plaats
        tussen Team Veiligheid en Team VTH, al dan niet ondersteund door het RIEC.

Doelstelling 4:
    De aanpak Jeugd en Veiligheid is verder geprofessionaliseerd. Zo zijn de middelbare scholen
        betrokken in het proces om te voorkomen dat jongeren afglijden in de criminaliteit. Hiertoe
        hebben zij het convenant Jeugdgroepenaanpak ondertekend en kunnen ze als agendalid
        aansluiten bij de Persoonsgerichte Aanpak (PGA).
    Alle problematische groepen zijn of worden onder regie van de gemeente middels het 7
        stappenmodel samen met de veiligheidspartners aangepakt.




                                        Jaarstukken 2023                                          75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>      Jeugd op straat wordt naar hun eigen chill-locaties verwezen en de extra boacapaciteit wordt
       vaker in de avonduren ingezet.
      De persoonsgerichte Aanpak Zorg en Veiligheid (PGA) jeugd heeft extra capaciteit gekregen
       door extra uren van onze adviseur Zorg en Veiligheidshuis.
      Dit jaar heeft Team Veiligheid een aantal keer het Tijdelijk Huisverbod ingezet, nazorg voor ex
       gedetineerden geleverd, en diverse interventies voor PGA volwassenen, jeugd en
       woonoverlast in een plan van aanpak uitgevoerd.
      Dit jaar is er meer ingezet op de aanpak van woonoverlast door middel van het geven van een
       specifieke gedragsaanwijzing aan overlastgevers. Het middel van de gedragsaanwijzing is in
       2023 ingezet bij duivenoverlast en overlastgevende gedragingen van buren.
       Maandelijks heeft een integraal overleg Persoonsgerichte Aanpak voor de thema's 1.
       volwassenen, 2. jongeren en 3. woonoverlast onder regie van Team Veiligheid
       plaatsgevonden. Politie en BOA's hebben hierbij een signaalfunctie.

Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?     Voortgang Toelichting van de afwijking

79 Prioritering en uitbreiding
Boa’s in openbare ruimte



80 Cameratoezicht
bedrijventerreinen



81 Aanpakken drugsgebruik en
overlast



82 Tegengaan ondermijnende
criminaliteit (bibob)



83 Inwonersparticipatie voor
veilige en leefbare
woonomgeving stimuleren




                                       Jaarstukken 2023                                          76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Fysieke veiligheid
Wat hebben we bereikt?

Na een aantal jaar van crises konden in 2023 projecten weer worden aangepakt, zoals het project
brandveiligheid appartementencomplexen. Ook is gewerkt aan de doorontwikkeling van strategisch
crisismanagement dat heeft geleid tot de inwerkingtreding van het nieuwe Regionaal Crisisplan 2024-
2027. Dat plan zet in op het tijdig voorzien van crises, crises proberen te voorkomen, eventuele
effecten van crises te minimaliseren en daarmee de weerbaarheid van de samenleving te vergroten.
Verder is in samenwerking met de VRU en gemeenten de doorontwikkeling van kolom Bevolkingszorg
in de crisisorganisatie verder geprofessionaliseerd. Dat gaat over de specifieke processen waarvoor
gemeenten bij crises verantwoordelijk zijn. In 2024 wordt hierover nieuwe besluitvorming verwacht.
Daarnaast is inzet gepleegd op (dreigende) crises, zoals hitte, droogte, wateroverlast en hoogwater.

De verkeersveiligheid in Houten is toegenomen door op een aantal wegen in het buitengebied de
maximumsnelheid te verlagen.

Uitvoering is gegeven aan de Nota Dierenwelzijn.

Doelstellingen deelprogramma Fysieke veiligheid en crisismanagement

#     Doelstelling

1   Minder (kans op) fysieke calamiteiten - minder (kans op) slachtoffers - minder (kans op) schade
    De verkeersveiligheid op een hoog niveau houden en waar mogelijk op basis van meer risicosturing
2
    verder verbeteren.
3   Het bevorderen van dierenwelzijn



Wat hebben we daarvoor gedaan?

Doelstelling 1:
         Eind 2022 - begin 2023 was er sprake van een verhoging van legionella in Houten en de
             afwikkeling daarvan. In samenwerking met de HDSR is dit via de crisisorganisatie
             opgepakt.
         In 2023 is een analyse uitgevoerd naar de brandveiligheid appartementencomplexen in
             Houten in samenwerking met de woningbouwvereniging, VRU en toezichthouder van
             VTH.
         Er is een nieuw Integraal Veiligheidsprogramma 2024-2027 opgesteld, waarin ook fysieke
             veiligheid en ontwikkelingen met impact op fysieke veiligheid een plaats hebben
             gekregen.
         De 26 gemeenten binnen de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) werken samen op het gebied
             van bevolkingszorg bij calamiteiten en crises. Deze crisisorganisatie is zich aan het
             doorontwikkelen. In 2023 is hiervoor gewerkt aan een nieuwe structuur binnen
             bevolkingszorg.
         De crisisorganisatie van Houten heeft deelgenomen aan het opleidings-, trainings- en
             oefentraject van de VRU.
         Op (dreigende) crises is ingespeeld, zoals bij weersextremen als storm, hitte en
             hoogwater.
         Integrale advisering t.b.v. een veilig verloop van evenementen en daar waar nodig zijn
             extra maatregelen getroffen, zoals het inzetten van flexibel cameratoezicht bij de kermis.

Doelstelling 2:
         De maximumsnelheid is verlaagd op een aantal wegen in het buitengebied met veel
             fietsers (Provicialeweg, Oud Wulfseweg, Fortweg).
         Er is een aantal maatregelen in voorbereiding op plaatsen binnen de bebouwde kom,
             waar gemeten is dat de maximumsnelheid overschreden wordt. Hierbij zijn omwonenden
             nadrukkelijk betrokken.



                                         Jaarstukken 2023                                             77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>          Er is onderzoek verricht naar de mogelijkheden voor aanpassing of herinrichting van
           kruisingen op de Dorpsstraat, de Poort, de Molen en de Hefbrug om ze veiliger te maken.
          Nieuw rood asfalt op een aantal fietspaden conform uitvoering MJOP.
          Najaars fietsverlichtingsactie door de Fietsersbond.
          Er zijn door leden van de fietsersbond paaltjes geïnventariseerd. Er zijn 11 paaltjes
           verwijderd in drie buurten (de Gaarden, Hoeves en Campen).

Doelstelling 3:
         Er zijn acties voor het tegengaan van verwilderde katten uitgevoerd.
         Er is een overleg gevoerd met de Voedselbank om als pilot dierenvoer te verstrekken.
         Opzetten communicatie voeren waterdieren.
         Er is een onderzoek uitgevoerd naar de overlast van duiven en ganzen.
         De consequenties vanwege een incident met een wolf zijn nagegaan.
         Er is een nieuwe hondenlosloopgebied gerealiseerd.
         Er is overlegd met de paddenwerkgroep over uitklimvoorzieningen.


Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?     Voortgang Toelichting van de afwijking



Er zijn geen collegeprogramma activiteiten geformuleerd voor dit deelprogramma.




                                       Jaarstukken 2023                                          78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>Programma Veilige leefomgeving - Wat heeft het gekost?

                                                                                    Verschil
                                                                                   begroting
                                                                                           na
                                                                 Begroting          wijziging
                                                      Primitieve        na                 vs
                                             Rekening begroting wijziging Rekening rekening
         Deelprogramma's                         2022      2023      2023     2023       2023
04.      Veilige leefomgeving

lasten
         Sociale veiligheid en Openbare
04.01                                              1.484        1.425         1.466            1.593       -127
         orde
         Fysieke veiligheid en
04.02                                              4.495        2.990         5.438            5.171        267
         crisismanagement
04.99    Programmabrede kosten                         0              0         190               0         190

Totaal lasten                                      5.979         4.415        7.094            6.764        330

baten
         Sociale veiligheid en Openbare
04.01                                                402             474        537             436        -101
         orde
         Fysieke veiligheid en
04.02                                              1.673              0       2.032            1.745       -287
         crisismanagement
04.99    Programmabrede kosten                         0              0           0               0             0

Totaal baten                                       2.075             474      2.569            2.181       -388

         Saldo baten en lasten                     3.903         3.942          4.525          4.583                 58

Mutaties reserves

04.99    Dotaties                                      0              0           0               0             0

04.99    Onttrekkingen                                 0              0           0               0             0

         Saldo mutaties reserves                       0              0           0               0             0

         Saldo Veilige leefomgeving                3.903         3.942        4.525            4.583                -58



Verklaring                                                            Verschil lasten          Verschil baten

Baten en Lasten
1 04.01 Programmabrede kosten                                                           -144                         0
Doorbelasting kostenplaatsen: Tijdens het opstellen van de
begroting worden de kostenplaatsen op basis van voorcalculatie
aan de producten doorbelast. Als gevolg van de regels Besluit
begroting en verantwoording (BBV) worden de kostenplaatsen bij
de jaarrekening op basis van de werkelijke kosten (salarissen en
inhuur van derden) doorbelast aan de producten.
2 04.01 Vergunningen Algemene Verordening Ondergrondse                                   24                          0
Infrastructuren (AVOI), lagere leges omdat er een vertraging is in
de aanleg van het glasvezelnetwerk. De verwachting is dat dit
komend jaar verder uitgevoerd gaat worden.
                                                                                          0                         -90




                                             Jaarstukken 2023                                                   79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>3 04.02 De kosten voor de opvang van ontheemden Oekrainers         216     0
wordt geheel vergoed vanuit de Spuk Oekraine. Vanaf augustus is
er een 4de locatie geopend. De kosten en opbrengsten voor de
opvang zijn lager dan we ingeschat hadden.
                                                                    0    -218




4 Diverse verschillen < € 75.000 over de deelprogramma's            44     0


5 Diverse verschillen < €75.000 over de deelprogramma's             0     -80


6 04.99 Programmabrede kosten                                      190     0
Doorbelasting kostenplaatsen: Tijdens het opstellen van de
begroting worden de kostenplaatsen op basis van voorcalculatie
aan de producten doorbelast. Als gevolg van de regels Besluit
begroting en verantwoording (BBV) worden de kostenplaatsen bij
de jaarrekening op basis van de werkelijke kosten (salarissen en
inhuur van derden) doorbelast aan de producten.
Subtotaal Baten en Lasten                                          330   -388



Totaal                                                             330   -388
(+ voordeel / - nadeel)




                                           Jaarstukken 2023              80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Programma Betrokken bij de samenleving
Inleiding

Zie de bestuurlijke beschouwing voor een overall analyse van de programma’s.

Overzicht relevante beleidskaders
Toekomstvisie Houten 2025
Collegeprogramma 2022-2026: Samen met inwoners bouwen aan een toekomstbestendig Houten,
ondernemend en dichtbij!
Leidraad omgevingsinitiatieven en participatie

Betrokkenheid verbonden partijen
Bij dit programma zijn geen verbonden partijen betrokken.

                                                                      Realisatie               Raming        Realisatie
Omschrijving                               Bron
                                                         2020         2021          2022        2023           2023

Output indicatoren
Toegankelijkheid website                Toegankelijk        59%                x 89% (label             x 89% (label
Houten.nl, percentage van criteria         online                                        B)                       B)
waaraan wordt voldaan
Wordt 1 keer per 3 jaar gemeten.
Outcome indicatoren
% Inwoners dat vindt dat burgers       Monitor Sociale      48%              46%           x       50%             39%
en organisaties voldoende ruimte          Kracht
krijgen om ideeën en initiatieven te
realiseren
% Inwoners dat vindt dat de        Monitor Sociale          40%              39%           x       43%             39%
gemeente hen voldoende betrekt bij    Kracht
haar plannen, activiteiten en
voorzieningen
Rapportcijfer digitale                 Monitor Sociale          7,4           7,3          x           7,4            7,3
dienstverlening                           Kracht
Rapportcijfer directe                  Monitor Sociale      7,17             7,13          x           7,2            7,1
dienstverlening                           Kracht
Rapportcijfer gastheerschap: in        Monitor Sociale          6,7           6,7          x           6,8            6,8
hoeverre voelt de klant zich echt         Kracht
welkom en goed
geadviseerd/geholpen
Rapportcijfer voor de wijze waarop     Monitor Sociale          6,6           6,5          x           6,7            6,5
de gemeente inwoners betrekt en           Kracht
de samenwerking zoekt bij de
totstandkoming en de uitvoering
van beleid


Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?           Voortgang Toelichting van de afwijking

Er zijn alleen collegeprogramma activiteiten geformuleerd op deelprogramma niveau.
Het programma bestaat uit de volgende deelprogramma's:
   Politiek en bestuur
   Dienstverlening




                                              Jaarstukken 2023                                                     81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Politiek en bestuur
Wat hebben we bereikt?

Ook in 2023 hebben we in nauw contact gestaan met onze inwoners, zodat we weten wat er leeft in
de samenleving. We hebben bij gemeentelijk beleid en de uitvoering ervan inwoners in een zo vroeg
mogelijk stadium betrokken. Dit deden we in al onze reguliere communicatie-uitingen, maar ook in
intensievere participatie trajecten.

Doel is dat inwoners zich goed en tijdig geïnformeerd, betrokken en gehoord voelen. Het percentage
inwoners dat vindt dat de gemeente hen voldoende betrekt bij plannen, activiteiten en voorzieningen is
gelijk gebleven ten opzichte van de vorige meting in 2021.

Een krachtige participatiesamenleving betekent ook dat we verantwoordelijkheid delen, burgerkracht
bevorderen en dus inwoners en organisaties de ruimte geven om ideeën en initiatieven te realiseren.
Deze indicator is gedaald ten opzichte van de vorige keer. Het betreft een landelijke, dalende trend,
waarbij Houten nog altijd hoger scoort dan vergeleken met de Nederlandse gemiddelden.

Deze afname kan het gevolg zijn van een gewijzigde formulering van de vraagstelling in 2023,
doorgevoerd vanwege wijzigingen in de Burgerpeiling van de VNG. In 2021 luidde de vraag:
"Inwoners en organisaties krijgen voldoende ruimte om initiatieven te realiseren." In 2023 werd dat
gewijzigd in: "De gemeente geeft de buurt de ruimte om hun ideeën en plannen uit te voeren."

De beoordeling van de relatie tussen de gemeente en haar inwoners is licht gestegen ten opzichte van
2021 van 5,3 naar 5,6. Het rapportcijfer over de samenwerking met inwoners is in 2023 met 6,5 gelijk
aan 2021.

Het rapportcijfer dat de inwoners geven voor de wijze waarop de gemeente hen betrekt en de
samenwerking zoekt bij de totstandkoming en de uitvoering van beleid is eveneens ongewijzigd
gebleven ten opzichte van de vorige meting (2021).


    GG10,GG11,GG16,GG17



Doelstellingen deelprogramma Politiek en Bestuur

#         Doelstelling
      Inwoners voelen zich bij plannen en activiteiten van de gemeente steeds goed en op tijd
1
      geïnformeerd, gehoord en betrokken.
      Een krachtige participatiesamenleving door verantwoordelijkheid te delen en door burgerkracht te
2
      bevorderen



Wat hebben we daarvoor gedaan?

Afgelopen jaar was het eerste volle jaar van uitvoering van het collegeprogramma. Participatie is één
van de leidende principes daarin. Participatie betekent dat inwoners en organisatie actief deelnemen.
In dit hoofdstuk hebben we het over inwoners betrekken en informeren over plannen en activiteiten
van de gemeente.

Inwonersparticipatie kent vele verschijningsvormen. We hebben op tal van terreinen, thema’s,
concrete projecten en voorstellen het gesprek gevoerd met onze inwoners, maatschappelijke partners
en ondernemers. Dat deden we op bekende manieren zoals inwonersavonden, het toepassen van de
Leidraad omgevingsinitiatieven en participatie, het intensiveren van het gebruik van het online platform
Houtenpraatmee.nl, houden van werksessies of het uitvoeren van enquêtes of burgerpanels. Ook
hebben we nieuwe instrumenten ingezet. Voor het Houtens DNA gingen we op straat in gesprek met
inwoners, we hebben een Burgerberaad Energie georganiseerd, er is een Jongerenadviesraad
ingesteld, hebben we thematische werksessies gehouden met inwoners en partners en betrekken we
deskundige inwoners als experts.



                                           Jaarstukken 2023                                          82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>Dit alles met als doel om alle lagen van de bevolking te betrekken bij de inwonersparticipatie: te weten
wat kinderen vinden van hun leefomgeving, te vragen aan jongeren naar hun ideeën en mensen die
om wat voor reden dan ook, een drempel ervaren om in te spreken, meer te betrekken.

1. Huidige en nieuwe instrumenten voor participatie:
        Houtens DNA is opgehaald met interviews door de ambtelijke organisatie
        Burgerberaad Energie 2040 uitgevoerd
        Nieuwe participatieaanpak voor de laadpalen gemaakt
        Jongerenadviesraad ingesteld
        Participatie aanpak voor CMK gebied opgesteld
        Participatiebijeenkomsten in het kader van tijdelijke woningbouw in Houten-Oost
        Leidraad Omgevingsinitatieven en participatie toegepast bij gemeentelijke initiatieven
        In Anterieure overeenkomsten maken we afspraken over participatie volgens de Leidraad
        Nieuwe Integraal Veiligheidsprogramma opgesteld in samenspraak met partners en inwoners

2. Impuls aan participatieadvies
        Houtenpraatmee.nl is ingezet voor diverse initiatieven: De Grund, Bouwen voor Houten,
         Essenkade/Houten-Oost, Houten Zuid Aardgasvrij, Houten Hub. In totaal bezochten ruim 6.000 unieke
         bezoekers het platform en is het aantal nieuw geregistreerde bezoekers verdubbeld naar bijna 1.000.
        Meer begeleiding en ondersteuning bij omgevingsinitiatieven en participatie-advies.
        Initiatiefnemers zijn ondersteund bij toepassing leidraad.
        Beschikbare formatie 2023 ingevuld.
        Voorbereiding evaluatie leidraad opgepakt.

3. Stimuleren inwonersinitiatieven
       De subsidieregeling voor het Inwonersfonds is voorbereid. Het is bedoeld voor zowel initiatieven in de
        openbare ruimte als maatschappelijke initiatieven. (Zie verder onder deelprogramma Saamhorigheid).
       Het Zelfbeheer openbaar groen is voortgezet.
       Experimenteren met nieuwe vormen van democratie: Poll op social media over het al dan niet
        vervangen van de Bokszak op de Vijfwal.

4. Inwoners betrekken bij eventuele bezuinigingen
      We zijn gestart met de voorbereidingen voor de Ronde van Houten

Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?         Voortgang Toelichting van de afwijking

1 Huidige en nieuwe
instrumenten voor participatie
Diverse activiteiten uitgevoerd

2 Impuls aan participatieadvies

Diverse activiteiten uitgevoerd

3 Stimuleren
inwonersinitiatieven
Diverse activiteiten uitgevoerd

4 Inwoners betrekken bij
eventuele bezuinigingen
Gestart met de voorbereidingen
voor de Ronde van Houten.




                                             Jaarstukken 2023                                               83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Deelprogramma Dienstverlening
Wat hebben we bereikt?

Ook in 2023 zijn we onze inwoners en ondernemers van dienst geweest. We zijn een persoonlijke
overheid waarbij de menselijke maat centraal staat. Toegankelijkheid is ons uitgangspunt als het gaat
om onze website, maar ook aan de telefoon en de balie.

De waardering van de inwoners voor de directe en digitale dienstverlening is vrijwel gelijk gebleven
ten opzicht van 2021: 7,1 resp. 7,3. We doen het in Houten beter dan ten opzichte van het landelijk
gemiddelde: resp. 6,72 en 6,88.

Het contact met de gemeente Houten waarderen onze inwoners met een 6,8. Dat is een fractie hoger
dan in 2021 werd gemeten.


    GG10,GG16




Doelstellingen deelprogramma Dienstverlening

#         Doelstelling

1     Goede kwaliteit van en toegankelijkheid tot gemeentelijke informatie, diensten en producten

2     Digitale dienstverlening zodat inwoners en ondernemers 24/7 zaken met ons kunnen doen

3     Een persoonlijke overheid waarbij hostmanship/gastheerschap kernwaarden zijn.



Wat hebben we daarvoor gedaan?

De gemeente is 24/7 bereikbaar voor alle vragen via het click-call-face principe.

Het aantal contacten met inwoners is hoog. Zo heeft het Telefonisch Informatie Centrum (TIC) in 2023
rond de 65.000 vragen, verzoeken en meldingen verwerkt, die zijn ingekomen via de telefoon, per
email, de gemeentelijke website en sociale media.
Daarnaast zijn in 2023 ruim 16.500 afspraken geweest met inwoners aan de balie in het
gemeentehuis.

Naast de reguliere dienstverlening hebben we drie verkiezingen georganiseerd. Provinciale Staten en
Waterschappen in maart en in november de Tweede Kamer. De opkomst was bij de Tweede
Kamerverkiezingen ongekend hoog, 85% ten opzichte van 61% in 2021.
Voor de organisatie hebben we nieuwe vrijwilligers geworven en continuïteit geboden.

Er is een nieuw systeem aangeschaft dat ervoor zorgt dat e-formulieren aan de digitale
toegankelijkheidseisen voldoen. De digitale formulieren zijn vernieuwd en beter toegankelijkheid en
per 1-1-2024 beschikbaar gekomen.
Ook is de toegankelijkheid van de website continu onderhanden door informatie op te schonen en
nieuwe informatie en diensten toe te voegen.

We hebben voorbereidingen getroffen om de op handen zijnde paspoortpiek organisatorisch het hoofd
te kunnen bieden.

De zelfevaluatie van de Basisregistratie personen (BRP) is een audit over het op orde zijn van de
gemeentelijke basisregistratie personen (voorheen de GBA). Uit de zelfevaluatie blijkt dat de
bijhouding van de BRP (persoonsgegevens, processen en beveiliging) van hoge kwaliteit is.




                                           Jaarstukken 2023                                         84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?        Voortgang Toelichting van de afwijking

5 Eén loket principe voor
gemeentelijke dienstverlening
Diverse activiteiten uitgevoerd


Programma Betrokken bij de samenleving - Wat heeft het gekost?

                                                                                  Verschil
                                                                                 begroting
                                                                                         na
                                                               Begroting          wijziging
                                                    Primitieve        na                 vs
                                           Rekening begroting wijziging Rekening rekening
         Deelprogramma's                       2022      2023      2023     2023       2023
05.      Betrokken bij de samenleving

lasten

05.01    Politiek en bestuur                     3.045       3.031          3.047           2.779        268

05.02    Dienstverlening                         2.036       1.951          2.057           2.169       -112

05.99    Programmabrede kosten                       0              0         196              0         196

Totaal lasten                                    5.081        4.982         5.300           4.948        352

baten

05.01    Politiek en bestuur                        78              2           2              0             -2

05.02    Dienstverlening                          662          570            560            585             25

05.99    Programmabrede kosten                       0              0           0              0             0

Totaal baten                                       741         572            562            585             24

         Saldo baten en lasten                   4.340        4.410           4.738         4.362             -376

Mutaties reserves

         Dotaties

         Onttrekkingen

         Saldo mutaties reserves
         Saldo Betrokken bij de
                                                 4.340        4.410         4.738           4.362                 376
         samenleving


Verklaring                                                          Verschil lasten         Verschil baten

Baten en Lasten
05.01 Politiek en bestuur                                                             171                          0
De begrote dotatie in de voorziening wethouderspensioen van
afgerond 171.000 euro is niet gerealiseerd vanwege een actuariële
berekening van de verplichting.
05.01 Politiek en bestuur                                                             108                          0
Een begroot bedrag van 108.000 euro aan wachtgeld is niet
besteed in 2023.




                                           Jaarstukken 2023                                                   85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>05.02 Dienstverlening                                                    0     57
Er zijn meer rij- en reisdocumenten uitgegeven dan begroot met
als gevolg dat er afgerond 57.000 euro meer gemeentelijke - en
rijksleges zijn ontvangen dan begroot.
05.02 Dienstverlening                                                    0    -24
Er zijn minder documenten uitgegeven als gevolg van naturalisatie
dan begroot. Dit heeft geleid tot lagere baten van afgerond 24.000
euro aan gemeentelijke - en rijksleges dan begroot.
05.02 Dienstverlening                                                   18     0
Er zijn minder documenten verstrekt als gevolg van naturalisatie
dan begroot met als gevolg dat er minder rijksleges zijn
overgedragen. Dit verklaart een lagere realisatie dan begroot van
afgerond 18.000 euro.
05.02 Dienstverlening                                                  -134    0
Tijdens het opstellen van de begroting worden de kostenplaatsen
op basis van voorcalculatie aan de producten doorbelast. Als
gevolg van de regels Besluit begroting en verantwoording (BBV)
worden de kostenplaatsen bij de jaarrekening op basis van de
werkelijke kosten (salarissen en inhuur van derden) doorbelast aan
de producten. Dit heeft geleid tot een hogere realisatie dan begroot
van afgerond 134.000 euro.
05.03 Programmabrede kosten                                            196     0
Tijdens het opstellen van de begroting worden de kostenplaatsen
op basis van voorcalculatie aan de producten doorbelast. Als
gevolg van de regels Besluit begroting en verantwoording (BBV)
worden de kostenplaatsen bij de jaarrekening op basis van de
werkelijke kosten (salarissen en inhuur van derden) doorbelast aan
de producten. Dit heeft geleid tot een lagere realisatie dan begroot
van afgerond 195.905 euro.
Overige verschillen                                                      0     -9
Het overig verschil wat betreft de gerealiseerde baten ten opzichte
van de begroting betreft een saldo van afgerond 9000 euro.
Overige verschillen                                                      -7    0
Het overig verschil wat betreft de gerealiseerde lasten ten opzichte
van de begroting betreft een saldo van afgerond 7000 euro.
Subtotaal Baten en Lasten                                              352     24



Totaal                                                                 352     24
(+ voordeel / - nadeel)




                                             Jaarstukken 2023                 86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie
Het programma "Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie" is opgenomen omdat de
BBV (besluit begroting en verantwoording)-voorschriften de gemeente verplichten om naast haar 5
facultatieve programma’s ook dit programma in de begroting op te nemen. Dit programma heeft een
heel ander karakter dan de andere programma's en is daarom anders van opbouw.

Het programma algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie betreft de OZB en de
uitkeringen uit het gemeentefonds. Deze middelen kennen geen vooraf bepaald bestedingsdoel en
zijn daarmee vrij aanwendbaar. Daarnaast is in dit programma volgens de BBV-notitie overhead de
overhead apart begroot en dus niet verwerkt in de (deel)programma's. Ook het renteresultaat komt via
dit programma naar voren en voldoet aan de criteria van de notitie rente.
De niet vrij aanwendbare heffingen, zoals het rioolrecht en afvalstoffenheffing en de ontvangsten van
specifieke uitkeringen zijn als baten opgenomen in de betreffende programma’s.

Overhead
Hieronder volgt een overzicht van de overhead:




De personeelslasten binnen de teams worden bij het opstellen van de primitieve begroting en in de
jaarrekening via een gedetailleerde kostenverdeling over de producten en programma's verdeeld.
Bij tussentijdse begrotingswijzigingen van de personeelslasten is het niet mogelijk om deze
gedetailleerde kostenverdeling toe te passen. Om de gewijzigde lasten toch via de programma's in het
begrotingssaldo te verwerken, wordt de post "saldo kostenplaatsen" gebruikt. In elk programma is
deze post opgenomen. Van elk team is bepaald in welk programma de gewijzigde personeelslasten
verwerkt worden. Bijvoorbeeld van team Samenleving komen alle wijzigingen op het saldo
kostenplaatsen in het programma Samen Leven terecht. Bij de kostenverdeling in de jaarrekening
komen de personeelslasten van team Samenleving in meerdere programma's en in Algemene
dekkingsmiddelen terecht. Daarom zien we op de post 'saldo kostenplaatsen' in de programma's geen
realisatie staan.
In bovenstaande tabel staan de personeelslasten van de verschillende teams die aan Overhead
toegerekend worden, waarbij de primitieve begroting vergeleken wordt met de werkelijkheid. Dit saldo
geeft geen goed beeld. In de paragraaf Bedrijfsvoering staat een analyse van personeelslasten (incl.
tussentijdse wijzigingen).

De overheadkosten 2023 bedragen 46,4% (begroot 44,6%) van de totale kosten van de organisatie
(apparaatskosten).
De overheadkosten zijn in de paragraaf lokale heffingen ook apart inzichtelijk bij de
kostenonderbouwing gemeentelijke heffingen (rioolrecht en afvalstoffenheffing).




                                        Jaarstukken 2023                                         87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>Vennootschapsbelasting(Vpb)
Gemeenten zijn vennootschapsbelastingplichtig voor zover er een onderneming wordt gedreven in
fiscale zin. Veel gemeenten bieden reclame-exploitanten de mogelijkheid om reclame-uitingen aan te
brengen op eigendommen van de gemeente. Commerciële partijen exploiteren de advertentieruimte,
waarvoor gemeenten inkomsten ontvangen. Zo ook Houten. Hierbij wordt reclame-exploitanten een
exclusief gebruiksrecht gegeven op eigendommen van de gemeente, zoals grond of lichtmasten. Hier
kunnen dan reclameobjecten, zoals lichtbakken en abri’s, worden aangebracht. De Belastingdienst
neemt het standpunt in dat dit een belaste activiteit is. Veel gemeenten nemen het standpunt in dat
sprake is van normaal vermogensbeheer. Toch heeft onze fiscalist op basis van het uitgangspunt van
de belastingdienst onze aangifte moeten indienen. Dit resulteert erin dat Houten over deze activiteit
Vpb moet betalen.
Ook zijn er afspraken gemaakt tussen de brancheorganisatie die zich bezig houdt met de inzameling
van huishoudelijk afval (de NVRD) en de Belastingdienst. Over afvalstromen met een positieve
waarde moet nu, met terugwerkende kracht vanaf 2016, aangifte worden gedaan van een “winst” ter
grootte van 1% van de opbrengst. Ons samenwerkingsverband (AVU) doet aangifte van de “winst”
met betrekking tot de opbrengst van papier en glas (de twee grootste afvalstromen die een positieve
waarde hebben). Houten doet aangifte over de resterende afvalstromen (oud ijzer en frituurvet). Dit
alles resulteert in een voorlopige aanslag vennootschapsbelasting 2023 van € 28.480. Daarnaast is de
aanslag van 2021 met € 6.435 verlaagd.

Activiteiten collegeprogramma
Wat wilden we daarvoor doen?     Voortgang Wat hebben we gedaan?

50 Afschaffing hondenbelasting



84 Solide en toekomstbestendige ICT



85 Leges bouwvergunningen kostendekkend



86 Vitaliteitsbudget




                                        Jaarstukken 2023                                        88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>Programma Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie - Wat
heeft het gekost?

                                                                                Verschil
                                                                               begroting
                                                                                       na
                                                             Begroting          wijziging
                                                  Primitieve        na                 vs
                                         Rekening begroting wijziging Rekening rekening
         Deelprogramma's                     2022      2023      2023     2023       2023
A        Algemene dekkingsmiddelen
         en ondersteuning organisatie
lasten

A1       Lokale heffingen                      738          658       945        941        4
         Algemene uitkering en overige
A2                                               0          743         4          0        4
         uitkeringen gemeentefonds
A3       Overhead                           14.069     13.372      15.471     17.326    -1.855

A4       Saldo financieringsfunctie             32          233       101         90       11

A5       Vennootschapsbelasting (VpB)           24           26        26         22        4

A6       Overige baten en lasten             1.802      2.587       2.669      1.408    1.262

A7       Onvoorzien                              0           67        67         51       16

Totaal lasten                                16.665    17.686      19.284     19.837     -554

baten

A1       Lokale heffingen                   13.772     14.368      14.611     15.239      628
         Algemene uitkering en overige
A2                                          77.799     74.011      78.653     79.166      513
         uitkeringen gemeentefonds
A3       Overhead                              165          362     1.041      1.034        -7

A4       Saldo financieringsfunctie             64           12        10        135      125

A5       Vennootschapsbelasting (VpB)            0            0         0          0        0

A6       Overige baten en lasten             2.066      1.200       1.267      2.089      822

A7       Onvoorzien                              0            0         0          0        0

Totaal baten                                 93.865    89.953      95.582     97.663    2.081

         Saldo baten en lasten              -77.200    -72.267      -76.298   -77.825      -1.527

Mutaties reserves

A8       Dotaties                            4.954            0       986      1.969     -982

A8       Onttrekkingen                       7.884          120     4.884      4.971       87

         Saldo mutaties reserves             -2.930         -120   -3.898     -3.002      896
         Saldo Algemene
         dekkingsmiddelen en                -80.130    -72.387     -80.196    -80.827            631
         ondersteuning organisatie

Ten laste van de post Onvoorzien is € 51.000 bijgedragen ten behoeve van hulp in het
aardbevingsgebied in Turkije en Syrië.




                                         Jaarstukken 2023                                    89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>Verklaring                                                            Verschil lasten        Verschil baten

Baten en Lasten
A1 Lokale heffingen                                                                     0                     617
Overall valt de OZB dit kalenderjaar (actueel belastingjaar en oude
belastingjaren) € 0,617 mln hoger uit
bestaande uit een voordeel van € 0,549 mln over het actuele
begrotingsjaar en een voordeel van €
0,067 over de oudere belastingjaren.

- Het voordeel voor begrotingsjaar 2023 van € 0,549 mln is
ontstaan door:
o Een hogere waardeontwikkeling niet-woningen. In de
tariefsaanlevering is aangegeven
ruim 4% maar dat blijkt o.a. a.g.v. accres niet-woningen
(waaronder bouwterreinen)
ruim 6% te zijn. Dat heeft invloed op de post eigendom en gebruik
o Een hogere waardeontwikkeling woningen. In de
tariefsaanlevering is aangegeven dat
incl. accres ten opzichte van 2022 de waardeontwikkeling 20,3%
zou bedragen maar
inmiddels blijkt dit ruim 21,5% te zijn.
- Het voordeel voorgaande jaren betreft vooral niet-woningen. De
op te leggen post belastingjaar
2021 is € 0,061 voordelig uitgevallen en 2022 € 0,006 voordelig.
A2 - Algemene Uitkering:                                                                0                     513
Naar aanleiding van de decembercirculaire heeft Houten voor ruim
€ 1,66 miljoen aanvullende middelen in het gemeentefonds
ontvangen voor het jaar 2023. Omdat deze circulaire pas laat in
het jaar verschijnt, konden deze mutaties niet meer in de begroting
2023 worden verwerkt. De enige uitzondering hierop is de
energietoeslag (€ 1,2 miljoen), omdat al eerder bekend was
hoeveel Houten hiervoor zou ontvangen. Totaal € 0,46 miljoen kon
dus niet meer begroot worden.

Jaarlijks bij de meicirculaire maken we een raming van de
volumina van de verdeelmaatstaven van het gemeentefonds. De
meeste maatstaven worden gedurende het jaar door het ministerie
van BZK definitief vastgesteld. Als gevolg daarvan actualiseren wij
onze ramingen van de volumina. Voor de maatstaven die nog niet
definitief zijn vastgesteld wijkt de raming af van die van BZK (€
0,05 miljoen).
A3 - Overhead                                                                       -1.855                     0
Zie toelichting eerder in dit programma.

A4 Rentebaten                                                                           0                     116
Als gevolg van stijgende rente hebben we voor het eerst in jaren
weer rentebaten uit schatkistbankieren. Deze waren in 2023 nog
niet begroot.
A6 - btw afvalstoffen- en rioolheffing                                                  0                     570
De toe te rekenen btw aan afvalstoffen- en rioolheffing is hoger
dan verwacht.
A6 - Doorbelasting kostenplaatsen                                                   1.360                      0
Tijdens het opstellen van de begroting worden de kostenplaatsen
op basis van voorcalculatie aan de producten in de programma's
(w.o. de post Overhead in het programma algemene
dekkingsmiddelen) doorbelast. Dit gebeurt niet bij tussentijdse
personele begrotingswijzigingen. Mutaties van deze tussentijdse
wijzigingen in dit programma worden begroot op de post overige
baten en lasten. Bij het opstellen van de jaarrekening worden de
werkelijke personele lasten wel doorbelast aan de post Overhead.
Daarmee heft dit voordeel deels het nadeel op de post Overhead
op.




                                             Jaarstukken 2023                                                 90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>A6 - Financiële afwikkeling lening Berg en Boschschool:               -229      0
Voor de bouw en inrichting van de school en de verwerving van de
grond heeft de raad op 4 juli 2006 en 3 april 2007 in totaal een
krediet beschikbaar gesteld van € 6.4 miljoen. Voor eigen rekening
zou het schoolbestuur in het schoolgebouw een medisch
kinderdagverblijf met aandacht voor autistische peuters realiseren.
Toen externe financiering hiervoor uitbleef en het schoolbestuur de
niet voor onderwijshuisvesting bedoelde rijksmiddelen inzette voor
de bouw dreigde er een faillissement. Een faillissement is
voorkomen door de lening die de gemeente in 2010 aan het
schoolbestuur heeft verstrekt. De aflossing van de lening heeft het
schoolbestuur sinds 2011 kunnen dekken uit de opbrengst van een
huurcontract met het medisch kinderdagverblijf. Door het
beëindigen van deze huurovereenkomst ontvangt het
schoolbestuur niet meer de middelen die gebruikt werden voor de
aflossing van de lening. Door de groei van het aantal leerlingen
wordt de ruimte gebruikt als onderwijshuisvesting en zal ook niet
meer worden verhuurd. De vigerende wetgeving staat vanuit
rechtmatigheid niet toe dat de rijksmiddelen die het schoolbestuur
ontvangt aangewend worden voor investeringen in fysieke
huisvesting dan wel huur van onderwijshuisvesting.
Onderwijshuisvesting is wettelijk een zorgplicht van gemeenten
voor SO en VSO-onderwijs.
A6 - Inhuur personeel                                                 -250      0
De kosten voor inhuur in verband met (de implementatie van) de
omgevingswet, bouwtoezicht en -handhaving en versterking
management zijn E 250.000 hoger dan begroot. Dit wordt
grotendeels gecompenseerd door een hogere onttrekking uit de
reserve Implementatie omgevingswet.
A6 - Voorziening verlofsparen                                         261       0
De in 2022 berekende hoogte van deze voorziening was te hoog.
Per 1 januari 2023 heeft daarom een verlaging van de voorziening
plaatsgevonden van E 364.000. Per ultimo 2023 is E 103.000 aan
de voorziening gedoteerd op basis van de huidige rechten
verlofsparen. Deze mutaties waren niet begroot.
A6 Doorbelasting aan derden                                             0     200
In 2023 is een nagekomen bate als gevolg van doorbelasting aan
derden over het jaar 2022 verantwoord.
A6 Project Mens en cultuur.                                           110       0
Dit traject is nog niet ten einde en het beschikbare budget is in
2023 niet gebruikt. Via de resultaatbestemming zal voorgesteld
worden het budget voor 2024 beschikbaar te stellen.
Overige verschillen < € 75.000 binnen dit programma                    49       0


                                                                        0      64


Subtotaal Baten en Lasten                                             -554   2.080



Reserves
A8 - Reserve GREX                                                     -982      0
De winstneming GREX ad € 982.000 is toegevoegd aan de
reserve Concern weerstandsvermogen grex. Dit was niet begroot.
A8 - reserve implementatie omgevingswet                                 0     270
Aan de reserve Implementatie omgevingswet is meer onttrokken
dan begroot, omdat de inhuurkosten hoger zijn (zie ook A6).




                                              Jaarstukken 2023                91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>A8 - Reserve overlopende posten                                            0     -131
Aan de reserve overlopende posten is € 131.000 minder
onttrokken dan begroot.
De raad heeft op 8 november 2022 amendement 097-2022
aangenomen, waarbij een armoedefonds is ingesteld dat eenmalig
gevuld is met een bedrag van € 250.000 ter overbrugging van de
grootste noden om schrijnende gevallen waarbij inwoners buiten
hun schuld om door de inflatie en gestegen energiekosten in de
schulden dreigen te belanden te kunnen helpen. Het restant van
deze middelen mocht meegenomen worden naar 2023 (via de
bestemmingsreserve overlopende posten).
In 2023 zijn een aantal besluiten genomen met dekking uit dit
armoedefonds: inzet regelvrij budget WIL-generalist, aansluiting bij
Ondernemer Centraal, tijdelijk addendum beleidsregels bijzondere
bijstand, incidentele subsidie stichting Urgente Noden (SUN)
Lekstroom, stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur
en de subsidieregeling Energiecompensatie Houten.
De middelen voor het tet tijdelijk addendum beleidsregels
bijzondere bijstand waren deels voor 2023 en 2024. Vooraf was
niet duidelijk in welk jaar de kosten zouden landen; van het begrote
deel voor 2023 is over gebleven. Daarnaast zijn er minder
aanvragen voor de subsidieregeling Energiecompensatie Houten
(ronde 2) binnen gekomen ten opzichte van het bestedingsplan.
Voor de resterende middelen in het armoedefonds wordt in de 1e
bestuursrapportage 2024 een bestedingsplan opgenomen.
Overige verschillen < € 75.000 binnen dit programma                        0      -52


Subtotaal Reserves                                                      -982      87



Totaal                                                                 -1.536   2.167
(+ voordeel / - nadeel)




                                             Jaarstukken 2023                    92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>Paragrafen




Jaarstukken 2023   93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>Paragraaf Lokale heffingen
Inleiding
In de paragraaf Lokale heffingen in de begroting worden de beleidsuitgangspunten voor de
gemeentelijke belastingen en rechten weergegeven. In de paragraaf Lokale heffingen in de
jaarstukken geven we inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen, zowel beleidsmatig als financieel, die
zich hebben voorgedaan in het afgelopen jaar.

Belangrijkste ontwikkelingen in 2023
Met betrekking tot de afvalstoffenheffing hebben we te maken met een lagere opbrengst
afvalstoffenheffing(nadeel € 0,113 miljoen) doordat er in werkelijkheid minder woningen in 2023 zijn
opgeleverd en bewoond dan verwacht was bij het opstellen van de begroting 2023. Daarnaast is de
component vermindering hoger uitgevallen dan begroot wat komt door opname artikel 98 lid 4 in de
verordening die ten aanzien van het aantal personen aanvullende (automatische) vermindering tot
gevolg heeft.

Voor de OZB geldt het volgende:
- Het voordeel voor begrotingsjaar 2023 van € 0,559 mln is ontstaan door:
        o Een hogere waardeontwikkeling niet-woningen. In de tariefsaanlevering is aangegeven
        ruim 4% maar dat blijkt o.a. a.g.v. accres niet-woningen (waaronder bouwterreinen)
        ruim 6% te zijn. Dat heeft invloed op de post eigendom en gebruik
        o Een hogere waardeontwikkeling woningen. In de tariefsaanlevering is aangegeven dat
        incl. accres ten opzichte van 2022 de waardeontwikkeling 20,3% zou bedragen maar
        inmiddels blijkt dit ruim 21,5% te zijn.
- Het voordeel voorgaande jaren betreft vooral niet-woningen. De op te leggen post belastingjaar
2021 is € 0,061 voordelig uitgevallen maar daartegenover staat een nadeel op de post op te
leggen belastingjaar 2022 (lagere raming op te leggen OZB bouwterreinen).

Overzicht geraamde inkomsten per belastingsoort

Omschrijving                          Rekening 2022 Begroting 2023 Rekening 2023           Verschil 2023

01. Afvalstoffenheffing                         5.657            5.828             5.715             -113

02. Hondenbelasting                               177              177              185                    8

03. Leges algemeen                              2.736            1.059             1.289              230

04. Lijkbezorging                                 119              177              159               -18

05. Onroerend zaakbelasting                    13.367           14.204          14.792                588

06. Rioolheffing                                3.223            3.438             3.453               15

07. Toeristenbelasting                            227              230              263                32

Totale opbrengst                               25.507           25.113          25.855                743



Toelichting op afwijkingen > € 75.000

Afvalstoffenheffing
Zie onder 'belangrijkste ontwikkelingen 2023' de achtergrond van deze afwijking.

Leges algemeen
De afwijking op de leges algemeen € 229.850 positief wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat in 2023
de opbrengst van leges voor bouwvergunningen hoger is uitgevallen dan eerder geraamd. Dit is
veroorzaakt door enkele grote plannen, waarvan de vergunning in december 2023 zijn afgegeven en
welke nog niet voorzien waren.



                                         Jaarstukken 2023                                            94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Onroerende zaakbelasting
De afwijking ten aanzien van de Onroerende zaakbelasting is € 559.487 positief, zie onder
'belangrijkste ontwikkelingen 2023' de achtergrond van deze afwijking.


Lokale lastendruk
In onderstaande tabel is de lastendruk in Houten in 2023 weergegeven, voor zowel eigenaar-
gebruikers als huurders. Zoals gebruikelijk in woonlastenoverzichten worden hierbij de onroerende-
zaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing betrokken. Het uitgangspunt is een
meerpersoonshuishouden. Als peildatum voor de WOZ-waarde 2023 geldt 1 januari 2022. Deze
waarde is alleen van toepassing op het belastingjaar 2023.
                                                                                                                  x€1
                                                Rekening       Rekening      Rekening       Begroting        Realisatie
 Omschrijving                      Bron
                                                    2019           2020          2022           2023              2023
 Afvalstoffenheffing               WSJG              230            258           316             310               310
 Rioolrechten                      WSJG              114            145           148             150               150
 Totaal gebruiker                                    344            403           464             460               460
 OZB eigenaar                      WSJG              386            389           384             402             *)397
 Totaal eigenaar/gebruiker                           730            792           848          862**)               857
 *) gemiddelde woningwaarde is lager (€ 418.000) dan waarmee in de raming is rekening gehouden (€ 424.000)
 **) wijkt vanaf 2022 af van het bedrag vermeld door Coelo in verband met beschikbare CBS-data.



Bij de calculatie voor de woonlasten voor meerpersoonshuishouden (mphh) die COELO hanteert,
staat de gemeente Houten op de 183e plaats (€950). In 2022 was dit de 173e plaats. Provinciaal staat
Houten op de 7e plaats (2022 7e).

In onderstaande tabel zijn enkele vergelijkende cijfers uit de Atlas van de lokale lasten 2023
opgenomen.
Vergelijking woonlasten mphh

Omschrijving                                             Woonlasten Procentuele            Positie
                                                          hh Coelo  vergelijking          ranglijst
Landelijk goedkoopste gemeente (Ameland)                           679            71%                 1
Gemeente Houten                                                    950          100%              183
Landelijk duurste gemeente (Bloemendaal)                         1.874          197%              352


Provinciaal goedkoopste gemeente (Veenendaal)                      773            81%                 1
Gemeente Houten                                                    950          100%                  7
Provinciaal duurste gemeente (Montfoort)                         1.228          129%                26



Kwijtscheldingsbeleid
Bij kwijtschelding van belasting wordt de 100% norm van de relevante bijstandsnorm gehanteerd.
Voor de overige regels wordt het rijksbeleid gevolgd. Op grond van de belastingverordeningen kan
kwijtschelding worden verleend voor de afvalstoffenheffing, hondenbelasting (alleen de eerste hond),
rioolheffing en in zéér uitzonderlijke gevallen de onroerende-zaakbelasting. Voor de overige
belastingen en heffingen wordt geen kwijtschelding verleend.




                                               Jaarstukken 2023                                                    95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>Heffingsjaar                     Rekening 2020 Rekening 2021 Rekening 2022 Rekening 2023

Kwijtschelding hondenbelasting               4             4             4                4

Kwijtschelding afvalbeleid                 136           167           161           173

Kwijtschelding belastingen                   0             0             3                0

Kwijtschelding rioolheffing                 78            79            78            86

Totaal                                     218           250           247           263




                                   Jaarstukken 2023                                  96
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Inleiding
Voor het bereiken van onze doelstellingen en het bewaken van de financiële positie van de gemeente
Houten is inzicht gewenst in potentiële financiële risico’s en de mogelijkheden om deze tegenvallers
op te vangen (de weerstandscapaciteit). In deze paragraaf werken we de risico’s en de
weerstandscapaciteit uit. De verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s wordt het
weerstandsvermogen genoemd en geeft een beeld van de robuustheid van onze financiële situatie.
Een toereikend weerstandsvermogen voorkomt dat iedere financiële tegenvaller ons direct tot
bezuinigingen dwingt of ten koste gaat van bestaande taken. Incidenteel kunnen deze financiële
tegenvallers worden gedekt uit het weerstandsvermogen. Indien er sprake is van structurele financiële
tegenvallers zijn hier uiteraard op langere termijn maatregelen voor nodig om de begroting structureel
en reëel in evenwicht te laten zijn. De ratio voor het weerstandsvermogen in de Jaarrekening 2023 is
15,7. Deze is veel hoger dan vorig jaar. De ratio voor het weerstandsvermogen was toen 7,1. De
weerstandscapaciteit is sterk gestegen als gevolg van een veel hogere vrije algemene reserve en
winst over het boekjaar. De hoge ratio weerstandsvermogen is van belang gezien het aantal niet-
kwantitatieve risico's. Deze risico’s kunnen zich uiteindelijk in meer of minder mate gaan vertalen in
concrete risico’s. De hoge ratio is dan een buffer om deze risico’s incidenteel af te dekken.
Naast een robuust weerstandsvermogen is een adequaat risicomanagement gewenst. Dit betekent
een proactieve houding in het signaleren, herkennen en beheersen van risico’s. Concreet vullen we dit
in met een periodieke screening op mogelijke risico’s, te nemen beheersmaatregelen en het gesprek
met elkaar hierover.

Deze paragraaf begint met een weergave van de weerstandscapaciteit. Vervolgens komt het
risicoprofiel, uitgesplitst in risico’s aan bod. Vanuit de weerstandscapaciteit en risico’s wordt een
conclusie getrokken over het weerstandsvermogen. Deze paragraaf sluit af met een aantal financiële
kengetallen.
De risico's en risicobuffer in de grondexploitatie wordt toegelicht in de paragraaf grondbeleid.

In deze paragraaf is in de jaarrekening 2023 extra aandacht besteed aan de kwantitatieve en niet-
kwantitatieve risico's om deze leesbaarder te maken. In haar huidige vorm geeft zij (heel) veel
informatie over onzekerheden en risico's. Er is een adequate screening geweest, zonder dat dit ten
koste gaat van de kwaliteit.

Weerstandscapaciteit
De weerstandscapaciteit bestaat uit het geheel van middelen en mogelijkheden om niet begrote,
onverwachte incidentele kosten te kunnen dekken. De weerstandscapaciteit bestaat uit de vrije
algemene reserve, de onbenutte belastingcapaciteit en de stelpost onvoorzien. De beklemde
algemene reserve is dus geen onderdeel van de weerstandscapaciteit. Voor het inzetten (op basis van
door de raad vastgestelde criteria) van de beklemde algemene reserve is altijd een raadbesluit nodig.
Het verloop van de weerstandscapaciteit wordt in onderstaande tabel weergegeven.

                                                                        bedragen x € 1.000
Weerstandscapaciteit                                  1-1-2023   31-12-2023         1-1-2024
Vrije algemene reserve                                   6.177       8.976            8.976
Resultaat 2023 (incl. resultaatbestemmingen)                                          1.886
Onbenutte belastingcapaciteit                                                         3.280
Stelpost onvoorzien                                                                      67
Totaal                                                   6.177       8.976           14.209



De omvang van de vrije algemene reserve is per 31 december 2023 € 8.976 miljoen. Dit is € 6.432
miljoen boven de door de financieel toezichthouder (provincie Utrecht) gesteld norm (€ 50 per
inwoner). Per 1 januari 2024 bedraagt de vrije algemene reserve € 10.862 miljoen en ligt € 8.318
miljoen boven de minimumnorm. De door de financieel toezichthouder gestelde norm is een duiding,
maar geen harde eis in het kader van het toezichtregime.



                                           Jaarstukken 2023                                       97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>Omdat aanpassing van belastingtarieven voor 2023 niet meer mogelijk is, is de onbenutte
belastingcapaciteit per 31 december 2023 € 0. Op basis van de begroting 2024 is de prognose van de
onbenutte belastingcapaciteit per 1 januari 2024 € 3,280 miljoen.

De omvang van de stelpost onvoorzien (€ 67 duizend) is gebaseerd op een norm van € 1,25 per
inwoner.

Risicoprofiel
Zoals gebruikelijk maken we bij het risicoprofiel onderscheid in kwantitatieve risico’s en niet-
kwantitatieve risico’s (onzekerheden).
De kwantitatieve risico’s zijn risico’s waarvan de financiële gevolgschade wel kan worden
gekwantificeerd. Deze kwantitatieve risico’s zijn relevant bij het bepalen van de omvang van het
weerstandsvermogen.
De niet-kwantitatieve risico’s zijn ontwikkelingen waarvan de waarschijnlijkheid en de (financiële)
impact van de ontwikkeling (nog) niet kan worden ingeschat maar op termijn wel tot een risico (positief
of negatief) kunnen leiden.

Kwantitatieve risico's
De kwantitatieve risico's zijn relevant voor het bepalen van het weerstandsvermogen. Zoals in de
inleiding gezegd, dit zijn risico's waarvan de financiële gevolgschade kan worden gekwantificeerd.
De recentste weergave van deze risico's is geweest bij de begroting 2024 (oktober 2023). Met het oog
op begrotingsjaar 2024 zijn deze risico's geactualiseerd. Onderstaande tabel laat de huidige stand van
zaken zien. Ieder risico wordt kort beschreven, met oorza(a)k(en) en gevolg en beheersmaatregelen
die we kunnen inzetten om deze risico's zoveel mogelijk te beperken. De kansinschatting dat het risico
zich voordoet vermenigvuldigd met de mogelijke financiële omvang geeft een waardering van de
mogelijke gevolgschade van ieder risico aan.

Een dergelijke actualisatie van de risico's geeft een dynamisch risicobestand. Dit leidt tot
onderstaande matrix voor de gekwantificeerde risico's.

                                                                       Risicomatrix ( x € 1.000):
                                ≥ € 1 mln  € 125            € 375         € 625       € 875         € 1.125
                                          Aantal: 1        Aantal: 1
                        ≥ € 0,5 < € 1 mln   € 75            € 225         € 375       € 525         € 675


                       ≥ € 0,1 < € 0,5 mln € 30              € 90         € 150       € 210         € 270
                                         Aantal: 2         Aantal: 1
  Financiële omvang
                    ≥ € 0,05 < € 0,1 mln   € 7,5            € 22,5        € 37,5      € 52,5        € 67,5
                                                           Aantal: 1
                             < € 0,05 mln       € 2,5        € 7,5        € 12,5      € 17,5        € 22,5


                                             0 - 20 %   21 - 40 %      41 - 60 %   61 - 80 %   81 - 100 %
                                                                           Kans
                     aantal gekwantificeerde risico's: 6

Toelichting bij de matrix:
Het risico wordt berekend door de gemiddelde kans dat het risico zich voordoet te vermenigvuldigen
met het gemiddelde financiële effect van het risico. In de bovenstaande matrix wordt het aantal risico’s
weergegeven dat is gedefinieerd met dezelfde risico-score. De kleuren in de matrix zijn gerelateerd
aan de risicoscore en geven de urgentie aan en de mate van bestuurlijke / politieke relevantie. De
kleuren lopen op met de urgentie op:
 groen
 geel
 oranje
 rood



                                              Jaarstukken 2023                                                98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>Risico + omschrijving Oorzaak                Gevolg                   Beheersmaatregelen               Gebied        Categorie     Kans       Omvang    Gevolgschade

Cyberaanval. Hackers    Ransomware           Digitale gegevens zijn   1. Implementatie van de          ICT           Informatie /    20-40% * € 4.500          € 675
zijn continue op zoek   aanvallen zijn       niet meer beschikbaar en baseline informatiebeveiliging   Informatiebe- organisatorisch
naar manieren om ons    financieel           worden pas vrijgegeven overheid (BIO).                    veilging      / financieel
ICT-netwerk binnen te   aantrekkelijk voor   na het betalen van       2. Implementatie van SIEM        Privacy
dringen.                aanvallers.          losgeld (ransom).        (Security Information & Event
                                             Daarnaast kunnen deze Management) tot niveau
                                             gegevens in handen       "medium". Hierbij worden alle
                                             komen van                aspecten van de ICT-
                                             onbevoegden.             infrastructuur 24/7 gemonitord
                                             Bij een aanval moeten    door een gespecialiseerde
                                             dure experts worden      organisatie.
                                             ingeschakeld.            3. Strict patchbeleid, zodat
                                                                      veiligheidsupdates direct
                                                                      worden geïnstalleerd.
                                                                      4. Tooling die kwetsbaarheden
                                                                      en malware in het netwerk
                                                                      detecteert.
                                                                      5. Personeel bewust maken
                                                                      van de risico's van o.a. het
                                                                      klikken op verdachte mails en
                                                                      links.
                                                                      6. Een goede backup
                                                                      procedure en een dubbele
                                                                      uitvoering van serverruimtes,
                                                                      zodat gegevens op meerdere
                                                                      plekken zijn opgeslagen.
                                                                      7. Aanwezigheid van een crisis
                                                                      response team met duidelijke
                                                                      procedures - op SOC niveau.
                                                                      8. Inloggen vereist tweefactor
                                                                      authentificatie.
                                                                      9. Aangescherpt cloudbeleid
                                                                      incl. een checklist die moet
                                                                      worden ingevuld door
                                                                      leveranciers van
                                                                      cloudapplicaties.
                                                                      10. D.m.v. gap-analyses wordt
                                                                      bepaald voor welke informatie-
                                                                      systemen extra beveiligings-
                                                                      maatregelen benodigd zijn.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>11. Segmentatie van het
netwerk, zodat de gegevens
van Houten, WIL en RUD
volledig van elkaar zijn
gescheiden.
12. Maken van een draaiboek
hoe te handelen in het geval
van een Cyberaanval en 1
maal per jaar een oefening
doen.
13. Cybersecurityverzekering
afgesloten per 1 jan 2024.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>Geen aflossing op        De gemeente           Organisaties voldoen          - Beleidsregels leningen en      Financieel   Financieel /   0-20%     € 2.500   € 125
verstrekte leningen /    verstrekt leningen en niet aan hun                  garanties - incidentele controle              economisch
effectuering verleende   garanties aan diverse verplichtingen voldoen.       jaarverslagen van organisaties
garanties. Van           vereningingen,
verstrekte leningen of   stichtingen of
garanties bestaat het    organisaties met een
risico dat een           publiek belang (€ 2,5
organisatie niet aan     miljoen).
haar
aflossingsverplichting
kan voldoen.


Datalek. Onbevoegden     1. Onvoldoende           Onbevoegden hebben         1. D.m.v. privacy impact        Privacy       Informatie /    20-40%   € 200      € 30
hebben toegang tot       beveiliging van          toegang tot                assessments wordt bepaald                     organisatorisch
privacygevoelige         privacygevoelige         privacygevoelige           voor welke informatiesystemen
gegevens.                gegevens                 gegevens. Het datalek      extra beveiligingsmaatregelen
                         2. Medewerkers zijn      moet worden gemeld bij     benodigd zijn.
                         zich onvoldoende         de Autoriteit              2. Inloggen vanuit een
                         bewust van de risico's   Persoonsgegevens, en       onbeveiligde omgeving (v.b.
                         van                      bij hoog risico voor       vanuit huis) vereist tweefactor
                         privacyschending.        betrokkenen ook aan        authentificatie.
                                                  personen wiens             3. Ingebruikname software
                                                  gegevens gelekt zijn. De   voor veilig mailen met interne
                                                  Autoriteit                 en externe partijen.
                                                  Persoonsgegevens kan       4. Instructie / workshops / e-
                                                  een onderzoek instellen    learning op het gebied van de
                                                  naar de oorzaak van het    AVG.
                                                  datalek.                   5. Bijwerken van het
                                                                             privacybeleid en implementatie
                                                                             van het beleid in de
                                                                             organisatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>Schade op wegen van    Deze schade heeft te    Mogelijk krijgen we te   Er zijn geen                  Wegenbeheer Juridisch /     0-20%   ≥ €100 <   € 30
dijken. Bij wegen op   maken met de            maken met juridische     beheersmaatregelen mogelijk               aansprakelijk           €500
dijken met een         hoeveelheid             procedures               omdat het onbeïnvloedbaar is.
waterkerende functie   transportbewegingen     (aanprakelijkheid).
ontstaat regelmatig    en slappe bermen
schade.                door onder andere de
                       weersinvloeden. Door
                       het verkeer gemaakte
                       diepe sporen langs
                       de verharding maakt
                       dat er randschade
                       ontstaat omdat het
                       aanvullen met
                       menggranulaat niet is
                       toegestaan en de
                       financiële middelen
                       ontoereikend zijn om
                       de bermen op een
                       andere manier te
                       verharden.
                       De ervaring leert ons
                       dat de aanwezige
                       vegetatie de
                       bodemsamenhang
                       van een dijklichaam
                       positief kan
                       beïnvloeden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>Negatieve impact van        Klimaatverandering.     Toename van de                                        Wegbeheer     Financieel /   0-20%    ≥ €100 <      € 30
de weersveranderingen       Heeft niet alleen een   uitgaven op wegen. Pro                                              economisch              €500
op de beheersaspecten       impact op wegen.        actief werkzaamheden
van wegen.                  Ook huizen welke op     uitvoeren is met de
Warme/droge zomers          staal gefundeerd zijn   huidige stand der
zorgen voor extra           krijgen hiermee te      techniek (nog) niet
scheurvorming en/of         maken.                  mogelijk.
spatten in het asfalt. In
de meest extreme
gevallen kan het zelfs
leiden tot
grondwaterdaling
waarbij ongelijkmatige
zetting op kan treden
wat gevolgen heeft voor
grote delen van de weg.




Aantasting stabiliteit      Door onder andere       Afkalvende of            Ernstige schade zal hersteld   Wegbeheer   Financieel /   20-40%   ≥ €25 < €75   € 15
oevers. Vele kilometers     klimaatverandering      verzakkende oevers       moeten worden of voorkomen                 economisch
oevers van                  (lange tijd droog),     waardoor schade          kunnen worden door een
watergangen die             zwaarder wordend        ontstaat aan de          oeverbescherming
parallel lopen aan          (landbouw)verkeer en    naastgelegen weg of      (beschoeiing). Het is moeilijk
wegen zijn niet             de Amerikaanse          groenstrook.             te voorspellen op welke schaal
geschoeid. Afhankelijk      rivierkreeft neemt de                            zich dit gaat voordoen en wat
van de                      kans dat de oevers                               de herstelkosten dan zullen
grondsamenstelling,         afkalven of verzakken                            zijn. Om alle oevers waar dit
hoogte-breedte              toe. De amerikaanse                              risico zich voordoet te
verhouding, begroeiing,     rivierkreeft heeft                               beschermen is een bedrag van
drukbelasting en            nauwelijks of geen                               ca. € 5 miljoen nodig. Het
vochthuishouding            natuurlijke vijanden                             waterschap doet samen met
blijven de oevers in tact   en vermenigvuldigt                               de gemeente Houten
of bezwijken als gevolg     zich daardoor                                    onderzoek naar het bestrijden
van droogte, gravende       razendsnel.                                      van de Amerikaanse
Amerikaanse                                                                  rivierkreeft.
rivierkreeften en
zwaarder wordend
(landbouw)verkeer.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>Totale omvang gekwantificeerde risico's (= benodigde   € 905
weerstandscapaciteit):
Totaal aantal                                             6
risico's:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Conclusie Weerstandsvermogen
In de nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen is vastgelegd dat het weerstandsvermogen
wordt beoordeeld aan de hand van de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de
benodigde weerstandscapaciteit. Deze relatie wordt de ratio weerstandsvermogen genoemd.
In deze jaarstukken komt de ratio uit op:


                                 beschikbare weerstandscapacititeit           € 14.209
 ratio weerstandsvermogen =                                               =                  = 15,7
                                 kwantificering van de risico's 2023          € 905


De uitkomst van de ratio is daarmee volgens de uitgangspunten uit de nota te kwalificeren als
"uitstekend".

De onzekerheden zijn in 4 categorieën onderverdeeld:
1. Financieel-economisch
2. Organisatie
3. Juridisch
4. Imago
Achter elk risico is aangegeven of het gaat om een nieuw, gewijzigd of ongewijzigd risico ten opzichte
van de risicoparagraaf van de begroting 2024 (laatste integrale berichtgeving over risico’s).

1. Financieel-economisch

Landbouwtransitie (Ongewijzigd)
            a. Vertraging projecten als gevolg van stikstofdossier

De stikstofproblematiek is veelomvattend, complex en raakt veel sectoren. Doordat enerzijds het
beleid nog verder uitgewerkt moet worden en anderzijds er veel discussie is over de toegepaste
rekenmethodes ten aanzien van de verschillende projecten, lopen vooral (woning)bouwprojecten
vertragingen op. Er wordt vanuit het Rijk en provincie inmiddels volop ingezet op het voorkomen van
vertragingen bij woningbouwprojecten door het inzetten van subsidieregelingen en het inzichtelijk
maken van de beschikbare stikstofruimte.

Voor de bouwplannen in Houten is in het derde kwartaal van 2023 de benodigde stikstofruimte
geïnventariseerd en gemeld via de provincie aan het ministerie van BZK. Het blijft nu nog onduidelijk
of er voldoende stikstofruimte is om Natuurbeschermingswet-vergunningen in 2024 te kunnen
verlenen voor de woningbouwplannen binnen Houten.

            b. Vertraging transitie landbouw

De ontwikkelingen rond de toekomst van de agrarische sector hebben invloed op wat er wel en niet is
toegestaan op agrarische gronden. Dit kan gevolgen hebben voor ontwikkelingen in het buitengebied
(experimenteerruimte, uitnodigingsplanologie, woningbouw).

Het Nationaal Programma Landelijk Gebied brengt de opgaven op het gebied van stikstof, natuur,
water, klimaat en bodem samen en zorgt voor een gecombineerde aanpak voor een vitaal landelijk
gebied. In opdracht van het Rijk heeft de provincie Utrecht in juli 2023 het Utrechts Programma
Landelijk Gebied (UPLG) opgeleverd. Verdere uitwerking hiervan vindt plaats in gebiedsagenda’s,
waaronder een agenda voor de Kromme Rijn Streek, welke in samenspraak met belanghebbende en
gemeenten wordt opgesteld. Deze agenda moet inzage geven in hoe de transitie van het landelijk
gebied wordt vormgegeven. Voor de uitvoering van de gebiedsprogramma’s stelt het Rijk middelen
beschikbaar. Het is belangrijk goed aangehaakt te blijven bij het opstellen van de gebiedsagenda
Kromme Rijn Streek, zodat Houtense belangen goed vertegenwoordigd worden en eventuele
negatieve gevolgen beperkt blijven.




                                         Jaarstukken 2023                                         106
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>Klimaatdoelstellingen/ windparken (Gewijzigd)
De uitstoot van broeikasgassen heeft als ongewenst effect de opwarming van de aarde. Dit heeft
negatieve gevolgen voor mens, dier en de natuur. Daarnaast raken zonder ingrijpen de huidige
energiebronnen uitgeput.

Op landelijk, provinciaal en gemeentelijk niveau is beleid ontwikkeld om deze neerwaartse spiraal om
te buigen. Op gemeentelijk niveau hebben wij als ambitie een duurzaam Houten in 2040: klimaat- en
energieneutraal, aardgasvrij, klimaatproof met volop groen en water, gesloten kringlopen en natuurlijk
materiaalgebruik. De inwoners en maatschappelijke organisaties worden met behulp van voorlichting
en subsidies gestimuleerd om vorm te geven aan duurzaamheid.

Vlak voor het zomerreces van 2023 heeft de Tweede Kamer ingestemd met de Tijdelijke wet
Klimaatfonds. Hiermee komt bijna 35 miljard euro beschikbaar voor klimaatmaatregelen zoals energie-
infrastructuur, verduurzaming van woningen en maatschappelijke gebouwen en verduurzaming van de
industrie. Medeoverheden, waaronder gemeenten, krijgen via een specifieke uitkering middelen voor
de uitvoering van het klimaatbeleid. Dit is in ieder geval tot en met 2025 gegarandeerd. Structurele
financiering vanaf 2026 is aan het nieuwe kabinet.

Voldoende financiële middelen en acceptatie/begrip vanuit de samenleving voor maatregelen bepalen
het succes van de uitvoering. Goede participatie is daarin een belangrijk middel. Dit vraagt echter wel
veel extra inzet en tijd.

De energietransitie vraagt van de hele maatschappij investeringen. Door de hoge energieprijzen vanaf
2022 is de aandacht voor verduurzaming gegroeid. De noodzaak tot energiebesparing werd breed
gevoeld. Tegelijkertijd zorgt de hoge inflatie, vooral door hoge energieprijzen, voor minder
investeringscapaciteit en -bereidheid bij huishoudens en bedrijven. De inzet van de rijksoverheid voor
koopkracht, energiebesparing en -investeringen zal erg bepalend zijn voor de mogelijkheden van
individuele huishoudens om mee te kunnen doen in de energietransitie.

Op technisch vlak is het elektriciteitsnet reden voor zorg. In onze regio is netcongestie afgekondigd.
Daardoor kunnen nieuwe grootschalige energieprojecten (zonnevelden, windparken, grote
zonnedaken) op dit moment niet meer (direct) op het net aangesloten worden. Ook nieuwe
grootverbruikersaansluitingen zijn nu (vrijwel) niet mogelijk. Netbeheerders hebben gewaarschuwd dat
in de nabije toekomst (vanaf 2026) mogelijk ook kleinverbruikersaansluitingen (woningen) met
netcongestie geconfronteerd worden. Dit kan gevolgen hebben voor het tempo waarin grote opgaven,
zoals de energietransitie en woningbouw, gerealiseerd kunnen worden. De netcongestie is naar
verwachting pas aan het einde van dit decennium opgelost. Tot die tijd vraagt dit om creativiteit en
innovatie om projecten te kunnen blijven realiseren.

Ten aanzien van de ingediende bezwaren tegen de windparken is de situatie als volgt:

In december 2022 heeft de gemeente nieuwe besluiten genomen over de Windparken Houten en
Goyerbrug. Beide dossiers zijn (juridisch) complex en maatschappelijk en politiek zeer gevoelig. Daar
komt bij dat de initiatiefnemer van Windpark Goyerbrug de gemeente aansprakelijk heeft gesteld voor
vertragingsschade. Deze schade is (nog) niet gekwantificeerd. Vanuit de heroverweging van Windpark
Goyerbrug heeft de raad een indruk van de orde van grootte van de financiële risico's rond dit
windpark.

In 2023 is beroep aangetekend bij de rechtbank en de Raad van State tegen de besluiten over
Windpark Houten en Windpark Goyerbrug. Op moment van schrijven wachten we op de uitspraken
over de beroepen tegen Windpark Houten bij de rechtbank. Voor de zaken bij de Raad van State moet
nog een zitting gepland worden. Er is zodoende niks te zeggen over de voorgang, laat staan over de
uitkomsten. Deze procedures vragen veel ambtelijke inzet en externe (juridische) expertise. Daarmee
is het niet alleen een juridisch en financieel-economisch risico, maar ook op het gebied van
organisatie.




                                         Jaarstukken 2023                                          107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>Spoortrillingen (Gewijzigd)
Inwoners van Houten ondervinden ernstige hinder van trillingen veroorzaakt door passerende
(goederen) treinen. Deze situatie bestaat al vanaf 2009. In dat jaar werd de verdubbeling van het
spoor door Houten (traject Utrecht-Geldermalsen) voltooid. Deze bewoners hebben sinds de
spoorverdubbeling last van slapeloze nachten en stress en zitten met een onverkoopbare woning.
Op ambtelijk en bestuurlijk niveau hebben wij samen met alle betrokkenen partijen
(vertegenwoordigers van het ministerie van IenW, ProRail en de bewoners) ons uiterste best gedaan
om te komen tot een, voor de bewoners van de Vlierweg en Prins Willem-Alexanderweg en voor de
gemeente, aanvaardbare oplossing. De oplossing is er. Alle partijen zijn het erover eens dat de beste
manier om de trillingen te beperken een betonnen plaat of bak onder het spoor is.

Omdat de kosten voor deze oplossing erg hoog liggen, heeft het ministerie van IenW besloten om
geen fysieke maatregelen te treffen. Deze uitkomst om geen maatregelen te treffen is voor ons, maar
in de eerste plaats voor de betrokken bewoners, onaanvaardbaar. Mocht het ministerie van IenW in de
toekomst toch overgaan tot het nemen van maatregelen, dan zal zij mogelijk ook een financiële
bijdrage vragen van de gemeente Houten.

Woningbouwopgave 2021- 2030 (Ongewijzigd)
In december 2021 heeft de gemeenteraad de woningbouwopgave vastgesteld in de woonvisie 2021-
2030. Hierin staat beschreven dat 4.750 extra woningen moeten worden gerealiseerd in de periode
2021- 2040.
Deze opgave wordt voortvarend opgepakt door middel van het Programma Bouwen voor Houten in
samenspraak met de bewoners en we gebruiken de kernwaarden van Houten (Houtens DNA) als
basis voor de toekomstige ontwikkelingen.
Op hoofdlijn is de ambitie om in de periode tussen 2023 en 2030 circa 2.000 woningen te ontwikkelen
en toe voegen door middel van transitie en transformatie in de gebieden van Molenzoom, Centrum en
Koppeling.
Tevens worden voorbereidingen gedaan om Houten-oost tot ontwikkeling te brengen. Hier kunnen nog
circa 2.750 woningen worden gerealiseerd in de periode tot 2040.

Er is een planvoorraad tot en met 2025 van ongeveer 700 woningen.
De realisatie van de woningen in de periode 2023-2040 kan onder druk komen te staan doordat er
onvoldoende locaties beschikbaar komen, bezwaren worden ingediend tegen planologische
procedures en/of er onvoldoende budget en personele capaciteit beschikbaar is.

Financiën en risico’s (Ongewijzigd)
We zoeken voor de financiering van de (woningbouw)plannen aansluiting bij het Rijk (MIRT) en
provincie voor gelden voor de infrastructuur en woningbouw. Hiervoor zijn aanvragen in gang gezet.
Randvoorwaarde en risico hierbij is dat er voldoende betaalbare woningen moeten worden gebouwd
(50% betaalbaar) om aanspraak te kunnen maken op deze gelden.
Bijkomende randvoorwaarde is cofinanciering door de gemeente van een deel van de investering.

Tevens moet structureel ingezet worden op kostenverhaal van binnenplanse- en bovenwijksekosten
op de ontwikkelaars. Dit is een wettelijke verplichting, maar ook een noodzaak om de begeleiding van
de plannen en de financiering van ruimtelijke investeringen te kunnen borgen.

Herijking gemeentefonds/verdelingssystematiek (Gewijzigd)
Met ingang van 2023 wordt het gemeentefonds op basis van een andere set van maatstaven verdeeld
over de gemeenten; een groot aantal is vervallen, er zijn nieuwe gekomen en bij enkele is de definitie
gewijzigd. Bij de meicirculaire 2023 hebben we van alle gehanteerde maatstaven ramingen van de
volumina voor Houten voor de komende jaren opgesteld. Bij de septembercirculaire hebben we bij
maatstaven, die door BZK voor 2023 definitief zijn vastgesteld, de volumina aangepast. Dit heeft in
2023 geleid tot een bijstelling van de begrote inkomst uit het gemeentefonds.
Bijstellingen op basis van de decembercirculaire konden, gezien het bestuurlijke traject, niet meer in
de begroting voor 2023 worden verwerkt.
Aan het einde van het jaar kunnen er verschillen in hoogte van de volumina ontstaan en dus ook een
verschil in de begrote en werkelijke inkomst uit het gemeentefonds.




                                        Jaarstukken 2023                                          108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>Het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) had bij de meicirculaire 2022 berekend dat deze nieuwe
verdeling Houten een nadeel van € 103 per inwoner zou opleveren. Voor de eerste jaren wordt een
ingroeipad gehanteerd, waarbij het financiële effect gemaximeerd is op: € 7,50 (2023), € 22,50 (2024)
en € 37,50 (2025) negatief per inwoner.

Het verschil tussen het door het ministerie van BZK berekende effect en het ingroeipad compenseert
het ministerie van BZK als extra inkomsten in het gemeentefonds (voor 2023 € 4,8 miljoen). Het is niet
duidelijk of dit na 2025 wordt voortgezet.

We zien nog verschillende onzekerheden in de nieuwe verdeling. We hebben nog geen ervaring met
de ramingen van de nieuwe maatstaven en er is nog veel onduidelijkheid over de termijn en hoogte
van compensatie door het ministerie van BZK in verband met het ingroeipad.
Ook de evaluatie van de nieuwe verdeling (“onderhoudsagenda”) brengt onzekerheden met zich mee.
Deze wordt uiterlijk 2025 afgerond. Aan de hand hiervan kan het verdeelstelsel nog wijzigen.
Ontwikkelingen worden gevolgd in de komende circulaires.

Jeugdhulp en Wmo (Ongewijzigd)
De hoogte van de rijksvergoeding is ontoereikend. De jeugdhulp en Wmo zijn openeinderegelingen.
De gemeente kan (en wil) geen cliënt weigeren omdat het budget ontoereikend is. Indien er sprake is
van structurele tekorten op het budget voor jeugdhulp, dan komen op de lange termijn mogelijk de
budgetten voor andere voorzieningen onder druk te staan.

Hoogte rijksvergoeding en Hervormingsagenda (Gewijzigd)
Hervorming jeugdhulpstelsel kan vertraging oplopen door de val van het Kabinet Rutte 4 en het
ontbreken van een nieuw kabinet. Onduidelijk is of een nieuw kabinet de door het Kabinet Rutte 4
opgelegde landelijk korting van € 511 miljoen wil handhaven. Momenteel is deze korting wel financieel
technisch vanaf 2025 verwerkt in de begroting van de gemeente Houten.

Bouwleges (Gewijzigd)
Mogelijk tegenvallende inkomsten uit bouwleges als gevolg van uitblijven van bouwplannen, hogere
bouwkosten, hypotheekrente en de invoering van de Wet Kwaliteitsborging.

Abonnementstarief huishoudelijke ondersteuning (Ongewijzigd)
Abonnementstarief Wmo waaronder huishoudelijke hulp.
Met ingang van 1 januari 2019 heeft de rijksoverheid de systematiek en de hoogte van de eigen
bijdrage gewijzigd. Indien een client zelfstandig woont, dan betaalt de client, ongeacht het aantal Wmo
voorzieningen en de kosten hiervan, een maximale eigen bijdrage van € 19,- per maand (prijspeil
2022). Indien er sprake is van begeleid wonen, dan gelden andere regels voor de eigen bijdrage.
Onderzoek heeft aangetoond dat de financiële gevolgen voor de gemeente (€ 226 miljoen) aanzienlijk
groter zijn dan de compensatie van het rijk (€ 145 miljoen).

Als reactie hierop werkt het rijk aan de invoering van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor
alle Wmo-voorzieningen die nu onder het abonnementstarief vallen. De oorspronkelijk voorgestelde
maatregel betrof alleen een inkomensafhankelijke bijdrage voor huishoudelijke ondersteuning per 1
januari 2025. De nieuwe maatregel vraagt een wetswijziging en vergt een aanzienlijke
implementatietijd waardoor de beoogde datum van inwerkingtreding op 1 januari 2026 is gesteld. De
aanpassing moet vanaf 2026 een besparing opleveren. Zodra hier meer over bekend is zullen wij de
financiële effecten vertalen naar de begroting.

Stichting Sociaal Team Houten (Gewijzigd)
Het Team Jeugd van de Stichting Sociaal Team Houten ziet de vraag naar Jeugdhulp sinds de
corona-pandemie groeien en ook de complexiteit van de problematiek stijgt. Als dit doorzet bestaat het
risico dat de wachttijd voor hulp blijft groeien. Het feit dat het Sociaal Team meer taken krijgt - denk
bijvoorbeeld aan de ontwikkelingen rond Jeugd en veiligheid - zal dit risico groter maken.

College heeft besluit genomen over het berekenen van PIJOFACH kosten voor externe organisaties
zoals het Sociaal Team. De concrete uitwerking moet nog plaatsvinden en kan mogelijk
consequenties hebben voor de bedrijfsvoering van het Sociaal Team.




                                         Jaarstukken 2023                                          109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>Inflatie/Aanbestedingen(Gewijzigd)
De afgelopen jaren hebben we te maken gehad met forse kostenstijgingen van energie, arbeid,
materialen en ook met kostenstijging door een hogere rente. De kosten van energie zijn inmiddels
weer wat gedaald. Onduidelijk is nog hoe één en ander zich de komende tijd gaat ontwikkelen.
De klimaatverandering is ook van invloed op de kosten omdat hierdoor het groeiseizoen langer wordt.
Deze verschillende factoren kunnen van invloed zijn op toekomstige aanbestedingen. Wanneer het
gaat om het weer vernieuwen van een meerjarige opdracht, dan kan de gemeente te maken krijgen
met fors hogere kosten.

Transitie Recreatieschap Stichtse Groenlanden (Gewijzigd)
Een half jaar na de transitie zijn grote stappen gezet is deze nieuwe samenwerking. Het personeel van
RMN is overgegaan naar SBB (en dat is goed verlopen) en de eerste (financiële) rapportages zijn
opgeleverd door SBB. De nieuwe samenwerking verloopt goed, er is veelvuldig (goed) overleg en
aanloopproblemen met de planning van het opleveren van stukken zijn naar voren gekomen en
opgelost. Volgende stappen om te komen tot een beter inzicht in hoe de samenwerking na 2024 gaat
verlopen en welke financiële consequenties dat voor de deelnemers heeft, staan het tweede deel van
2023 op de agenda. De eerst stappen zijn gezet, waarbij nog vele gezet moeten worden. Medio 2023
is er nog geen inzicht in de financiële consequenties voor na 2024.
Komend jaar zullen de kosten voor de deelnemers in de gemeenschappelijke regelen met SGL gelijk
zijn (wel met indexatie). In 2024 zal SBB inzicht geven in de kosten voor het beheer en onderhoud en
ook voor groot onderhoud en vervanging. Dit moet eind 2024 in beeld zijn. Daarbij worden ook
afspraken gemaakt over het onderhoudsniveau dat de deelnemers nastreven wat ook invloed heeft op
de kosten.

Omgevingswet (Gewijzigd)
Hoewel in het bestuursakkoord Omgevingswet met het Rijk uit 2016 is overeengekomen dat de
implementatie voor decentrale overheden budgetneutraal zou moeten zijn, is dit op moment van
schrijven geenszins zeker en is de ambtelijke inschatting dat niet het geval zal zijn. Voor de
incidentele implementatiekosten zou de gemeente Houten gecompenseerd worden met uitkeringen in
de jaren 2023, 2024 en 2025. Dit lijkt nu slecht deels te gebeuren. Belangrijker nog is de compensatie
vanuit het Rijk voor de structurele bijkomende lasten, onderhandelingen tussen VNG en Rijk hierover
verlopen stroef en er is nog geen zicht op een akkoord. Het implementeren van de Omgevingswet en
het werken met het nieuwe stelsel van de wet vanaf 1 januari 2024, vraagt een stevige inspanning van
de organisatie die niet zonder meer inpasbaar is. Hoewel wij ons tot het uiterste zullen inspannen om
dit te voorkomen, kan dit gevolgen krijgen voor het niveau van onze dienstverlening.

Klimaatverandering (Nieuw)
Door de opwarming krijgen we vaker te maken met zeer warme dagen, droogte en extreme
regenbuien, hetgeen impact kan hebben op beschadiging van vastgoed en impact op fundering,
schilderwerk etc. Op de langere termijn van 10 jaar wordt dit risico naar verwachting groter. In 2023
was er daarnaast ook sprake van zeer langdurige neerslag. Dit laatste kan tot verzadiging van de
grond leiden wat tot gevolg kan hebben dat grondlichamen instabiel worden en verzakken.
Er is nog steeds sprake van een gespannen arbeidsmarkt. Hierdoor is het onzeker of er voldoende
capaciteit beschikbaar is om alle planmatige en projectmatige werken uit te voeren. De vraag naar
deskundig personeel is groot en de vijver is klein. Ook bij onze aannemers en contracthouders is de
vraag naar personeel groot. Dat kan ten koste gaan van de kwaliteit van de openbare ruimte en vraagt
mogelijk andere maatregelen. Welke maatregelen dat zijn hangt af van het risico en is op dit moment
nog niet duidelijk.

Software leverancier (Nieuw)
Een van de belangrijkste leveranciers van software Centric beleeft een moeilijk tijd. Het is goed om in
de gaten te houden wat er met deze leverancier gebeurt. Zowel in de organisatie als financieel zijn er
volgens diverse kranten risico's aan deze partij verbonden.




                                         Jaarstukken 2023                                           110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>2. Organisatie

Krappe arbeidsmarkt (Gewijzigd)
In 2022 heeft de krapte op de arbeidsmarkt alle records gebroken. Nog nooit hadden werkgevers
sinds de jaren ’70 zoveel moeite om aan personeel te komen. Hoewel het beeld in 2023 iets is
genuanceerd, is de verwachting van o.a. de SER en het UWV dat de krapte op de arbeidsmarkt nog
decennia aanhoudt. Een belangrijke oorzaak daarvan is de vergrijzing.
Door personeelstekorten bij bedrijven kunnen projecten grote vertraging oplopen, bijvoorbeeld
wanneer bij nieuwbouw de aansluiting op de elektriciteitsvoorziening niet tijdig plaatsvindt.
Als werkgever merkt ook de gemeente Houten de effecten van de krappe arbeidsmarkt.
Het vraagt meer inspanning om de juiste mensen aan de organisatie te binden en voor onze
organisatie te behouden. De krappe arbeidsmarkt maakt de bezetting van de organisatie meer
onzeker dan in het verleden. Een goed bemenste organisatie is cruciaal voor de continuïteit van onze
dienstverlening aan de inwoners, partners en ondernemers en voor goed werkgeverschap naar onze
huidige medewerkers. Als niet adequaat op deze ontwikkeling wordt ingespeeld loopt de gemeente
Houten het risico om voorgenomen taken en ambities niet te kunnen realiseren.

Wegvallen werkzaamheden met betrekking tot rijbewijzen (Gewijzigd)
Sinds oktober 2021 neemt de gemeente Houten deel aan het project DAR (Digitaal Aanvragen
Rijbewijs).
De mogelijkheid om digitaal een rijbewijs aan te vragen geldt op dit moment alléén voor verlenging
van rijbewijzen.
Wetgeving voor digitaal aanvragen rijbewijs wordt aangepast (uiterlijk 10-10-2024 inwerkingtreding).
Tot die tijd geldt de huidige experimenteerbepaling.

Het percentage digitaal aangevraagde rijbewijzen is de afgelopen drie jaar ca 30% van het totaal
aangevraagde rijbewijzen in die periode. DAR is een aanvulling op de dienstverlening van de
gemeente.

Het lijkt erop dat het percentage stabiliseert. De pilotperiode loopt tot uiterlijk oktober 2024. Voor een
digitaal aangevraagd rijbewijs ontvangen we € 19,95 t.o.v. € 34,95 voor een fysiek aangevraagd
rijbewijs. Dit kan een inkomstenvermindering betekenen van € 15 per rijbewijs op 30 % van de omzet
gemeentelijke leges.
De deelname aan de pilot wordt na afloop geëvalueerd. Het is onzeker wat er na de pilotperiode gaat
gebeuren. Mogelijk kan dit nadelig effect hebben op de inkomsten.

3. Juridisch

Bezwaar-en beroepsprocedures (Ongewijzigd)
Ook als een primair besluit en de beslissing op bezwaar zorgvuldig zijn afgehandeld, hebben
belanghebbenden een wettelijk recht om in bezwaar of beroep gaan. Risico betreft het opnieuw
beoordelen en zo nodig een nieuw besluit nemen. Bij beroep kan de gemeente veroordeeld worden in
de proces- en griffiekosten. Als het een politiek gevoelig dossier betreft kan er naast een financieel
effect ook sprake zijn van imagoschade. Bij ingewikkelde juridische dossiers bestaat bovendien de
kans dat niet binnen de wettelijke termijnen een beslissing (op bezwaar) kan worden genomen, hiertoe
kunnen belanghebbenden een ingebrekestelling indienen en bestaat de kans op het verbeuren van
een dwangsom. We zien een toename van procedures. Dit leidt tot aanzienlijk meer werk, zodat
inhuur van personeel noodzakelijk is.

Nieuwe ICT wet- en regelgeving (Gewijzigd)
NIS2: De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de VNG geïnformeerd
over het voornemen om gemeenten aan te wijzen als ‘essentiële entiteit’ in het kader van de NIS2
richtlijn. Gemeenten krijgen daarmee te maken met een zorgplicht, toezicht en een meldplicht. De
richtlijn is sinds begin 2023 van kracht. EU-lidstaten zijn verplicht deze uiterlijk 17 oktober 2024 in
nationale wetgeving om te zetten. Nederland heeft aangegeven deze datum niet te gaan halen, de
aanpassing van de bestaande Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO) heeft meer tijd nodig. De
definitieve tekst van de BIO2 laat op zich wachten maar de belangrijkste aanpassingen zijn wel al
duidelijk.




                                          Jaarstukken 2023                                             111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>NIS2 betekent een wettelijke verplichting voor gemeenten om passende en evenredige maatregelen
(conform BIO'2') te nemen om cyberbeveiligingsrisico’s te beheersen. De vergelijking met de AVG,
ook een Europese richtlijn, gaat op in deze. Net als bij de VNG zal een nationale autoriteit (de
Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI)) gaan toezien op de handhaving van de richtlijn en kan in
uiterst geval boetes opleggen aan essentiële entiteiten.

4. Imago

Klachtprocedures (Ongewijzigd)
Onjuiste bejegening van inwoners kan tot een klacht leiden. Belangrijk is dat de klacht op een
zorgvuldige wijze afgehandeld wordt. Zo niet, dan kan dit leiden tot imagoschade. Maar ook als de
klacht gegrond verklaard wordt of als de klager het niet eens is met de afhandeling van de klacht.

Social media (Ongewijzigd)
Communicatie via social media wordt steeds belangrijker en inwoners vinden dat de gemeente hierop
actief moet zijn. Vooral bij crisis en calamiteiten maar ook bij minder dringende maar voor inwoners
wel belangrijke zaken. Als de gemeente onvoldoende aanwezig is en niet snel en adequaat reageert,
loopt zij het risico op imagoschade.

Financiële kengetallen
Een deugdelijke en transparante rekening is in het belang van een goede controle door de raad op de
financiële positie van onze gemeente. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen
bepaalde onderdelen in de rekening of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de
ontwikkeling van de financiële positie. Naar aanleiding van de vernieuwing van de
verslaggevingsregels van de gemeenten nemen we voor het eerst de verplichte basisset van zes
financiële kengetallen op in deze paragraaf in de jaarstukken. In onderstaand overzicht zijn de zes
kengetallen opgenomen voor de rekening 2022, begroting 2023 en de rekening 2023.

                                                                     Signaalwaarden kengetallen
 Kengetallen                                                    Categorie A Categorie B Categorie C


 Netto schuldquote                                                < 90%       90 - 130%      > 130%
 Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen     < 90%       90 - 130%      > 130%
 Solvabiliteitsratio                                              > 50%       20 - 50%       < 20%
 Structurele exploitatieruimte                                    > 0%           0%           < 0%
 Grondexploitatie                                                 < 20%       20 - 35%       > 35%
 Belastingcapaciteit                                              < 95%       95 - 105%      > 105%



 Jaarverslag 2023                                                         Verloop van de kengetallen
                                                                 Werkelijk         Raming          Werkelijk
 Kengetallen
                                                                     2022            2023              2023
 Netto schuldquote                                                   43%              35%              48%
 Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte
                                                                      42%             34%              47%
 leningen
 Solvabiliteitsratio                                                  36%             41%              36%
 Structurele Exploitatieruimte                                       5,7%            2,9%              2,8%
 Grondexploitatie                                                      4%              0%                5%
 Belasting
                                                                      94%             95%              95%
 capaciteit

Beoordeling financiële kengetallen
Een conclusie is dat, op basis van de "werkelijk 2023" in relatie tot "werkelijk 2022", onze kengetallen
zich in het algemeen positief ontwikkeld hebben.




                                              Jaarstukken 2023                                                 112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>Paragraaf Grondbeleid
Inleiding

Woningbouw
In 2023 zijn in gemeente Houten 116 nieuw gebouwde woningen opgeleverd. Het gaat om 101
eengezinswoningen waarvan 86 in Hofstad 3 en 11 woningen en 12 appartementen in Schalkwijk.
in Schalkwijk. Daarnaast enkele verspreid liggende locaties de overige woningen.

Kantorenmarkt
Conform het kantorenbeleid worden er geen kavels meer uitgegeven voor de bouw van kantoren. Het
beleid is gericht op het reduceren van kantoormeters. Dat maakt dat de op dit moment
beschikbare/leegstaande kantoren hetzij worden verduurzaamd opnieuw verhuurd zoals het gebouw
van Marshoek danwel dat er transformatieplannen worden ontwikkeld om wonen mogelijk te maken.
Zoals is gebeurd met de kantoorgebouwen De Zoom en De Terp op de Molenzoom onder de
projectnaam Luno.

Bedrijventerreinen en Voorzieningengebieden
In 2023 is de laatst beschikbare kavel op De Meerpaal verkocht.
Het aantal beschikbare kavels is na opmaken van de jaarrekening 2023 is nog zeer minimaal te weten
op de Kruisboog/Weteringhoek 3 kavels en Werklandschap Meerpaal 2 kavels.

De actieve grondexploitatie
Algemeen
De integrale grondexploitatie van Houten bestaat uit een aantal actieve deelexploitaties met een
gezamenlijk saldo. Bij het opmaken van de jaarrekening 2023 zijn geen exploitaties afgesloten.

Winstneming-Verliesneming
In 2020 en 2021 heeft er winstneming plaatsgevonden in de grondexploitatie van in totaal € 2.987.084
en in 2022 een verliesneming van € 187.075. Op basis van de jaarrekening 2023 zal dit jaar een
winstneming van € 982.399 plaatsvinden. Dit zal conform de nota reserves en voorzieningen
toegevoegd worden aan het weerstandsvermogen Grondexploitatie.
De totale winstneming bedraagt € 3.782.408

Risicoprofiel en risicobuffer
Ontwikkeling risicoprofiel
Het risicoprofiel is in 2023 licht gedaald van € 1,7 miljoen naar € 1,6 miljoen.
De ratio op basis van de H’IFLO stijgt van 1,9 naar 2,4 de kwalificatie “ruim voldoende” stijgt naar
"uitstekend".
De ratio op basis van de risico-inventarisatie stijgt van 2,9 naar 3,9 en de kwalificatie blijft ‘uitstekend’.
Deze stijging wordt veroorzaakt door de mutatie in het weerstandsvermogen zoals hieronder
beschreven onder “Ontwikkeling risicobuffer”.

Opbouw risicobuffer
De beschikbare weerstandscapaciteit om de risico’s in de grondexploitaties af te dekken (hierna:
risicobuffer) bestaat uit de post weerstandsvermogen binnen de grondexploitatie, het
volkshuisvestingsfonds, het concern weerstandsvermogen grondexploitatie en het saldo van de
grondexploitatie.

Ontwikkeling risicobuffer
De mutatie in de risicobuffer van € 5,0 miljoen naar € 6,2 miljoen is het gevolg van de herziening van
de grondexploitatie en wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een lagere kostenstijging (€ 0,7 mln.)
hogere grondopbrengsten (€ 0,3 mln.) en neerwaartse bijstelling verwerving (€ 0,2 mln.).




                                            Jaarstukken 2023                                              113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>In onderstaande tabellen wordt de stand weergegeven van de grondexploitatie, het risicoprofiel en de
risicobuffer per maart 2024. Deze cijfers zijn afgezet tegen de situatie van maart 2023. De
beschikbare weerstandscapaciteit grondexploitaties is groot genoeg om de risico’s, op basis van de
huidige inzichten, gedurende de looptijd van de grondexploitatie op te kunnen vangen.

 Tabel 1: Risico's grondexploitatie                                                                  x€1

                                           Herziening GREX                             Herziening GREX
                                                 Maart 2023                                  Maart 2024
 2023                                             -1.658.400
 2024                                                                                          -1.597.000
 Totaal                                             -1.658.400                                 -1.597.000


 Tabel 2: Risicobuffer grondexploitatie (dekking)                                              x€1

 Dekking                                            Herziening                                Herziening
                                                        GREX                                      GREX
                                                    Maart 2023                                Maart 2024
 WSTV binnen GREX                                      650.000                                   650.000
 VH-fonds (nog inzetbaar)                            1.319.500                                 1.319.500
 Concern Weerstandvermogen GREX                      2.205.705                                 3.188.104
 Saldo GREX na winstneming                             826.029                                   996.938
 Totaal                                              5.001.234                                 6.154.542



Tabel 3: Ratiotabel
                     A.          B.            C.                D.                D:C                 D:B
                  Saldo      Risico    Benodigde      Risicobuffer       Ratio WSV op        Ratio WSV op
                  GREX     inventar      WSV op               c/.q.    basis van HIFLO     basis van risico
                              isatie    basis van     beschikbare                            inventarisatie
                                           HIFLO       weerstands
 Stavaza                                    norm        capaciteit
 maart 2023     -3.6 mln   -1.7 mln       2.6 mln          5.0 mln    ruim voldoende 1.7     uitstekend 2.9
 maart 2024     -4.8 mln   -1.6 mln       3.8 mln           6.2 mln   uitstekend 2.4         uitstekend 3.9

Conform de nota ‘risicomanagement en weerstandsvermogen grondexploitaties’ wordt gestreefd naar
een ratio weerstandsvermogen grondexploitatie van 1,0. Met een bandbreedte tussen 0,8 en 1,2.
Op basis van deze herziening is, op grond van de H’IFLO-norm, de ratio 2,4 - uitstekend en
gerelateerd aan de risico-inventarisatie is de ratio 3,9 – uitstekend.




                                         Jaarstukken 2023                                             114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>Samenvatting

Onderstaande tabel geeft de cijfermatige ontwikkeling in de verschillende instrumenten aan, op basis
van de hierboven beschreven inhoudelijke keuzes, maatregelen en ingrepen.

 Ontwikkeling financiële instrumenten grondexploitatie maart 2023– maart 2024 in miljoenen

                                                                    Saldo GREX   Risico       Risico
                                                                                 profiel      buffer
 Stand per maart 2023                                                      0,8      -1,7         5,0

 Wijzigingen per maart 2024

 Grondexploitatie:                                                         0.2

 Risicoprofiel:                                                                      0,1
 Verlaging risico i.v.m. voortgang Vinex (0,1)


 Risicobuffer:                                                                                    1,2
 Winstneming 2023 (1,0)
 toename saldo grex (0,2)

 Stand per maart 2023                                                      1,0      -1,6          6,2



Conclusie
De risico’s in de grondexploitatie zijn ten opzichte van maart 2023 met € 0,1 miljoen afgenomen en
bedragen nu € 1,6 miljoen. De risicobuffer is ten opzichte van maart 2023 toegenomen met € 1,2
miljoen waardoor de totale buffer nu € 6,2 miljoen bedraagt.
Deze financiële positie moet wel in het perspectief gezien worden van de ontwikkelingen in relatie tot
“Blijven bouwen, vertraging voorkomen en Bouwen voor Houten welke mogelijk een aanzienlijke eigen
bijdrage van de gemeente vereist de komende jaren.




                                                 Jaarstukken 2023                                115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen
Inleiding
In de paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen in de begroting worden onder andere de
beleidsuitgangspunten voor het onderhoud van kapitaalgoederen in de openbare ruimte en de
gemeentelijke gebouwen weergegeven. Het beleid hierover ligt vast in de beleidsplannen die voor de
verschillende onderdelen zijn opgesteld. De beleidsplannen bevatten de kaders voor het
kwaliteitsniveau van deze onderdelen.
Voor het maken van goed onderbouwde jaarplannen wordt voor de bovengrondse infra in de
openbare ruimte vanaf 2023 gewerkt met een 5-jarig Meerjarenonderhoudsplan (MJOP). Het MJOP
wordt ieder jaar geactualiseerd en aangevuld met een nieuwe jaarschijf. Dit geactualiseerde MJOP
wordt meegenomen bij het opstellen van de perspectiefnota.

Openbare ruimte
Onderdeel 1: Bovengrondse infrastructuur (inclusief wegen)

Verharding
Begin 2023 is een Europese aanbesteding gestart voor groot onderhoud en vervanging (GO+V) van
asfalt. Deze aanbesteding heeft veel tijd in beslag genomen waardoor pas in oktober 2023 met
werkzaamheden aan het asfalt kon worden gestart. Verschillende fietspaden in Houten zijn voorzien
van een nieuwe bovenlaag van rood asfalt. Een deel van de projecten van de jaarschijf 2023 (in het
MJOP) is doorgeschoven naar 2024, waaronder De Staart, wat geen onacceptabele risico’s of
gevolgen heeft. Enkele andere asfaltprojecten die gepland stonden in 2024 zijn juist al in 2023
opgepakt omdat werk met werk konden kon worden gemaakt.
Op meer dan 100 wegvakken is klein of groot onderhoud uitgevoerd aan de elementenverharding.
Totaal is er meer dan 20.500 m2 aan elementenverharding aan D-niveau hersteld. In 2023 is hierdoor
het percentage D-niveau van elementenverharding afgenomen van 15,4% naar 13,84%. Het betrof
onder andere het fietspad bij de Peppelkade, de Putterhaag en locaties in de Schepen en Boten.

Openbare verlichting en verkeersregelinstallaties
In het vierde kwartaal is een begin gemaakt met het vervangen van de aanwezige conventionele
openbare verlichtingsarmaturen door energiezuinige led-verlichting. De Rondweg is in zijn geheel
voorzien van nieuwe armaturen en er is gestart in de woonwijken en buitengebied. In 2023 waren er
door de vele regen helaas enkele hardnekkige kabelstoringen aan de infra van Stedin.
De aanbesteding voor het vervangen van de verkeersregelautomaten is succesvol op de markt
gebracht. Inmiddels zijn er al 2 automaten inclusief lantaarns op de desbetreffende kruisingen
vervangen.
Bij de voorbereiding van de vervanging van de verkeersregelinstallaties is gebleken dat het voldoen
aan de voorwaarden van de verkregen subsidie voor zgn. intelligente VRI’s aanzienlijke structurele
kosten zijn verbonden die voor rekening van de gemeente komen. Dat vergt een nadere afweging
tussen kosten en baten. Het ziet er naar uit dat op dit moment de baten/mogelijkheden van iVRI’s niet
opwegen tegen de kosten. In de 1e helft van 2024 zal daarover een besluit worden genomen. Tot die
tijd worden de VRI’s vervangen door exemplaren die technisch geschikt zijn om de intelligente
programmatuur op te installeren.
Voor het dagelijks onderhoud aan de verkeersregelautomaten is een tijdelijk contract afgesloten.

Civieltechnische kunstwerken
Er is een nieuwe voetgangersbrug gerealiseerd naar het eiland in de Rietplas. Er zijn twee bruggen
gerenoveerd volgens de planning en begroting voor 2023. Het vervangen van 2 andere bruggen is
voorbereid, aanbesteed en gegund. Uitvoering hiervan volgt in de 1e helft van 2024.
Een serie van 17 bruggen in de wijk De Hoon is geschilderd. 20 aangetaste palen onder de brug over
de Rietplas zijn duurzaam hersteld.
In 2023 kon al het achterstallig/uitgesteld onderhoud aan civieltechnische kunstwerken t/m 2022
worden gerealiseerd.
Een deel van het areaal is volgens de cyclische aanpak gereinigd.




                                        Jaarstukken 2023                                         116
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>Groen en water
Water en groenvoorzieningen zijn onderhouden conform het door de raad vastgestelde
Beeldkwaliteitskader, het Water- en Rioleringsplan 2020-2023, het Bomenbeleidsplan en de Keur
(bepalingen) van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR).
In Houten Noord zijn 10 plantsoenen vervangen. In het kader van het uitvoeringsplan biodiversiteit
2023 is er nieuw bosplantsoen aangeplant op de Rondwegwal nabij het Weversgilde. Daarnaast zijn
op verschillende plekken nieuwe perken ingeplant na ontsteningstrajecten.
Naast de reguliere vervangingsronde van ongeveer 225 bomen op onder andere de Lobbendijk en de
Ringveste, zijn er in Houten Zuid ook extra bomen bijgekomen in het kader van het tegengaan van
hittestress. Dankzij de relatief natte zomer is de uitval onder essenbomen beperkt gebleven. Droogte
en hitte tasten de weerstand van de bomen aan, waardoor zij minder bestand zijn tegen de
essentakziekte.

In 2023 zijn de jaarprogramma’s groot onderhoud waterbodems (baggeren) 2022 + 2023 als één
project uitgevoerd. Hierbij zijn 8.497 m1 watergangen uitgebaggerd waarbij 4.725 m3 baggerspecie is
verwijderd.
In de wijk de Bermen is de exoot rode waterlelie bestreden door middel van de harkboot.
Er is gezamenlijk met HDSR onderzoek gedaan naar de waterkwaliteit en er zijn afspraken gemaakt
over aanvullende onderzoeken naar de waterkwaliteit in de wijk de Waters en Polders.

Spelen, reinigen en begraven
In 2023 zijn 14 speel- of sporttoestellen vervangen. Samen met de Houtense jongeren, Rotary Club
Houten Castellum en ondernemers hebben we op initiatief van de jongeren alle voorbereidingen
getroffen om het versteende trapveld bij de Wissel om te vormen naar kunstgras. De aanleg start
januari 2024.
Verspreid over 3 inspectie- en onderhoudsrondes is er aan 111 speel- en sporttoestellen groot
onderhoud gepleegd. Daarnaast is er tijdens de inspecties aan 62 toestellen klein onderhoud
gepleegd. De sporttoestellen (zoals op de Vijfwal) vallen onder dezelfde inspectie en
onderhoudsrondes als de speeltoestellen.
Alle straten, pleinen en trottoirs zijn minimaal éénmaal mechanisch gereinigd, uitgezonderd de
halfverharding en de parkeerplaatsen. Alle doorgaande wegen (binnen de kernen) worden minimaal
viermaal per jaar machinaal gereinigd. Daarnaast is er in de 3 centrumgebieden en in Houten
Noordwest (als pilotwijk) intensief onkruid op verharding bestreden met heet water. bestreden. Op de
paden van de begraafplaatsen is het onkruid bestreden met een onkruidbrander. In de andere delen
van de bebouwde kom is het onkruid op de verharding minder intensief aangepakt.

In 2023 is de nieuwe uitbreiding van de begraafplaats Oud-Wulven ingericht met paden, beplanting,
bomen en gras. Ook zijn er bankjes, snijtafels en elektra- en watertappunten gerealiseerd. Daarmee is
de uitbreiding klaar om in gebruik genomen te worden. In 2024 wordt er nog een urnenzuil geplaatst.

Onderdeel 2: Ondergrondse infrastructuur (inclusief riolering)

Riolering
De reguliere onderhouds- en beheerwerkzaamheden aan het stedelijke (afval)watersysteem (zoals de
inspectie en reiniging van riolen en drainageleidingen) zijn conform de normen van het Water en
Rioleringsplan (WRP) uitgevoerd. De onderdelen van de ondergrondse infrastructuur worden
risicogestuurd beheerd. We hanteren conform het WRP een toestandsafhankelijk risicoprofiel. De
ouderdom van objecten vormt een indicatie maar is nooit de aanleiding om het object te vervangen.
In 2023 is 54.952 m1 hoofdriool gereinigd. De 3.900 kolken die rechtstreeks zijn aangesloten op
oppervlaktewater of een infiltratievoorziening zijn 2 maal gereinigd. De overige 14.700 kolken en
lijnafwateringen zijn 1 maal gereinigd. Er zijn verschillende hoofd- en minigemalen gerenoveerd.

Aanpak risicolocaties
In 2023 zijn 59 risicovolle locaties voor waterschade bij extreme neerslag aangepakt. Het betrof
locaties op het Strandmeer, Heidetuin, Rotstuin, Varenmos, Lupine-oord, Castellum-Oost, Kroonslag,
Buiswater, Sodawater, Kamillehof, Rijnpolder, Vikingenpoort, Strocamp, Ruitercamp, Hoorncamp en
Vedelaarsborch. In totaal is er 5.720 m1 infiltratieriolering aangebracht. Er is ca. 66.600 m2 verharding
in de openbare ruimte afgekoppeld (van de vuilwaterriolering) en er is ca. 3.000 m2 verharding
omgezet in groen. Daarnaast is er een pop-up waterkering aangebracht op het busstation aan De
Molen.



                                         Jaarstukken 2023                                           117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>In 2023 zijn er 36 parkeerplaatsen voorzien van waterpasserende verharding.

Onderdeel 3: Kunstobjecten in het openbare gebied

In 2023 is regulier/jaarlijks onderhoud aan de kunstobjecten uitgevoerd.
Ook is er met diverse partners gewerkt aan de uitwerking van het herstelplan voor beschadigde en
gestolen kunst.
Er is een raming van de kosten gemaakt voor herstel van diverse kunstwerken en daaruit is een
bestedingsplan gekomen voor de middelen uit de bestemmingsreserve Kunstobjecten. Dit plan is
besproken met en geaccordeerd door de portefeuillehouders.
In 2024 zal uitvoering gegeven worden aan het herstel.

Gemeentelijke gebouwen
Onderdeel 4: Welzijns -en sportaccommodaties

Over welzijns- en sportaccommodaties wordt voortaan gerapporteerd bij onderdeel 6 Gemeentelijke
gebouwen.

Onderdeel 5: Onderwijshuisvesting

Na de kredietverhoging voor de nieuwbouw van de Van Harte School is gestart met de bouw van de
school. Gedurende de nieuwbouw is de school gehuisvest in het lege gebouw van de
Montessorischool aan de Vikingenpoort. Het krediet voor de nieuwbouw van de openbare bassischool
De Velduil is verhoogd. Het schoolbestuur heeft daarna de Europese aanbesteding voor sloop en
bouw van het schoolgebouw opgestart. Vooruitlopend op de sloop van het gebouw aan het Eggeveld
is een deel van de school (de bovenbouw) gehuisvest in het leegstaande gebouw van de
Montessorischool aan de Korenmolen. De onderbouw van de school maakt nog gebruik van het
schoolgebouw aan de Beverakker.
Meerdere scholen zijn gestart met een project voor de vergroening van de schoolpleinen. Hiervoor is
bij de provincie een subsidieaanvraag ingediend.
Een externe partij is gestart met het opstellen van een nieuw Integraal Huisvestingsplan Onderwijs.

Onderdeel 6: Gemeentelijke gebouwen

In 2023 is het onderhoud uitgevoerd conform de Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) en de begroting
en de voorbereidingen zijn getroffen om het MJOP te actualiseren. Dit wordt in 2024 uitgevoerd en
aangeboden aan de raad. In de eerste helft van 2024 wordt het onderhoudsbeleid herijkt en
aangeboden aan de raad.

Bij een aantal gebouwen wordt bewust terughoudend met onderhoud omgegaan vanwege
toekomstige veranderingen (Enter, Huis van Houten). We houden hier echter de ondergrens (een
veilig & gezond gebouw) aan bij de instandhouding.

Omvang onderhoud kapitaalgoederen
De mate van onderhoud bepaalt de kwaliteit en de levensduur van de kapitaalgoederen. Onderscheid
wordt gemaakt tussen aan de ene kant de reguliere beheer-/exploitatiekosten en aan de andere kant
de kosten van groot onderhoud en vervanging.

De volgende tabel laat de omvang zien van het onderhoud aan de kapitaalgoederen, onderverdeeld in
dagelijks/regulier onderhoud en groot onderhoud (en vervanging).
De begroting 2023 en de hier gepresenteerde bedragen zijn al aangepast n.a.v. de projecten die zijn
doorgeschoven naar 2024.




                                       Jaarstukken 2023                                        118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>                               Begroting 2023                             Rekening 2023
Regulier onderhoud (O) en      O       GO     Totaal       O:GO           O      GO              Totaal   O:GO
groot onderhoud (GO)

Bovengrondse infrastructuur       3.386    2.443     5.828 58 : 42           3.195       1.901     5.096 63 : 37
Gemeentelijk vastgoed               419    1.367     1.785 23 : 77             646        958      1.604 40 : 60
Kunstobjecten                        11         0       11 100 : 0              10          0         10 100 : 0
Ondergrondse infrastructuur       1.067      127     1.193 89 : 11           1.014        157      1.171 87 : 13
Onderwijsaccomodaties                31      123       153 20 : 80              23        168        191 12 : 88
Overig                              163         0      163 100 : 0             149          0        149 100 : 0
Totaal                            5.075    4.059     9.134 56 :44            5.035       3.185     8.220 61 :39


Zoals hiervoor al toegelicht zijn werkzaamheden voor een aantal projecten voor groot onderhoud
wegen (asfalt) en civieltechnische kunstwerken (o.a. bruggen) om uiteenlopende redenen
doorgeschoven naar 2024. Voor projecten uitgevoerd in 2023 zijn de werkelijke kosten onttrokken aan
de bestemmingsreserve Beheer Openbare Ruimte en heeft daardoor dus geen invloed op het
jaarrekeningsaldo. Voor groot onderhoud aan 5 sanitairgebouwen bij de woonwagencentra is een
extra dotatie aan de betreffende voorziening gedaan.

Toereikendheid onderhoudsvoorzieningen en -reserve
 Nr.                                                                   Toereikend          Toelichting
 toelichting    Omschrijving voorziening/reserve                     saldo (x € 1.000)
 balans                                                                 31-12-2023
 1.             Groot onderhoud welzijns-/ sport-
                accommodaties/ Sociaal Culturele Centra:
                Het gelijkmatig over de jaren verdelen van de
                lasten die verband houden met het onderhoud                    € 2.288
                van welzijns-/ sport-accommodaties/ Sociaal
                Culturele Centra. Met de inzet van deze
                voorziening wordt ongewenste piekbelasting van
                de exploitatie voorkomen.
 2.             Huisvesting onderwijs:
                Is bedoeld voor de uitbreiding/aanpassing/
                verbouwing van bestaande schoolgebouwen op                       € 307
                basis van het Integraal Huisvestingsplan.
 3.             Gemeentelijke huisvesting:
                Deze voorziening is bestemd voor de verbouwing
                van het gemeentehuis, het achterstallig
                onderhoud (jaarplan) en het egaliseren van de                  € 1.677
                onderhoudskosten gedurende de komende jaren.
 4.             Beheer Openbare Ruimte (BOR):
                Wat betreft de bovengrondse infra in de
                openbare ruimte is in 2021 de Startnotitie groot
                onderhoud en vervanging beheer openbare
                ruimte (BOR) 2014-2054 geactualiseerd. Vanaf
                2023 werken we ook met een 5-jarig
                Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor
                grootonderhoud en vervanging. Dit plan wordt
                jaarlijks geactualiseerd. De kosten voor
                grootonderhoud en vervanging worden gedekt uit                 € 2.687
                de bestemmingsreserve Beheer Openbare
                Ruimte.
 5.             Brandweergebouwen:
                Deze voorziening is bestemd voor het reserveren
                van gelden voor het groot onderhoud van de                       € 389
                brandweergebouwen.
 6.             Overig gemeentelijk vastgoed:
                Deze voorziening is bestemd voor het reserveren
                van gelden voor het groot onderhoud van de                       € 159
                gemeente torens.



                                           Jaarstukken 2023                                                  119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>11.   Riol. Art 44 lid 1d&2 Onderhoud Waterbodem:
      Op 29-10-2019 heeft de raad ingestemd met het
      Water en Rioleringsplan (WRP) 2020-2023. In dit
      voorstel bevindt zich ook besluitvorming rondom
      voorzieningen en een reserve betrekking
      hebbend op riolen en hoe deze conform                 € 1.477
      BBV(notitie riolering) eventueel ingesteld moeten
      worden. Ook bevindt zich hierin een voorstel in
      over de voeding.
12.   Groot onderhoud fietstransferia en
      bijgebouwen:
      Op 13 november 2013 heeft de raad met de
      vaststelling van de tweede bestuursrapportage
      2013 besloten om een voorziening groot
      onderhoud fietstransferia en bijgebouwen in te
      stellen waarin jaarlijks een bedrag voor groot
      onderhoud gestort kan worden. Inmiddels is er
      een planning t/m 2061 gemaakt, hoe dit groot
      onderhoud moet plaatsvinden. Deze voorziening       € 500.921
      is geactualiseerd in 2020 op basis van het op 1
      december 2020 in de raad vastgestelde
      Meerjaren onderhoudsplannen en
      vervangingsinvesteringen gemeentelijke
      accommodaties 2021-2025.
13.   Wijkposten, steunpunten en overige
      gebouwen:
      Deze nieuwe voorziening is bestemd voor het
      reserveren van gelden voor het groot onderhoud
      van de Wijkposten, steunpunten en overige
      gebouwen. De toevoeging en de aanwending van
      deze voorziening gebeurt op basis van het op 1         € 102
      december 2020 in de raad vastgestelde
      Meerjaren onderhoudsplannen en
      vervangingsinvesteringen gemeentelijke
      accommodaties 2021-2025.
14.   Sanitairgebouwtjes woonwagen-centra: Deze                       Extra dotatie ad € 140.000
      nieuwe voorziening is bestemd voor het                          in 2023 t.b.v. groot
      reserveren van gelden voor het groot onderhoud                  onderhoud voor 5
      van de Sanitairgebouwtjes woonwagencentra. De                   sanitairgebouwen.
      toevoeging en de aanwending van deze
      voorziening gebeurt op basis van het op 1              € 125
      december 2020 in de raad vastgestelde
      Meerjaren onderhoudsplannen en
      vervangingsinvesteringen gemeentelijke
      accommodaties 2021-2025.
      Totaal                                                € 9.713

       Voorziening toereikend




                                  Jaarstukken 2023                                     120
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>Paragraaf Financiering
Inleiding
De Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) geeft een kader voor het (financierings-)
risicomanagement. Het betreft het raamwerk voor het financieringsbeleid. Dit is verder uitgewerkt in de
gemeentelijke Regeling treasury. Deze regeling geeft een uiteenzetting van de kaders, waarbinnen het
treasurybeleid van de gemeente Houten wordt vormgegeven en de bevoegdheden en
verantwoordelijkheden van de treasuryfunctie worden beschreven.
Daarnaast zijn er beleidsregels met betrekking tot het verstrekken van geldleningen en garanties.
Deze beleidsregels bieden toetsingskaders c.q. spelregels voor het beoordelen van lening- en
garantieaanvragen.

Ontwikkelingen
De door BNG gehanteerde basisrente wordt voor Houten al jaren gebaseerd op Euribor (Euro
Interbank Offered Rate; het rentetarief voor leningen tussen de Europese banken). Europese
regelgeving vereist van basisrentes dat ze robuust en betrouwbaar zijn. Nieuwe regels bepalen dat
basisrentes meer op basis van transacties moeten worden berekend en minder op basis van
inschattingen van banken om de objectiviteit te vergroten. ECB (Europese centrale bank) heeft als
alternatief voor Euribor de basisrente €STR (Ester) geïntroduceerd die aan deze regelgeving voldoet.
Doordat de nieuwe basisrente €STR op een andere wijze wordt berekend, zal deze naar verwachting
niet helemaal gelijk zijn aan de bestaande basisrente. In de markt worden momenteel methoden en
standaarden ontwikkeld om de nieuwe basisrente zo veel als mogelijk gelijk te stellen aan de
bestaande basisrente om schommelingen te beperken.

Rentevisie
Voor de financieringsbehoefte (korte en lange termijn) is een visie op de renteontwikkeling
onontbeerlijk. Daarom wordt gebruik gemaakt van diverse renteverwachtingen van kredietwaardige
instellingen. Op basis daarvan wordt de gemeentelijke rentevisie geformuleerd.

Ontwikkeling rente
IIn de begroting 2023 werd de verwachting uitgesproken dat de korte rente zou uitkomen op 1,26% en
de 10-jaars rente zich rond de 1,83% zou bewegen. Het verloop van de korte termijn rente
(geldmarktrente) en de lange termijn rente (kapitaalmarktrente) liet de afgelopen twaalf maanden het
volgende beeld zien. De 3-maands Euribor (Euro Interbank Offered Rate; het rentetarief voor leningen
tussen de Europese banken) bewoog zich van 2,17% eind 2022 naar 3,92% eind 2023. De 10-jaars
swaprente, de maatstaf voor de kapitaalmarktrente, daalde in die periode van 3,07% naar 2,45%.

In onderstaande grafiek zijn de renteontwikkelingen over de periode 2009 tot en met 2023
weergegeven.




                                        Jaarstukken 2023                                          121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>De banken verwachten medio 2024 een eerste daling van de korte en/of lange rente, mede
veroorzaakt door gedaalde inflatiecijfers per einde 2023. De ontwikkeling van, in beginsel de korte
rente, is mede afhankelijk van het ECB beleid. De ECB heeft de beleidsrente (voorlopig) ongewijzigd
gelaten.

Renterisico
Voor het renterisico worden twee normen gehanteerd namelijk de renterisiconorm en de kasgeldlimiet.
Er dient binnen deze normen geopereerd te worden.

Renterisiconorm (lang)
Het doel van de renterisiconorm is het beperken van de gevolgen van een stijgende
kapitaalmarktrente op de rentelasten ingeval van herfinanciering en renteherziening van geldleningen.
Dit wordt bereikt door een limiet te stellen aan dat deel van de vaste schuld waarover het
rentepercentage in een bepaald jaar moet worden aangepast aan de op dat moment geldende
markttarieven. Deze norm is op 20% van de lastenkant van de begroting gesteld en wordt afgezet
tegen de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen.
                                                                                             x € 1.000
        Omschrijving                                                                               2023
Basisgegevens renterisiconorm
 1      Renteherziening op vaste schuld o/g                                                           0
 2       Betaalde aflossingen                                                                   4.671
 3       Renterisiconorm (1+2)                                                                  4.671
 4       Begrotingstotaal jaar T                                                              135.302
 5     a Het bij Min regeling vastgesteld %                                                      20%
 5     b Regeling
 5       Renterisiconorm (5a+5b/100)                                                           27.060
Toets renterisiconorm
 6       Ruimte onder renterisiconorm                                                          22.389
         Overschrijding renterisiconorm

Afgezet tegen de risiconorm 2023 van € 27,1 miljoen, blijkt uit bovenstaand overzicht dat we met
€ 22,4 miljoen ruim onder de norm zijn gebleven. Grotendeels veroorzaakt door lage aflossingen.

Kasgeldlimiet (kort)
De kasgeldlimiet geeft de bovengrens aan van het bedrag aan kortlopende financieringsmiddelen,
waarmee de gemeente de (kapitaal)uitgaven mag financieren (de zogenaamde vlottende schuld).
Wet fido bepaalt dat indien drie achtereenvolgende kwartaalrapportages de kasgeldlimiet wordt
overschreden, de toezichthouder daarvan op de hoogte wordt gesteld. In overleg met de
toezichthouder kan door het bestuur eventueel een afwijkend percentage voor de kasgeldlimiet
worden vastgesteld. Bij structurele overschrijding van de kasgeldlimiet moet in de
financieringsbehoefte worden voorzien door het aantrekken van langlopende geldleningen. De
kasgeldlimiet is afgeleid van de omvang van de begroting.




                                              Jaarstukken 2023                                     122
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>Kasgeldlimiet                                1e kwartaal 2e kwartaal    3e kwartaal 4e kwartaal

Omvang begroting 2023 per 1/1                   135.302     135.302        135.302     135.302


1. Toegestane kasgeldlimiet (8,5%)               11.501        11.501       11.501      11.501


2. Omvang vlottende korte schuld                 11.881         5.624        3.142        8.086
    Opgenomen gelden < 1 jaar
                                                 11.881         5.624        3.142        8.086
    Schuld in rekening courant
    Gestorte gelden door derden                       0            0             0           0
    Overige geldleningen (niet vast)                  0            0             0           0

3. Vlottende middelen                             2.646         2.162          592         178
    Contante gelden in kas                            0             0            0           0
    Tegoeden in rekening-courant                  2.646         2.162          592         178
    Overige uitstaande gelden (niet vast)             0             0            0            0
4. Totaal netto vlottende schuld                  9.235         3.462        2.551        7.908


Ruimte                                            2.266        8.038         8.950        3.593
Overschrijding

Uit bovenstaand overzicht blijkt dat wij in 2023 ruim onder de kasgeldlimiet van € 11,5 miljoen zijn
gebleven.

Financieringsbehoefte en rentetoerekening
De vaste schulden bedragen eind 2023 € 45,2 miljoen, waarvan € 43,1 miljoen ten behoeve van de
algemene Dienst, en € 2,1 miljoen aan verstrekte leningen. In 2023 is er voor ca € 4,7 miljoen
afgelost.

Meerjarig is er een stijgende financieringsbehoefte. De belangrijkste reden hiervoor zijn kredieten voor
renovatie van scholen en uitgaven volgens meerjarig onderhoudsplannen.

Schuldpositie
De schuldpositie van de gemeente is het best weer te geven als de netto schuld ten opzichte van de
exploitatiebaten (netto schuldquote). Een gemeente met hogere inkomsten kan namelijk naar
verhouding een hogere schuld aangaan. Hieronder wordt de ontwikkeling van de schuldpositie van
Houten weergegeven.




                                            Jaarstukken 2023                                           123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>De schuldpositie van de gemeente is licht gestegen t.o.v. 2022. In 2023 bedroeg onze netto
schuldquote 48%. Ter vergelijking: een netto schuldquote hoger dan 130% betekent dat een
gemeente een zeer hoge schuld heeft (rood) en een netto schuldquote van 90% duidt op oranje.
Houten is in het groen gebleven. Door de uitleenquote en voorraadquote van de netto schuldquote af
te trekken, wordt de schuld weergegeven die op de exploitatie drukt.

Renovatie van scholen, uitgaven volgens meerjarig onderhoudsplannen en bouwen voor Houten,
zullen de komende jaren een effect hebben op de schuldpositie.

Ook op verstrekte leningen en voorraadposities loopt de gemeente bepaalde risico's. Deze risico's zijn
meegenomen bij de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit (paragraaf
weerstandsvermogen en paragraaf grondbeleid).

Rentetoerekening
Sinds 2017 wordt de ‘reële’ (omslag) rente in de begroting verwerkt. Middels onderstaand
renteschema wordt inzicht gegeven in de rentelasten, het renteresultaat en de wijze waarop rente aan
investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend.




                                        Jaarstukken 2023                                          124
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>                                                                                                              x €1.000
     Renteschema                                                                                   2023

a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering                                                         1.168
b. De externe rentebaten                                                                                      -        144
     Totaal door te rekenen externe rente                                                                             1.024


c. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend                                   0
   De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden
   toegerekend                                                                                     0
   De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is
   aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden
   toegerekend                                                                                     25
                                                                                                                        25
d1. Rente over eigen vermogen                                                                                            0
d2. Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)                                                            0
    De aan de taakvelden (programma's inclusief overzicht Overhead) toegerekende
                                                                                                                      1.049
    rente (renteomslag)

     De Werkelijk aan taakvelden (programma's inclusief overzicht Overhead)
e.                                                                                                                    1.078
     toegerekende rente (renteomslag)
f.   Renteresultaat op het taakveld treasury                                                                            29


     Boekwaarde per 1-1-2023 integraal gefinancierd                                                           107.799


     Percentage toe te rekenen naar taakvelden                                                                    0,97%

Als de werkelijk doorbelaste rentelasten meer dan 25% afwijken van de rentelasten en/of meer dan
0,5% van de basis van de voorgecalculeerde renteomslag 1,0%, die aan de taakvelden wordt
toegerekend, is de gemeente verplicht de werkelijke toegerekende renteomslag hierop aan te passen.
Dit is voor 2023 niet van toepassing.

Wet schatkistbankieren
De wet schatkistbankieren verplicht decentrale overheden hun liquide middelen aan te houden bij de
schatkist van het Rijk en vertaalt zich direct in een lagere staatsschuld. Daarnaast moet het bijdragen
aan het terugdringen van risico’s van bijvoorbeeld beleggingen van decentrale overheden. Er geldt
een rapportageverplichting in de paragraaf Financiering waarbij wordt getoetst of een gemeente de
gemiddelde drempelwaarde per kwartaal niet heeft overschreden. Voor Houten ligt de drempelwaarde
in 2023 op ruim € 2,7 miljoen. In 2023 zijn we ruimschoots onder dit drempelbedrag gebleven.

 Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren                                                  x € 1.000
                                            Verslagjaar
 (1)            Drempelbedrag                       2.706
                                                    Kwartaal 1           Kwartaal       Kwartaal    Kwartaal
                                                                               2              3           4
                    Kwartaalcijfer op dagbasis buiten
 (2)                's Rijks schatkist aangehouden                  4           13           36                   -
                    middelen
 (3a) = (1) > (2)   Ruimte onder het drempelbedrag              2.702         2.693        2.670          2.706
 (3b) = (2) > (1)   Overschrijding van het                          -             -            -              -
                    drempelbedrag




                                            Jaarstukken 2023                                                 125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>Paragraaf Bedrijfsvoering
Inleiding

Bedrijfsvoering algemeen
In 2023 is er verder gewerkt aan de professionalisering van de bedrijfsvoering. In de loop van 2023 is
er een tijdelijke directeur bedrijfsvoering toegevoegd aan het directieteam, om daarmee meer
aandacht en sturing te kunnen geven aan het verder op orde krijgen van de bedrijfsvoering. Een korte
toelichting op de voortgang ten aanzien van een aantal thema’s in 2023:

     1. Participatie, in bijzonder Ronde van Houten
Inwonerparticipatie is een belangrijk speerpunt van het college. In 2023 zijn er, met behulp van eerder
door de raad toegekende middelen, extra participatieadviseurs aangenomen. Afgelopen jaar had een
aantal grote participatietrajecten extra de aandacht, waaronder het Houtens DNA, Houten Hub en het
Energieberaad.
In 2023 zijn daarnaast ook de voorbereidingen getroffen voor een participatietraject onder de noemer
‘Ronde van Houten: het Houtens gesprek over een toekomstbestendige begroting’. De huidige
begrotingen voor 2026 en verder laten grote meerjarig structurele tekorten zien. Het doel van het
participatietraject is een zo maximaal mogelijk gedragen en in balans zijnde begroting voor de
gemeente Houten.
In 2023 zijn daarom de voorbereidingen getroffen, om met de Houtense samenleving in gesprek te
gaan. Dit gesprek gaat over het (door de samenleving gewenste) maatschappelijke rendement van de
inzet van gemeentelijke middelen. De adviezen vanuit de samenleving krijgen middels
collegevoorstellen een plek in de perspectiefnota 2025 en daarna in de begroting 2025.

    2. In kaart brengen en optimaliseren processen
Een belangrijk speerpunt bij het op orde krijgen van de bedrijfsvoering – mede naar aanleiding van
opmerkingen vanuit de raad via de commissie ARC- is het optimaliseren van de werkprocessen. Met
als doelen: continuïteit van kwaliteit, onderlinge vervangbaarheid, professionalisering, vermindering
van kans op fouten en rechtmatigheid. In 2023 zijn er in totaal bij het project ‘Beschrijven van de
processen in het kader van de financiële rechtmatigheid’ 62 processen beschreven en/of
geactualiseerd. Belangrijke thema’s hierbij waren de Jaarrekening, processen binnen het Sociaal
Domein en Inkoop & Aanbesteden. Daarnaast is er een project gestart met het oog op de
doorontwikkeling van procesmanagement binnen Houten. Denk hierbij aan een gedeelde visie,
duidelijke procesrollen, kwaliteitssystemen voor de continue verbetering en de uitrol van een
procesmodeleertool. Nadat deze basis staat, kan Houten doorgroeien in het gebruik van
procesmanagement. Deze ontwikkeling gaat ook na 2023 door.

    3.   De rechtmatigheidsverantwoording

Als gevolg van een wetswijziging is het afgeven van de rechtmatigheidsverantwoording (RMV) vanaf
2023 een verantwoordelijkheid van het college van Burgemeester en Wethouders. De invoering van
de RMV vraagt veel aanpassing van interne en externe wet- en regelgeving. Onder andere besluiten
rondom het opstellen en controleren van de jaarrekening dienen te worden aangepast. De
geconsulteerde wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en Besluit
Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) zijn vanwege bezwaren van de Algemene
Rekenkamer niet tijdig doorgevoerd. Dat laat onverlet dat de uitgangspunten voor de RMV en de
accountantscontrole al wel besloten liggen in de aanpassingen in de Gemeentewet en de financiële-
en controleverordening van de gemeente Houten.

Als gemeente moeten we zelf kunnen aantonen dat het beschikbare geld in onze organisatie volgens
de geldende wet- en regelgeving wordt besteed. In deze jaarrekening 2023 gebeurt dit voor het eerst.
De accountant controleert vervolgens de rechtmatigheidsverantwoording op getrouwheid. Om ons
klaar te maken op deze veranderende rol heeft dit onderwerp ook afgelopen jaar extra aandacht
gekregen, onder andere via de projecten ‘implementatie 1e, 2e & 3e lijn’ en
‘rechtmatigheidsverantwoording’. De gekozen scope van de projecten omvat aspecten die relevant
zijn voor de accountantscontrole: getrouwheid van de jaarrekening, financiële rechtmatigheid en
fraudebestendigheid. Gedurende het boekjaar zijn voor de relevante bedrijfsprocessen de



                                         Jaarstukken 2023                                          126
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>processtappen beschreven inclusief de gebruikte applicaties. Verder zijn de taken, bevoegdheden en
verantwoordelijkheden vastgelegd en verduidelijkt en de minimaal benodigde beheersmaatregelen
bepaald. Deze procedures en werkwijzen zijn bedoeld om te waarborgen dat er in de praktijk wordt
gewerkt conform de geldende kaders.

     4. Doorontwikkeling opdracht gestuurd werken
Het opdracht gestuurd werken zien wij als verder te ontwikkelen instrument van het verbeteren van de
sturing op werkzaamheden en prioriteiten. Daartoe zijn in 2023 verschillende activiteiten uitgevoerd.
Er heeft een leerwerktraject plaats gevonden met zes projecten. De deelnemers aan dit
leerwerktraject hebben kennis en vaardigheden ontwikkelt op het gebied van projectmanagement. We
kijken hier succesvol op terug en merken dat het gehoopte sneeuwbaleffect aanwezig is. Het
opdrachtgestuurd werken en de vraagbaakfunctie van de projectleider hebben meer bekendheid
gekregen. De in 2023 opgestelde nieuwe werkwijze/werkinstructie Opdracht Gestuurd Werken draagt
hier ook aan bij.

HRM
Investeren in de eigen medewerkers is een vereiste voor een goed functionerende organisatie. In
2023 is er in samenhang gewerkt aan de HR-beleidsterreinen om verschillende ontwikkelingen, zoals
krapte op de arbeidsmarkt, ouder wordende populatie en een hoog ziekteverzuim, het hoofd te
(blijven) bieden. Een korte toelichting op enkele highlights:

    1. Effectieve benadering arbeidsmarkt en werving & selectie
De trend van toenemende aantallen werving- en selectieprocedures heeft zich ook dit jaar verder
doorgezet (2020:59, 2021:81, 2022: 72, 2023:80). Hierdoor waren we genoodzaakt om het werving-
en selectiebudget wederom via de 2e bestuursrapportage te verhogen.
In 2023 is een nieuwe arbeidsmarktvisie opgesteld, inclusief uitvoeringsplan. Hierop moet in 2024 en
de jaren daarna verder doorgewerkt en geïnvesteerd worden. De visie en het plan geven de
handvatten voor een meer krachtige en moderne arbeidsmarktbenadering. Zoals het benutten van
netwerken, het inzetten van juiste/effectieve wervingskanalen en gebruik van aantrekkelijk
communicatiemateriaal. De eerste resultaten hebben zich in 2023 al getoond, bijvoorbeeld in de vorm
van meer zichtbare vacatures op de social media kanalen. Het biedt ook instrumenten ten behoeve
van het behoud van medewerkers voor de organisatie.
De uitvoering van de nieuwe arbeidsmarktvisie moet daarbij leiden tot een sneller en effectiever
werving- & selectieproces. Dit is nodig, omdat de zoektocht naar de juiste kandidaat veel tijd in beslag
neemt. Daardoor moesten we ook in 2023, om het werk toch uit te kunnen voeren, vaak langer dan
gewenst, terugvallen op externe, duurdere inhuur.

     2. Bevorderen vitaliteit en terugdringen ziekteverzuim
We zien dat het ziekteverzuimpercentage in 2023 is gedaald (van 6,8% in 2021 naar 8,9% in 2022,
naar 6,5% in 2023). Een groot aandeel van dit ziekteverzuim wordt gevormd door langdurige ziekte
(4,3%), waarvoor ter vervanging externe inhuur noodzakelijk was.
Met de nieuwe in 2023 aanbestede arbodienst, hebben we in 2023 gewerkt aan het zo goed mogelijk
voorkomen en terugdringen van verzuim. Dit begint bij het preventief ondersteunen van medewerkers,
zodat zij gezond aan het werk kunnen zijn (preventief spreekuur, werkplekonderzoek, bedrijfsfitness,
etc.). En daarnaast snelle en gerichte acties bij ziekteverzuim, om een medewerker zo snel als
mogelijk weer in het arbeidsproces te kunnen laten meedoen.
Met versterkende arbeidsvoorwaarden proberen we de vitaliteit van onze werknemers steeds meer te
stimuleren en faciliteren. In dat licht is in 2023 de reiskostenregeling vernieuwd en volgen in 2024
meerdere van dit soort ondersteunende initiatieven.

    3. Warme overdracht
Houten heeft te maken met de vergrijzing van het personeelsbestand. De komende 10 jaar stroomt
30% van het personeelsbestand uit (ongeveer 95 medewerkers), als gevolg van het bereiken van de
AOW-leeftijd. Naast dat het van belang is om deze generatie medewerkers gezond aan het werk te
houden (fysiek en mentaal), is het ook van belang dat hun kennis en ervaring vroegtijdig wordt
overgedragen aan de nieuwe, jongere generaties.
Ook in 2023 is er daarom ingezet op het faciliteren van een warme overdracht van kennis en ervaring,
vooruitlopend op (vroeg)pensionering, door middel van tijdelijke dubbele bezetting. Het door de raad
hiervoor beschikbaar gestelde vitaliteitsbudget heeft dit mede mogelijk gemaakt.




                                         Jaarstukken 2023                                           127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>Bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling
De stand van de bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling is per 31 december 2023 € 0,265
miljoen. De besteding van deze bestemmingsreserve is gericht op de inzet voor tijdelijke versterking
van de organisatie, flankerend personeelsbeleid / loopbaanoriëntatie, vitaliteitsbeleid en
garantiebanen in de periode 2023-2025. Deze reserve wordt langzaam afgebouwd.

De mutaties in de bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling zijn in onderstaande tabel
weergegeven.

 Tabel: mutaties bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling                                x € 1.000

 Stand 31-12-2022                                                                              676
 Stortingen 2023


 Totaal stortingen                                                                                0

 Onttrekkingen 2023:
 Vitaliteitsbudget                                                                             29
 Flankerend personeelsbeleid / loopbaanoriëntatie                                              382
 Totaal onttrekkingen                                                                          411

 Stand 31-12-2023                                                                              265

De middelen per 31 december 2023 zijn als volgt te specificeren:
a. Reservering voor garantiebanen (€ 0,075 miljoen)
b. Reservering voor flankerend personeelsbeleid / loopbaanoriëntatie (€ 0,045 miljoen)
c. Reservering in het kader van vitaliteitsbeleid (€ 0,145 miljoen)
Deze middelen zijn gereserveerd voor flankerend personeelsbeleid als gevolg van een snelle
veroudering van het personeelsbestand de komende jaren. Dit gekoppeld aan de stijgende AOW-
leeftijd vraagt extra aandacht voor de vitaliteit (zeker voor wat betreft de functies in de buitendienst)
van onze medewerkers. Maar ook voor het borgen van kennis, ervaring et cetera in de organisatie bij
toekomstige uitstroom als gevolg van (vervroegde) pensionering. In de periode 2023-2025 zullen circa
9 medewerkers met (vervroegd) pensioen gaan. In de jaren daarna neemt dit aantal snel toe. Dit
betekent ook dat er flinke impulsen moeten worden gegeven aan de verjonging van het
personeelsbestand. Dit laatste kan alleen door de jonge generatie via op hen toegesneden moderne
arbeidsmarktcommunicatie te bereiken. Via het collegeprogramma 2022-2026 is er binnen het
concernbrede personeelsbudget 342k extra gereserveerd voor de periode 2024 t/m 2026.

ICT en informatievoorziening
Het op orde hebben van de informatiehuishouding is van cruciaal belang voor de organisatie.
Informatie en data spelen een steeds belangrijkere rol bij het realiseren van de ambities van de
gemeente. Daarnaast stelt wetgeving steeds hogere eisen aan de vindbaarheid van informatie, zoals
bijvoorbeeld de Wet Open Overheid. En zijn privacy en informatieveiligheid twee niet meer weg te
denken prioriteiten bij het op orde hebben van de bedrijfsvoering.
In de afgelopen jaren hebben diverse rapporten (M&I, Native en VKA) aanbevelingen gedaan voor
een duurzame doorontwikkeling van de ICT en informatievoorziening van de gemeente Houten. De
aanbevelingen van M&I hebben in 2023 geleid tot het uitbesteden van de ICT-dienstverlening.
Daaropvolgend is in 2023 de benodigde transformatie van het team Informatie in beeld gebracht. Het
betreft de overgang van een uitvoeringsorganisatie naar een regieorganisatie, daar waar het de ICT
betreft. En het toevoegen van nieuwe rollen en functies om de informatievoorziening duurzaam te
versterken. In 2024 is verdere implementatie voorzien en staat het nieuwe team Informatie.




                                         Jaarstukken 2023                                              128
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>Toelichting rechtmatigheidsverantwoording

Algemeen
In de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening licht het college van burgemeester en
wethouders toe in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de
balansmutaties rechtmatig zijn verantwoord. Dit ziet toe op de juiste toepassing en naleving van het
begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. Dit houdt in dat de
verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad
vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de
relevante wet- en regelgeving.

Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de
verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 3%
van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves (€ 140,1 miljoen) en is daarmee
vastgesteld op € 4,2 miljoen.

Verbijzonderde interne controle
De rechtmatigheidsverantwoording komt tot stand door het uitvoeren van verbijzonderde interne
controles. Deze controlewerkzaamheden zijn gericht op het verkrijgen van inzicht vanuit de eigen
organisatie in tenminste de getrouwe en rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en
balansmutaties, zoals deze in de jaarrekening tot uitdrukking komen. Hierbij wordt onder meer
aandacht geschonken aan de opzet, het bestaan en de werking van relevante beheersmaatregelen
van (belangrijke) financiële processen. Dit zijn de bouwstenen voor de door het college op te nemen
rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2023.

De controlewerkzaamheden zijn gebaseerd op het door het college vastgestelde VIC-plan 2023-2024
en de daarin opgenomen planning. De controle van de processen en posten vindt plaats met behulp
van een controleplan en het door de raad op 9 mei 2023 vastgestelde normenkader rechtmatigheid.




                                        Jaarstukken 2023                                         129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>Bevindingen
Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de
balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.

De geconstateerde afwijkingen kunnen als volgt worden weergegeven:
(bedragen x € 1.000)

Nr. Criterium       Bevinding                   Jaarrekening            Afwijking       Onduidelijkheid

  1 Voorwaarden     Niet naleven van de         Inkooplasten                  € 1.081                     -
                    Europese
                    aanbestedingsregels
  2 Misbruik en     Geen                        N.v.t.                              -                     -
    oneigenlijk
    gebruik

  3 Begroting       Afwijkingen van de          Baten en lasten,            € 16.781                      -
                    begroting                   reserves en
                                                investeringskredieten
                    Totaal                                                 € 17.862                       -

Voor de geconstateerde afwijkingen is een rapportagegrens gehanteerd € 75.000.


Naleving van de Europese aanbestedingsregels
Met betrekking tot de naleving van de Europese aanbestedingsregels merken we op dat 14 van de
242 onderzochte dossiers als niet rechtmatig zijn beoordeeld.
 Van één dossier loopt de onrechtmatigheid door tot einddatum overeenkomst (april 2024). Een
    Europese aanbesteding wordt voorbereid en hangt samen met de uitkomsten van onderzoeken in
    het kader van het programmaplan Doorontwikkeling Bedrijfsvoering.
 Voor acht dossiers is inmiddels een nieuwe overeenkomst afgesloten.
 Voor één dossier is inmiddels de Europese aanbesteding opgestart.

In het afgelopen jaar zijn reeds maatregelen in gang gezet om deze onrechtmatigheden te voorkomen.
Dit betreft onder meer:
 Het inrichten van een geautomatiseerde rapportage (informatievoorziening) als basis voor de
     analyse van de spendanalyse. Hierin verwachten we per crediteur een relatie tussen een contract,
     de verplichting, de besteding (facturen) en de gekozen aanbestedingsroute.
 Het inrichten van het ‘contractmanagement’ op basis van een professionele centraal beheerde
     contractadministratie.
 Het uitdragen van de spelregels (inkoopbeleid), waaronder het compleet documenteren van de
     relevante (verplichte) aanbestedingsdocumenten (o.a. een onderbouwde raming van de
     opdracht).

Afwijkingen van de begroting
Met betrekking tot de afwijkingen van de begroting merken we op dat in tegenstelling tot voorgaand
jaar (2022) dat als gevolg van nieuwe regelgeving ook afwijkingen van de baten en onderschrijding
van lasten als afwijking moeten worden beoordeeld. Dit heeft tot gevolg dat de afwijkingen in absolute
zin aanzienlijk toenemen.

Hogere dan in de begroting opgenomen lasten en daarmee samenhangende balansmutaties zijn in
beginsel altijd onrechtmatig. Over- en onderschrijdingen van baten of onderschrijdingen van lasten
betreffen op zichzelf geen begrotingsonrechtmatigheden, maar het kan wel onrechtmatig zijn als deze
afwijkingen niet tijdig in de (bijgestelde) begroting zijn verwerkt (m.a.w. niet tijdig aan de raad zijn
gemeld). Wat tijdig is wordt bepaald door de interne afspraken tussen de gemeenteraad en het college
over het rapporteren van afwijkingen en het aanpassen van de begroting.




                                          Jaarstukken 2023                                          130
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>De afwijkingen (of verklaringen van baten en lasten zoals toegelicht bij de programma’s) over 2023
zijn beoordeeld aan de hand van de afspraken zoals vastgelegd in de financiële verordening 2023.
Het uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting als onrechtmatig wordt beschouwd.
Afwijkingen worden alleen als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties:
a. Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding
    compenseren.
b. Er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling.
c. De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage.
Begrotingsonrechtmatigheden die passen binnen het bestaande beleid van de raad, worden
opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording (voor zover de verantwoordingsgrens voor
afzonderlijke fouten of onduidelijkheden is overschreden), maar worden niet nader toegelicht in de
paragraaf bedrijfsvoering.

De afwijkingen van de begroting zijn als volgt samengevat:

Begrotingscriterium                                           Bedragen x € 1.000

1. Overschrijding lasten op (deel-)programma’s
                                                                                   € 6.053
2. Overschrijding investeringskredieten                                             € 108

3. Ongeautoriseerde reservemutaties                                                    €-

4.Overschrijding van baten en/of onderschrijding van
lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging                   € 10.620
hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld.

Totaal begrotingsonrechtmatigheden                                            € 16.781


5. Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van
onderdeel 1) dat vooraf als acceptabel is geduid                                   € 4.810
conform de financiële verordening 2023 (art. 10).


6.Resterend saldo aan begrotingsonrechtmatigheden
(inhoudelijk hier toelichten en in de paragraaf                               € 11.971
bedrijfsvoering)

Met betrekking tot de afwijkingen (totaal begrotingsonrechtmatigheden) kan het volgende worden
opgemerkt:
 De hogere lasten dan begroot komen uit op €6,1 miljoen (1) en hebben betrekking op:
        o Hogere lasten WMO €1,4 miljoen.
        o Hogere doorbelastingen op kostenplaatsen en personeelslasten € 2,5 miljoen.
        o Hogere uitgaven voor onderhoud en riolering € 1,0 miljoen.
        o Overige posten € 1,2 miljoen waaronder afwikkeling lening en omgevingswet.
 De hogere uitgaven voor investeringskredieten (2) hebben vooral betrekking op de projecten
    Montessori Weteringhoek en de aanschaf van kliko’s.
 De afwijkingen van baten of onderschrijdingen van lasten komen uit op € 10,6 miljoen (4). De
    grootste afwijkingen zijn als volgt:
        o Afwijkende lasten en baten voor programma samenleving € 2,9 miljoen (gezondheid,
            saamhorigheid, leren en werken).
        o Afwijkende lasten en baten voor programma duurzame leefomgeving € 2,1 miljoen
            (gebiedsinrichting, leefomgeving).
        o Afwijkende lasten en baten voor programma bereikbaarheid € 2,2 miljoen door vertraging
            uitvoering onderhoud wegen.
        o Afwijkende lasten en baten voor programma algemene dekkingsmiddelen € 2,2 miljoen in
            verband met doorbelasting kostenplaatsen en toegerekende BTW aan afvalstoffenheffing
            en rioolheffing.



                                          Jaarstukken 2023                                       131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>        o   Daarnaast zijn er specifieke uitkeringen die nog niet tot uitvoering zijn gekomen in 2023.

Met betrekking tot het totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1) dat vooraf als
acceptabel (5) is geduid kan het volgende worden opgemerkt:
 De hogere lasten WMO (€1,4 miljoen) zijn als acceptabel beschouwd, vanwege de open einde
    regelingen voor de WMO. De hogere doorbelastingen en personeelslasten (€ 2,5 miljoen) kunnen
    als acceptabel worden beschouwd. Dit vanwege de bestaande systematiek van begroten van
    doorbelastingen. De hogere personeelslasten zijn tevens gemeld in de raadsinformatiebrief van
    26 februari 2024.

Het resterend saldo (6) betreft het totaal van de afwijkingen opgenomen onder 4 (zie hiervoor) en het
saldo overige posten opgenomen onder 1 en 2.

De specificatie van de afwijkingen is opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording in de
jaarrekening. Voor een nadere toelichting van de afwijkingen en verklaring van verschillen verwijzen
we naar de paragraaf ‘Wat heeft het gekost’ van het betreffende programma.

Het college neemt zich voor om de volgende maatregelen te treffen om de afwijkingen over 2024 te
verminderen.
 Maken van afspraken met de raad over het tijdig melden van afwijkingen (bijvoorbeeld door
    middel van een raadsinformatiebrief) en dit vastleggen in de financiële verordening. Vooral met
    betrekking tot afwijkingen van de begroting die in de laatste maanden van het begrotingsjaar
    ontstaan en/of afwijkingen die niet eerder gemeld kunnen worden, bijvoorbeeld vanwege
    afrekeningen per jaareinde.
 Evalueren van de kwaliteit van de totstandkoming van de begroting.
 Bij tussentijdse rapportages nauwkeuriger sturen op en analyseren van mogelijke
    begrotingsafwijkingen in de laatste maanden van het jaar.
 Evalueren van de systematiek van het doorbelasten van kostenplaatsen.
 Bekijken van de huidige methode van begroten van de gebiedsinrichting (grondexploitaties) om
    daarmee significante verschillen voor volgende jaren te voorkomen.




Personeelslasten
Binnen de reguliere bedrijfsvoering zijn capaciteitsproblemen zo veel mogelijk opgelost door middel
van interne mobiliteit en regionale samenwerking. Daar waar het niet anders kon, is incidenteel
besloten tot inhuur over te gaan.

Onderscheiden worden drie categorieën voor de inhuur van externe krachten.
a. Vinex en andere ruimtelijke projecten. De financiering vindt plaats uit de grondexploitatie en
    speciaal ter beschikking gestelde kredieten;
b. Incidentele taken/projecten die eenmalige specifieke deskundigheid vragen, zoals bijvoorbeeld de
    implementatie van de omgevingswet. Financiering vindt plaats uit speciaal daarvoor ter
    beschikking gestelde budgetten;
c. Frictie in de reguliere bezetting. Financiering vindt plaats uit salarisbudgetten (vacaturegelden) of
    daarvoor aanvullend beschikbaar gestelde budgetten.

Kosten inhuur derden meerjarig
In onderstaand overzicht zijn de kosten voor inhuur van derden voor de jaren 2020 tot en met 2023
opgenomen. De inhuur voor de grondexploitatie is apart opgenomen omdat de dekking van deze
kosten plaatsvindt vanuit de grondexploitatie en speciaal ter beschikking gestelde kredieten.
Ook de kosten voor specifieke projecten worden apart gepresenteerd omdat deze verrekend worden
met inkomsten en niet ten laste van het saldo komen.




                                          Jaarstukken 2023                                            132
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>                                                                                                 x € 1.000
                                                 Jaarrekening Jaarrekening Jaarrekening Jaarrekening
    Omschrijving
                                                         2020         2021         2022         2023
 a. Grondexploitatie                                        0            0            0            0
 b. Specifieke projecten algemene dienst                  328          313          446          428
 c. Frictie reguliere bezetting                         2.723        3.752        4.630        4.868
    Af:dekking door subsidies en doeluitkeringen           nb           nb         -433         -502
    Totaal                                              3.051        4.065        4.643        4.794



Resultaat personeelslasten reguliere bezetting
In onderstaand overzicht staan de totale personeelslasten van de reguliere bezetting.
                                                                                                 x € 1.000
                                                                  Begroting       Werkelijk     Resultaat
 Omschrijving
                                                                      2023           2023           2023
 Salarissen                                                          24.786         23.758         1.028
 Af: concernbrede frictiebudget                                       -2.034               0       -2.034
 Vergoedingen UWV gelden en (gedetacheerd) personeel                    -239             -357        118
 Inhuur                                                                4.853            4.868         -15
 Vergoedingen uit subsidies en doeluitkeringen                          -435             -502          67
 Resultaat personeelslasten                                          26.931         27.767           -836



Binnen de begrotingssystematiek zit er ruimte tussen de begrote loonkosten en de werkelijke
loonkosten. Met behulp van deze financiële ruimte kan inhuur plaatsvinden om daarmee, indien nodig,
de continuïteit in de uitvoering van het reguliere, structurele takenpakket en dienstverlening te
waarborgen. In de begroting bestaat geen apart inhuurbudget.
De beschikbare loonruimte in de salarisbegroting 2023 is in het afgelopen jaar niet voldoende
gebleken om de noodzakelijke inhuur te bekostigen. Er is sprake van een tekort van €836K. Dit is
eerder ook al gemeld in de raadsinformatiebrief Decembercirculaire 2023 waarin opgenomen de
majeure afwijkingen 2023.
Een drietal redenen verklaren deze overschrijding;
     - Inhuur vanwege ziektevervanging (4,3% lang/extra lang verzuim), om de continuïteit van het
         werk te waarborgen. Wij zijn eigen risicodrager dus deze extra kosten komen bovenop de
         reguliere salarislasten.
     - Inhuur op cruciale functies (o.a. management) vanwege de overbrugging van vacatures,
         waarbij de kosten in deze huidige markt hoger uitvallen dan het beschikbare vacaturebudget
         (arbeidsmarktfrictie).
     - Inhuur die nodig is, omdat er behoefte is aan extra capaciteit of specifieke expertise, waarvoor
         geen vacaturebudget of projectbudget beschikbaar is.
De vrije ruimte in de salarisbegroting is in de afgelopen jaren afgenomen en daarmee de speelruimte
voor inhuur ten behoeve van het waarborgen van de continuïteit in de uitvoering. Dit komt doordat er
bij de vorige bezuinigingsronde €100.000 is bezuinigd, er momenteel meer medewerkers in het
maximum van de functieschaal zitten en de krappe arbeidsmarkt een steeds grotere druk legt op de
inschaling.




                                           Jaarstukken 2023                                          133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>Indicatoren
In onderstaande tabel zijn de van toepassing zijnde BBV-indicatoren binnen het taakveld 'Bestuur en
ondersteuning' per 1 januari van het betreffende jaar weergegeven.

                                                                 Realisatie         Raming    Realisatie
 Omschrijving         Bron
                                                        2020       2021     2022            2023
 Formatie (BBV)       Fte per 1.000 inwoners              5,80       5,79    5,78      5,74         6,07
 Bezetting (BBV)      Fte per 1.000 inwoners              5,56       5,67    5,74      5,40         5,57
 Apparaatskosten      Kosten per inwoner
                                                         € 548     € 587    € 649     € 589       € 694
 (BBV)
 Externe inhuur       Kosten als % van totale loonsom
                                                        11,5%      13,4%   15,4%      2,9%       15,4%
 (BBV)                + totale kosten inhuur externen
 Overhead (BBV)       % van totale lasten                9,0%       9,4%   11,6%      9,8%       12,9%



Betrokkenheid verbonden partijen
Belastingsamenwerking gemeenten & hoogheemraadschap Utrecht (BghU)
Deze gemeenschappelijke regeling heeft tot doel uit overwegingen van kwaliteit, continuïteit en
efficiency samen te werken bij de beleidsvoorbereiding, heffing en invordering van
waterschapsbelasting en gemeentelijke belastingen, evenals bij de uitvoering van de Wet waardering
onroerende zaken en het beheer en de uitvoering van vastgoedinformatie.




                                         Jaarstukken 2023                                         134
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>Paragraaf Wet open overheid

Vanaf 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) van kracht. Deze kent net als de voormalige WOB
een passieve (op verzoek) en een actieve (op eigen initiatief) openbaarmakingsplicht. Het Rijk heeft
tot en met 2026 eenmalige, maar ook structurele middelen ter beschikking gesteld.

In 2023 hebben wij een inventarisatie uitgevoerd en implementatieplan gemaakt. Wij sluiten aan bij de
fasegewijze invoering die de wetgever ons oplegt. Resultaat is dat wij voldoen aan de huidige
wettelijke vereisten.

Voor het vervolg hebben we nog een aantal stappen hebben te zetten. Het Rijk heeft daarvoor tijd en
middelen beschikbaar gesteld. Een deel van de eerste tranche actieve openbaarmaking gereed (zoals
college- en raadsbesluiten, organisatiegegevens). Verder is anonimiseringssoftware en een digitale
zoek-tool aangeschaft in 2023.

In 2023 heeft de gemeente Houten 42 verzoeken om informatie ontvangen, tegenover 37 in 2022.




                                        Jaarstukken 2023                                          135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>Paragraaf Global Goals




Wij hebben het afgelopen jaar met ons Houtense beleid weer actief bijgedragen aan het streven van
een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving voor iedereen. De uitdaging om lokaal
beleid aan te laten sluiten bij de wereldwijde duurzame ontwikkelingsagenda is ook dit jaar omarmd.
Binnen onze vijf programma's is onze gemeentelijke inzet en de daarbij passende activiteiten voor de
verschillende Global Goals weergegeven via bijbehorende icoontjes. Op die manier is een herkenbare
verwijzing naar de afzonderlijke Global Goal opgenomen. Een symbool en een code verwijzen naar
het specifieke Global Goal. Bijvoorbeeld GG3 verwijst naar Global Goal 3 ofwel Gezondheidszorg
voor iedereen. Er is meer hierover te lezen op Global Goals voor Gemeenten | VNG


Resultaten Nationale Monitor Duurzame Gemeenten.
Ook in 2023 scoort Houten goed in de Nationale Monitor Duurzame Gemeenten (NMDG). Daarin is
een lijst opgenomen met de duurzaamheidsscore voor alle Nederlandse gemeenten. Deze score is
opgebouwd uit circa 140 indicatoren welke zijn onderverdeeld in 22 thema’s. Deze thema’s zijn weer
onderverdeeld in drie kapitalen: een ecologisch, een economisch en een sociaal cultureel kapitaal. De
balans tussen alle drie de kapitalen is belangrijk met betrekking tot duurzame ontwikkeling. De
uiteindelijke totaalscore laat zien hoe het ervoor staat met de duurzame ontwikkeling in een regio. Hoe
hoger de score hoe duurzamer.
Houten is gedaald van de 5e naar een 11e plaats van alle gemeentes die zijn onderzocht in de
Nationale Monitor Duurzame Gemeenten 2023 (Het PON /TELOS). De resultaten zijn hieronder
inzichtelijk gemaakt.




                                         Jaarstukken 2023                                         136
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>Paragraaf Verbonden partijen
Inleiding

In deze paragraaf van de jaarstukken geven we een integrale beschouwing van onder meer de
relevante maatschappelijke ontwikkelingen en beleidsvoornemens van onze verbonden partijen
(gemeenschappelijke regelingen respectievelijk vennootschappen) en het samenwerkingsverband
U10. De U10 betrekken we erbij, omdat het een netwerk van samenwerkende gemeenten is en
vanwege de grote lokale en regionale relevantie.

Speciale aandacht gaat uit naar het belang dat de verbonden partij voor Houten heeft. Aan de hand
hiervan kan de raad beoordelen in hoeverre onze lokale doelstellingen via de verbonden partijen
gerealiseerd worden.

Opbouw paragraaf
Het overzicht in deze paragraaf is gebaseerd op een indeling naar drie verschillende
samenwerkingsvormen (gemeenschappelijke regelingen, vennootschappen en overige
samenwerkingsvormen).

We geven per verbonden partij inzicht over:
 de visie op iedere verbonden partijen gerelateerd aan de doelstellingen van de gemeente Houten;
 het bestuurlijk en financieel belang;
 de realisatie van haar beleidsvoornemens 2023;
 de risico’s

Gemeenschappelijke regelingen

GGD Regio Utrecht (GGDrU)
Vestigingsplaats                  Zeist

Doel                              Voor de inwoners van regio Utrecht werkt de GGDrU aan een
                                  samenleving die gericht is op gezond en veilig leven. Waarin
                                  iedereen uitgenodigd wordt mee te doen en gezonde keuzes te
                                  maken en waarin gezondheidsbedreigingen alert gesignaleerd
                                  worden.
Deelnemende partijen              Colleges van de 26 Utrechtse gemeenten: Amersfoort, Baarn,
                                  Bunnik, Bunschoten, De Bilt, Eemnes, Houten, Leusden, Lopik,
                                  Montfoort, Nieuwegein, Oudewater, Renswoude, Rhenen, De
                                  Ronde Venen, Soest, Stichtse Vecht, Veenendaal,
                                  Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede, Woerden, Woudenberg,
                                  IJsselstein, Utrechtse Heuvelrug, Utrecht (m.u.v. de JGZ) en Zeist

Bestuurlijke vertegenwoordiging   Een wethouder (of burgemeester) heeft zitting in het AB, dat is
                                  samengesteld uit 1 lid per college (totaal 26). Houten heeft in het
                                  AB 3 stemmen van totaal 70.
                                  Houten heeft geen lid in het DB, dat uit 7 leden bestaat.

                                  Houten is ook vertegenwoordigd in de Bestuurscommissie
                                  Midden-Nederland (BC) die wordt gevormd door 25
                                  portefeuillehouders die ook JGZ afnemen (alle gemeenten m.u.v.
                                  gemeente Utrecht).
Begrotingsprogramma               Samen leven, deelprogramma Sport en gezondheid




                                          Jaarstukken 2023                                        137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>Maatschappelijk belang   De GGDrU voert de wettelijke taken uit op het terrein van de
                         publieke gezondheid voor 26 gemeenten in de provincie Utrecht.
                         De zorg is gebaseerd op de Wet publieke gezondheid (Wpg).De
                         belangrijkste taak is het voorkomen van ziekten en het bevorderen
                         van gezond gedrag en een gezonde leefomgeving.
Regionaal belang         Onderdeel uitmaken van de GGDrU levert voordelen op het
                         gebied van (financiële) risicospreiding, bestuurlijke kracht,
                         expertise en efficiency dankzij samenwerking met andere
                         gemeenten én GGDrU zelf.
Lokaal belang            We willen dat inwoners van Houten in balans zijn, gezond gedrag
                         vertonen en in een gezonde leefomgeving wonen en participeren.
                         Daarnaast willen wij voldoen aan onze wettelijk verplichte taken.
                         Dit doen wij o.a. door taken uit te laten voeren door de GGDrU.
                         Het gaat hier om wettelijke taken zoals Jeugdgezondheidszorg
                         (JGZ, 0-18 jaar), infectieziektebestrijding waaronder bijvoorbeeld
                         Covid-19 en TBC, medische milieukundige zorg, technische
                         hygiëne-zorg, seksuele gezondheid en inspecties kinderopvang.
                         Daarnaast vraagt Houten inzet aan de GGDrU voor de uitvoering
                         van onder meer forensische zorg, reizigersvaccinaties, het
                         Rijksvaccinatieprogramma (RVP) en de publieke gezondheidszorg
                         voor onder meer Oekraïense vluchtelingen en statushouders.
                         Mede op basis van epidemiologisch onderzoek van de GGDrU,
                         bestaande uit de Jeugdmonitor en de Volwassenenmonitor, richt
                         Houten zich op de thema’s: psychosociale gezondheid, gezond
                         gewicht en bewegen, gezond opgroeien en effecten van de
                         coronaperiode op jongvolwassenen. Uitkomsten van deze
                         onderzoeken zijn van invloed op beleidskeuzes. Verder investeert
                         Houten in de vorm van maatwerk in o.a. advies aan scholen
                         omtrent een gezonde leefomgeving voor kinderen, versterking van
                         opvoedvaardigheden bij kwetsbare ouders en een meldpunt waar
                         inwoners hun zorgen kunnen uiten over mede-inwoners.



Afspraken met andere     Houten is 1 van de 26 gemeenten die de openbare
deelnemers               gezondheidszorg afnemen bij de GGDrU. Dit vraagt in de praktijk
                         om afstemming met andere gemeenten op zowel bestuurlijk als
                         ambtelijk niveau.
Terugblik voorspelde     De keuze om het Coronabedrijf te integreren in de
ontwikkelingen           infectieziektenbestrijding is gelukkig een passende gebleken. Door
                         middel van extra investeringen van het Rijk is deze afdeling
                         structureel versterkt. De aangekaarte effecten van de coronacrisis
                         op de mentale gezondheid onder jongeren zijn een belangrijk punt
                         van aandacht gebleken waarop extra inzet vooralsnog nodig blijft.

Beleidsverantwoording    In 2023 stonden dezelfde ambities centraal als die zijn
                         geformuleerd voor 2024: een gezonde en veilig leefomgeving,
                         kansrijk opgroeien, langer gezond zelfstandig en op gebied van
                         bedrijfsvoering een vitale, wendbare organisatie. Verder heeft de
                         GGDrU ingezet op de versterking van de infectieziektenbestrijding
                         waaronder ook bestrijding van coronavirus (COVID-19) en
                         pandemische paraatheid, en bijgedragen aan de opvang van
                         vluchtelingen uit Oekraïne.
Financiële bijdrage      Zie hiervoor de financiële totaaltabel aan het eind van deze
                         paragraaf. Hierin zijn de werkelijke bijdrage 2023 en begrote
                         bijdrage 2024 t/m 2027 opgenomen.




                              Jaarstukken 2023                                         138
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>                                  (x €1.000)      Begin 2023      Eind 2023         Verschil

                                  Eigen           € 4.331         € 4.619           € 288
                                  vermogen
             Balans
                                  Vreemd          € 29.288        € 32.286          € 2.998
                                  vermogen
                                  Totaal          € 33.619        € 36.905          € 3.286
                                  vermogen
                                  (x €1.000)      Begroot         Gerealiseerd      Verschil

                                  Exploitatie     € -1.320        € 288             € 1.608
                                  resultaat
    Financieel resultaat 2023
                                  Mutatie         € 1.320         € 1.053           € -267
                                  reserves
                                  Resultaat       €0              € 1.341           € 1.341

Bron                              Jaarstukken 2023 GGD regio Utrecht

Aanwezige risico's                Conform de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing'
                                  in de jaarrekening 2023 GGDrU tellen de GGD-brede risico's op
                                  tot € 1.538 duizend. De beschikbare weerstandscapaciteit is €
                                  2.409 duizend. Daarmee is de verhouding (beschikbaar/benodigd)
                                  1,567; de genoemde risico's zijn daarmee afdoende afgedekt.

Overige relevante gegevens        Geen



Afvalverwijdering Utrecht (AVU)
Vestigingsplaats                  Soest

Doel                              De AVU werkt samen met en in opdracht van de Utrechtse
                                  gemeenten aan de verbetering van het milieu met betrekking tot
                                  huishoudelijk afval. Daarbij wordt gestreefd naar het bereiken van
                                  een zo gunstig mogelijk effect, tegen zo laag mogelijke kosten.
                                  Namens de gemeenten regelt de AVU de overslag, het transport
                                  en de verwerking van de grootste huishoudelijke afvalstromen
                                  (dus geen afval van bedrijven). Dat zijn restafval (huisvuil),
                                  ongescheiden grofvuil, GFT, papier en glas.
Deelnemende partijen              Colleges van de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunnik,
                                  Bunschoten, de Bilt, De Ronde Venen, Eemnes, Houten,
                                  Leusden, Lopik, Montfoort, Nieuwegein, Oudewater, Renswoude,
                                  Rhenen, Soest, Stichtse Vecht, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug,
                                  Veenendaal, Woerden, Woudenberg, Wijk bij Duurstede,
                                  IJsselstein en Zeist
Bestuurlijke vertegenwoordiging   Éen wethouder heeft zitting in het Algemeen Bestuur (AB), dat is
                                  samengesteld uit 1 lid per college (totaal 25).
                                  Houten heeft in het AB 4 van de 75 stemmen. De stemverhouding
                                  is gebaseerd op het aantal inwoners van de deelnemende
                                  gemeenten.
                                  Houten heeft geen lid in het Dagelijks Bestuur, dat uit 7 leden
                                  bestaat.
Begrotingsprogramma               Duurzame leefomgeving




                                       Jaarstukken 2023                                         139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>Maatschappelijk belang   De AVU bundelt de deskundigheid van de aangesloten
                         gemeenten, waardoor er voor beleid en uitvoering een platform
                         met veel (plaatselijke) kennis beschikbaar is. Door de overslag,
                         het transport en de verwerking van huishoudelijk afval gezamenlijk
                         aan te besteden worden dankzij grote hoeveelheden in de regel
                         gunstige tarieven verkregen.


Regionaal belang         Alle gemeenten hebben belang dat het transport, de overslag en
                         de verwerking van de grootste huishoudelijke afvalstromen goed
                         geregeld is. Alle gemeenten profiteren mee van de lagere
                         aanbestedingskosten door het gezamenlijk aan te besteden en
                         profiteren mee van de veelal lagere prijzen die worden geboden
                         als er grote hoeveelheden afval voor langere termijn ter
                         verwerking worden aangeboden.
Lokaal belang            De gemeente Houten levert zelf kennis aan de aangesloten
                         gemeenten, maar profiteert ook van de kennis die de andere
                         gemeenten inbrengen. Door het gezamenlijk aanbesteden van de
                         grote stromen gescheiden ingezameld huishoudelijk afval,
                         profiteren alle gemeenten van de besparing op de
                         aanbestedingskosten en op de veelal gunstigere tarieven die
                         worden geboden als het om grote hoeveelheden afval gaat.
Afspraken met andere     Niet van toepassing.
deelnemers
Terugblik voorspelde     Er is in 2023 inderdaad minder afval geproduceerd. Daardoor
ontwikkelingen           ontvangen geld terug aan teveel betaalde voorschotten. In 2023
                         deed zich een probleem voor bij de verbrandingsinstallaties.
                         Omdat lege lachgascilinders niet meer door de reguliere handel
                         mogen worden ingenomen, worden ze in het restafvalcontainers
                         gedumpt. In verbrandingsovens kunnen ze ontploffen en schade
                         veroorzaken. Dat zorgt voor extra kosten. Er lopen nu
                         onderhandelingen tussen de AVU en de verwerkers en de
                         rijksoverheid over wie die kosten moet dragen. In september was
                         er een brand in de nascheidingsinstallatie waardoor het restaval
                         uit onze ondergrondse containers het laatste kwartaal niet na
                         gescheiden kon worden.
Beleidsverantwoording    Het contract voor de inzameling van oud papier is verlengd. De
                         verwerking van glas is aanbesteed. De AVU heeft een online
                         campagne onwikkeld tegen voedselverspilling en een campagne
                         om het gebruik van wasbare luiers te stimuleren. Houten heeft aan
                         beide campagnes meegedaan.




                              Jaarstukken 2023                                         140
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>Financiële bijdrage             De bijdragen van de gemeenten worden hoofdzakelijk bepaald
                                door het aantal ton afval dat via de AVU (contracten) wordt
                                aangeboden bij de verwerkers. De Houtense bijdrage voor 2023
                                was geraamd op €1.746.195 bij 50.718 inwoners, oftewel € 34,42
                                per inwoner. Dit is met voorschotnota's aan de AVU betaald.
                                Omdat minder afval is afgevoerd, is de werkelijke bijdrage 5 %
                                lager uitgevallen dan begroot: € 1.660.150 oftewel € 32,73 per
                                inwoner.
                                Na vaststelling van de definitieve jaarstukken van de AVU in juli
                                2024, zal de teveel betaalde bijdrage 2023 (€ 86.045) worden
                                terug gestort door de AVU. Omdat de AVU in 2023 gestopt is met
                                de verhuur van glasbakken en textielcontainers, zijn deze aan de
                                gemeenten overgedragen. De voorziening die de AVU had voor
                                het onderhoud van deze containers, zal ik in 2024 worden
                                verdeeld over de gemeenten die de laatste 5 jaar containers van
                                de AVU huurden. Houten zal dan ongeveer € 70.000 ontvangen.
                                Dat bedrag zal in de gemeentelijk afvalbegroting worden
                                opgenomen voor het onderhoud en de vervanging van de
                                glasbakken en textielcontainers.
                                (x €1.000)       Begin 2023        Eind 2023       Verschil

                                Eigen           € 301           €0               € -301
                                vermogen
             Balans
                                Vreemd          € 27.653        € 20.804         € -6.849
                                vermogen
                                Totaal          € 27.954        € 20.804         € -7.150
                                vermogen
                                (x €1.000)      Begroot         Gerealiseerd     Verschil

                                Exploitatie     €0              €0               €0
                                resultaat
    Financieel resultaat 2023
                                Mutatie         €0              € -301           € -301
                                reserves
                                Resultaat       €0              € -301           € -301

Bron                            Concept-jaarstukken AVU 2023




                                     Jaarstukken 2023                                         141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>Aanwezige risico's                Statutair is vastgelegd dat de AVU zelf geen
                                  bestemmingsreserves of voorzieningen opbouwt. De
                                  geactualiseerde nota Weerstandsvermogen en Risicobeheersing
                                  is in 2022 door het Algemeen Bestuur van de AVU vastgesteld.
                                  De belangrijkste conclusie die uit deze nota kan worden getrokken
                                  is dat een discontinuïteit in de afvoer en de verwerking van met
                                  name het restafval en GFT kan leiden tot de kortdurende inzet van
                                  extra financiële middelen. De kans hierop wordt echter zeer klein
                                  ingeschat. Daarom wordt bij de AVU geen weerstandsvermogen
                                  aangehouden. Kosten en opbrengsten worden één op één
                                  doorberekend aan deelnemende gemeenten. Als deelnemende
                                  gemeenten zelf een mogelijk financieel risico willen opnemen in
                                  de risicoparagraaf van hun begroting kan een bedrag worden
                                  aangehouden van € 6 per ton restafval en GFT. Voor Houten zou
                                  dat gaan om een bedrag van ca. € 75.000. Hoewel het risico klein
                                  werd geschat, heeft een brand in de nascheidingsinstallatie en
                                  exploderende lachgascilinders in verbrandingsovens, laten zien
                                  dat de risico's niet nul zijn. De financiële afhandeling van deze
                                  incidenten, moet nog plaatsvinden.

Overige relevante gegevens        www.avu.nl



Recreatieschap Stichtse Groenlanden
Vestigingsplaats                  Utrecht

Doel                              Het realiseren van voldoende recreatiemogelijkheden van
                                  voldoende kwaliteit binnen de eigen gemeente of in ieder geval in
                                  de directe leefomgeving.
Deelnemende partijen              Raden, colleges en burgemeesters van de gemeenten Houten,
                                  Utrecht, Lopik, De Bilt, Nieuwegein, Woerden, IJsselstein, Stichtse
                                  Vecht en De Ronde Venen en Gedeputeerde Staten van de
                                  provincie Utrecht.
Bestuurlijke vertegenwoordiging   Eén wethouder van de gemeente Houten heeft met de nieuwe
                                  gemeenschappelijke regeling zitting in het AB.
Begrotingsprogramma               Duurzame leefomgeving

Maatschappelijk belang            Het ontwikkelen en beheren van recreatievoorzieningen draagt bij
                                  aan de leefbaarheid van de gemeente Houten en de Utrechtse
                                  stadsregio. Het recreatieschap de Stichtse Groenlanden (SGL)
                                  voert deze taken uit mede namens de gemeente Houten. Voor de
                                  feitelijke uitvoering van het beheer en onderhoud heeft SGL een
                                  overeenkomst gesloten met Staatsbosbeheer (SBB).

Regionaal belang                  Het belang is voor alle gemeenten en provincie gelijk, namelijk
                                  goede recreatievoorzieningen voor de inwoners in de nabije
                                  leefomgeving. Gebruik van recreatievoorzieningen door inwoners
                                  zijn regelmatig niet gebonden aan de gemeente waar je woont. De
                                  ene gemeente heeft door de ligging (bijvoorbeeld langs de Lek)
                                  en/of het grotere groene buitengebied meer ruimte voor opvang
                                  van recreanten dan een meer stedelijke gemeente zoals
                                  bijvoorbeeld Utrecht of Nieuwegein. Met deze regeling worden
                                  lusten en lasten voor het beheer van de recreatieterreinen beter
                                  verdeeld.
Lokaal belang                     Voor onze inwoners is het van belang dat er voldoende
                                  recreatiemogelijkheden in Houten en de regio zijn.




                                       Jaarstukken 2023                                          142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>Afspraken met andere             Niet van toepassing
deelnemers
Terugblik voorspelde             Begin 2023 heeft een transitie plaatsgevonden in de organisatie
ontwikkelingen                   van SGL. Deze transitie heeft veel tijd en energie gekost zodat
                                 minder aandacht is geweest voor nieuwe ontwikkelingen. Insteek
                                 voor 2023 was de terreinen goed te onderhouden en het beheer
                                 en onderhoud in de vingers (van SBB) te krijgen.
Beleidsverantwoording            SBB heeft de taken van RMN overgenomen en de
                                 recreatieterreinen in 2023 volgens afspraak en conform de
                                 gestelde kwaliteit onderhouden. Daarnaast hebben zij het
                                 personeel van RMN overgenomen waarbij het personeel op een
                                 nette manier is ontvangen.
                                 Daarnaast heeft SBB de bedrijfsvoering overgenomen van SBB
                                 waarbij in 2023 aanloopproblemen naar voren kwamen. Zo
                                 konden beloofde kwartaalrapportages niet op tijd worden
                                 geleverd, maar is de jaarrekeningen en de begroting wel op tijd
                                 geleverd.
                                 Voor 2023 is afgesproken dat SBB de werkzaamheden voor een
                                 vastgesteld tarief uitvoert.
Financiële bijdrage              Zie hiervoor de financiële totaaltabel aan het eind van deze
                                 paragraaf. Hierin zijn de werkelijke bijdrage 2022 en begrote
                                 bijdrage 2023 t/m 2027 opgenomen.
                                 (x €1.000)                                          Verschil

                                 Eigen           €5             €6               €1
                                 vermogen
             Balans
                                 Vreemd          €3             €3               €0
                                 vermogen
                                 Totaal          €8             €9               €1
                                 vermogen
                                 (x €1.000)      Begroot        Gerealiseerd     Verschil

                                 Exploitatie     € 42           € 560            € 518
                                 resultaat
    Financieel resultaat 2023
                                 Mutatie         € 202          € 103            € -99
                                 reserves
                                 Resultaat       € 244          € 663            € 419

Bron                             www.recreatieschapstichtsegroenlanden.nl

Aanwezige risico's               Geen

Overige relevante gegevens       Geen



Veiligheidsregio Utrecht (VRU)
Vestigingsplaats                 Utrecht

Doel                             De VRU voert taken uit voor de gemeente Houten conform de Wet
                                 veiligheidsregio’s. Dit is opgenomen in de gemeenschappelijke
                                 regeling, vastgesteld met de 25 andere gemeenten binnen
                                 Veiligheidsregio Utrecht. Voor de uitvoering van haar wettelijke
                                 taken dient de VRU, als onderdeel van een




                                      Jaarstukken 2023                                       143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>                                  cyclisch proces iedere vier jaar de volgende documenten vast te
                                  stellen:
                                        Regionaal risicoprofiel: bevat een analyse van de
                                           risicovolle situaties en daarvan afgeleid de belangrijkste
                                           soorten branden, rampen en crises in de regio. Het
                                           regionaal risicoprofiel is afgestemd met de risicoprofielen
                                           van de buurregio’s en de netwerkpartners. Het
                                           risicoprofiel vormt de grondslag voor het beleidsplan.
                                        Beleidsplan: vormt het (strategisch) beleidskader voor de
                                           meerjarige beleidsperiode. In dit plan is richting gegeven
                                           aan de ambities van de VRU op het terrein van
                                           risicobeheersing, crisisbeheersing en brandweerzorg.
                                        Een regionaal crisisplan: het crisisplan is in de plaats
                                           gekomen van het gemeentelijke rampenplan. Het
                                           crisisplan beschrijft de algemene organisatie van
                                           rampenbestrijding en crisisbeheersing in de
                                           veiligheidsregio. In het crisisplan zijn de taken,
                                           bevoegdheden, verantwoordelijkheden en afspraken over
                                           de randvoorwaarden, melding en alarmering, opschaling,
                                           gezag en informatievoorziening opgenomen.
Deelnemende partijen              Colleges en burgemeesters van de 26 Utrechtse gemeenten:
                                  Amersfoort, Baarn, Bunnik, Bunschoten, De Bilt, De Ronde
                                  Venen, Eemnes, Houten, Leusden, Lopik, Montfoort, Nieuwegein,
                                  Oudewater, Renswoude, Rhenen, Soest, Stichtse Vecht, Utrecht,
                                  Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vijfheerenlanden, Woerden,
                                  Woudenberg, Wijk bij Duurstede, IJsselstein en Zeist.
Bestuurlijke vertegenwoordiging   De burgemeester heeft zitting in het AB, dat is samengesteld uit
                                  de burgemeesters van de gemeenten (totaal 26).
                                  Houten heeft in het AB 3 stemmen, op basis van het aantal
                                  inwoners.
                                  Houten heeft geen lid in het DB, dat uit 5 leden bestaat.
Begrotingsprogramma               Veilige leefomgeving

Maatschappelijk belang            De VRU voert de taken uit die zij heeft op grond van de Wet
                                  Veiligheidsregio's. De VRU draagt zorg voor een (fysiek)
                                  veiligheidszorgniveau en verhoogt dit daar waar het kan. Het werk
                                  van de VRU is gericht op externe veiligheid, brandveiligheid en
                                  brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en crisisbeheersing.

Regionaal belang                  Het regionale belang is gelegen in:
                                       eenduidige en efficiënte inrichting van de brandweer;
                                       eenduidige aanpak van rampen en crises;
                                       eenduidige aanpak brandweerzorg.

Lokaal belang                     De VRU inventariseert voor de gemeente Houten de risico’s
                                  (inhoudelijk en financieel) op branden, rampen en crises en
                                  adviseert hierover het bevoegd gezag.
                                  De VRU organiseert voor de gemeente Houten de brandweerzorg
                                  met als taak: het voorkomen, beperken en bestrijden van brand,
                                  het beperken van brandgevaar, het voorkomen en beperken van
                                  ongevallen bij brand en al hetgeen daarmee verband houdt.
                                  De VRU bereidt zich voor op de bestrijding van branden en
                                  organiseert de rampenbestrijding en de crisisbeheersing.
                                  De VRU heeft de verantwoordelijkheid voor het instellen en in
                                  stand houden van een brandweer, GHOR, meldkamerfunctie,
                                  aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel en de
                                  informatievoorziening voor het gebruik tijdens calamiteiten.




                                       Jaarstukken 2023                                           144
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>Afspraken met andere              Vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling.
deelnemers
Terugblik voorspelde              De genoemde maatschappelijke ontwikkelingen blijken in 2023
ontwikkelingen                    heel relevant te zijn geweest. De VRU heeft alle ontwikkelingen
                                  ook opgenomen in het nieuwe beleidsplan 2024-2027 en voert dit
                                  uit binnen het programma versterking crisisbeheersing.
Beleidsverantwoording             In de jaarrekening VRU 2023 vindt verdere verantwoording plaats.

Financiële bijdrage               Zie hiervoor de financiële totaaltabel aan het eind van deze
                                  paragraaf. Hierin is de werkelijke bijdrage 2023 en begrote
                                  bijdrage 2024 t/m 2028 opgenomen.
                                  (x €1.000)        Begin 2023       Eind 2023        Verschil

                                  Eigen            € 23.252        € 28.319          € 5.067
                                  vermogen
             Balans
                                  Vreemd           € 62.533        € 64.945          € 2.412
                                  vermogen
                                  Totaal           € 85.785        € 93.264          € 7.479
                                  vermogen
                                  (x €1.000)       Begroot         Gerealiseerd      Verschil

                                  Exploitatie      € -768          € 5.066           € 5.834
                                  resultaat
    Financieel resultaat 2023
                                  Mutatie          € 768           € -556            € -1.324
                                  reserves
                                  Resultaat        €0              € 4.510           € 4.510

Bron                              www.vru.nl

Aanwezige risico's                Het grootste risico betreft het voordoen van grote rampen en
                                  calamiteiten in een regio gemeente, waardoor er een financieel
                                  risico ontstaat voor het bekostigen van de bijdrage aan de
                                  gemeenschappelijke regeling VRU.

Overige relevante gegevens        Geen



Werk en Inkomen Lekstroom (WIL)
Vestigingsplaats                  Nieuwegein

Doel                              Uitvoering geven aan de Participatiewet en aanverwante
                                  regelgeving op het terrein van sociale zekerheid.
Deelnemende partijen              Raden en colleges van de Lekstroomgemeenten Houten,
                                  IJsselstein, Nieuwegein en Lopik
Bestuurlijke vertegenwoordiging   Een wethouder en een raadslid hebben zitting in het AB, dat is
                                  samengesteld uit 2 leden per deelnemer (totaal 8).
                                  Houten heeft in het AB 2 stemmen van totaal 8.
                                  De wethouder die lid is van het AB is tevens lid van het DB, dat uit
                                  4 leden bestaat.
Begrotingsprogramma               Samenleven, deelprogramma Leren en Werken




                                       Jaarstukken 2023                                           145
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>Maatschappelijk belang          WIL verleent de dienstverlening op het terrein van de
                                Participatiewet aan de inwoners van de vier samenwerkende
                                gemeenten. De dienstverlening omvat bijstandsverlening, re-
                                integratie, werkgeversdienstverlening, inkomensondersteuning en
                                schuldhulpverlening.
Regionaal belang                De samenwerking biedt financieel voordeel, omdat we
                                gezamenlijk efficiënter uitkeringen kunnen verstrekken en
                                ondersteuning kunnen bieden bij schulden en (boven)regionale
                                werkgevers kunnen bereiken.
Lokaal belang                   Het belang van Houten is dat door in gezamenlijkheid
                                schulddienstverlening en bijstandsverstrekking te organiseren een
                                hogere betrouwbaarheid en kwaliteit kan worden gegarandeerd.
                                Er wordt op gestuurd dat vanuit de regionale organisatie WIL
                                zoveel mogelijk aansluiting wordt gezocht bij het lokale netwerk in
                                Houten.
Afspraken met andere            Middelen voor (arbeids)-ontwikkeling, bijstandsuitkeringen en
deelnemers                      loonkostensubsidies (het zogeheten BUIG-budget), middelen voor
                                minimaregelingen en middelen voor bijzondere bijstand worden
                                niet met elkaar gedeeld, en per iedere individuele gemeente
                                afgerekend.
Terugblik voorspelde            Om in te spelen op de bestaansonzekerheid die mensen ervaren
ontwikkelingen                  heeft WIL o.a. de energie-toeslag uitgekeerd. Om een verbinding
                                te maken tussen enerzijds de krappe arbeidsmarkt en anderzijds
                                het bijstandsbestand is gekozen om een aanpak vorm te geven
                                waarbij mensen intensief, stapsgewijsd, gedurende een langere
                                periode richting arbeidsmarkt worden begeleid.
Beleidsverantwoording           WIL is meer lokaal gaan werken doordat een afvaardiging vanuit
                                inkomen(sondersteuning) participeert in het sociaal plein. WIL
                                werkt aan een aanpassing van het poort-proces om beter in te
                                spelen o de doelgroep die vanuit beschermd wonen zelfstandig
                                gaat wonen. Het proces rondom de vorming van een regionaal
                                werkcentrum heeft vertraging opgelopen en heeft in 2023 nog
                                geen invloed gehad.
Financiële bijdrage             Zie hiervoor de financiële totaaltabel aan het eind van deze
                                paragraaf. Hierin is de werkelijke bijdrage 2022 en begrote
                                bijdrage 2023 t/m 2027 opgenomen.
                                (x €1.000)        Begin 2023       Eind 2023        Verschil

                                Eigen           €0               €0               €0
                                vermogen
             Balans
                                Vreemd          € 5.455          € 6.896          € 1.441
                                vermogen
                                Totaal          € 5.455          € 6.896          € 1.441
                                vermogen
                                (x €1.000)      Begroot          Gerealiseerd     Verschil

                                Exploitatie     €0               €0               €0
                                resultaat
    Financieel resultaat 2023
                                Mutatie         €0               €0               €0
                                reserves
                                Resultaat       €0               €0               €0

Bron                            www.wil-lekstroom.nl




                                     Jaarstukken 2023                                          146
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>Aanwezige risico's                Geen

Overige relevante gegevens        Geen




Regionaal Archief Zuid Utrecht (RAZU)
Vestigingsplaats                  Wijk bij Duurstede

Doel                              In het Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU) werken de
                                  deelnemende partijen samen om:

                                  ▪ uitvoering te geven aan de Archiefwet, dat wil zeggen: toe te
                                  zien op de kwaliteit en rechtmatigheid van het gemeentelijk
                                  informatiebeheer, te zorgen voor de houdbaarheid,
                                  betrouwbaarheid en toegankelijkheid van de permanent te
                                  bewaren gemeentelijke archieven en te fungeren als frontoffice
                                  van de gemeenten voor mensen die stukken willen inzien;
                                  ▪ te voorzien in een kennis- en informatiecentrum op het gebied
                                  van de lokale en regionale geschiedenis, door het opbouwen en
                                  beheren van een zo breed mogelijke collectie historische bronnen
                                  en door te zorgen dat zoveel mogelijk mensen daarvan kunnen
                                  genieten en gebruik maken.Het RAZU voert voor de deelnemende
                                  gemeente de taken uit de Archiefwet uit waardoor de
                                  deelnemende gemeenten aan hun wettelijke verplichtingen
                                  voldoen.
Deelnemende partijen              Gemeenten Bunnik, Houten, Rhenen, Utrechtse Heuvelrug, Wijk
                                  bij Duurstede en Vijfheerenlanden
Bestuurlijke vertegenwoordiging   De RAZU heeft een één laagsbestuur. Iedere deelnemende
                                  gemeente levert een bestuurslid. Onze burgemeester is dit vanuit
                                  de gemeente Houten. In de besluitvorming geldt de meerderheid
                                  van stemmen. Ieder lid van het bestuur heeft een aantal stemmen
                                  afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente (artikel 8
                                  van de gemeenschappelijke regeling). Dit levert de volgende
                                  stemverdeling op: Bunnik 2 stemmen, Houten 6 stemmen,
                                  Rhenen 3 stemmen, Utrechtse Heuvelrug 5 stemmen, Wijk bij
                                  Duurstede 3 stemmen en Vijfheerenlanden 6 stemmen.
Begrotingsprogramma               Duurzame leefomgeving

Maatschappelijk belang            Het RAZU geeft uitvoering aan de Archiefwet 1995. Deze wet
                                  verplicht overheidsinstellingen de archieven in goede, geordende
                                  en toegankelijke staat te bewaren, en archieven onder dan 20 jaar
                                  en voor blijvende bewaring in aanmerking komen, toegankelijk te
                                  maken voor iedere belangstellende. Tot de taken van het RAZU
                                  behoren:
                                       beheer van oudere archieven
                                       toezicht en advisering
                                       beheer jongere archieven
                                       dienstverlening met inbegrip van publieksactiviteiten op
                                           cultuurhistorisch gebied.
                                  Verder vervult het RAZU de (niet wettelijk verplichte) functie van
                                  regionaal kennis- en informatiecentrum op het gebied van de
                                  lokale en regionale geschiedenis.




                                        Jaarstukken 2023                                        147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>Regionaal belang       De toegevoegde waarde van het samenwerkingsverband is het
                       gezamenlijk kunnen oppakken van vraagstukken op het gebied
                       van nieuwe wetgeving zoals de Algemene verordening
                       gegevensbescherming (AVG), de Wet open overheid (Woo), de
                       nieuwe Archiefwet, etc.. Iedere gemeente behoeft dan niet
                       afzonderlijk het wiel uit te vinden. Daarnaast speelt de
                       digitalisering van de informatie een steeds grotere rol, waarbij
                       kennis van de deelnemende gemeenten over deze complexe
                       materie gedeeld kan worden. In co-creatie met de aangesloten
                       gemeenten wordt in 2024 het e-depot (verder) ontwikkeld, waarbij
                       het uitgangspunt is om zo naadloos mogelijk aan te sluiten op de
                       manier waarop de gemeentelijke informatiehuishoudingen zijn
                       ingericht.
Lokaal belang          Het RAZU voert voor de gemeente Houten de taken uit de
                       Archiefwet uit waardoor de gemeente Houten aan haar wettelijke
                       verplichtingen voldoet.
                       De Archiefwet schrijft voor dat een onafhankelijke
                       archiefinspecteur toezicht houdt op de
                       archieven/informatiehuishouding van een gemeente. De
                       archiefinspecteur van het RAZU vervult deze taak voor de
                       deelnemende gemeenten.
                       Daarnaast ontsluit de digitale beeldbank van het RAZU 15.000
                       foto’s van Houten en omgeving inclusief beschrijving voor onze
                       inwoners. Door het ontsluiten via de website wordt de collectie
                       toegankelijker voor inwoners, waardoor het historisch besef
                       toeneemt.
Afspraken met andere   Er zijn geen afspraken met de andere deelnemers binnen deze
deelnemers             regeling.
Terugblik voorspelde   De modernisering van de Archiefwet uit 1995 staat al enige tijd
ontwikkelingen         hoog op de agenda in de Tweede Kamer. Met het voorstel van de
                       nieuwe Archiefwet, dat het kabinet reeds in november 2021 heeft
                       ingediend, hoopte men aanvankelijk op een
                       inwerkingtredingsdatum van 1 januari 2024. Echter, de verwachte
                       datum is nu verplaatst naar 1 juli 2024.
                       Het RAZU heeft nauwkeuriger in kaart gebracht welke
                       collectieonderdelen beperkt en/of beperkt bruikbaar zijn. Dit is
                       vastgelegd in het collectiebeheersysteem en de gegevens worden
                       jaarlijks geactualiseerd. Hiermee wordt het risico op het schenden
                       en overtreden van de openbaarheids-, privacy- en
                       auteursrechtelijke regels tot een minimum beperkt.




                            Jaarstukken 2023                                         148
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>Beleidsverantwoording           e-depot
                                De ontwikkeling van het E-depot is ook in 2023 verder
                                vormgegeven. Het RAZU neemt daarin de leiding en de
                                verantwoordelijkheid. Er wordt gewerkt in lijn met de
                                informatiekundige visie Common Ground.

                                Wet hergebruik overheidsinformatie
                                De kwaliteitsverbetering en standaardisering van de collectiedata,
                                zodat de data open worden, was in 2023 een continue activiteit.
                                Ook in 2024 zal dit voortgezet worden.

                                Beleidsplan 2024-2027
                                Eind 2023 is het beleidsplan 2024-2027 van de RAZU, Archieven:
                                Open, Openbaar, (Her)Bruikbaar, met hierin het ambitieniveau
                                voor de taakuitvoering in deze periode vastgesteld. In het
                                beleidsplan zijn vijf toekomstperspectieven geschetst die richting
                                geven aan de activiteiten in de jaren 2024-2027:

                                ·Fygitaal;
                                ·Verbindend;
                                ·Zichtbaar;
                                ·Inclusief;
                                ·Dynamisch;
Financiële bijdrage             Zie hiervoor de financiële totaaltabel aan het eind van deze
                                paragraaf. Hierin is de werkelijke bijdrage 2023 en de begroting
                                2024 t/m 2028 opgenomen.
                                (x €1.000)        Begin 2023       Eind 2023        Verschil

                                Eigen           € 232            € 258            € 26
                                vermogen
             Balans
                                Vreemd          € 801            € 834            € 33
                                vermogen
                                Totaal          € 1.033          € 1.092          € 59
                                vermogen
                                (x €1.000)      Begroot          Gerealiseerd     Verschil

                                Exploitatie     € -139           € -26            € 113
                                resultaat
    Financieel resultaat 2023
                                Mutatie         € 139            € -62            € -201
                                reserves
                                Resultaat       €0               € -88            € -88

Bron                            www.razu.nl

Aanwezige risico's              Niet van toepassing

Overige relevante gegevens      Geen




                                     Jaarstukken 2023                                          149
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>Regionale Uitvoeringsdienst regio Utrecht (RUD)
Vestigingsplaats                  Utrecht

Doel                              Uitvoering van vergunningverlenende, toezichthoudende en
                                  handhavende taken milieu
Deelnemende partijen              Colleges van gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten,
                                  Eemnes, Houten, Leusden, Lopik, Nieuwegein, Soest, Utrecht en
                                  Woudenberg en Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht
Bestuurlijke vertegenwoordiging   Een wethouder heeft zitting in het AB, dat is samengesteld uit 1 lid
                                  per deelnemer (totaal 12).
                                  Houten heeft in het AB 1 stem van totaal 13 (de provincie heeft 2
                                  stemmen).
                                  Houten heeft geen zitting in het DB.
Begrotingsprogramma               Duurzame leefomgeving

Maatschappelijk belang            Het maatschappelijk belang van de RUD is gelegen in een
                                  gezonde, veilige en duurzame leefomgeving (in het kader van
                                  milieu).
                                  De RUD voert vergunningverlenende, toezichthoudende en
                                  handhavende taken uit op het gebied van milieu.
Regionaal belang                  Regionale samenwerking biedt kansen om de kwaliteit van
                                  vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van
                                  milieu te verbeteren en om tot kennisverbetering te komen.
Lokaal belang                     Het belang voor Houten is gelegen in kwalitatief goede VTH-
                                  taakuitvoering op milieudossiers.
Afspraken met andere              Geen
deelnemers
Terugblik voorspelde              De RUD Utrecht heeft zich in 2023 goed op de nieuwe
ontwikkelingen                    Omgevingswet voorbereid.

                                  Daarnaast zijn eind 2023 op alle niveaus gesprekken gevoerd
                                  over de overdracht van alle VTH-milieutaken aan de RUD. Het
                                  richtmoment voor de feitelijke overdracht van de taken is in
                                  gezamenlijkheid bepaald op 1-1-2025. In 2024 vinden de
                                  voorbereidingen hiertoe plaats.
Beleidsverantwoording             De RUD Utrecht was conform planning op 1 januari 2024 klaar
                                  voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Ook zijn er in het
                                  kader van de Omgevingswet nieuwe regionale
                                  samenwerkingsafspraken gemaakt.

                                  In 2023 zijn door de RUD en de ODRU de mogelijkheden
                                  onderzocht om tot één Omgevingsdienst te komen. Dit heeft
                                  geleid tot een door alle AB's vastgestelde routekaart naar één
                                  robuuste omgevingsdienst in Utrecht. In 2024 wordt deze
                                  gezamenlijk opgestelde en vastgestelde routekaart gevolgd en
                                  worden de deelproducten opgeleverd die nodig zijn om tot een
                                  nieuwe robuuste dienst te komen. Streven is dat de
                                  Omgevingsdienst Utrecht per 1 januari 2026 een feit is. In de
                                  periode september 2024 – november 2025 zullen de besturen de
                                  ontwerp gemeenschappelijke regeling voor de nieuwe
                                  omgevingsdienst voorleggen aan de colleges en
                                  gemeenteraden/provinciale staten van de individuele deelnemers.
                                  Zij hebben de beslissende stem (go-no go).




                                       Jaarstukken 2023                                           150
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>Financiële bijdrage               In 2023 bedroeg de vastgestelde structurele totale bijdrage van
                                  Houten aan de RUD Utrecht € 344.000.

                                  In 2024 bedraagt de vastgestelde structurele bijdrage € 441.000
                                  (variabele deel € 269.000 + 172.000 vaste deel)
                                  Het Algemeen Bestuur heeft op 30 september 2021 besloten in te
                                  stemmen met het vastzetten van de variabele bijdrage voor het
                                  jaar waarin de Omgevingswet ingaat. Dit betreft het begrotingsjaar
                                  2024. De uren zoals vastgelegd in de op dit moment geldende
                                  DVO’s (en uitvoeringsplannen) en de ingeschatte levering van
                                  nieuwe bodemtaken zijn het uitgangspunt voor de verdeling van
                                  de vaste bijdrage en de basis voor de opgenomen variabele
                                  bijdragen.
                                  (x €1.000)       Begin 2023     Eind 2023         Verschil

                                  Eigen           € 1.271          € 1.517          € 246
                                  vermogen
             Balans
                                  Vreemd          € 6.770          € 7.363          € 593
                                  vermogen
                                  Totaal          € 8.041          € 8.880          € 839
                                  vermogen
                                  (x €1.000)      Begroot          Gerealiseerd     Verschil

                                  Exploitatie     € -203           € 246            € 449
                                  resultaat
    Financieel resultaat 2023
                                  Mutatie         € 210            € 56             € -154
                                  reserves
                                  Resultaat       €7               € 302            € 295

Bron                              www.rudutrecht.nl

Aanwezige risico's                Opmerking bij financieel resultaat: Vreemd vermogen is inclusief
                                  voorzieningen
Overige relevante gegevens        Geen



Belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap Utrecht (BghU)
Vestigingsplaats                  Utrecht

Doel                              BghU heft en int belastingen namens haar deelnemers en stelt
                                  daarnaast de hoogte van de WOZ-waardes vast van alle
                                  woningen en bedrijven in deze gemeenten.
Deelnemende partijen              College van dijkgraaf en hoogheemraden van
                                  Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en colleges van
                                  gemeenten De Bilt, Utrecht, Houten, Nieuwegein, Bunnik, Lopik,
                                  Zeist, Utrechtse Heuvelrug en Stichtse Vecht.
Bestuurlijke vertegenwoordiging   Een wethouder heeft zitting in het bestuur, dat is samengesteld uit
                                  1 lid per college van burgemeester en wethouders en 2 leden van
                                  het college van dijkgraaf en hoogheemraden (totaal 11).
                                  Houten heeft in het bestuur 8 stemmen van totaal 200.
Begrotingsprogramma               Algemene dekkingsmiddelen




                                       Jaarstukken 2023                                          151
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>Maatschappelijk belang   De BghU kan blijvend investeren in de kwaliteit van
                         dienstverlening.
Regionaal belang         Als samenwerkingsverband verzorgt de BghU namens de
                         deelnemers de heffing en invordering van lokale belastingen
                         binnen het werkgebied en stelt jaarlijks de WOZ-waarden vast van
                         alle onroerende zaken voor onze deelnemers. Verzorgt voor alle
                         gemeentelijke deelnemers de uitvoering van de basisregistratie
                         Waardebepaling Onroerende Zaken (Wet WOZ) en meten voor
                         alle gemeenten de gebruiksoppervlakte in voor de
                         basisadministratie adressen en gebouwen (BAG).
                         De BghU borgt de continuïteit van zijn taakuitvoering en streeft
                         naar continue verbetering van kwaliteit en klantgerichtheid van het
                         waarderings- en belastingproces.
                         BghU wordt geleid op basis van maatschappelijk algemeen
                         aanvaardbare principes. Afgelopen jaar is onze strategie
                         aangescherpt en intern uitgedragen met
                               het streven naar goede en betrouwbare dienstverlening
                                  en
                               efficiënt objectenbeheer.

Lokaal belang            De BghU behartigt namens de gemeente Houten haar belangen
                         op het gebied van de heffing en invordering van belastingen, de
                         uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken en
                         basisadministraties en basisregistraties.
Afspraken met andere     Geen
deelnemers
Terugblik voorspelde     Ook 2023 stond in het teken van de gehele ICT transitie.
ontwikkelingen           Verder blijkt uit tussentijdse rapportages dat de BghU vorderingen
                         heeft gemaakt ten aanzien van de door haar geformuleerde
                         beleidsvoornemens:
                         •        beter beheer Objecten (BAG, BRK), Eigenaren
                         (BRK),Gebruikers (NHR, BRP) en Gebruik / Verbruik;
                         •        verdere ontwikkeling van de medewerkers dienstverlening
                         door gerichte training (benaderen klanten, opstellen schriftelijke
                         communicatie, etc.);
                         •        het verder versterken van de kwaliteit van de
                         dienstverlening;
                         •        het aanscherpen van de schriftelijke communicatie met
                         als doelstelling dat de schriftelijke communicatie voor iedere
                         belastingplichtige eenduidig geïnterpreteerd kan worden en
                         daarmee duidelijk is;
                         •        verbeteren van de kwaliteitscontroles;
                         •        leren van 'fouten' door veelvuldige communicatie in en
                         tussen de procesteams;
                         •        eerder en gerichte stappen zetten in het
                         invorderingsproces en daarmee het aantal vorderingen dat via de
                         deurwaarder wordt geïncasseerd te verlagen.
                         •        Inlopen van ontstane achterstanden met betrekking tot de
                         aanslagen.
Beleidsverantwoording    Bij de bedrijfsvoering worden de volgende vier kernwaarden
                         onderscheiden: klantgericht, efficiënt, resultaatgericht en
                         samenwerken. Deze kernwaarden zijn bepalend voor het kunnen
                         realiseren van de missie en visie van de organisatie en het
                         creëren van de gewenste bedrijfscultuur in de organisatie.
Financiële bijdrage      Zie hiervoor de financiële totaaltabel aan het eind van deze
                         paragraaf. Hierin is de werkelijke bijdrage 2022 en begrote
                         bijdrage 2023 t/m 2027 opgenomen.




                              Jaarstukken 2023                                          152
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>                                  (x €1.000)                                       Verschil

                                  Eigen           € 1.539         € 2.782          € 1.243
                                  vermogen
             Balans
                                  Vreemd          € 5.299         € 3.103          € -2.196
                                  vermogen
                                  Totaal          € 6.838         € 5.885          € -953
                                  vermogen
                                  (x €1.000)      Begroot         Gerealiseerd     Verschil

                                  Exploitatie     €0              € 1.406          € 1.406
                                  resultaat
    Financieel resultaat 2023
                                  Mutatie         €0              €0               €0
                                  reserves
                                  Resultaat       €0              € 1.406          € 1.406

Bron                              www.bghu.nl

Aanwezige risico's                Geen

Overige relevante gegevens        Geen


Vennootschappen

NV Bank Nederlandse Gemeenten
Vestigingsplaats                  Den Haag

Doel                              Het aanbieden van financiële diensten op maat, zoals
                                  kredietverlening, betalingsverkeer, advisering en elektronisch
                                  bankieren voor overheden en instellingen met een
                                  maatschappelijk belang, tegen zo laag mogelijke kosten. De
                                  strategie van de bank is gericht op het behouden van substantiële
                                  marktaandelen in het maatschappelijk domein en het handhaven
                                  van een excellente kredietwaardigheid. Daarnaast streeft zij naar
                                  een redelijk rendement voor haar aandeelhouders. Met een
                                  balans van circa € 160 miljard is BNG Bank de vierde bank van
                                  Nederland.

Deelnemende partijen              Alle gemeenten en provincies

Bestuurlijke vertegenwoordiging   De gemeente Houten heeft in de aandeelhoudersvergadering één
                                  portefeuillehouder als vertegenwoordiger.
Begrotingsprogramma               Algemene dekkingsmiddelen




                                       Jaarstukken 2023                                        153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>Maatschappelijk belang          BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor
                                het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het
                                laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen
                                voor de burger.
                                Alleen overheden, namelijk het Rijk (50%), gemeenten,
                                waterschappen en provincie mogen aandeelhouder zijn van de
                                BNG. Hierdoor kan toezicht gehouden worden op optimale
                                belangenbehartiging voor deze overheden.

Regionaal belang                Het aanbieden van financiële diensten op maat, zoals
                                kredietverlening, betalingsverkeer, advisering en elektronisch
                                bankieren voor overheden en instellingen met een
                                maatschappelijk belang, tegen zo laag mogelijke kosten.
Lokaal belang                   Het kunnen bankieren en het kunnen aantrekken van
                                kredietfaciliteiten tegen gunstige condities.
Afspraken met andere            Niet van toepassing.
deelnemers
Terugblik voorspelde            Ik ben zeer tevreden over de in het verslagjaar
ontwikkelingen                  behaalde financiële resultaten. De portefeuille
                                langlopende kredietverlening is in 2023 met 1 miljard
                                euro gestegen tot 89 miljard euro. We hebben onze
                                klanten voor 11,3 miljard euro aan nieuwe langlopende
                                leningen verstrekt. Dat is weliswaar 1 miljard euro
                                minder dan vorig jaar, maar 0,5 miljard euro méér dan
                                onze verwachting was. Ik vind dat een knappe prestatie
                                gelet op de uitdagende marktomstandigheden.
Beleidsverantwoording           Het renteresultaat bedroeg 563 miljoen euro. Dit is
                                82 miljoen euro meer dan het resultaat in 2022.
                                De langere looptĳd van de verstrekte leningen –
                                die looptĳd is gemiddeld 23 jaar – en de gestegen
                                rente hebben bĳgedragen aan deze stĳging. BNG Bank
                                beoordeelt het renteresultaat als structureel gezond.
                                Over het verslagjaar 2023 hebben wĳ een nettowinst
                                gerealiseerd van 254 miljoen euro.
Financiële bijdrage             Een jaarlijkse financiële bijdrage is niet aan de orde. De BNG
                                keert ieder jaar dividend uit op basis van het behaalde resultaat
                                van het jaar ervoor. In de financiële tabel aan het eind van deze
                                paragraaf is het ontvangen dividend 2022 en begrote dividend
                                2023 t/m 2027 opgenomen.
                                (x €1.000)        Begin 2023       Eind 2023         Verschil

                                Eigen            € 4.615         € 4.700           € 85
                                vermogen
             Balans
                                Vreemd           € 107.459       € 110.800         € 3.341
                                vermogen
                                Totaal           € 112.074       € 115.500         € 3.426
                                vermogen
                                (x €1.000)       Begroot         Gerealiseerd      Verschil

                                Exploitatie      €0              € 254             € 254
                                resultaat
    Financieel resultaat 2023
                                Mutatie          €0              €0                €0
                                reserves
                                Resultaat        €0              € 254             € 254




                                     Jaarstukken 2023                                            154
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>Bron                              www.bngbank.nl

Aanwezige risico's                De kapitaalpositie van BNG Bank bleef in het
                                  verslagjaar onveranderd sterk. De Common Equity Tier
                                  1-ratio en de Tier 1-ratio bedroegen per einde 2023
                                  respectievelĳk 43% en 46%. We zĳn tevreden over de
                                  gestage groei in het aantrekken van financiering met
                                  ESG-obligaties. In 2023 is dit percentage gegroeid naar
                                  41%, een toename van 5% ten opzichte van 2022.
Overige relevante gegevens        Niet van toepassing.



Vitens NV
Vestigingsplaats                  Utrecht

Doel                              Vitens NV is een publiek (drink)waterbedrijf, waaronder begrepen
                                  de winning, productie, transport, verkoop en distributie van water,
                                  alsmede het verrichten van alles wat met de publieke
                                  watervoorziening verband houdt of daaraan bevorderlijk kan zijn.
                                  De aandelen van de NV zijn (in)direct in handen van provinciale
                                  en gemeentelijke
                                  overheden. Hierdoor kan toezicht gehouden worden op optimale
                                  belangenbehartiging voor deze overheden.
Deelnemende partijen              Onder andere vijf provincies, waaronder provincie Utrecht, en
                                  gemeenten binnen zeven provincies. Binnen de provincie Utrecht
                                  zijn de volgende gemeenten aandeelhouder:
                                  Amersfoort, Baarn, Bunnik, Bunschoten, De Bilt, De Ronde
                                  Venen, Eemnes, Houten, IJsselstein, Leusden, Lopik, Montfoort,
                                  Nieuwegein, Oudewater, Renswoude, Rhenen, Soest, Stichtse
                                  Vecht, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Wijk bij
                                  Duurstede, Woerden, Woudenberg, Zeist
Bestuurlijke vertegenwoordiging   Vitens is een naamloze vennootschap met publieke
                                  aandeelhouders.
                                  De gemeente heeft zeggenschap in Vitens via het stemrecht op
                                  de aandelen. Houten bezit 0,666% van de totale aandelen.
                                  Twee keer per jaar is er een aandeelhoudersvergadering.
Begrotingsprogramma               Duurzame leefomgeving

Maatschappelijk belang            Vitens is een (drink)waterbedrijf dat medeverantwoordelijkheid is
                                  voor gezondheid (door veilig en betrouwbaar drinkwater) en een
                                  duurzame samenleving met zorg voor de bescherming van natuur
                                  en milieu.
Regionaal belang                  Regionaal is het belang van samenwerking gelegen in een goede
                                  drinkwatervoorziening tegen een betaalbare prijs voor de inwoners
                                  van alle deelnemende gemeenten en provincies.
Lokaal belang                     Het lokale belang is gelegen in een goede drinkwatervoorziening
                                  tegen een betaalbare prijs voor de inwoners van Houten.
                                  Daarnaast heeft Houten als aandeelhouder financieel belang in de
                                  vorm van dividend.
Afspraken met andere
deelnemers
Terugblik voorspelde
ontwikkelingen
Beleidsverantwoording




                                       Jaarstukken 2023                                           155
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>Financiële bijdrage               Gemeente Houten is aandeelhouder. Een jaarlijkse financiële
                                  bijdrage aan Vitens is niet aan de orde. In de financiële tabel aan
                                  het eind van deze paragraaf is het ontvangen dividend 2021 en
                                  begrote dividend 2022 t/m 2026 opgenomen.
                                  (x €1.000)       Begin 2023       Eind 2023         Verschil

                                  Eigen            € 533.000        € 557.100        € 24.100
                                  vermogen
             Balans
                                  Vreemd           € 1.293.000      € 1.340.100      € 47.100
                                  vermogen
                                  Totaal           € 1.826.000      € 1.897.200      € 71.200
                                  vermogen
                                  (x €1.000)       Begroot          Gerealiseerd     Verschil

                                  Exploitatie                       € 24
                                  resultaat
                                  Mutatie
                                  reserves
                                  Resultaat                         € 24

Bron                              www.vitens.nl

Aanwezige risico's                Geen

Overige relevante gegevens        Geen




Overige samenwerkingsverbanden

U10
Vestigingsplaats                  Utrecht

Doel                              De U10-gemeenten willen de goede perspectieven van de regio
                                  Utrecht als ontmoetingsplek voor Gezond stedelijk leven
                                  koesteren, versterken en benutten. Zij werken daarom op
                                  vrijwillige basis samen in U10-verband door gemeenschappelijke
                                  onderwerpen en belangen te verkennen en op basis hiervan
                                  gemeenschappelijke ambities te formuleren en activiteiten te
                                  ondernemen.
Deelnemende partijen              De gemeenten Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, Houten,
                                  IJsselstein, Lopik, Nieuwegein, Montfoort, Stichtse Vecht, Utrecht,
                                  Utrechtse Heuvelrug, Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede,
                                  Woerden, Oudewater en Zeist vormen het U10-netwerk. Samen
                                  met samenwerkingspartners als overheden, het bedrijfsleven en
                                  kennisinstituten presenteert de U10 zich als Metropoolregio
                                  Utrecht naar de Rijksoverheid en andere subsidiepartners.

Bestuurlijke vertegenwoordiging   De U10 kent geen dagelijks of algemeen bestuur. Het betreft een
                                  ‘lichte’ samenwerking op basis van een bestuursconvenant. Leden
                                  van het college nemen op basis van hun portefeuille deel aan de
                                  regionale bestuurstafels (zie opsomming beneden).




                                       Jaarstukken 2023                                           156
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>Begrotingsprogramma      Programma Samen leven
                         Programma Duurzame leefomgeving
                         Programma Goede bereikbaarheid
Maatschappelijk belang   U10 is een netwerkorganisatie waarin 16 gemeenten in de regio
                         Utrecht samenwerken op maatschappelijke thema's en
                         uitdagingen. Deze thema's zijn mobiliteit, economie, wonen,
                         gezondheid, groen en landschap en duurzaamheid.
                         De U10-gemeenten willen de goede perspectieven van de regio
                         Utrecht als ontmoetingsplek voor gezond stedelijk leven
                         koesteren, versterken en benutten. Zij werken daarom op
                         vrijwillige basis samen in U10-verband door gemeenschappelijke
                         onderwerpen en belangen te verkennen en op basis hiervan
                         gemeenschappelijke ambities te formuleren en activiteiten te
                         ondernemen.
Regionaal belang         Gemeenten werken in U10-verband samen omdat de opgaven
                         waar individuele gemeenten voor staan vaak grensoverschrijdend
                         zijn of efficiënter en effectiever samen opgepakt kunnen worden.
                         Daarnaast trekken U10 gemeenten gezamenlijk op richting
                         provincie en Rijk.
Lokaal belang            Houten is onlosmakelijk onderdeel van de stedelijke regio Utrecht,
                         als het gaat om wonen, werken en leven. Daarom is het in het
                         belang van Houten om in regionaal verband te werken aan een
                         gezonde, slimme en groene regio.
                         Dat gebeurt aan de volgende bestuurstafels in het bestuurlijk
                         netwerk U10:
                         • Gezonde woon- en leefomgeving
                         • Economische positionering
                         • Klimaatneutrale regio
                         • Duurzame bereikbaarheid
                         • Groen en Landschap
Afspraken met andere     Houten levert een actieve bijdrage aan U10 doordat het is
deelnemers               vertegenwoordigd aan alle bestuurstafels.
Terugblik voorspelde     De RES-voortgangsrapportage is opgeleverd. Dit is een
ontwikkelingen           tussenstap op weg naar een herijking van de RES en geeft inzicht
                         in hoe we ervoor staan met het realiseren van onze regionale
                         energiedoelen.
                         In 2023 is hier de Woondeal als belangrijk overkoepelend
                         onderwerp aan de bestuurstafels toegevoegd. In de Woondeal
                         hebben U10-gemeenten afspraken gemaakt met het Rijk, de
                         provincie en woningbouwcorporaties over waar deze woningen
                         moeten komen, het soort woningen en het segment waar deze
                         woningen in vallen.




                              Jaarstukken 2023                                         157
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>Beleidsverantwoording             In 2023 zijn in U10-verband de volgende resultaten behaald:
                                  - De Energy Board Utrecht is gestart. Hierin zoeken overheden en
                                  netbeheerders oplossingen voor netcongestie.
                                  - Regiopoorten: Uitwerking oplevering onderzoeksvragen MIRT
                                  2022 en een Technische rapportage.
                                  - Kromme Rijn Linielandschap: Op 20 december 2023 is een
                                  samenwerkingsovereenkomst voor gebiedsgerichte
                                  samenwerking ondertekend getekend door de provincie Utrecht,
                                  Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden en de gemeenten
                                  Bunnik, Houten, Nieuwegein, Utrecht en Zeist. Doel is het samen
                                  met gebiedspartners uitwerken van een perspectief voor de
                                  ontwikkeling van het gebied op de lange termijn, inclusief
                                  uitvoeringsstrategie, doorblik naar projecten, fasering en
                                  bekostigingsvoorstellen én concrete voorstellen voor het
                                  voortvarend realiseren van een aantal kansrijke projecten op de
                                  korte termijn.
                                  - De nieuwe Huisvestingsverordening is, na afstemming in de
                                  U16, in werking getreden per 1-7-2023. Inmiddels is, na de
                                  inwerkingtreding van de Huisvestingswet per 1-1-2024, de
                                  voorbereiding gestart voor aanpassing van de
                                  Huisvestingsverordening in het najaar van 2024.
                                  - De Utrecht Talent Alliantie is succesvol doorontwikkeld, met
                                  initiatieven zoals Maak je Stap en de voorbereiding van een
                                  Regionaal Talentfonds en een regionaal werkcentrum.
                                  - Er zijn gezamenlijke zienswijzen ingediend op vervoersplannen,
                                  betaald parkeren in Utrecht, het Provinciaal Programma Wonen
                                  en Werken (PPWW) en het Utrechts Programma Landelijk Gebied
                                  (UPLG).
                                  - In 2023 is gewerkt aan het regionale programma 'Groen Groeit
                                  Mee'. Binnen dit programma zijn een aantal pilotprojecten gestart.
                                  Houten doet mee aan de pilot 'Kromme Rijn Linie Landschap'
                                  (KRLL), waarvoor op 20 december een
                                  samenwerkingsovereenkomst getekend is.
Financiële bijdrage               Houten levert een structurele bijdrage per inwoner, die jaarlijks
                                  wordt gecorrigeerd. Dit gebeurt op basis van een mixpercentage
                                  van 70% loonindex en 30% prijsindex. Bij de begroting van 2023
                                  is rekening gehouden met een indexatie (stijging) van 3%. De
                                  uiteindelijke indexatie kwam uit op 2,4%. Op basis van het aantal
                                  inwoners op 1 januari 2023 heeft Houten het volgende
                                  bijgedragen: € 62.181 voor het bestuursconvenant Samenwerking
                                  U10, € 16.958 voor het mobiliteitsconvenant en € 48.675 voor het
                                  bestuursconvenant EBU/ROM (Economic Board
                                  Utrecht/Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Regio Utrecht). In
                                  totaal € 127.904.




Bron                              www.utrecht10.nl

Aanwezige risico's                Geen

Overige relevante gegevens        Geen


Verbonden partijen in rekening en begroting

In onderstaand overzicht zijn de bedragen opgenomen die voor de diverse verbonden partijen in de
jaarrekening en de begroting van de gemeente Houten zijn verantwoord.


                                       Jaarstukken 2023                                         158
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>Verbonden partijen in rekening en begroting (lasten)

                                           Rekening       Begroting    Rekening     Saldo
Verbonden Partij
                                              2022            2023        2023       2023
Werk en Inkomen Lekstroom (WIL)            3.540.786      4.091.765    4.152.273   -60.508
Veiligheidsregio Utrecht (VRU)             2.351.706      2.684.000    2.684.426     -426
Recreatieschap De Stichtse
                                            255.745        215.691      215.691
Groenlanden
GGD Regio Utrecht (GGDrU)                  2.306.212      2.264.587    2.222.121   42.466
Afvalverwijdering Utrecht (AVU)            1.828.604      1.806.849    1.749.641   57.208
Belastingsamenwerking gemeenten en
                                            705.217        696.000      684.736    11.264
hoogheemraadschap Utrecht (BghU)
Regionale Uitvoeringsdienst regio
                                            264.290        383.000      388.017     -5.017
Utrecht (RUD)
Regionaal Archief Zuid-oost Utrecht
                                            227.329        270.200      270.200
(RAZU)
Totaal                                    11.479.889     12.412.092   12.367.104   44.988


Dividend uitkering deelnemingen (baten)

                                           Rekening      Begroting     Rekening     Saldo
Verbonden Partij
                                               2022          2023          2023      2023
NV Bank Nederlandse Gemeenten                -14.227        -10.000      -15.600    5.600
Totaal                                       -14.227        -10.000      -15.600    5.600




Overige samenwerkingsverbanden

                                           Rekening      Begroting     Rekening     Saldo
Verbonden Partij
                                               2022          2023          2023      2023
U10                                         182.012        160.068      159.279       789
Totaal                                      182.012        160.068      159.279       789




                                      Jaarstukken 2023                                159
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>JAARREKENING




 Jaarstukken 2023   160
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>Uitgangspunten financiële verslaglegging
Wettelijke bepalingen
De jaarrekening is samengesteld met inachtneming van de betreffende bepalingen in de
Gemeentewet en het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Waarderingsgrondslagen balans
Algemeen
In de Financiële verordening (ex. Art 212 Gemeentewet) die in de raad van 9 mei 2023 is vastgesteld
zijn de uitgangspunten voor het financiële beleid opgenomen. Deze verordening is van toepassing op
het boekjaar 2023. De in de onderhavige jaarrekening gehanteerde grondslagen voor waardering en
resultaatbepaling zijn gebaseerd op de veronderstelling van continuïteit van de gemeente

Bij het samenstellen van de balans is een bestendige gedragslijn in acht genomen.

Vaste activa
Onder de vaste activa worden afzonderlijk opgenomen de immateriële, de materiële en de financiële
vaste activa.

Alle activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijging- of vervaardigingsprijs.
De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten.
De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en
overige kosten, welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. In de
vervaardigingsprijs wordt voorts een redelijk deel van de indirecte kosten opgenomen dat aan de
vervaardiging van het actief kan worden toegerekend.

Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het
boekjaar in aanmerking genomen. Daarnaast wordt een actief dat buiten gebruik wordt gesteld,
afgewaardeerd op het moment van buitengebruikstelling.

Immateriële vaste activa
1. De kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van (dis)agio worden lineair
   afgeschreven gedurende de periode gelijk aan de looptijd van de betreffende geldlening.

2.   Kosten van onderzoek en ontwikkeling worden in maximaal 5 jaar afgeschreven.

3.   Bijdragen aan activa in eigendom van derden worden geactiveerd, indien aan de voorwaarden
     wordt voldaan.

Materiële vaste activa
1. Materiële vaste activa met economisch nut worden lineair afgeschreven. Uitzondering hierop zijn
   de activa ten behoeve van de producten riolering en afvalinzameling. Op deze activa wordt
   annuïtair afgeschreven.

2. De volgende materiële vaste activa met economisch nut worden afgeschreven in:
       gronden en terreinen: niet en 7-40 jaar;
       gebouwen: 15-50 jaar (schoolgebouwen en overige gebouwen per 1-1-2011 ouder dan 10
          jaar: 40 jaar en nieuw en jonger dan 10 jaar: 50 jaar);
       grond-, weg en waterbouwkundige werken: 8-70 jaar;
       vervoermiddelen : 6-11 jaar;
       machines, apparaten en installaties (incl. theatertechniek): 5-30 jaar;
       automatisering: 4-11 jaar.

3. Activa met economisch nut en een verkrijgingsprijs van minder dan € 10.000 worden niet
   geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen. Deze laatst genoemden worden altijd
   geactiveerd.

4. Activa met een maatschappelijk nut met een waarde < € 250.000 worden niet geactiveerd, met
   uitzondering van gronden en terreinen. Deze laatst genoemden worden altijd geactiveerd.



                                        Jaarstukken 2023                                          161
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>    Overeenkomstig de “Notitie materiële vaste activa” van de BBV, verschenen in december 2017
    worden aankoop en vervaardiging van activa met een maatschappelijk nut die vanaf
    begrotingsjaar 2017 gereed komen geactiveerd. In de jaarrekening wordt onderscheid gemaakt
    tussen activa met een economisch nut en activa met een maatschappelijk nut.In januari 2020 is
    de nieuwe notitie "materiële vaste activa" van de BBV verschenen. Een wijziging hierin is "vrij te
    kiezen" waarderingsgrondslagen. Dit betreft een stelselwijziging. In 2020 heeft gemeente Houten
    geen gebruik gemaakt van deze stelselwijziging. Gemeente Houten houdt zich voor de waardering
    en afschrijvingsmethodiek aan zijn eigen Notitie Investering, Waardering en Afschrijving 2018

5. Aankoop en vervaardiging van activa met een maatschappelijk nut die tot en met begrotingsjaar
   2016 gereed zijn gekomen worden onder aftrek van bijdragen van derden ten laste van de
   exploitatie gebracht. Financieel technische gronden kunnen de oorzaak zijn om bij raadsbesluit
   hiervan af te wijken. Dan wordt het actief lineair afgeschreven over de verwachte levensduur van
   het actief of een kortere door de raad aan te geven tijdsduur.

Financiële vaste activa
De financiële vaste activa worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met de
ontvangen aflossingen. De kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen zijn gewaardeerd tegen
verkrijgingsprijs.

Onderhanden werk aangaande investeringen
De post onderhanden werk aangaande investeringen ontstaat als uitvloeisel van de Notitie
Investering, Waardering en Afschrijving 2018. Het betreft investeringen die nog niet in het verslagjaar
zijn opgeleverd en waarvan de restantkredieten worden overgebracht naar het volgende boekjaar. Na
oplevering van de investering zal feitelijke activering plaatsvinden en zal een aanvang worden
genomen met het afschrijven conform de richtlijnen.
De onderhanden werk aangaande investeringen worden gewaardeerd tegen verkrijging- of
vervaardigingsprijs en opgenomen onder de activaposten, zoals hierboven genoemd.

Vlottende activa
Onder de vlottende activa worden afzonderlijk opgenomen de voorraden, de uitzettingen met een
rentetypische looptijd korter dan 1 jaar, de liquide middelen en de overlopende activa.

Voorraden
De verschillende voorraadcomponenten zijn als volgt gewaardeerd:
 De verspreide percelen zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs, vermeerderd met de
   bijgeschreven rente en exploitatiekosten. Indien deze waarde hoger is dan de intern getaxeerde
   waarde, wordt voor het verschil een voorziening gevormd.
 De gronden die nog niet in exploitatie zijn genomen zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of
   vervaardigingsprijs, vermeerderd met rente en exploitatiekosten.
 Bij de grondexploitaties vindt (tussentijdse) winstneming plaats. Dit gebeurt met behulp van de
   percentage of completion (poc) methode. Bij de poc methode wordt deze winstneming als
   percentage berekend op basis van het % kosten te vermenigvuldigen met het % opbrengsten die
   zijn gerealiseerd per individuele grondexploitatie.
 De onderhanden werken zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings-/vervaardigingsprijs, vermeerderd
   met de bijgeschreven rente en exploitatiekosten en verminderd met de opbrengst wegens
   gerealiseerde verkopen. Indien wordt verwacht dat de geactiveerde kosten niet door verkopen van
   grond kunnen worden terugverdiend, is ter grootte van het geraamde tekort een voorziening
   gevormd.
 De voorraad brandstof is gewaardeerd tegen de gemiddelde inkoopprijs.
 De voorraad burgerzaken zijn gewaardeerd tegen de laatst bekende inkoopprijs.




                                         Jaarstukken 2023                                          162
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar
De uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar zijn opgenomen tegen de nominale
waarde. De voorzieningen wegens oninbaarheid worden met de nominale waarde verrekend.
De voorzieningen wegens oninbaarheid betreffen:
 Algemene debiteuren
    Alle vorderingen worden per stuk beoordeeld op inbaarheid. Dat is vervolgens het uitgangspunt
    om een minimale stand van de voorziening te bepalen. Als de voorziening onder de minimale
    stand komt wordt er een bedrag aan toegevoegd vanuit de algemene dekkingsmiddelen.
 Debiteuren op het gebied van gemeentelijke belastingen
    Hier wordt dezelfde werkwijze toegepast als bij de algemene debiteuren.
 Vorderingen bijstandsverlening
    Ook de vorderingen bijstandsverlening worden per vordering beoordeeld op oninbaarheid en
    dienovereenkomstig opgenomen in de voorziening.

Liquide middelen
De liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

Overlopende activa
De overlopende activa worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

Vaste passiva
Onder de vaste passiva worden afzonderlijk opgenomen het eigen vermogen (reserves en het
rekeningresultaat), de voorzieningen en de vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of
langer.

De vaste passiva, met uitzondering van de voorzieningen, worden gewaardeerd tegen de nominale
waarde. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen contante waarde.

Reserves en Voorzieningen
Het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen is vastgelegd in de nieuwe Nota Reserves en
Voorzieningen. Genoemde Nota is door de Raad vastgesteld in de vergadering van 14 december
2021.
Op 14 maart 2023 is tevens de Financiële Verordening (ex. art. 212 Gemeentewet) vastgesteld.
Conform deze verordening wordt in het jaarverslag de ontwikkeling van de schuldpositie opgenomen.

Reserves
Reserves zijn het eigen vermogen van de organisatie en dienen om tegenvallers in de exploitatie op te
vangen en om investeringen te kunnen financieren. Algemene reserves en bestemmingsreserves
vormen samen met het saldo van de exploitatierekening het eigen vermogen.

De algemene reserves (niet zijnde bestemmingsreserves) zijn bestemd voor opvang van tekorten, als
buffer voor risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen en voor onvoorziene, onuitstelbare en
onvermijdbare (drie O’s) uitgaven.
Bestemmingsreserves zijn van de algemene reserves afgezonderde bestanddelen waaraan de politiek
een bepaalde bestemming heeft gegeven of door een geldgever bijzondere voorwaarden zijn gesteld
(geoormerkt).

Vermeerderingen en verminderingen vinden plaats op basis van:
 de in de begroting vastgestelde bedragen;
 resultaatbestemming;
 aanvullende besluitvorming.

Aan bovengenoemde vermeerderingen en verminderingen liggen raadsbesluiten ten grondslag. Zij
maken daarom deel uit van de resultaatbepaling.

Voorzieningen
Voorzieningen worden gerekend tot het vreemd vermogen en worden gevormd wegens:
 verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te
   schatten;




                                        Jaarstukken 2023                                         163
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>   op balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of
    verliezen, waarvan de omvang redelijkerwijs is in te schatten;
 kosten die in het volgende boekjaar worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn
    oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de
    voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren.
Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed
moeten worden.

Dotaties en onttrekking aan voorzieningen vinden plaats op basis van:
 de in de begroting vastgestelde bedragen;
 verkregen subsidiegelden;
 aanvullende besluitvorming.
Aan bovengenoemde dotaties en onttrekkingen liggen raadsbesluiten ten grondslag. Zij maken
daarom deel uit van de resultaatbepaling.

Indien bij het opstellen van de jaarrekening zich een financieel risico voordoet dat van invloed is op het
getrouwe beeld van de jaarrekening, zal hiervoor een voorziening moeten worden getroffen en/of een
extra dotatie moeten worden gedaan. In afwijking op bovenstaande, zal dit zonder besluitvorming van
de raad plaatsvinden. Dit is voor het jaar 2023 niet van toepassing.

Vlottende passiva
Onder de vlottende passiva worden afzonderlijk opgenomen de netto-vlottende schulden met een
rentetypische looptijd korter dan 1 jaar en de overlopende passiva.

De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

Waarderingsgrondslagen baten en lasten
Baten en lasten
De baten en lasten zijn toegerekend aan de periode waarop ze betrekking hebben. Bij het bepalen
van het resultaat is een bestendige gedragslijn in acht genomen.

Als bedrijfsresultaat(winstneming) van de grondexploitaties wordt aangemerkt de resultaten van de
afzonderlijke complexen binnen Niet Vinex. Vinex wordt hierin als één complex(grondexploitatie)
gezien. De baten en lasten die betrekking hebben op de verspreide percelen, de nog niet in exploitatie
genomen gronden en de onderhanden werken, worden verrekend met de boekwaarde van deze
gronden.

Afschrijvingen
Het afschrijven op een investering vangt aan per 1 januari van het verslagjaar volgend op het jaar
waarin de investering is opgeleverd.

Investeringen worden lineair afgeschreven, met uitzondering van investeringen waarvan de
kapitaallasten gedekt worden uit de afvalstoffenheffing of rioolrecht.

De afschrijvingen geschieden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar (met uitzondering van
specifieke besluiten ten aanzien van investeringen met een maatschappelijk nut).

Op gronden wordt niet afgeschreven. Daarnaast wordt ook niet afgeschreven op de investering met
betrekking tot het politiebureau. Dit is conform de met de Rijksgebouwendienst overeengekomen
financieringswijze.

Rente
De rentelasten betreffen het saldo van:
 aan geldverstrekkers werkelijk betaalde rente;
 werkelijk ontvangen rente op uitgezette gelden;
 aan de grondexploitatie en de vaste activa toegerekende rente.
De rentelasten worden door middel van een omslagpercentage over de rekening van baten en lasten
verdeeld.




                                          Jaarstukken 2023                                           164
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>Kostenplaatsen
De op de kostenplaatsen verantwoorde lasten en baten worden in 2023 op basis van werkelijke
bedragen volledig doorverdeeld naar de taakvelden via bij de begroting 2023 bepaalde
verdeelsleutels. Er blijft door deze systematiek geen saldo meer over op de kostenplaatsen.

De doorbelasting van de uren van eigen personeel die zijn gemaakt ten behoeve van de
grondexploitatie worden in de realisatie doorbelast op basis van werkelijk gemaakte uren x uurtarief.
Doordat het uurtarief bepaald wordt met behulp van werkelijke uitgaven en opbrengsten
kostenplaatsen blijft ook hier geen saldo over op de kostenplaats Projectontwikkeling.

Rechtmatigheidsverantwoording
Voor het opmaken en de controle van deze jaarrekening maken we gebruik van het normenkader
rechtmatigheid. Dit kader bestaat uit alle relevante (interne) wet- en regelgeving waaruit financiële
beheershandelingen kunnen voortvloeien. Dit is door het college opgenomen in het normenkader
rechtmatigheid 2023 en vastgesteld door de raad op 9 mei 2023. De jaarrekening 2023 en de daarin
opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgemaakt overeenkomstig dit normenkader.


Verantwoordings- en rapportagegrens rechtmatigheidsverantwoording
    In de rechtmatigheidsverantwoording bij de jaarrekening rapporteert het college aan de raad
       over afwijkingen met een verantwoordingsgrens van 3% van de totale lasten van de
       gemeente, inclusief de dotaties aan de reserves.
    In de paragraaf bedrijfsvoering worden de geconstateerde afwijkingen (fouten of
       onduidelijkheden) groter dan of gelijk aan € 75.000 gerapporteerd.

Voorwaardencriterium
    Het voorwaardencriterium is het criterium van rechtmatigheid, dat betrekking heeft op de eisen
      die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De
      eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op
      aspecten als recht, hoogte en duur.

Begrotingscriterium
 Het begrotingscriterium is een criterium van rechtmatigheid dat betrekking heeft op de grenzen
   van de baten en lasten in de door de raad geautoriseerde begroting van exploitatie en
   investeringskredieten en de hiermee samenhangende programma’s, waarbinnen de financiële
   beheershandelingen tot stand moeten zijn gekomen;
 De begrotingsrechtmatigheid wordt beoordeeld op het niveau waarop de begroting door de raad is
   geautoriseerd;
 Bij investeringsprojecten wordt de begrotingsrechtmatigheid beoordeeld op het niveau van het
   totaal gevoteerde kredietbedrag. Een overschrijding van het jaarbudget, passend binnen het totaal
   bedrag van het krediet, wordt daarmee als rechtmatig beschouwd.
 Uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting als onrechtmatig wordt beschouwd.
   Afwijkingen worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties: a. Er is sprake van een
   overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren.
   b. Er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling.
   c. De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse
   rapportage.
 Begrotingsonrechtmatigheden die passen binnen het bestaande beleid van de raad, worden
   opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording (voor zover de verantwoordingsgrens voor
   afzonderlijke fouten of onduidelijkheden is overschreden), maar worden niet nader toegelicht in de
   paragraaf bedrijfsvoering.

Misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium
 Het misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium is het criterium van rechtmatigheid, dat betrekking
   heeft op het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van
   overheidsgelden en gemeentelijke eigendommen bij financiële beheershandelingen.




                                         Jaarstukken 2023                                          165
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>Balans per 31 december
                                                                                                                x1000
ACTIVA                                                                                  31-12-2023         31-12-2022


Vaste activa


Immateriële vaste activa
Bijdrage aan activa in eigendom van derden                                                     82                 70
Kosten onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief                                     2.082              1.598
Totaal immateriële vaste activa                                                              2.164              1.668


Materiële vaste activa
Investeringen met een economisch nut, overig                                              112.752            110.393


Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten
een heffing kan worden geheven                                                               6.647              5.437
Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut                              3.881              2.232
Totaal materiële vaste activa                                                             123.280            118.062



Financiële vaste activa
Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen                                                        18                 18
Overige langlopende leningen                                                                 2.079              2.474
Totaal financiële vaste activa                                                               2.097              2.492


Totaal vaste activa                                                                       127.542            122.222


Vlottende activa


Voorraden
Onderhanden werk: bouwgronden in exploitatie                                                 7.052              5.727
Gereed product en handelsgoederen                                                              19                 21
Totaal voorraden                                                                             7.071              5.748


Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar
Vorderingen op openbare lichamen                                                            18.995              8.410
Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar                           2.792


Overige vorderingen                                                                          4.072              5.249
Totaal uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar                                 23.067             16.451


Liquide middelen
Kassaldi                                                                                        9                  6
Banksaldi                                                                                                       6.625
Totaal liquide middelen                                                                         9               6.630


Overlopende activa




                                              Jaarstukken 2023                                       166
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te
ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voor- financiering op uitkeringen
met een specifiek bestedingsdoel uitgesplitst naar de nog te ontvangen bedragen
van:
• Het Rijk                                                                               47             1.069
• Overige Nederlandse Overheidslichamen                                                1.330              881
                                                                                       1.377            1.950



Overige nog te ontvangen bedragen, en de vooruitbetaalde bedragen die ten              1.361              962
laste van volgende begrotingsjaren komen


                                                                                       1.361              962




Totaal overlopende activa                                                              2.738            2.912


Totaal vlottende activa                                                               32.885           31.742


Totaal generaal                                                                     160.427           153.964


Balans per 31 december 2023
                                                                                                          x1000
PASSIVA                                                                           31-12-2023         31-12-2022


Vaste passiva


Eigen vermogen
Algemene reserves                                                                     36.364             32.106
Bestemmingsreserves                                                                   17.739             15.176
                                                                                      54.103             47.282



Nog te bestemmen resultaat jaarrekening                                                3.063              7.573
Totaal eigen vermogen                                                                 57.166             54.854




Voorzieningen                                                                         12.849             13.318



Vaste schulden met een rentetypische looptijd >= 1 jaar
Onderhandse leningen van binnenlandse banken                                          45.190             49.861
Waarborgsommen                                                                           94                134
Totaal vaste schulden met een rentetypische looptijd >=1 jaar                         45.284             49.995


Totaal vaste passiva                                                                115.300            118.168



                                            Jaarstukken 2023                                   167
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre>Vlottende passiva




Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar
Banksaldi                                                                           5.387           9.229

Overige schulden                                                                   18.297          17.850
Totaal netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar            23.684          27.080




Overlopende passiva
De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te
ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voor- financiering op uitkeringen
met een specifiek bestedingsdoel uitgesplitst naar de nog te ontvangen bedragen
van:

• Europese overheidslichamen
• Het Rijk                                                                         14.557           3.004
• Overige Nederlandse Overheidslichamen                                             1.278           1.441
                                                                                   15.835           4.444

Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend       5.356           4.076
begrotingsjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks terugkerende
arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume
                                                                                    5.356           4.076
Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren
komen.                                                                               251             197
                                                                                     251             197


Totaal overlopende passiva                                                         21.443           8.717


Totaal vlottende passiva                                                           45.126          35.797


Totaal generaal                                                                   160.427         153.964


Borg- en Garantstellingen                                                         286.715         129.426




                                             Jaarstukken 2023                               168
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre>Toelichting op de balans
</pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>VASTE ACTIVA
                                                                                                                                             x1000
Immateriële vaste activa                                                                                                31-12-2023     31-12-2022
Bijdragen aan activa in eigendom van derden                                                                                    82              70
Kosten onderzoek en
ontwikkeling voor een
bepaald actief                                                                                                               2.082           1.598
                                                                                                                             2.164           1.668


Totaal - Immateriële vaste activa                                                                                            2.164           1.668
'
Het verloop van de boekwaarde van de immateriële vaste activa ziet er als volgt uit:
                                                                                                                                                                           x1000
Soort investering                                                    Boekwaarde         Investering            Des- Afschrijvingen   Bijdragen van   Afwaarderingen Boekwaarde
                                                                        1-1-2023                      investeringen                         derden                   31-12-2023


Bijdragen aan activa in eigendom van derden                                     70              67                             10              45                            82

Kosten onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief                     1.598             484                                                                         2.082


Totaal - Immateriële vaste activa                                            1.668             551                             10              45                          2.164
'
De (des)investeringen 2023 immateriële vaste activa bestaan uit de volgende (des)investeringen:
                                                                                                                                                                           x1000
Omschrijving investering                                                               Beschikbaar       Werkelijk     Cumulatief            Des-      Bijdrage van Afwaardering
                                                                                           gesteld      besteed in     besteed in      investering           derden           en
                                                                                           krediet

                                                                                              2023            2023           2023            2023             2023         2023
Bijdragen aan activa in eigendom van derden*
Het Nieuwe Bos Wulven (toegangsweg/parkeerplaats)                                               -24             67             45                               45
Haalbaarheidsonderzoek Molenzoom                                                                -30                            30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre>Totaal - Bijdragen aan
activa in eigendom van
derden                                                                                     -54               67          75                 45
Kosten onderzoek en
ontwikkeling voor een
bepaald actief
Blijven bouwen, vertraging voorkomen Motie120                                             213               226         312
Bouwen aan Houten 2023-
2026                                                                                      450               258         258
Totaal - Bijdrage aan activa in eigendom van derden                                       663               484         570
Totaal - Immateriële vaste activa                                                         610               551         645                 45




                                                                                                                                    x1000
Materiële vaste activa                                                                                            31-12-2023   31-12-2022
Investeringen met een economisch nut                                                                                 112.752      110.393
                                                                                                                       6.647        5.437
Investeringen met een economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven kan
worden geheven
Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut                                                        3.881        2.232
Erfpachtgronden                                                                                                           0            0
                                                                                                                    123.280      118.062


Totaal - Materiële vaste activa                                                                                     123.280      118.062




'
</pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre>(Des)investeringen met een economisch nut


Het verloop van de boekwaarde van de (des)investeringen met een economisch nut ziet er als volgt uit:
                                                                                                                                           x1000
Omschrijving                                                                                                          31-12-2023     31-12-2022
Economisch nut, overige investeringen                                                                                   112.752         110.393
Economisch nut, investeringen waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven                       6.647           5.437




Totaal - Materiële vaste activa met een economisch nut                                                                  119.399         115.830


Het verloop van de boekwaarde van de (des)investeringen 2023 met een economisch nut kan in de volgende categorieën
worden onderverdeeld:
                                                                                                                                                                        x1000
Soort investering                                                  Boekwaarde        Investering             Des- Afschrijvingen   Bijdragen van   Afwaarderingen Boekwaarde
                                                                      1-1-2023             2023     investeringen                         derden        (Duurzame  31-12-2023
                                                                                                                                                           waarde-
                                                                                                                                                   verminderingen)
Economisch nut, overig
Gronden en terreinen                                                      26.409             255                            345              43                        26.276
Bedrijfsgebouwen                                                          77.523           4.914                           2.553                                       79.884
Grond/weg/waterbouwkundige werken                                            264             515                             11                                           768
Vervoermiddelen                                                              441                                             88                                           353
Machines, apparaten, installaties                                          1.961             651                            436                                         2.176
Overige materiele vaste activa                                             3.795              39                            539                                         3.295
Totaal - Economisch nut, overig                                          110.393           6.374                           3.971             43                       112.752
Economisch nut, dekking door heffing
Gronden en terreinen (heffing)                                               258                                              1                                           257
Bedrijfsgebouwen (heffing)                                                 1.140                                             32                                         1.108
Grond/weg/waterbouwk.werk. (heffing)                                       3.379           1.744                            208             197                         4.719
Overige materiele vaste activa (heffing)                                     660              71                            163               5                           563
Totaal - Economisch nut, heffing                                           5.437           1.815                            403             202                         6.647
</pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 173 ======================================================================

<pre>Totaal - Economisch nut                                                 115.830           8.189                              4.375               245                        119.399


Toelichting
Om vast te stellen of een duurzame waardevermindering moet worden toegepast, moet de directeopbrengstwaarde (marktwaarde) worden bepaald. Een middel om de directe
opbrengstwaarde te bepalen, is een onafhankelijke taxatie. Bij het doorvoeren van een duurzame waardevermindering wordt op het vastgoed extra afgeschreven tot de directe
opbrengstwaarde (taxatiewaarde). In 2023 heeft er geen duurzame waarde vermindering plaatsgevonden.

'
De (des)investeringen met een economisch nut bestaan uit de volgende investeringen:
                                                                                                                                                                              x1000
Omschrijving investering                                                          Beschikbaar          Werkelijk       Cumulatief              Des-       Bijdrage van Afwaardering
                                                                                      gesteld         besteed in       besteed in     investeringen             derden           en
                                                                                      krediet

                                                                                          2023              2023              2023              2023               2023       2023

Economisch nut, overig
Gronden en terreinen
Montesorri Weteringhoek, grond                                                              -76                                588
Herinrichting terrein gemeentewerf II                                                       183                 8               60
Meerpaal: Toplaag waterveld 2                                                               220               111               92                                   19
De Eng: Toplaag kunstgrasveld 2                                                             351                24               20                                    4
Meerpaal: Toplaag waterveld 1                                                               220               111               92                                   19
Totaal - Gronden en terreinen                                                               900               255              851                                   43
Bedrijfsgebouwen
Restauratie Fort Honswijk                                                                   136                10             -126
Verduurzaming Fort Honswijk                                                                -394                11              405
Velduil (gebouw), Eggeveld 4                                                              7.720               103              547
Montessori (gebouw), Weteringhoek                                                             8                              5.547
Van Harte School (gebouw), Loerikseweg 11a                                                7.753             4.566            5.330
Krediet Van Harte School
(BENG - ENG)                                                                                223
Meubilair - inrichting
Gemeentehuis                                                                                919                95              125
Kantoor milieustraat                                                                         70                34               34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 173 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 174 ======================================================================

<pre>Tweede Balkon Theater
Aan de Slinger                                         500
Zorgunit / woonvoorziening
PasAan                                                  90      95       95
Velduil (gymzaal),
Eggeveld 2                                            2.240
Totaal - Bedrijfsgebouwen                            19.264   4.914   11.955
Grond/weg/waterbouwkundige werken
Inrichting begraafplaats Oud Wulven                    556     515      519
Totaal - Grond/weg/waterbouwkundige werken             556     515      519
Vervoersmiddelen
Twee bedrijfswagens buitendienst                        42               50
Totaal -
Vervoersmiddelen                                        42               50
Machines, apparaten, installaties
ICT-uitrusting werkplekken                              89      69      180
Hijskraan                                              202     201      201
Faciliteiten hybride aanpassingen vergaderruimtes       33      16       83
Pekelinstallatie                                        51      56       56
ICT-uitrust.persoonlijk: laptops en telefoons 2023      96     101      101
Zonnepanelen gemeentelijke gebouwen                    700      97       97
Tractor met laadschop                                  141     112      112
Totaal - Machines, apparaten, installaties            1.311    651      830
Overige materiele vaste activa
MJOP Vervangen bewegwijzering (2023)                   100      39       39
Totaal - Overige materiele vaste activa                100      39       39
Totaal - Economisch nut, overig                      22.173   6.374   14.244   43


Economisch nut, dekking door heffing
Grond/weg/waterbouwkundige werken
Vervangen mech.-electr. installaties (WRP) 2022       1.222    280      280
Ontstenen gemeentelijk initiatief (WRP) 2022           298     168      195
Ontstenen bewonersinitiatief (WRP) 2022                 75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 174 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 175 ======================================================================

<pre>Mech./elektr. installaties
2023 (WRP 2020-2023)                                                                            259                 63                63
Bewonersmaatregelen
2023 (WRP 2020-2023)                                                                             64                 32                32
Afkoppelen en vergroenen
2023 (WRP 2020-2023)                                                                            200                 64                64
Klimaatadaptieve
maatregelen 2023 (WRP
2020-2023)                                                                                    1.019             1.137               941                                    197
Totaal - Grond/weg/waterbouwkundige werken                                                    3.138             1.744              1.574                                   197
Overige materiele vaste activa
Aanschaf kliko's jaarschijf 2023                                                                 30                 55                50                                      5
2 ondergrondse containers                                                                        15                 16                16
Totaal - Overige materiele vaste activa                                                          45                 71                66                                      5


Totaal - Economisch nut, dekking door heffing                                                 3.183             1.815              1.640                                   202
Totaal investeringen met een economisch nut                                                 25.356              8.189            15.884                                    245


'
Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut


Het verloop van de boekwaarde van de investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut ziet er als volgt uit:
                                                                                                                                                      x1000
Omschrijving                                                                                                                 31-12-2023        31-12-2022
Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut                                                                    3.881             2.232
Totaal investeringen met een maatschappelijk nut                                                                                   3.881             2.232
* Als gevolg van de nieuwe BBV-voorschriften worden vanaf 2017 naast investeringen met economisch nut ook alle investeringen met maatschappelijk nut in de openbare ruimte geactiveerd.Dit
betekent dus een geleidelijke invoering. Dit heeft tot gevolg dat pas op termijn alle investeringen op de balans zijn opgenomen. Hieronder is weergegeven welke bedragen volgens de nieuwe
systematiek zijn verantwoord.


'

Het verloop van de boekwaarde van de (des)investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut kan in de volgende categorieën worden onderverdeeld:
                                                                                                                                                                                         x1000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 175 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 176 ======================================================================

<pre>Soort investering                                                  Boekwaarde      Investering              Des- Afschrijvingen     Bijdragen van   Afwaarderingen Boekwaarde
                                                                      1-1-2023           2023      investeringen                           derden                   31-12-2023

Maatschappelijk nut
Gronden en terreinen                                                        224                                               10                                           214
Grond/weg/waterbouwkundige werken                                         2.007           1.778                              119                                          3.666
Machines, apparaten, installaties
Overige materiele vaste activa
Totaal - Maatschappelijk nut                                              2.232           1.778                              129                                          3.881
'
De (des)investeringen 2023 in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut bestaan uit de volgende (des)investeringen:
                                                                                                                                                                          x1000
Omschrijving investering                                                          Beschikbaar          Werkelijk       Cumulatief            Des-     Bijdrage van Afwaardering
                                                                                      gesteld         besteed in       besteed in   investeringen           derden           en
                                                                                      krediet
                                                                                          2023              2023            2023            2023             2023         2023
Maatschappelijk nut
Grond/weg/waterbouwkundige werken
Openbare Verlichting: Het Rond: masten 2022                                                  93
Openbare Verlichting: Het
Rond: armaturen 2022                                                                         67
Historische Verlichting Het
Oude Dorp: masten 2022                                                                     102
Historische Verlichting
Oude Dorp: armaturen
2022                                                                                         73
Verduurzaming Openbare
Verlichting masten 2022                                                                    102                 20             20
Verduurzaming Openbare
Verlichting armaturen 2022                                                                1.153              562             562
Openbare Verlichting
Hofstad IV B (masten)                                                                        81
Openbare Verlichting
Hofstad IV B (armaturen)                                                                     59
Verduurzaming Openbare
Verlichting masten 2023                                                                      30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 176 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 177 ======================================================================

<pre>Verduurzaming Openbare
Verlichting armaturen 2023                                                               1.153
MJOP Vervangen VRA's
door VRI's 2023                                                                           700               186                186
MJOP De Staart (GO)
2023                                                                                      790               146                146
MJOP Inhaalslag
elementen D-niveau 2023                                                                   337               316                316
MJOP Neereind (2023)                                                                      348                25                 25
MJOP Vervangen (delen) bruggen/steigers (2023)                                            398               236                236
MJOP Fietspaden
(gespecificeerd) 2024                                                                     397               287                287
Totaal - Grond/weg/waterbouwkundige werken                                               5.881            1.778               1.778
Totaal - Maatschappelijk nut                                                             5.881            1.778               1.778


Financiële vaste activa


Het verloop van de boekwaarde van de financiële vaste activa ziet er als volgt uit:
                                                                                                                                           x1000
Omschrijving                                                                                                             31-12-2023   31-12-2022
Overige langlopende leningen                                                                                                  2.079        2.474
Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen                                                                                         18           18
Totaal                                                                                                                        2.097        2.492


Het verloop van de boekwaarde 2023 van de financiële vaste activa kan in de volgende categorieën worden onderverdeeld:
                                                                                                                                                         x1000
Soort lening                                                      Boekwaarde       Investering             Des-    Afschrijving /     Waarde-      Boekwaarde
                                                                                                  investeringen     aflossingen verminderingen

                                                                     1-1- 2023           2023              2023               2023         2023     31-12-2023


Leningen aan woningcorporaties
Overige langlopende leningen                                             2.474                              229                166                       2.079
Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen                                     18                                                                             18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 177 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 178 ======================================================================

<pre>Totaal financiële vaste activa                                              2.492                        229           166                          2.097


De (des)investeringen 2023 financiële vaste activa bestaan uit de volgende investeringen:
                                                                                                                                                    x1000
Omschrijving investering                                                            Beschikbaar     Werkelijk   Cumulatief            Des-       Waarde-
                                                                                        gesteld    besteed in   besteed in   investeringen   vermindering
                                                                                        krediet

                                                                                            2023        2023    2023                 2023           2023
Overige langlopende leningen
Berg en Boschschool: geldlening*                                                              0            0            0             229              0
Totaal - Overige langlopende leningen                                                         0            0            0             229              0
Totaal - Financiële vaste activa                                                              0            0            0             229              0
* Cf. punt 5
raadsinformatiebrief
decembercirculaire
gemeentefonds en overige
financiële ontwikkelingen
2023
(26 februari 2024 kenmerk
824035) € 229,- duizend
afgeboekt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 178 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 179 ======================================================================

<pre>VLOTTENDE ACTIVA
                                                                                                                                                             x1000
Voorraden                                                                                                                           31-12-2023          31-12-2022
Onderhanden werken
Bouwgronden in exploitatie                                                                                                                 7.052             5.727
Gereed product en handelsgoederen
Documenten burgerzaken                                                                                                                         8               10
Voorraad brandstof                                                                                                                            11               11
Totaal                                                                                                                                     7.071             5.748
* Cf. notitie Besluit Begroting en Verantwoording moeten vooruitbetalingen sinds 01-01-2017 verantwoord worden onder de Voorraden. Boekwaarde per 1-1-2019
overgebracht van overlopende activa naar voorraden.




Onderhanden werk: bouwgronden in exploitatie

De bouwgronden in
exploitatie betreffen:                                                                                                                                       x1000
                                                                                           Boekwaarde         Investeringen         Inkomsten         Boekwaarde
                                                                                              1-1-2023                                (inclusief       31-12-2023
                                                                                                                                 winstneming)

Exploitatie stedelijk
Complexen: Vinex                                                                                   3.835               1.284                 -21             5.141
Complexen: Overigen                                                                                  -394                130                 185              -449
(Sub) totaal exploitatie stedelijk                                                                 3.442               1.414                 164             4.692
Exploitatie landelijk
Complexen: Landelijk                                                                               2.285                 104                  29             2.360
Voorziening verlieslatend complex
(Sub) totaal exploitatie landelijk                                                                 2.285                 104                  29             2.360
Totaal balanswaarde bouwgronden in exploitatie                                                     5.727               1.518                 193             7.052

Voor een nadere toelichting op de grondexploitatie wordt verwezen naar de toelichting op het programma Duurzame leefomgeving en de paragraaf
grondbeleid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 179 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 180 ======================================================================

<pre>De bouwgronden in exploitatie kunnen als volgt worden gespecificeerd:
                                                                                                              x1000
Omschrijving complex                                                    Investering   Winstneming*   Desinvestering


Exploitatie stedelijk

Complexen Vinex:
Hofstad 3                                                                      121
Weteringhoek/Kruisboog                                                          44
De Koppeling                                                                    30
Loerik VI                                                                      106
Hofstad 4b                                                                      59
Bovenwijkse voorzieningen                                                       12
Bovenstedelijke voorzieningen                                                  632            -982              80
Meerpaal                                                                       167                             662
Afgesloten complexen                                                            10                              90
Locatie oude politie bureau                                                     29                              12
Sport en werklandschap de Meerpaal                                              76                             117
Vinex / Algemene kosten
(Sub) totaal - Complexen
Vinex                                                                        1.284            -982             961
Complexen: Overigen
Ontwikkellocatie De Wegwijzer/ Den Oord                                         50                               2
Algemene ontwikkellocaties derden                                               38                             183
Oude dorp                                                                        7
Beverakker                                                                      22
Grote Driehoek Schalkwijk                                                       12
(Sub) totaal - Complexen overigen                                              130                             185
Totaal Stedelijk                                                             1.414            -982            1.146
Exploitatie landelijk
Complexen: Landelijk
Woningbouw Tuurdijk 't Goy
</pre>

====================================================================== Einde pagina 180 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 181 ======================================================================

<pre>ASV 1 Van Eck                                                                                                            75                                       27
ASV 2 Hoogendoorn                                                                                                         6
ASV 2 Droom van Schalkwijk                                                                                                                                        2
Kerkzicht 't Goy                                                                                                         24
Voorziening verliesgevend complex Woningbouw Tuurdijk 't Goy
(Sub) totaal - Complexen landelijk                                                                                     104                                        29
Totaal Landelijk                                                                                                       104                                        29


Totaal - Bouwgronden in exploitatie                                                                                  1.518                -982              1.176
* Voor winstneming wordt vanaf 2017 en overeenkomstig de aangescherpte BBV regels de Percentage of Completion (PoC) methode toegepast: voor zover gronden zijn
verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen.




Output fasering in jaarschijven
Project: Houten
Datum: 11-3-2024
Totaal consolidatie herziening 2024 x1000
                                                                                                                              Jaarschijven grondexploitatie (in €)
Grondkosten                                                                                      Totaal      Boekwaarde Restantbudget                       2024       2025    2026

Verwerving                                                                                     105.912             102.764               3.148              3.148
Milieu                                                                                            5.356              5.004                 352                    46    156     150
Sloop                                                                                             2.132              2.058                  75                    5      70
Grondwerk                                                                                         7.604              7.074                 530                   425     80      25
Riolering                                                                                       18.905              18.206                 699                   197    251     251
Verharding                                                                                      62.733              55.999               6.734              2.863      2.024   1.846
Groen/water                                                                                       9.147              7.382               1.765              1.471        57     237
Openbare verlichting/brandkranen                                                                  5.781              5.177                 605                   391    124      90
Kunstwerken                                                                                     19.055              18.390                 665                   178    163     325
Diversen                                                                                          9.310              7.386               1.924              1.627       221      75
Plankosten                                                                                      65.005              60.757               4.248              2.173      1.096    979
Bovenwijkse voorzieningen                                                                       29.316              22.556               6.760                   277   5.060   1.422
</pre>

====================================================================== Einde pagina 181 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 182 ======================================================================

<pre>Afdrachten                            30.104       30.104
Boekwaarde rente                      20.803       20.803
Totaal grondkosten                   391.162      363.658        27.505   12.801    9.303   5.401
Kostenstijging                         1.148           €-         1.148     309      322      516
Totaal grondkosten (geïndexeerd)     392.310      363.658        28.652   13.110    9.625   5.917

Grondopbrengsten                      Totaal   Boekwaarde Restantbudget      45       46       46

Sociale woningbouw                     1.395        1.395
Vrije sector woningbouw               28.059       10.906        17.153            14.606   2.548
Niet woningbouw maatschappelijk       26.527       25.494         1.033    1.017      16
Niet woningbouw commercieel           88.497       84.057         4.439    2.229    2.210
Bijdragen                             68.768       67.326         1.442    1.442
Overige opbrengsten                  173.581      160.959        12.622    6.140    5.060   1.422
Boekwaarde rente                       6.480        6.480
Totaal grondopbrengsten              393.307      356.617        36.690   10.828   21.892   3.970
Opbrengstenstijging

Totaal opbrengsten (geïndexeerd)     393.307      356.617        36.690   10.828   21.892   3.970

Exploitatie saldo                     Totaal   Boekwaarde Restantbudget      45       46       46

Totaal grondkosten (geïndexeerd)     392.310      363.658        28.652   13.110    9.625   5.917
Totaal opbrengsten (geïndexeerd)     393.307      356.617        36.690   10.828   21.892   3.970

Saldo (geïndexeerd)                    4.779        -3.258        8.038   -2.282   12.267   -1.947


Rente
Cashflow                                997         -7.041                -2.282   12.267   -1.947
Cumulatieve cashflow                                                      -9.323    2.944     997
Eindwaarde (31-12-2026)                 997
Netto contante waarde (01-01-2024)      939
</pre>

====================================================================== Einde pagina 182 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 183 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                           x1000
Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar                                                                  31-12-2023     31-12-2022


Vorderingen op openbare lichamen                                                                                           18.995         8.410
Totaal- vorderingen op openbare lichamen (Gemeente Houten)                                                                  7.778         5.957
- Vorderingen op openbare lichamen (Gemeente Houten)                                                                        7.042         5.701
- Algemene debiteuren (deel vorderingen op openbare lichamen)                                                                 736           256
Totaal- vorderingen op openbare lichamen (Regionale backoffice lekstroom)                                                  11.217         2.454


Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar                                                     2.792
- Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar                                                   2.792
(Gemeente Houten)

- Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
(Regionale backoffice lekstroom)


Overige vorderingen                                                                                                         4.072         5.249
- Overige vorderingen (Gemeente Houten)                                                                                     1.897         2.215
- Overige vorderingen (Regionale backoffice lekstroom)                                                                      2.175         3.034
Totaal uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar                                                                23.067        16.451


Toelichting "Vorderingen op openbare lichamen"


Onder de vorderingen op Openbare lichamen is de vordering op de Belastingdienst opgenomen in het kader van de BTW-aangiften 2023 en de opgaaf
BTW-Compensatiefonds 2023.Tevens zitten er nog vorderingen op openbare lichamen in de algemene debiteuren die hier worden verantwoord.


Toelichting "Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar"

Op grond van de regeling Schatkistbankieren dienen gemeenten overtollige middelen te beleggen in de schatkist.
Dit met uitzondering van een drempelbedrag. Voor de Gemeente Houten bedraagt dit circa € 2.706,- duizend voor 2023.
De ruimte onder het drempelbedrag is als volgt:



Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren                                                           bedragen x € 1.000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 183 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 184 ======================================================================

<pre>                                                                         Verslagjaar
(1) Drempelbedrag                                                                        2.706

                                                                       Kwartaal 1                Kwartaal 2        Kwartaal 3           Kwartaal 4
Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist
aangehouden middelen                                                                         4                13                  36                    0

Ruimte onder het drempelbedrag                                                           2.702            2.693                 2.670                2.706

Overschrijding van het drempelbedrag
                                                                                            0                 0                    0                    0
(1) Berekening drempelbedrag
                                                                         Verslagjaar
Begrotingstotaal verslagjaar                                                           135.302
Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500                   135.302
miljoen

Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven                              -
gaat


Drempelbedrag                                                                            2.706
Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
                                                                       Kwartaal 1                Kwartaal 2        Kwartaal 3           Kwartaal 4
Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden
middelen (negatieve bedragen tellen als nihil)
                                                                                          395             1.200                 3.328                   0


Dagen in het kwartaal                                                                      90                 91                  92                   92
Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden
middelen                                                                                    4                 13                  36                    0




Toelichting "Overige vorderingen"
</pre>

====================================================================== Einde pagina 184 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 185 ======================================================================

<pre>Overige vorderingen kunnen alsvolgt worden gespecificeerd:
                                                                                                          x1000
                                                                                 Boekwaarde        Boekwaarde
                                                                                    1-1-2023        31-12-2023


Overige vorderingen (Gemeente Houten)                                                   2.215             1.897
Algemene debiteuren                                                                     1.322               963
Voorziening dubieuze algemene debiteuren                                                 -250               -85
Debiteuren inzake gemeentelijke belastingen                                               417               599
Voorziening dubieuze belastingdebiteuren                                                  -45               -95
Bijstandsverlening                                                                      2.171             1.753
Voorziening dubieuze bijstandsvorderingen                                              -1.400            -1.237

Overige vorderingen (Regionale backoffice lekstroom)                                    3.034             2.175
Algemene debiteuren                                                                     3.010             2.109
Verstrekte voorschotten zorgaanbieders/ overigen                                           24                66
Totaal                                                                                  5.249             4.072

Toelichting algemene debiteuren (deel vordering op openbare lichamen)
In het saldo van de algemene debiteuren zitten vorderingen die betrekking hebben op openbare lichamen, deze vorderingen worden verantwoord onder
vorderingen openbare lichamen. Op 04 maart 2024 stond van het saldo van de algemene debiteuren volgens het financiële systeem nog een bedrag van
€ 344,- duizend open.


Toelichting voorziening dubieuze algemene en belasting debiteuren
De grondslag voor de berekening van de voorziening dubieuze algemene debiteuren is weergegeven in het hoofdstuk "Uitgangspunten financiële
verslaglegging".




Toelichting bijstandsverlening
</pre>

====================================================================== Einde pagina 185 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 186 ======================================================================

<pre>De vorderingen in het kader van bijstandsverlening hebben met name betrekking op verhaal van onterecht verstrekte uitkeringen, verhaal alimentatie,
verstrekte leenbijstand, krediethypotheek e.d..
In de vordering met betrekking tot de BBZ heeft het Rijk een bijdrage verstrekt van 75%. Bij invordering zal dan ook 75% van de vordering terugbetaald
moeten worden aan het Rijk. Het bedrag dat terugbetaald moet worden, is als overige schuld in de balans opgenomen onder de netto vlottende schulden
met een rentetypische looptijd < 1 jaar.


                                                                                                                                                 x1000
Liquide Middelen                                                                                                         31-12-2023        31-12-2022
Bank (Burgerzaken)
Kassaldi                                                                                                                           9                 6
Totaal                                                                                                                             9                 6


Liquide Middelen Regionale Backoffice Lekstroom(RBL)                                                                     31-12-2023        31-12-2022
Bank                                                                                                                                             6.625
Totaal                                                                                                                                           6.625


                                                                                                                                                 x1000
Overlopende Activa                                                                                                       31-12-2023        31-12-2022



De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschot-bedragen die ontstaan
door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel:                                                         1.377             1.950
• EU:
• Rijk:                                                                                                                           47             1.069
• Overige Nederlandse Overheidslichamen:                                                                                       1.330               881

Overige nog te ontvangen bedragen, en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende
begrotingsjaren komen                                                                                                          1.361               962
Totaal                                                                                                                         2.738             2.912

De in de balans opgenomen van EU, Rijk en provincies nog te ontvangen voorschotbedragen die zijn ontstaan door
voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel kunnen als volgt worden gespecificeerd:

                                                                                                                                                 x1000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 186 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 187 ======================================================================

<pre>                                                                            Boekwaarde    Vermeerde-   Verminde-   Boekwaarde
                                                                               1-1-2023       ringen      ringen    31-12-2023


EU:
Nog te ontvangen bedragen EU
Rijk:                                                                             1.069          47        1.069           47
Min.VWS, Afrekening SPUK 2021                                                       19                       19
Alg.Uitkering 2022                                                                 981                      981
Alg.Uitkering 2020                                                                  69                       69
Min.BZK, SPUK
gedupeerden
toeslagenproblematiek                                                                            14                        14
Min.Fin., Rente SKB 4e kw
2023                                                                                             33                        33


Overige Nederlandse Overheidslichamen                                              881         1.492       1.044         1.330
Prov.Utrecht subs.Fietstraat Binnenweg                                              87                                     87
Prov.Utrecht, 1e subsidie
vs Infra-bush.de                                                                    32                                     32
BGHU, Nog op te leggen aanslagen 2020 2022                                         530                      530
WIL, afrekening 2022                                                               233                      233
BGHU, Nog op te leggen
aanslagen 2022 2023                                                                            1.211                     1.211
RBL, Afrekening WMO
oude jaren                                                                                      168         168
RBL,
Verr.bedrijfsvoeringskosten
RBL 2023                                                                                        113         113




Overige nog te ontvangen bedragen, en de vooruitbetaalde bedragen die ten
laste van volgende begrotingsjaren komen:                                          962        26.535      26.136         1.361
Overige nog te ontvangen bedragen                                                  424        24.996      24.748          672
Vooruitbetaalde bedragen(overige)                                                  538         1.539       1.388          690
</pre>

====================================================================== Einde pagina 187 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 188 ======================================================================

<pre>Totaal                                                                                    2.912            28.074           28.249             2.738


Toelichting


Nog te ontvangen bedragen
De nog te ontvangen bedragen per 31 december 2023 hebben betrekking op bedragen die in 2024 binnen komen en die omdat de prestatie in 2023 is
geleverd ten gunste komen van boekjaar 2023. Deze bedragen zijn als nog verwerkt in de jaarrekening 2023.


Vooruitbetaalde bedragen
De vooruitbetaalde bedragen per 31 december 2023 zijn facturen die in 2023 zijn betaald en waarvan de prestaties betrekking hebben op boekjaar 2024.



EIGEN VERMOGEN
                                                                                                                                               x1000
Reserves                                                                                                               31-12-2023        31-12-2022
Algemene reserves                                                                                                           36.364            32.106
Bestemmingsreserves                                                                                                         17.739            15.176
Totaal                                                                                                                      54.103            47.282




Het overzicht van het verloop van de reserves in 2023 is als volgt:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 188 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 189 ======================================================================

<pre>Verloopoverzicht van
reserves                                                                                                       x1000
Reserve                                           Saldo   Bestemming     Toevoegingen   Onttrekkingen          Saldo
                                               1-1-2023      resultaat                        (* i.v.m.   31-12-2023
                                                                 2022                     afschrijving
                                                                                               activa)

A. Algemene reserves:

1. Algemene reserve (vrij)                       6.177          3.299                              500         8.976
2. Algemene beklemde reserve                    18.023          3.650            -119            1.105        20.450
3. Concern weerstandvermogen GREX                7.906                            982            1.950         6.938


Totaal A. Algemene reserves                     32.106          6.949             864            3.555        36.364


B. Bestemmingsreserves:


1. Archeologiebeleid                               174                                                          174
2. Kunstobjecten                                    78                                              -8           85
3. Overlopende posten                            1.516            623             803            1.676         1.266
4. Initieel onderhoud en innovaties                128                                              20          108
5. Riolering 4 Efficiencyoverschot                  13                            110              104           19
6. WWB werkdeel                                    154                                                          154
7. Afschrijving extra krediet cultuurcentr.*       793                                              29          764 *
8. Organisatie-ontwikkeling                        676                                             411          265
9. Beheer Openbare ruimte                        2.452                          2.199            1.964         2.687
10.Linieland                                        67                                                           67
11.Programma Transities in Samenhang               392                                              83          310
12.Toekomstfonds                                 1.173                                             260          913
13.Fonds "Buitengebied                              53                                                           53
14.Duurzaam ICT Beheer                             246                                             246
15.WWB inkomensdeel                                500                                               8          492
16.Mobiliteitsfonds Eiland van Schalkwijk          825                                                          825
17.Mobiliteit en bereikbaarheid                  1.000                            398               62         1.337
</pre>

====================================================================== Einde pagina 189 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 190 ======================================================================

<pre>18.Bouwen aan Houten                                                        1.600                                                                 1.600
19.Windfonds Goyerbrug                                                        150                                                                      150
20.Implementatie Omgevingswet                                                 922                                                 764                  158
21.Volkshuisvesting                                                         1.320                                                                 1.320
22.Straatverlichting                                                          943                              -113                                    831
23.Bestemmingsreserve
Bouwen voor Houten
2023-2026                                                                                                     2.700                               2.700
24.Bestemmingsreserve
Transitie ICT                                                                                                   500               500
25.Implementatie
Omgevingswet 2023-2026                                                                                        1.369               314             1.056
26.Klimaat                                                                                                      407                                    407
Totaal B. Bestemmingsreserves                                              15.176             623             8.373             6.433            17.739


Totaal alle reserves                                                       47.282           7.573             9.237             9.988            54.103


A. Algemene reserves:
1. Algemene reserve(vrij).
Het afdekken van algemene risico's en onvoorzienbare, niet uitstelbare en onvermijdbare uitgaven, voor zover daarvoor geen dekking kan worden
gevonden binnen de exploitatie.
In 2023 is van het rekeningresultaat 2022 € 3.299,- duizend aan deze reserve toegevoegd. Voor een dotatie aan de bestemmingsreserve Transitie ICT is
in 2023 € 500,- duizend onttrokken aan de algemene reserve.



2. Algemene beklemde reserve
Het ‘spaarpotje’ van de gemeente Houten met als belangrijkste doelen:
• middelen inzetten om ambities te realiseren en/of activiteiten mogelijk te maken.
• afdekken van onverwachte incidentele financiële tegenvallers.
• financieringsmiddel om daarmee de netto schuldquote zo laag mogelijk te houden.
Aan de beklemde algemene reserve is € 3.650,- duizend toegevoegd van de jaarresultaat 2022.
Uit deze reserve is in 2023 € 1224,- duizend onttrokken. Namelijk voor de noodlokalen van obs Bijenkorf (€ 119,- duizend) en voor een dotatie aan de
bestemmingsreserve Implementatie Omgevingswet 2023-2026 (€ 1.105,- duizend).




3. Concern weerstandvermogen grondexploitataties
</pre>

====================================================================== Einde pagina 190 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 191 ======================================================================

<pre>Afdekken van risico’s in grondexploitaties en /of vormen van een voorziening voor verliesgevende grondexploitaties.
In 2023 is conform het collegeprogramma € 1.950,- duizend onttrokken voor procesaanpak ten behoeven van een dotatie aan de bestemmingsreserve
Bouwen aan Houten 2023-2026. De winstneming in 2023, € 982,- duizend is toegevoegd aan de reserve.



B. Bestemmingsreserves:
1. Archeologiebeleid
Planmatige besteding op het gebied van archeologie en het opvangen van incidentele (verplichte) kosten die de reguliere exploitatiebudgetten te boven
gaan.
Vanaf 2020 vindt er als gevolg van een ombuigingsmaatregel geen jaarlijkse storting van € 15,- duizend meer plaats. In 2023 hebben geen onttrekkingen
plaatsgevonden.



2. Kunstobjecten
Noodzakelijk onderhoud en/of eventuele aanschaf van nieuwe kunstwerken.
Voor herstelwerkzaamheden van de kunstobjecten is in 2023 € 8,- duizend toegevoegd aan deze reserve.



3. Overlopende posten
Middelen vanuit het jaar mee te nemen naar T+1, omdat het beleid waarvoor de middelen zijn gereserveerd niet is uitgevoerd in het jaar T.
Vanuit het jaarresultaat 2022 is in 2023 aan deze reserve € 623,- duizend toegevoegd en onttrokken voor uit te voeren projecten in 2023.
Daarnaast zijn er in de loop van 2022 budgetten overgeheveld voor de uitvoering in 2023 (€ 1.053,- duizend). In 2023 is € 803,- duizend toegevoegd voor
uitvoering projecten in 2024.


4. Initieel onderhoud en innovaties
Uitvoeren van eventueel initieel onderhoud en aanpassingen vanwege ontwerpfouten of bewonerswensen na oplevering van Vinex locaties.
Voor uitvoering van projecten jaarplan beheer openbare ruimte is in 2023 € 20,- duizend onttrokken aan deze reserve.


5. Riolering 4 Efficiencyoverschot
Reservering van het positieve saldo van de exploitatie van riolering, ter besteding aan toekomstige activiteiten waarvoor de rioolheffing is geïnd. Dit geldt
alleen voor afwijkingen als gevolg van aanbestedingsresultaten, efficiency-voordelen of hogere gerealiseerde capaciteit (meer aansluitingen, hogere WOZ-
waarde waarop het tarief is gebaseerd).
In 2023 is in per saldo € 6,- duizend toegevoegd, conform het Water- en Rioleringsplan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 191 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 192 ======================================================================

<pre>6. WWB werkdeel
Financiering van lokale incidentele activiteiten op het gebied van re-integratie en participatie.
In 2023 waren er geen onttrekkingen en geen stortingen.


7. Afschrijving extra krediet cultuurcentrum
Hogere afschrijvingslasten afdekken als gevolg van aanvullend krediet dat benodigd was voor de afbouw van het theater in verband met het faillissement
van de hoofdaannemer.
De onttrekking in 2023 bedraagt € 29,- duizend.




8. Organisatie-ontwikkeling
De kosten met betrekking tot fluctuaties die gepaard gaan met de organisatieontwikkeling op te vangen.
Voor het oplossen van knelpunten in de organisatie en uitvoering vitaliteitsbeleid is in 2023 € 411,- duizend onttrokken aan deze reserve.




9.Beheer Openbare ruimte
Effecten van de fluctuaties in de omvang van het groot onderhoud en vervanging van assets in de openbare ruimte af te dekken.
Voor uitvoering van projecten van het jaarplan Beheer Openbare Ruimte 2022 is € 1.964,- duizend onttrokken.
Er wordt ten behoeven van het jaarplan BOR € 2.123,- duizend toegevoegd aan deze reserve. Daarnaast bijdragen van derden (€ 76,- duizend).




10.Linieland
Middelen voor de ontwikkeling van Hollandse waterlinie “Linieland”.
In 2023 waren er geen onttrekkingen en geen stortingen.



11.Programma Transities in Samenhang
Middelen voor innovatie in het sociaal domein.
Voor de uitvoering van het bestedingsplan sociale koers 2023 is € 83,- duizend onttrokken aan de reserve.



12.Toekomstfonds
</pre>

====================================================================== Einde pagina 192 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 193 ======================================================================

<pre>Ondersteuning van (regionale) initiatieven voor en uitvoering van duurzaamheid in brede zin, klimaatadaptie en warmtetransitie. Daarnaast het mogelijk
maken van ontwikkelingen op het gebied van cultuur, historie, recreatie, biodiversiteit en natuur en educatie.
Uit deze reserve is in 2023 € 260,- duizend onttrokken en toegevoegd aan de bestemmingsreserve Klimaat.




13.Fonds "Buitengebied
Verder ontwikkelen, met een goede balans tussen wonen en natuur, van recreatie en landbouw in het buitengebied. Ook wordt in het buitengebied de
uitnodigingsplanologie door middel van een actieve inzet van dit fonds versterkt.
In 2023 waren er geen onttrekkingen en geen stortingen.



14.Duurzaam ICT Beheer
Financiering van onderzoeken, verbeterprojecten en aanbestedingsprocedures om de ict toekomstbestendig en duurzaam te maken.
In 2023 was er een onttrekking van € 36,- duizend voor het ict contract RUD. Het resterende saldo van deze reserve is bij de 2e bestuursrapportage
vrijgevallen (€ 210,- duizend). De reserve wordt opgeheven.




15.WWB inkomensdeel
Financieel effect van een extra volumegroei van bijstandsuitkeringen en bijzondere bijstand statushouders en kosten van overige vraagstukken rondom
statushouders incidenteel te kunnen opvangen.
Uit deze reserve is in 2023 € 8,- duizend onttrokken ter dekking van de kosten tijdelijke woningen Hoge Schaft.



16.Mobiliteitsfonds Eiland van Schalkwijk
Realisatie van de Mobiliteitsvisie Eiland van Schalkwijk 2019-2027.
In 2023 waren er geen onttrekkingen en geen stortingen.




17.Mobilileit en bereikbaarheid
Investeren in mobiliteit en bereikbaarheid.
Uit deze reserve is € 62,- duizend onttrokken voor inhuur projectleiders mobiliteit (€ 52,- duizend) en plaatsing laadpalen (€ 10,- duizend). Daarnaast is €
398,- duizend gestort, dit betreft subsidie provincie restantbudget Salto A12.



18.Bouwen aan Houten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 193 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 194 ======================================================================

<pre>Werkbudget voor Bouwen aan Houten.
In 2023 waren er geen onttrekkingen en geen stortingen.


19.Windfonds Goyerbrug
De lusten en lasten van Windpark Goyerbrug eerlijker met de omgeving te delen.
In 2023 waren er geen onttrekkingen en geen stortingen.



20.Bestemmingsreserve implementatie Omgevingswet
Voorbereiding en implementatie Omgevingswet.
Er is € 764,- duizend onttrokken voor de inhuur van personeel om de omgevingswet te implementeren.
Voor de implementatie van de Omgevingswet wordt met ingang van 2023 gebruik gemaakt van de nieuwe bestemmingsreserve Implementatie
Omgevingswet 2023-2026. Bij de resultaatbestemming van de jaarrekening 2023 zal voorgesteld worden deze oude reserve op te heffen en het
resterende saldo over te hevelen naar de nieuwe bestemmingsreserve.


21. Bestemmingsreserve Volkshuisvesting
Bijdragen aan realisatie van sociale huisvesting in Houten.
In 2023 waren er geen onttrekkingen en geen stortingen.



22.Straatverlichting
Effecten van de fluctuaties in de omvang van het vervangingsprogramma en de exploitatie van straatverlichting af te dekken.
In 2023 is per saldo € 113,- duizend onttrokken aan deze reserve. Dit betreft het positieve effect van de aanbesteding en actualisatie van kapitaallasten en
het negatieve effect van de energieprijzen.


23.Bestemmingsreserve
Bouwen voor Houten
2023-2026
Startbudget voor Bouwen aan Houten in de periode 2023-2026.
Conform het collegeprogramma is in 2023 € 750,- duizend gedoteerd vanuit het saldo en € 1.950,- duizend vanuit de reserve concern
weerstandsvermogen grex.




24.Bestemmingsreserve
Transitie ICT
</pre>

====================================================================== Einde pagina 194 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 195 ======================================================================

<pre>Implementatie van een toekomstbestendige en duurzame ICT.
Conform het collegeprogramma is in 2023 € 500,- duizend gedoteerd vanuit het algemene reserve. De onttrekking bedroeg € 500,- duizend.



25.Implementatie
Omgevingswet 2023-2026
Voorbereiding en implementatie Omgevingswet in de periode 2023-2026.
Er is € 313,- duizend onttrokken voor de inhuur van personeel om de omgevingswet te implementeren. Vanuit de algemene beklemde reserve is in 2023 €
1.105,- duizend toegevoegd aan deze reserve. Daarnaast ontvingen we via de decembercirculaire 2023 van de algemene uitkering een extra bedrag voor
de implementatie van de omgevingswet. Ook dit bedrag (€ 264,- duizend) is toegevoegd aan de reserve.



26.Klimaat
Werkbudget voor klimaat- en energiebeleid en uitvoering transitievisie warmte
Het onbenutte werkbudget 2023 is toegevoegd aan de reserve (€ 146,- duizend). Daarnaast heeft een dotatie vanuit de reserve Toekomstfonds
plaatsgevonden (€ 260,- duizend)



                                                                                                                                                  x1000
Nog te bestemmen resultaat jaarrekening                                                                                  31-12-2023         31-12-2022
Nog te bestemmen resultaat algemene dienst                                                                                     3.063              7.573
Totaal                                                                                                                         3.063              7.573




Nog te bestemmen resultaat algemene dienst
Een analyse van het resultaat is in dit jaarverslag opgenomen. Per (deel)programma zijn de uitkomsten nader geanalyseerd en toegelicht. Daarnaast is in
het jaarverslag een analyse op hoofdlijnen opgenomen in het hoofdstuk Analyse rekeningsaldo 2023 versus begroting 2022.




VOORZIENINGEN
                                                                                                                                                  x1000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 195 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 196 ======================================================================

<pre>Voorzieningen                                                                                                        31-12-2023   31-12-2022
Egalisatievoorzieningen                                                                                                  10.239       10.110
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's                                                                  2.610        3.208
Totaal                                                                                                                   12.849       13.318


Het overzicht van het verloop van de voorzieningen in 2023 is als volgt:


Verloopoverzicht van
voorzieningen                                                                                                                          x1000
Voorziening                                                                   Saldo   Verrekening    Toevoegingen Aanwendingen         Saldo
                                                                           1-1-2023    exploitatie                                31-12-2023
                                                                                             saldi



A. Egalisatievoorzieningen:
1. Groot onderhoud welzijns-/ sport-accommodaties/                           2.513                           655           879         2.288
Sociaal Culturele Centra

2. Huisvesting onderwijs                                                       409                            67           168          307
3. Gemeentelijke huisvesting                                                 1.564                           144            31         1.677
4. Brandweergebouwen                                                           318                            75             3          389
5. Overig gemeentelijk vastgoed                                                119                            44             5          159
6. Egalis. graf- en lijkbezorgingsrechten                                      107            -27                                        80
7. Egalisatie tarieven afvalstoffenheffing                                     439                           209                        648
8. Groot onderhoud fietstransferia en bijgebouwen                              454                            47                        501


9. Riolering art 44 lid 1c 1 egal.tar.heffing                                   43           -477            291                        -142
10.Riolering Art 44 lid 1d&2 Vooruitsparen toekomstige                       2.630           -291            289                       2.627
kosten

11.Riol. Art 44 lid 1d&2 Onderhoud Waterbodem                                1.414                           213           149         1.478


12.Wijkposten, steunpunten en overige gebouwen                                 102                            16            17          102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 196 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 197 ======================================================================

<pre>13.Sanitairgebouwtjes woonwagencentra                                          -2                          150                22              125



Totaal A. Egalisatievoorzieningen                                        10.110          -795             2.199            1.276           10.239


B. Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's


1. Wethouderspensioen                                                     2.832                              58             395             2.495
2. Voorziening                                                                376                          -261                               115
verlofsparen
Totaal B. Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen
en risico's
                                                                          3.208                            -203             395             2.610


Totaal alle voorzieningen                                                13.318          -795             1.997            1.671           12.849


A. Egalisatievoorzieningen:
1. Groot onderhoud welzijns-/ sport-accommodaties/ Sociaal Culturele Centra
Op basis van Meerjaren onderhoudsplannen en vervangingsinvesteringen gemeentelijke accommodaties 2021-2025 is in 2023 € 575,- duizend aan deze
voorziening toegevoegd. Daarnaast is nog toegevoegd € 80,- duizend terugontvangen Btw SPUK-regeling. Er is € 879,- duizend onttrokken voor groot
onderhoud (schilderwerk, bouwkundige aanpassingen) bij sociaal culturele centra, Gymzalen, Sporthallen, Sportcomplexen, Zwembad en Theater.




2. Huisvesting onderwijs
Op basis van Meerjaren onderhoudsplannen en vervangingsinvesteringen gemeentelijke accommodaties 2021-2025 is in 2023
€ 67,- duizend aan deze voorziening toegevoegd en is € 168,- duizend aangewend voor groot onderhoud (schilderwerk, bouwkundige aanpassingen) bij
verschillende basisscholen.




3. Gemeentelijke huisvesting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 197 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 198 ======================================================================

<pre>Op basis van Meerjaren onderhoudsplannen en vervangingsinvesteringen gemeentelijke accommodaties 2021-2025 is in 2023 € 144.- duizend aan deze
voorziening toegevoegd. De aanwending bedroeg in 2023 € 31,- duizend.



4. Brandweergebouwen
De toevoeging en de aanwending van deze voorziening gebeurt op basis van Meerjaren onderhoudsplannen en vervangingsinvesteringen gemeentelijke
accommodaties 2021-2025. In 2023 is € 75,- duizend aan deze voorziening toegevoegd en € 3,- duizend aangewend voor groot onderhoud
Brandweerkazernes.



5. Overig gemeentelijk vastgoed
In 2023 is € 44,- duizend aan deze voorziening toegevoegd op basis van Meerjaren onderhoudsplannen en vervangingsinvesteringen gemeentelijke
accommodaties 2021-2025. In 2023 is € 5,- duizend aangewend.



6. Egalisatie graf- en lijkbezorgingsrechten
Het langdurig egaliseren van de tarieven, die gelden voor de grafrechten en de lijkbezorgingsrechten. Op basis van de werkelijke exploitatiekosten in 2023
van de begraafplaatsen is € 27,- duizend aan deze voorziening onttrokken.




7. Egalisatie tarieven afvalstoffenheffing
Door inzet van deze voorziening kan de jaarlijkse exploitatie van de afvalstoffen worden genivelleerd en wordt een grillig beeld in de hoogte van de
jaarlijkse afvalstoffenheffing voorkomen. De tarifering heeft namelijk 100% kostendekkendheid als basis. Er kan € 209,- duizend gestort worden in deze
voorziening.



8. Groot onderhoud fietstransferia en bijgebouwen
Deze voorziening is op basis van Meerjaren onderhoudsplannen en vervangingsinvesteringen gemeentelijke accommodaties 2021-2025. De toevoeging in
2023 aan deze voorziening is € 47,- duizend en € 0 onttrekking ten behoeve van groot onderhoud fietstransferia Centrum en Castellum.




9. Riolering Art 44 lid 1c 1 egal.tar.heffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 198 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 199 ======================================================================

<pre>Op 10-12-2019 heeft de raad ingestemd met het Water en Rioleringsplan (WRP) 2020-2023. In dit voorstel bevindt zich ook besluitvorming rondom
voorzieningen betrekking hebbend op riolen en hoe deze conform BBV (notitie riolering) eventueel ingesteld moeten worden. Ook bevindt zich hier een
voorstel in over de voeding. Op basis van de regels rondom deze voeding is in 2023 € 291,- duizend toegevoegd aan deze voorziening. Daarnaast is €
477,- duizend onttrokken.



10.Riolering Art 44 lid 1d&2 Vooruitsparen toekomstige kosten
Op basis van het raadsbesluit WRP 2020-2023 wordt in 2023 € 289,- duizend aan deze voorziening toegevoegd. De onttrekking bedroeg € 291,- duizend.



11.Riolering Art 44 lid 1d&2 Onderhoud Waterbodem
Op basis van het raadsbesluit WRP 2020-2023 is in 2023 € 213,- duizend aan deze voorziening toegevoegd en € 149,- duizend onttrokken voor
werkzaamheden aan waterwerken zoals bodemonderhoud (baggerwerken).



12.Wijkposten, steunpunten en overige gebouwen
De toevoeging en de aanwending van deze voorziening gebeurt op basis van Meerjaren onderhoudsplannen en vervangingsinvesteringen gemeentelijke
accommodaties 2021-2025. In 2023 is € 16,- duizend aan deze voorziening toegevoegd en € 17,- duizend onttrokken ten behoeve van groot onderhoud.




13.Sanitairgebouwtjes woonwagencentra
Op basis van Meerjaren onderhoudsplannen en vervangingsinvesteringen gemeentelijke accommodaties 2021-2025 is in 2023 € 150,- duizend aan deze
voorziening toegevoegd, waarvan € 140,- duizend een extra dotatie is om de voorziening op de juiste hoogte te brengen. Er is € 22,- duizend aangewend
voor groot onderhoud (schilderwerk, bouwkundige aanpassingen) aan woonwagencentra.




B. Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 199 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 200 ======================================================================

<pre>1. Wethouderspensioen
Het in financiële zin voorzien in de pensioenaanspraken die voormalige wethouders, of diens nabestaanden, hebben op de gemeente en het separeren
van de voor dat doel overgedragen middelen. Aan de hand van berekeningen pensioenaanspraken (oud) wethouders wordt door een actuaris de hoogte
van deze voorziening bepaald. Op basis hiervan hoeft er in 2023 minder gedoteerd te worden dan begroot (€ 58,- duizend in plaats van € 229,- duizend).
De aanwending van € 395,- duizend betreft de via de salarisadministratie uitbetaalde pensioenen aan (oud) wethouders of eventuele nabestaanden en
een waardeoverdracht.




2. Verlofsparen
Sinds 1 januari 2022 hebben werknemers volgens de CAO-gemeenten de mogelijkheid voor verlofsparen. Aangezien er bij verlofsparen sprake is van
arbeidskostengerelateerde verplichtingen die een niet voorspelbare opbouw en daarmee ook onvoorspelbare afbouw kennen, dient hier een voorziening
voor gevormd te worden.
De in 2022 berekende hoogte van de voorziening was te hoog, daarom heeft er een correctie plaatsgevonden. Op basis van de resterende verlofuren per
31-12-2023 en de gemiddelde kosten per uur is de benodigde hoogte van de voorziening bepaald op € 115,- duizend.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 200 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 201 ======================================================================

<pre>VASTE SCHULDEN
MET EEN
RENTETYPISCHE
LOOPTIJD >= 1 JAAR
                                                                                                                                                 x1000
Vaste schulden met een rentetypische looptijd >= 1 jaar                                                                  31-12-2023        31-12-2022
Onderhandse leningen van binnenlandse banken                                                                                 45.190             49.861
Waarborgsommen                                                                                                                    94               134
Totaal                                                                                                                       45.284             49.995

Het overzicht van het
verloop van de vaste
schulden met een
rentetypische looptijd >=1
jaar in 2023 is als volgt:
                                                                                                                                                 x1000
Verloopoverzicht van de vaste schulden                                                              Onderhandse          Waarborg-              Totaal
                                                                                                     leningen van         sommen
                                                                                                    binnenlandse
                                                                                                          banken

Schuldrestant per 31-12-2022                                                                                49.861               134            49.995
Opgenomen bedragen
                                                                                                            49.861               134            49.995
Aflossingen                                                                                                  4.671                40             4.711
Schuldrestant per 31-12-2023                                                                                45.190                94            45.284


In 2023 zijn er geen geldleningen en waarborgsommen opgenomen.


Toelichting “Langlopende schulden”
Het saldo van de langlopende schulden bedraagt aan het einde van het boekjaar 2023 € 45.284,- duizend. Deze leningen zijn opgenomen om in de grote
liquiditeitsbehoefte te kunnen voorzien die is ontstaan door de grote projecten en investeringen, die onderhanden zijn. De rentelast over de opgenomen
leningen bedroeg in 2023 € 1.012,- duizend. Van de langlopende leningen zal in 2024 € 0,- worden afgelost.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 201 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 202 ======================================================================

<pre>Toelichting
waarborgsommen
grondexploitatie
De waarborgsommen voor grondverkopen worden verrekend bij de koop van de grond. De door de aannemers gestorte waarborgsommen zijn bedoeld
om verhaal van schade welke optreedt bij bouwactiviteiten op relatief eenvoudige wijze te verhalen. Terugbetaling van deze waarborgsommen geschiedt
na oplevering van het betreffende bouwwerk, waarbij eerst tot uitbetaling wordt overgegaan na controle door de projectleider. Eventuele schade wordt in
mindering gebracht. Over de waarborgsommen die door aannemers worden gestort, wordt een rente tegen het wettelijke rentepercentage vergoed.




VLOTTENDE PASSIVA
                                                                                                                                                   x1000
Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar                                                         31-12-2023        31-12-2022

Bank saldi (Gemeente Houten)                                                                                                   1.478              9.229
Bank (Gemeente Houten)                                                                                                         1.478              9.229

Bank saldi (Regionale backoffice lekstroom)                                                                                    3.909
Bank (Regionale backoffice lekstroom)                                                                                          3.909

Overige schulden (Gemeente Houten)                                                                                             6.920              7.343
Crediteuren                                                                                                                    6.702              6.910
Kasgeldleningen
Latente verplichtingen                                                                                                            218               432

Overige schulden (Regionale backoffice lekstroom)                                                                             11.377             10.507
Nog te verrekenen met voorschot zorgaanbieders                                                                                 1.364                164
Diverse nog te betalen bedragen                                                                                               10.012             10.344
Totaal netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar                                                       23.684             27.080




Toelichting "Overige schulden"
</pre>

====================================================================== Einde pagina 202 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 203 ======================================================================

<pre>Crediteuren
Op 05 maart 2024 stond van het saldo van de crediteuren volgens het financiële systeem nog een bedrag van € 101,- duizend open.


Kasgeldleningen
Op peil datum 31 december 2023 is er geen kasgeld aangetrokken


Latente verplichtingen
Het opgenomen bedrag aan latente verplichtingen heeft betrekking op de terugbetalingsverplichting die de gemeente heeft aan het Rijk in het kader van
de Wet Werk en Bijstand. Op grond van deze wet dient 75% van de vorderingen in het kader van bijstandsverlening die te maken hebben met verstrekte
leenbijstand ingevolge de BBZ (onder aftrek van het opgenomen bedrag in de voorziening dubieuze bijstandsvordering) opgenomen te worden als
terugbetalingsverplichting aan het Rijk. (Zie ook de post overige vorderingen: bijstandsverlening die is opgenomen onder de balanspost uitzettingen met
een rentetypische looptijd < 1 jaar.)




                                                                                                                                                   x1000
Overlopende Passiva                                                                                                       31-12-2023         31-12-2022
Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met            5.356              4.076
uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume:


• Nog te betalen bedragen (Gemeente Houten)                                                                                     5.356              4.291
• Nog te betalen bedragen (Regionale backoffice lekstroom)                                                                                          -216
</pre>

====================================================================== Einde pagina 203 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 204 ======================================================================

<pre>De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een               15.835            4.444
specifiek bestedingsdoel die dienen te dekking van lasten van volgende begrotingsjaren


• Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen                                      251               197

Totaal                                                                                                                 21.443            8.717




Toelichting "Overlopende Passiva"




Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks
terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume kunnen alsvolgt worden gespecificeerd:
                                                                                                                                         x1000
                                                                                 Boekwaarde      Vermeerde-        Verminde-      Boekwaarde
                                                                                    1-1-2023         ringen           ringen       31-12-2023



Nog te betalen bedragen (gemeente Houten):                                             4.291          17.335           16.270            5.356
• Nog te betalen ABP, IZA en Loonheffing                                               1.967          13.367           13.273            2.061
• Nog te betalen (Rijk)                                                                  36                 10             36               10
• Nog te betalen (Overige overheden)                                                    373            3.051            2.550              874
• Nog te betalen bedragen (Overige)                                                    1.545               904           377             2.072
• Ontvangen waarborgsommen derden                                                         8                 3               4                8
• Transitorische rente geldleningen (inclusief grondbedrijf)                            363                                31              332


Nog te betalen bedragen (Regionale backoffice lekstroom):                               -216               216
• Diversen nog te betalen (RBL)


Totaal                                                                                 4.076          17.551           16.270            5.356
</pre>

====================================================================== Einde pagina 204 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 205 ======================================================================

<pre>Toelichting nog te betalen bedragen (Regionale backoffice lekstroom)
Bij de consolidatie van de balansen van Houten en de RBL moeten de nog te betalen kosten Houten bij de RBL geëlimineerd worden tegen de totaal-
vorderingen op openbare lichamen (Regionale backoffice lekstroom).


De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek
bestedingsdoel die dienen te dekking van lasten van volgende begrotingsjaren kunnen alsvolgt worden gespecificeerd:



                                                                                                                                              x1000
                                                                                 Boekwaarde         Vermeerde-         Verminde-      Boekwaarde
                                                                                    1-1-2023            ringen            ringen       31-12-2023


EU:

• Europese subsidie EUCF


Rijk:                                                                                    3.004           21.512             9.959           14.557
• SPUK
• Tozo                                                                                     133                78              127                  84
• SPUK Nationaal Programma Onderwijs (NPO)                                                 156              422               447                 131
• SPUK Preventieakkoord (2222)                                                               4                                                      4
• SPUK Gedupeerden toeslagenproblematiek                                                     1                13                4                  10
• SPUK Versterking                                                                          50                50               50                  50
cliëntondersteuning 2022
• SPUK Oekraïne                                                                            538             7.109            3.881             3.766
• SPUK Energiearmoede                                                                      374              518               492                 401
• SPUK Flex- en                                                                          1.380             1.380            1.380             1.380
transformatiewoningen
(BZK C85)
• Vooruitontvangen                                                                         368             7.474            1.162             6.680
bedragen grondbedrijf
(Rijk)
• SPUK Wet inburgering                                                                                      848               331                 517
2021
• SPUK onderwijsroute                                                                                         45               43                  2
(inburgering)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 205 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 206 ======================================================================

<pre>• SPUK Energie                                                             411   411
Openbare Zwembaden
• SPUK Sport                                                               377   377
• SPUK Lokale Aanpak Isolatie 2023 (LAI)                                   271          271
• SPUK Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) 3F                             154   154
• SPUK lokale preventie-akkoorden en -aanpakken                             30    28      2
• SPUK Informatiepunten Digitale Overheid                                   96    96
• SPUK GALA                                                                616   570     46
• SPUK Noodfonds Energie Amateursportver. (NEAS)                            20    20
• Aanpak energie armoede (BZK C55)                                         374   374
• Klimaat- en energiebeleid 2023                                           799          799
• Verkeersveiligheidsmaatreg. 2022-2023 (IenW E84)                         202    12    189
• Intelligente verkeersregelinstallaties (IenW E85)                        225          225




Overige Nederlandse overheidslichamen:                             1.441   450   612   1.278
• Onderwijsachterstanden
• Combinatiefuncties (Algemene uitkering)                            38                  38
• Spelen en Bewegen in de Buurt/Br.imp.comb.func.                    69                  69
2012-2016
• Vernieuwing doelgroepenvervoer                                      9                   9
• Kunstprijs Cultuur                                                 19           19
• Ventilatie Triangel en de Stek                                     30           30
• Provincie Utrecht,subsidie Fietsen in Houten                       20                  20
• Provincie Utrecht, subsidie verkeersmaatregelen Beusichemseweg     75                  75
• Provincie Utrecht, Corr. voorschot subsidie Oostrumsdijkje         68                  68
• Provincie Utrecht, subsidie fiets- rekken HFB castellum           130                 130
• Gemeente Utrecht, bijdrage impulsregeling klimaatadaptatie         52           52

• Provincie Utrecht, subsidie Bushaltes De Rede                     175           80     95
• Min.v.Infrastructuur en Waterstaat, vervanging VRI's              225          225
• RBL, Transformatiemiddelen Beschermd Wonen                         46                  46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 206 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 207 ======================================================================

<pre>• Provincie Utrecht, fietsvriendelijk inrichting                                         178                                         178
• Min. van I&W SPUK verkeersveiligheidsmaatregelen                                       172                                         172
• Provincie Utrecht, subsidie 824740E2 verkeersveiligheid                                133                                         133
• Provincie Utrecht, subsidie fietsoptimalisatie kruising N410-Binnenweg                                    272                      272

• Provincie Utrecht, I&W E84                                                                                           202           -202
• U-PAS                                                                                                                  6             -6
• Provincie Utrecht, subsidie Fietsvriendelijk inrichten Waalseweg (GB)                                     178                      178



Totaal                                                                                  4.444           21.962       10.572        15.835


Toelichting:
Er zijn voorschotbedragen ontvangen van Nederlandse en Europese overheidslichamen voor uitkeringen met
een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren.
Het betreft een bedrag van € 15.741,- duizend dat conform BBV als vooruitontvangen bedragen is opgenomen.




Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen kunnen alsvolgt worden gespecificeerd:


                                                                                                                                    x1000
                                                                                Boekwaarde         Vermeerde-     Verminde-   Boekwaarde
                                                                                   1-1-2023            ringen        ringen    31-12-2023


Overige vooruitontvangen bedragen:                                                       170                236        181           224
Diversen vooruitontvangen bedragen (inclusief grondbedrijf)                              170                236        181           224
</pre>

====================================================================== Einde pagina 207 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 208 ======================================================================

<pre>Te verrekenen optie vergoedingen                                                            27                                                     27
Te verrekenen optie vergoedingen                                                            27                                                     27
Totaal                                                                                     197               236              181                 251




Gewaarborgde geldleningen
De gemeente staat borg voor nog uitstaande geldleningen van andere instellingen tot een bedrag van € 287,- Mln. Het verloop van de gewaarborgde
geldleningen in 2023 is als volgt:

                                                                                                                                                        x1000
Naam geldnemer                                            %                      Gewaarborgd       Gewaarborgd       Oorspronke- Toelichting
                                                          Borgstelling                    per               per       lijke bedrag
                                                                                     1-1-2023        31-12-2023

Diverse instellingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 208 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 209 ======================================================================

<pre>FC Delta Sports         50%       65       56        65 Tbv ledverlichting, totale lening
                                                        betreft € 130,- duizend.
                                                        Gemeente staat voor 50%
                                                        garant. SWS voor de overige
                                                        50%.
SV Houten               50%       88       76        88 Tbv ledverlichting, totale lening
                                                        betreft € 175,- duizend.
                                                        Gemeente staat voor 50%
                                                        garant. SWS voor de overige
                                                        50%
De Doordraaiers         50%                13        33 Tbv padelbanen, totale lening
                                                        betreft € 65,- duizend. Gemeente
                                                        staat voor 50% garant. SWS voor
                                                        de overige 50%.

TC Atalanta             100%                         75 Tbv Renovatie 8 tennisbanen,
                                                          totale lening betreft € 75,-
                                                          duizend. SWS voor 100%.

FC Delta Sports         50%               250       250 Tbv vergader en opbergruimten,
                                                          zonnepanelen, totale lening
                                                          betreft € 500,- duizend.
                                                          Gemeente staat voor 50%
                                                          garant. SWS voor de overige
                                                          50%.
Totaal diverse
instellingen                     152      395       510
Woningbouwcorporaties
(Achtervangpositie
WSW)
Lekstede Wonen          50%    17.108   26.848   53.696 betreft een totaal aan leningen van €
                                                        53.696,- duizend. De gemeente staat
                                                        garant voor 50% te weten voor een
                                                        bedrag van € 26.848,- duizend. Voor
                                                        de overige 50% staat Waarborgfonds
                                                        Sociale Woningbouw garant .
</pre>

====================================================================== Einde pagina 209 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 210 ======================================================================

<pre>Woonin v/h Viveste                                        50%                          78.586   223.122   461.627 betreft een totaal aan diverse
                                                                                                                  leningen € 461.627,- duizend.
                                                                                                                  Hiervan is de restschuld per 31
                                                                                                                  december € 446,- duizend. De
                                                                                                                  gemeente staat garant voor 50% te
                                                                                                                  weten voor een bedrag per 31
                                                                                                                  december 2021 van € 223.122,-
                                                                                                                  duizend. Voor de overige 50% staat
                                                                                                                  Waarborgfonds Sociale Woningbouw
                                                                                                                  garant .



Vestia                                                    50%                          11.195                       betreft een totaal aan leningen van €
                                                                                                                    22.390,- duizend. Deze zijn geheel
                                                                                                                    afgelost.

Stichting Habion                                          50%                          22.385    36.351    72.701 betreft een totaal aan leningen van €
                                                                                                                  72.701,- duizend. De gemeente staat
                                                                                                                  garant voor 50%; te weten voor een
                                                                                                                  bedrag van € 36.351,- duizend. Voor
                                                                                                                  de overige 50% staat Waarborgfonds
                                                                                                                  Sociale Woningbouw garant.



Totaal WSW
achtervangpositie                                                                     129.274   286.321   588.024
Totaal gewaarborgde
geldleningen                                                                          129.426   286.715   588.534


Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen                                                                Bedrag x 1000
Het saldo van de aangegane verplichtingen van de grondexploitatie per 31-12-2023 is                                            2.515
Het saldo van de aangegane verplichtingen van de algemene dienst per 31-12-2023 is                                           18.234

Het saldo van bovenwettelijk verlof per 31-12-2023 is                                                                            793

Totaal                                                                                                                        21.542


Gebeurtenissen na balansdatum
</pre>

====================================================================== Einde pagina 210 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 211 ======================================================================

<pre>N.v.t.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 211 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 212 ======================================================================

<pre>Staat van baten en lasten per programma
Nr.        Programma                        Bedrag        Bedrag        Saldo        Bedrag       Bedrag          Saldo      Bedrag        Bedrag         Saldo
                                            begroot       begroot    begroot         begroot      begroot    begroot na    werkelijke    werkelijke     werkelijk
                                           primitief     primitief   primitief   uitgaven na inkomsten na      wijziging    uitgaven    inkomsten
                                           uitgaven    inkomsten                    wijziging    wijziging
                                               2023          2023       2023             2023         2023         2023         2023          2023          2023

01.        Samen Leven                       58.219        12.280     -45.940        68.353        15.366       -52.987       67.156        15.044        -52.112

02.        Duurzame leefomgeving             43.139        32.890     -10.249        47.029        34.279       -12.751       27.403        17.090        -10.313

03.        Goede bereikbaarheid               4.508           450      -4.058         6.669          1.276       -5.392        4.807           664         -4.143

04.        Veilige leefomgeving               4.415           474      -3.942         7.094          2.569       -4.525        6.764         2.181         -4.583

05.        Betrokken bij de samenleving       4.982           572      -4.410         5.300           562        -4.738        4.948           585         -4.362

Totaal programma's                          115.263        46.665     -68.598       134.444        54.051       -80.393      111.078        35.565        -75.513
Algemene dekkingsmiddelen


           Lokale heffingen                     658       -14.368      13.710           945        -14.611       13.666          941       -15.239    14.298.686
           Algemene uitkering en overige
                                                743       -74.011      73.268             4        -78.653       78.649            0       -79.166    79.166.015
           uitkeringen gemeentefonds
           Overhead                          13.372          -362     -13.010        15.471         -1.041      -14.430       17.326        -1.034    -16.292.474

           Saldo financieringsfunctie           233           -12        -220           101            -10          -91           90          -135        44.754

           Vennootschapsbelasting (VpB)          26             0         -26            26             0           -26           22             0        -22.045

           Overige baten en lasten            2.587        -1.200      -1.388         2.669         -1.267       -1.402        1.408        -2.089       681.505

           Onvoorzien                            67             0         -67            67             0           -67           51             0        -51.000

Totaal Algemene dekkingsmiddelen             17.686       -89.953      72.267        19.284        -95.582       76.298       19.837       -97.663    77.825.441
Saldo van baten en lasten (voor mutaties
                                            132.949       136.618       3.669       153.728       149.634        -4.094      130.915       133.227         2.312
reserves)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 212 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 213 ======================================================================

<pre>Mutaties reserves


           Algemene dekkingsmiddelen en
                                               0       120     120       986      4.884   3.898     1.969     4.971   3.002
           ondersteuning organisatie
           Duurzame leefomgeving             133       618     485      2.386     2.413     27      4.740     3.291   -1.449

           Samen Leven                         0        29      29       198       107      -91      198       102      -96

           Goede bereikbaarheid             2.221     1.846    -375     2.342     2.705    363      2.331     1.625    -706

           Veilige leefomgeving                0         0       0         0         0       0         0         0        0

           Saldo mutaties reserves          2.353     2.613    260      5.912    10.109   4.197     9.237     9.988     751
Gerealiseerd resultaat

Gerealiseerd resultaat                    135.302   139.231   3.929   159.641   159.743    102    140.152   143.215   3.063
</pre>

====================================================================== Einde pagina 213 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 214 ======================================================================

<pre>Toelichting op staat van baten en lasten per programma
Programma                               Bedrag      Bedrag         Saldo           Bedrag               Bedrag        Saldo
                                        begroot    werkelijk    werkelijk          begroot             werkelijk   werkelijk
                                   uitgaven na     uitgaven + = voordeel      inkomsten na           inkomsten + = voordeel
                                       wijziging              - = nadeel          wijziging                      - = nadeel
                                           2023        2023         2023              2023                2023         2023

                                 LASTEN                                       BATEN
                                 x € 1.000                                    x € 1.000

Samen Leven                             68.353       67.156           1.197         -15.366            -15.044         -322
Algemene dekkingsmiddelen en
                                        19.284       19.837            -554         -95.582            -97.663        2.081
ondersteuning organisatie
Duurzame leefomgeving                   47.029       27.403       19.626            -34.279            -17.090      -17.189

Veilige leefomgeving                     7.094        6.764            330           -2.569             -2.181         -388

Goede bereikbaarheid                     6.669        4.807           1.862          -1.276               -664         -612

Betrokken bij de samenleving             5.300        4.948            352                -562            -585           24


Gerealiseerde totaalsaldo van          153.728      130.915       22.813           -149.634           -133.227      -16.406
baten en lasten
Mutaties reserves:

Algemene dekkingsmiddelen en
                                             986      1.969            -982          -4.884             -4.971           87
ondersteuning organisatie
Duurzame leefomgeving                    2.386        4.740       -2.353             -2.413             -3.291          877

Samen Leven                                  198       198               0                -107            -102            -5

Goede bereikbaarheid                     2.342        2.331             11           -2.705             -1.625        -1.081

Veilige leefomgeving                          0           0              0                  0                0            0

                                       159.641      140.152       19.489           -159.743           -143.215      -16.528


Gerealiseerd resultaat                                                                                                3.063




Samen Leven
Verklaring                                                              Verschil lasten              Verschil baten

Baten en Lasten
01.01 Buitensportaccommodaties:                                                            -219                           0
Bij de sportparken De Meerpaal, De Kruisboog, Oud Wulven en
Blokhoven is meer onderhoud verricht aan de (kunstgras)velden.
De energiekosten voor de beide fietstransferia vallen lager uit dan
in de begroting. Daarnaast is sprake van een aantal kleinere
verschillen.
01.01 Buitensportaccommodaties:                                                                  0                     217
Voor sportpark De Meerpaal hebben afrekeningen van eerdere
jaren voor energiekosten geleid tot hogere baten. Ook is sprake
van een hogere vergoeding voor de Specifieke Uitkering (Spuk)
Sport dan begroot.




                                               Jaarstukken 2023                                                        214
</pre>

====================================================================== Einde pagina 214 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 215 ======================================================================

<pre>01.01 Chronisch zieken en collectieve ziektekostenverzekering             146     0

Regeling chronisch zieken:
Het afgelopen jaar hebben we niet gewerkt met ambtshalve
toekenningen. Iedere inwoner moest een nieuwe aanvraag
indienen. Hier is voor gekozen omdat de regeling meerdere jaren
ambtshalve is verstrekt en daarbij niet is getoetst of de regeling
nog terecht werd verstrekt. Het ontbreken van ambtshalve
toekenningen heeft erin geresulteerd dat er minder inwoners een
toekenning hebben ontvangen.

Collectieve zorgverzekering minima:
Er hebben iets minder inwoners gebruik gemaakt van de
collectieve zorgverzekering ten opzichte van 2022. De realisatie
ligt daarmee grotendeels in lijn met de realisatie uit 2022.
01.01 WMO persoonsgebonden budget (PGB):                                   71     0
De verwachte groei van het aantal inwoners wat gebruik maakt van
de PGB is niet uitgekomen, waardoor niet het gehele beschikbare
budget is gebruikt.
01.01 WMO voorzieningen:                                                  777     0
Mede door de wachtlijst voor huishoudelijke ondersteuning in
najaar 2023 ontstaat er een overschot (€ 250 duizend).
Begeleiding heeft een overschot (€ 230 duizend) doordat minder
inwoners hiervan gebruik maken. De overige baten zijn de
activering van de zorgunit (€ 95 duizend), afloop
sterfhuisconstructie hulpmiddelen (€ 161 duizend) en overige
afrekeningen (€ 41 duizend).
De sterfhuisconstructie komt voort uit het nieuwe inkoopcontract
hulpmiddelen waarbij we over zijn gegaan van koop naar
huurmiddelen, 2023 is het laatste jaar van de overgang.
01.02 Huis van Houten:                                                     20     0
In verband met de ontwikkelingen Huis van Houten is er minder
onderhoud gepleegd.
01.02 Huis van Houten:                                                     0    -114
Minder verhuurde ruimtes en afrekeningen van servicekosten uit
vorige jaren veroorzaken lagere baten.
01.02 Specifieke Uitkering Wet Inburgering:                               232     0
De taaltrajecten voor inburgering bestaan uit drie mogelijke
trajecten: de B1 route, de onderwijsroute MBO en de
onderwijsroute HBO/WO. Deze trajecten hebben een looptijd van
tussen de anderhalf en drie jaar. De financiering gaat over
meerdere jaren heen en ieder jaar ontstaat er een nieuw cohort
deelnemers voor een route met een looptijd tussen de anderhalf en
drie jaar. De trajectprijzen verschillen per route. Omdat we wel een
inschatting kunnen maken van het aantal mensen dat een
bepaalde route gaat volgen, maar pas in de loop van het jaar
weten hoeveel mensen exact aan een bepaalde route deelnemen,
hebben we ervoor gekozen om ruim te rekenen. Dit kan ook omdat
in de specifieke uitkeringen het traject van anderhalf tot drie jaar in
één keer wordt uitgekeerd oftewel het wordt “vooruit gefinancierd”.
Het financiële beeld van met name de uitgaven en daarmee de
begroting zal de komende steeds genuanceerder worden.




                                               Jaarstukken 2023                 215
</pre>

====================================================================== Einde pagina 215 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 216 ======================================================================

<pre>                                                                       0    -232




01.02 Theater a/d Slinger:                                           136      0
Per abuis is bij het raadsvoorstel over de gestegen energieprijzen
ook een mutatie doorgevoerd voor zowel de lasten als de baten.
Deze worden echter niet gerealiseerd.
                                                                       0    -132




01.03 Belastingen schoolgebouwen:                                     88      0
Als gevolg van herwaarderingen van de waarde van het vastgoed
lopen de begroting en de prognose ten aanzien van de OZB
uiteen.
01.03 Bijstand voor zelfstandigen (BBZ)                              186      0
Er hebben minder inwoners gebruik gemaakt van de BBZ. In 2023
hebben er 12 ondernemers gebruik gemaakt van Ondernemer
Centraal.
01.03 Bijstand voor zelfstandigen (BBZ)                                0     -49
Het ministerie van Sociale Zaken heeft in 2023 geld terug
gevorderd over de jaren 2021 en 2022.
01.03 Bijstandsverlening en inkomensvoorziening                      -703     0
De stijging van de lasten wordt voor € 103 duizend veroorzaakt
door een stijging van personeelskosten bij WIL (Werk en Inkomen
Lekstroom). De rest van de overschrijding (€ 600 duizend) is het
gevolg van hogere regelingskosten, waarvan € 200 duizend op de
loonkostensubsidies. De hogere regelingskosten worden
veroorzaakt door een stijging van het bijstandsbestand.
Over 2023 kunnen we waarschijnlijk aanspraak maken op de
vangnetregeling (€ 200 duizend). Dit is niet verwerkt in het
resultaat 2023, omdat nog niet zeker is of dit wordt toegekend.
01.03 Bijstandsverlening en inkomensvoorziening                        0     90
Het voordeel wordt voor € 28 duizend veroorzaakt door hogere
terugvordering. Daarnaast hebben we een hogere gebundelde
uitkering (BUIG) van het ministerie van Sociale Zaken ontvangen
(€ 63 duizend) dan vooraf geraamd. Gemeenten ontvangen van
het Rijk een gebundelde uitkering voor het bekostigen van de
uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en
Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de
inzet van loonkostensubsidie.
01.03 Inkomsten Velduil en van Harteschool:                            0     -88
Dit heeft betrekking op de huurinkomsten van Kind en Co voor het
gebruik binnen die scholen. Die schoolgebouwen zijn echter nog
niet opgeleverd, dus van enig gebruik is geen sprake.
01.03 Jeugd (persoonsgebonden budget, PGB):                          -121     0
Zie voor toelichting onder Zorg in natura jeugd.




                                            Jaarstukken 2023                216
</pre>

====================================================================== Einde pagina 216 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 217 ======================================================================

<pre>01.03 Jeugd (zorg in natura, ZIN):                                   -574    0
Bij jeugdhulp zien we dat door meer inzet op basis GGZ en lichte
ambulante begeleiding minder kinderen doorstromen naar zware,
hoog specialistische jeugdhulp. Tegelijk zien we dat de jeugdigen
die doorstromen naar zwaardere jeugdhulp de complexiteit van
problematiek toeneemt en daarmee ook de intensiteit van zorg. We
zien dat hiervoor meer wordt uitgeweken naar maatwerk
overeenkomsten, landelijk ingekochte zorg en Pgb. De gemeente
zet samen met het Sociaal Team, verwijzers en aanbieders in op
het normaliseren en waar ondersteuning nodig is past bij het
normale leven. Waar intensievere vorm van zorg nodig is
onderzoekt de gemeente naar beter passend aanbod, met het als
doel tijdig te kunnen afschalen naar lichte vormen van jeugdhulp.
Zie voor verdere toelichting de raadsinformatiebrief 'Prognose 3e
trimester 2023 uitgaven jeugdhulp & Wmo'.
01.03 WSW                                                            100     0
Dit betrof een risico reservering voor de stijging van
begeleidingskosten door UW. Het risico is niet opgetreden.
01.04 Beschermd thuis:                                                81     0
De gemeente Houten ontvangt voor de kwetsbare inwoners die
gebruik maken van de voorzieningen maatschappelijke opvang
(MO) en beschermd wonen (BW) middelen van de
centrumgemeente Utrecht. Met deze middelen wordt de lokale
sociale basis versterkt. Daarmee zijn wij beter in staat om deze
doelgroep thuis en in de wijk de juiste ondersteuning te bieden.
Een aantal projecten is niet gestart in 2023 (Onder de Panne,
Clientenpanel). Hierdoor zijn de inhuurkosten lager uitgevallen.
01.99-1 Specifieke Uitkering Integraal Zorgakkoord (alle               0    177
deelprogramma's):
In september 2022 is het Integraal Zorgakkoord (IZA) ondertekend
door een groot aantal bij de zorg betrokken partijen (onder andere
patiënten- en artsenfederaties), de VNG en het ministerie van
VWS. Het doel van dit akkoord is om het Nederlandse zorgstelsel
toegankelijk, goed van kwaliteit en betaalbaar te houden. De
regeling voor deze specieke uitkering (SPUK) is pas in juli
gepubliceerd en eind september ontvingen gemeenten hun geld
voor 2023 (gemeente IJsselstein t.b.v. Lekstroom). De VNG heeft
in oktober aan de minister laten weten dat gemeenten niet in staat
zijn de middelen in de laatste drie maanden van 2023 te besteden.
De VNG heeft daarom een verzoek gedaan aan de minister om de
jaargrens voor de besteding middelen 2023 te laten vervallen.
Ambtelijk was de verwachting dat het Rijk het verzoek van de VNG
zou inwilligen. Het kabinet heeft echter besloten om de jaargrens
voor de middelen te handhaven. De gemeente IJsselstein treedt op
als penvoerder voor de SPUK IZA. Het college van IJsselstein
heeft in december 2023 het bestedingsplan vastgesteld. Pas
daarna konden de middelen worden uitgegeven. Daarom is ervoor
gekozen om lopende projecten te financieren met deze IZA-
middelen. Vanwege de late besluitvorming over het bestedingsplan
kon dit niet meer in onze begroting worden verwerkt.




                                             Jaarstukken 2023               217
</pre>

====================================================================== Einde pagina 217 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 218 ======================================================================

<pre>                                                                                        -177                      0




01.99-2 Toegerekende overheadkosten (doorbelaste                                        102                       0
kostenplaatsen):
Tijdens het opstellen van de begroting worden de kostenplaatsen
op basis van voorcalculatie aan de producten doorbelast. Als
gevolg van de regels Besluit begroting en verantwoording (BBV)
worden de kostenplaatsen bij de jaarrekening op basis van de
werkelijke kosten (salarissen en inhuur van derden) doorbelast aan
de producten.
01.99-3 Overige afwijkingen < € 75 duizend, per saldo                               1.052                         0


                                                                                          0                     -196


Subtotaal Baten en Lasten                                                           1.197                       -327

Totaal Samen Leven                                                                  1.197                       -327



Duurzame leefomgeving
Verklaring                                                            Verschil lasten          Verschil baten

Baten en Lasten
02.01 Woningen                                                                          -140                      0
Betreft extra storting van € 140.000 t.l.v. jaarrekening 2023 in de
voorziening groot onderhoud sanitairgebouwen t.b.v. het uitvoeren
van groot onderhoud aan vijf van deze sanitairgebouwen. Zie RIB
26-02-2024 majeure afwijkingen onderdeel 3.1
02.03 Leefomgeving                                                                      -471                      0
Betreft voornamelijk deelprogramma Riolering als gevolg van
gestegen energiekosten 110.000, de BTW-afrekening riolering
176.000, extra kosten voor onderhoud en afschrijving 90.000,
hogere doorbelastingen van kostenplaatsen 295.000 en lagere
kosten 200.000 op de diverse deelprogramma's,
02.03 Leefomgeving                                                                        0                     130
Bijdrage in het kader van anterieure overeenkomst m.b.t. plaatsing
ondergrondse containers en straatverlichting.
Schadeverhaal en bijdrage afvalfonds.




                                             Jaarstukken 2023                                                   218
</pre>

====================================================================== Einde pagina 218 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 219 ======================================================================

<pre>02.03 Leefomgeving                                                         0      291
Door hogere lasten riolering is een hogere onttrekking aan de
egalistievoorziening riolering nodigom het beleidsveld riolering per
saldo neutraal op te nemen.
02.04.01 Gebiedsinrichting - Grondexploitatie                          18.258       0
In de begroting en de jaarstukken wordt het resultaat uit de
grondexploitaties budgetneutraal opgenomen. Dit gebeurt door een
mutatie boekwaarde te verantwoorden.
De boekwaarde is in totaliteit toegenomen met € 342.655 ( baten €
1.175.505 - kosten € 1.518.160)
                                                                           0    -9.258




                                                                           0    -9.000




02.04.01 Gebiedsinrichting -Grondexploitatie                               0      982
Er heeft in de grondexploitatie in 2023 een winstneming
plaatsgevonden. Dit gebeurt met behulp van de percentage of
completion (poc) methode. Bij de poc methode wordt deze
winstneming als percentage berekend op basis van het % kosten
te vermenigvuldigen met het % opbrengsten die zijn gerealiseerd
per individuele grondexploitatie
02.04.01 Gebiedsinrichting                                                 0      159
Aan het eind van het jaar zijn er nog 2 anterieure overeenkomsten
gesloten en betaald. Zie RIB 26-02-2024 majeure afwijkingen
onderdeel 3.4
02.04.02 Gebiedsinrichting                                                 0       62
Bijdrage van de stichting Fort Honswijk i.v.m. verrekening gas.
energie, water en communicatie. Afgesloten contracten stonden bij
overdracht nog op naam van gemeente Houten. Zie ook lasten.
02.04.02 Gebiedsinrichting                                               -141       0
Kosten Fort Honswijk inclusief overdracht € 111.000 Nog te
verrekenen met Stichting € 62.000, zie ook baten.
Kosten verkeersonderzoek Kanaaldijk-zuid € 30.000 N na 2e
bestuursrapportage 2023
02.04.03 Gebiedsinrichting                                               -313       0
Hogere doorbelastingen € 313.000 vanuit de kostenplaatsen

02.04.03 Gebiedsinrichting                                              1.050       0
Implementatie omgevingswet 2023 CP € 1.105.000 V. De totale
kosten conform CP en andere voorstellen hier begroot. De
daadwerkelijke uitgaven worden functioneel en op realisatiebasis
verrekend door middel van een onttrekking aan de reserve.
02.04.03 Gebiedsinrichting                                                 0      280
In oktober is de omgevingsvergunning voor Hofstad 4B
ingetrokken. Op basis van de legesverordening is dan wel 50%
van de totale legeskosten verschuldigd. Deze mutatie heeft
plaatsgevonden na de 2e bestuursrapportage 2023.
Zie RIB 26-02-2024 majeure afwijkingen onderdeel 3.2
02.05.01 Duurzaamheid en energietransitie                                  0      131
Afrekening opbrengsten papier en glas




                                             Jaarstukken 2023                     219
</pre>

====================================================================== Einde pagina 219 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 220 ======================================================================

<pre>02.05.06 Duurzaamheid en energietransitie                               1.162        0
In de raad van 24 oktober 2023 (voorstel 653138 zaaknummer
805213) is besloten over de besteding rijksmiddelen (SPUK) voor
de uitvoering van het klimaatakkoord CDOKE (Capaciteit
Decentrale Overheid voor Klimaat en Energiebeleid). Ook is er een
SPUK Energiearmoede ontvangen. In de 2e bestuursrapportage
2023 zijn de uitgaven in het kader van deze SPUK’s geraamd voor
de CDOKE € 799.000 en Energiearmoede € 375.000. Op basis
van realisatie zijn bij de jaarrekening de daadwerkelijke kosten van
€ 117.000 in het kader van Energiearmoede verwerkt en komen de
resterende bedragen op de balans. Zie ook de baten. Daarnaast
een onderschrijding op het product Duurzaamheid.
02.05.06 Duurzaamheid en energietransitie                                  0        -59
De bijdrage van de provincie i.v.m. overdracht bodemtaken is
uitgesteld naar 2024. Zie RIB 26-02-2024 majeure afwijkingen
onderdeel 3.3
02.05.06 Duurzaamheid en energietransitie                                  0     -1.056
Ontvangen SPUK-gelden voor Energiearmoede € 375.000 en
CDOKE (Capaciteit Decentrale Overheid voor Klimaat en
Energiebeleid) € 799.000 welke geraamd zijn maar de ontvangsten
via de balans worden afgewikkeld.
02.07 Cultuurhistorie en archeologie                                     -125        0
Hogere salarislasten RAZU welke ook weer vergoed worden zie
ook de baten.
02.07 Cultuurhistorie en archeologie                                       0       125
Vergoeding hogere salarislasten RAZU zie ook lasten.

02.99 Programma brede kosten                                             414         0
Doorbelasting kostenplaatsen € 414.000 V: Tijdens het opstellen
van de begroting worden de kostenplaatsen op basis van
voorcalculatie aan de producten doorbelast. Als gevolg van de
regels Besluit begroting en verantwoording (BBV) worden de
kostenplaatsen bij de jaarrekening op basis van de werkelijke
kosten (salarissen en inhuur van derden) doorbelast aan de
producten.

Diverse kleine mutaties over de deelprogramma's                           -68        0


                                                                           0        24


Subtotaal Baten en Lasten                                              19.626   -17.189

Reserves
De onttrekking van het in het collegeprogramma beschikbaar                 0       877
gestelde budget voor Bouwen voor Houten uit het
weerstandsvermogen grondexploitatie van € 1.950.000 was
begroot via rechtstreekse ontrekking aan de reserve concern
weerstandsvermogen en is in jaarrekening via de exploitatie
verantwoord. Een lagere onttrekking voor de implementatie
Omgevingswet van € 566.000 dan geraamd. De geraamde
onttrekkking in het kader van de sterk gestegen energieprijzen van
o.a. straatverlichting ( Raad 4 april 2023 zaaknr. 791547) van
€ 382.000 blijkt bij het opmaken van de jaarrekening voor het
onderdeel straatverlichting een posititef saldo te zijn hierdoor was
de ontrekking niet nodig. Diverse kleine mutaties van in totaal
€ 127.000.




                                             Jaarstukken 2023                      220
</pre>

====================================================================== Einde pagina 220 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 221 ======================================================================

<pre>De storting van de in het collegeprogramma beschikbaar gestelde                      -2.350                        0
budget Bouwen voor Houten uit het weerstandsvermogen
grondexploitatie van € 1.950.000. De storting van de saldo's van in
totaal € 406.000 in het kader van duurzaam, energie en klimaat in
de reserve klimaat. De storting van de in de decembercirculaire
verkregen middelen in het kader van de omgevingswet € 264.000
zoals gemeld in de RIB majeure afwijkingen van 26-02-2024. De
efficiency voordelen WRP 2023
€ 132.000 en de mutatie van € -382.000 uit de
bestemmingsreserve straat verlichting in het kader van het effect
van de stijgende energieprijzen op basis van raadsbesluit 791547
van 4 april 2023
Subtotaal Reserves                                                                   -2.350                      877

Totaal Duurzame leefomgeving                                                        17.276                  -16.312



Goede bereikbaarheid
Verklaring                                                             Verschil lasten          Verschil baten

Baten en Lasten
03.02 Autoverkeer                                                                        349                       0
Diverse andere projecten (aanpassing Beusichemseweg tot
Nachtdijk, snelheidsremmende maatregelen Provinciale weg en de
herinrichting van de openbare verlichting op Het Rond zijn
vertraagd naar 2024. Hiervoor zijn ook geen onttrekkingen aan de
Bestemmingsreserve Beheer Openbare ruimte gedaan (zie
mutaties reserves).
03.02 Autoverkeer                                                                        -100                      0
Doorbelasting kostenplaatsen: Tijdens het opstellen van de
begroting worden de kostenplaatsen op basis van voorcalculatie
aan de producten doorbelast. Als gevolg van de regels Besluit
begroting en verantwoording (BBV) worden de kostenplaatsen bij
de jaarrekening op basis van de werkelijke kosten (salarissen en
inhuur van derden) doorbelast aan de producten.
03.02 Autoverkeer                                                                        352                       0
Kanaaldijk Oost: voor de uitvoering van de herstelwerkzaamheden
aan de Kanaaldijk Oost is nog geen beroep gedaan op de
gemeentelijke bijdrage. Bedrag is daardoor ook niet onttrokken aan
de bestemmingsreserve Beheer Openbare Ruimte (zie mutatie
reserves)
03.02 Autoverkeer                                                                         -77                      0
Verharding wegen: betreft voornamelijk kosten die gemaakt
worden voor de aanleg van parkeerplaatsen op verzoek van
initiatiefnemers.
03.02 Autoverkeer                                                                          0                     111
Verharding wegen: Deze kosten van de aanleg van
parkeerplaatsen worden bij initiatiefnemer in rekening gebracht,
waardoor ook sprake is van hogere baten.
03.02 Autoverkeer                                                                        143                       0
Verkeersremmende maatregelen Beusichemseweg: Dit project is
complexer geworden waardoor uitvoering is vertraagd. Er is onder
andere sprake van verzakkingen waarbij de oorzaak niet is te
achterhalen, er moesten watergangen worden verplaatst, er is
rekening te houden met wensen van belangenverenigingen en
woningbouw.
03.02 Autoverkeer                                                                          0                     -124
Verkeersremmende maatregelen Beusichemseweg:Door
vertraging in de uitvoering is ook de bijbehorende subsidie nog niet
gerealiseerd.




                                             Jaarstukken 2023                                                    221
</pre>

====================================================================== Einde pagina 221 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 222 ======================================================================

<pre>03.02 Autoverkeer                                                                       857                      0
Waalseweg: De reconstructie van de Waalseweg is uitgesteld
omdat Stedin nog vervangingswerkzaamheden wilde doen aan
hun kabels en leidingen. Werkzaamheden aan kabels en leidingen
is in nieuw werk ongewenst in verband met de kans op schade. De
werkzaamheden van Stedin zijn naar verwachting in april afgerond.
Daarna start de reconstructie die ca 6 weken zal duren.
03.02 Autoverkeer                                                                        0                     -646
Waalseweg: Omdat dit een project betreft waarvoor subisidies van
Rijk en provincie worden ontvangen, is er ook sprake van lagere
baten evenals een lagere onttrekking aan de bestemmingsreserver
Beheer Openbare Ruimte (zie bij mutaties reserves).
3.99 Programmabrede kosten                                                              336                      0
Doorbelasting kostenplaatsen: Tijdens het opstellen van de
begroting worden de kostenplaatsen op basis van voorcalculatie
aan de producten doorbelast. Als gevolg van de regels Besluit
begroting en verantwoording (BBV) worden de kostenplaatsen bij
de jaarrekening op basis van de werkelijke kosten (salarissen en
inhuur van derden) doorbelast aan de producten.
Diverse kleine mutaties over de deelprogramma's                                          2                       0


                                                                                         0                      47


Subtotaal Baten en Lasten                                                           1.862                      -612

Reserves
3.99 Programmabrede kosten                                                               0                     -846
Mutaties reserves:
Door vertraging in de uitvoering van de reconstructie Waalseweg is
de begrote onttrekking aan de bestemmingsreserve Beheer
Openbare Ruimte niet in 2023 gerealiseerd (€ 255.000 V), maar
schuift door naar 2024. Dit zelfde geldt voor een aantal andere
grote projecten (zie hierboven); Kanaaldijk Oost € 352.000 V,
aanpassing Beusichemseweg tot Nachtdijk € 143.000 V,
snelheidsremmende maatregelen Provinciale weg € 130.000 V en
de herinrichting van de openbare verlichting op Het Rond € 52.000
V.
Om acute verzakkingen bij de Waalseweg/Achterweg en Nachtdijk
te herstellen zijn niet-begrote uitgaven gedaan, daardoor is ook de
onttrekking aan de bestemmingsreserve Beheer Openbare Ruimte
hoger dan begroot (€ 86.000 N).
3.99 Programmabrede kosten                                                               0                     -235
Mutaties reserves:
Per saldo lagere onttrekking aan bestemmingsreserve Beheer
Openbare ruimte voor een groter aantal kleinere projecten.
3.99 Programmabrede kosten:                                                              11                      0
Mutaties reserves: Per saldo hogere storting in
bestemmingsreserve Beheer Openbare ruimte voor een groter
aantal kleinere projecten.
Subtotaal Reserves                                                                       11                -1.081

Totaal Goede bereikbaarheid                                                         1.873                  -1.693



Veilige leefomgeving
Verklaring                                                            Verschil lasten         Verschil baten

Baten en Lasten




                                            Jaarstukken 2023                                                   222
</pre>

====================================================================== Einde pagina 222 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 223 ======================================================================

<pre>1 04.01 Programmabrede kosten                                                          -144                      0
Doorbelasting kostenplaatsen: Tijdens het opstellen van de
begroting worden de kostenplaatsen op basis van voorcalculatie
aan de producten doorbelast. Als gevolg van de regels Besluit
begroting en verantwoording (BBV) worden de kostenplaatsen bij
de jaarrekening op basis van de werkelijke kosten (salarissen en
inhuur van derden) doorbelast aan de producten.
2 04.01 Vergunningen Algemene Verordening Ondergrondse                                  24                       0
Infrastructuren (AVOI), lagere leges omdat er een vertraging is in
de aanleg van het glasvezelnetwerk. De verwachting is dat dit
komend jaar verder uitgevoerd gaat worden.
                                                                                         0                      -90




3 04.02 De kosten voor de opvang van ontheemden Oekrainers                             216                       0
wordt geheel vergoed vanuit de Spuk Oekraine. Vanaf augustus is
er een 4de locatie geopend. De kosten en opbrengsten voor de
opvang zijn lager dan we ingeschat hadden.
                                                                                         0                     -218




4 Diverse verschillen < € 75.000 over de deelprogramma's                                44                       0


5 Diverse verschillen < €75.000 over de deelprogramma's                                  0                      -80


6 04.99 Programmabrede kosten                                                          190                       0
Doorbelasting kostenplaatsen: Tijdens het opstellen van de
begroting worden de kostenplaatsen op basis van voorcalculatie
aan de producten doorbelast. Als gevolg van de regels Besluit
begroting en verantwoording (BBV) worden de kostenplaatsen bij
de jaarrekening op basis van de werkelijke kosten (salarissen en
inhuur van derden) doorbelast aan de producten.
Subtotaal Baten en Lasten                                                              330                     -388

Totaal Veilige leefomgeving                                                            330                     -388



Betrokken bij de samenleving
Verklaring                                                           Verschil lasten          Verschil baten

Baten en Lasten
05.01 Politiek en bestuur                                                              171                       0
De begrote dotatie in de voorziening wethouderspensioen van
afgerond 171.000 euro is niet gerealiseerd vanwege een actuariële
berekening van de verplichting.
05.01 Politiek en bestuur                                                              108                       0
Een begroot bedrag van 108.000 euro aan wachtgeld is niet
besteed in 2023.
05.02 Dienstverlening                                                                    0                      57
Er zijn meer rij- en reisdocumenten uitgegeven dan begroot met
als gevolg dat er afgerond 57.000 euro meer gemeentelijke - en
rijksleges zijn ontvangen dan begroot.
05.02 Dienstverlening                                                                    0                      -24
Er zijn minder documenten uitgegeven als gevolg van naturalisatie
dan begroot. Dit heeft geleid tot lagere baten van afgerond 24.000
euro aan gemeentelijke - en rijksleges dan begroot.




                                             Jaarstukken 2023                                                  223
</pre>

====================================================================== Einde pagina 223 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 224 ======================================================================

<pre>05.02 Dienstverlening                                                                     18                      0
Er zijn minder documenten verstrekt als gevolg van naturalisatie
dan begroot met als gevolg dat er minder rijksleges zijn
overgedragen. Dit verklaart een lagere realisatie dan begroot van
afgerond 18.000 euro.
05.02 Dienstverlening                                                                    -134                     0
Tijdens het opstellen van de begroting worden de kostenplaatsen
op basis van voorcalculatie aan de producten doorbelast. Als
gevolg van de regels Besluit begroting en verantwoording (BBV)
worden de kostenplaatsen bij de jaarrekening op basis van de
werkelijke kosten (salarissen en inhuur van derden) doorbelast aan
de producten. Dit heeft geleid tot een hogere realisatie dan begroot
van afgerond 134.000 euro.
05.03 Programmabrede kosten                                                              196                      0
Tijdens het opstellen van de begroting worden de kostenplaatsen
op basis van voorcalculatie aan de producten doorbelast. Als
gevolg van de regels Besluit begroting en verantwoording (BBV)
worden de kostenplaatsen bij de jaarrekening op basis van de
werkelijke kosten (salarissen en inhuur van derden) doorbelast aan
de producten. Dit heeft geleid tot een lagere realisatie dan begroot
van afgerond 195.905 euro.
Overige verschillen                                                                        0                      -9
Het overig verschil wat betreft de gerealiseerde baten ten opzichte
van de begroting betreft een saldo van afgerond 9000 euro.
Overige verschillen                                                                        -7                     0
Het overig verschil wat betreft de gerealiseerde lasten ten opzichte
van de begroting betreft een saldo van afgerond 7000 euro.
Subtotaal Baten en Lasten                                                                352                      24

Totaal Betrokken bij de samenleving                                                      352                      24



Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie
Verklaring                                                             Verschil lasten          Verschil baten

Baten en Lasten
A1 Lokale heffingen                                                                        0                     617
Overall valt de OZB dit kalenderjaar (actueel belastingjaar en oude
belastingjaren) € 0,617 mln hoger uit
bestaande uit een voordeel van € 0,549 mln over het actuele
begrotingsjaar en een voordeel van €
0,067 over de oudere belastingjaren.

- Het voordeel voor begrotingsjaar 2023 van € 0,549 mln is
ontstaan door:
o Een hogere waardeontwikkeling niet-woningen. In de
tariefsaanlevering is aangegeven
ruim 4% maar dat blijkt o.a. a.g.v. accres niet-woningen
(waaronder bouwterreinen)
ruim 6% te zijn. Dat heeft invloed op de post eigendom en gebruik
o Een hogere waardeontwikkeling woningen. In de
tariefsaanlevering is aangegeven dat
incl. accres ten opzichte van 2022 de waardeontwikkeling 20,3%
zou bedragen maar
inmiddels blijkt dit ruim 21,5% te zijn.
- Het voordeel voorgaande jaren betreft vooral niet-woningen. De
op te leggen post belastingjaar
2021 is € 0,061 voordelig uitgevallen en 2022 € 0,006 voordelig.




                                             Jaarstukken 2023                                                    224
</pre>

====================================================================== Einde pagina 224 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 225 ======================================================================

<pre>A2 - Algemene Uitkering:                                                  0    513
Naar aanleiding van de decembercirculaire heeft Houten voor ruim
€ 1,66 miljoen aanvullende middelen in het gemeentefonds
ontvangen voor het jaar 2023. Omdat deze circulaire pas laat in
het jaar verschijnt, konden deze mutaties niet meer in de begroting
2023 worden verwerkt. De enige uitzondering hierop is de
energietoeslag (€ 1,2 miljoen), omdat al eerder bekend was
hoeveel Houten hiervoor zou ontvangen. Totaal € 0,46 miljoen kon
dus niet meer begroot worden.

Jaarlijks bij de meicirculaire maken we een raming van de
volumina van de verdeelmaatstaven van het gemeentefonds. De
meeste maatstaven worden gedurende het jaar door het ministerie
van BZK definitief vastgesteld. Als gevolg daarvan actualiseren wij
onze ramingen van de volumina. Voor de maatstaven die nog niet
definitief zijn vastgesteld wijkt de raming af van die van BZK (€
0,05 miljoen).
A3 - Overhead                                                         -1.855    0
Zie toelichting eerder in dit programma.

A4 Rentebaten                                                             0    116
Als gevolg van stijgende rente hebben we voor het eerst in jaren
weer rentebaten uit schatkistbankieren. Deze waren in 2023 nog
niet begroot.
A6 - btw afvalstoffen- en rioolheffing                                    0    570
De toe te rekenen btw aan afvalstoffen- en rioolheffing is hoger
dan verwacht.
A6 - Doorbelasting kostenplaatsen                                     1.360     0
Tijdens het opstellen van de begroting worden de kostenplaatsen
op basis van voorcalculatie aan de producten in de programma's
(w.o. de post Overhead in het programma algemene
dekkingsmiddelen) doorbelast. Dit gebeurt niet bij tussentijdse
personele begrotingswijzigingen. Mutaties van deze tussentijdse
wijzigingen in dit programma worden begroot op de post overige
baten en lasten. Bij het opstellen van de jaarrekening worden de
werkelijke personele lasten wel doorbelast aan de post Overhead.
Daarmee heft dit voordeel deels het nadeel op de post Overhead
op.
A6 - Financiële afwikkeling lening Berg en Boschschool:                -229     0
Voor de bouw en inrichting van de school en de verwerving van de
grond heeft de raad op 4 juli 2006 en 3 april 2007 in totaal een
krediet beschikbaar gesteld van € 6.4 miljoen. Voor eigen rekening
zou het schoolbestuur in het schoolgebouw een medisch
kinderdagverblijf met aandacht voor autistische peuters realiseren.
Toen externe financiering hiervoor uitbleef en het schoolbestuur de
niet voor onderwijshuisvesting bedoelde rijksmiddelen inzette voor
de bouw dreigde er een faillissement. Een faillissement is
voorkomen door de lening die de gemeente in 2010 aan het
schoolbestuur heeft verstrekt. De aflossing van de lening heeft het
schoolbestuur sinds 2011 kunnen dekken uit de opbrengst van een
huurcontract met het medisch kinderdagverblijf. Door het
beëindigen van deze huurovereenkomst ontvangt het
schoolbestuur niet meer de middelen die gebruikt werden voor de
aflossing van de lening. Door de groei van het aantal leerlingen
wordt de ruimte gebruikt als onderwijshuisvesting en zal ook niet
meer worden verhuurd. De vigerende wetgeving staat vanuit
rechtmatigheid niet toe dat de rijksmiddelen die het schoolbestuur
ontvangt aangewend worden voor investeringen in fysieke
huisvesting dan wel huur van onderwijshuisvesting.
Onderwijshuisvesting is wettelijk een zorgplicht van gemeenten
voor SO en VSO-onderwijs.




                                             Jaarstukken 2023                  225
</pre>

====================================================================== Einde pagina 225 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 226 ======================================================================

<pre>A6 - Inhuur personeel                                                  -250      0
De kosten voor inhuur in verband met (de implementatie van) de
omgevingswet, bouwtoezicht en -handhaving en versterking
management zijn E 250.000 hoger dan begroot. Dit wordt
grotendeels gecompenseerd door een hogere onttrekking uit de
reserve Implementatie omgevingswet.
A6 - Voorziening verlofsparen                                          261       0
De in 2022 berekende hoogte van deze voorziening was te hoog.
Per 1 januari 2023 heeft daarom een verlaging van de voorziening
plaatsgevonden van E 364.000. Per ultimo 2023 is E 103.000 aan
de voorziening gedoteerd op basis van de huidige rechten
verlofsparen. Deze mutaties waren niet begroot.
A6 Doorbelasting aan derden                                              0     200
In 2023 is een nagekomen bate als gevolg van doorbelasting aan
derden over het jaar 2022 verantwoord.
A6 Project Mens en cultuur.                                            110       0
Dit traject is nog niet ten einde en het beschikbare budget is in
2023 niet gebruikt. Via de resultaatbestemming zal voorgesteld
worden het budget voor 2024 beschikbaar te stellen.
Overige verschillen < € 75.000 binnen dit programma                     49       0


                                                                         0      64


Subtotaal Baten en Lasten                                              -554   2.080

Reserves
A8 - Reserve GREX                                                      -982      0
De winstneming GREX ad € 982.000 is toegevoegd aan de
reserve Concern weerstandsvermogen grex. Dit was niet begroot.
A8 - reserve implementatie omgevingswet                                  0     270
Aan de reserve Implementatie omgevingswet is meer onttrokken
dan begroot, omdat de inhuurkosten hoger zijn (zie ook A6).
A8 - Reserve overlopende posten                                          0     -131
Aan de reserve overlopende posten is € 131.000 minder
onttrokken dan begroot.
De raad heeft op 8 november 2022 amendement 097-2022
aangenomen, waarbij een armoedefonds is ingesteld dat eenmalig
gevuld is met een bedrag van € 250.000 ter overbrugging van de
grootste noden om schrijnende gevallen waarbij inwoners buiten
hun schuld om door de inflatie en gestegen energiekosten in de
schulden dreigen te belanden te kunnen helpen. Het restant van
deze middelen mocht meegenomen worden naar 2023 (via de
bestemmingsreserve overlopende posten).
In 2023 zijn een aantal besluiten genomen met dekking uit dit
armoedefonds: inzet regelvrij budget WIL-generalist, aansluiting bij
Ondernemer Centraal, tijdelijk addendum beleidsregels bijzondere
bijstand, incidentele subsidie stichting Urgente Noden (SUN)
Lekstroom, stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur
en de subsidieregeling Energiecompensatie Houten.
De middelen voor het tet tijdelijk addendum beleidsregels
bijzondere bijstand waren deels voor 2023 en 2024. Vooraf was
niet duidelijk in welk jaar de kosten zouden landen; van het begrote
deel voor 2023 is over gebleven. Daarnaast zijn er minder
aanvragen voor de subsidieregeling Energiecompensatie Houten
(ronde 2) binnen gekomen ten opzichte van het bestedingsplan.
Voor de resterende middelen in het armoedefonds wordt in de 1e
bestuursrapportage 2024 een bestedingsplan opgenomen.
Overige verschillen < € 75.000 binnen dit programma                      0      -52




                                              Jaarstukken 2023                 226
</pre>

====================================================================== Einde pagina 226 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 227 ======================================================================

<pre>Subtotaal Reserves                                        -982       87

Totaal Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning       -1.536    2.167
organisatie


Totaal                                                  19.492   -16.529
(+ voordeel / - nadeel)




                                     Jaarstukken 2023               227
</pre>

====================================================================== Einde pagina 227 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 228 ======================================================================

<pre>Baten en lasten op taakveld BBV / programma
                                                                                                                                                                                                                                                                x 1.000
                                        01.                         02.                         03.                         04.                       05.                       A
                                                                                                                                                                                Algemene
                                                                    Duurzame                    Goede                       Veilige                   Betrokken bij de          dekkingsmiddelen          Eindtotaal
                                        Samen Leven
                                                                    leefomgeving                bereikbaarheid              leefomgeving              samenleving               en ondersteuning
                                                                                                                                                                                organisatie
                                                                                                                                                                                                                                                              Afwijking
                                                                                                                                                                                                                                                    Begroting
                                        2023          2023          2023          2023          2023          2023          2023          2023        2023          2023        2023          2023        2023          2023          2023                    rekening
Code   Taakveld                                                                                                                                                                                                                                     2023 na
                                        Lasten        Baten         Lasten        Baten         Lasten        Baten         Lasten        Baten       Lasten        Baten       Lasten        Baten       Lasten        Baten         Saldo                   tov
                                                                                                                                                                                                                                                    wijziging
                                                                                                                                                                                                                                                              begroting
0.1    Bestuur                                                                                           0             0                                    2.718           0                                 2.718              0       2.718          3.321       603
0.10   Mutaties reserves                       198        -102            4.740     -3.291            2.331     -1.625                                                               1.969       -4.971       9.237       -9.988          -751         -4.197     -3.446
0.2    Burgerzaken                                                                                                                                          1.523      -585                                   1.523         -585          938            904        -34
0.4    Overhead                                                                                                                                                                     17.326       -1.034     17.326        -1.034        16.293         14.430     -1.862
0.5    Treasury                                                              25           -37                                                                                            90       -135         115          -171              -56          87       144
0.61   OZB woningen                                                                                                                                                                   359        -8.837        359        -8.837        -8.478         -8.316       162
0.62   OZB niet-woningen                                                                                                                                                              554        -5.955        554        -5.955        -5.400         -4.972       428
0.64   Belastingen overig                                                                                                                                                                 0       -185              0       -185          -185           -177         8
       Algemene uitkering en overige
0.7                                                                                                                                                                                       0    -79.166              0    -79.166       -79.166        -78.649       517
       uitkeringen gemeentefonds
0.8    Overige baten en lasten                    0            0              0            0                                          0           0          630            0        1.458       -2.087       2.089       -2.087               1        3.370     3.369
0.9    Vennootschapsbelasting (VpB)                                                                                                                                                      22           0            22            0            22           26         4
1.1    Crisisbeheersing en brandweer                                                                                              3.282           0                                                           3.282              0       3.282          3.246       -36
1.2    Openbare orde en veiligheid               61            0           382             -4                                     1.593      -436              26           0                                 2.062         -439         1.623          1.359      -264
2.1    Verkeer en vervoer                                                 2.586       -966            4.801       -651               37           0                                                           7.424       -1.618         5.806          6.672       866
2.2    Parkeren                                                                                          6            -13                                                                                           6           -13            -7           8        15
3.1    Economische ontwikkeling                182        -380             497             0                                                                                                                   678          -380          298            263        -35
3.2    Fysieke bedrijfsinfrastructuur                                      786        -966                                                                                                                     786          -966          -181           -183         -2
       Bedrijvenloket en
3.3                                                                        115            -59                                                                                                                  115              -59           56           59         3
       bedrijfsregelingen
3.4    Economische promotie                                                                                                                                                               0       -263              0       -263          -263           -230        32
4.1    Openbaar basisonderwijs                 150            -53                                                                                                                                              150              -53           97           93         -4
4.2    Onderwijshuisvesting                   2.711       -115                                                                                                                                                2.711         -115         2.597          2.617        20
       Onderwijsbeleid en
4.3                                           2.409       -666                                                                                                                                                2.409         -666         1.743          1.787        44
       leerlingenzaken
5.1    Sportbeleid en activering              1.048       -192                                                                                                                                                1.048         -192          856            878         22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 228 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 229 ======================================================================

<pre>5.2     Sportaccommodaties                  4.252   -2.349                                                      4.252   -2.349   1.903   1.840     -63
        Cultuurpresentatie,
5.3     cultuurproductie en                 2.289    -313                                    51   0             2.340    -313    2.026   2.087      61
        cultuurparticipatie
5.4     Musea                                                 142      0                                         142        0     142     143        1
5.5     Cultureel erfgoed                                    1.290   -833                                       1.290    -833     457     437      -21
5.6     Media                                938      -48                                                        938      -48     890     887        -3
        Openbaar groen en (openlucht)
5.7                                           23        0    4.423   -192                                       4.446    -192    4.254   4.259       5
        recreatie
        Samenkracht en
6.1                                         5.810   -1.098                  1.825   -1.745                      7.635   -2.843   4.793   4.831      38
        burgerparticipatie
        Toegang en
6.2                                         6.833     -24                                                       6.833     -24    6.809   6.900      91
        eerstelijnsvoorzieningen
6.3     Inkomensregelingen                 15.629   -8.614    259      0                              27   0   15.914   -8.614   7.301   6.922    -378
6.4     WSW en beschut werk                  585        0                                                        585        0     585     682       97
6.5     Arbeidsparticipatie                  969        0                                                        969        0     969     979       10
6.6     Maatwerkvoorzieningen (WMO)         1.192    -238                                                       1.192    -238     954    1.102     148
6.71A   Hulp bij het huishouden (WMO)       2.560       0                                                       2.560       0    2.560   2.813     254
6.71B   Begeleiding (WMO)                   1.791       0                                                       1.791       0    1.791   2.194     403
6.71C   Dagbesteding (WMO)                   786        0                                                        786        0     786     808       22
        Overige
6.71D   maatwerkarrangementen                 20        0                                                         20        0      20      17        -3
        (WMO)
6.72    Maatwerkdienstverlening 18-           59        0                                                         59        0      59       0      -59
6.72A   Jeugdhulp begeleiding                 10        0                                                         10        0      10    1.232   1.221
6.72B   Jeugdhulp behandeling               1.553       0                                                       1.553       0    1.553    429    -1.124
6.72C   Jeugdhulp dagbesteding              3.345       0                                                       3.345       0    3.345    127    -3.218
6.72D   Jeugdhulp zonder verblijf overig    1.034       0                                                       1.034       0    1.034   2.728   1.694
6.73A   Pleegzorg                            215        0                                                        215        0     215     429      214
6.73B   Gezinsgericht                        819        0                                                        819        0     819     196     -622
6.73C   Jeugdhulp met verblijf overig        713        0                                                        713        0     713     910      198
        Jeugdhulp behandeling GGZ
6.74A                                       3.078       0                                                       3.078       0    3.078   3.361     283
        zonder verblijf
        Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-
6.74B                                       1.066       0                                                       1.066       0    1.066   1.124      58
        verblijf
6.74C   Gesloten plaatsing                   846        0                                                        846        0     846    1.188     343
6.81A   Beschermd wonen (WMO)                295     -436                                                        295     -436    -140      -21     119
6.82    Geëscaleerde zorg 18-                 -74       0                                                         -74       0      -74      0       74
6.82A   Jeugdbescherming                     146        0                                                        146        0     146     128      -19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 229 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 230 ======================================================================

<pre>6.82B   Jeugdreclassering                 704         0                                                                                               704        0      704     869     165
7.1     Volksgezondheid                  3.108     -520                                                                                              3.108     -520   2.588    2.840    252
7.2     Riolering                                           3.473    -3.941                                                                          3.473   -3.941    -469     -468      1
7.3     Afval                                               6.198    -6.906                                                                          6.198   -6.906    -707     -631     76
7.4     Milieubeheer                                        2.716     -352                       27        0                                         2.743     -352   2.392    2.529    138
7.5     Begraafplaatsen en crematoria                        145      -186                                                                            145      -186     -42      -41      1
8.1     Ruimte en leefomgeving                              1.335     -468                                                                           1.335     -468     866    2.003   1.137
        Grondexploitatie (niet
8.2                                                          396     -1.379                                                        0          -2      396    -1.381    -984       0     984
        bedrijventerreinen)
8.3     Wonen en bouwen                                     2.636     -800                                                                           2.636     -800   1.836    1.667    -169
Eindtotaal                              67.354   -15.146   32.143   -20.381   7.137   -2.289   6.764   -2.181   4.948   -585   21.806   -102.633   140.152 -143.215   -3.063    -102   2.961
</pre>

====================================================================== Einde pagina 230 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 231 ======================================================================

<pre>Wet normalisering bezoldiging topfunctionarissen publieke
en semipublieke sector
Tabel 1a. Leidinggevende topfunctionarissen met               Mevrouw A.J.         Mevrouw C.M.S.
dienstbetrekking in de periode kalendermaand 1 t/m 12         Barink               Visser
Functiegegevens                                               Gemeentesecretaris      Raadsgriffier
Aanvang en einde functievervulling in 2023                      01/01 - 31/12         01/01 - 31/12
Omvang dienstverband (als deelfactor in fte)                         1,0                   1,0
Dienstverband?                                                        ja                    ja
Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen                         129.454,04           101.602,56
Beloning betaalbaar op termijn                                         21.750,36            15.684,48
Subtotaal                                                             151.204,40           117.287,04

Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum                         223.000,00           223.000,00

-/- Onverschuldigd betaald bedrag                                   N.v.t.               N.v.t.
Totale bezoldiging/ vergoeding                                        151.204,40           117.287,04

Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan            N.v.t.               N.v.t.
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling         N.v.t.               N.v.t.
Gegevens 2022
Aanvang en einde functievervulling in 2022                       01/01 - 31/12        01/01 - 31/12
Deelfactor 2022 in fte                                                1,0                  1,0
Dienstverband?                                                         ja                   ja
Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen                         124.975,64            84.409,49
Beloning betaalbaar op termijn                                         22.098,84            16.733,76
Subtotaal                                                             147.074,48           101.143,25

Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum                         216.000,00           216.000,00

-/- Onverschuldigd betaald bedrag                                   N.v.t.               N.v.t.
Totale bezoldiging                                                    147.074,48           101.143,25




                                       Jaarstukken 2023                                  231
</pre>

====================================================================== Einde pagina 231 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 232 ======================================================================

<pre>Incidentele Baten en lasten
Uitgangspunten:
 In het overzicht zijn alleen posten van materiële betekenis opgenomen (minimaal € 75.000,--)
 Posten worden als incidenteel aangemerkt indien er sprake is van éénmalige baten en lasten
    zonder structurele doorwerking en / of structureel karakter
 Alle reservemutaties zijn meegenomen (met uitzondering van de structurele dotaties en
    onttrekkingen aan reserves).

                                                                                                Bedragen x
                                                                                                   € 1.000
Programma
                                                      Omschrijving                               Bedrag
Lasten


1. Programma Samen leven
             Fysieke toegankelijkheid (res.best'22)                                                    11
             Kopp.vrijwll met ouderen (res.best'22)                                                    16
             Kopp.vrijwll met ouderen (res.best'22)                                                    10
             Lokale aanpak dak- en thuisloosheid (res.best.'22)                                        72
             Lokale aanpak dak- en thuisloosheid (res.best.'22)                                        53
             Lokale aanpak dak- en thuisloosheid (res.best.'22)                                        38
             Meerkosten Oekrainers SD (res.best'22)                                                    47
             Onderzoek jongerencentrum (res.best'22)                                                  100
             Tijdelijke verhoging subsidie Cultuurfonds (uit 2022)                                     59
             Aansluiting bij Ondernemer Centraal (uit 2022)                                            25
             Gestegen kosten maatsch.organisaties (uit 2022)                                           74
             Regelvrij budget 2023 WIL-generalist (uit 2022)                                           25
             Subsidie Jeugdfonds S&C (uit 2022)                                                        16
             Subsidie SUN Lekstroom (uit 2022)                                                         10
             Tijd. addendum. jan 23-jun24 - energiekosten (uit 2022)                                   67
             Act. uit maatwerk beschermd wonen naar 2024                                               -94
             Activiteiten uit transformatiemidd. naar 2024                                             -40
             Ambitiebrf bijz.bijstand vroegsign naar 2024                                              -53
             Bloeizone 'Goy naar 2024                                                                  -10
             Fl.beleid energiearmoede schulden naar 2024                                              -102
             Mentale onderst Oekraiense kinderen naar 2024                                             -17
             Utrecht lokaal maatwerk naar 2024                                                         -38
             Verbouwing Enter naar 2024                                                                -80
             Ondern.centraal WIL generalist naar 2024                                                  -43
             Uitvoering bestedingsplan sociale koers 2023                                              83
             Noodlokalen Bijenkorf                                                                    119
             Dotatie aan beklemde reserve ivm noodlokalen Bijenkorf
Totaal Programma Samen leven                                                                          348


2. Programma Duurzame leefomgeving
             Inhuur toezicht/handhaving in 2023 nav baten bouwverg. 2022                              350
             Inhuur tbv. handh.bouwverg uit 2022 naar 2024                                            -220
             Inhuur toezicht/handhaving in 2023 nav baten bouwverg. 2022                              500
             Bijplanten bomen ivm hittestress (res.best'22)                                            10
             Coronamaatregelen (uit 2022)                                                              28
             Varianten Houtens museum naar 2024                                                        -25
             VOB participatie naar 2024                                                                   -4
             Dotatie aan BR Implementatie omgevingswet 2023-2026 tlv alg. beklemde reserve
             Dotatie aan BR Bouwen voor Houten 2023-2026 tlv concern weerstandsvermogen grex
             Toevoeging saldo rioolheffing aan BR Riolering 4 Efficiencyoverschot conform WRP




                                                Jaarstukken 2023                                      232
</pre>

====================================================================== Einde pagina 232 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 233 ======================================================================

<pre>                                                                                                               -110
               Saldo riolering te verrekenen met dotatie aan BR Riolering 4 Efficiencyoverschot conform WRP

               Saldo riolering te verrekenen met onttrekking aan BR Riolering 4 Efficiencyoverschot conform    104
               WRP
               Extra lasten implementatie omgevingswet tlv BR Implementatie omgevingswet                       764
               Extra lasten implementatie omgevingswet tlv BR Implementatie omgevingswet 2023-2026             314
               Saldo exploitatie straatverlichting                                                             113
               Toevoeging saldo exploitatie straatverlichting aan BR Straatverlichting
               Dotatie aan BR Bouwen voor Houten 2023-2026
               Dotatie aan BR Implementatie omgevingswet 2023-2026 extra inkomsten Algemene uitkering
               Dotatie aan BR Klimaat vanuit BR Toekomstfonds
               Lagere lasten klimaat- en energiebeleid                                                         -146
               Dotatie aan BR Klimaat ivm lagere lasten klimaat- en energiebeleid
               Lasten grondexploitaties                                                                       1.176
Totaal Programma Duurzame leefomgeving                                                                        2.854


3. Programma Goede bereikbaarheid
             Uitvoering projecten jaarplan BOR initieel onderhoud en aanpassingen ivm ontwerpfouten en          20
             bewonerswensen
               Uitvoering projecten mobiliteit en bereikbaarheid                                                62
               Toevoeging subsidie provincie Salto A12 aan BR Mobiliteit en Bereikbaarheid
Totaal Programma Goede bereikbaarheid                                                                           82


4. Programma Veilige leefomgeving
               Aanpak ondermijning (res.best'22)                                                                20
               Maatwerk tankauto brandweer (res.best'22)                                                        15
Totaal Programma Veilige leefomgeving                                                                           35


Totaal Programma Betrokken bij de samenleving
               Opvang vluchtelingen, spoedzoekers (res.best'22)                                                103
Totaal Programma Betrokken bij de samenleving                                                                  103


Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
               Adviseur 3 lijnenmodel (uit 2022)                                                                74
               Implementatie Woo (uit 2022)                                                                     34
               Kansrijke start (uit 2022)                                                                       31
               Migratie centric applicat. (res.best'22)                                                         29
               Traject Mens & Cultuur (uit 2022)                                                               110
               Verbetering data beheer (res.best'22)                                                            60
               Verbetering fin.infovoorz. (res.best'22)                                                         40
               Budget inhuur F&I naar 2024                                                                       -8
               Budet team CC naar 2024                                                                          -57
               POK-robuuste rechtsbescherming naar 2024                                                         -40
               Arb.markt communicatie, fysiek zware beroepen naar 2024                                          -25
               POM budgetten naar 2024                                                                         -128
               Uitvoering Houtens model naar 2024                                                               -40
               Dotatie BR Overlopende posten tbv in 2024 in Programma 1 uit te voeren projecten
               Dotatie BR Overlopende posten tbv in 2024 in Programma 2 uit te voeren projecten
               Dotatie BR Overlopende posten tbv in 2024 in Programma 6 uit te voeren projecten
               Dotatie BR Transtie ICT tlv Algemene reserve
               Lasten ivm knelpunten organisatie en vitaliteitsbeleid                                          411
               Lasten ict contract RUD                                                                          36
               Lasten transitie ict                                                                            500
              Implementatie Woo                                                                                 71
Totaal algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien                                                                1.098



                                                     Jaarstukken 2023                                          233
</pre>

====================================================================== Einde pagina 233 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 234 ======================================================================

<pre>Totaal incidentel lasten                                                                                        4.520

                                                                                                           Bedragen x
                                                                                                              € 1.000
Programma
                                                        Omschrijving                                        Bedrag
Baten


1. Programma Samen leven
               Onttrekking BR Transities in Samenhang ivm bestedingsplan sociale koers 2023
Totaal Programma Samen leven                                                                                         0


2. Programma Duurzame leefomgeving
             Onttrekking concern weerstandsvermogen grex tbv dotatie aan BR Bouwen voor Houten 2023-
             2026
               Onttrekking saldo rioolheffing aan BR Riolering 4 Efficiencyoverschot conform WRP
               Onttrekking BR Implementatie Omgevingswet ivm implementatie omgevingswet
               Onttrekking BR Implementatie Omgevingswet 2023-2026 ivm implementatie omgevingswet
               2023
               Extra inkomsten algemene uitkering Implementatie omgevingswet                                     264
               Onttrekking vanuit BR Toekomstfonds tbv toevoeging aan BR Klimaat
               Onttrekking alg. beklemde reserve tgv dotatie aan BR Implementatie omgevingswet 2023-2026
               Baten grondexploitaties                                                                          1.176
               Verlies/winstneming grondexploitaties
Totaal Programma Duurzame leefomgeving                                                                          1.440


3. Programma Goede bereikbaarheid
             Ontttrekking BR Initieel onderhoud en innovaties
               Ontrekking BR Mobilieit en bereikbaarheid ivm uitvoering projecten
               Subsidie provincie ivm Salto A12                                                                  398
Totaal Programma Goede bereikbaarheid                                                                            398


Totaal Programma Veilige leefomgeving                                                                                0


Totaal Programma Betrokken bij de samenleving                                                                        0


Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
             Onttrekking BR Overlopende posten tbv in 2023 in Programma 1 uit te voeren projecten
               Onttrekking BR Overlopende posten tbv in 2023 in Programma 2 uit te voeren projecten
               Onttrekking BR Overlopende posten tbv in 2023 in Programma 4 uit te voeren projecten
               Onttrekking BR Overlopende posten tbv in 2023 in Programma 5 uit te voeren projecten
               Onttrekking BR Overlopende posten tbv in 2023 in Programma 6 uit te voeren projecten
               Onttrekking Algemene reserve tbv dotatie BR Transtie ICT
               Onttrekking BR Organisatie ontwikkeling ivm knelpunten organisatie en vitaliteitsbeleid
               Ontrekking BR Duurzaam ICT Beheer ivm ict contract RUD
               Vrijval BR Duurzaam ICT Beheer
               Onttrekking BR Transitie ICT
Totaal algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien                                                                       0


Totaal incidentele baten                                                                                        1.838


Totaal incidentele baten en lasten                                                                             -2.682




                                                  Jaarstukken 2023                                               234
</pre>

====================================================================== Einde pagina 234 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 235 ======================================================================

<pre>Overzicht van beoogde structurele dotaties en
onttrekkingen aan reserves

                                                                                                      x € 1.000
Programma                                                                                            Werkelijk
                                                                                                        2023
Omschrijving



Lasten (dotaties)


2. Programma Duurzame leefomgeving
Beheer openbare ruimte                                                                                  2.199
Totaal Programma Duurzame leefomgeving                                                                  2.199


Totaal lasten (dotaties)                                                                                2.199

Baten (onttrekkingen)


1. Programma Samen leven

Jaarlijkse bijdrage in lasten afschrijvingskosten Theater uit bestemmingsreserve extra krediet
cultuurcentrum                                                                                              29
Totaal Programma Samen leven                                                                                29


2. Programma Duurzame leefomgeving
Beheer openbare ruimte                                                                                  1.964

Bijdrage rente overdracht grond naar algemene dienst t.b.v. tijdelijke woningen aan de Hoge Schaft          8
Totaal Programma Duurzame leefomgeving                                                                  1.972


Totaal baten (onttrekkingen)                                                                            2.001

Totaal baten (onttrekkingen ) en lasten (dotaties)                                                        -197




                                             Jaarstukken 2023                                            235
</pre>

====================================================================== Einde pagina 235 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 236 ======================================================================

<pre>     SISA




Jaarstukken 2023   236
</pre>

====================================================================== Einde pagina 236 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 237 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   237
</pre>

====================================================================== Einde pagina 237 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 238 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   238
</pre>

====================================================================== Einde pagina 238 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 239 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   239
</pre>

====================================================================== Einde pagina 239 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 240 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   240
</pre>

====================================================================== Einde pagina 240 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 241 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   241
</pre>

====================================================================== Einde pagina 241 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 242 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   242
</pre>

====================================================================== Einde pagina 242 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 243 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   243
</pre>

====================================================================== Einde pagina 243 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 244 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   244
</pre>

====================================================================== Einde pagina 244 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 245 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   245
</pre>

====================================================================== Einde pagina 245 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 246 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   246
</pre>

====================================================================== Einde pagina 246 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 247 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   247
</pre>

====================================================================== Einde pagina 247 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 248 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   248
</pre>

====================================================================== Einde pagina 248 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 249 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   249
</pre>

====================================================================== Einde pagina 249 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 250 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   250
</pre>

====================================================================== Einde pagina 250 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 251 ======================================================================

<pre>Rechtmatigheidsverantwoording
Verantwoordelijkheid college van burgemeester en wethouders

De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten
alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk
gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening
verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit
houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting
en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad
op 9 mei 2023 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht.

Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens
is door de raad bepaald en bedraagt 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves (€ 140,1 miljoen) en is daarmee vastgesteld op € 4,2
miljoen. De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV van november 2023.

Bevinding
Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen
binnen de daarvoor gestelde grens.

De geconstateerde afwijkingen kunnen als volgt worden weergegeven:
(bedragen x € 1.000)


 Nr. Criterium                 Bevinding                                        Jaarrekening                   Afwijking                 Onduidelijkheid

   1 Voorwaarden               Niet naleven van de Europese                     Inkooplasten                                € 1.081                            -
                               aanbestedingsregels
   2 Misbruik en oneigenlijk   Geen                                             N.v.t.                                            -                            -
     gebruik

   3 Begroting                 Afwijkingen van de begroting                     Baten en lasten,                     € 16.781                                  -
                                                                                reserves en
                                                                                investeringskredieten
                               Totaal                                                                                 € 17.862                                    -

De afwijkingen zijn ontleend aan de analyse van het resultaat per programma. Dit is toegelicht in het jaarverslag onder het hoofdstuk ‘Wat heeft het gekost’
van het betreffende programma. De afwijkingen zijn vervolgens beoordeeld aan de hand van de financiële verordening 2023.



                                           Jaarstukken 2023                                        251
</pre>

====================================================================== Einde pagina 251 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 252 ======================================================================

<pre>De afwijkingen van de begroting kunnen als volgt worden gespecificeerd. Alle afwijkingen zijn in absolute bedragen opgenomen.

Begrotingscriterium                                           Bedragen x € 1.000

1. Overschrijding lasten op (deel-)programma’s
                                                                                   € 6.053
2. Overschrijding investeringskredieten                                             € 108

3. Ongeautoriseerde reservemutaties                                                    €-

4.Overschrijding van baten en/of onderschrijding van
lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging                   € 10.620
hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld.

Totaal begrotingsonrechtmatigheden                                            € 16.781


5. Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van
onderdeel 1) dat vooraf als acceptabel is geduid                                   € 4.810
conform de financiële verordening 2023 (art. 10).


6.Resterend saldo aan begrotingsonrechtmatigheden
(inhoudelijk hier toelichten en in de paragraaf                               € 11.971
bedrijfsvoering)

Met betrekking tot de afwijkingen (totaal begrotingsonrechtmatigheden) kan het volgende worden opgemerkt:
 De hogere lasten dan begroot komen uit op €6,1 miljoen (1) en hebben betrekking op:
        o Hogere lasten WMO €1,4 miljoen.
        o Hogere doorbelastingen op kostenplaatsen en personeelslasten € 2,5 miljoen.
        o Hogere uitgaven voor onderhoud en riolering € 1,0 miljoen.
        o Overige posten € 1,2 miljoen waaronder afwikkeling lening en omgevingswet.
 De hogere uitgaven voor investeringskredieten (2) hebben vooral betrekking op de projecten Montessori Weteringhoek en de aanschaf van kliko’s.
 De afwijkingen van baten of onderschrijdingen van lasten komen uit op € 10,6 miljoen (4). De grootste afwijkingen zijn als volgt:
        o Afwijkende lasten en baten voor programma samenleving € 2,9 miljoen (gezondheid, saamhorigheid, leren en werken).
        o Afwijkende lasten en baten voor programma duurzame leefomgeving € 2,1 miljoen (gebiedsinrichting, leefomgeving).
        o Afwijkende lasten en baten voor programma bereikbaarheid € 2,2 miljoen door vertraging uitvoering onderhoud wegen.


                                          Jaarstukken 2023                                     252
</pre>

====================================================================== Einde pagina 252 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 253 ======================================================================

<pre>        o   Afwijkende lasten en baten voor programma algemene dekkingsmiddelen € 2,2 miljoen in verband met doorbelasting kostenplaatsen en
            toegerekende BTW aan afvalstoffenheffing en rioolheffing.
        o   Daarnaast zijn er specifieke uitkeringen die nog niet tot uitvoering zijn gekomen in 2023.

Met betrekking tot het totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1) dat vooraf als acceptabel (5) is geduid kan het volgende worden
opgemerkt:
 De hogere lasten WMO (€1,4 miljoen) zijn als acceptabel beschouwd, vanwege de open einde regelingen voor de WMO. De hogere doorbelastingen en
    personeelslasten (€ 2,5 miljoen) kunnen als acceptabel worden beschouwd. Dit vanwege de bestaande systematiek van begroten van doorbelastingen.
    De hogere personeelslasten zijn tevens gemeld in de raadsinformatiebrief van 26 februari 2024.

Het resterend saldo (6) betreft het totaal van de afwijkingen opgenomen onder 4 (zie hiervoor) en het saldo overige posten opgenomen onder 1 en 2.

Hierna is een specificatie opgenomen van alle afwijkingen in de programma's (exclusief investeringskredieten). Voor een nadere toelichting van de afwijkingen
en verklaring van verschillen verwijzen we naar de paragraaf ‘Wat heeft het gekost’ van het betreffende programma.




                                        Jaarstukken 2023                                         253
</pre>

====================================================================== Einde pagina 253 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 254 ======================================================================

<pre>                                                                                                            Overschrijding
                                                                                                           van baten en/of
                                                                                                           onderschrijding
                                                                                                            van lasten en
                                                                                                            baten die niet                         Totaal van
                                                                                Totaal       Ongeautorisee tijdig tot een        Totaal     begrotingsonrechtmatigh Resterend saldo
                                                               Totaal       overschrijding         rde     begrotingswijzgi   begrotings-        eden welke als       begrotings-
                                                             overschrijdi investeringskredie reservemutatie ng hebben       onrechtmatighed    acceptabel kunnen    onrechtmatighe
Programma               Afwijking Onderwerp                   ng lasten          ten                s          geleid.             en         worden beschouwd.           den
                                                                 1              2               3               4          (som 1 t/m 4)          1a/b/c / 4


Programma Samen Leven Afwijking Onderwerp
                                Meer onderhoud                       222                                                              222                      222
01.01 Gezondheid      Lasten    (kunstgras)velden
                                Doorbelasting                        129                                                              129                      129
01.01 Gezondheid      Lasten    kostenplaatsen
01.01 Gezondheid        Lasten   Regeling chronisch zieken                                                          146               146                                      146
01.01 Gezondheid        Lasten   Diversen                                                                           142               142                                      142
01.02 Saamhorigheid     Lasten   Diversen                             60                                                               60                       60
                                 Doorbelasting                       119                                                              119                      119
01.02 Saamhorigheid     Lasten   kostenplaatsen
                                 Specifieke Uitkering Wet                                                           232               232
01.02 Saamhorigheid     Lasten   Inburgering                                                                                                                                   232
01.02 Saamhorigheid     Lasten   Energie                                                                            156               156                                      156
01.02 Saamhorigheid     Lasten   Diversen                                                                           440               440                                      440
                                 Doorbelasting                       151                                                              151                      151
01.03 Leren en werken   Lasten   kostenplaatsen
01.03 Leren en werken   Lasten   Specifieke Uitkering IZA             97                                                               97                       97
                                 Zorg in natura jeugdzorg,           574                                                              574                      574
01.03 Leren en werken   Lasten   T3-rapportage RBL
                                 PGB jeugdzorg,                      121                                                              121                      121
01.03 Leren en werken   Lasten   bestedingen 2023
                                 Bijstandsverlening en               703                                                              703                      703
01.03 Leren en werken   Lasten   inkomensvoorziening
01.03 Leren en werken   Lasten   Diversen                                                                           694               694                                      694
</pre>

====================================================================== Einde pagina 254 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 255 ======================================================================

<pre>01.99 Programmabrede                                                     532     532
kosten                     Lasten   Doorbelaste overhead                                         532
                                                                2.177   2.343   4.521   2.177   2.343
Programma Samen Leven Baten         Onderwerp
                                    Specifieke Uitkering Wet             232     232
01.02 Saamhorigheid        Baten    Inburgering                                                  232
01.02 Saamhorigheid        Baten    Energie                              245     245             245
01.02 Saamhorigheid        Baten    Diversen                             104     104             104
                                                                         581     581             581
Programma Duurzame
leefomgeving               Lasten   Onderwerp
                                    Onderhoud                    152             152
02.01 Woningen             Lasten   sanitairgebouwen                                             152
02.03 Leefomgeving         Lasten   Kosten riolering             472             472             472
02.04.02                                                         141             141
Gebiedsinrichting          Lasten   Kosten Fort Honswijk                                         141
02.04.02                            Doorbelasting                313             313     313
Gebiedsinrichting          Lasten   kostenplaatsen
02.04.03                                                                1.050   1.050
Gebiedsinrichting -                 Implementatie
Grondexploitatie           Lasten   omgevingswet                                                1.050
02.05.06 Duurzaamheid                                                    107     107
en energietransitie        Lasten   Diversen                                                     107
02.07 Cultuurhistorie en                                         125             125     125
archeologie                Lasten   Salariskosten Razu
02.99 Programma brede               Doorbelasting                        414     414
kosten                     Lasten   kostenplaatsen                                               414
                                                                1.202   1.571   2.773    438    2.335
Programma Duurzame
leefomgeving               Baten    Onderwerp
                                    Ondergrondse containers              130     130
02.03 Leefomgeving         Baten    en straatverlichting                                         130
                                    Hogere onttrekking aan de            291     291
                                    egalistievoorziening
02.03 Leefomgeving         Baten    riolering                                                    291
02.05.01 Duurzaamheid               Afrekening opbrengsten               143     143
en energietransitie        Baten    papier en glas                                               143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 255 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 256 ======================================================================

<pre>                                                                       565     565           565
Programma Goede
bereikbaarheid             Lasten    Onderwerp
                                     Doorbelasting              100            100    100
03.02 Autoverkeer          Lasten    kostenplaatsen
                                     Vertraging onderhoud             1.532   1.532
03.02 Autoverkeer          Lasten    wegen                                                  1.532
                                                                100   1.532   1.632   100   1.532
Programma Goede
bereikbaarheid             Baten     Onderwerp
                                     Vertraging onderhoud              642     642
03.02 Autoverkeer          Baten     wegen                                                   642
                                                                       642     642           642
Programma Veilige
leefomgeving                Lasten   Onderwerp
04.01 Sociale veiligheid en          Doorbelasting              127            127    127
Openbare orde               Lasten   kostenplaatsen
04.02 Fysieke veiligheid                                               267     267
en crisismanagement         Lasten   Spuk Oekraine                                           267
                                                                127    267     394    127    267
Programma Veilige
leefomgeving                Baten    Onderwerp
04.01 Sociale veiligheid en          Minder baten                       75      75
Openbare orde               Baten    Vergunningen AVOI en APV                                 75
04.02 Fysieke veiligheid                                               287     287
en crisismanagement         Baten    Spuk Oekraine                                           287
                                                                       362     362           362
Programma Betrokken bij
de samenleving          Lasten       Onderwerp
                                     Wachtgeld en voorzienig           268     268
05.01 Politiek en bestuur Lasten     wethouders                                              268
                                     Doorbelasten               112            112    112
05.02 Dienstverlening      Lasten    kostenplaatsen
05.03 Programmabrede                 Doorbelasting                     196     196
kosten                     Lasten    kostenplaatsen                                          196
                                                                112    464     576    112    464
</pre>

====================================================================== Einde pagina 256 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 257 ======================================================================

<pre>Programma Algemene
dekkingsmiddelen      Lasten   Onderwerp
A3 Overhead           Lasten   Personeelslasten             1.855                                              1.855               1.855
A6 Overige baten en            Doorbelasting                                                     1.360         1.360
lasten                Lasten   kostenplaatsen                                                                                                    1.360
A6 Overige baten en                                                                               110           110
lasten                Lasten   Project Mens en cultuur                                                                                            110
A6 Overige baten en            Financiële afwikkeling        229                                                229
lasten                Lasten   lening Berg en Boschschool                                                                                         229
                               Inhuur omgevingswet,          250                                                250
                               bouwtoezicht en -
A6 Overige baten en            handhaving en versterking
lasten                Lasten   management                                                                                                         250
                                                            2.334                                1.470         3.804               1.855         1.949
Programma Algemene
dekkingsmiddelen      Baten    Onderwerp
                               Toegerekende btw aan                                               822           822
A6 Overige baten en            afvalstoffen- en
lasten                Baten    rioolheffing                                                                                                       822
                                                                                                  822           822                               822


Totaal Programma's                                          6.053                               10.620        16.673               4.810        11.863



Voor de geconstateerde afwijkingen is een rapportagegrens gehanteerd € 75.000. In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota
rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met de raad aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In
deze paragraaf heeft het college ook beschreven welke actie hij onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 257 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 258 ======================================================================

<pre>            Accountants



                                                                                                    Baker Tilly (Netherlands) N.V.
                                                                                                    Papendorpseweg 53-59
                                                                                                    Postbus 85007
                                                                                                    3508 AA Utrecht

                                                                                                    T: +31 (0)30 258 70 00
            Aan de gemeenteraad van                                                                 F: +31 (0)30 254 45 77
            Gemeente Houten
                                                                                                    utrecht@bakertilly.nl
                                                                                                    www.bakertilly.nl

                                                                                                    KvK: 24425560




            CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT




            A. Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2023

            Ons oordeel
            Wij hebben de jaarrekening 2023 van de gemeente Houten te Houten gecontroleerd.

            Naar ons oordeel geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte
            en de samenstelling van de baten en lasten over 2023 en van het vermogen van de
            gemeente Houten op 31 december 2023 in overeenstemming met het Besluit begroting en
            verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

            De jaarrekening bestaat uit:
            1 Het overzicht van baten en lasten over 2023.
            2 De balans per 31 december 2023.
            3 De toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en
                andere toelichtingen waaronder de rechtmatigheidsverantwoording van het college van burgemeester
                en wethouders over de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties over 2023.
            4 De SiSa-bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen.
            5 Het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld.

            De basis voor ons oordeel
            Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse
            controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het controleprotocol
            en het normenkader voor de financiële rechtmatigheid die zijn vastgesteld door de raad op 9 mei 2023 en
            het Controleprotocol Wet normering topinkomens (WNT) 2023 vallen. Onze verantwoordelijkheden op
            grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de
            jaarrekening’.

            Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Houten zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties
            (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en
            andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan
            aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).

            Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons
            oordeel.




                                                                                                    Alle diensten worden verricht op basis van een
                                                                                                    overeenkomst van opdracht, gesloten met
                                                                                                    Baker Tilly (Netherlands) N.V., waarop van toepassing
                                                                                                    zijn de algemene voorwaarden, gedeponeerd bij
Baker Tilly (Netherlands) N.V. trading as Baker Tilly is a member of the global network of          de Kamer van Koophandel onder nr. 24425560.
                                                                                                    In deze voorwaarden is een beperking van
Baker Tilly International Ltd., the members of which are separate and independent legal entities.   aansprakelijkheid opgenomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 258 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 259 ======================================================================

<pre>Accountants




Paragraaf ter benadrukking van bepaalde aangelegenheden - rechtmatigheidsverantwoording
Wij vestigen de aandacht op het onderdeel rechtmatigheidsverantwoording in de toelichting op de
jaarrekening op pagina 251. Het college van burgemeester en wethouders heeft in deze
rechtmatigheidsverantwoording toegelicht dat een deel van de verantwoorde baten en lasten, alsmede de
balansmutaties niet rechtmatig tot stand is gekomen. Het totaal aan geconstateerde afwijkingen
(rechtmatigheidsfouten) voor een bedrag van in totaal € 17,9 miljoen, verdeeld over het
voorwaardencriterium voor € 1,1 miljoen en de begrotingsonrechtmatigheden voor € 16,8 miljoen, ligt
boven de door de gemeenteraad vastgestelde verantwoordingsgrens.

Ons oordeel is niet aangepast als gevolg van deze aangelegenheid.

B. Informatie ter ondersteuning van ons oordeel
Wij hebben onze controlewerkzaamheden bepaald in het kader van de controle van de jaarrekening als
geheel en de rechtmatigheid van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de
balansmutaties en bij het vormen van ons oordeel hierover. Onderstaande informatie ter ondersteuning
van ons oordeel en onze bevindingen moeten in dat kader worden bezien en niet als afzonderlijke
oordelen of conclusies.

Materialiteit
Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als
geheel bepaald op € 1,4 miljoen. De bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt voor
fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves, zoals
voorgeschreven in artikel 2 lid 1 Bado.

Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de
materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in het Controleprotocol WNT 2023. Wij houden
ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers
van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3 Bado.

Wij zijn met de raad overeengekomen dat wij aan de raad tijdens onze controle geconstateerde
afwijkingen boven de € 70.000 rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om
kwalitatieve, SiSa- of WNT-redenen relevant zijn.

Controleaanpak frauderisico's
Als onderdeel van onze controle hebben wij inzicht verkregen in de gemeente en haar interne
beheersingsomgeving. Wij hebben een frauderisicoanalyse uitgevoerd met als doelstelling het
identificeren en inschatten van mogelijke risico's op een afwijking van materieel belang als gevolg van
fraude. Wij hebben onze frauderisicoanalyse besproken met het college en de auditcommissie.

In onze frauderisicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat wij geen frauderisico zien ten aanzien van de
opbrengstverantwoording. Dit vloeit voort uit het feit dat een opbrengststroom vast kan zijn, waarop de
gemeente geen invloed heeft (zoals de rijksbijdrage en specifieke uitkeringen vanuit het rijk) of dat een
opbrengststroom geen materiële omvang heeft of dat een opbrengstenstroom bestaat uit een grote
hoeveelheid kleine, routinematige, niet materiële transacties waardoor de kans op een materiële fraude
laag is.

In onze frauderisicoanalyse hebben wij de volgende frauderisico’s geïdentificeerd en geëvalueerd in het
kader van onze controle.




                                                                                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 259 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 260 ======================================================================

<pre>Accountants




Het risico dat het management maatregelen van interne beheersing doorbreekt
Het college of management bevindt zich in een unieke positie om fraude te plegen, omdat het in staat is
de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door
interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken. Een incentive
van het college of management zou hierbij kunnen zijn om op die wijze een betere financiële situatie of
prestatie te presenteren. Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden
verricht:
• Vaststellen dat de in de jaarrekening onder de kortlopende schulden verantwoorde nog te betalen
     kosten voldoende zijn onderbouwd met onderliggende documenten en betrekking hebben op het
     boekjaar 2023.
• Analyseren en beoordelen van op basis van risicocriteria geselecteerde journaalposten en hierop
     specifieke controlewerkzaamheden verricht om de nauwkeurigheid van de geselecteerde
     journaalposten te controleren.
• Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt.
• Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het college of management
     zoals de waardering van de grondexploitaties en voorzieningen. Hierbij hebben we in het bijzonder
     aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten.
     Wij hebben onder meer de volgende werkzaamheden verricht:
     - Met betrekking tot de grondexploitaties hebben wij de plausibiliteit van de uitgangspunten op
          projectniveau gecontroleerd aan de hand van de economische inputparameters alsook
          backtestingwerkzaamheden. Daarnaast hebben we de toereikendheid van de
          verliesvoorzieningen en de nauwkeurigheid en volledigheid van de tussentijdse winstneming
          gecontroleerd.
• Beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening om.
• Doornemen van notulen van vergaderingen van het management, college en de raad.

Naast bovenstaande hebben wij, voor zover relevant voor onze controle, de opzet geëvalueerd en het
bestaan vastgesteld van de beheersingsmaatregelen op organisatieniveau zoals het integriteitsbeleid en
de klokkenluidersregeling, alsmede de maatregelen van interne beheersing in de processen voor het
genereren en verwerken van journaalposten, het maken van schattingen en het bewaken van projecten.
Tevens hebben wij specifieke aandacht gegeven aan de toegangsbeveiligingen in het IT-systeem en de
mogelijkheid dat hierin functiescheiding kan worden doorbroken. Tevens hebben wij integriteits- en
klokkenluidersmeldingen nader in onze controle betrokken.

Wij zijn gedurende de gehele controle alert geweest op indicaties van (mogelijke) fraude. Daarnaast
hebben wij middels een schriftelijke bevestiging door het bestuur laten bevestigen dat alle gevallen van
(mogelijke) fraude zijn gemeld aan ons.

Vermoeden van fraude
Begin april 2024 is door de gemeente Houten formeel melding gedaan van een situatie waarbij
geconstateerd is dat er door een externe medewerker - die inmiddels uit dienst is - een aantal opdrachten
onrechtmatig en zonder medeweten van zijn teammanager aan derden zijn verstrekt. De gemeente heeft
hierop een extern onderzoek laten verrichten. Wij hebben de volgende werkzaamheden uitgevoerd ten
aanzien van dit vermoeden van fraude:
• Wij hebben kennisgenomen van het externe onderzoek en hebben geëvalueerd of de in het
    onderzoek gerapporteerde bevindingen van invloed zouden kunnen zijn op onze uitgevoerde
    jaarrekeningcontroles voor 2023 en voorgaande jaren.
• Wij hebben vastgesteld aan de hand van verstrekte documenten en toelichtingen dat gemeente
    Houten de opdrachten die de externe medewerker heeft verstrekt aan diverse partijen heeft
    ingetrokken en geen betalingen heeft gedaan aan deze partijen uit hoofde van deze opdrachten.
• Wij hebben van de enige opdracht die niet door gemeente Houten is ingetrokken vastgesteld dat voor
    de bedragen die op deze opdracht zijn voldaan aan de opdrachtnemer de prestatielevering heeft
    plaatsgevonden en dat ook de overeengekomen prijs voor deze opdracht aanvaardbaar is.



                                                                                                            3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 260 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 261 ======================================================================

<pre>Accountants




•   Wij hebben middels interviews met diverse medewerkers van de gemeente en ontvangen
    documenten vastgesteld dat gemeente Houten de juiste werkzaamheden heeft uitgevoerd om na te
    gaan of er – naast de in kaart gebrachte verstrekte opdrachten door de externe medewerker – nog
    andere aanwijzingen zijn voor fraude in kringen van leveranciers of voor wat betreft gedane
    betalingen op bepaalde bankrekeningnummer.
•   Wij hebben een olievlekanalyse uitgevoerd om vast te stellen of er nog andere signalen van
    mogelijke fraude zijn.

Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van
fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang in de verantwoording.

Controle aanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie
Het college heeft in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een beoordeling gemaakt van
de mogelijkheid van de gemeente om de door haar geïdentificeerde risico’s op te vangen en haar
bedrijfsvoering voort te zetten voor tenminste 12 maanden na het opstellen van de jaarrekening. De
jaarrekening is opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling. Als onderdeel van onze controle
hebben wij deze veronderstelling met het college geëvalueerd aan de hand van de tot het moment van
het verstrekken van deze controleverklaring beschikbare informatie waaronder de begroting en de
financiële kengetallen inclusief de weerstandsratio. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente een
sluitende meerjarenbegroting heeft.

Wij hebben, op basis van de verkregen controle-informatie, overwogen of er gebeurtenissen en
omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de gemeente haar activiteiten in
continuïteit kan voortzetten. Eventuele relevante gebeurtenissen na balansdatum die haar effect kunnen
hebben op de financiële positie van de gemeente zijn toereikend toegelicht in de toelichting op de balans.
Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht:
• Wij hebben een risicoanalyse uitgevoerd gericht op het risico dat er gerede twijfel bestaat over de
    mogelijkheden om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers
    financieel op te vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder.
• Wij hebben kennisgenomen van de analyse in de paragraaf weerstandsvermogen en
    risicobeheersing van het college en overwogen of deze alle relevante informatie bevat waarvan wij
    als gevolg van de controle van de jaarrekening kennis hebben. Wij hebben met het college de
    belangrijkste veronderstellingen en uitgangspunten besproken.
• Wij hebben kennisgenomen van de meerjarenbegroting tot en met 2025 in relatie tot de
    ontwikkelingen in de sector decentrale overheden.
• Wij hebben kennisgenomen van de beoordeling van de (meerjaren)begroting van de gemeente door
    de toezichthouder.
• Wij hebben vastgesteld dat de volgens het BBV verplichte financiële kengetallen in lijn liggen met de
    gangbare normen.
• Wij hebben inlichtingen ingewonnen bij het college over zijn kennis van het niet in staat kunnen zijn
    om financiële risico’s op te kunnen vangen vanuit de reguliere bedrijfsvoering.
• Wij hebben inlichtingen ingewonnen over gebeurtenissen of omstandigheden na de periode waarvoor
    het college een beoordeling heeft gemaakt.
Op basis van onze kennis en ons begrip van de organisatie, verkregen tijdens onze jaarrekeningcontrole,
en de financiële positie van de gemeente, zoals deze blijkt uit de jaarrekening, vinden wij het hanteren
van de continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-
informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of
omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de gemeente niet langer in staat is om de risico’s vanuit
de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen.




                                                                                                             4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 261 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 262 ======================================================================

<pre>Accountants




Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd
In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2023 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld
in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit
betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door
een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende
topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist
en volledig is.

C. Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen andere informatie
De jaarstukken omvatten andere informatie, naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij.

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie met de
jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat.

Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen
vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen
bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard 720.
Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de
jaarrekening.

Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere
informatie waaronder het jaarverslag in overeenstemming met het BBV.

D. Verklaring betreffende overige door wet- of regelgeving gestelde vereisten
Ingevolge artikel 213 lid 3 (b) Gemeentewet hebben wij onderzocht of de baten en lasten, alsmede de
balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen als bedoeld in artikel 17 Financiële-
verhoudingswet (hierna: de specifieke uitkeringen) rechtmatig tot stand zijn gekomen. In de jaarrekening
is verantwoordingsinformatie opgenomen over deze specifieke uitkeringen (de SiSa-bijlage).

Naar ons oordeel zijn de baten en lasten, alsmede de balansmutaties over 2023 met betrekking tot de
specifieke uitkeringen in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in
overeenstemming met de vereisten aan de specifieke uitkeringen bij en krachtens artikel 58a BBV en de
Financiële-verhoudingswet - Regeling Informatieverstrekking SiSa.

Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen
van de baten en lasten alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen, in
overeenstemming met de vereisten aan de specifieke uitkeringen bij en krachtens artikel 58a BBV en de
Financiële-verhoudingswet - de Regeling Informatieverstrekking SiSa. In dit kader is het college van
burgemeester en wethouders tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het
college van burgemeester en wethouders noodzakelijk acht om de naleving van die relevante wet- en
regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.

Het is onze verantwoordelijkheid een redelijke mate van zekerheid te krijgen voor ons oordeel ingevolge
artikel 213 lid 3 (b) Gemeentewet. Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht,
waaronder de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden
(Bado) en de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2023, zoals opgenomen in de Nota procedure
aanlevering SiSa-verantwoordingsinformatie 2023 in bijlage 2 van de Regeling Informatieverstrekking
SiSa. Wij hebben bij de controle van de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot
specifieke uitkeringen dezelfde materialiteit toegepast als bij de controle van de jaarrekening.




                                                                                                               5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 262 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 263 ======================================================================

<pre>Accountants




Onze controle bestond onder andere uit:
• Het identificeren en inschatten van de risico’s dat baten en lasten alsmede de balansmutaties met
   betrekking tot de specifieke uitkeringen als gevolg van fouten of fraude niet in alle van materieel
   belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen, het in reactie op deze risico’s bepalen en
   uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en
   geschikt is als basis voor ons oordeel.
• Het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel
   controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze
   werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de
   interne beheersing van de gemeente.
• Het evalueren of de baten en lasten alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke
   uitkeringen in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen.

E. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening
Verantwoordelijkheden van het college van burgemeester en wethouders en de raad voor de
jaarrekening
Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw
weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het college van burgemeester en
wethouders is ook verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening
verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met
de in de relevante wet- en regelgeving, waaronder gemeentelijke verordeningen, opgenomen bepalingen,
zoals opgenomen in het normenkader, dat op 9 mei 2023 is vastgesteld door de raad en voor het getrouw
toelichten van de financiële rechtmatigheid in de jaarrekening.

In dit kader is het college van burgemeester en wethouders tevens verantwoordelijk voor een zodanige
interne beheersing die het college van burgemeester en wethouders noodzakelijk acht om
het opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en regelgeving mogelijk te
maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.

Bij het opmaken van de jaarrekening moet het college van burgemeester en wethouders de
veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie onderbouwen en
afwegen of de gemeente in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte
tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Het college van
burgemeester en wethouders moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou
kunnen bestaan of de risico’s kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening.

De raad is verantwoordelijk voor het vaststellen van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid
en voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de gemeente.

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee
voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.

Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het
mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan
worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische
beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard,
timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende
afwijkingen op ons oordeel.




                                                                                                           6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 263 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 264 ======================================================================

<pre>Accountants




Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant
professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden,
het Bado, het controleprotocol en het normenkader voor de financiële rechtmatigheid die zijn vastgesteld
door de raad op 9 mei 2023, het Controleprotocol WNT 2023, ethische voorschriften en de
onafhankelijkheidseisen.

Onze controle bestond onder andere uit:
• Het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang
   bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van
   controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als
   basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt
   wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het
   opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het
   doorbreken van de interne beheersing.
• Het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel
   controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze
   werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de
   interne beheersing van de gemeente.
• Het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de
   gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door
   het college van burgemeester en wethouders en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening
   staan.
• Het vaststellen dat de door het college van burgemeester en wethouders gehanteerde
   veronderstellingen aanvaardbaar zijn inzake de afweging dat de gemeente in staat is de financiële
   risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder
   tussenkomst van de toezichthouder. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie
   vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan
   omtrent de financiële positie. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang
   bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante
   gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze
   verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot
   de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen
   echter van materiële betekenis zijn voor de financiële positie van de gemeente.
• Het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen
   toelichtingen.
• Het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en
   gebeurtenissen.

Gegeven onze eindverantwoordelijkheid voor het oordeel zijn wij verantwoordelijk voor de controle van de
jaarrekening van de gemeente, rekening houdend met de invloed daarop van de aard en de significantie
van de activiteiten van uitvoeringsorganisaties ten behoeve van de gemeente. Op basis hiervan hebben
wij de aard en omvang bepaald van de uit te voeren werkzaamheden ten aanzien van deze
uitvoeringsorganisaties.




                                                                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 264 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 265 ======================================================================

<pre>Accountants




Wij communiceren met de raad onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en
over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele
significante tekortkomingen in de interne beheersing.

Utrecht, 10 juli 2024

Baker Tilly (Netherlands) N.V.




G.J. van Luyk AA
Director Audit




                                                                                                      8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 265 =================================================================

<br><br>