<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre> Gezondheidsbeleid
Gemeente Montfoort

“Vitaal van 0 tot 100”

     2023-2026
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Gezondheidsbeleid
Gemeente Montfoort

“Vitaal van 0 tot 100”

2023-2026




Deze nota is een uitgave van de gemeente Montfoort.
Voor meer informatie kunt u terecht op www.montfoort.nl.

Bezoekadres:            Kasteelplein 5, 3417 JG Montfoort
Postadres:        Postbus 41, 3417 ZG Montfoort
Telefoon:         0348-476400

© 2023 Gemeente Montfoort
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Voorwoord
In het Integraal Beleidsplan Sociaal Domein wordt in brede zin aandacht besteed aan het aanbieden
van zorg en de partijen en organisaties die daar een rol in spelen. Vaak is er dan al sprake van klachten
of een aandoening. In aanvulling op dit plan wordt de Nota Gezondheidsbeleid 2023-2026
gepresenteerd. Hierin wordt de gemeentelijke taak voor het beschermen, bewaken en bevorderen van
gezondheid verder uitgewerkt. Hierbij hoort ook preventie met het voorkomen van ziekten en
aandoeningen.
In ieder geval wordt uitvoering gegeven aan de wettelijke kaders en taken die bij de gemeente Montfoort
zijn neergelegd. Maar om te komen tot een gezonde gemeente waarin de inwoners zich goed en gezond
voelen, is meer nodig. In samenspel en samenwerking met vele partijen in onze gemeente is de
voorliggende nota opgesteld, als aanvulling op het Integraal Beleidsplan Sociaal Domein met
gezondheid als een gezamenlijke verantwoordelijkheid. De speerpunten bieden een goede basis om te
werken aan een gezond Montfoort in de komende jaren met de uitvoering zo dicht mogelijk bij en door
de inwoners en met de gemeente als regisseur.
Hieruit blijkt dat de gemeente dit niet alleen kan en hoeft te doen. Dank aan alle partijen en organisaties
die input hebben gegeven voor dit beleid in de komende jaren. Dat duidt op een breed draagvlak en
daar zijn we trots op. Ik heb er vertrouwen in dat we bij de uitvoering gezamenlijk werken aan een mooi
resultaat. Een samenleving waarin jong en oud prettig, veilig en gezond kunnen leven in onze gemeente.

Kees van Dalen                                            AnneMarie van de Poll
Wethouder Volksgezondheid en Welzijn                      Wethouder Zorg en Jeugd
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Inhoud

Voorwoord ...............................................................................................................................................3
Inhoud......................................................................................................................................................4
Inleiding ...................................................................................................................................................5
1.     De basis voor het gezondheidsbeleid ..............................................................................................7
     1.1       De wettelijke kaders.................................................................................................................7
     1.2       Landelijk en regionaal beleid ...................................................................................................7
     1.3       Lokaal beleid in samenhang ....................................................................................................8
     1.4       De rolverdeling.........................................................................................................................8
2.     Evaluatie gezondheidsnota 2014-2017 ..........................................................................................10
     2.1       Maatregelen en resultaten .....................................................................................................10
     2.2       Wat zeggen de cijfers verder? ...............................................................................................13
     2.3       Conclusies .............................................................................................................................14
3.     Gezondheidsbeleid 2023-2026: Vitaal van 0 tot 100......................................................................15
     3.1       Onze doelstellingen ...............................................................................................................15
     3.2       Onze speerpunten .................................................................................................................16
Bronnen .................................................................................................................................................17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Inleiding
Volgens de Wet publieke gezondheid (Wpg) is de overheid verantwoordelijk voor een goed
functionerende gezondheidszorg en het bieden van een veilige en gezonde leefomgeving. De
rijksoverheid heeft als taak de curatieve zorg vorm te geven. Daarin richt men zich op het bestrijden van
ziekten of symptomen van ziekten. Een specifieke taak voor gemeenten is preventie. Het is de
gemeentelijke taak de collectieve preventie zo in te richten dat de gezondheid van de inwoners
beschermd, bewaakt en bevorderd wordt.

In de landelijke nota gezondheidsbeleid “Gezondheid breed op de agenda” van mei 2020 wordt een
gezamenlijke visie op gezondheidsbeleid geschetst. Er is van alles van invloed op je gezondheid.
Achterliggende problematiek zoals schulden, eenzaamheid, werkloosheid, een beperking of de kwaliteit
en de inrichting van de leefomgeving hebben allemaal invloed op hoe gezond je bent en hoe gezond je
je voelt. Gezondheid draait niet enkel om je fysieke gesteldheid, ook zaken als zingeving of regie over
je leven zijn van belang. Om met deze gezondheidsvraagstukken aan de slag te gaan, zet de landelijke
nota gezondheidsbeleid in op een aanpak vanuit een breed perspectief: schaal en domein overstijgend.
In deze nota staan vier gezondheidsvraagstukken centraal: a) Gezondheid in de fysieke en sociale
leefomgeving, b) Gezondheidsachterstanden verkleinen, c) Druk op het dagelijks leven bij jeugd en
jongvolwassenen en d) Vitaal ouder worden.
De prioriteiten uit de landelijke nota bieden gemeenten inspiratie voor het eigen beleid dat zij in een
gezondheidsnota moeten vastleggen. De gemeente kiest lokale prioriteiten aan de hand van de lokale
gezondheidssituatie van de inwoners.

De rol van preventie is in de afgelopen jaren hoger op de agenda gezet door verschillende bestuurders
en (maatschappelijke) organisaties. Het Nationaal Preventieakkoord, dat ambities stelt op het gebied
van leefstijl voor het jaar 2040, is daar een zichtbaar resultaat van. Ook de gemeente Montfoort wil meer
inzetten op preventie. Vooraf investeren in gezondheid levert veel op, zowel maatschappelijk als
financieel. Gezonde mensen hebben in het algemeen een betere kwaliteit van leven, kunnen beter voor
zichzelf zorgen en doen minder beroep op de zorg. Ook kunnen ze langer en beter meedoen in de
maatschappij. Er zijn voldoende kansen om de inzet op gezondheid en preventie te verstevigen.

De gemeente Montfoort heeft in 2014 het lokale gezondheidsbeleid vastgesteld met de “Nota
Gezondheidsbeleid Gemeente Montfoort 2014-2017”. Ook deze nota was al grotendeels gericht op
preventie, met drie belangrijke speerpunten: 1) Alcohol & drugs, 2) Gezond gewicht & bewegen en 3)
Psychische gezondheid. In principe gold het gezondheidsbeleid voor de gehele lokale bevolking, maar
er werd toegespitst op de kwetsbaren in onze samenleving. Dit beleid is in de jaren tussen 2018 en
2022 aangehouden, in samenhang met de nota Sport, Bewegen en Meedoen. Met de resultaten van dit
beleid als basis is in deze nieuwe nota invulling gegeven aan het lokale gezondheidsbeleid voor de
jaren 2023-2026. Deze nota laat zien op hoe ons lokale gezondheidsbeleid kan bijdragen aan de vitaliteit
van alle inwoners van de gemeente Montfoort, van 0 tot 100.
Er gebeurt in Montfoort erg veel op het gebied van gezondheid en preventie, ook waar de gemeente
zelf niet het initiatief neemt. Er wordt veel opgepakt door onze lokale partners en partijen in het veld.
Samenhang en afstemming is hierin belangrijk. De gemeente ziet hier voor zichzelf een belangrijke taak
als regisseur om toe te zien dat de dingen gebeuren die daadwerkelijk nodig zijn en dat er afstemming
plaatsvindt met de betrokken partijen.

In deze nota worden de bovenlokale kaders geschetst waarbinnen ons volksgezondheidsbeleid
geplaatst moet worden. Het belangrijkste deel van deze nota is echter de doelstellingen en de daaruit
volgende speerpunten waarop we ons de komende jaren zullen richten. Het gezondheidsbeleid is een
aspect binnen het sociale domein. Het gezondheidsbeleid kan dan ook niet los worden gezien van het
Integraal Beleidsplan Sociaal Domein, maar vormt daar juist een aanvulling op.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>De totstandkoming van het gezondheidsbeleid
Dit beleid vormt een aanvulling op het Integraal Beleidsplan Sociaal Domein. Bij de totstandkoming
van beide plannen hebben verschillende participatierondes plaatsgevonden. Zo heeft de Adviesraad
Sociaal Domein gevraagd en ongevraagd feedback geleverd, zijn verschillende partijen en
organisaties geraadpleegd die direct of indirect met de besproken thema’s in de breedste zin te
maken hebben, en is ook de gemeenteraad geconsulteerd.

De verkregen reacties en inzichten zijn verwerkt in het voorliggende stuk.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1. De basis voor het gezondheidsbeleid
De gemeente is op grond van verschillende wetten verantwoordelijk voor de fysieke en mentale
gezondheid van haar inwoners. Dat uit zich onder meer in de Wet publieke gezondheid (Wpg) en de
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het bevorderen van gezondheid is een integrale taak van
de gemeente, die ze uitvoert binnen verschillende beleidsterreinen. Het betreft niet de medische
gezondheidszorg maar het voorkomen van ziekten door collectieve, preventieve maatregelen.

1.1 De wettelijke kaders
De publieke gezondheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het rijk en de gemeenten. De
wederzijdse verantwoordelijkheden op het gebied van de publieke gezondheid zijn vastgelegd in de
Wpg. Deze wet is sinds 1 december 2008 van kracht. Op grond van de Wpg is de gemeente wettelijk
verantwoordelijk voor:
• Het analyseren van de gezondheidssituatie van de bevolking van Montfoort, het bewaken van de
    gezondheidsaspecten in bestuurlijke beslissingen, het bijdragen aan opzet, uitvoering en
    afstemming van preventieprogramma’s, het bevorderen van medische milieukundige zorg,
    technische hygiënezorg en psychosociale hulp bij rampen, en het geven van prenatale
    voorlichting aan aanstaande ouders
• Uitvoering geven aan de jeugdgezondheidszorg en ouderengezondheidszorg
• De algemene infectieziektebestrijding
• Inwinnen van advies bij bijvoorbeeld de GGD voordat besluiten worden genomen die belangrijke
    gevolgen kunnen hebben voor de volksgezondheid.

In de Wpg is vastgelegd dat het college van B&W, ter uitvoering van deze wettelijke taken, zorg draagt
voor de instelling en instandhouding van een gemeentelijke gezondheidsdienst. De gemeente Montfoort
voldoet hieraan door samen met 25 andere gemeenten deel te nemen aan de Gemeenschappelijke
Regeling GGD regio Utrecht (GGDrU).
De GGD is een belangrijke uitvoerder van het lokale gezondheidsbeleid, maar is uiteraard niet de enige.
Andere instellingen zoals de eerstelijnszorg, welzijnsorganisaties en de voorzieningen voor werk en
inkomen zijn belangrijke partners. Ook de inrichting van de openbare ruimte en de inrichting van een
veilige leefomgeving en de daarmee samenhangende handhaving zijn van belang voor het
gezondheidsbeleid.
De gemeenteraad dient binnen 2 jaar na het uitkomen van de nationale nota gezondheidsbeleid een
lokale nota gezondheidsbeleid vast te stellen. Hierin legt de gemeente vast op welke manier zij de
gezondheid van haar inwoners wil bevorderen.

1.2 Landelijk en regionaal beleid
Het kabinet heeft de ambities voor het gezondheidsbeleid vastgelegd in de nota “Gezondheid breed op
de agenda”. In deze nota staan vier gezondheidsvraagstukken centraal: a) Gezondheid in de fysieke en
sociale leefomgeving, b) Gezondheidsachterstanden verkleinen, c) Druk op het dagelijks leven bij jeugd
en jongvolwassenen en d) Vitaal ouder worden. In deze beleidsperiode legt het kabinet daarbij ook
nadruk op achterliggende invloeden op de fysieke én mentale gezondheid. De aanpak is hierbij schaal
en domein overstijgend.
Naast het landelijke gezondheidsbeleid zijn ook de landelijke sport- en preventieakkoorden belangrijk
als context voor deze lokale nota. In het preventieakkoord wordt ingezet op drie principes: Gezond
opgroeien, Gezond ouder worden en Positieve gezondheid. Deze principes sluiten goed aan op het
beleid wat in de regio Utrecht gevoerd wordt. Zo heeft het algemeen bestuur van de GGDrU ervoor
gekozen om de activiteiten van de GGDrU te richten op drie inhoudelijke pijlers: Kansrijk Opgroeien,
Gezonde leefomgeving en Langer gelukkig en gezond zelfstandig.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>De komende jaren zal het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) het fundament bieden voor
samenhangend gezondheidsbeleid. Dit landelijke akkoord is gericht op een samenhangende aanpak
op het gebied van gezondheid, sport en bewegen én sociale basis. De uitgangspunten van het GALA
zijn als volgt:
• Voortzetten en versterken doelen Landelijke Gezondheidsnota, Preventieakkoord en Sportakkoord.
• Integrale benadering: verbinding tussen sociaal domein en zorg vergroten.
• Preventie infrastructuur versterken: concrete afspraken maken op lokaal en regionaal niveau.
• Structureel geld zodat gemeenten lange termijn plannen kunnen maken.
• Health in All Policies en Positieve Gezondheid staan centraal.

Hiernaast biedt ook het Integraal Zorgakkoord (IZA) een belangrijke context. Het IZA heeft als doel de
zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Om dit te bereiken zijn afspraken
gemaakt tussen het ministerie van VWS en een groot aantal partijen in de zorg. Ondertekenaars zijn
onder meer overkoepelende organisaties van ziekenhuizen, de geestelijke gezondheidszorg en de
ouderenzorg.

1.3 Lokaal beleid in samenhang
Het gezondheidsbeleid is een aspect binnen het sociale domein. Dit gezondheidsbeleid vormt een
aanvulling op het Integraal Beleidsplan Sociaal Domein, en kan hier daarom ook niet los van worden
gezien. De basis van dit beleidsplan is de missie dat iedereen mee doet. Deze missie wordt ondersteund
met de visie dat we, waar nodig, zorgen voor passende ondersteuning die zo dicht mogelijk aansluit op
de leefwereld en de specifieke situatie van de inwoner. Naast het thema gezondheid, zijn ook thema’s
als sport, vitaliteit, werk en inkomen, schuldhulpverlening, maatschappelijke ondersteuning en
jeugdhulp onderdeel van dit integrale beleidsplan voor het sociale domein. Binnen deze thema’s is een
aantal focuspunten aangebracht: a) Integrale toegang, b) Omgekeerde toets, c) Wijkgerichte aanpak,
d) Vroegsignalering en e) Ketensamenwerking.
Het lokale gezondheidsbeleid is bij uitstek integraal beleid. Het is daarom van groot belang om dit beleid
in samenhang te zien met de beleidsvelden en focuspunten uit het Integraal Beleidsplan Sociaal
Domein, maar gezien de vele raakvlakken met de fysieke leefomgeving ook met het ruimtelijk domein.

1.4 De rolverdeling
Collectieve gezondheid is een gedeelde verantwoordelijkheid van inwoners, vrijwilligers, professionals
en de gemeente. Iedere partij vervult hierin een andere rol en samen wordt er gewerkt aan een gezonde
omgeving om te wonen, te werken en te verblijven.

Gemeente Montfoort
De gemeente Montfoort ziet haar rol vooral als regisseur en geeft met behulp van dit gezondheidsbeleid
richting. De gemeente heeft een faciliterende rol bij het verbinden van partijen en het stimuleren van
samenwerking. Zij ziet erop toe dat de dingen gebeuren die daadwerkelijk nodig zijn en dat er
afstemming plaatsvindt met de betrokken partijen.

GGD regio Utrecht
De GGD regio Utrecht (GGDrU) speelt een belangrijke rol in de uitvoering van het lokale
gezondheidsbeleid. De GGDrU vervult een groot deel van de wettelijk verplichte taken, zoals het in kaart
brengen van de lokale gezondheidssituatie, medische milieukundige zorg, infectieziektebestrijding en
de jeugdgezondheidszorg. Ook adviseert de GGDrU gemeenten, waaronder Montfoort. Gemeenten
kunnen daarnaast ook maatwerk inkopen bij de GGDrU. De gemeente Montfoort schakelt de GGDrU in
voor bijvoorbeeld de inspectie van kindercentra, forensische geneeskunde, prenataal huisbezoek,
stevig ouderschap, woon hygiënische problematiek en projectleiding van het programma Gezonde
School.



Overige partijen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Er gebeurt in de gemeente Montfoort erg veel op het gebied van gezondheid en preventie, ook waar de
gemeente zelf niet het initiatief neemt. Er wordt veel opgepakt door onze lokale partners en partijen in
het veld. Zo dragen organisaties als de coöperatie Montfoort-Linschoten gezond, Regiegroep Actief
Montfoort, het Jeugdteam, Ferm Werk, de Stichting Welzijnsondersteuning Montfoort/Linschoten
(SWOM), de Buurtsportcoach, scholen en sportverenigingen ook veel bij aan de gezondheid van de
inwoners van Montfoort.
Deze organisaties geven uitvoering aan de prioriteiten in het gezondheidsbeleid. De gemeente is in haar
rol van regisseur de verbindende factor tussen de organisaties en verbindt de initiatieven. Zij stuurt
onder andere met het maken van prestatiegerichte afspraken op de gewenste resultaten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>2. Evaluatie gezondheidsnota 2014-2017
De Gemeente Montfoort heeft in 2014 de Nota gezondheidsbeleid Gemeente Montfoort 2014-2017
vastgesteld. In april 2015 is deze voor het laatst aangepast. In deze nota zijn drie thema’s als speerpunt
benoemd: Alcohol & drugs, Gezond gewicht & bewegen, en Psychische gezondheid & eenzaamheid.
De activiteiten uit de nota zijn in samenhang met verschillende beleidsterreinen opgepakt zoals integraal
beleid voorstaat. Voor het uitvoeren van de speerpunten is samengewerkt met verschillende nationale,
regionale en lokale organisaties.
In deze beknopte evaluatie worden per thema enkele resultaten van de destijds genoemde
aandachtspunten en voorgestelde maatregelen weergegeven. Daarnaast wordt er een voorschot
genomen op de aandachtspunten voor de komende beleidsperiode.

2.1 Maatregelen en resultaten
De nota heeft geleid tot de uitvoering van een aantal concrete acties in samenwerking met het veld.
Daarnaast zijn gedurende de beleidsperiode een aantal speerpunten aangepakt door gewijzigde wet-
en regelgeving.

Alcohol & drugs
De Nota gezondheidsbeleid Gemeente Montfoort 2014-2017 had als doelstelling het tegengaan en
voorkomen van alcohol- en drugsgebruik door jongeren. Om daaraan te werken, werden enkele
concrete acties voorgesteld. De meeste daarvan zijn de afgelopen jaren uitgevoerd. Hieronder enkele
voorbeelden:
• Het actieprogramma Nuchter Verstand is gedurende meerdere jaren uitgevoerd.
• Er is gewerkt aan de signalering van alcohol- en drugsgerelateerde problematiek via BOA’s en de
    politie, maar ook thuis, in wijken en in buurten.
• Er is extra voorlichting gegeven over handhaving.
• Ouders en jongeren hebben extra voorlichting gekregen door middel van theatervoorstellingen en
    een begeleide kroegentocht.
• Er zijn alcoholvrije feesten georganiseerd.
• Op het gebied van alcohol- & drugspreventie wordt veel samengewerkt. Niet alleen met het CJG
    en de GGD, maar ook met lokale partners.
• Samen met onder meer scholen en sportverenigingen is er gewerkt om de beschikbaarheid van
    alcohol terug te dringen door toezicht op verstrekking.
• Het onderwerp alcohol en drugs wordt structureel geagendeerd in de regiegroep Actief Montfoort
    (voorheen regiegroep Buurtsportcoach of regiegroep Montfoort Vitaal).
• Er is campagne gevoerd vanuit IkPas.
• De scheidslijn tussen privé (eigen verantwoordelijkheid ouders) en algemeen belang is bij al deze
    acties niet uit het oog verloren.

Aan de doelstelling van het tegengaan en voorkomen van alcohol- en drugsgebruik door jongeren waren
drie beoogde resultaten gekoppeld:
• Jongeren en hun omgeving zijn zich bewuster van de risico’s en gevolgen van alcohol- en
    drugsgebruik; het percentage jongeren onder de 18 jaar die alcohol gebruiken daalt ten opzichte
    van 2012.
• Aan alcohol- en drugsgebruik gerelateerde openbare orde problematiek wordt voorkomen. Het
    aantal meldingen daalt ten opzichte van 2012.
• Er is een correcte naleving en handhaving van de wettelijke leeftijdsgrens met betrekking tot de
    verkoop van alcohol en het gebruik van alcohol en drugs in de openbare ruimte.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Tabel 2.1: Cijfers in relatie tot beoogde resultaten Alcohol & drugs.
 Jaartal    Jongeren die ooit alcohol hebben            Jongeren die ooit dronken of
            gedronken (%)                               aangeschoten zijn geweest (%)
 2011                                                -                                          29
 2015                                               40                                          25
 2019                                               38                                          26
Bron: GGDrU, 2011; 2015; 2019b.

Uit tabel 2.1 valt op te maken dat het eerste beoogde resultaat op het gebied van alcohol en drugs is
behaald: relatief minder jongeren hebben ooit alcohol gedronken, en minder jongeren zijn ooit dronken
of aangeschoten geweest. Onder jongeren valt de leeftijdsgroep 13-17 jaar.
Daarnaast wordt in onze gemeente ook de wettelijke leeftijdsgrens voor de verkoop van alcohol correct
nageleefd en gehandhaafd. Datzelfde geldt ook voor de wet- en regelgeving voor wat betreft het gebruik
van alcohol en drugs in de openbare ruimte. Over het aantal meldingen van alcohol- en drugs
gerelateerde openbare orde problematiek is geen openbare data beschikbaar.

Gezond gewicht & bewegen
De doelstellingen uit de Nota gezondheidsbeleid Gemeente Montfoort 2014-2017 op het gebied van
gewicht en bewegen hadden met name te maken met bewustwording onder de Montfoortse inwoners
van het belang van beweging en gezonde voeding.. Ouders en kinderen moesten bewust leren omgaan
met voeding en een gezonde keuze kunnen maken. Volwassenen en senioren moesten meer kennis
krijgen over de voordelen van een actieve gezonde leefstijl en daarbij gemotiveerd worden om meer te
gaan bewegen. Om deze doelstellingen te kunnen behalen, werden enkele concrete acties voorgesteld.
De meeste daarvan zijn de afgelopen jaren uitgevoerd. Hieronder enkele voorbeelden:
• De buurtsportcoach is al jaren actief in onze gemeente en richt haar activiteiten op verschillende
     doelgroepen. De regiegroep Actief Montfoort dient als klankbord, heeft een signaleringsfunctie en
     geeft impulsen aan de buurtsportcoach.
• Continuering van het jeugdsportfonds.
• Scholen zijn gestimuleerd om op schoolniveau gezondheidsbeleid vorm te geven, met daarin
     aandacht voor gezonde voeding en voldoende beweging.
• Er wordt doorlopend samengewerkt en geëvalueerd met samenwerkingspartners over de lokale
     aanpak.

Aan de doelstellingen uit het thema Gezond gewicht & bewegen waren vier beoogde resultaten
gekoppeld:
• Het percentage volwassenen en senioren met overgewicht is na 2017 gedaald ten opzichte van
   2012.
• Het percentage jeugdigen met overgewicht is na 2017 niet gestegen ten opzichte van 2012.
• De sportparticipatie van jongeren blijft minimaal op het niveau van 2012 gehandhaafd.
• Het percentage volwassenen en senioren dat onvoldoende beweegt is na 2017 gedaald ten
   opzichte van 2012.

Tabel 2.2: Cijfers in relatie tot beoogde resultaten Gezond gewicht.
            Senioren met            Volwassenen met     10-11 jarigen met       13-14 jarigen met
 Jaartal    overgewicht (%)         overgewicht (%)     overgewicht (%)         overgewicht (%)
 2012                        59,6                  43,2                   12                        11
 2016                        57,3                  47,9                   11                        12
 2020                        56,1                  45,4                   12                        8*
Bron: GGDrU, 2012; 2016; 2020 (*2019b).


Uit tabel 2.2 valt op te maken dat de beoogde resultaten op het gebied van gezond gewicht deels zijn
behaald: relatief minder senioren kampen met overgewicht. Bij jeugdigen is dit aandeel zoals beoogd
niet gestegen. Het percentage volwassenen met overgewicht is tussen 2012 en 2016 iets gestegen, en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>de jaren daarna weer licht gedaald. Onder volwassenen valt de leeftijdsgroep 18-65 jaar, onder senioren
de groep van 65+.

Tabel 2.3: Cijfers in relatie tot beoogde resultaten Bewegen.
                                                                        Jongeren die minimaal 5
          Senioren die voldoen aan     Volwassenen die voldoen          dagen per week een uur
 Jaartal  beweegnorm (%)               aan beweegnorm (%)               bewegen (%)
 2012                            70,0                       63,0                               68*
 2016                            77,3                       60,2                               74*
 2020                               -                          -                               57*
Bron: GGDrU, 2012; 2016; 2020 (*2011; 2015; 2019b).

Uit tabel 2.3 valt op te maken dat een deel van de beoogde resultaten op het gebied van bewegen is
behaald: relatief meer senioren voldoen aan de beweegnorm. Bij volwassenen is dit helaas niet het
geval en ook het aantal jongeren dat veel beweegt lijkt te dalen. Onze jongeren bewegen nog steeds
wel meer dan in de rest van Nederland.

Psychische gezondheid & eenzaamheid
De Gemeente Montfoort had in haar gezondheidsnota over 2014-2017 de doelstelling om jongeren,
volwassenen en senioren weerbaar te maken en hun psychische gezondheid te bevorderen. Om aan
deze doelstelling te werken, werden enkele concrete acties voorgesteld. De meeste daarvan zijn de
afgelopen jaren uitgevoerd. Hieronder enkele voorbeelden:
• Op het gebied van weerbaarheid wordt veel samengewerkt met partners in zorg- en welzijn.
• Volwassenen en senioren zijn ondersteund bij het opbouwen en versterken van hun sociale
    netwerk, waarbij ook aandacht is besteed aan het gebruik van sociale media.
• Laagdrempelige ontmoetingsmogelijkheden worden gestimuleerd en gefaciliteerd, bijvoorbeeld
    door verschillende georganiseerde activiteiten.
• Er zijn enkele jaren weerbaarheidslessen verzorgd aan jeugd en jongeren.
• Doelgroepenvervoer is voortgezet.
• De gemeente heeft bijgedragen aan een pakket aan zorg en ondersteuning voor dementerenden
    en hun mantelzorgers.
• Er zijn valpreventietrainingen georganiseerd.
• Er is een projectgroep Aanpak Eenzaamheid opgezet in samenwerking met de SWOM. Hieruit
    worden verschillende acties opgezet waaronder huisbezoeken aan 75+-ers.

Aan de doelstelling om de Montfoortse inwoners mentaal weerbaarder te maken, werden drie beoogde
resultaten gekoppeld:
• Het aantal senioren en volwassen met psychosociale problematiek met name van eenzaamheid, is
    in 2017 gedaald ten opzichte van 2012;
• De sociale vaardigheid en weerbaarheid van jongeren is in 2017 toegenomen t.o.v. 2012.
• Het percentage ouderen met lichamelijk letsel door vallen is in 2017 gedaald t.o.v. 2012.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Tabel 2.4: Cijfers in relatie tot beoogde resultaten Psychische gezondheid & eenzaamheid.
            Senioren zich eenzaam         Volwassenen die zich      Senioren die gevallen zijn
 Jaartal    voelen (%)                    eenzaam voelen (%)        (%)
 2012                                39,0                      28,0                        29,0
 2016                                30,4                      25,1                            -
 2020                                24,8                      21,6                        32,3
Bron: GGDrU, 2012; 2016; 2020.

Uit tabel 2.4 valt op te maken dat de beoogde resultaten op het gebied van psychische gezondheid en
eenzaamheid zijn behaald: relatief minder ouderen en volwassenen voelen zich eenzaam. Helaas is het
percentage ouderen wat gevallen is licht gestegen. Over het gevolg van die valpartijen qua letsel zijn
geen cijfers bekend.
Wanneer we kijken naar de weerbaarheid van jongeren, zien we dat het aandeel jongeren wat zegt
voldoende weerbaar te zijn, licht is gedaald. In 2015 was dit 97% en in 2019 was dit 89% (GGDrU, 2015;
2019b). Wel geven de meeste jongeren (96%) aan iemand te weten om naar toe te gaan bij problemen.

2.2 Wat zeggen de cijfers verder?
Zoals te zien is in het Integraal Beleidsplan Sociaal Domein zijn de inwoners van Montfoort, in
vergelijking met de cijfers van andere gemeenten, over het algemeen relatief gezond en actief. In 2020
ervaarde maar liefst 87,6% van de volwassenen een goede tot zeer goede gezondheid, dit tegenover
84,7% in 2016. Ook een groot aandeel van onze senioren ervaart een goede tot zeer goede gezondheid,
met een stijging van 67,7% naar 72,5% (GGDrU, 2016; 2020). Onder de Montfoortse jongeren ervaart
86% een goede tot zeer goede gezondheid, deze score is ten opzichte van 4 jaar eerder echter wel 4%
gedaald (GGDrU 2015; 2019b).

Op de meeste onderdelen uit de meest recente gezondheidsmonitor van de GGDrU (2020) scoort
Montfoort als gemeente rondom of beter dan de cijfers waarmee vergeleken wordt (regionaal dan wel
nationaal): Gezondheid, Leefstijl, Fysieke omgeving, Sociale omgeving, Sociale steun, Financiële
situatie, Maatschappelijke participatie en Kwaliteit van leven zijn allemaal in orde. Punten van aandacht
lijken er, vergeleken met de landelijke en regionale cijfers, op het gebied van genotmiddelen,
zorggebruik en zelfredzaamheid.
Als we inzoomen op genotmiddelen is te zien dat het alcoholgebruik onder volwassenen in Montfoort
vergelijkbaar is met de landelijke cijfers. Alcohol is echter een punt van aandacht in heel Nederland:
overmatig gebruik moet worden teruggebracht. Datzelfde uitgangspunt geldt ook voor roken. Hoewel
Montfoort hierin duidelijk positiever scoort dan regionaal en landelijk, blijft het iets wat een grote
negatieve impact heeft op de gezondheid. Een vermindering in rokers en drinkers, zal op de lange
termijn een positief effect hebben op het zorggebruik van onze inwoners.
Op het gebied van zelfredzaamheid wordt vooral gekeken naar eenzaamheid en afstand tot
voorzieningen. Inwoners van de Gemeente Montfoort zijn relatief behoorlijk minder eenzaam dan
regionaal en landelijk het geval is. Er valt echter nog altijd een verbeterslag te maken. Eenzaamheid
heeft immers een groot effect op de mentale gezondheid, maar indirect ook op de fysieke gezondheid.
De afstand tot voorzieningen is een onderdeel waarop de Gemeente Montfoort wat minder positief
scoort. Onze inwoners moeten relatief een grote afstand afleggen van hun woning tot de huisarts,
levensmiddelenwinkel en OV-haltes. Dit is iets om rekening mee te houden bij toekomstige ruimtelijke
ontwikkelingen.

In de Monitor Sport en Bewegen (Mulier Instituut, 2021) valt te zien dat de Gemeente Montfoort relatief
goed scoort als het gaat om de ontwikkeling van kwetsbare jongeren, het bereiken van personen in
armoede en het faciliteren van lokale verbindingen. Onderdelen die wat meer aandacht nodig hebben,
zijn ‘leven lang sporten’, ‘motorische vaardigheden jeugd’ en ‘inzet op groepen die belemmeringen
ervaren’.

2.3 Conclusies
Aan alle thema’s van de Nota gezondheidsbeleid Gemeente Montfoort 2014-2017 is in meer of mindere
mate uitvoering gegeven. Uit recente onderzoekscijfers en de evaluatie blijkt dat een groot aantal doelen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>is bereikt. De inwoners van Montfoort zijn, in vergelijking met de cijfers van andere gemeenten, over het
algemeen relatief gezond en actief.
Op verschillende gebieden zijn resultaten behaald die helpen de gezondheid van onze inwoners te
bevorderen. Deze resultaten willen we natuurlijk vasthouden voor de lange termijn. Dat kan enkel als er
vervolg wordt gegeven aan alles wat er is gebeurd. Daarnaast zijn uit het nieuwste cijfermateriaal weer
nieuwe aandachtspunten gekomen waarop extra inzet gewenst is. Met de beleidsplannen voor de
komende periode wordt aan dit alles invulling gegeven. Het gezondheidsbeleid is hierin niet alleen, ook
in andere beleidsplannen uit zowel sociaal als fysiek domein zal het thema gezondheid structureel
terugkomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>3. Gezondheidsbeleid 2023-2026: Vitaal van 0 tot 100
De gemeente Montfoort blijft zorg dragen voor de uitvoering van zowel de jeugdgezondheidszorg als de
ouderengezondheidszorg. Wij volgen systematisch de ontwikkelingen in gezondheidstoestand van onze
inwoners. Op basis van deze ontwikkelingen brengen we gezondheid bevorderende en bedreigende
factoren in kaart. Dit zorgt ervoor dat wij, in nauwe samenwerking met onze partners, de zorgbehoeften
kunnen ramen en vroegtijdig kunnen werken aan opsporing en preventie van bepaalde ziektebeelden.
Naast zaken als voorlichting, advies, instructie en begeleiding, werken wij ook aan maatregelen om
bedreigingen voor de gezondheid tegen te gaan.
Bij ingrijpende zaken die gevolgen (kunnen) hebben voor de publieke gezondheid en gezondheidszorg,
maakt de gemeente Montfoort gebruik van de aanwezige kennis en expertise van de betrokken
samenwerkingspartners. Op het gebied van infectieziekten en bestrijding daarvan, sluit de gemeente
Montfoort aan bij de landelijke maatregelen en de veiligheidsregio. Hierbij werken we nauw samen met
andere gemeenten en partijen als de GGD. Bij ongevallen en rampen werkt de gemeente Montfoort aan
de continuïteit van en de samenhang binnen de publieke gezondheidszorg en de afstemming ervan met
de curatieve gezondheidszorg en de geneeskundige hulpverlening.

Wij maken echter werk van om niet enkel te voldoen aan onze wettelijke verplichtingen, maar om meer
te doen dan strikt noodzakelijk. Daarom zetten wij in op preventie. Wij zetten in op de goede gezondheid
en vitaliteit van alle inwoners van de gemeente Montfoort van 0 tot 100, maar dragen ook prenataal en
na de 100 ons steentje bij. Er zijn voldoende kansen om de inzet op gezondheid en preventie te
verstevigen.

3.1 Onze doelstellingen
Uit beschikbare onderzoeksgegevens blijken de inwoners van de gemeente Montfoort niet in negatieve
zin afwijken van het regionale en landelijke beeld. Op veel onderdelen scoren zij zelfs beter dan in
andere gemeenten. Er vallen echter wel enkele aandachtspunten te ontdekken in de gegevens. Hier
valt de komende jaren nog winst te behalen. Dat zijn dan ook de speerpunten voor het gezondheid
gerelateerde beleid. Als ultieme ambitie heeft de Gemeente Montfoort dat iedereen van 0 tot 100 gezond
is, zowel lichamelijk als geestelijk. We kunnen als gemeente echter niet alles tegelijk doen, en ook de
beschikbare middelen zijn niet onuitputtelijk. Het gezondheidsbeleid voor 2023-2026 is daarom relatief
eenvoudig gehouden. We kiezen voor een beperkt aantal speerpunten en activiteiten daarbinnen.

Gezondheid richt zich op het voorkomen en genezen van ziekten, en het beschermen en bevorderen
van de gezondheid in de breedste zin van het woord. Als basis is het belangrijk dat inwoners hun
dagelijkse lichamelijke activiteiten goed kunnen uitvoeren. Daarnaast hechten we ook waarde aan de
geestelijke gezondheid en de invloed daarvan op de persoon, de omgeving en de maatschappij. We
richten ons uiteraard op de gehele bevolking, maar spitsen ons onder meer toe op het verkleinen van
gezondheidsachterstanden van kwetsbare groepen. Zo proberen we te zorgen voor een hogere kwaliteit
van leven en meer vitale levensjaren.
We proberen een omgeving creëren waarin zowel fysieke als mentale gezondheid goed tot hun recht
komen. De fysieke en sociale leefomgeving hangen sterk met elkaar samen. We hebben daarom als
gemeente de ambitie om gezondheidsthema’s meer te integreren in de afwegingen in ruimtelijk beleid.
In he geval van extreme situaties, richten we ons in eerste instantie op kwetsbare groepen. Denk hierbij
aan de bestrijding van een pandemie, maar ook bijvoorbeeld aan het werken met hitteplannen tijdens
perioden met extreme temperaturen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>3.2 Onze speerpunten
Om ervoor te zorgen dat onze inwoners vitaal zijn van 0 tot 100, en misschien wel daarna nog, richten
we ons op een paar speerpunten. Daaronder hangen weer enkele doelstellingen. Dit alles hangt samen
met andere thema’s uit het sociale en het fysieke domein.

Een gezonde levensloop begint in de jeugd
Een gezonde levensloop begint in de jeugd. We zorgen voor een solide basis bij onze jeugd door in te
zetten op een solide sportieve basis en een gezonde leefstijl voor kinderen en jongeren. De jeugd leert
goed bewegen en wordt gestimuleerd tot een gezonde leefstijl. Daarbij hoort voldoende sporten en
bewegen, maar zeker ook gezonde voeding en sociale contacten.

    ➢   Minder jongeren drinken alcohol.
    ➢   Meer jongeren voldoen aan de beweegnorm.
    ➢   Meer jongeren voelen zich voldoende weerbaar.

Vitaliteit voor het leven
Bij volwassenen en ouderen zetten we in op zelfredzaamheid. Daarom zorgen we voor een
beweegvriendelijke omgeving met een goede sportinfrastructuur zodat iedereen de mogelijkheid heeft
om te blijven bewegen. De openbare ruimte nodigt uit tot bewegen, er is een veilige en uitdagende
sportomgeving en er is voldoende aanbod aan sportverenigingen. Op deze manier is er een passend
beweegaanbod voor iedereen. Ook hier willen we blijven inzetten op een gezonde leefstijl, waarin er
veel aandacht is voor bijvoorbeeld alcoholgebruik maar ook voor zaken als eenzaamheid en
bereikbaarheid van voorzieningen.

    ➢   Minder volwassenen hebben overgewicht.
    ➢   Minder volwassenen roken.
    ➢   Meer volwassenen voldoen aan de beweegnorm.
    ➢   Minder ouderen voelen zich eenzaam.
    ➢   Er is voor iedere doelgroep een geschikt beweegaanbod beschikbaar.

Alleen ga je sneller, samen kom je verder
We geloven sterk in de samenhang van fysieke en mentale gezondheid. Door in te zetten op
bovenstaande speerpunten beogen wij een belangrijke bijdrage te leveren aan de positieve gezondheid
van onze inwoners. Om dit zo effectief mogelijk te doen, maken we, zoveel als mogelijk, gebruik van
bewezen effectieve maatregelen. Wat hierbij helpt, is het monitoren van de resultaten van bepaalde
maatregelen. Op die manier zien we wat de meeste positieve impact heeft op onze eigen inwoners.
Bij alle aspecten van gezondheid is het belangrijk om samen te werken. Verschillende partijen binnen
het gezondheidsdomein zijn van belang, maar gezondheid is vaak een domein overstijgend thema.
Daarom willen we ook gebruik maken van bestaande structuren zoals sportverenigingen en
welzijnsorganisaties. We zorgen ervoor dat gezondheid breed op de agenda wordt gezet, zowel bij
sociale als fysieke ontwikkelingen. Vitaliteit maken we samen!
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Bronnen
Gemeente Montfoort (2015) Nota Gezondheidsbeleid Gemeente Montfoort 2014-2017
Gemeente Montfoort (2023) Integraal Beleidsplan Sociaal Domein
GGDrU (2011) Gezondheidsmonitor jeugd voortgezet onderwijs.
GGDrU (2012) Gezondheidsmonitor.
GGDrU (2015) Gezondheidsmonitor jeugd voortgezet onderwijs.
GGDrU (2016) Gezondheidsmonitor.
GGDrU (2019a) Bestuursagenda 2019 – 2023.
GGDrU (2019b) Gezondheidsmonitor jeugd voortgezet onderwijs.
GGDrU (2020) Gezondheidsmonitor.
IZA (2022) Integraal Zorg Akkoord.
KANSA Sportsmanagement (2020) Vitaliteitsakkoord Gemeente Montfoort 2020-2021
Klosters, I. (2021) Vitaliteitsakkoord 2.0 Montfoort
Ministerie van VWS (2018) Nationaal preventieakkoord: Naar een gezonder Nederland
Ministerie van VWS (2020) Gezondheid breed op de agenda: Landelijke nota gezondheidsbeleid
2020-2024.
Ministerie van VWS (2023) Gezond en Actief Leven Akkoord.
Mulier Instituut (2021) Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties: Maatrapport Gemeente Montfoort
Overheid.nl (2022) Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo)
Overheid.nl (2022) Wet publieke gezondheid (Wpg)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>