<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>






























N

BB

A

CC

reconstructie gebaseerd op
foto’s en diverse metingen

WESTGEVEL NOORDGEVELOOSTGEVELZUIDGEVEL

DOORSNEDE AA DOORSNEDE CDOORSNEDE BB

BEGANE GROND VERDIEPING

A B C D

4

3

2

1

A B C D

4

3

2

1

4321 4 3 2 1A B C D

A B C D BD AC

BD AC

4321

ZETTING

ONDERDELEN BESCHADIGD,
VERVALLEN, KAPOT OF
DOOR HOUTROT
AANGETAST.

GEVELS ZIJN GERECONSTRUEERD GEBASSEERD OP
FOTO´S EN DIVERSE METINGEN. MET GROENE

STIPPELLIJN AANGEGEVEN HOE PAND NU STAAT DOOR
ZETTING. AL HET GEVELTIMMERWERK STERK
VERWEERD EN NIET MEER BRUIKBAAR.

A

M A T E N   I N   H E T   W E R K   C O N T R O L E R E N

ARCHITECTUUR BNA

C O N S T R U C T I E   V O L G E N S   O P G A V E   C O N S T R U C T E U R

schaal: formaat:

datum:

werknr: bladnr:fase:

omschrijving:

opdrachtgever:

project:

Hilversum

Loosdrechtseweg 204 | 1215 KD
035-628 40 44

Laren

De Brink 9 | 1251 KR
035-538 02 70

www.kabaz.nl

INTERIEURARCHITECTUUR BNI
BOUWMANAGEMENT

STYLING

PROJECT HERBOUW DROOGLOODS EN KOESTAL ALS 1 WOONHUIS TE LINSCHOTEN

BESTAANDE SITUATIE

HUIDIGE SITUATIE KOESTAL

DHR. BRUNT & MEVR. ZIJERVELD

8323 BT-02

1:100 A1

30-10-2017



 
 
 

 
Vestiging Kamerik 
Nijverheidsweg 7 
3471 GZ Kamerik  
t 0348 402103 
 
Vestiging Heerhugowaard 
Galileistraat 69 
1704 SE Heerhugowaard 
t 072 5729457 
 
Vestiging Steenwijk 
Oevers 16 
8331 VC Steenwijk 
t 0521 521924  
 
www.grondslag.nl 

 
 
 

 

     bodemonderzoek | saneringsbegeleiding | partijkeuringen | waterbodemonderzoek | arbo/veiligheid | wegenbouwadvies 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  PROJECT 26333 
 

VERKENNEND BODEMONDERZOEK 
LIEFHOVENDIJK 2 TE LINSCHOTEN 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 



Project 26333 
 
 
 
 

 

 
 
Het bodemonderzoek is uitgevoerd conform de richtlijnen die zijn opgesteld in de BRL SIKB 2000. Grondslag is 
door KIWA gecertificeerd voor het verrichten van “Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek” conform deze 
BRL. Grondslag BV is als opdrachtnemer onafhankelijk van de opdrachtgever. Tussen beide bestaat geen relatie 
als bedoeld in paragraaf 3.1.7 van de BRL SIKB 2000. 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
Titel     Verkennend bodemonderzoek 
    Liefhovendijk 2 te Linschoten 
 
Projectleider     Dhr. J.M. Stoop 
 
Adviseur    Mevr. M. de Zwart 
 
Datum rapport    30 november 2016 
 
 
 
 
 
Opdrachtgever    Bouw- en aannemingsbedrijf W. de Wit BV 
    Cattenbroekerdijk 26 

3461 BC Linschoten 
 
Contactpersoon    De heer W. de Wit 
 
 
 
 
 
 
 
  



Project 26333 
 
 
 
 

 
 
 

 
SAMENVATTING 
 

Soort: Verkennend bodemonderzoek 

Aanleiding: Bouwaanvraag 

Doel: Vastleggen van de milieuhygiënische bodemkwaliteit en het beoordelen of de 
bodem geschikt is voor de beoogde bestemming 

Opzet: NEN 5740 (ONV-NL) 

Locatie: Liefhovendijk 2 te Linschoten 

Kadastraal: Gemeente Linschoten, sectie A, nummers 1389 en 1431 (deels) 

Oppervlakte: 2.300 m² 

Terreingebruik: Wonen 

Terreingebruik in omgeving: Wonen 

Hypothese: De locatie wordt aangemerkt als onverdacht voor het voorkomen van 
verontreinigingen anders dan de lokale achtergrondwaarden. 

Aantal boringen en peilbuizen: Boringen waarvan peilbuizen: 

12 1 

Bodemopbouw: 0,0-3,0 m-mv (klei) 

Grondwaterstand: 1,2 m-mv 

Zintuiglijke waarnemingen In de bovengrond zijn sporen baksteen, kolen en/of glas aangetroffen. Ter 
plaatse van boring 05 is de bovengrond matig baksteenhoudend. De 
ondergrond van boring 07 is tot een diepte van 1,0 m-mv zwak tot uiterst 
baksteenhoudend.  

Resultaten grond: Alleen lichte verhogingen, geen verhogingen aan OCB ter plaatse van oude 
boomgaard 

Resultaten grondwater: Alleen lichte verhogingen 

Conclusies: Hypothese is bevestigd 

De aangetoonde lichte verhogingen vormen geen aanleiding tot het uitvoeren 
van een nader bodemonderzoek 

Er zijn ons inziens geen belemmeringen voor de afgifte van een 
omgevingsvergunning (bouw) 

 
 



Project 26333 
 
 
 
 

 
 
 

INHOUDSOPGAVE 
 

1 INLEIDING EN DOEL 1 

2 TERREINGEGEVENS 1 
2.1 Afbakening onderzoekslocatie 1 
2.2 Huidige situatie 1 
2.3 Historie tot op heden 1 
2.4 Toekomstige situatie 2 
2.5 Bodemopbouw en geohydrologie 3 
2.6 Hypothese en onderzoeksopzet 4 

3 VELDWERK 4 
3.1 Uitvoering 4 
3.2 Resultaten 5 

3.2.1 Grond 5 
3.2.2 Grondwater 5 

4 CHEMISCHE ANALYSES 6 
4.1 Toetsingskader 6 
4.2 Analyses grond 6 
4.3 Analyses grondwater 7 

5 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN 8 

 
 
 
 
BIJLAGEN 
 
BIJLAGE I : Kaartmateriaal 
BIJLAGE II : Boorbeschrijvingen 
BIJLAGE III : Toetsingstabellen 
BIJLAGE IV : Analysecertificaten 
BIJLAGE V : Verklarende woordenlijst 
 
 
 



  Project 26333 
 
 
 
 

 
 
 

1 

1 INLEIDING EN DOEL 
 
Door Bouw- en aannemingsbedrijf W. de Wit BV is aan Grondslag BV opdracht verleend voor 
het uitvoeren van een verkennend bodemonderzoek op het perceel Liefhovendijk 2 te 
Linschoten. 
 
De aanleiding voor het bodemonderzoek wordt gevormd door de voorgenomen aanvraag van 
een omgevingsvergunning (bouw). Men is voornemens om de monumenten te herstellen en 
her te gebruiken.  
 
Het doel van het onderzoek is het vastleggen van de milieuhygiënische bodemkwaliteit en het 
beoordelen of de bodem geschikt is voor de beoogde bestemming.  
 
Het bodemonderzoek is verricht volgens de richtlijnen uit de NEN 5740 (strategie voor het 
uitvoeren van verkennend bodemonderzoek) en de onderliggende norm NEN 5725 (Strategie 
voor het uitvoeren van vooronderzoek bij verkennend en nader onderzoek). 
 
 

2 TERREINGEGEVENS 
 
Voorafgaand aan het bodemonderzoek is er een vooronderzoek conform de NEN 5725 
verricht, waarbij het niveau van een ‘standaard vooronderzoek’ is gehanteerd. De resultaten 
van het vooronderzoek zijn verwerkt in dit hoofdstuk. Het vooronderzoek richt zich tevens op 
de direct aangrenzende percelen. 
 

2.1 Afbakening onderzoekslocatie  
 
Het perceel Liefhovendijk 2 is kadastraal bekend als gemeente Linschoten, sectie A, nummers 
1389 en 1431 (deels). De x- en y-coördinaten van het perceel zijn 122,6 en 452,6. De 
onderzoekslocatie heeft een oppervlakte van circa 2.300 m². De begrenzing van de 
onderzoekslocatie is weergegeven op de tekening in bijlage I. 
 

2.2 Huidige situatie 
 
Op de locatie wordt de bestaande bebouwing gerenoveerd. Op de locatie staat momenteel een 
monumentale boerderij annex herenhuis en diverse opstallen (timmerwerkplaats, koestal, 
drogerij, paardenstal met koetshuis en varkensschuur). De opstallen (m.u.v. de 
boerderij/herenhuis) verkeren in slechte bouwkundige staat. Van de varkensschuur is zelfs 
alleen de fundering nog aanwezig.  
 
Ten zuiden van de opstallen is een oude boomgaard aanwezig. De erfverharding bestaat in 
hoofdzaak uit grind en tegels. De regionale ligging van de locatie is weergegeven in bijlage I. 
 

2.3 Historie tot op heden  
 
Voor het historisch onderzoek zijn de volgende bronnen geraadpleegd: 

- opdrachtgever 
- Omgevingsdienst Regio Utrecht (website d.d. 9-11-2016) 
- oud kaartmateriaal (www.topotijdreis.nl) 
- www.bodemloket.nl 



  Project 26333 
 
 
 
 

 
 
 

2 

Volgens informatie van de Omgevingsdienst is op de locatie een bedrijf (A. Cromwijk) 
gevestigd geweest. Op de locatie hebben voor zover bekend geen bodembedreigende 
activiteiten plaatsgevonden.   
 
Voor zover bekend zijn ter plaatse van of nabij de onderzoekslocatie geen vloeibare 
brandstoffen toegepast of opgeslagen. Er zijn geen motorvoertuigen onderhouden en/of 
gerepareerd. 
 
Op of nabij de locatie zijn, voor zover bekend bij de omgevingsdienst, geen ondergrondse 
brandstoftanks aanwezig (geweest). 
 
Er zijn op het perceel ter plaatse van de voormalige boomgaard (zuidzijde) zijn mogelijk 
bestrijdingsmiddelen en/of ontsmettingsmiddelen gebruikt. 
 
Mogelijk is er afgaand op topografisch kaartmateriaal van 1985 en 1988, in de tussenliggende 
periode een klein deel van de sloot aan de westzijde, ter hoogte van de perceelsgrens van de 
percelen A1389 en A1431 gedempt.   
 
Voor zover bekend is er niet structureel afval gestort of verbrand en is het maaiveld niet 
opgehoogd. Voor zover bekend zijn er geen (grote) obstakels, zijnde puin, funderingsresten, 
slakken, sintels en/of asfalt in de bodem aanwezig. 
 
Voor zover bekend hebben zich op of in de directe omgeving van de onderzoekslocatie geen 
calamiteiten voorgedaan, waardoor mogelijk bodemverontreiniging zou kunnen zijn ontstaan. 
 
Bij www.bodemloket.nl is geen informatie aangaande de onderzoekslocatie bekend. 
 
Op de onderzoekslocatie zijn, voor zover bekend, geen bodemonderzoeken uitgevoerd. In de 
nabije omgeving zijn geen grootschalige gevallen van bodemverontreiniging bekend.  
 
Op basis van de bodemkwaliteitskaart (website Omgevingsdienst) blijkt dat de bovengrond 
beoordeeld is als klasse Industrie. De ondergrond is beoordeeld als klasse Wonen.  
 

2.4 Toekomstige situatie 
 

De locatie wordt ontwikkeld voor woningbouw. De bestemming wordt ‘wonen’.  
 
  



  Project 26333 
 
 
 
 

 
 
 

3 

2.5 Bodemopbouw en geohydrologie 
 
De gegevens met betrekking tot de bodemopbouw en geohydrologie (tabel 2.1) zijn afgeleid 
van www.dinoloket.nl (TNO). 
 
Tabel 2.1: Regionale bodemopbouw 

Diepte 
(m-mv) 

samenstelling Formatie Geohydrologische eenheid 

0-8 schelp- en kalkhoudende 
kleien, zeer fijne tot matig 
grove zanden, veen 

Naaldwijk, Nieuwkoop  deklaag (holoceen) 

8-36 Zand, zeer fijn tot matig 
grof, zwak tot sterk siltig, 
lokaal zwak tot sterk 
grindhoudend. 

Boxtel, Kreftenheye, Urk, 
Sterksel 

watervoerend pakket 1a/1c 

36-41 zwak tot uiterst siltige klei Sterksel scheidende laag 1c 

41-55 matig grof tot uiterst grof 
grindhoudend zand en 
grind 

Sterksel watervoerend pakket 1d 

55-62 klei, sterk zandig tot zwak 
siltig 

Peize / Waalre scheidende laag 1 

> 62 Matig fijn tot uiterst grof 
zand, zwak tot sterk 
grindhoudend. 

Peize / Waalre 2e watervoerend pakket 

 
De regionale bodemopbouw in Linschoten is schematisch weergegeven in onderstaande 
afbeelding. 

 
 
 



  Project 26333 
 
 
 
 

 
 
 

4 

Grondwater 
De hoogte van het maaiveld in de omgeving van Linschoten bedraagt circa 1 m-NAP. De 
stijghoogte van het eerste watervoerend pakket bedraagt circa 1,5 m-NAP. Uit de 
isohypsenkaart wordt afgeleid dat de regionale grondwaterstroming van het eerste 
watervoerend pakket (west)noordwestelijk is gericht.  
 
Het freatisch grondwater is tijdens het onderhavig onderzoek vastgesteld op een diepte van 
globaal 1,2 m-mv. Er kan geen eenduidige grondwaterstromingsrichting voor het freatisch 
grondwater worden vastgesteld. Deze wordt beïnvloed door lokaal aanwezig 
oppervlaktewater. 
 
De onderzoekslocatie bevindt zich niet in een grondwaterwingebied.  
 

2.6 Hypothese en onderzoeksopzet  
 
Ter plaatse van de onderzoekslocatie wordt voorafgaand aan het bodemonderzoek geen 
verontreiniging verwacht boven de achtergrondwaarde als opgenomen in de 
bodemkwaliteitskaart. De locatie wordt aangemerkt als onverdacht (ten aanzien van lokale 
verontreiniging). De onderzoeksstrategie volgt de "Onderzoeksstrategie voor een onverdachte 
niet-lijnvormige locatie (ONV-NL)" van de NEN 5740. 
 
Opgemerkt dient te worden dat een verkennend bodemonderzoek volgens een 
steekproefsgewijze opzet wordt uitgevoerd. Tevens dient het bodemonderzoek beschouwd te 
worden als een tijdelijk vastgestelde status van de bodemkwaliteit ter plaatse. Derhalve kan in 
bepaalde situaties (bijvoorbeeld bij een toekomstige bestemmingswijziging of aanvraag van 
een omgevingsvergunning) de geldigheidsduur van het onderzoek beperkt zijn. 
 
 

3 VELDWERK 
 

3.1 Uitvoering 
 
Het verrichten van de boringen en het plaatsen van de peilbuis heeft plaatsgevonden op 10 
november 2016 door dhr. J.T. Verhoef. Het grondwater is op 17 november 2016 bemonsterd 
door dhr. P.J.G. Boone. 
 
In totaal zijn ter plaatse van de onderzoekslocatie twaalf boringen verricht (nrs. 01 t/m 12). 
Boring 12 is verricht ter plaatse van de oude boomgaard en boring 05 is verricht ter plaatse 
van de voormalige slootdemping. De overige boringen zijn verspreid over de 
onderzoekslocatie verricht. Boring 03 is voorzien van een peilbuis in verband met de centrale 
ligging op het perceel. De ligging van de boringen en de peilbuis is weergegeven in bijlage I. 
 
Alle boringen zijn uitgevoerd tot een minimale diepte van 0,5 m-mv. De boringen 05, 07 en 
12 zijn doorgezet tot een diepte van circa 2,0 m-mv. Boring 03 is doorgezet tot een diepte van 
3,0 m-mv. 
  



  Project 26333 
 
 
 
 

 
 
 

5 

3.2 Resultaten  
 

3.2.1 Grond  
 
Bodemopbouw 
Vanaf het maaiveld tot een diepte van 3,0 m-mv bestaat de bodem uit klei. De boorprofielen 
zijn weergegeven in bijlage II. 
 
NB: Opgemerkt wordt dat voor dit milieuhygiënisch onderzoek de profielbeschrijvingen gebaseerd zijn 
op zintuiglijke beoordeling en ‘puntwaarnemingen’ betreffen. In een geroerde bodem kan het profiel 
soms sterk verschillen in het horizontale en verticale vlak. De profielbeschrijving heeft plaatsgevonden 
conform de NEN-EN-ISO 14688. Dit kan in sommige situaties een andere classificatie opleveren dan 
volgens de standaard RAW bepalingen. Er gelden bijvoorbeeld verschillende definities voor o.a. zand 
en klei. Hiermee dient rekening te worden gehouden bij het opstellen van bestekken en andere 
voorbereiding van civieltechnische werkzaamheden. Geadviseerd wordt om zo nodig aanvullend 
onderzoek te doen conform de standaard RAW bepalingen, bijvoorbeeld door middel van aanvullende 
zeefproeven.  
 
Zintuiglijke waarnemingen 
In de bovengrond zijn ter plaatse van de boringen 01 t/m 05 en 07 t/m 09 sporen baksteen, 
kolen en/of glas aangetroffen. Ter plaatse van boring 05 is de bovengrond matig 
baksteenhoudend. De ondergrond van boring 07 is tot een diepte van 1,0 m-mv zwak tot uiterst 
baksteenhoudend.  
 
De genoemde bodemvreemde bijmengingen kunnen duiden op een verontreiniging met zware 
metalen en/of PAK. Er is visueel geen asbestverdacht materiaal in of op de bodem 
aangetroffen.  
 

3.2.2 Grondwater  
 
In onderstaande tabel zijn de gegevens vermeld die zijn verzameld tijdens de monstername 
van het grondwater.  
 
Tabel 3.1: Veldwerkgegevens grondwater 
peilbuis filterstelling 

(m-mv) 
grondwaterstand  
(m-mv) 

pH EC  
(mS/cm) 

Troebelheid (NTU) 

03 2,0-3,0 1,20 6,94 0,49 198 

 
De gemeten troebelheid in het grondwater is aan de hoge kant. De troebelheid wordt 
veroorzaakt door in suspensie zijnde vaste (grond)deeltjes in het grondwater ten tijde van de 
bemonstering. Als gevolg van de verhoogde troebelheid kunnen de concentraties van de 
onderzochte stoffen mogelijk verhoogd zijn. 
 
 
  



  Project 26333 
 
 
 
 

 
 
 

6 

4 CHEMISCHE ANALYSES 
 
De analyses en bewerkingen zijn uitgevoerd door een RvA-geaccrediteerd laboratorium. 
 

4.1 Toetsingskader 
 
De analyseresultaten zijn getoetst aan de normwaarden uit de ‘Circulaire Bodemsanering per 
1 juli 2013’ en Bijlage B van de ‘Regeling Bodemkwaliteit’. Hierin zijn de achtergrond-
waarden (grond), streefwaarden (grondwater) en interventiewaarden (grond en grondwater) 
gedefinieerd. De tussenwaarde is het rekenkundig gemiddelde van de achtergrond-
/streefwaarde en de interventiewaarde. Overschrijdingen van de normen kunnen worden 
geïnterpreteerd als een: 
 

lichte verhoging: gehalte > achtergrondwaarde (grond) of streefwaarde (grondwater) 
matige verhoging:  gehalte > T-waarde (tussenwaarde) 
sterke verhoging: gehalte > interventiewaarde 

 
De meetwaarden worden gecorrigeerd naar een standaard bodemtype met 25% lutum en 10% 
organische stof. Deze gestandaardiseerde meetwaarden worden berekend en getoetst via de 
landelijke toetsingsmodule BoToVa (Bodem Toets- en Validatieservice). De toetsing is 
opgenomen in bijlage III.  
 
De normen geldend voor grond voor barium zijn ingetrokken. Gebleken is dat de 
interventiewaarde voor barium lager was dan het gehalte dat van nature in de bodem voorkomt. 
Alleen als verhoogde bariumgehalten het gevolg zijn van een antropogene bron (menselijk 
handelen), kan het bevoegd gezag dit gehalte beoordelen aan de voormalige normen. Het 
gehalte barium moet wel gemeten blijven worden. 
 
Conform de Wet Bodembescherming (Wbb) is de ernst van de verontreiniging gerelateerd aan 
een omvangscriterium. Om van een ‘geval van ernstige bodemverontreiniging’ te spreken, 
dient voor tenminste één stof de gemiddelde concentratie van minimaal 25 m³ grond of 100 
m³ bodemvolume grondwater de interventiewaarde te worden overschreden. 
 
Voor een geval van ernstige bodemverontreiniging dat is ontstaan vóór 1987 geldt formeel een 
saneringsplicht. In de praktijk wordt een sanering alleen verplicht gesteld indien sprake is van 
actuele risico’s, of indien dat bij een functiewijziging (bijvoorbeeld bouw) noodzakelijk is. Bij 
ongewijzigd gebruik en de afwezigheid van risico’s wordt bij een historische verontreiniging 
geen termijn aan de saneringsverplichting opgelegd. 
 
Indien de verontreiniging geheel of grotendeels na 1 januari 1987 is ontstaan, is sprake van 
een ‘nieuw geval van bodemverontreiniging’. Vanuit de zorgplicht in de Wet 
bodembescherming dient een nieuw geval van bodemverontreiniging, ongeacht de mate en 
omvang van de verontreiniging, in beginsel terstond te worden verwijderd. 
 

4.2 Analyses grond  
 
De analyseresultaten zijn weergegeven in tabel 4.1. De analysecertificaten zijn opgenomen in 
bijlage IV, de toetsing aan de normwaarden in bijlage III. 
 
 
 



  Project 26333 
 
 
 
 

 
 
 

7 

Tabel 4.1: Gestandaardiseerde analyseresultaten grond (mg/kg d.s.) 
Ref Monsters  

(m-mv) 
Waarnemingen Ba@ Cd Co Cu Hg Pb Mo Ni Zn Olie PAK PCB OCB 

Bovengrond 

bg1 01 (0,05 - 0,50) 
02 (0,05 - 0,50) 
03 (0,05 - 0,50) 
04 (0,10 - 0,60) 

baksteen+, zwak 
baksteenhoudend, 
sporen glas 

210 - - - 0,25 82 - - - - - -  

bg2 05 (0,00 - 0,50) 
07 (0,00 - 0,30) 
08 (0,00 - 0,50) 
09 (0,00 - 0,50) 

matig 
baksteenhoudend, 
sporen kolen, zwak 
baksteenhoudend 

190 - - - 8,7 210 - - 420 270# 12 -  

ocb1 12( 0,00-0,50) -             - 

Ondergrond 

og1 07 (0,50 - 0,80) baksteen++++ - - - - 2,8 260 - - - - - -  

ref : referentie op analysecertificaat 
waarneming : + (sporen/zwak), ++ (matig), +++ (sterk), ++++ (uiterst) 
blanco : geen analyse uitgevoerd 
Ba@ : de normen voor barium zijn buiten werking gesteld, toetsing vindt plaats aan de vml. normen (AW=190, T=555, I=920) 
- : het gehalte is kleiner dan of gelijk aan de achtergrondwaarde (of detectielimiet) 
getal : het gehalte overschrijdt de achtergrondwaarde 
getal* : het gehalte overschrijdt de T-waarde 
getal** : het gehalte overschrijdt de interventiewaarde 
getal# : het gehalte wordt veroorzaakt door PAK 
 
Mengmonsters van de boven- en ondergrond zijn geanalyseerd op het standaard NEN-pakket. 
Door middel van dit analysepakket wordt een breed beeld verkregen van de kwaliteit van de 
grond. Daarnaast is de bovengrond van boring 12, ter plaatse van de oude boomgaard, 
geanalyseerd op OCB in verband met de verdenking van het gebruik van bestrijdingsmiddelen.   
 
In de mengmonsters bg1 en bg2 zijn lichte verhogingen aan barium, kwik, lood, zink, minerale 
olie en/of PAK aangetoond. De verhoging aan minerale olie in het mengmonster bg2 wordt 
vermoedelijk veroorzaakt door PAK. Dit valt af te leiden uit het oliechromatogram.  
 
In het monster van de bovengrond van boring 12, ter plaatse van de oude boomgaard, zijn geen 
verhoogde gehalten aan OCB aangetoond.  
 
In het mengmonster van de ondergrond, og1, zijn lichte verhogingen aan kwik en lood 
aangetoond.  
 

4.3 Analyses grondwater  
 
De analyseresultaten van grondwater zijn weergegeven in tabel 4.2. De analysecertificaten zijn 
opgenomen in bijlage IV, de toetsing aan de normwaarden in bijlage III. 
 
Tabel 4.2: Analyseresultaten grondwater (μg/l) 
Peilbuis filterstelling 

(m-mv) 
Ba Cd Co Cu Hg Pb Mo Ni Zn VAK Olie VOCl 

B T E X S N 

03 2,0-3,0 130 - - - - - - - - - - - - - - - - 

- : de concentratie is kleiner dan of gelijk aan de streefwaarde (of detectielimiet) 
getal : de concentratie overschrijdt de streefwaarde 
getal* : de concentratie overschrijdt de T-waarde 
getal** : de concentratie overschrijdt de interventiewaarde 
 
Het grondwater is geanalyseerd op het standaard NEN-pakket. Op deze wijze wordt een breed 
beeld verkregen van de grondwaterkwaliteit. 
 
In het grondwater is een lichte verhoging aan barium gemeten.  



  Project 26333 
 
 
 
 

 
 
 

8 

5 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN 
 
De milieuhygiënische kwaliteit van de bodem ter plaatse van de onderzoekslocatie 
Liefhovendijk 2 te Linschoten is vastgelegd. 
 
De gestelde hypothese, dat geen verontreiniging wordt verwacht boven de lokale 
achtergrondwaarde, is bevestigd. Er zijn lichte verhogingen aangetoond in de bovengrond, de 
ondergrond en het grondwater. 
 
De onderzoeksresultaten vormen ons inziens geen belemmeringen voor de beoogde 
woonbestemming. 
 
De onderzoeksresultaten vormen ons inziens geen belemmeringen voor de afgifte van een 
omgevingsvergunning. De afgifte van de omgevingsvergunning blijft echter een beleidsmatige 
afweging van de gemeente zelf. 
 
Aanbevolen wordt om de grond die tijdens de bouw vrijkomt te hergebruiken binnen de 
perceelsgrenzen. Indien dit niet mogelijk is kan de grond op basis van dit rapport worden 
afgevoerd naar een grondbank of -depot. Als de grond wordt afgevoerd voor hergebruik elders, 
is (normaliter) eerst een keuring nodig conform het Besluit Bodemkwaliteit. Met name bij 
grotere partijen grond is dit laatste voordeliger dan afvoeren naar een grondbank of -depot. 
Indien de gemeente beschikt over een bodemkwaliteitskaart, is in sommige gevallen 
hergebruik mogelijk zonder aanvullend onderzoek.  
 
 



                         
 
                    
 

BIJLAGE I 

 
 



/ / / / / / / / / /

71

67

22

20
18 16

3

2

1-1A

nr.2

38

34-34A

48-48A

40

46

42

50

57-57

D
orpstraat

(grind)

(grind)

(tegels)

(gras)

(bosschage)

sloot

hooi-
schuur

fruitbomen

sloot

(gras)

- boorpunt
- boorpunt met peilbuis

Legenda

- perceelsgrens
- onderzoekslocatie

Overzichtskaart

N

Datum :

Formaat:Project: Schaal:

Getekend:

Bestandsnaam:

Project nummer:

Opdrachtgever:

Kamerik
Nijverheidsweg 7, 3471 GZ
Tel: 0348-402103
Fax: 0348-402703

Galileistraat 69, 1704 SE
Heerhugowaard

Oevers 16, 8331 VC
Tel: 0521-521924
Fax: 0521-521928

Steenwijk
Tel: 072-5729457
Fax: 072-5721744

Bouw- en aannemingsbedrijf 

Liefhovendijk 2 te Linschoten

26333, M.Z.

1:500
0 5 10 15 20 m

26333tek.dwg

B.V. 15-11-2016

BOORPUNTENKAART
A4

/ / / / - mogelijke slootdemping

W. de Wit



                         
 
                    
 

BIJLAGE II 

 
 



Projectnummer: 26333Projectnaam: Liefhovendijk

getekend volgens NEN-EN-ISO 14688

Boring: 01

Datum: 10-11-2016

0

50

1

grind0
-5

Klei, zwak zandig, zwak siltig, sporen baksteen, 
bruinbeige

-50

Boring: 02

Datum: 10-11-2016

0

50

1

grind0
-5

Klei, sterk zandig, matig siltig, sporen baksteen, 
bruinbeige

-50

Boring: 03

Datum: 10-11-2016

0

50

100

150

200

250

300

1

2

3

4

5

6

grind0
-5

Klei, sterk zandig, matig siltig, sporen baksteen, 
sporen grind, bruinbeige

-50

Klei, matig zandig, zwak siltig, bruinbeige

-100

Klei, zwak zandig, zwak siltig, grijsbruin

-150

Klei, zwak zandig, zwak siltig, grijs

-250

Klei, matig zandig, zwak siltig, grijs

-300

Boring: 04

Datum: 10-11-2016

0

50
1

tegel0-4

Zand, matig fijn, beige
-10

Klei, zwak zandig, zwak siltig, zwak 
baksteenhoudend, sporen grind, sporen glas, 
zwak wortelhoudend, bruinbeige-60

Boring: 05

Datum: 10-11-2016

0

50

100

150

200

1

2

4

5

gras0

Klei, sterk zandig, matig siltig, matig 
baksteenhoudend, sporen kolen, zwak 
grindhoudend, bruin

-110

Klei, zwak zandig, zwak siltig, grijs

-200

Boring: 06

Datum: 10-11-2016

0

50

1

gras0

Klei, zandig, zwak siltig, zwak grindhoudend, 
bruinbeige

-50



Projectnummer: 26333Projectnaam: Liefhovendijk

getekend volgens NEN-EN-ISO 14688

Boring: 07

Datum: 10-11-2016

0

50

100

150

200

1

2

3

4

5

6

gras0

Klei, sterk zandig, matig siltig, sterk 
grindhoudend, zwak baksteenhoudend, beige

-30

Klei, zwak zandig, zwak siltig, zwak 
baksteenhoudend, zwak grindhoudend, 
donkergrijs

-50

Klei, zwak zandig, zwak siltig, uiterst 
baksteenhoudend, donkergrijs

-80

Klei, zwak zandig, zwak siltig, zwak 
baksteenhoudend, grijs

-100

Klei, zwak zandig, zwak siltig, grijs

-200

Boring: 08

Datum: 10-11-2016

0

50

1

gras0

Klei, zwak zandig, zwak siltig, zwak 
baksteenhoudend, zwak grindhoudend, sporen 
kolen, bruinbeige

-50

Boring: 09

Datum: 10-11-2016

0

50

1

gras0

Klei, matig zandig, zwak siltig, zwak 
baksteenhoudend, bruin

-50

Boring: 10

Datum: 10-11-2016

0

50

1

2

gras0

Klei, sterk zandig, sterk humeus, sporen grind, 
bruin-20

Klei, zwak zandig, zwak siltig, beige

-60

Boring: 11

Datum: 10-11-2016

0

50

1

gras0

Klei, zwak zandig, zwak siltig, bruinbeige

-50

Boring: 12

Datum: 10-11-2016

0

50

100

150

200

1

2

3

4

gras0

Klei, zwak zandig, zwak siltig, bruinbeige

-150

Klei, matig zandig, zwak siltig, grijs

-200



Legenda (conform NEN 5104)
grind

Grind, siltig

Grind, zwak zandig

Grind, matig zandig

Grind, sterk zandig

Grind, uiterst zandig

zand
Zand, kleiïg

Zand, zwak siltig

Zand, matig siltig

Zand, sterk siltig

Zand, uiterst siltig

veen
Veen, mineraalarm

Veen, zwak kleiïg

Veen, sterk kleiïg

Veen, zwak zandig

Veen, sterk zandig

klei
Klei, zwak siltig

Klei, matig siltig

Klei, sterk siltig

Klei, uiterst siltig

Klei, zwak zandig

Klei, matig zandig

Klei, sterk zandig

leem
Leem, zwak zandig

Leem, sterk zandig

overige toevoegingen
zwak humeus

matig humeus

sterk humeus

zwak grindig

matig grindig

sterk grindig

geur

geen geur
zwakke geur
matige geur
sterke geur
uiterste geur

olie
geen olie-water reactie
zwakke olie-water reactie
matige olie-water reactie
sterke olie-water reactie
uiterste olie-water reactie

p.i.d.-waarde
>0
>1
>10
>100
>1000
>10000

monsters

geroerd monster

ongeroerd monster

overig
bijzonder bestanddeel

Gemiddeld hoogste grondwaterstand
grondwaterstand
Gemiddeld laagste grondwaterstand

slib

water

peilbuis

filter

casing

bentoniet afdichting

blinde buis

hoogste grondwaterstand
gemiddelde grondwaterstand
laagste grondwaterstand



                         
 
                    
 

BIJLAGE III 

 
 



Toetsdatum: 18 november 2016 11:55BoToVa 2.0.0Toetsversie

T.12 - Beoordeling kwaliteit van grond volgens WbbToetsing

629075Certificaten

26333-LiefhovendijkProject

ITAWToetsoordeelGestand.Res.Analyseres.EenheidAnalyse

bg1 01 (5-50) 02 (5-50) 03 (5-50) 04 (10-60)Monsteromschrijving

4568424Monsterreferentie

Lutum/Humus

102.1% (m/m ds)Organische stof

2510.3% (m/m ds)Lutum

Droogrest

@81.181.1%droogrest

Metalen ICP-AES

@210110mg/kg dsbarium (Ba)

136.80.6-< 0.21< 0.2mg/kg dscadmium (Cd)

190102.515-137.1mg/kg dskobalt (Co)

19011540-3019mg/kg dskoper (Cu)

3618.0750.151.7 AW0.250.2mg/kg dskwik (Hg) FIAS/Fims

530290501.6 AW8260mg/kg dslood (Pb)

19095.751.5-< 1.0< 1.5mg/kg dsmolybdeen (Mo)

10067.535-3420mg/kg dsnikkel (Ni)

720430140-13078mg/kg dszink (Zn)

Minerale olie

50002595190-< 120< 35mg/kg dsminerale olie (florisil clean-up)

Polycyclische koolwaterstoffen

< 0.035< 0.05mg/kg dsnaftaleen

0.110.11mg/kg dsfenantreen

0.090.09mg/kg dsanthraceen

0.270.27mg/kg dsfluoranteen

0.150.15mg/kg dsbenzo(a)antraceen

0.160.16mg/kg dschryseen

0.130.13mg/kg dsbenzo(k)fluoranteen

0.140.14mg/kg dsbenzo(a)pyreen

0.060.06mg/kg dsbenzo(ghi)peryleen

0.050.05mg/kg dsindeno(1,2,3-cd)pyreen

Sommaties

4020.751.5-1.21.2mg/kg dssom PAK (10)

Polychloorbifenylen

< 0.0033< 0.001mg/kg dsPCB - 28

< 0.0033< 0.001mg/kg dsPCB - 52

< 0.0033< 0.001mg/kg dsPCB - 101

< 0.0033< 0.001mg/kg dsPCB - 118

< 0.0033< 0.001mg/kg dsPCB - 138

< 0.0033< 0.001mg/kg dsPCB - 153

< 0.0033< 0.001mg/kg dsPCB - 180

Sommaties

10.510.02-< 0.0230.005mg/kg dssom PCBs (7)

Pagina 1 van 4



Pagina 2 van 4

ITAWToetsoordeelGestand.Res.Analyseres.EenheidAnalyse

bg2 05 (0-50) 07 (0-30) 08 (0-50) 09 (0-50)Monsteromschrijving

4568425Monsterreferentie

Lutum/Humus

103.0% (m/m ds)Organische stof

256.4% (m/m ds)Lutum

Droogrest

@79.379.3%droogrest

Metalen ICP-AES

@19077mg/kg dsbarium (Ba)

136.80.6-0.450.29mg/kg dscadmium (Cd)

190102.515-114.7mg/kg dskobalt (Co)

19011540-3822mg/kg dskoper (Cu)

3618.0750.1558 AW8.76.5mg/kg dskwik (Hg) FIAS/Fims

530290504.3 AW210150mg/kg dslood (Pb)

19095.751.5-< 1.0< 1.5mg/kg dsmolybdeen (Mo)

10067.535-2612mg/kg dsnikkel (Ni)

7204301403.0 AW420220mg/kg dszink (Zn)

Minerale olie

500025951901.4 AW27080mg/kg dsminerale olie (florisil clean-up)

Polycyclische koolwaterstoffen

0.060.06mg/kg dsnaftaleen

0.920.92mg/kg dsfenantreen

0.820.82mg/kg dsanthraceen

2.82.8mg/kg dsfluoranteen

1.31.3mg/kg dsbenzo(a)antraceen

1.41.4mg/kg dschryseen

1.11.1mg/kg dsbenzo(k)fluoranteen

1.71.7mg/kg dsbenzo(a)pyreen

1.11.1mg/kg dsbenzo(ghi)peryleen

1.21.2mg/kg dsindeno(1,2,3-cd)pyreen

Sommaties

4020.751.58.3 AW1212mg/kg dssom PAK (10)

Polychloorbifenylen

< 0.0023< 0.001mg/kg dsPCB - 28

< 0.0023< 0.001mg/kg dsPCB - 52

< 0.0023< 0.001mg/kg dsPCB - 101

< 0.0023< 0.001mg/kg dsPCB - 118

< 0.0023< 0.001mg/kg dsPCB - 138

< 0.0023< 0.001mg/kg dsPCB - 153

< 0.0023< 0.001mg/kg dsPCB - 180

Sommaties

10.510.02-< 0.0160.005mg/kg dssom PCBs (7)

Pagina 2 van 4



Pagina 3 van 4

ITAWToetsoordeelGestand.Res.Analyseres.EenheidAnalyse

ocb1 12 (0-50)Monsteromschrijving

4568426Monsterreferentie

Lutum/Humus

102.1% (m/m ds)Organische stof

2521.8% (m/m ds)Lutum

Droogrest

@79.079%droogrest

Organochloorbestrijdingsmiddelen

< 0.0033< 0.001mg/kg ds2,4-DDD (o,p-DDD)

< 0.0033< 0.001mg/kg ds4,4-DDD (p,p-DDD)

< 0.0033< 0.001mg/kg ds2,4-DDE (o,p-DDE)

< 0.0033< 0.001mg/kg ds4,4-DDE (p,p-DDE)

< 0.0033< 0.001mg/kg ds2,4-DDT (o,p-DDT)

< 0.0033< 0.001mg/kg ds4,4-DDT (p,p-DDT)

0.32< 0.0033< 0.001mg/kg dsaldrin

< 0.0033< 0.001mg/kg dsdieldrin

< 0.0033< 0.001mg/kg dsendrin

< 0.0033< 0.001mg/kg dstelodrin

< 0.0033< 0.001mg/kg dsisodrin

42.000350.0007-< 0.0033< 0.001mg/kg dsheptachloor

< 0.0033< 0.001mg/kg dsheptachloorepoxide (cis)

< 0.0033< 0.001mg/kg dsheptachloorepoxide (trans)

42.000450.0009-< 0.0033< 0.001mg/kg dsalfa-endosulfan

178.50050.001-< 0.0033< 0.001mg/kg dsalfa - HCH

1.60.8010.002-< 0.0033< 0.001mg/kg dsbeta - HCH

1.20.60150.003-< 0.0033< 0.001mg/kg dsgamma - HCH (lindaan)

@< 0.0033< 0.001mg/kg dsdelta - HCH

21.004250.0085-< 0.0033< 0.001mg/kg dshexachloorbenzeen

@< 0.0067< 0.002mg/kg dsendosulfansulfaat

0.003-< 0.0033< 0.001mg/kg dshexachloorbutadieen

< 0.0033< 0.001mg/kg dschloordaan (cis)

< 0.0033< 0.001mg/kg dschloordaan (trans)

Sommaties

3417.010.02-< 0.00670.001mg/kg dssom DDD

2.31.20.1-< 0.00670.001mg/kg dssom DDE

1.70.950.2-< 0.00670.001mg/kg dssom DDT

42.00750.015-< 0.0100.002mg/kg dssom drins (3)

42.0010.002-< 0.00670.001mg/kg dssom c/t heptachloorepoxide

@0.0020.002mg/kg dssom HCHs (3)

42.0010.002-< 0.00670.001mg/kg dssom chloordaan

0.4-< 0.0700.015mg/kg dssom OCBs (landbodem)

Pagina 3 van 4



Pagina 4 van 4

ITAWToetsoordeelGestand.Res.Analyseres.EenheidAnalyse

og1 07 (50-80)Monsteromschrijving

4568427Monsterreferentie

Lutum/Humus

101.8% (m/m ds)Organische stof

259.0% (m/m ds)Lutum

Droogrest

@72.172.1%droogrest

Metalen ICP-AES

@13063mg/kg dsbarium (Ba)

136.80.6-< 0.22< 0.2mg/kg dscadmium (Cd)

190102.515-9.24.6mg/kg dskobalt (Co)

19011540-2716mg/kg dskoper (Cu)

3618.0750.1519 AW2.82.2mg/kg dskwik (Hg) FIAS/Fims

530290505.3 AW260190mg/kg dslood (Pb)

19095.751.5-< 1.0< 1.5mg/kg dsmolybdeen (Mo)

10067.535-2011mg/kg dsnikkel (Ni)

720430140-6638mg/kg dszink (Zn)

Minerale olie

50002595190-< 120< 35mg/kg dsminerale olie (florisil clean-up)

Polycyclische koolwaterstoffen

< 0.035< 0.05mg/kg dsnaftaleen

< 0.035< 0.05mg/kg dsfenantreen

< 0.035< 0.05mg/kg dsanthraceen

0.050.05mg/kg dsfluoranteen

< 0.035< 0.05mg/kg dsbenzo(a)antraceen

< 0.035< 0.05mg/kg dschryseen

< 0.035< 0.05mg/kg dsbenzo(k)fluoranteen

< 0.035< 0.05mg/kg dsbenzo(a)pyreen

< 0.035< 0.05mg/kg dsbenzo(ghi)peryleen

< 0.035< 0.05mg/kg dsindeno(1,2,3-cd)pyreen

Sommaties

4020.751.5-0.360.36mg/kg dssom PAK (10)

Polychloorbifenylen

< 0.0035< 0.001mg/kg dsPCB - 28

< 0.0035< 0.001mg/kg dsPCB - 52

< 0.0035< 0.001mg/kg dsPCB - 101

< 0.0035< 0.001mg/kg dsPCB - 118

< 0.0035< 0.001mg/kg dsPCB - 138

< 0.0035< 0.001mg/kg dsPCB - 153

< 0.0035< 0.001mg/kg dsPCB - 180

Sommaties

10.510.02-< 0.0240.005mg/kg dssom PCBs (7)

Legenda

Geen toetsoordeel mogelijk@

x maal Achtergrondwaardex AW

<= Achtergrondwaarde-

Pagina 4 van 4



Toetsdatum: 21 november 2016 16:05BoToVa 1.1.0Toetsversie

T.13 - Beoordeling kwaliteit van grondwater volgens WbbToetsing

630161Certificaten

26333-LiefhovendijkProject

ITSToetsoordeelAnalyseres.EenheidAnalyse

03 (200-300)Monsteromschrijving

4667918Monsterreferentie

Metalen ICP-MS (opgelost)

625337.5502.6 S130µg/lbarium (Ba)

63.20.4-< 0.2µg/lcadmium (Cd)

1006020-< 2µg/lkobalt (Co)

754515-3.7µg/lkoper (Cu)

0.30.1750.05-< 0.05µg/lKwik (Hg) niet vluchtig

754515-< 2µg/llood (Pb)

300152.55-< 2µg/lmolybdeen (Mo)

754515-< 3µg/lnikkel (Ni)

800432.565-44µg/lzink (Zn)

Minerale olie

60032550-< 50µg/lminerale olie (florisil clean-up)

Vluchtige aromaten

3015.10.2-< 0.2µg/lbenzeen

150774-< 0.2µg/lethylbenzeen

7035.0050.01-< 0.02µg/lnaftaleen

3001536-< 0.2µg/lstyreen

1000503.57-< 0.2µg/ltolueen

< 0.1µg/lo-xyleen

< 0.2µg/lxyleen (som m+p)

Sommaties aromaten

7035.10.2-0.2µg/lsom xylenen

Vluchtige chlooralifaten

1000500.0050.01-< 0.2µg/ldichloormethaan

900453.57-< 0.2µg/l1,1-dichloorethaan

400203.57-< 0.2µg/l1,2-dichloorethaan

105.0050.01-< 0.1µg/l1,1-dichlooretheen

< 0.1µg/ltrans-1,2-dichlooretheen

< 0.1µg/lcis-1,2-dichlooretheen

< 0.2µg/l1,1-dichloorpropaan

< 0.2µg/l1,2-dichloorpropaan

< 0.2µg/l1,3-dichloorpropaan

4002036-< 0.2µg/ltrichloormethaan

105.0050.01-< 0.1µg/ltetrachloormethaan

300150.0050.01-< 0.1µg/l1,1,1-trichloorethaan

13065.0050.01-< 0.1µg/l1,1,2-trichloorethaan

50026224-< 0.2µg/ltrichlooretheen

4020.0050.01-< 0.1µg/ltetrachlooretheen

52.5050.01-< 0.2µg/lmonochlooretheen
(vinylchloride)

Sommaties

2010.0050.01-0.1µg/lsom C+T dichlooretheen

8040.40.8-0.4µg/lsom dichloorpropanen

Vluchtige gehalogeneerde alifaten - divers

630@< 0.2µg/ltribroommethaan
(bromoform)

Overschrijding StreefwaardeToetsoordeel monster 4667918:

Legenda

Geen toetsoordeel mogelijk@

<= Streefwaarde-

x maal Streefwaardex S

Pagina 1 van 1



                         
 
                    
 

BIJLAGE V 

 
 



Grondslag Kamerik
T.a.v. mevrouw M. de Zwart
Nijverheidsweg 7
3471 GZ KAMERIK

Uw kenmerk : 26333-Liefhovendijk
Ons kenmerk : Project 629075
Validatieref. : 629075_certificaat_v1
Opdrachtverificatiecode : POJS-BKGY-BBVJ-QKYS
Bijlage(n) : 3 tabel(len) + 1 oliechromatogram(men) + 2 bijlage(n)

Amsterdam, 18 november 2016

Hierbij zend ik u de resultaten van het laboratoriumonderzoek dat op uw verzoek is uitgevoerd in de
door u aangeboden monsters.

De resultaten hebben uitsluitend betrekking op de monsters, zoals die door u voor analyse ter
beschikking werden gesteld.

Het onderzoek is, met uitzondering van eventueel uitbesteed onderzoek, uitgevoerd door Eurofins
Omegam volgens de methoden zoals ze zijn vastgelegd in het geldende accreditatie-certificaat L086
en/of in de bundel "Analysevoorschriften Eurofins Omegam". De in dit onderzoek uitgevoerde
onderzoeksmethoden van de geaccrediteerde analyses zijn in een aparte bijlage als onderdeel van dit
analyse-certificaat opgenomen. De methoden zijn, voor zover mogelijk, ontleend aan de
accreditatieprogramma's/schema's en NEN- EN- en/of ISO-voorschriften.

Ik wijs u erop dat het analyse-certificaat alleen in zijn geheel mag worden gereproduceerd. Ik vertrouw
erop uw opdracht volledig en naar tevredenheid te hebben uitgevoerd. Heeft u naar aanleiding van
deze rapportage nog vragen, dan verzoek ik u contact op te nemen met onze klantenservice.

Hoogachtend,
namens Eurofins Omegam,

Ing. J. Tukker
Manager productie

Op dit certificaat zijn onze algemene voorwaarden van toepassing.
Dit analyse-certificaat mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.

Eurofins Omegam B.V. T +31-(0)20-597 66 80 IBAN NL 16 BNPA 0227667980
H.J.E. Wenckbachweg 120 F +31-(0)20-597 66 89 BIC BNPANL2A
NL-1114 AD Amsterdam-Duivendrecht CSOmegam@eurofins.com BTW nr. NL8139.67.132.B01
Nederland www.omegam.nl KvK nr. 34215654



Monstervoorbewerking
S AS3000 (steekmonster) uitgevoerd uitgevoerd uitgevoerd
S gewicht artefact g < 1 < 1 < 1
S soort artefact nvt nvt nvt
S voorbewerking AS3000 uitgevoerd uitgevoerd uitgevoerd

Algemeen onderzoek - fysisch
S droogrest % 81,1 79,3 72,1
S organische stof (gec. voor lutum) % (m/m ds) 2,1 3,0 1,8
S lutumgehalte (pipetmethode) % (m/m ds) 10,3 6,4 9,0

Anorganische parameters - metalen
S barium (Ba) mg/kg ds 110 77 63
S cadmium (Cd) mg/kg ds < 0,20 0,29 < 0,20
S kobalt (Co) mg/kg ds 7,1 4,7 4,6
S koper (Cu) mg/kg ds 19 22 16
S kwik (Hg) FIAS/Fims mg/kg ds 0,20 6,5 2,2
S lood (Pb) mg/kg ds 60 150 190
S molybdeen (Mo) mg/kg ds < 1,5 < 1,5 < 1,5
S nikkel (Ni) mg/kg ds 20 12 11
S zink (Zn) mg/kg ds 78 220 38

Organische parameters - niet aromatisch
S minerale olie (florisil clean-up) mg/kg ds < 35 80 < 35

Organische parameters - aromatisch
Polycyclische koolwaterstoffen:
S naftaleen mg/kg ds < 0,05 0,06 < 0,05
S fenantreen mg/kg ds 0,11 0,92 < 0,05
S anthraceen mg/kg ds 0,09 0,82 < 0,05
S fluoranteen mg/kg ds 0,27 2,8 0,05
S benzo(a)antraceen mg/kg ds 0,15 1,3 < 0,05
S chryseen mg/kg ds 0,16 1,4 < 0,05
S benzo(k)fluoranteen mg/kg ds 0,13 1,1 < 0,05
S benzo(a)pyreen mg/kg ds 0,14 1,7 < 0,05
S benzo(ghi)peryleen mg/kg ds 0,06 1,1 < 0,05
S indeno(1,2,3-cd)pyreen mg/kg ds 0,05 1,2 < 0,05
S som PAK (10) mg/kg ds 1,2 12 0,36

Organische parameters - gehalogeneerd
Polychloorbifenylen:
S PCB -28 mg/kg ds < 0,001 < 0,001 < 0,001
S PCB -52 mg/kg ds < 0,001 < 0,001 < 0,001
S PCB -101 mg/kg ds < 0,001 < 0,001 < 0,001
S PCB -118 mg/kg ds < 0,001 < 0,001 < 0,001
S PCB -138 mg/kg ds < 0,001 < 0,001 < 0,001
S PCB -153 mg/kg ds < 0,001 < 0,001 < 0,001
S PCB -180 mg/kg ds < 0,001 < 0,001 < 0,001
S som PCBs (7) mg/kg ds 0,005 0,005 0,005

Tabel 1 van 3

A N A L Y S E C E R T I F I C A A T

Project code : 629075
Project omschrijving : 26333-Liefhovendijk
Opdrachtgever : Grondslag Kamerik

Monsterreferenties
4568424 = bg1 01 (5-50) 02 (5-50) 03 (5-50) 04 (10-60)
4568425 = bg2 05 (0-50) 07 (0-30) 08 (0-50) 09 (0-50)
4568427 = og1 07 (50-80)

Opgegeven bemonsteringsdatum : 10/11/2016 10/11/2016 10/11/2016
Ontvangstdatum opdracht : 11/11/2016 11/11/2016 11/11/2016
Startdatum : 11/11/2016 11/11/2016 11/11/2016
Monstercode : 4568424 4568425 4568427
Matrix : Grond Grond Grond

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.
- De met een 'Q' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (registratienummer L086).
- De met een 'S' gemerkte analyses zijn op basis van het schema AS 3000 geaccrediteerd.
Opdrachtverificatiecode: POJS-BKGY-BBVJ-QKYS Ref.: 629075_certificaat_v1



Monstervoorbewerking
S AS3000 (steekmonster) uitgevoerd
S gewicht artefact g < 1
S soort artefact nvt
S voorbewerking AS3000 uitgevoerd

Algemeen onderzoek - fysisch
S droogrest % 79,0
S organische stof (gec. voor lutum) % (m/m ds) 2,1
S lutumgehalte (pipetmethode) % (m/m ds) 21,8

Organische parameters - bestrijdingsmiddelen
Organochloorbestrijdingsmiddelen:
S 2,4-DDD (o,p-DDD) mg/kg ds < 0,001
S 4,4-DDD (p,p-DDD) mg/kg ds < 0,001
S 2,4-DDE (o,p-DDE) mg/kg ds < 0,001
S 4,4-DDE (p,p-DDE) mg/kg ds < 0,001
S 2,4-DDT (o,p-DDT) mg/kg ds < 0,001
S 4,4-DDT (p,p-DDT) mg/kg ds < 0,001
S aldrin mg/kg ds < 0,001
S dieldrin mg/kg ds < 0,001
S endrin mg/kg ds < 0,001
S telodrin mg/kg ds < 0,001
S isodrin mg/kg ds < 0,001
S heptachloor mg/kg ds < 0,001
S heptachloorepoxide (cis) mg/kg ds < 0,001
S heptachloorepoxide (trans) mg/kg ds < 0,001
S alfa-endosulfan mg/kg ds < 0,001
S alfa -HCH mg/kg ds < 0,001
S beta -HCH mg/kg ds < 0,001
S gamma -HCH (lindaan) mg/kg ds < 0,001
S delta -HCH mg/kg ds < 0,001
S hexachloorbenzeen mg/kg ds < 0,001
S endosulfansulfaat mg/kg ds < 0,002
S hexachloorbutadieen mg/kg ds < 0,001
S chloordaan (cis) mg/kg ds < 0,001
S chloordaan (trans) mg/kg ds < 0,001

som DDD mg/kg ds 0,001
som DDE mg/kg ds 0,001
som DDT mg/kg ds 0,001

S som DDD /DDE /DDTs mg/kg ds 0,004
S som drins (3) mg/kg ds 0,002
S som c/t heptachloorepoxide mg/kg ds 0,001
S som HCHs (3) mg/kg ds 0,002
S som chloordaan mg/kg ds 0,001

som OCBs (waterbodem) mg/kg ds 0,017
som OCBs (landbodem) mg/kg ds 0,015

Tabel 2 van 3

A N A L Y S E C E R T I F I C A A T

Project code : 629075
Project omschrijving : 26333-Liefhovendijk
Opdrachtgever : Grondslag Kamerik

Monsterreferenties
4568426 = ocb1 12 (0-50)

Opgegeven bemonsteringsdatum : 10/11/2016
Ontvangstdatum opdracht : 11/11/2016
Startdatum : 11/11/2016
Monstercode : 4568426
Matrix : Grond

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.
- De met een 'Q' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (registratienummer L086).
- De met een 'S' gemerkte analyses zijn op basis van het schema AS 3000 geaccrediteerd.
Opdrachtverificatiecode: POJS-BKGY-BBVJ-QKYS Ref.: 629075_certificaat_v1



Opmerkingen m.b.t. analyses

Opmerking(en) algemeen

Organische stof gehalte (gecorrigeerd voor lutum en vrij ijzer in de vorm van Fe2O3)
Het organische stofgehalte is gecorrigeerd voor het in het analysecertificaat gerapporteerde lutumgehalte. Indien het
lutumgehalte niet is gerapporteerd is de correctie uitgevoerd met een lutumgehalte van 5,4% (gemiddeld lutumgehalte
Nederlandse bodem, AS3010/AS3210, prestatieblad organische stofgehalte in grond/waterbodem). Indien het vrij
ijzergehalte is bepaald en groter is dan 5 % m/m, is bij de berekening van het organische stof gecorrigeerd voor dat
gehalte aan vrij ijzer.

Sommatie van concentraties voor groepsparameters
De sommatie is uitgevoerd volgens AS3000 paragraaf 2.5.2 en bijlage 3.

Tabel 3 van 3

A N A L Y S E C E R T I F I C A A T

Project code : 629075
Project omschrijving : 26333-Liefhovendijk
Opdrachtgever : Grondslag Kamerik

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.

Opdrachtverificatiecode: POJS-BKGY-BBVJ-QKYS Ref.: 629075_certificaat_v1



OLIE-ONDERZOEK

Monstercode : 4568425
Project omschrijving : 26333-Liefhovendijk
Uw referentie : bg2 05 (0-50) 07 (0-30) 08 (0-50) 09 (0-50)
Methode : minerale olie (florisil clean-up)

OLIECHROMATOGRAM

➝
oliefractieverdeling

OLIEFRACTIEVERDELING

1) fractie > C10 - C19 9 %
2) fractie C19 - C29 52 %
3) fractie C29 - C35 30 %
4) fractie C35 -< C40 9 %

minerale olie gehalte: 80 mg/kg ds

Oliechromatogram 1 van 1

ANALYSEMETHODE
Voorbewerking grond : Extractie gebaseerd op NEN 6978, incl. florisil clean-up.
Voorbewerking AP04 : Extractie conform NEN 6978, incl. florisil clean-up.
Voorbewerking water : Extractie gebaseerd op ISO 9377-2, incl. florisil clean-up.
Analyse : Gaschromatograaf met capillaire kolom en vlamionisatie detectie.
Interpretatie : Raadpleeg voor de typering van de oliesoort de OMEGAM oliebibliotheek.

De volgende aanvullende clean-up mogelijkheden kunnen worden aangevraagd:
Veen clean-up : Verwijdert eventuele restanten natuurlijke verbindingen uit extract.

De hoogte van de signalen is geen maat voor de concentratie van de olie in het monster.
(Het chromatogram heeft een variabele schaalindeling)

Bij een minerale olie gehalte kleiner dan de rapportagegrens worden geen oliefracties weergegeven.

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.

Opdrachtverificatiecode: POJS-BKGY-BBVJ-QKYS Ref.: 629075_certificaat_v1



Barcodeschema's

Monstercode Uw referentie monster diepte barcode

4568424 bg1 01 (5-50) 02 (5-50) 03 (5-50) 04 (10-60) 01 0.05-0.5 2251943AA
02 0.05-0.5 2251940AA
03 0.05-0.5 2251938AA
04 0.1-0.6 2251944AA

4568425 bg2 05 (0-50) 07 (0-30) 08 (0-50) 09 (0-50) 05 0-0.5 2251936AA
07 0-0.3 2251947AA
08 0-0.5 2251955AA
09 0-0.5 2251948AA

4568427 og1 07 (50-80) 07 0.5-0.8 2251954AA

4568426 ocb1 12 (0-50) 12 0-0.5 2283953AA

Bijlage 1 van 2

A N A L Y S E C E R T I F I C A A T

Project code : 629075
Project omschrijving : 26333-Liefhovendijk
Opdrachtgever : Grondslag Kamerik

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.

Opdrachtverificatiecode: POJS-BKGY-BBVJ-QKYS Ref.: 629075_certificaat_v1



Analysemethoden in Grond (AS3000)
AS3000
In dit analysecertificaat zijn de met 'S' gemerkte analyses uitgevoerd volgens de analysemethoden beschreven in het
"Accreditatieschema Laboratoriumanalyses voor grond-, waterbodem- en grondwateronderzoek (AS SIKB 3000)". Het
laboratoriumonderzoek is uitgevoerd volgens de onderstaande analysemethoden. Deze analyses zijn vastgelegd in het
geldende accreditatie-certificaat met bijbehorende verrichtingenlijst L086 van Eurofins Omegam BV.

Samplemate : Conform AS3000 en NEN-EN 16179
Droogrest : Conform AS3010 prestatieblad 2
Organische stof (gec. voor lutum) : Conform AS3010 prestatieblad 3 en gelijkwaardig aan NEN 5754
Lutumgehalte (pipetmethode) : Conform AS3010 prestatieblad 4; gelijkwaardig aan NEN 5753
Barium (Ba) : Conform AS3010 prestatieblad 5; NEN 6966 en destructie conform NEN 6961
Cadmium (Cd) : Conform AS3010 prestatieblad 5; NEN 6966 en destructie conform NEN 6961
Kobalt (Co) : Conform AS3010 prestatieblad 5; NEN 6966 en destructie conform NEN 6961
Koper (Cu) : Conform AS3010 prestatieblad 5; NEN 6966 en destructie conform NEN 6961
Kwik (Hg) : Conform AS3010 prestatieblad 5; NEN-ISO 16772 en destructie conform NEN

6961
Lood (Pb) : Conform AS3010 prestatieblad 5; NEN 6966 en destructie conform NEN 6961
Molybdeen (Mo) : Conform AS3010 prestatieblad 5; NEN 6966 en destructie conform NEN 6961
Nikkel (Ni) : Conform AS3010 prestatieblad 5; NEN 6966 en destructie conform NEN 6961
Zink (Zn) : Conform AS3010 prestatieblad 5; NEN 6966 en destructie conform NEN 6961
Minerale olie (florisil clean-up) : Conform AS3010 prestatieblad 7
PAKs : Conform AS3010 prestatieblad 6
PCBs : Conform AS3010 prestatieblad 8
OCBs : Conform AS3020 prestatiebladen 1, 2 en 3

Bijlage 2 van 2

A N A L Y S E C E R T I F I C A A T

Project code : 629075
Project omschrijving : 26333-Liefhovendijk
Opdrachtgever : Grondslag Kamerik

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.

Opdrachtverificatiecode: POJS-BKGY-BBVJ-QKYS Ref.: 629075_certificaat_v1



Grondslag Kamerik
T.a.v. mevrouw M. de Zwart
Nijverheidsweg 7
3471 GZ KAMERIK

Uw kenmerk : 26333-Liefhovendijk
Ons kenmerk : Project 630161
Validatieref. : 630161_certificaat_v1
Opdrachtverificatiecode : JSCL-KFHB-HGNB-EEQL
Bijlage(n) : 2 tabel(len) + 2 bijlage(n)

Amsterdam, 21 november 2016

Hierbij zend ik u de resultaten van het laboratoriumonderzoek dat op uw verzoek is uitgevoerd in de
door u aangeboden monsters.

De resultaten hebben uitsluitend betrekking op de monsters, zoals die door u voor analyse ter
beschikking werden gesteld.

Het onderzoek is, met uitzondering van eventueel uitbesteed onderzoek, uitgevoerd door Eurofins
Omegam volgens de methoden zoals ze zijn vastgelegd in het geldende accreditatie-certificaat L086
en/of in de bundel "Analysevoorschriften Eurofins Omegam". De in dit onderzoek uitgevoerde
onderzoeksmethoden van de geaccrediteerde analyses zijn in een aparte bijlage als onderdeel van dit
analyse-certificaat opgenomen. De methoden zijn, voor zover mogelijk, ontleend aan de
accreditatieprogramma's/schema's en NEN- EN- en/of ISO-voorschriften.

Ik wijs u erop dat het analyse-certificaat alleen in zijn geheel mag worden gereproduceerd. Ik vertrouw
erop uw opdracht volledig en naar tevredenheid te hebben uitgevoerd. Heeft u naar aanleiding van
deze rapportage nog vragen, dan verzoek ik u contact op te nemen met onze klantenservice.

Hoogachtend,
namens Eurofins Omegam,

Ing. J. Tukker
Manager productie

Op dit certificaat zijn onze algemene voorwaarden van toepassing.
Dit analyse-certificaat mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.

Eurofins Omegam B.V. T +31-(0)20-597 66 80 IBAN NL 16 BNPA 0227667980
H.J.E. Wenckbachweg 120 F +31-(0)20-597 66 89 BIC BNPANL2A
NL-1114 AD Amsterdam-Duivendrecht CSOmegam@eurofins.com BTW nr. NL8139.67.132.B01
Nederland www.omegam.nl KvK nr. 34215654



Anorganische parameters - metalen
Metalen ICP-MS (opgelost):
S barium (Ba) µg/l 130
S cadmium (Cd) µg/l < 0,2
S kobalt (Co) µg/l < 2
S koper (Cu) µg/l 3,7
S Kwik (Hg) niet vluchtig µg/l < 0,05
S lood (Pb) µg/l < 2
S molybdeen (Mo) µg/l < 2
S nikkel (Ni) µg/l < 3
S zink (Zn) µg/l 44

Organische parameters - niet aromatisch
S minerale olie (florisil clean-up) µg/l < 50

Organische parameters - aromatisch
Vluchtige aromaten:
S benzeen µg/l < 0,2
S ethylbenzeen µg/l < 0,2
S naftaleen µg/l < 0,02
S styreen µg/l < 0,2
S tolueen µg/l < 0,2
S o-xyleen µg/l < 0,1
S xyleen (som m+p) µg/l < 0,2
S som xylenen µg/l 0,2

Organische parameters - gehalogeneerd
Vluchtige chlooralifaten:
S dichloormethaan µg/l < 0,2
S 1,1-dichloorethaan µg/l < 0,2
S 1,2-dichloorethaan µg/l < 0,2
S trans-1,2-dichlooretheen µg/l < 0,1
S 1,1-dichlooretheen µg/l < 0,1
S cis-1,2-dichlooretheen µg/l < 0,1
S 1,1-dichloorpropaan µg/l < 0,2
S 1,2-dichloorpropaan µg/l < 0,2
S 1,3-dichloorpropaan µg/l < 0,2
S trichloormethaan µg/l < 0,2
S tetrachloormethaan µg/l < 0,1
S 1,1,1-trichloorethaan µg/l < 0,1
S 1,1,2-trichloorethaan µg/l < 0,1
S trichlooretheen µg/l < 0,2
S tetrachlooretheen µg/l < 0,1
S monochlooretheen (vinylchloride) µg/l < 0,2
S som C+T dichlooretheen µg/l 0,1
S som dichloorpropanen µg/l 0,4
Vluchtige gehalogeneerde alifaten - divers:
S tribroommethaan (bromoform) µg/l < 0,2

Tabel 1 van 2

A N A L Y S E C E R T I F I C A A T

Project code : 630161
Project omschrijving : 26333-Liefhovendijk
Opdrachtgever : Grondslag Kamerik

Monsterreferenties
4667918 = 03 (200-300)

Opgegeven bemonsteringsdatum : 17/11/2016
Ontvangstdatum opdracht : 17/11/2016
Startdatum : 17/11/2016
Monstercode : 4667918
Matrix : Grondwater

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.
- De met een 'Q' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (registratienummer L086).
- De met een 'S' gemerkte analyses zijn op basis van het schema AS 3000 geaccrediteerd.
Opdrachtverificatiecode: JSCL-KFHB-HGNB-EEQL Ref.: 630161_certificaat_v1



Opmerkingen m.b.t. analyses

Opmerking(en) algemeen

Sommatie van concentraties voor groepsparameters
De sommatie is uitgevoerd volgens AS3000 paragraaf 2.5.2 en bijlage 3.

Tabel 2 van 2

A N A L Y S E C E R T I F I C A A T

Project code : 630161
Project omschrijving : 26333-Liefhovendijk
Opdrachtgever : Grondslag Kamerik

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.

Opdrachtverificatiecode: JSCL-KFHB-HGNB-EEQL Ref.: 630161_certificaat_v1



Barcodeschema's

Monstercode Uw referentie monster diepte barcode

4667918 03 (200-300) 03 2-3 0191435MM
03 2-3 0278113YA

Bijlage 1 van 2

A N A L Y S E C E R T I F I C A A T

Project code : 630161
Project omschrijving : 26333-Liefhovendijk
Opdrachtgever : Grondslag Kamerik

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.

Opdrachtverificatiecode: JSCL-KFHB-HGNB-EEQL Ref.: 630161_certificaat_v1



Analysemethoden in Grondwater (AS3000)
AS3000
In dit analysecertificaat zijn de met 'S' gemerkte analyses uitgevoerd volgens de analysemethoden beschreven in het
"Accreditatieschema Laboratoriumanalyses voor grond-, waterbodem- en grondwateronderzoek (AS SIKB 3000)". Het
laboratoriumonderzoek is uitgevoerd volgens de onderstaande analysemethoden. Deze analyses zijn vastgelegd in het
geldende accreditatie-certificaat met bijbehorende verrichtingenlijst L086 van Eurofins Omegam BV.

Barium (Ba) : Conform AS3110 prestatieblad 3 en conform NEN-EN-ISO 17294-2
Cadmium (Cd) : Conform AS3110 prestatieblad 3 en conform NEN-EN-ISO 17294-2
Kobalt (Co) : Conform AS3110 prestatieblad 3 en conform NEN-EN-ISO 17294-2
Koper (Cu) : Conform AS3110 prestatieblad 3 en conform NEN-EN-ISO 17294-2
Kwik (Hg) niet vluchtig : Conform AS3110 prestatieblad 3 en conform NEN-EN-ISO 17294-2
Lood (Pb) : Conform AS3110 prestatieblad 3 en conform NEN-EN-ISO 17294-2
Molybdeen (Mo) : Conform AS3110 prestatieblad 3 en conform NEN-EN-ISO 17294-2
Nikkel (Ni) : Conform AS3110 prestatieblad 3 en conform NEN-EN-ISO 17294-2
Zink (Zn) : Conform AS3110 prestatieblad 3 en conform NEN-EN-ISO 17294-2
Minerale olie (florisil clean-up) : Conform AS3110 prestatieblad 5
Aromaten (BTEXXN) : Conform AS3130 prestatieblad 1
Styreen : Conform AS3130 prestatieblad 1
Chlooralifaten : Conform AS3130 prestatieblad 1
Vinylchloride : Conform AS3130 prestatieblad 1

Bijlage 2 van 2

A N A L Y S E C E R T I F I C A A T

Project code : 630161
Project omschrijving : 26333-Liefhovendijk
Opdrachtgever : Grondslag Kamerik

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.

Opdrachtverificatiecode: JSCL-KFHB-HGNB-EEQL Ref.: 630161_certificaat_v1



                         
 
                    
 

BIJLAGE IV 

 
 



Verklarende woordenlijst 
 
Wet bodembescherming (Wbb): Deze wet is er vooral op gericht om in het belang van het milieu regels te stellen 
om bodemverontreiniging te voorkomen, te onderzoeken en te saneren. 
 
NEN-5725: Richtlijn voor gedegen vooronderzoek. Het vooronderzoek wordt uitgevoerd voorafgaand aan het 
feitelijke onderzoek van de bodem (= veld- en laboratoriumonderzoek). De bij het vooronderzoek verzamelde 
informatie dient om te komen tot een adequate invulling van het veld- en laboratoriumonderzoek en draagt bij aan 
de verklaring van de resultaten van het bodemonderzoek. 
 
NEN-5740: Deze norm beschrijft de werkwijze voor het opstellen van de onderzoeksstrategie bij verkennend 
bodemonderzoek naar de aanwezigheid van bodemverontreiniging. De norm is van toepassing op verkennend 
onderzoek van zowel onverdachte als verdachte locaties.  
 
Standaard NEN analysepakket grond en grondwater 

 Boven- en ondergrond Grondwater 

Metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel, zink) * * 

Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen (PAK) *  

Polychloorbifenylen (PCB) *  

Minerale olie * * 

Vluchtige aromaten (BTEXSN)  * 

Vluchtige chlooralifaten (VOCl)  * 

 
m-mv: diepte in meter minus maaiveld 
 
pH en EC: zuurgraad en Geleidingsvermogen 
 
NTU: de eenheid waarin troebelheid (van onder andere) water wordt uitgedrukt. Conform het Kwaliteitshandboek 
van Grondslag wordt de troebelheid in afwijking van de NEN5744:2011 direct bij terugkomst op kantoor gemeten 
in plaats van in het veld. In het Kwaliteitshandboek is hiervoor de motivatie opgenomen.  
 
Streefwaarde: deze waarde geeft voor grondwater aan wat het ijkpunt is voor de milieukwaliteit op de lange 
termijn, uitgaande van Verwaarloosbare Risico’s voor het ecosysteem 
 
Achtergrondwaarde: deze waarde is voor grond vastgesteld op basis van de gehalten zoals die voorkomen in de 
bodem van natuur- en landbouwgronden in Nederland die niet zijn belast door lokale verontreinigingsbronnen. 
 
Interventiewaarde: Is de waarde die het kwaliteitsniveau aangeeft, waarop de functionele eigenschappen van de 
bodem, voor mens, dier en plant ernstig zijn verminderd of dreigen tot worden verminderd. 
 
T-waarde (tussenwaarde): Is voor grondwater gelijk aan (streefwaarde+interventiewaarde)/2 en voor grond gelijk 
aan (achtergrondwaarde+interventiewaarde)/2. Overschrijding van de T-waarde geeft aan dat er mogelijk een 
aanvullend/nader onderzoek nodig is. 
 
Maximale Waarde wonen (MWw): deze waarde geeft de bovengrens aan van de kwaliteit die nodig is om de 
bodem blijvend geschikt te houden voor de functie ‘wonen’. 
 
Maximale Waarde industrie (MWi): deze waarde geeft de bovengrens aan van de kwaliteit die nodig is om de 
bodem blijvend geschikt te houden voor de functie ‘industrie’. 
 
Gebruikte afkortingen van stoffen: 

Ba Barium Olie Minerale olie 

Cd Cadmium VAK Vluchtige Aromatische Koolwaterstoffen 

Co Kobalt B Benzeen 

Cu Koper T Tolueen 

Hg Kwik E Ethylbenzeen 

Pb Lood X Xylenen 

Mo Molybdeen S Styreen 

Ni Nikkel Naft. Naftaleen 

Zn Zink VOCl Vluchtige Organochloorverbindingen 

PAK Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen PCB Polychloorbifenylen 

 
Oer: een inspoelingslaag van sesqui-oxiden (aluminium- en ijzeroxiden) boven de hoogste grondwaterstand. De 
oxiden zijn afkomstig van hoger gelegen bodemhorizonten. Oer is vaak harder dan het bodemmateriaal zelf. 
 
Gley: (oranje-bruine) ijzer-/roestvlekken die worden gevormd als gevolg van een fluctuerende grondwaterstand. 
Gley komt, in tegenstelling tot oer, niet voor in hardere brokjes maar uit zich voornamelijk in kleurverschil.  

 1 



Conserveringstermijnen: 
In enkele gevallen kan analyse van een monster niet plaats vinden binnen een vastgestelde conserveringstermijn. 
Voorbeelden zijn het uitsplitsen van mengmonsters en het gefaseerd analyseren van monsters bij nader onderzoek. 
Overschrijding van de conserveringstermijn leidt tot een opmerking in de bijlagen bij een analysecertificaat. De 
maximale conserveringstermijn is stofafhankelijk. Voor enkele vluchtige verbinden (aromaten, naftaleen) geldt een 
termijn van 4 dagen. Voor droge stof en minerale olie bedraagt de termijn 7 dagen. Overige stoffen hebben een 
langere conserveringstermijn (PAK 14 dagen, organische stof 28 dagen, zware metalen 6 maanden). 
Conserveringstermijnen zijn opgesteld in SIKB-protocol 3001 (versie 3, september 2009). De conserveringstermijn 
is vastgesteld op de periode waarbinnen de standaardafwijking van het meetresultaat niet meer dan 2,5 of 5 % 
bedraagt (afhankelijk van het monstertype). 
 
Analyse op droge stof vindt bij elke grondanalyse plaats. Overschrijding van een conserveringstermijn vindt 
derhalve veelal plaats op basis van deze parameter (termijn 7 dagen). Omegam Laboratoria heeft eigen onderzoek 
verricht naar de conserveringstermijn van droge stof (rapportage juni 2007, verricht conform NEN-ISO 11465 en 
gevalideerd op basis van SIKB project 55). Uit het rapport blijkt dat de gehaltes droge stof bij een 
conserveringstermijn van tenminste 42 dagen niet afnemen. 
 
Overschrijding van een conserveringstermijn bedraagt over het algemeen niet meer dan enkele dagen. In die tijd 
worden de monsters altijd koel en donker bewaard. Gezien de geringe standaardafwijking van 2,5 of 5 % waarop 
een conserveringstermijn is gedefinieerd, wordt gesteld dat een meetresultaat bij een geringe overschrijding van de 
conserveringstermijn, ook slechts in geringe mate kan afwijken van het daadwerkelijke gehalte op het moment van 
monstername. 
 
 

 2 



Datum aanvraag: 24 mei 2017 Aanvraagnummer: 2997007 Pagina 1 van 2

Gegevens bevoegd gezag

Referentienummer Datum ontvangst

Formulierversie
2017.01 Aanvraaggegevens

Publiceerbare aanvraag/melding

Aanvraagnummer 2997007

Aanvraagnaam Nieuwbouw woonhuis Liefhovendijk 2 te Linschoten

Uw referentiecode -

Ingediend op 24-05-2017

Soort procedure Onbekend

Projectomschrijving Het slopen van een bestaande droogschuur en het nieuw
bouwen van een woonhuis.

Opmerking -

Gefaseerd Nee

Gerelateerde aanvraag/melding: 2997475

Blokkerende onderdelen weglaten Ja

Kosten openbaar maken Nee

Bijlagen die later komen details, quickscan ecologie, asbestinventarisatierapport,
archeologisch rapport, werkbeschrijving met opgave van de
her te gebruiken oude materialen.

Bijlagen n.v.t. of al bekend -

Bevoegd gezag

Naam: Gemeente Montfoort

Bezoekadres: Kasteelplein 5
Montfoort
 
 

Postadres: <p class="freehtmlparagraphnormal">Postbus 13101</p>
<p class="freehtmlparagraphnormal">3507 LC  Utrecht</p>

Telefoonnummer: 088 - 022 5000

E-mailadres: info@odru.nl

Website: www.montfoort.nl

Contactpersoon: M. Middelbos



Datum aanvraag: 24 mei 2017 Aanvraagnummer: 2997007 Pagina 2 van 2

Overzicht bijgevoegde modulebladen

Aanvraaggegevens

Locatie van de werkzaamheden

Werkzaamheden en onderdelen

Monument onderhouden, restaureren, veranderen of slopen

• Handelingen met gevolgen voor beschermde monumenten

Woning bouwen

• Bouwen

Handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening

• Handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening

Slopen in beschermd stads- of dorpsgezicht

• Slopen in beschermd stads- of dorpsgezicht

Bijlagen



Datum aanvraag: 24 mei 2017 Aanvraagnummer: 2997007 Pagina 1 van 1

Formulierversie
2017.01 Locatie

1 Adres

Postcode 3461EX

Huisnummer 2

Huisletter a

Huisnummertoevoeging -

Straatnaam Liefhovendijk

Plaatsnaam Linschoten

Gelden de werkzaamheden in deze
aanvraag/melding voor meerdere
adressen of percelen?

Ja
Nee



Datum aanvraag: 24 mei 2017 Aanvraagnummer: 2997007 Bevoegd gezag: Gemeente Montfoort Pagina 1 van 2

Formulierversie
2017.01

Handelingen met gevolgen voor
beschermde monumenten
Monument onderhouden, restaureren, veranderen of
slopen

1 Monument slopen, verstoren, verplaatsen of wijzigen

Waar gaat het om? Rijksmonument
Provinciaal monument
Gemeentelijk monument

Om welk soort rijksmonument gaat
het?

(Gebouwd) monument
Aangelegd monument
Archeologisch monument

Wat is het monumentnummer? 25975

Wat is de naam van het
monument?

lage houten schuur

Gaat u het monument geheel of
gedeeltelijk slopen?

Geheel slopen
Gedeeltelijk slopen
Niet slopen

Waarom wilt u gaan slopen? verbouwing tot woonhuis

Wat is de sloopmethode? gedeeltelijk met de hand en gedeeltelijk zal materieel
worden ingezet.

Welke materialen komen vrij bij de
sloopwerkzaamheden en in welke
hoeveelheden?

dakpannen, houten spanten, rabatdelen

Is er sprake van een
functiewijziging van het
monument?

Ja
Nee

Wat wordt de toekomstige functie
van het monument?

woonhuis

2 Ingreep aan het monument

Aan welke onderdelen van het
monument gaat u werkzaamheden
uitvoeren?

Daken en goten
Kozijnen, ramen en deuren
Gevels
Casco en constructie
Binnenwerk, interieurs
Buitenwerk (bouwwerken)
Orgel
Bijzondere onderdelen (algemeen)
Bijzondere onderdelen aan molens, gemalen en/of
sluizen
Dijken, dijklichamen
Tuinen en parken
Archeologisch monument
Anders



Datum aanvraag: 24 mei 2017 Aanvraagnummer: 2997007 Bevoegd gezag: Gemeente Montfoort Pagina 2 van 2

Welke werkzaamheden gaat u aan
de daken en goten uitvoeren?

Vervanging conform bestaand
Verandering
Onderhoud met wijziging
(Gedeeltelijk) slopen

Welke werkzaamheden gaat u
aan de kozijnen, ramen en deuren
uitvoeren?

Vervanging conform bestaand
Verandering
Onderhoud met wijziging
(Gedeeltelijk) slopen

Welke werkzaamheden gaat u aan
de gevel(s) uitvoeren?

Vervanging conform bestaand
Verandering
Onderhoud met wijziging
(Gedeeltelijk) slopen

Welke werkzaamheden gaat u
aan het casco en de constructie
uitvoeren?

Vervanging conform bestaand
Verandering
Onderhoud met wijziging
(Gedeeltelijk) slopen

Welke werkzaamheden gaat u
aan het binnenwerk / interieurs
uitvoeren?

Vervanging conform bestaand
Verandering
Onderhoud met wijziging
(Gedeeltelijk) slopen

Welke activiteit(en) gaat u aan
het buitenwerk (bouwwerken)
uitvoeren?

Vervanging conform bestaand
Verandering
Onderhoud met wijziging
(Gedeeltelijk) slopen



Datum aanvraag: 24 mei 2017 Aanvraagnummer: 2997007 Bevoegd gezag: Gemeente Montfoort Pagina 1 van 3

Formulierversie
2017.01 Bouwen

Woning bouwen
1 Woonboten en drijvende objecten

Betreft de woning een woonboot
of ander drijvend object met een
woonfunctie?

Ja
Nee

2 Woning

Gaat het om de bouw van één of
meer woningen?

Ja
Nee

Voor welke functie wordt de woning
gebouwd?

Eigen bewoning
Zorgwoning
Anders

Is er sprake van particulier
opdrachtgeverschap?

Ja
Nee

3 De bouwwerkzaamheden

Wat is er op het bouwwerk van
toepassing?

Het wordt geheel vervangen
Het wordt gedeeltelijk vervangen
Het wordt nieuw geplaatst

Eventuele toelichting Bestaande droogloods/paardenstal en koestal slopen en
nieuw bouwen van een woonhuis

Hebt u voor deze
bouwwerkzaamheden al eerder
een vergunning aangevraagd?

Ja
Nee

4 Plaats van het bouwwerk

Waar gaat u bouwen? Terrein

5 Bruto vloeroppervlakte bouwwerk

Verandert de bruto
vloeroppervlakte van het bouwwerk
door de bouwwerkzaamheden?

Ja
Nee

Wat is de bruto vloeroppervlakte
van het bouwwerk in m2
voor uitvoering van de
bouwwerkzaamheden?

294

Wat is de bruto vloeroppervlakte
van het bouwwerk in
m2 na uitvoering van de
bouwwerkzaamheden?

355



Datum aanvraag: 24 mei 2017 Aanvraagnummer: 2997007 Bevoegd gezag: Gemeente Montfoort Pagina 2 van 3

6 Bruto inhoud bouwwerk

Verandert de bruto inhoud
van het bouwwerk door de
bouwwerkzaamheden?

Ja
Nee

Wat is de bruto inhoud van het
bouwwerk in m3 voor uitvoering
van de bouwwerkzaamheden?

1501

Wat is de bruto inhoud van het
bouwwerk in m3 na uitvoering van
de bouwwerkzaamheden?

1884

7 Oppervlakte bebouwd terrein

Verandert de bebouwde
oppervlakte van het terrein
na uitvoering van de
bouwwerkzaamheden?

Ja
Nee

Wat is de bebouwde
oppervlakte van het terrein
in m2 voor uitvoering van de
bouwwerkzaamheden?

294

Wat is de bebouwde oppervlakte
van het terrein in m2 na uitvoering
van de bouwwerkzaamheden?

305

8 Seizoensgebonden en tijdelijke bouwwerken

Gaat het om een
seizoensgebonden bouwwerk?

Ja
Nee

Gaat het om een tijdelijk
bouwwerk?

Ja
Nee

9 Gebruik

Waar gebruikt u het bouwwerk en/
of terrein momenteel voor?

Wonen
Overige gebruiksfuncties

Geef aan waar u het bouwwerk en/
of terrein momenteel voor gebruikt.

Momenteel wordt het bouwwerk niet gebruikt. vroeger voor
agrarische bedrijfsvoering

Waar gaat u het bouwwerk voor
gebruiken?

Wonen
Overige gebruiksfuncties

Wat wordt de gebruiksoppervlakte
van de woning in m2 na uitvoering
van de bouwwerkzaamheden?

355

Wat wordt de vloeroppervlakte
van het verblijfsgebied van de
woning in m2 na uitvoering van de
bouwwerkzaamheden?

340

10 Huurwoningen

Wat is het aantal huurwoningen
waarvoor een vergunning wordt
aangevraagd?

0

Wat is het aantal
huurwooneenheden waarvoor een
vergunning wordt aangevraagd?

0

11 Koopwoningen

Wat is het aantal koopwoningen
waarvoor een vergunning wordt
aangevraagd?

1



Datum aanvraag: 24 mei 2017 Aanvraagnummer: 2997007 Bevoegd gezag: Gemeente Montfoort Pagina 3 van 3

Wat is het aantal
koopwooneenheden waarvoor een
vergunning wordt aangevraagd?

1

12 Algemeen

Bent u na voltooiing van de
werkzaamheden bewoner van het
bouwwerk?

Ja
Nee

13 Uiterlijk bouwwerk/welstand

Beschrijf van de onderstaande onderdelen de materialen en kleuren die u voor het bouwwerk
gebruikt. U mag het veld leeg laten als u materialen en kleuren in de bijlagen vermeldt

Onderdelen Materiaal Kleur

Gevels

- Plint gebouw

- Gevelbekleding

- Borstweringen

- Voegwerk

Kozijnen

- Ramen

- Deuren

- Luiken

Dakgoten en boeidelen

Dakbedekking

Vul hier overige onderdelen en
bijbehorende materialen en kleuren
in.

Zie hiervoor de bestektekening met renvooi

14 Mondeling toelichten

Ik wil mijn bouwplan
mondeling toelichten voor
de welstandscommissie/
stadsbouwmeester.

Ja
Nee



Datum aanvraag: 24 mei 2017 Aanvraagnummer: 2997007 Bevoegd gezag: Gemeente Montfoort Pagina 1 van 1

Formulierversie
2017.01

Handelen in strijd met regels
ruimtelijke ordening

1 Handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening

Met welke regels voor ruimtelijke
ordening zijn de voorgenomen
werkzaamheden in strijd?

Bestemmingsplan
Beheersverordening
Exploitatieplan
Regels op grond van de provinciale verordening
Regels op grond van een AMvB
Regels van het voorbereidingsbesluit

Beschrijf hoe en in welke mate de
voorgenomen werkzaamheden
in strijd zijn met de regels voor
ruimtelijke ordening.

van agrarische functie naar woonfunctie

Beschrijf het huidige gebruik van
de gronden of het bouwwerk.

Het gebouw wordt op dit moment niet gebruikt, vroeger
werd het gebruikt als droogloods, paardenstal en koestal.

Beschrijf het beoogde gebruik van
de gronden of het bouwwerk.

woonhuis

Beschrijf de gevolgen van
het beoogde gebruik voor de
ruimtelijke ordening.

Aangezien de bedrijvigheid zal vervallen zal dit een
rustigere invloed hebben op de omgeving.

Is het beoogde gebruik tijdelijk van
aard?

Ja
Nee

Hebt u een rapport nodig waarin
de archeologische waarde van het
terrein dat zal worden verstoord in
voldoende mate is vastgelegd?

Ja
Nee

Wordt er afgeweken van het
exploitatieplan?

Ja
Nee



Datum aanvraag: 24 mei 2017 Aanvraagnummer: 2997007 Bevoegd gezag: Gemeente Montfoort Pagina 1 van 1

Formulierversie
2017.01

Slopen in beschermd stads- of
dorpsgezicht

1 Slopen in beschermd stads- of dorpsgezicht

Geef aan op welke wijze u
aannemelijk maakt dat er op de
plaats van het te slopen bouwwerk
een ander bouwwerk kan of zal
worden gebouwd.

zie bouwplan tekeningen

In wat voor stads- of dorpsgezicht
gaat u slopen?

Rijks beschermd stads- of dorpsgezicht
Provinciaal beschermd stads- of dorpsgezicht
Gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht



Datum aanvraag: 24 mei 2017 Aanvraagnummer: 2997007 Pagina 1 van 2

Formulierversie
2017.01 Bijlagen

Formele bijlagen

Naam bijlage Bestandsnaam Type Datum
ingediend

Status
document

8323-B01-20170524-b-
eggr_pdf

8323-B01-20170524-
beggr.pdf

Plattegronden,
doorsneden en
detailtekeningen bouwen
complexere bouwwerken

2017-05-24 In
behandeling

8323-B02-20170524-v-
erd_pdf

8323-B02-20170524-
verd.pdf

Plattegronden,
doorsneden en
detailtekeningen bouwen
complexere bouwwerken

2017-05-24 In
behandeling

8323-B03-20170524-g-
evels_pdf

8323-B03-20170524-
gevels-.pdf

Plattegronden,
doorsneden en
detailtekeningen bouwen
complexere bouwwerken

2017-05-24 In
behandeling

8323-B04-20170524-d-
rsn_pdf

8323-B04-20170524-
drsn.pdf

Plattegronden,
doorsneden en
detailtekeningen bouwen
complexere bouwwerken

2017-05-24 In
behandeling

8323-B06-20170524-r-
iolering_pdf

8323-B06-20170524-
riolering.pdf

Plattegronden,
doorsneden en
detailtekeningen bouwen
complexere bouwwerken

2017-05-24 In
behandeling

26333 Rapport
verkennend
bodemonderzoek

26333 Rapport
verkennend
bodemonderzoek
Liefhovendijk 2
Linschoten.pdf

Anders 2017-05-24 In
behandeling

terreininrichting bestaand
WH4_pdf

terreininrichting
bestaand WH4.pdf

Anders 2017-05-24 In
behandeling

Constructieve hoofdopzet Constructieve
hoofdopzet.pdf

Constructieve veiligheid
complexere bouwwerken

2017-05-24 In
behandeling

droogschuur paardenstal
bestaand

droogschuur
paardenstal 7 50.pdf

Plattegronden,
doorsneden en
detailtekeningen bouwen
complexere bouwwerken

2017-05-24 In
behandeling

koestal bestaand koestal 5 50.pdf Plattegronden,
doorsneden en
detailtekeningen bouwen
complexere bouwwerken

2017-05-24 In
behandeling

ontwerp constructie ontwerp
constructie.pdf

Constructieve veiligheid
complexere bouwwerken

2017-05-24 In
behandeling

droogloods bouwhistorie droogloods
bouwhistorie 3.pdf

Anders 2017-05-24 In
behandeling

foto bestaande
droogloods

DSC07976.JPG Anders 2017-05-24 In
behandeling

foto bestaande situatie DSC07979.JPG Anders 2017-05-24 In
behandeling

foto bestaand DSC07997.JPG Anders 2017-05-24 In
behandeling



Datum aanvraag: 24 mei 2017 Aanvraagnummer: 2997007 Pagina 2 van 2

Naam bijlage Bestandsnaam Type Datum
ingediend

Status
document

foto bestaand 1 IMG_8819.JPG Anders 2017-05-24 In
behandeling

Woonhuis te Linschoten
EPC

Woonhuis te
Linschoten
170317.pdf

Anders 2017-05-24 In
behandeling



 

1 

 

 

Transect-rapport 1328 

 

Linschoten, Liefhovendijk 2b 

Gemeente Montfoort (UT) 

 

Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend 

Veldonderzoek (IVO; verkennende fase) 



 

2 

 

 

 

  

 
 

 

 

 

 
 

  



 

3 

 

 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
         

 

 

 

 

 

ISSN: 2211-7067 

 

© Transect, Utrecht 

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie of 

op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgevers. 

Transect aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de 

adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek. 

Auteur Drs. T. Nales 

Versie Conceptversie 

Projectcode 17050069 

Datum 27-06-2017 

Opdrachtgever KABAZ 

 Brink 9 

 1251 KR  Laren 

Uitvoerder Transect b.v. 

 Australiëlaan 5-a 

 3526 AB  Utrecht 

Onderzoeksmelding 4552008100 

Bevoegde overheid Gemeente Montfoort 

Beheer en plaats documentatie Transect b.v., Utrecht 

Autorisatie 

Naam Datum Paraaf 
Drs. A.A. Kerkhoven 
(Senior archeoloog) 

 

30-06-2017  

 



 

4 

 

 
 
 

Samenvatting 

In opdracht van KABAZ heeft Transect in juni 2017 een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in een 

plangebied aan de Liefhovendijk 2b in Linschoten (gemeente Montfoort). De aanleiding voor het 

onderzoek vormt de sloop van de bestaande bebouwing in het plangebied en de bouw van een geheel 

nieuwe woning. Voor deze werkzaamheden is een omgevingsvergunning nodig.  

In het plangebied geldt volgens het bestemmingsplan Kern Linschoten een archeologische waarde. Dit 

betekent dat voor de voorgenomen herontwikkeling in het kader van de aanvraag van een 

omgevingsvergunning een archeologische waardestelling nodig is. Hiervoor dient een archeologisch 

vooronderzoek te worden uitgevoerd. 

 

Conclusie 

Op basis van de resultaten van het onderzoek is in het plangebied sprake van een lage archeologische 

verwachting op de aanwezigheid van nederzettingsresten uit de periode Neolithicum - Nieuwe tijd. Dit 

hangt samen met een oorspronkelijk natte landschappelijke ligging, een zekere mate van verstoring, 

de buitendijkse ligging van het plangebied en het ontbreken van historische bebouwing op 

topografisch kaartmateriaal. 

 

Advies 

Op basis van de resultaten van het veldonderzoek bestaat er in archeologisch opzicht geen bezwaar 

tegen de voorgenomen aanleg van een nieuwe woning in het plangebied. Er hoeven daarmee ten 

behoeve van de archeologische monumentenzorg (AMZ) geen aanvullende maatregelen te worden 

genomen. Op het moment dat tijdens graafwerkzaamheden onverhoopt toch archeologische zaken 

worden aangetroffen, geldt een wettelijke meldingsplicht deze vondsten te melden bij de bevoegde 

overheid (gemeente Montfoort). 

 

Bovenstaand advies vormt een selectieadvies. Op grond van de resultaten van het rapport en het 

advies zal het bevoegd gezag (de gemeente Montfoort) een selectiebesluit nemen over de 

daadwerkelijke omgang met eventueel aanwezige archeologische waarden binnen het plangebied. 

Australiëlaan 5-a 

3526 AB  Utrecht 

T:  030-7620705 

F:  030-7620706 

E:  informatie@transect.nl 



 

5 

 

 

Inhoud 

1. Aanleiding 1 

2. Aard en doel van het archeologisch vooronderzoek 2 

3. Afbakening van het plan- en onderzoeksgebied 3 

4. Planvorming en consequenties toekomstig gebruik 5 

5. Beleidskader 6 

6. Landschap, geomorfologie en bodem 7 

7. Archeologische verwachting en bekende waarden 9 

8. Historische achtergronden en situatie, bodemverstoringen 11 

9. Gespecificeerde archeologische verwachting 16 

10. Resultaten veldonderzoek 17 

11. Beantwoording onderzoeksvragen 20 

12. Conclusie en Advies 21 

13. Geraadpleegde bronnen 22 

 

Bijlage 1: Archeologische verwachtingskaart van de gemeente Montfoort 23 

Bijlage 2: Stroomruggen 24 

Bijlage 3: Geomorfologie 25 

Bijlage 4: Bodemkaart 26 

Bijlage 5: Archeologische waardenkaart 27 

Bijlage 6: Boorpuntenkaart 28 

Bijlage 7: Foto’s van de boringen 29 

Bijlage 8: Boorbeschrijvingen 30 



 

1 

 

1. Aanleiding 

In opdracht van KABAZ heeft Transect1 in juni 2017 een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in 

een plangebied aan de Liefhovendijk 2b in Linschoten (gemeente Montfoort). De aanleiding voor het 

onderzoek vormt de sloop van de bestaande bebouwing in het plangebied en de bouw van een geheel 

nieuwe woning. Voor deze werkzaamheden is een omgevingsvergunning nodig.  

In het plangebied geldt volgens het bestemmingsplan Kern Linschoten een archeologische waarde. Dit 

betekent dat voor de voorgenomen herontwikkeling in het kader van de aanvraag van een 

omgevingsvergunning een archeologische waardestelling nodig is. Hiervoor dient een archeologisch 

vooronderzoek te worden uitgevoerd. 

 

Het onderzoek is uitgevoerd in overeenstemming met de eisen van de Kwaliteitsnorm Nederlandse 

Archeologie (KNA), versie 4.0. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                             
1
 Transect Archeologie beschikt over een opgravingsvergunning ex artikel 45 van de Monumentenwet, verleend door de 

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). 



 

2 

 

2. Aard en doel van het archeologisch vooronderzoek 

Het archeologisch vooronderzoek bestaat uit een gecombineerd onderzoek, te weten een 

archeologisch Bureauonderzoek (BO) en een Inventariserend Veldonderzoek (IVO), verkennende fase. 

Het doel van het archeologisch bureauonderzoek is het specificeren van de archeologische 

verwachting, dat wil zeggen het aan de hand van beschikbare en nieuwe informatie over de 

archeologie, cultuurhistorie, geomorfologie, bodemkunde en grondgebruik, bepalen van de kans dat 

binnen het plangebied archeologische resten kunnen voorkomen. Hiervoor is onder andere het 

centraal Archeologisch Informatiesysteem (Archis) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) 

geraadpleegd, waarin de Archeologische MonumentenKaart (AMK) is opgenomen. Aanvullende 

(cultuur)historische informatie is verkregen uit divers voorhanden historisch kaartmateriaal. Om 

inzicht te krijgen in de opbouw en ontwikkeling van het landschap zijn onder andere de bodemkaart 

en beschikbaar geologisch-geomorfologisch kaartmateriaal geraadpleegd. Deze gegevens zijn 

aangevuld met relevante informatie uit achtergrondliteratuur en van lokale amateurs of verenigingen. 

Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en waar mogelijk bijstellen van de 

gespecificeerde archeologische verwachting, door het verzamelen van informatie over de feitelijke 

bodemopbouw, bodemreliëf en bodemintactheid in het plangebied. Hiermee ontstaat inzicht in de 

landschapsvormende processen en landschappelijke eenheden uit het verleden. Op basis hiervan kan 

een oordeel worden gegeven over waar, wanneer en in hoeverre het gebied in het verleden geschikt 

was voor de mens. Het inventariserend veldonderzoek is uitgevoerd in de vorm van een 

booronderzoek (IVO-O). De toegepaste methodiek in het veld wordt beschreven bij de beschrijving 

van de veldresultaten (Hoofdstuk 10). 

Het onderzoek probeert hiermee aan de hand van feitelijke informatie antwoord te geven op de 

volgende vragen: 

 Hoe heeft het plangebied oorspronkelijk in het natuurlijk landschap gelegen? 

 Zijn er binnen de bodemopbouw archeologisch relevante bodemniveaus te onderscheiden en 

hoe diep liggen deze? 

 In hoeverre zijn de archeologisch relevante bodemniveaus nog intact (verstoring, erosie, 

afdekkend substraat)? 

 Wat is de archeologische verwachting van het plangebied en in hoeverre is deze te differentiëren 

in laag, middelhoog en hoog? 

Het resultaat van het archeologisch vooronderzoek is dit rapport met een conclusie omtrent het risico 

dat eventueel aanwezige archeologische waarden in het plangebied worden verstoord als gevolg van 

de voorgenomen plannen. Op basis van dit rapport neemt het bevoegd gezag een beslissing in het 

kader van de vergunningverlening of planprocedure. Het rapport bevat waar mogelijk gegevens over 

de – verwachte – aan- of afwezigheid, aard, omvang, ouderdom, gaafheid, conservering en (relatieve) 

kwaliteit van archeologische waarden. Het bureauonderzoek is uitgevoerd conform protocol 4002 van 

de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.0 (KNA 4.0). Het inventariserend veldonderzoek 

is uitgevoerd conform protocol 4003 van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie versie 4.0 (KNA 

4.0).



 

3 

 

3. Afbakening van het plan- en onderzoeksgebied 

Gemeente Montfoort 

Plaats Linschoten 

Toponiem Liefhovendijk 2b 

Kaartblad 31G 

Centrumcoördinaat  122.581,61 / 452.588,10 

 

Binnen het archeologisch bureauonderzoek is onderscheid gemaakt in het plangebied en het 

onderzoeksgebied. Het plangebied is het gebied waarin de geplande bodemingrepen zullen 

plaatsvinden. Het onderzoeksgebied omvat het plangebied en een deel van het direct omringende 

gebied en wordt bij het onderzoek betrokken om tot een beter inzicht te komen in de archeologische, 

(cultuur)historische en bodemkundige situatie in het plangebied. Het onderzoeksgebied beslaat in dit 

geval een straal van circa 500 meter rond het plangebied. 

Het plangebied omvat een aantal vervallen schuren op het erf achter de woning aan de Liefhovendijk 

2b in Linschoten (gemeente Montfoort). De ligging ervan is weergegeven in figuur 1. De omtrek van 

het plangebied heeft betrekking op de toekomstige bebouwing, die in het plangebied is gepland en de 

bestaande opstallen moet vervangen. De begrenzing van het plangebied wordt zodoende volledig 

gevormd door het voorgenomen plan. In totaal beslaat het plangebied een oppervlakte van 840 m². 

Ten tijde van het veldonderzoek is het plangebied grotendeels in gebruik als erf. Deze is gedeeltelijk 

verhard met tegels en klinkers, maar er zijn ook onbegroeide gebiedsdelen. Het grootste deel van het 

plangebied is echter nog bebouwd met een tweetal loodsen die in het kader van de herontwikkeling 

van het plangebied zullen worden gesloopt. 



 

4 

 

 

Figuur 1: Ligging van het plangebied (met rode lijnen aangegeven). 



 

5 

 

4. Planvorming en consequenties toekomstig gebruik 

Kader Aanvraag omgevingsvergunning  

Planvorming Sloop bestaande opstallen 

 Nieuwbouw woning 

Bodemverstorende werkzaamheden Sloopwerkzaamheden, graafwerkzaamheden 

 

Het plangebied omvat enkele vervallen schuren en een voormalig erf achter de woning aan de 

Liefhovendijk 2b. Het plan bestaat om de schuren te slopen om er vervolgens op nagenoeg dezelfde 

plek een woning met een bijgebouw te plaatsen. Een schets van de nieuwe situatie is weergegeven in 

figuur 2. Hoe diep er exact ten behoeve van de sloop en de aanleg van funderingen in het plangebied 

gegraven zal worden is vooralsnog niet bekend. Ook is onduidelijk of er een kelder onder de woning 

zal worden aangelegd, waarmee de exacte diepte van de bodemingrepen in het plangebied onbekend 

is.  

 

 

 

 

 

Figuur 2: Inrichtingsplan toekomstige situatie. 



 

6 

 

5. Beleidskader 

Onderzoekskader Omgevingsvergunning 

Beleidskader Bestemmingsplan Kern Linschoten 

Onderzoeksgrens 200 m2 en dieper dan 50 cm –Mv 

 

 

 

In 1992 heeft Nederland het Europees Verdrag inzake de bescherming van het archeologisch erfgoed 

ondertekend; ook wel het Verdrag van Malta of Valletta genoemd, naar het eiland en de plaats waar 

het is ondertekend. Het Verdrag is in 1998 geratificeerd en op 1 september 2007 via de Wet op de 

Archeologische Monumentenzorg (Wamz) geïmplementeerd. De Wamz is een wijzigingswet en omvat 

een wijziging van de Monumentenwet 1988, de Wet Milieubeheer, de Ontgrondingenwet en de 

Woningwet, op grond waarvan overheden onder andere bij bodemingrepen verplicht rekening 

moeten houden met het behoud van archeologische waarden. Sinds juli 2016 is het behoud en beheer 

van het Nederlandse erfgoed geregeld door één integrale Erfgoedwet. De omgang met archeologie in 

de fysieke leefomgeving zal in de nieuwe Omgevingswet worden geregeld, die in 2018 in werking zal 

treden. 

 

Het archeologiebeleid van de gemeente Montfoort inzake het plangebied is direct opgenomen in het 

bestemmingsplan Kern Linschoten. Deze vertaalslag heeft plaatsgevonden aan de hand van de 

gemeentelijke verwachtingskaart. Op deze kaart is per zone vastgelegd welke archeologische 

verwachting een gebied heeft. Het plangebied ligt op deze kaart in een zone met een hoge 

archeologische verwachting (bijlage 1). Deze is vermoedelijk gebaseerd op de ligging van een oude 

stroomrug op deze plek. De archeologische verwachtingswaarden in het plangebied zijn reden om in 

het bestemmingsplan aanvullend vrijstellingscriteria te formuleren. Voor het gebied met een hoge 

verwachting geldt dat initiatieven die kleiner zijn dan 200 m2 en waarbij bodemingrepen niet dieper 

reiken dan 50 cm –Mv worden vrijgesteld van archeologisch onderzoek (Waarde – Archeologie 2). 

Omdat de omvang van het plangebied de vrijstellingsgrenzen van het gebied met een hoge 

verwachting overschrijdt, geldt op basis van het bestemmingsplan voor het hele plan een 

archeologische onderzoeksplicht. 

 

 

 



 

7 

 

6. Landschap, geomorfologie en bodem 

Archeoregio Midden-Nederland rivierengebied 

Geomorfologie Stroomrug | overstromingsvlakte 

Maaiveld 4,0 m +NAP  

Bodem Ooivaaggrond 

Grondwater GWT-VII 

 

Landschap 

Het plangebied ligt in het Midden-Nederlandse rivierengebied in het stroomgebied van de Rijn 

(Berendsen, 2005). Reeds in het midden van de laatste ijstijd (het Weichselien, vanaf 50.000 tot 

15.000 jaar geleden) maakte dit gebied deel uit van een brede riviervlakte, waarbinnen de riviergeulen 

in een verwilderd (“vlechtend”) patroon verspreid lagen. Door deze geulen werd grof zand en grind 

afgezet, dat geologisch gezien wordt gerekend tot het Formatie van Kreftenheije (De Mulder e.a., 

2003). De aanwezigheid van grof zand en grind wijst op hoge stroomsnelheden en sterke variaties in 

de (piek)afvoer (als gevolg van grote hoeveelheden (smelt)water). Op andere momenten lag de 

bedding van de riviervlakte langere perioden droog. Vanuit de drooggelegen vlakte kon fijner 

rivierzand door sterke winden worden verstoven, dat vervolgens langs de randen van de riviervlakte 

tot afzetting kwam. Daar konden op grote schaal rivierduinen ontstaan (Berendsen, 2000). 

 

Vanaf 15.000 jaar geleden begon dit beeld enigszins te veranderen aangezien toen het klimaat 

geleidelijk begon te verbeteren. In eerste instantie was sprake van enkele relatief kortdurende 

warmere perioden (respectievelijk het Bølling- en Allerød-interstadiaal, 14.650 tot 14.000 BP en 

13.900 tot 12.850 BP). Gedurende deze oplevingen nam de vegetatie toe en werd de afvoer van 

rivierwater beter verdeeld. De riviergeulen begonnen te kronkelen (meanderen) en sneden zich in in 

de riviervlakte, waardoor langzamerhand een rivierdal ontstond. In het dal werd tijdens 

overstromingen zogenaamd “Hochflutlehm” afgezet, ook wel bekend als het Laagpakket van Wijchen 

(De Mulder e.a., 2003; Bennema en Pons, 1952). Pas vanaf 10.000 BP, in het Holoceen, zette de 

verbeterde klimaatsomstandigheden definitief door, waardoor de toenemende vegetatie de 

verstuivingen van rivierzand aan banden legde en de oevers van de rivieren door de alsmaar kleiner 

wordende verschillen in afvoer zich stabiliseerden. Door de stabiele oevers traden de rivieren alleen 

nog bij hoogwater buiten de oevers. De klei, die toen bij hoogwater buiten de rivieren werd afgezet, 

wordt eveneens gerekend tot het Laagpakket van Wijchen. 

 

De zich insnijdende meanderende rivieren gingen onder invloed van een voortdurend stijgende 

zeespiegel in het Holoceen over in accumulerende meanderende rivieren, die meermalen hun loop 

verlegden en daardoor verschillende stroomgordels ontwikkelden. Hierdoor vond in het grootste deel 

van het rivierengebied afzetting plaats van zand (beddingafzettingen), zandige klei (oeverafzettingen) 

en zware klei (komafzettingen), die werden afgewisseld door veen. Daarbij werden de oudere 

afzettingen door jongere begraven. Het moment waarop dit optreedt, hangt af van de ligging van de 

zogenaamde terrassenkruising (Berendsen & Stouthamer, 2001). De terrassenkruising is het punt 

waarop de netto insnijding overgaat in een netto accumulatie van sediment (Berendsen, 2005). De 

ligging van dit punt ligt niet vast maar is afhankelijk van het debiet, de sedimentslast van een rivier en 

de stijging c.q. daling van de zeespiegel. Berendsen en Stouthamer (2001) vermoeden dat de 

terrassenkruising rond 7500 BP in de omgeving van Oudewater heeft gelegen. Daarna raakten de Laat-

Pleistocene en Vroeg-Holocene afzettingen afgedekt met holocene rivierafzettingen en kon 

veenvorming optreden op de plekken die verder verwijderd van een rivier lagen. Uiteindelijk raakte 



 

8 

 

het volledige laatpleistocene dal opgevuld met holoceen sediment en konden rivieren buiten het oude 

rivierdal treden. 

 

Geomorfologie 

De omgeving van het plangebied heeft vanaf het passeren van de terrassenkruising onder directe 

invloed gestaan van de Linschoten stroomgordel. De Linschoten is actief geweest vanaf 2475 v. Chr. 

tot 100 v. Chr.. Deze rivier heeft daarbij een zandlichaam van enkele meters dik achtergelaten. De top 

van deze stroomrug bevindt zich naar verwachting rond -0,2 tot -1,0 m NAP. Stroomopwaarts sluit de 

stroomrug vermoedelijk aan op de Stuivenberg en Jutphaas stroomruggen, die in dezelfde periode 

actief zijn geweest. Op de beddingafzettingen hebben zich oeverafzettingen kunnen ontwikkelen, 

bestaande uit zandige klei. Kenmerkend voor de Linschoten stroomrug is met name de dikte van de 

afzettingen, die langs de oostzijde van de (voormalige) riviergeul zijn gevonden. Binnen dit pakket is 

geen onderscheid in fasering aan te bergen hetgeen suggereert dat de riviergeul zeer lang actief is 

geweest. Mogelijk hangt de dikte tevens samen met de toenemende invloed van het getijde 

gedurende het bestaan van de rivier. 

 

Vanuit archeologische optiek zijn met name de oevers van stroomruggen interessante locaties, 

aangezien deze van oudsher vestigingsplaatsen zijn voor (pre-)historische samenlevingen. Ook na het 

inactief worden van de rivier blijven de oevers lange tijd een relatief hoger gelegen deel in het 

landschap en daarmee aantrekkelijk voor bewoning. Op basis van de geomorfologische kaart, waarop 

het plangebied zelf als bebouwd gebied gekarteerd is, valt eveneens af te leiden dat er waarschijnlijk 

oeverafzettingen aanwezig zijn. Rondom de bebouwde kom zijn immers op verschillende plekken 

oeverwallen, soms zelfs hoge, aanwezig (kaartcode 3K25, 4K25, bijlage 3). De hoge ligging valt 

eveneens af te leiden aan de hand van het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN, bron: 

www.ahn.nl) waarop te zien is dat het plangebied en haar directe omgeving relatief hoger liggen dan 

de overstromingsvlakte ten noorden van het plangebied (Linschoten-Noord).  

 

Bodem 

Op de bodemkaart ligt het plangebied in een zone met kalkrijke poldervaaggronden (kaartcode Rn95A, 

bijlage 5). De poldervaaggronden bestaan hier voornamelijk uit lichte zavel (sterk zandige klei). Deze 

poldervaaggronden zijn over het algemeen kleigronden met een grijze, roestig gevlekte ondergrond, 

die niet slap is. Daarbij worden ze gekenmerkt door een grijze humusarme bovengrond. 

Poldervaaggronden zijn wijd verbreid en komen over het algemeen veel in westelijk Nederland voor 

(de Bakker e.a., 1966). Omdat het gebied echter in het verleden bebouwd is, moet rekening worden 

gehouden met de mogelijkheid dat de bodem geheel of gedeeltelijk is aangetast als gevolg van 

(sub)recente bouwwerkzaamheden. Ook kan een modern opgebracht dek in het plangebied aanwezig 

zijn als onderdeel van het huidig erf. 

 

Grondwatertrap 

De grondwatertrap in het plangebied is IV. Dit betekent over het algemeen dat er sprake is van relatief 

hoger en droger gelegen gronden, waarbij de gemiddeld hoogste grondwaterstand beneden 40 cm –

Mv wordt aangetroffen en de gemiddeld laagste grondwaterstand zich tussen 80 en 120 cm –Mv. 

Vanuit archeologisch oogpunt betekenen dergelijke grondwaterstanden dat zowel organische (zaken 

als leer, hout) als anorganische resten goed in de bodem geconserveerd kunnen zijn gebleven. Voor 

wat betreft organische resten moet wel het voorbehoud worden gemaakt, dat door schommelingen in 

de grondwaterstand en door oxidatie (als gevolg van de relatief hoge grondwaterstand) deze enigszins 

kunnen zijn aangetast.  
 



 

9 

 

7. Archeologische verwachting en bekende waarden 

Wettelijk beschermd monument Nee 

AMK terrein Nee 

Verwachting gemeentelijke kaart Hoog  

Archeologische waarden en/of informatie Nee 

 

Archeologische verwachting 

Het plangebied heeft volgens het centraal archeologisch informatiesysteem (Archis3) van de 

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) geen archeologisch wettelijk beschermde status (als 

beschermd terrein van zeer hoge waarde). Ook staat het niet opgenomen op de Archeologische 

MonumentenKaart (AMK). Op de gemeentelijke verwachtingskaart is aan het terrein een hoge 

archeologische verwachting toegekend. Deze verwachting is daarbij gebaseerd op de ligging van het 

plangebied op een stroomrug. Dit geldt eveneens voor de verwachting aan het plangebied op de 

Indicatieve Kaart voor Archeologische Waarden (IKAW). 

 

Bekende waarden 

In het plangebied zelf heeft in het verleden niet eerder onderzoek plaatsgevonden en zijn er geen 

vondsten of waarnemingen gedaan. In de directe omgeving zijn echter wel eerder waarnemingen 

gedaan en is eerder onderzoek verricht (bijlage 5). Ook zijn vlakbij twee terreinen van respectievelijk 

hoge en zeer hoge waarde aanwezig. 

 

Terreinen van archeologische waarde en vondstlocaties 

AMK terrein 11.943 en 11.938 

Dit betreft een terrein van hoge archeologische waarde, die zich op een afstand van 70 m ten noorden 

van het plangebied bevindt. Het betreft de oorspronkelijke dorpskern van Linschoten, dat op de rand 

van de Linschoten stroomrug is gesticht. De kerk van het dorp staat op een terp, waaronder nog resten 

uit de Middeleeuwen aanwezig zijn, zowel in de bebouwing als uit vondsten (vondstmelding 

2842714100). Deze kerk bevindt zich op circa 80 m ten noorden van het plangebied. Dit terrein is 

hierbij apart nog aangewezen als terrein van hoge archeologische waarde. 

 

AMK terrein 922 

Dit terrein bevindt zich even ten noorden van de historische kern van Linschoten (op 200 m van het 

plangebied) en omvat de overblijfselen van het versterkte huis Linschoten, het kerngebied. Van het 

terrein is bekend dat het gebouwd is in de 12
e
 eeuw, maar dat het sinds 1438 een ruïne was. 

Uiteindelijk is de ruïne verdwenen, maar onbekend is hoe het er ooit uit heeft gezien. Tijdens 

onderzoek zijn op verschillende plekken funderingen gevonden met behulp van booronderzoek en 

geofysisch onderzoek, waaronder van een mogelijk ronde toren (onderzoeksmelding 2003861100). De 

aanwezigheid van deze resten heeft ertoe geleid dat het plangebied aangewezen is als een beschermd 

archeologisch rijksmonument.  

 

Onderzoeken 

 Even ten oosten van het plangebied, op een afstand van 60 m, heeft in het kader van 

nieuwbouw aan de Nieuwe Zandweg 9 een archeologisch vooronderzoek plaatsgevonden 

(onderzoeksmelding 2482175100, 2482183100). De resultaten van dit onderzoek zijn echter 

niet openbaar toegankelijk. 



 

10 

 

 Verder ten oosten van het plangebied, aan de Nieuwe Zandweg 23, heeft ook archeologisch 

onderzoek plaatsgevonden in het kader van nieuwbouw. Uit het onderzoek is geconcludeerd 

dat de oeverafzettingen van het plangebied omgewerkt zijn. Hierom zijn in dit gebied geen 

archeologische resten meer te verwachten (onderzoeksmelding 2300645100). 

 Ten noordwesten van het plangebied, op een afstand van 350 m is in het kader van het 

bestemmingsplan Voorvliet een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. Op grond van dit 

onderzoek is vastgesteld dat in het zuidelijk deel van het terrein oever- en beddingafzettingen 

aanwezig waren van de Linschoten stroomrug, die een hoge verwachting hebben op de 

aanwezigheid van resten uit de Late-Middeleeuwen. Hierom zijn in dit deel van het 

plangebied aanvullende boringen gezet. De landschappelijke opbouw uit het 

bureauonderzoek werd bevestigd en nader in beeld gebracht, maar geconstateerd werd dat 

de top van de oeverafzettingen als relevant archeologisch niveau in dit gebied sterk verstoord 

is geraakt (onderzoeksmelding 2087892100). 

 Tot slot is ten noorden van de kern Linschoten een bureauonderzoek uitgevoerd naar de 

kadeverbetering van de voorboezem Rappijnen. De resultaten van dit onderzoek zijn niet 

ontsloten in Dans Easy of Archis3 (onderzoekmelding 2339704100). Daarbij is het de vraag in 

hoeverre de resultaten bijdragen aan de gespecificeerde verwachting specifiek ten aanzien 

van onderhavig plangebied gezien de grootschalige aard en de landschappelijke ligging van dit 

gebied in de overstromingsvlakte van de rivier. 

 

Op basis van de bovenstaande informatie valt af te leiden dat met name op de oeverafzettingen van 

de Linschoten stroomrug vondsten gedaan kunnen worden die wijzen op bewoning. Deze bewoning 

dateert vermoedelijk hoofdzakelijk in de periode Late Middeleeuwen - Nieuwe tijd, aangezien de 

historische kern van het dorp Linschoten vlak bij het plangebied gelegen is. Oudere resten ontbreken 

vooralsnog in de omgeving van het plangebied, maar zijn op voorhand niet uit te sluiten. De 

Linschoten stroomrug is immers reeds sinds het Neolithicum actief geweest. Vanaf dat moment 

bestaan er theoretisch gezien bewoningsmogelijkheden. 

 



 

11 

 

8. Historische achtergronden en situatie, bodemverstoringen 

Historische bebouwing Nee 

Historisch gebruik Weiland 

Huidig gebruik Agrarisch bedrijf, weiland 

Bodemverstoringen Diversen, zie onderstaand 

 

Cultuurhistorische achtergrond en historisch grondgebruik 

De historische situatie van het plangebied wordt bepaald door de aanwezigheid van de kern 

Linschoten ten noorden van het plangebied en de aanwezigheid van dijken c.q. ontginningskades 

vanaf de Korte- en Lange Linschoten.  

Van de kern Linschoten is bekend dat hier in ieder geval bewoning heeft plaatsgevonden in de Late-

Middeleeuwen, vermoedelijk in de 12e eeuw. Dit is enerzijds gebleken uit een bron uit 1172, waar het 

dorp Lindescote voor het eerst wordt vermeld (uit het Oorkondenboek van het Sticht Utrecht; bron: 

Utrechts Archief). Anderzijds zijn bij onderzoek aan de kerk vondsten gedaan die dateren in deze 

periode. Het dorp is vermoedelijk gesticht als ontginningsdorp langs de Linschoten, maar de 

aanwezigheid van een versterkt huis of kasteel, het Huis te Linschoten, doet vermoeden dat het dorp 

toch van enig strategisch belang was. Het dorp vormde zich daarbij aan de oostzijde van de Korte 

Linschoten. 

Het plangebied bevindt zich net ten westen van het dorp, aan de westzijde van de Linschoten. Het 

bevindt zich op basis van historisch kaartmateriaal langs de Lieffhovensche dijk, een noorddijk langs de 

Lange Linschoten, die aansluit bij de boerderij Lieffhoven. Opvallend aan de historische infrastructuur 

is vooral het verloop van de dijk. Langs het hele verloop van de Korte en Lange Linschoten volgt de dijk 

immers de loop van de rivier, maar alleen hier ontbreekt dit. Het lijkt erop alsof het gebied, waar het 

plangebied deel van uitmaakt altijd in buitendijks gebied gelegen heeft. De dijk staat tevens door 

Blijdenstijn (2015) niet als ontginningskade of bewoningslint aangemerkt. Dit zou bijvoorbeeld het 

ontbreken van bebouwing langs deze dijk op historisch kaartmateriaal kunnen verklaren. 

De reden hiervoor hangt waarschijnlijk samen met waterbeheersingsmaatregelen, die in de loop van 

de Middeleeuwen zijn genomen. Vanaf de 14
e
 eeuw moesten er in de omgeving van Linschoten 

diverse maatregelen getroffen worden in de vorm van de aanleg van molens, weteringen en dijken om 

het rivierwater in het gebied te kunnen beheersen. In 1285 werd namelijk de Hollandsche IJssel bij de 

Lek afgedamd, waardoor de invloed van deze rivier via Montfoort en via de Linschoten afnam. De 

Oude Rijn ten noorden van Linschoten begon echter ook te verzanden, vanwaar mogelijkheden tot 

afwatering van de Linschoten “terug” op de Hollandsche IJssel moesten worden verzorgd. Hiertoe 

werden onder meer Kanalen gegraven (de Enkele en de Dubbele Wiericke) en een molenbemaling 

toegepast, maar als gevolg bodemdaling inklinking keerde de waterafvoer in de 15e eeuw weer om. 

Hierdoor is in de 17
e
 eeuw de Broekmolenvliet op de Kromwijkerwetering aangelegd om de 

problematiek definitief aan te pakken. Het vermoeden bestaat dat de Lieffhovendijk het gebied ten 

zuiden ervan als boezem heeft gefungeerd om hoogwater nabij Linschoten te kunnen opvangen. 

Linschoten bevindt zich immers op een kruispunt van een drietal stromen, die in verbinding staan met 

de Hollandsche IJssel bij Montfoort en Oudewater en de Oude Rijn bij Woerden.  

Op een historische kaart uit 1610 (Kaart van het Kappitel van Oudmunster; figuur 3) en 1680 (de 

Caerte van het Land van Woerden; figuur 4) is te zien dat het plangebied onbebouwd is en buitendijks 

gelegen is. De hierboven beschreven situatie is ook goed op de kaart te herkennen. Op een kaart uit 

het begin van de 19e eeuw, de Kadastrale Minuut, is in het plangebied wel bebouwing aanwezig (bron: 



 

12 

 

www.hisgis.nl). In omvang en uiterlijk zijn de bouwwerken in het plangebied gelijk aan die er vandaag 

de dag staan. Het betreft volgens de Oorspronkelijke Aanwijsbare Tafels (OAT, de bijlage van de 

Kadastrale Minuut) een schuur en een erf, die in bezit zijn van Hendrik Kromwijk, een timmerman die 

zelf aan de Liefhovendijk 2b woonde. Deze situatie is op basis van later kaartmateriaal echter niet 

meer veranderd. Het plangebied is altijd bebouwd gebleven met een schuur met eromheen erf. 

Mogelijk dat het erf in het begin van de 20e eeuw eenmaal is heringericht aangezien volgens het 

Kadaster de huidige bebouwing uit 1905 dateert (figuur 5 t/m 8). 

Bodemverstoringen en bouwhistorische informatie 

Het plangebied is grotendeels bebouwd en ingericht als erf. De bebouwing is van zulke leeftijd dat er 

geen bouwtekeningen voorhanden zijn aan de hand waarvan de mate van verstoring van de 

ondergrond kan worden afgeleid. Het is de verwachting dat ten behoeve van de bouw van schuren 

gegraven is, maar in hoeverre is vooralsnog onduidelijk. Er zijn geen meldingen van ontgrondingen of 

milieukundige saneringen, die tot verstoring van de oorspronkelijke bodemopbouw hebben geleid 

(www.bodemloket.nl). 

 

Tevens valt aan de hand van historisch kaartmateriaal af te leiden dat de verkaveling binnen het 

buitendijks gebied afwijkt van die van de polders in de omgeving. Daarbij valt op dat het maaiveld 

hierbinnen laag ligt ten opzichte van bijvoorbeeld het gebied ten oosten ervan hoger ligt (-0,3 m NAP 

ten opzichte van circa +0,5 m NAP). Mogelijk hangt dit samen de winning van klei in het gebied. 

 

In de loop van de 17e en 18e eeuw was er sprake van een sterke groei van Woerden. In die periode 

bloeide ook de steenindustrie op vanwege de grote vraag naar bouwmateriaal. Zodoende werden in 

de omgeving van deze steden op grote schaal langs de Oude Rijn en de Linschoten klei gewonnen ten 

behoeve van de baksteen- en dakpanproductie (afkleien of afvletten; Berendsen, 1982). Mogelijk heeft 

dit ook plaatsgevonden in het plangebied. Aangezien alle bruikbare klei in een gebied werd gewonnen, 

lag het onbruikbare beddingzand en de kalkhoudende sterk zandige klei van de stroomrug aan het 

maaiveld. Om deze terreinen vervolgens weer bruikbaar te kunnen maken werd (onbruikbare) 

humeuze klei met baksteenafval en klei- en zandbrokken in een gebied teruggestort om het op te 

hogen en opnieuw te kunnen gebruiken. 

 

 

Figuur 3: Uitsnede van een topografische kaart uit 1610 (het Kapittel van 
Oudmunster) met hierop de omgeving van het plangebied. Rechts bovenin ligt 
de Liefhovendijk. 



 

13 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Figuur 4: Uitsnede van een topografische kaart uit 1680 (Caerte van het Land van 
Woerden). Het plangebied is met rode lijnen weergegeven. 

Figuur 5: Uitsnede van een topografische kaart uit 1860. Het plangebied is met rode 
lijnen weergegeven. 



 

14 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Figuur 6: Uitsnede van een topografische kaart uit 1925. Het plangebied is met rode 
lijnen weergegeven. 

Figuur 7: Uitsnede van een topografische kaart uit 1950. Het plangebied is met rode 
lijnen weergegeven. 



 

15 

 

 

Figuur 8: Uitsnede van een topografische kaart uit 1975. Het plangebied is met rode 
lijnen weergegeven. 



 

16 

 

9. Gespecificeerde archeologische verwachting 

Kans op archeologische waarden Neolithicum - Middeleeuwen Hoog 

Complextypen Nederzettingen en/of sporen van landgebruik 

Stratigrafische positie In de top van de oeverafzettingen 

Diepteligging circa 0,5 – 1,5 m –Mv 

 

In de ondergrond van het plangebied kunnen oeverafzettingen begraven liggen die deel uitmaken van 

de Linschoten stroomrug (Cohen e.a., 2012). Op de oevers van deze rivier is theoretisch gezien 

bewoning mogelijk geweest vanaf het Neolithicum, de periode waarin de activiteit van de Linschoten 

stroomrug begon. Uiteindelijk werd de stroomrug als rivier in de loop van de Romeinse tijd inactief, 

maar bleef het altijd een hoger gelegen plek in het landschap. Hierdoor was bewoning in het gebied 

tot in de Late-Middeleeuwen mogelijk. Dit blijkt onder meer uit de stichting van Linschoten ten oosten 

van het plangebied. Het plangebied kent hierom een hoge archeologische verwachting op de 

aanwezigheid van archeologische resten uit de periode Late-IJzertijd – Late-Middeleeuwen. Voor wat 

betreft de Nieuwe tijd geldt een lage archeologische verwachting. Er is geen historische bebouwing 

aanwezig aan het begin van de 17
e
 eeuw, waardoor hier de verwachting op oudere bebouwing (uit de 

perioden daarvòòr in het plangebied eveneens laag is. Het plangebied is in ieder geval sinds het begin 

van de 19e eeuw in gebruik als erf. 

 
Stratigrafische positie 

Het archeologisch relevante niveau ligt al direct onder het maaiveld en wordt gevormd door de top 

van oever- of crevasseafzettingen van de Linschoten stroomrug. Ook in de top van de oever- of 

crevasseafzettingen kan een donkere cultuurlaag aanwezig zijn, die indicatief is voor zowel de 

aanwezigheid en diepteligging van archeologische resten als de mate van intactheid ervan. Hoe ouder 

een cultuurlaag, hoe minder uitgesproken (lees: donkergekleurd) deze zal zijn.  

 

Complextypen 

In het plangebied worden nederzettingsterreinen, sporen van landgebruik en grafvelden verwacht. 

Nederzettingsterreinen in het rivierengebied zouden zich kunnen kenmerken door een cultuurlaag of 

dichte vondstenstrooiing, hetgeen met name te danken is aan de langdurigheid van bewoning op een 

bepaalde plek. In een vochtige omgeving als die van het rivierengebied was de bewegingsruimte voor 

nederzettingen namelijk niet al te groot, waardoor bewoning vaak geconcentreerd bleef op vaste 

plekken. Daarentegen zullen sporen van landgebruik (waaronder ook grafvelden) zich juist kenmerken 

door grondsporen en verkleuringen in de bodem en in veel mindere mate door de aanwezigheid van 

vondstmateriaal. Derhalve kan over de aanwezigheid van laatstgenoemde complexen enkel uitspraken 

gedaan worden op basis van de mate van intactheid van de bodem. Deze is naar verwachting in delen 

van het plangebied aangetast, omdat de verwachting is dat delen van het plangebied zijn afgegraven 

voor kleiwinning of ten behoeve van de aanleg van de huidige bebouwing. In hoeverre daardoor 

eventueel aanwezige archeologische resten verdwenen zijn, is echter niet bekend. De bodemopbouw 

in het plangebied dient hierom met behulp van aanvullend veldonderzoek te worden getoetst. 

 



 

17 

 

10.  Resultaten veldonderzoek 

Onderzoeksmethodiek 

Het doel van het booronderzoek is het toetsen van de gespecificeerde archeologische verwachting in 

het plangebied, zoals deze is opgesteld in Hoofdstuk 9. Hiertoe is in het plangebied een verkennend 

booronderzoek uitgevoerd. De boringen zijn daarbij gebruikt om zowel de mate van intactheid van de 

bodem als de bodemopbouw zelf te bepalen. In totaal zijn in het plangebied 7 boringen gezet (boring 

1 tot en met 7). 

De boringen hebben een diepte tot maximaal 330 cm –Mv en zijn handmatig gezet met behulp van 

een Edelmanboor met een diameter van 7 cm. Beneden de grondwaterspiegel is gebruik gemaakt van 

een gutsboor met een diameter van 3 cm, aangezien met een Edelmanboor slappe klei en veen 

beneden het grondwater uit de boorkop sleurt. De boringen zijn beschreven volgens de NEN5104 en 

de Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode (ASB; SIKB 2008). Deze beschrijvingen zijn 

terug te vinden in bijlage 8. Na beschrijving zijn de monsters handmatig doorzocht op de aanwezigheid 

van archeologische indicatoren. 

De boringen zijn gelijkmatig in het plangebied uitgezet en verspreid in de onbebouwde gebiedsdelen. 

De ligging van de boringen is opgenomen in bijlage 6. De coördinaten van de boorpunten zijn met een 

meetlint uitgezet en de hoogte is aan de hand van het AHN bepaald. 

Veldwaarnemingen 

Het plangebied betreft een zeer verwilderd en begroeid achtererf van de bebouwing aan de 

Liefhovendijk 2b. Er staan twee zeer vervallen, houten gebouwen in het plangebied die in ieder geval 

uit de 19e of begin van de 20e eeuw lijken te dateren. Een deel van het grootste gebouw is ingestort en 

op het terrein zijn op diverse plekken hopen resthout en bouwpuin aanwezig. Opvallend is dat het erf 

rondom de bebouwing in het plangebied relatief hoger ligt dan het grasland ten zuiden en de 

maisakker ten westen van het plangebied. Het vermoeden bestaat dat het plangebied alvorens de 

bebouwing is aangelegd is opgehoogd. Enkele foto’s van het plangebied ten tijde van het onderzoek 

zijn weergegeven in figuur 9. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Figuur 9: Enkele foto's van het plangebied ten tijde van het veldonderzoek. 



 

18 

 

Bodemopbouw en lithologie 

De bodemopbouw in het plangebied is relatief uniform. Onder in de boringen is op een diepte tussen 

270 tot 295 cm –Mv matig grof zwak tot matig siltig grijs zand aanwezig, hetgeen matig gesorteerd is 

en kalkhoudend. Dit zand is geïnterpreteerd als beddingafzettingen van de Linschoten stroomrug, die 

op basis van het bureauonderzoek in het plangebied wordt verwacht. Daarop bevindt zich vanaf een 

diepte van 120-130 cm –Mv een pakket matig slappe tot slappe matig zandige klei, die doorgaans 

donkergrijs tot bruingrijs van kleur is. Er zijn beperkt plantenresten in dit sediment aanwezig, maar het 

meest opvallend zijn de aanwezigheid van zandlagen vanaf een diepte van 200 cm –Mv. Op basis van 

de slapheid van het sediment is het pakket geïnterpreteerd als een restgeulafzetting. Op deze 

afzettingen bevindt zich een zwak zandige grijze klei, die matig stevig tot matig slap van consistentie is. 

In dit pakket zijn onder meer roestvlekken aanwezig, hetgeen het gevolg is van grondwaterspiegel-

bewegingen in de bodem. Het matig stevige karakter van de klei hangt vermoedelijk samen met de 

ontwatering van de klei die in het verleden heeft opgetreden. Vermoedelijk maakt ook dit pakket 

namelijk deel uit van een restgeulafzetting van de Linschoten stroomrug. 

 

De top van het bodemprofiel bestaat uit een verstoringspakket waarbinnen een onderscheid te maken 

is in twee lagen. De onderste laag, tussen 30 en 90 cm –Mv, bestaat uit een sterk siltige tot uiterst 

siltige donkergrijze zwak humeuze kleilaag, waarin baksteenresten, mortelresten en enkele 

fragmenten houtskool aanwezig zijn. Dit pakket ligt hierbij scherp begrensd op de eronder gelegen 

restgeulafzettingen. Het betreft vermoedelijk een ophogingspakket, dat in ieder geval aangebracht is 

ten behoeve van de aanleg van de bebouwing in het plangebied, maar mogelijk ook het gevolg is van 

het afkleien en terugstorten van restafval. Dit is echter niet zeker, maar de puinrijke bovengrond en de 

verspreiding van het materiaal in combinatie met de aanwezigheid van zandbrokken in deze laag 

maken dit zeer goed mogelijk. De bovenste laag bestaat uit een sterk zandige humeuze kleilaag, die 

zich eveneens kenmerkt als een puinhoudende laag. Dit betreft de bouwvoor. Op een tweetal 

plaatsen, ter plaatse van boringen 4 en 6, zijn de boringen in dit pakket op een diepte van 

respectievelijk 30 tot 40 cm –Mv gestaakt. In boring 3 is de laag doorboord, waaraan af te leiden valt 

dat het puin vermoedelijk deel uitmaakt van de erfverharding van het toenmalige en huidige erf. 

 

Archeologische indicatoren 

Tijdens het veldonderzoek zijn geen archeologische indicatoren waargenomen, die wijzen op de 

aanwezigheid van een archeologische vindplaats. 

 

Landschappelijke en archeologische interpretatie 

Op basis van de resultaten van het veldonderzoek is vastgesteld dat het plangebied een lage 

archeologische verwachting heeft op de aanwezigheid van vindplaatsen. Allereerst is op basis van de 

boringen aangetoond, dat in het plangebied restgeulafzettingen aanwezig zijn. Deze afzettingen zijn 

doorgaans te nat voor bewoning en hiervoor niet geschikt. Hiermee is de verwachting op de 

aanwezigheid van archeologische nederzettingsresten uit de periode Neolithicum – Late-

Middeleeuwen laag. Tevens bestaat het vermoeden dat een deel van de restgeulafzettingen in het 

verleden vergraven is geweest, waarna in het plangebied een pakket humeuze klei met baksteenpuin 

en mortel is terug gestort. 

 

Voor wat betreft de Nieuwe tijd is op basis van het bureauonderzoek reeds sprake van een lage 

archeologische verwachting. Op historisch kaartmateriaal is er geen aanwijzing dat in het plangebied 

voor de 19
e
 eeuw bebouwing zou hebben gestaan. Dit is, gezien de ligging van het plangebied, in het 

buitendijks gebied van de Linschoten niet vreemd aangezien de bebouwing op kaarten zich juist 

beperkt tot de kern van Linschoten en achter de dijken. Het aangetroffen ophoogpakket is hiermee 

vermoedelijk aangebracht om het plangebied in te richten als erf achter de bebouwing aan de 



 

19 

 

Liefhovendijk 2b. De resultaten van het veldonderzoek bevestigen hiermee de verwachtingen uit het 

bureauonderzoek.



 

20 

 

11.  Beantwoording onderzoeksvragen 

1. Hoe heeft het plangebied oorspronkelijk in het natuurlijk landschap gelegen? 

In de ondergrond van het plangebied zijn restgeulafzettingen van de Linschoten stroomrug 

aanwezig.  

 

2. Zijn er binnen de bodemopbouw archeologisch relevante bodemniveaus te onderscheiden en 

hoe diep liggen deze? 

Nee, er zijn geen archeologisch relevante bodemniveaus te onderscheiden.  

 

3. In hoeverre zijn de archeologisch relevante bodemniveaus nog intact (verstoring, erosie, 

afdekkend substraat)? 

De top van de restgeulafzettingen is vergraven geraakt en vervangen door een puinhoudend 

kleipakket om het terrein geschikt te maken als achtererf van de bebouwing aan de 

Liefhovendijk 2b. Bebouwingsresten uit de periode voor de 19
e
 eeuw zijn naar verwachting niet 

aanwezig.  

 

4. Wat is de archeologische verwachting van het plangebied en in hoeverre is deze te 

differentiëren in laag, middelhoog en hoog? 

Het plangebied heeft een lage archeologische verwachting op de aanwezigheid van 

nederzettingsresten uit de periode Neolithicum - Nieuwe tijd. Op basis van de 

restgeulafzettingen is het plangebied te nat geweest voor bewoning. Daarbij is de 

oorspronkelijke top van de afzettingen verdwenen en vervangen door een ophoogpakket van 

puinhoudende klei. Vermoedelijk is dit aangebracht ten behoeve van de huidige inrichting als 

erf, maar het is tevens niet uitgesloten dat dit pakket afkomstig is als restproduct van mogelijke 

kleiwinning in het gebied.  



 

21 

 

12.  Conclusie en Advies 

Conclusie 

Op basis van de resultaten van het onderzoek is in het plangebied sprake van een lage archeologische 

verwachting op de aanwezigheid van nederzettingsresten uit de periode Neolithicum - Nieuwe tijd. Dit 

hangt samen met een oorspronkelijk natte landschappelijke ligging, een zekere mate van verstoring, 

de buitendijkse ligging van het plangebied en het ontbreken van historische bebouwing op 

topografisch kaartmateriaal. 

 

Advies 

Op basis van de resultaten van het veldonderzoek bestaat er in archeologisch opzicht geen bezwaar 

tegen de voorgenomen aanleg van een nieuwe woning in het plangebied. Er hoeven daarmee ten 

behoeve van de archeologische monumentenzorg (AMZ) geen aanvullende maatregelen te worden 

genomen. Op het moment dat tijdens graafwerkzaamheden onverhoopt toch archeologische zaken 

worden aangetroffen, geldt een wettelijke meldingsplicht deze vondsten te melden bij de bevoegde 

overheid (gemeente Montfoort). 

 

Bovenstaand advies vormt een selectieadvies. Op grond van de resultaten van het rapport en het 

advies zal het bevoegd gezag (de gemeente Montfoort) een selectiebesluit nemen over de 

daadwerkelijke omgang met eventueel aanwezige archeologische waarden binnen het plangebied. 

 



 

22 

 

13. Geraadpleegde bronnen 

Archeologische kaarten en databestanden: 

 Archeologische Monumenten Kaart (AMK), Rijksdienst voor Cultureel erfgoed (RCE), Amersfoort, 

2007. 

 Archeologisch Informatie Systeem III (Archis3), Rijksdienst voor Cultureel erfgoed (RCE), 

Amersfoort, 2016. 

 www.ahn.nl 

 www.ruimtelijkeplannen.nl 

 www.watwaswaar.nl 

 www.bodemloket.nl 

 www.bodemdata.nl 

 www.bagviewer.geodan.nl 

 www.hisgis.nl 

 

Literatuur: 

 Bakker, H. de, 1966. De subgroepen van het systeem voor bodemclassificatie voor Nederland. In: 

Boor en Spade. 

 Bakker, H. de en J. Schelling, 1989. Systeem van bodemclassificatie voor Nederland. De hogere 

niveaus. Wageningen. 

 Bennema, J. en L.J. Pons, 1952. Donken, fluviatiel Laagterras en Eemzee-afzettingen in het westelijk 

gebied van de grote rivieren. Boor en Spade 5: 126-137. 

 Berendsen, H.J.A., 2005. De vorming van het land. Assen (Fysische geografie van Nederland). 

Vierde, geheel herziene druk. 

 Berendsen, H.J.A./ E. Stouthamer (eds.), 2001. Palaeogeographical development of the Rhine-

Meuse delta, the Netherlands. Assen. 

 Blijdenstijn, R., 2005. Tastbare Tijd, de cultuurhistorische atlas van de provincie Utrecht, provincie 

Utrecht, Amersfoort. 

 Cohen, K.M., E. Stouthamer, H.J. Pierik, A.H. Geurts, 2012. Digitaal Basisbestand Paleogeografie 

van de Rijn‐Maas Delta. Dept. Fysische Geografie. Universiteit Utrecht. Digitale Dataset. 

 Mulder, E.F.J., M.C. Geluk, I.L. Ritsema, W.E. Westerhoff en T.E. Wong, 2003. De ondergrond van 

Nederland. Houten. 



 

23 

 

Bijlage 1: Archeologische verwachtingskaart van de gemeente Montfoort 

 

 

 



 

24 

 

Bijlage 2: Stroomruggen 

 



 

25 

 

Bijlage 3: Geomorfologie 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 

26 

 

Bijlage 4: Bodemkaart 

 

 

 



 

27 

 

Bijlage 5: Archeologische waardenkaart 

 

 



 

28 

 

Bijlage 6: Boorpuntenkaart 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 

29 

 

Bijlage 7: Foto’s van de boringen 

 

 

 

 

 

 

 

Opname van boring 1 



 

30 

 

Bijlage 8: Boorbeschrijvingen 



Projectnaam Linschoten, Liefhovendijk 2b Boorpuntnummer 1

Projectcode

Beschrijver: T. Nales

Boormethode: Edelman/guts Boordatum:

Boordiameter: 7/3 cm CIS-code:

X-coordinaat GWS 120 Landgebruik -

Y-coordinaat Gt - Bodemkaart -

Z-coordinaat -0.3 m NAP GWS na boring - Geom. kaart -

Opmerking:

[-Mv] Textuur Gr Org VAM plr Kleur Laaggrens Consist. M50 o/r Ca Fe GW Hor M Lith. Bijzonderheden

30 Kz3 g1 h2 - wo drbrgr scherp MST - - 1 1 - X - OMG bakst
90 Ks3 g1 h1 - - drgr abrupt MST - or 1 2 - X - OPG bakst rood, mortel

120 Kz2 - - - - brgr geleidelijk MSL - or 3 2 120 C - GEU z vl
200 Kz2 - - - - drgr geleidelijk SL - r 3 1 - - - GEU zandbandjes
295 Kz2 - - - - gr geleidelijk SL - r 3 1 - - - GEU zandbandjes
330 Z - - - - gr EB - - r 3 1 - - - BED loopt uit

Projectnaam Linschoten, Liefhovendijk 2b Boorpuntnummer 2

Projectcode

Beschrijver: T. Nales

Boormethode: Edelman/guts Boordatum:

Boordiameter: 7/3 cm CIS-code:

X-coordinaat GWS 120 Landgebruik -

Y-coordinaat Gt - Bodemkaart -

Z-coordinaat -0.3 m NAP GWS na boring - Geom. kaart -

Opmerking:

[-Mv] Textuur Gr Org VAM plr Kleur Laaggrens Consist. M50 o/r Ca Fe GW Hor M Lith. Bijzonderheden

30 Kz3 - h2 - wo drbrgr scherp MST - - 1 1 - X - OMG bakst
90 Ks3 - h1 - - drgr abrupt MST - or 1 2 - X - OPG bakst rood, mortel, hk spi

120 Kz2 - - - - brgr geleidelijk MSL - or 3 2 120 C - GEU z vl
200 Kz2 - - - - gr geleidelijk SL - r 3 1 - - - GEU -
270 Kz2 - - - - gr geleidelijk SL - r 3 1 - - - GEU zandbandjes
300 Zs2 - - - - gr EB - - r 3 1 - - - BED -

17050069

29-6-2017

122,562

-

4552008100

452,592

17050069

122,580

452,577

-

29-6-2017

4552008100



Projectnaam Linschoten, Liefhovendijk 2b Boorpuntnummer 3

Projectcode

Beschrijver: T. Nales

Boormethode: Edelman/guts Boordatum:

Boordiameter: 7/3 cm CIS-code:

X-coordinaat GWS 120 Landgebruik -

Y-coordinaat Gt - Bodemkaart -

Z-coordinaat -0.3 m NAP GWS na boring - Geom. kaart -

Opmerking:

[-Mv] Textuur Gr Org VAM plr Kleur Laaggrens Consist. M50 o/r Ca Fe GW Hor M Lith. Bijzonderheden

30 Kz3 - h2 - wo drbrgr scherp MST - - 1 1 - X - OMG veel puin!
90 Ks3 - h1 - - drgr abrupt MST - or 1 2 - X - OPG bakst rood, mortel, hk spi

120 Kz2 - - - - brgr geleidelijk MSL - or 3 2 120 C - GEU z vl
200 Kz2 - - - - brgr geleidelijk SL - r 3 1 - - - GEU plr, enkele zl
290 Kz2 - - - - brgr geleidelijk SL - r 3 1 - - - GEU veel zandlagen
300 Zs2 - - - - gr EB - - r 3 1 - - - BED -

Projectnaam Linschoten, Liefhovendijk 2b Boorpuntnummer 4

Projectcode

Beschrijver: T. Nales

Boormethode: Edelman/guts Boordatum:

Boordiameter: 7/3 cm CIS-code:

X-coordinaat GWS 120 Landgebruik -

Y-coordinaat Gt - Bodemkaart -

Z-coordinaat -0.3 m NAP GWS na boring - Geom. kaart -

Opmerking:

[-Mv] Textuur Gr Org VAM plr Kleur Laaggrens Consist. M50 o/r Ca Fe GW Hor M Lith. Bijzonderheden

30 Kz3 g1 h2 - wo drbrgr scherp MST - - 1 1 - X - OMG gestaakt in puin, twee pogingen
30 Kz3 g1 h2 - wo drbrgr scherp MST - - 1 1 - X - OMG bakst
90 Ks3 g1 h1 - - drgr abrupt MST - or 1 2 - X - OPG bakst rood, mortel

130 Kz2 - - - - brgr geleidelijk MSL - or 3 2 120 C - GEU gele zandbrokken
200 Kz2 - - - - drgr geleidelijk SL - r 3 1 - - - GEU -
280 Kz2 - - - - gr geleidelijk SL - r 3 1 - - - GEU zandbandjes
300 Z - - - - gr EB - - r 3 1 - - - BED loopt uit

122,577

452,596

-

17050069

29-6-2017

4552008100

122,590

452,594

-

17050069

29-6-2017

4552008100



Projectnaam Linschoten, Liefhovendijk 2b Boorpuntnummer 6

Projectcode

Beschrijver: T. Nales

Boormethode: Edelman/guts Boordatum:

Boordiameter: 7/3 cm CIS-code:

X-coordinaat GWS 120 Landgebruik -

Y-coordinaat Gt - Bodemkaart -

Z-coordinaat -0.3 m NAP GWS na boring - Geom. kaart -

Opmerking:

[-Mv] Textuur Gr Org VAM plr Kleur Laaggrens Consist. M50 o/r Ca Fe GW Hor M Lith. Bijzonderheden

40 Kz3 g1 h2 - wo drbrgr scherp MST - - 1 1 - X - OMG gestaakt in puin, twee pogingen

-

29-6-2017

122,568

17050069

4552008100

452,585



 
 

Bouwhistorisch onderzoek 
 
 

Droogschuur/paardenstal + koestal 
Boerderij Liefhoven, Liefhovendijk 2, Linschoten (gem. Montfoort) 
 
 

 
 
 
 

 
 
 

monumentenadvies.nl 

architectuurgeschiedenis 

cultuurhistorie 

educatie  

Wally Moesweg 8, 1251 AT Laren



2 
 

Object 

Droogloods/paardenstal + koestal boerderij Liefhoven 
Adres: Liefhovendijk 2, Linschoten (gem. Montfoort) 
Status: Rijksmonument (mon.nr. 25975) 
Bouwjaar: ca.1850-1910 
Architect: nvt 
Oorspronkelijke functies: droogloods, opstal, wagenloods, paardenstal, koestal 
Huidige functies: geen 
Aantal gebouwen: 2 
Bezocht: 16 oktober 2017 
 
 

Opdrachtgever 
Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van architectenbureau KABAZ,  
de heer André de Vos. 
 
 

Uitvoering 
Het onderzoek is uitgevoerd door drs. Michiel Kruidenier, architectuurhistoricus, onder 
verantwoordelijkheid van Monumentenadvies.nl, drs. Karel Loeff. 
  



3 
 

Inleiding 
Na een periode van leegstand en verval is het boerderijcomplex Liefhoven aan de 
Liefhovendijk 2 in Linschoten in delen verkocht: een perceel gelegen aan de Liefhovendijk 
met daarop de monumentale boerderij, een timmerwerkplaats en een kapberg, en het 
achterliggende perceel met daarop een droogloods annex paardenstal en een koestal. De 
huidige eigenaar van het achterste perceel is van plan om de twee gebouwen te 
restaureren/renoveren en her te bestemmen tot o.a. woonhuis. Dit bouwhistorisch 
onderzoek moet duidelijkheid verschaffen over mogelijk aanwezige monumentale waarden 
van de beide objecten. 
 
 

Monumentenstatus 
Boerderij Liefhoven is op 9 december 1970 aangewezen als rijksmonument (mon.nr. 25975). 
In het monumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) wordt het 
monument als volgt omschreven: ‘"Liefhoven", lage boerderij, 17e eeuws dwarshuis, 
gepleisterd en enigszins veranderd. Achter het huis een lage houten schuur. Steenen 
hekpijlers’. 
De overige bijgebouwen, zoals de destijds nog aanwezige timmerwerkplaats rechts van de 
boerderij, de daarachter gelegen kapberg en de koestal en de toen nog aanwezige 
varkensstal worden in de beschrijving niet genoemd. Vreemd genoeg zijn in het archief van 
de RCE alleen foto’s te vinden van de boerderij en de naastgelegen timmerwerkplaats, 
waardoor twijfelachtig is welke ‘houten schuur’ in de beschrijving nu eigenlijk wordt 
bedoeld. De Gemeente Montfoort nam in 1994, toen een deel van de droogloods tijdens een 
storm was ingestort, het standpunt in dat de droogloods ‘geen monument’ was. 
 

 Woerdense Courant, 15 december 1994. 

 
Monumentenadvies.nl is echter van mening dat zowel de droogloods, als de koestal 
wezenlijk onderdeel uitmaken van het monumentale boerderijensemble. Beide gebouwen 
zijn in dit rapport dan ook als zodanig opgevat. 
  



4 
 

Opzet 
 
Door het ontbreken van geschreven bronnen en foto’s betreffende de onderzochte objecten 
is dit bouwhistorisch onderzoek met name gebaseerd op de objecten zelf. Het 
bouwhistorisch onderzoek is dus vooral tot stand gekomen aan de hand van onderzoek ter 
plaatse, waarbij uitsluitend is geobserveerd, zonder het verrichten van boringen, metingen, 
sloopwerkzaamheden, etc. In die zin kan gesproken van een ‘bouwhistorische opname’, 
waarbij de gebouwde structuur is onderzocht en in kaart is gebracht welke elementen uit de 
verschillende bouwfasen het object momenteel bevat. Door de slechte bouwkundige staat is 
het niet mogelijk (lees: veilig) geweest om de gebouwen te betreden. Het bouwhistorisch 
onderzoek heeft zich derhalve moeten beperken tot het exterieur en de van buitenaf 
zichtbare onderdelen. 
Naast het veldwerk is gebruik gemaakt van twee eerder verschenen rapporten, te weten dat 
van architect W. Hartsink (Bouwhistorische verkenning betreffend de paardenstal / 
wagenschuur en droogschuur op Liefhoven) en het onderzoek van architectenbureau Wevers 
& Van Luipen (Liefhoven te Linschoten. Bouwhistorische notitie dakbedekking schuur), beide 
uitgevoerd in 2016. Het onderzoek is aangevuld met beperkt (digitaal) bronnenonderzoek en 
conform gemaakt volgens de Richtlijnen bouwhistorisch onderzoek (april 2009). 
 
Het rapport bevat achtereenvolgens: 
-een korte beschrijving van de historie van het boerderijcomplex (p.5) 
-een beschrijving van de historie van de beide object (p.6) 
-een beschrijving van het exterieur (p.10) 
-een bouwhistorische opname (tekst + plattegronden) (p.11) 
-een waardering / conclusies (tekst + plattegronden) (p.16) 
-aanbevelingen (p.17) 
-gebruikte bronnen (p.21) 
-bijlage 1: afbeeldingen (p.22) 
 
 
 
Laren, 30 oktober 2017 
  



5 
 

Historie 

 
Boerderij Liefhoven 
De voormalige boerderij Liefhoven ligt buitendijks, tussen de rivier de Linschoten en de 
Liefhovendijk, in een gebied dat plaatselijk bekend staat onder de naam ‘Landgoed 
Cromwijk’. De vrijstaande boerderij dateert uit het eind van de zeventiende eeuw; een kaart 
van het waterschap uit 1670 toont nog geen bebouwing op deze plek. In 1904 is het pand 
bepleisterd en de rieten dakbedekking vervangen door leien. Twintig jaar later is de 
boerderij verhoogd. De boerderij heeft nadien nog enkele kleine veranderingen ondergaan. 
 

 Boerderij Liefhoven, ca.1900 

 
Voor de boerderij staan twee rococo pijlers, die dateren uit de achttiende eeuw. Verder 
behoorden bij de boerderij enkele bijgebouwen: een houten timmerwerkplaats uit het begin 
van de negentiende eeuw, een erachter gelegen kapberg met betonnen roeden, een 
varkensschuur, een koestal en – achter de boerderij – een droogloods annex paardenstal. 
De boerderij was generaties lang in bezit van de familie Cromwijk. Enkele leden van deze 
familie waren timmerman. Na het overlijden van de laatste bewoner Arie Cromwijk heeft het 
complex enkele jaren leeggestaan. De gebouwen, die al zeer te kampen hadden met 
achterstalig onderhoud, zijn verder in verval geraakt. Nadat er even sprake van was dat de 
Gemeente Montfoort het complex zou kopen, is het uiteindelijk in twee delen verkocht: het 
woonhuis met de timmerwerkplaats en de kapberg enerzijds, en de koestal en de 
droogloods anderzijds. Onlangs is de timmerwerkplaats ingestort en door de nieuwe 
eigenaren geruimd. De varkensschuur rechts achter de koestal was reeds eerder afgebroken; 
daarvan rest alleen de betonnen vloer. 
 

 Timmerwerkplaats, 1966 



6 
 

Droogloods/paardenstal 
Over de droogloods annex paardenstal zijn weinig gegevens bekend. Op de kadastrale 
minuut van 1832 zijn behalve de boerderij, de timmerwerkplaats en de kapberg, ook de 
koestal en de droogloods annex paardenstal te zien. Waarschijnlijk zijn de gebouwen aan het 
begin van de negentiende eeuw tot stand gekomen, tegelijkertijd met de inmiddels 
verdwenen timmerwerkplaats. 
 

 Kadastrale minuut, ca.1830 
 

 Luchtfoto, 1933 
 
Een luchtfoto uit 1933 toont weinig veranderingen, behalve dan dat er aan de westzijde 
(links op de foto) nog een schuur is verrezen: de inmiddels afgebroken varkensstal. Latere 
luchtfoto’s uit de jaren zeventig en tachtig van de twintigste eeuw vertonen hetzelfde beeld. 



7 
 

 
Droogloods annex paardenstal, met links de koestal. Foto omstreeks 1930. 

 
De oudst bekende foto van de droogloods annex paardenstal dateert uit omstreeks 1930. Op 
de foto is links de gesloten gevel van de paardenstal te zien. Het rechter deel is betimmerd 
met planken waartussen ruimte is gelaten. Ook al staat dit deel bekend als droogloods, 
volgens de erven Cromwijk heeft het de functie van wagenschuur en materieelopslag gehad. 
Tevens zou de oostkant een kippenhok hebben bevat. In november 1994 is het oostelijk deel 
na een storm gedeeltelijk ingestort, maar vervolgens weer opgebouwd met geld uit een 
noodfonds. Recentelijk zijn delen van de schuur (wederom) ingestort. 
 

 
Woerdense Courant, 15 december 1994. 



8 
 

 
Reeds voor 2016 was het middendeel (achter de boom) ingestort… 
 

 
… anno 2017 is ook het oostelijk deel verdwenen. 



9 
 

Koestal 
Van de koestal is geen oud beeld- of bronnenmateriaal bekend. Op de kadastrale minuut van 
1832 staat op dezelfde plek een gebouw ingetekend. 
 

 
Situatie omstreeks 2016, met links de inmiddels verdwenen werkplaats en rechts de koestal. 
 

 
De koestal anno 2017. 



10 
 

Beschrijving 
 
Droogschuur annex paardenstal (zie ook afb.1 t/m 19) 
De houten loods is achter en evenwijdig aan de boerderij gelegen. Het langgerekte pand 
heeft een rechthoekige plattegrond en is oost-west georiënteerd. De schuur meet - bij 
benadering - 9 bij 25 meter. Het pand is opgetrokken uit acht grenen tussenbalkgebinten 
met erboven schaargebinten. De staanders zijn geplaatst op gemetselde poeren (afb.9). Het 
zadeldak is gedekt met rode en gesmoorde oud-Hollandse pannen. Het dak is in het midden 
en aan de oostzijde ingestort. 
De twee westelijke traveeën (gebintvakken) van de beide langsgevels zijn gepotdekseld. Aan 
de zuidzijde bevinden zich twee kleine vensters (afb.17). In de gepotdekselde westgevel is 
een dubbele deur aangebracht (afb.18). Dit deel, dat dienst deed als paardenstal, heeft een 
gemetselde fundering en een verdiepingsvloer (afb.19). 
Het overige deel van de langsgevels is onbekleed. De kopse gevel aan de oostzijde was 
eveneens gepotdekeld en voorzien van een deur met erboven een vensteropening, maar 
deze gevel is grotendeels ingestort (afb.1-2). Deze gevel was gelegen rechtstreeks aan de 
rivier de Linschoten. 
 

 Constructiewijze van een tussenbalkgebint 

 
Koestal (zie ook afb.20 t/m 25) 
De koestal staat ten westen van de droogloods. Het pand, waarvan de nokrichting haaks 
staat op die van de droogloods, lag in het verlengde van de inmiddels verdwenen 
timmerwerkplaats. Het heeft een rechthoekige plattegrond en meet - bij benadering - 9 bij 
11 meter. De groengeschilderde, houten stal bestaat uit een viertal gebinten met een 
tussenvloer. De gebinten staan op gemetselde poeren. Het westelijk dakvlak van het 
zadeldak is gedekt met rode oud-Hollandse pannen. Het oostelijk deel heeft gesmoorde oud-
Hollandse pannen, waarvan een deel geglazuurd is. Het pand heeft dubbele houten wanden, 
waartussen isolatie in de vorm van houtsnippers is aangebracht. De buitenwanden bestaan 
uit verticale kraaldelen; de binnenwanden zijn opgetrokken uit horizontale planken. In de 
west- en oostgevel zijn drie vensters aangebracht (afb.21-22). In de noordgevel bevinden 
zich twee houten deuren en een venster (afb.20). De zuidgevel heeft in het midden een 
houten deur, met aan weerszijde een houten mestdeur (afb.22). Boven de middelste deur is 
een luik aangebracht. Aan de zijgevels bevinden zich enkele gootklossen (afb.24). 



11 
 

Bouwhistorische rapportage (zie ook afbeeldingen p.14-15) 

 
Droogschuur annex paardenstal 
Tussen de droogschuur en de paardenstal zijn lichte verschillen te zien in de wijze van 
constructie, hetgeen er op kan duiden dat niet het hele gebouw in een keer tot stand is 
gekomen. De gebinten van de droogschuur zijn voorzien van gehakte telmerken, welke in de 
landelijke bouwkunst tot in de negentiende eeuw werden gebruikt. De volgorde van de 
telmerken op de verschillende gebinten is willekeurig, hetgeen er op duidt dat de schuur is 
herbouwd (zie ook afb.6 en 8). Wanneer dit is gebeurd is niet bekend. De gebintconstructie 
en de maatvoering (breedte 9 meter) vertonen grote overeenkomsten met vroeg-
negentiende-eeuwse tabaksschuren, zoals die bijvoorbeeld nog te vinden zijn in de 
omgeving van Amerongen. 
 

  
Tabaksschuur aan de Kersweg 28, Amerongen 

 

  
Tabaksschuur Amerongen   Droogschuur Liefhoven 

 
De veronderstelling dat de schuur herbouwd is, verklaart tevens waarom alle overige houten 

delen, zoals gordingen, schoren, panlatten en wanden, van later datum dateren. De gebinten 

zijn verbonden middels pen-en-gatverbindingen; het overige houtwerk is gespijkerd, deels 

met gesmede spijkers, deels met twintigste-eeuwse draadnagels. Daarnaast vertonen veel 

van de gebintbalken openingen voor pen-en-gatverbindingen die niet worden gebruikt. 



12 
 

  
Korbeel met telmerk (V) en niet- 
gebruikte pen-en-gatverbindingen. 

 
Sommige constructieonderdelen zijn vrij recentelijk verstevigd en/of aangebracht middels 
bouten; hoogstwaarschijnlijk na de laatste renovatiewerkzaamheden in 1995 (afb.10). Het 
gebruik van de oud-Hollandse pan was tot ongeveer 1900 in zwang, toen de verbeterde 
Hollandse pan werd geïntroduceerd. 
In het oostelijk (omsloten) deel zijn aan het plafond ijzeren ringen te zien, hetgeen de functie 
van paardenstal onderschrijft. De zolder heeft, gezien deze functie, waarschijnlijk gediend 
voor de opslag van hooi. De verdiepingsvloer bestaat uit brede planken (afb.9). 
De schuur verkeert in zeer bouwvallige toestand. Van de oorspronkelijke acht gebinten zijn 
er nog vijf compleet: van één gebint resteert alleen de onderste helft en van twee gebinten 
resteert nog slechts een staander. De gevels van het oostelijk deel ontbreken, en door het 
instorten op twee plaatsen zijn behalve de gebinten ook ter plekke de pannen grotendeels 
verloren gegaan. 
Concluderend kan men zeggen dat de droogschuur annex paardenstal een gebintconstructie 
heeft uit omstreeks 1750-1830 die is hergebruikt, negentiende-eeuwse dakpannen en overig 
houtwerk uit de negentiende en twintigste eeuw.  
 

 Interieur paardenstal 



13 
 

Koestal 
Ook de koestal verkeert in zeer bouwvallige toestand. Het gebouw helt naar de zuidzijde 
over. De nokbalk lijkt doorgerot. Doordat het pand niet betreden kan worden, kan de 
ouderdom van de balkenconstructie moeilijk worden vastgesteld. Het gebruik van spijkers 
voor de bevestiging van de balken en het overige houtwerk, alsmede de toepassing van 
kraaldelen en geglazuurde pannen wijzen er op dat de stal rond 1900 tot stand zal zijn 
gekomen. De betonnen vloer met mestgoot dateert van later datum, van na 1950. 
 

   
Gespijkerde korbelen      Kraaldelen met isolatiemateriaal 

 

 
Geglazuurde pannen gecombineerd met gesmoorde pannen



14 
 

Datering droogloods/paardenstal 
 

 

 
 

 
 

 
 
 
 

Legenda: 
 

Rood = ca. 1750-1830 
Blauw = ca. 1830-1900 
X = ingestort   



15 
 

Datering koestal 
 
 
 

 
 
 

 
 

 
 

 

 

 
Legenda: 
 
Blauw = ca. 1890-1910 
Geel = na 1950 

  



16 
 

Waardering / conclusies (zie ook afbeeldingen p.18 t/m 20) 

 
 
Droogloods annex paardenstal 
Bij de waardering van de droogloods annex paardenstal zijn twee factoren van wezenlijk 
belang: 
a. de slechte bouwkundige staat van het object 
b. het gegeven dat het hier herbouw van een object betreft. 
 
ad.a 
Alhoewel in de waardering de bouwkundige staat doorgaans een ondergeschikte rol speelt, 
is de toestand van de droogloods annex paardenstal dusdanig slecht, dat deze in dit geval 
toch meegewogen moet worden. De bouwkundige staat heeft er namelijk voor gezorgd dat: 
- de bouwkundige opname niet compleet kan worden uitgevoerd (het interieur kan niet 
bezocht worden). 
-waardevolle delen als verloren beschouwd moet worden. 
 
ad.b 
Gezien de willekeurige volgorde van de telmerken, kan aangenomen worden dat het object 
is herbouwd, waarbij niet duidelijk is geworden of de loods oorspronkelijk op het perceel 
heeft gestaan, of dat het afkomstig is van een andere locatie/plaats. Bij dit laatste is de 
gelijkenis met tabaksschuren uit de omgeving van Amerongen opvallend (zowel wat betreft 
constructie als maatvoering). 
De gebinten dateren waarschijnlijk uit de periode 1750-1830. Gezien de ouderdom van het 
overige houtwerk (gordingen, wanden, pannenlatten, e.d.) heeft de herbouw vermoedelijk 
plaatsgevonden vlak voor 1830. Daarnaast is veel houtwerk in de loop der jaren vervangen. 
 
Bovengenoemde factoren leidden ertoe dat de gebinten worden gewaardeerd als hebbende 
een hoge monumentwaarde. De drie buitenwanden van de paardenstal worden 
gewaardeerd als hebbende een positieve monumentwaarde. Het overige houtwerk wordt 
gewaardeerd als indifferent; deze delen zijn ofwel in latere decennia vervangen, ofwel te 
zeer aangetast door rot. 
 
Bij de waardering wordt wel de kanttekening geplaatst dat sommige gebinten (of 
gebintdelen) beschouwd moeten worden als zijnde verloren gegaan. Van de wanden van de 
paardenstal zijn enkele planken in de loop der tijd vervangen en is een deel van de planken 
teveel aangetast door rot en/of ongedierte. Voor al het houtwerk geldt dat pas tijdens de 
restauratie / renovatie van de loods exact bepaald kan worden wat wel of niet voor 
hergebruik in aanmerking komt. 
 
Wat betreft de dakpannen dient vermeldt te worden dat (gezien de afstand van de 
panlatten) de droogloods mogelijk gedekt is geweest met riet. Alhoewel rieten daken in de 
regio Linschoten vroeger veelvuldig voorkwamen, kan niet vastgesteld worden of de loods 
ook op de huidige locatie met riet gedekt is geweest. Gezien de ouderdom van de pannen 
(waarschijnlijk negentiende eeuw) lijkt het waarschijnlijk dat de loods bij de herbouw vlak 
voor 1830 zijn pannendak heeft gekregen. Het pannendak wordt derhalve ook gewaardeerd 
als positief. 



17 
 

 
Koestal 
Ook voor de koestal geldt dat alhoewel in de waardering de bouwkundige staat doorgaans 
een ondergeschikte rol speelt, de toestand dusdanig slecht is, dat deze meegewogen moet 
worden. Alhoewel de stal (met name door de vorm en de grote mate van 
oorspronkelijkheid) gewaardeerd wordt als hebbende een positieve monumentwaarde, lijkt 
integraal behoud niet of nauwelijks realistisch. Behalve dat de constructie zeer slecht is (het 
gehele object helt sterk opzij), ontbreken er delen van het dak, de wanden, kozijnen, goten, 
daklijsten, e.d. 
 
 
 
 

Aanbevelingen 
 
 
T.a.v. de droogloods / paardenstal wordt aanbevolen om: 
- zo snel mogelijk maatregelen treffen of verder verval tegen te gaan (waaronder het 
aanbrengen van stutten); 
- zowel de gebinten (en gebintdelen), als de wanden, als de pannen zoveel als mogelijk te 
hergebruiken bij eventuele nieuwbouw / restauratie / renovatie; 
- bij eventuele nieuwbouw / restauratie / renovatie de huidige ligging, oppervlakte, 
bouwvorm, dakvorm, etc. van de droogloods annex paardenstal te handhaven. 
 
T.a.v. de koestal wordt aanbevolen om: 
- zo snel mogelijk maatregelen treffen of verder verval tegen te gaan (waaronder het 
aanbrengen van stutten); 
- kenmerkende onderdelen van het gebouw (zoals kraaldelen, geglazuurde pannen, e.d.) 
zoveel als mogelijk te hergebruiken bij eventuele nieuwbouw / restauratie / renovatie; 
- bij eventuele nieuwbouw / restauratie / renovatie de huidige ligging, oppervlakte, 
bouwvorm, dakvorm, etc. van de koestal te handhaven. 
 
 
 
  



18 
 

Waardering droogloods/paardenstal 
 

   

 

 

 
nr: 8 7 6 5 4 3 2 1 
 
 
Legenda: 
 
Blauw = hoge monumentwaarde 
Groen = positieve monumentwaarde 
Geel = indifferente monumentwaarde 
 
NB bij de gebinten volgende bladzijde: rood = ingestort 



19 
 

   
Gebint 1     Gebint 2 

 

   
Gebint 3     Gebint 4 

 

   
Gebint 5     Gebint 6 

 

   
Gebint 7     Gebint 8 

 



20 
 

Waardering koestal 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Legenda: 
 
Blauw = hoge monumentwaarde 
Groen = positieve monumentwaarde 
Geel = indifferente monumentwaarde   



21 
 

Gebruikte bronnen 
 
-Blijdenstijn, R. en M. Kooiman, Architectuur en stedebouw in de provincie Utrecht. 1850-
1940, in de reeks: Monumenten Inventarisatie Project, Zwolle/Zeist 1996 
-Ezendam, Y., Boerenerven in de provincie Utrecht. Kromme Rijngebied en Lopikerwaard, 
Utrecht 1996 
-Gaasbeek, F. en C. Noordam, Montfoort. Geschiedenis en architectuur, in de SPOU-reeks: 
Monumenten-inventarisatie Provincie Utrecht, Zeist 1992 
-Hartsink, W., Bouwhistorische verkenning betreffend de paardenstal / 
wagenschuur en droogschuur op Liefhoven, Linschoten, 12 mei 2016 
-Haslinghuis, E.J., Bouwkundige termen. Verklarend woordenboek der westerse 
architectuurgeschiedenis, Houten / Zaventem 1986 
-Hendriks, L. en J. van der Hoeve, Richtlijnen bouwhistorisch onderzoek. Lezen en analyseren 
van cultuurhistorisch erfgoed, Den Haag, april 2009 
-Janse, H., Houten kappen in Nederland 1000-1940, Delft / Zeist 1989 
-Wevers & Van Luipen, Liefhoven te Linschoten. Bouwhistorische notitie dakbedekking 
schuur, Utrecht, mei 2016 
-Zuijlen, J. van (eindred.), Het boerderijenboek, Zwolle 2003 
 
https://www.ad.nl/woerden/van-de-puist-naar-de-parel-van-linschoten~af3e9585/ 
 
 
 

Herkomst afbeeldingen 
 
M. Kruidenier: omslag, p.8 (onder), 9 (onder), 11 (rechtsonder), 12-13 en 22-26 
Diverse internetbronnen: p.3, 5 (boven), 6 (onder), 7 (onder), 9 (boven) en 11 (boven + 
linksonder) 
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: p.5 (onder) 
Wevers & Van Luipen: p.6 (boven) 
W. Hartsink: p.7 (boven) en 8 (boven) 
J. van Zuijlen: p.10 

  



22 
 

Bijlage 1. Afbeeldingen – Droogloods 
 

  
Afb.1 Westgevel      Afb.2 Gebint 1 - zuidzijde 
 
 

  
Afb.3 Gebint 2 – noordzijde Afb.4 Gebint 2 – zuidzijde 
  



23 
 

  
Afb.5 Gebint 3 – noordzijde     Afb.6 Gebint 3 -noordzijde 
 

  
Afb.7 Gebint 3 – zuidzijde Afb.8 Gebint 3 – zuidzijde 
 

 Afb.9 Gebint 4 – noordzijde 



24 
 

  
Afb.10 Gebint 4 – noordzijde Afb.11 Gebint 4 - zuidzijde 
 

  
Afb.12 Gebint 5 – noordzijde Afb.13 Gebint 5 (links) - zuidzijde 
 
 



25 
 

  
Afb.14 Gebint 6 – noordzijde Afb.15 Gebint 6 - zuidzijde 
 

  
Afb.16 Gebint 7 (midden) – noordzijde Afb.17 Gebint 7 – zuidzijde 
 

  
Afb.18 Oostgevel Afb.19 Verdiepingsvloer paardenstal 
  



26 
 

Afbeeldingen koestal 
 

  
Afb.20 Noordzijde Afb.21 Oostgevel 
 

   
Afb.22 West- en zuidgevel  Afb.23 Deel van de kapconstructie 
 

  
Afb.24 Gootklos Afb.25 Interieur 



Liefhoven te Linschoten

Bouwhistorische notitie dakbedekking schuur

Wevers & Van Luipen - Utrecht, mei 2016



2

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                          Liefhoven te Linschoten



3

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                                     Liefhoven te Linschoten

INHOUDSOPGAVE

Woord vooraf� 5

Waarnemingen� 7

Cultuurhistorische beschouwing� 15

Conclusie� 17

Geraadpleegde archieven en literatuur� 19

Bijlage Cartografische afbeeldingen� 21

Bijlage Topografische afbeeldingen� 23



4

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                          Liefhoven te Linschoten



5

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                                     Liefhoven te Linschoten

Woord vooraf

De schuur ligt ten zuiden van boerderij Liefhoven aan de Liefhovendijk te 
Linschoten en is in de 19e/20e eeuw in gebruik geweest als paardenstal, 
wagenschuur en droogschuur. De vervallen schuur is onderdeel van een 
rijksmonumentaal ensemble dat verder uit het 17e eeuwse dwarshuis en de 
stenen hekpijlers aan de Liefhovendijk bestaat. 

Overwogen wordt om de met pannen gedekte schuur bij de aanstaande 
herbestemming tot woonhuis van een rieten dakbedekking te voorzien, welke 
naar men vermoedt de oorspronkelijke dakbedekking is geweest. In deze 
notitie worden de bouwsporen nader beschouwd, opdat uitsluitsel kan worden 
gegeven over de oorspronkelijke dakbedekking. 

De notitie is uitgevoerd in opdracht van Haaksman Rentmeesters te Bolsward. 

Het veldwerk werd verricht door ir. Leo Wevers en ir. Herman van Essen op 
3 mei 2016, waarbij de schuur globaal werd opgemeten en fotografisch werd 
gedocumenteerd. 

Graag bedanken wij de heer Wil Hartsink voor zijn assistentie bij het veldwerk 
en voor zijn aanwijzingen ter plaatse.

Moge deze notitie bijdragen aan een zorgvuldige afweging omtrent de 
reconstructie van de rieten kap op de rijksmonumentale schuur.

Utrecht, 11 mei 2016

Ir Leo Wevers
Ir Herman van Essen



6

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                          Liefhoven te Linschoten

afbeelding 1.	 Luchtfoto (noordgericht) van het terrein Liefhoven dat wordt 
begrensd door Liefhovendijk in het noorden en westen, rivier De Lange 
Linschoten in het oosten en de N204 in het zuiden. De rijksmonumentale 
boerderij Liefhoven ligt tezamen met enkele opstallen in het noordoostelijke 
deel van het terrein.

afbeelding 2.	 Luchtfoto van de boerderij Liefhoven en opstallen. In groen 
gemarkeerd is de schuur.



7

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                                     Liefhoven te Linschoten

Waarnemingen

Gebinten

De schuur telt zeven gelijkmatige traveeën en een 8-tal gebinten. De grenen 
gebinten bestaan uit ankerbalkgebinten met er boven een schaargebint, die 
de flieringen dragen. Een deel van de gebintstijlen, korbelen en moerbalken 
is van telmerken voorzien. De gebinten zijn echter niet in volgorde van de 
telmerken geplaatst. De grootte van de telmerken verschilt: zo zijn de merken 
V en VII kleiner ingekerfd en II, III, en VI groter ingekerfd. Opvallend in de 
gebintconstructie zijn de vele onbenutte pengaten en inkepingen, welke duiden 
op hergebruik.

Gebintplaten en flieringen

In de huidige gebintplaten en flieringen komen resten van gesmede nagels voor. 
De meest noordelijke randbalk, waarop de sporen hun laagste punt vinden, 
betreft een voormalige gebintplaat onder een hoek van 45 graden. Deze bevat 
aan de achterzijde nog de inkepingen van de oorspronkelijke sporen.

Sporen

De sporen zijn vervaardigd uit grenen en zijn licht rechthoekig in doorsnede. 
Deze rusten met de brede zijde op de gebintplaten en flieringen. Om doorbuiging 
van de bouwkundig onjuist geplaatste sporen te voorkomen of te verhelpen, 
zijn deze eenzijdig opgedikt met dunne grenen latten. De hulpconstructie is op 
dezelfde wijze verweerd als de sporen. 

Aan één korte zijde van elke spoor zijn smeedijzeren nagels waarneembaar, 
welke evenwijdig aan de sporen naar onderen zijn omgeslagen. De onderlinge 
afstand van de smeedijzeren nagels is regelmatig , echter groter dan die van de 
panlatten. Per bevestigingspunt van de oorspronkelijke latten komen gesmede 
nagels zowel enkel als dubbel voor.

Panlatten

De panlatten zijn vervaardigd uit grenen, rechthoekig in doorsnede en aan 
de sporen bevestigd met 20e eeuwse draadnagels. De panlatten zijn lichter 
verweerd dan de sporen.

Dakbedekking

Ter plaatse van de voormalige paardenstal - de meest westelijke traveeën - 
is het dak aan de noordzijde gedekt met grijs gesmoorde pannen, terwijl het 
overige deel is gedekt met natuurrode pannen.



8

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                          Liefhoven te Linschoten

afbeelding 3.	 Overzichtsfoto van de rijksmonumentale schuur, gezien 
vanuit het noordwesten, met rechts de voormalige paardenstal en links de 
droogschuur.

afbeelding 4.	 Overzichtsfoto van de rijksmonumentale schuur, gezien vanuit 
het zuidwesten, met links de voormalige paardenstal en rechts de droogschuur.



9

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                                     Liefhoven te Linschoten

afbeelding 5.	 Zicht op de sporenkap ter plaatse van de droogschuur. afbeelding 6.	 De gebintconstructie toont meerdere onbenutte pengaten en 
inkepingen. 



10

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                          Liefhoven te Linschoten

afbeelding 8.	 Telmerk V op een van de korbelen. Telmerken V en VII zijn 
kleiner ingekerfd.

afbeelding 7.	 Gehakt telmerk op een van de gebintstijlen. Telmerken II, III en 
VI zijn groter ingekerfd. 



11

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                                     Liefhoven te Linschoten

afbeelding 9.	 Zicht op de sporen, panlatten en holle pannen. Aan één korte 
zijde van elke spoor zijn smeedijzeren nagels te ontdekken. De hart-op-hart 
afstand van deze smeedijzeren nagels is beduidend groter dan die van de 
panlatten.

afbeelding 10.	 Zicht op de binnenzijde van het noordelijk dakschild. Het 
merendeel van de sporen is eenzijdig opgedikt met een grenen lat, welke 
rechthoekig van doorsnede is.



12

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                          Liefhoven te Linschoten

afbeelding 11.	 In beeld is een voormalige gebintplaat onder een hoek van 45 
graden, met onbenutte inkepingen van daksporen.

afbeelding 12.	 Zicht op de binnenzijde van een van de dakschilden. De 
panlatten zijn ten opzichte van de sporen nauwelijks verweerd. Ook hier zijn de 
gesmede spijkers met de grotere hart-op-hartafstand aan de zijkant herkenbaar.



13

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                                     Liefhoven te Linschoten

afbeelding 13.	 Deze spoor is aan de onderzijde afgeschuind en ligt met de 
brede zijde op de randbalk van de ingestorte gebintconstructie tussen de 
voormalige paardenstal en de droogschuur. Uit de spoor steekt een draadnagel.



14

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                          Liefhoven te Linschoten



15

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                                     Liefhoven te Linschoten

Cultuurhistorische beschouwing

Uit prenten van Louis Philippus Serrurier (1706-1751) blijkt dat de rieten kap 
geen ongewone verschijning was in het Hollandse IJsselgebied van omstreeks 
1730 (zie Bijlage Topografische Afbeeldingen). Riet komt van oudsher in 
overvloed voor langs de vele rivieren en ondiepe wateren die het Hollandse 
IJsselgebied rijk is. Zowel woonhuizen als schuren werden gedekt met het 
natuurlijke materiaal, zodat van een hiërarchisch onderscheid niet kan worden 
gesproken. Ook blijkt uit de topografische afbeeldingen dat het rieten dak 
relatief dun was, een zeer bescheiden overstek had en diens nok werd afgedekt 

met keramische vorsten. Opvallend is dat de rieten kap veelvuldig voorkomt op 
gepotdekselde schuren.

Foto’s uit de periode 1870-1928 tonen aan dat het rieten dak zelfs tot in de 
19e  en 20e eeuw karakteristiek voor het dorp Linschoten bleef.  Rieten daken 
komen in deze periode dikwijls (op woonhuizen) voor in combinatie met een 
eenvoudige, ondiepe houten bakgoot op klossen. 



16

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                          Liefhoven te Linschoten



17

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                                     Liefhoven te Linschoten

Datering schuur

Op basis van de kadastrale minuut uit 1832 kan worden gesteld dat de huidige 
schuur dateert uit de periode vóór 1832. Bij de projectie van de huidige 
plattegrond van de schuur op de kadastrale minuut uit 1832 zijn geen afwijkingen 
in de ligging en de maatvoering te constateren (zie Bijlage Cartografische 
Afbeeldingen). De schuur kan uit de 18de eeuw stammen.

Gezien de vele onbenutte pengaten en inkepingen kan vastgesteld worden 
dat de huidige schuur is samengesteld uit diverse hergebruikte elementen, 
welke voor 1832, in één fase, in de huidige context zijn geplaatst. In theorie is 
het mogelijk dat bepaalde onderdelen - zoals bijvoorbeeld de daksporen - van 
elders afkomstig zijn, doch dit ligt gezien de gelijkmatige verwering van het hout 
niet direct voor de hand. Bovendien zouden bij hergebruik van de daksporen bij 
de bouw in de late 18de of vroege 19de eeuw dan opnieuw gesmede spijkers 
moeten zijn toegepast, en deze 2e reeks met spijkers is niet aangetroffen. 
Omdat alleen draadnagels als latere verbindingswijze zijn toegepast, kan 
geconcludeerd worden dat de sporen waarschijnlijk niet hergebruikt zijn bij de 
bouw van de schuur in de late 18de of vroege 19de eeuw.

Dakbedekking schuur

Het is zeker dat de sporen in hun huidige vorm zijn hergebruikt, waarbij de 
huidige panlatten door middel van draadnagels en de dakbedekking, bestaande 
uit holle pannen, zijn aangebracht. De panlatten zijn lichter verweerd dan de 
sporen, wat een latere datering van de panlatten en de dakbedekking van holle 
pannen plausibel maakt. Deze werden vermoedelijk in de 2e helft van de 20ste 
eeuw aangebracht. 

Het is zeer waarschijnlijk dat de daksporen oorspronkelijk een kwartslag waren 
gedraaid en voorzien waren van rietlatten met een grotere latafstand dan de 
huidige panlatten bezitten. Dit wordt onderstreept door de grotere hart-op-
hartafstand van de omgeslagen smeedijzeren nagels aan de korte zijde van 
de sporen. Op basis hiervan is het eveneens waarschijnlijk dat de schuur 
oorspronkelijk een rieten dakafwerking kende. 

Hoewel topografische afbeeldingen van vóór de 2e helft van de 20ste eeuw 
van de schuur ontbreken, tonen de 18de, 19de en vroeg 20ste eeuwse 
afbeeldingen  van Linschoten en dorpen in de omgeving aan dat het gebruik 
van riet op huizen, boerderijen en (houten) schuren zeer gangbaar was.    

Conclusie



18

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                          Liefhoven te Linschoten



19

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                                     Liefhoven te Linschoten

Geraadpleegde archieven en literatuur

Archieven

Het Utrechts Archief, tekeningen en prenten.

http://www.linschoten.nu



20

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                          Liefhoven te Linschoten



21

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                                     Liefhoven te Linschoten

Bijlage Cartografische afbeeldingen



22

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                          Liefhoven te Linschoten

afbeelding 14.	 Fragment van de kadastrale minuut uit 1832, gemeente 
Linschoten. De rijksmonumentale schuur is oostelijk gelegen op perceel 
met nummer 84 (sectie A). Evenwijdig aan de westelijke kopzijde van de 
rijksmonumentale schuur staat een andere schuur. De doorgang tussen deze 
schuren is slechts enkele meters. 

afbeelding 15.	 Fragment van de kadastrale minuut uit 1832. In blauw is de 
projectie van de huidige schuur.



23

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                                     Liefhoven te Linschoten

Bijlage Topografische afbeeldingen



24

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                          Liefhoven te Linschoten

afbeelding 16.	 Zicht op het dorp Linschoten, door Louis Philippus Serrurier, 
1731. Bron: Het Utrechts Archief, inv.nr. 200643.

afbeelding 17.	 Huis Heeswyk, door Louis Philippus Serrurier, 1729. Bron: Het 
Utrechts Archief, inv.nr. 201415.



25

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                                     Liefhoven te Linschoten

afbeelding 18.	 Zicht op het dorp Harmelen, door Louis Philippus Serrurier, 
1731. Bron: Het Utrechts Archief, inv.nr. 200548.

afbeelding 19.	 Zicht op het dorp Niewer ter Aa, door Louis Philippus Serrurier, 
1731. Bron: Het Utrechts Archief, inv.nr. 200309.



26

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                          Liefhoven te Linschoten

afbeelding 20.	 Zicht op woningen aan de Dorpsstraat te Linschoten, met 
rechts twee rieten daken, 1928. Bron: collectie Linschoten.nu.

afbeelding 21.	 Zicht op achterzijde van het pand uit de vorige afbeelding, ca. 
1870. Bron: collectie Linschoten.nu



27

WEVERS & VAN LUIPEN                                                                                                                                     Liefhoven te Linschoten

afbeelding 22.	 Dorpsstraat-zuid te Linschoten, ca. 1870. Bron: collectie 
Linschoten.nu



tel.:0348 407494
mob.:0613824145

email: venha@planet.nl
IBAN: NL80 RABO 0134.695.240

ir. W. Hartsink
Cattenbroekerdijk 27
3461 BC  Linschoten

architektenburo Wil Hartsinkarchitektenburo

architektenburo Wil Hartsink                          KVK Utrecht: 106272                          architectenregister: 1.920203.014                          fiscaal: 1126.11.953

Bouwhistorische verkenning betreffend de Paardenstal/ 
wagenschuur en droogschuur op Liefhoven 
 
 
 
ALGEMEEN 
 
 
 
Aanleiding voor deze verkenning 
 
In het kader van het voorgenomen hergebruik en de daarvoor benodigde herbestemming 
van de paardenstal+droogschuur is de vraag gerezen op welke wijze het best recht kan 
worden gedaan aan de cultuurhistorische waarden van het gebouw. Daarvoor acht de 
monumentencommissie een bouwkundige opname en een zo goed als mogelijk beeld van 
de bouwhistorie van belang.  
 
 
 
Bouwkundige opname 
 
Van de restanten van het gebouw is een uitgebreide fotorapportage gemaakt. Op basis 
daarvan en uitgevoerde metingen is een reconstructie van het gebouw in tekeningen 
vastgelegd. 
 
 
 
Rijksmonument nummer 25975 vanaf 9-12-1970 
 
In het register van rijksmonumenten is de paardenstal+droogschuur omschreven als ‘lage 
houten schuur’. De functie en andere eigenschappen van de schuur zijn in het register niet 
vastgelegd.  
 
Uit de door de erven van Cromwijk vertelde verhalen kan worden opgemaakt dat de 
paardenstal in het begin van de 19de eeuw is gebouwd. Over het bouwjaar van de als 
zodanig aangeduide droogschuur is hen niet bekend wanneer deze tot stand is gekomen. 
Wel bestaat de indruk dat deze later tot stand is gekomen. 
 
Archiefonderzoek heeft tot nu toe geen extra informatie opgeleverd. Dat geldt ook voor het 
onderzochte oude fotomateriaal. Dat laatste is gezien de destijds gebruikelijke opinie inzake 
gebouwen als deze niet opmerkelijk te noemen. Schuren als deze waren nog op grote schaal 
aanwezig in het Nederlandse landschap en daaraan werd door slechts een beperkt deel van 
de bevolking een esthetische of cultuurhistorische waarde toegekend. De schuur was 
destijds blijkbaar nog geen te fotograferen object of decor. 
 
De bouwhistorische verkenning moeten we ons dus hoofdzakelijk baseren op de nog 
aanwezige, zeer bouwvallige restanten van het gebouw. Dit aangevuld door verhalen van 
enkele oudere Linschotenaren. Ook deze oudere Linschotenaren hebben geen bijzondere 
herinneringen aan de schuur kunnen melden. 



funderingen



BESCHRIJVING VAN HET BOUWWERK 
 
 
 
Functies van het gebouw 
 
Het gebouw bestaat uit twee functioneel te onderscheiden delen.  
 
Het deel bestaand uit vijf traveeën aan de oostkant wordt droogschuur genoemd maar heeft 
volgens de verhalen van de erven van Cromwijk ook de functie van wagenschuur en 
materieelopslag ten behoeve van de boerderijfunctie gehad. Tevens zou de oostkant een 
kippenhok hebben bevat. De restanten van de fundering van het gebouw geven een 
aanwijzing dat deze functie in het, van de oostkant gerekend, tweede travee heeft gezeten. 
Het in de oostgevel aanwezige transportluik op de verdieping doet vermoeden dat er over dit 
deel van het gebouw een verdiepingsvloer aanwezig is geweest. Hoewel dit deel van het 
gebouw als droogschuur -ten behoeve van hout- wordt aangeduid en de huidige vorm dit in 
eerste instantie doet vermoeden, zijn er meerdere redenen deze functie te betwijfelen. 

De twee geheel omsloten traveeën aan de westkant van het gebouw hebben de functie 
wagenschuur en paardenstal gehad. Dit wordt enerzijds bevestigd door de verhalen van de 
erven van Cromwijk, anderzijds door de volgende nog aanwezige stille getuigen: 
 

1) Vier stuks ringen voor het in- en uitspannen van trekpaarden. Dit duidt op het gebruik 
van tweespans voertuigen en/of landbouwwerktuigen. 

2) Twee nog aanwezige ‘kapstokken’ voor het ophangen van paardentuig. 
3) Enkele nog aanwezige stukken paardentuig en hulpstukken voor 

landbouwwerktuigen. 
 
De zolder aan de westkant van het gebouw heeft, gezien de paardenstal, waarschijnlijk de 
functie van hooi- en strooizolder gehad. 
 
 
 
Fundering: 
 
De aanwezige fundering vertoont grote zettingen en zettingsverschillen.  
 
Onder de betimmerde gevels is een uit metselwerk opgetrokken fundering op staal 
aanwezig. Het bovenste deel van het metselwerk bestaat uit steens metselwerk in 
kruisverband. De strookfundering onder de westelijke kopgevel van de paardenstal is 
afgewerkt met een rollaag met daarop een koppenlaag. Bij de kopgevel aan de oostkant van 
de droogschuur ontbreken –ondanks een gelijke gevelopbouw- deze twee afwijkende lagen.  
 
Onder de spantkolommen is een houten slof aangebracht. Deze rust op een uit steens 
metselwerk opgetrokken poer. 



Houten draagstructuur 
 
Van de aanwezige houten spanten zijn er maximaal vijf stuks in een staat waarin constructief 
hergebruik kan worden overwogen. De overige drie zijn niet meer aanwezig of geheel door 
rot aangetast. 
 
Er is sprake van subtiele verschillen tussen de in de paardenstal aanwezige spanten en die 
van de droogschuur. Als voorbeeld: alle verbindingen tussen de houten onderdelen van de 
spanten zijn middels pennen geborgd. Het aantal gebuikte pennen bij de schoor tussen de 
kolom en verdiepingsvloerbalk is bij de paardenstal twee en bij de overige spanten drie.  
 
Alle overige originele delen van de hoofddraagconstructie zijn middels gesmede spijkers 
bevestigd. Bij enkele -tijdens uitgevoerd onderhoud- gebruikte delen zijn ook stalen 
draadnagels gebruikt. 
 
Opvallend aan het spant aan de oostkant van de paardenstal is dat dit is vormgegeven als 
gevelspant. Op de verdieping is getuige de details een transportluik aanwezige geweest.  



west- en zuidgevel

zuid- en oostgevel

westgevel noord- en westgevel

zuid- en oostgevel ca 1930



Gevels: uiterlijk 
 
Op een foto uit ca 1930 is te zien dat de zuidkant van de droogschuur geheel voorzien was 
van een lage, half open gevel met daarin een reeks aantal kleine vensteropeningen. Uiterlijk 
afwijkend van de gesloten zuidgevel van de paardenstal. Dit wordt tevens bevestigd door de 
zichtbare delen van de nog aanwezige fundering. 
 
De twee traveeën aan de westkant zijn geheel omsloten (geweest).  
 

-De houten draagstructuur is betimmerd met gepotdekselde houten delen. 
 
-In de met planken betimmerde westgevel zijn op de begane grond één hoge 
wagen- deurstel aanwezig en één lage deur. Deze laatste heeft mogelijk een 
mestgang ontsloten. De verdiepingsvloer aan de buitenzijde is voorzien van een 
transportluik. 
 
-In de met schaaldelen betimmerde noordgevel is één manshoge deur aanwezig. 
  
-De met schaaldelen betimmerde oostgevel is waarschijnlijk over de volle hoogte 
gesloten geweest. 
  
-De lage zuidgevel is met planken bekleed en per travee voorzien van enkele kleine 
ramen. 

 
De oostgevel van de droogschuur met schaaldelen bekleed en heeft, getuige o.a. de 
afwerking van de fundering de indeling van de westgevel maar dan gespiegeld. 
 
 
 
Gevels: materialen  
 
De aanwezige boombrede schaaldelen en zijn allen bevestigd met gesmede spijkers. De 
vierzijdig gezaagde planken zijn echter bevestigd met draadnagels. De schaaldelen zitten 
hoofdzakelijk op de relatief beschutte gevels. 
 
Het verschil in de gebruikte houten delen en de gebruikte bevestigingsmiddelen kan alleen 
worden verklaard als het gevolg van uitgevoerd onderhoud. Er moet worden geconcludeerd 
dat de originele gevels allen met schaaldelen waren bekleed. 
 



schaaldelen en plankengesmede spijkers

draadnagels

schaaldelen en planken

schaaldelen en spijkers planken en draadnagels



Dak: uiterlijk 
 
In de oorspronkelijke vorm is het dakschild aan de noordkant korter dan het dakschild aan de 
zuidkant. Dit wordt o.a. bevestigd door de nog aanwezige fundering aan de zuidkant. Het dak 
is bedekt met –hoofdzakelijk rode- dakpannen. Het noordelijk dakschild boven de 
paardenstal is echter bedekt met hoofdzakelijk pannen van blauwgrijze klei. 
 
 
 
Dak: houten constructie 
 
De daksporen zijn voor een belangrijk deel gemaakt uit resthout. Enkele van de delen zijn 
niet vierzijdig bezaagd. De aanwezige panlatten zijn allen vierzijdig bezaagd. 
 
De aanwezige daksporen zijn in eerste instantie bevestigd middels gesmede spijkers. De 
daksporen zijn in tweede instantie opnieuw aangebracht met draadnagels. De aanwezige 
panlatten zijn bevestigd middels draadnagels. 
 
Er zijn op de daksporen bevestigingsmiddelen zichtbaar van eerder aangebrachte (riet?) 
latten met een latafstand van ca 0,4m.  
 
 
 
Dak: dakpannen 
 
De aanwezige handgevormde dakpannen zijn allen van het type holle pan zonder zij en/ of 
kopsluit ing. Er zijn twee verschillende lengtematen toegepast. De nu aanwezige pannen zijn 
van twee typen baksels: roodbakkende klei en blauwgrijze -waarschijnlijk Rijnlandse- klei. 
Beiden zijn niet geglazuurd of voorzien van een engobe. De pannen zijn niet voorzien van 
een merkteken waaruit de fabricageplaats en/of fabricagejaar valt af te leiden. De 
maatvoering van de hoofdzakelijk gebruikte pannen (bxh ca 24,5 x 37 cm) sluit aan bij de in 
de 19de eeuw, tot begin 20ste eeuw, gangbare maat. In hoeverre de maatvoering van de 
enkele gevonden losse pannen (bxh ca 24,5 x 46cm) gangbaar is, is onduidelijk. Deze 
pannen sluiten in de breedte wel goed aan op de pannen van h=ca 37cm. 
 
 



rode dakpan blauwgrijze dakpan

2 lengtematen

panlatten met draadnagels

rood en blauwgrijs



BETREFFEND DE BOUWHISTORIE 
 
 
 
Gefaseerde totstandkoming van het gebouw 
 
Volgens de verhalen is de aanwezige droogschuur later gebouwd dan de aanwezige 
paardenstal. Dit wordt o.a. bevestigd door de volgende aanwezige stille getuigen: 
 

1) De verschillen in de fundering van de twee gebouwdelen. Deze verschillen zijn van 
dien aard dat moet worden geconcludeerd dat de fundering in twee fasen en 
waarschijnlijk door twee verschillende metselaars zijn gerealiseerd.  

2) Verschillen in de detaillering van de houten spantconstructies. Een consequent 
gehanteerd verschil in detaillering voor functioneel identieke constructieonderdelen 
kan alleen goed worden verklaard als het werk van verschillende timmerlieden en/ of 
een fasering in de realisatie. 

3) Het oostelijke spant van de paardenstal is vormgegeven als gevelspant. 
4) De dakpannen op het noordelijke dakschild van de paardenstal wijken af van de op 

de overige dakdelen gebruikte dakpannen. 
 
 
 
Wijzigingen na totstandkoming van het gebouw 
 
De volgende grote wijzigingen zijn meer dan aannemelijk: 

1) Volgens de verhalen was de zuidkant van de droogschuur geheel voorzien van een 
gevel met daarin per travee een aantal kleine ramen. Uiterlijk min of meer gelijk aan 
de zuidgevel van de paardenstal. De oorspronkelijke aanwezigheid van deze gevel 
wordt bevestigd door de nog zichtbare delen van de nog aanwezige fundering.  

2) Het verwijderen van de verdiepingsvloer aan de oostkant van het gebouw. 
3) Het verwijderen van het compartiment dat o.a. een kippenhok zou hebben bevat 

wordt bevestigd door de nog aanwezige fundering ter plekke aan de noordkant van 
het gebouw. 

 
De volgende wijzigingen zijn toe te schrijven aan groot onderhoud of vervangende 
constructies: 

1) Vervangen van de oorspronkelijk aanwezige gevelbekleding uit schaaldelen door 
vierzijdig bezaagde planken. 

De panlatten zijn in een later stadium aangebracht dan de daksporen. Het verschil in de 
gebruikte kramerijen (bevestigingsmiddelen) duidt daarop. 



DATERING VAN GEBOUW(DELEN) 
 
 
 
Draadnagels en spijkers 
 
Metalen kramerijen, waaronder spijkers en draadnagels worden gerekend, zijn volgens 
menig bouwhistoricus een goede indicator voor een datering van cultureel erfgoed 
waaronder gebouwen. Deze dateringsindicator geldt met name voor na ca 1800 
gerealiseerde gebouwen als zeer bruikbaar. Dit als gevolg van de vele innovaties in 
productiemethoden als gevolg van uitvindingen in de metallurgische sector. 
 
Spijkers worden al sinds de oudheid op ambachtelijk wijze vervaardigd uit gesmeed ijzer. 
Deze bevestigingsmiddelen zijn van goede kwaliteit en zijn tot begin 19de eeuw het enig 
voorhanden zijnd model dat op grotere schaal word gebruikt. Vanaf ca 1820 tot ca 1850 
wordt de productie van de spijker stapsgewijs maar direct op grote schaal gemechaniseerd. 
Deze goedkopere spijker verdringt de volledig ambachtelijk gemaakte spijker in hoog tempo. 
Van de mechanisch gevormde spijkers zijn met name de grotere maten tot verder in de 20ste 
eeuw gebruikt. Ook deze worden uiteindelijk verdrongen door de draadnagel. 
 
De volledig ambachtelijk geproduceerde spijkers en de eerste mechanisch geproduceerde 
(tot ca 1820)  zijn te herkennen aan de handmatig gevormde kop. Deze heeft een 
onregelmatige diamantvorm waaraan is te zien dat deze middels meerdere hamerslagen tot 
stand is gekomen. De vorm van de uiteindelijk ook mechanisch gevormde kop is volkomen 
plat. 
 
De eerste –uit weekijzer gevormde- draadnagels worden al aan het begin van de 19de eeuw 
of eerder gebruikt. Ze zijn onder andere bekend onder de naam ‘Parijse nagel’ en worden, 
door de relatief hoge productiekosten, in hoofdzaak voor het fijnere timmerwerk gebruikt. 
Voor grover werk blijven de mechanisch gevormde spijkers tot het einde van de 19de eeuw 
veruit het meest populair. Dit onder andere ook door de voorkeur van de toenmalige 
timmerlieden voor de spijker. 
  
De industrieel -uit koud getrokken staaldraad- geproduceerde draadnagels zijn pas vanaf ca 
1880 beschikbaar. Het benodigde goedkopere basismateriaal ‘staaldraad’ was pas na 19de 
eeuwse innovaties in het staalbereidingsproces beschikbaar. Het betreft hier als eerst 
mogelijke innovatie het in 1865 gepatenteerde Siemens Martin proces. De tweede mogelijke 
innovatie is de in 1878 door Sidney Gilchrist Thomas aangebrachte verbetering van het in 
1856 uitgevonden Bessemer procedé. Met name de laatste innovatie zorgde, door de relatief 
lage productiekosten gecombineerd met een goede staalkwaliteit, voor een wereldwijde 
marktdoorbraak van de staalproducten als draadnagels en bijvoorbeeld ook prikkeldraad. 
 
De in het gebouw gebruikte draadnagels hebben de voor draadnagels zo typische geruite 
platte kop. Ze zijn niet verzinkt. Afgaand op de goede kwaliteit van deze draadnagels is het 
aannemelijk dat deze pas na 1890 zijn geproduceerd. Uit het gegeven dat de draadnagels 
niet zijn verzinkt kan helaas niet met zekerheid worden geconcludeerd in welke periode na 
1890 ze zijn geproduceerd. 
 
De in het gebouw gebruikte spijkers hebben de typische vormkenmerken van de volledig 
handmatig gevormde spijker. Dit duidt erop dat deze voor 1820 zijn geproduceerd. 
 
 

Note: De geraadpleegde bronnen hanteren een uiteenlopende datering voor de ingebruikname van de typen 
bevest igingsmiddelen. Voor een deel is dit te verklaren door regionale verschillen. Ook zijn verschillen te verklaren door 
datering van patenten en datering van het moment dat de markt ten gunste van een type bevestigingsmiddel wordt 
overgenomen. 



University of Vermont 

HISTORIC PRESERVATION PROGRAM 

Historic Preservation Research 

 

 

Nails: Clues to a Building's History 

Thomas D. Visser 

Nails provide one of the best clues to help determine the age of historic buildings, especially those constructed during the 
nineteenth century, when nail-making technology advanced rapidly. Unt il the last decade of the 1700s and the early 1800s, 
hand-wrought nails typically fastened the sheathing and roof boards on building frames. These nails were made one by one by 
a blacksmith or nailor from square iron rod. After heating the rod in a forge, the nailor would hammer all four sides  of the 
softened end to form a point. The pointed nail rod was reheated and cut off.  Then the nail maker would insert  the hot nail into a 
hole in a nail header or anvil and form a head with several glancing blows of the hammer. The most common shape was the 
rosehead; however, broad "butterfly" heads and narrow L-heads also were crafted. L-head nails were popular for finish work, 
trim boards, and f looring.  

Between the 1790s and the early 1800s, various machines were invented in the United States for making nails from bars of iron. 

The earliest machines  sheared nails off the iron bar like a guillotine. The taper of the shank was produced by wiggling the bar 
from side to side with every stroke. These are known as type A cut nails . At first , the heads were typically made by hand as 
before, but soon separate mechanical nail heading machines were developed that pounded a head on the end of each nail. This 
type of nail was made until the 1820s. 

By the 1810s, however,  a more effec tive design for a nail making machine was developed; it  flipped the iron bar over after each 

stroke. With the cutter set at an angle, every nail was sheared off to a taper.  With the resulting nails  thus all oriented in the same 
direct ion, it became possible for the same machine to automatically grip each nail and form a head in a continuous mechanical 
operat ion. Nails made by this method are known as type B nails. 

Cutting the nails leaves a small burr along the edge as the metal is sheared. By carefully examining the edges  for evidence of 
these burrs, it  is possible to distinguish between the earlier type A nails and the later type B nails. Type A nails have burrs on 

the diagonally opposite edges, while the type B nails have both burrs on the same side because the metal was flipped for each 
stroke. 

This k ind of evidence can be used to establish the approximate period of construction or alterat ion of a building. Type B cut nails 
continued to be the most common through most of  the greater part of the nineteenth century.  

Hand-wrought nail,  before circa 1800 

Type A cut nail, circa 1790s-1820s Type B cut nail, circa 1810s-1900s 

With the rapid development of  the Bessemer process  for producing inexpensive soft steel during the 1880s, however, the 

popularity of  using iron for nail making quickly waned. By 1886, 10 percent of the nails produced in the United States were made 
of soft steel wire. Within six years , more steel-wire nails  were being produced than iron-cut nails. By 1913, 90 percent were wire 
nails. Cut nails are st ill made today, however,  with the type B method. These are commonly used for fastening hardwood 
flooring and for various other specialty uses. 

 

Text and images copyrighted by Thomas Visser.  Adapted from A Field Guide to New England Barns and Farm Buildings by 
Thomas D. Visser, published by the University Press of  New England. For further information contact: tvisser@uvm.edu 

Wire nail, circa 1890s to present  



 Dendrochronologisch onderzoek. 
 
Met behulp van dendrochronologisch onderzoek kunnen houtsoort en herkomst van houten 
monsters worden vastgesteld. Indien het monster een zogenoemde wankant of spint bevat 
en minimaal 60 jaarringen telt kan tevens het kapjaar worden vastgesteld.  
 
Met behulp van deze techniek kan van de aanwezige schaaldelen het kapjaar nauwkeurig 
worden vastgesteld.  
 
De aanwezige spantonderdelen zijn allen vierzijdig bezaagd. Deze zijn in principe dus vrij 
van wankanten of spintlagen. Dat maakt dat het kapjaar van deze onderdelen dus niet 
nauwkeurig kan worden vastgesteld. Wel is daar een indicatie van te geven. 
 
Na bij het disconteren van de tijd die nodig is voor transport en verdere verwerking van het 
hout kan een indicatie worden gegeven van het vroegst mogelijke bouwjaar van een 
gebouw. 
 
 
 
Resumé datering en conclusies 1 
 
Alle indicatoren voor datering van het gebouw samengevat: 

1775 1800 1825 1850 1875 1900 1925 1950 1975 2000

Overlevering paardenstal

Overlevering 'droogschuur'

Fundering

Spantkolommen

Schaaldelen 

Gevelplanken

Dakpannen

Daksporen

Panlatten

Spijkers

Draadnagels

technisch mogelijk

chronologisch mgelijk

Één van de betrouwbaarste indicatoren is de aanwezigheid van de volledig met de hand 
geproduceerde spijkers. Dit, in combinatie met de overlevering, leidt tot de conclusie dat 
zowel de paardenschuur als de droogschuur aan het begin van de 19de eeuw zijn gebouwd. 
De sporen die van een fasering in de realisatie wijzen, tezamen met de aanwezige spijkers 
op een verschil in datering van maximaal 25 jaar. 
 
Het type dakpannen in combinatie met de aanwezige draadnagels in de panlatten leidt tot de 
conclusie dat deze beiden aan het eind van de 19de eeuw zijn aangebracht. In verband met 
de aanwezigheid van twee typen baksels van de dakpannen, zit er waarschijnlijk een klein 
verschil in tijd tussen de realisatie van het dak van de paardenstal en de overige 
dakschilden. 



Conclusies 2 en een verklaring voor een groot gat in de datering 
 
Het grote verschil in datering van de hoofddraagconstructie en het aanwezige pannendak 
roept vragen op naar mogelijke oorzaken. Deze zijn globaal: 
 

1) De datering is ondeugdelijk en moet worden herzien, 
2) vervanging van een eerder aangebracht pannendak i.v.m. onderhoud, 
3) vervanging van een eerder aangebracht rieten dak. 

 
Er zijn, gegeven het weliswaar beperkte aantal maar relatief betrouwbare 
dateringsindicatoren, geen redenen de datering van de hoofddraagconstructie en die van het 
dak te herzien. 
 
De tweede mogelijke oorzaak is niet erg waarschijnlijk omdat er sprake zou moeten zijn van 
een onwaarschijnlijk snel verval (in minder dan 75 jaar) van eerder aangebrachte panlatten. 
In dat geval zouden er ook restanten van eerder aangebrachte spijkers in de daksporen 
aanwezig moeten zijn met een gelijke latafstand. Deze zijn ook bij een tweede inspectie van 
de daksporen niet gevonden. 
 
De derde mogelijke verklaring is de vervanging van een eerder aangebracht rieten dak. Dat 
een rieten dak na circa 75 jaar in zijn geheel moet worden vervangen is algemeen bekend. 
Rieten daken worden in de stedelijke omgeving reeds in de 17de eeuw op grote schaal 
vervangen door pannen daken. In de rurale omgeving komt dit, volgens geraadpleegde 
literatuur, pas op grotere schaal voor gang aan het einde van de 19de eeuw.  
 Tot ver in de 19de eeuw worden rieten daken nog op constructies bevestigd zonder 
gebruikmaking van metalen kramerijen. Het riet wordt daarbij op een regelwerk van 
bijvoorbeeld wilgentenen vastgezet. Na verwijderen van een dergelijke constructie zijn 
daarvan hooguit de gebruikte spijkers in de daksporen terug te vinden. Deze blijken 
aanwezig te zijn op een voor een pannendak niet bruikbare afstand van ca 0,4m.  
 
 
 
Conclusies 3; Hoe heeft het gebouw er oorspronkelijk uitgezien? 
 
Uit de bouwhistorische verkenning moet worden geconcludeerd dat van de zichtbare, nog 
aanwezige onderdelen van het gebouw alleen van de volgende onderdelen met zekerheid 
worden gesteld dat ze onderdeel zijn van het originele gebouw: de fundering, de 
hoofddraagconstructie, de gepotdekselde schaaldelen. Van alle overige onderdelen moet 
worden gesteld dat deze in het kader van onderhoud of anderszins ter vervanging van 
eerdere onderdelen zijn aangebracht. 
 
Ook met zekerheid kan worden gesteld dat het gebouw niet in één keer is neergezet maar 
dat het in minimaal twee separate stappen is neergezet. 



Geraadpleegde literatuur over houten bouwconstructies: 
Titel Auteurs  ISBN 

 
Uitgave Bib. Loc. Code 

Houtbewerking encyclopedie M. Ramuz, L.  Brouwer 9789057649813 Librero 674.02 Ramu 

     
     
     
 

Geraadpleegde literatuur over dakpannen: 
Titel Auteurs  ISBN 

 
Uitgave Bib. Loc. Code 

De ontwikkelingen van 
keramische bouwmaterialen 

Janssen, Mombers, 
stof fels 

9090183051 2004 R3.43k2 Jans 

     
     

     
 

Geraadpleegde literatuur over kramerijen: 
Titel Auteurs  ISBN 

 
Uitgave Bib. Loc. Code 

Smeedwerk & ijzerwaren Fopma Hemert Rouwhors t 9789077019146 NRC 2011 72.025 NRC 
Spijkers & draadnagels  9059970062 Primavera 2004 R3.49 spijk 
Nails chronology as an aid to 

dating builidings 

Lee H. Nelson  1968 Ex. 61481 

Nails: clues to a buildings history Th. D. Visser  UVM.edu  
 

Geraadpleegde literatuur over rieten daken: 
Titel Auteurs  ISBN 

 
Uitgave Bib. Loc. Code 

Thatched roofs and techniques 

in Europe 

  Ex 10069103 R365 That 

     
     
     
 

Geraadpleegde overige bronnen: 
Gemeentelijk archief Montfoort     

Streekarchief te Woerden     
Archief Rijksdienst voor Cultureel erfgoed     
Het Utrechts Archief     
Archief van het Kadaster te Zwolle     
Fotoarchieven van o.a. VOL     

Diverse boeken over Linschoten en omgeving waaronder Sprokkelingen     
Diverse familie fotoalbums van Linschotenaren     
 



tel.:0348 407494
mob.:0613824145

email: venha@planet.nl
IBAN: NL80 RABO 0134.695.240

ir. W. Hartsink
Cattenbroekerdijk 27
3461 BC  Linschoten

architektenburo Wil Hartsinkarchitektenburo

architektenburo Wil Hartsink                          KVK Utrecht: 106272                          architectenregister: 1.920203.014                          fiscaal: 1126.11.953

Bouwhistorische verkenning betreffend de Paardenstal/ 
wagenschuur en droogschuur op Liefhoven 
 
 
Rieten kap op de originele schuur? 
 
In beginsel heb ik het idee van een rieten kap op de als rijksmonument bekend staande  
schuur als een historisch onjuiste keuze gezien. Er liggen nu immers een pannendak op de 
schuur. Gaandeweg het bouwhistorisch onderzoek is echter tot ieders verrassing vast komen 
te staan dat, voordat het nu aanwezige pannendak werd aangebracht, er een andersoortige 
dakbedekking op het gebouw moet hebben gelegen. Het betreft hier vrijwel zeker een rieten 
dakbedekking. Elke andere verklaring voor het vastgestelde leeft ijdsverschil tussen de 
hoofddraagconstructie en de panlatten is aantoonbaar onjuist of zeer onwaarschijnlijk. Deze 
conclusie wordt als een correcte bevestigd door de geraadpleegde bouwhistorici Wevers & 
van Luipen. Zie hun bouwhistorische notitie van mei 2016. 
 
Van het hoofdgebouw, de woonboerderij is, aan de hand van fotomateriaal, met zekerheid 
vastgesteld dat daar tot 1904 sprake was van een rieten dakbedekking. Voor een bij een 
boerderij behorende schuur was het in het begin van de 19de eeuw niet gebruikelijk dat 
daarop een hoogwaardiger dakbedekking werd toegepast dan op het hoofdgebouw. Ook zo 
bekeken ligt het voor de hand dat er op de schuur in eerste instantie een rieten dak heeft 
gelegen. 
 
Voor herbestemming van de aanwezige gebouwen en de directe omgeving, staat het behoud 
en versterken van het beeld van het historische boerderijensemble centraal. Een van de 
ontwerpuitgangspunten die daaraan bij dragen is het in de oorspronkelijke vorm 
terugbrengen van het rieten dak op de woonboerderij. Gegeven dit uitgangspunt is het vanuit 
de ensemblebenadering geredeneerd voor de hand liggend om ook op de achterliggende 
schuur een rieten dakbedekking toe te passen. 
 
Ondersteund door de bouwhistorische verkenning is het, gegeven de historische context en 
de ensemblebenadering, een verantwoorde ontwerpkeuze om een rieten dak toe te passen 
op de schuur. 
 
 
d.d. 12 mei 2016 
 
 
ir. W. Hartsink 


</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>