<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Gemeente
Montfoort

Beleidsplan mensenhandel

Gemeente Montfoort

</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Voor u ligt het Beleid Mensenhandel gemeente Montfoort. Mensenhandel kan zich overal voordoen, in
grote en kleine steden, in dorpen of op het platteland. Mensenhandel is een ernstige schending van
mensenrechten. Vaak heeft het langdurig zeer ontwrichtende gevolgen voor het leven van slachtoffers.
Slachtoffers van mensenhandel hebben veel meegemaakt en hebben steun nodig.
Vanuit de landelijke overheid is er steeds meer aandacht gekomen voor het onderwerp mensenhandel.
Er is een landelijk programma ‘Samen tegen mensenhandel’ en vanuit het Interbestuurlijk Programma
(IBP) van de Rijksoverheid is bepaald dat elke gemeente duidelijk beleid moet hebben om mensenhan-
del tegen te gaan. Mensenhandel is het plegen van een ernstig strafbaar feit en als gevolg daarvan
ernstige benadeling en uitbuiting van een slachtoffer. In veel gevallen is er ook sprake van vermenging
tussen de boven- en de onderwereld en daarmee is het een vorm van ondermijnende criminaliteit.
In het Integraal Veiligheidsplan Montfoort 2023 – 2026 is het voorkomen en tegengaan van ondermij-
nende criminaliteit als speerpunt benoemd. De focus in het plan ligt op het terugdringen van drugscri-
minaliteit, waar mensenhandel vaak een verband mee heeft. Beleid op mensenhandel overstijgt de por-
tefeuille Veiligheid waar de primaire verantwoordelijkheid ligt. Er wordt aansluiting gezocht met andere
dossiers en domeinen, zoals het Sociaal Domein.
De komende jaren staat het vergroten van de bewustwording over mensenhandel centraal. Bewustwor-
ding is het startpunt voor het melden van signalen, het aanpakken van daders en het beschermen en
opvangen van slachtoffers. Bij signalen werken we intensief samen met onze ketenpartners om men-
senhandel aan te pakken.
Mr. P.J. van Hartskamp – de Jong
Burgemeester
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>.................................................................................................................................................. 1
                                .................................................................................................................. 1
                       ........................................................................................................................... 1
                                     ............................................................................................................. 2
                                                    .............................................................................................. 2
                                         ......................................................................................................... 3
     ............................................................................................................................................. 4
                                                                  ................................................................................ 4
                                                                            ...................................................................... 5
                                       ........................................................................................................... 6
                             ..................................................................................................................... 7
               ................................................................................................................................... 7
            ...................................................................................................................................... 7
      ............................................................................................................................................ 8
                   ............................................................................................................................... 8
              .................................................................................................................................. 10
                     ........................................................................................................................... 11
                                                     ........................................................................................... 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Mensenhandel draait om het uitbuiten van mensen door mensen. Dit gebeurt al eeuwen, slavernij is een klassiek voor-
beeld. De uitbuiter gebruikt daarbij dwang, zoals geweld en chantage, of misbruikt de kwetsbaarheid en afhankelijkheid
van een slachtoffer. Het is een ernstige schending van mensenrechten en van de menselijke waardigheid. Mensenhan-
del wordt zowel tussen personen gepleegd als in criminele samenwerkingsverbanden. De onderwereld maakt dan mis-
bruik van de ‘bovenwereld’. Het is dus een vorm van ondermijnende criminaliteit, met ernstige gevolgen voor de slacht-
offers.
Mensenhandel is vastgelegd in het complexe en langste artikel uit het Wetboek van Strafrecht: artikel 273f. Het feno-
meen manifesteert zichzelf in verschillende vormen van uitbuiting door middel van dwang en het doel van de uitbuiting
is financieel gewin. Wereldwijd en in Nederland zijn veel organisaties betrokken bij de bestrijding van mensenhandel.
Mensenhandel is geen grootstedelijk probleem, maar komt overal in Nederland voor. Veel criminele netwerken die zich
met mensenhandel bezighouden zoeken naar plaatsen waar ze weinig weerstand verwachten of waar nauwelijks oog
is voor vormen van ondermijning.
Er zijn verschillende vormen van uitbuiting waar wordt gesproken over mensenhandel:
       ▪   Seksuele uitbuiting: hierbij wordt het slachtoffer gedwongen in de seksindustrie te werken. Onder dwang
           moeten seksuele diensten worden verleend, waarbij de uitbuiter gebruik maakt van de kwetsbaarheid van het
           slachtoffer, zijn of haar ondergeschikte positie of het vertrouwen dat het slachtoffer heeft in de dader.
       ▪   Criminele uitbuiting: vindt plaats wanneer iemand gedwongen wordt om criminele feiten te plegen of om te
           bedelen. Denk aan drugshandel, misbruik van iemands bankrekening, gebruik van iemands woning voor
           drugsproductie, winkeldiefstal etc.
       ▪   Arbeidsuitbuiting: dit is het werven, vervoeren, overbrengen of huisvesten van een persoon met gebruik van
           dwang met als doel die persoon uit te buiten. Dwang, geweld, dreiging, afpersing, fraude en misleiding spelen
           hier vaak een rol, slachtoffers leven onder erbarmelijke omstandigheden.
       ▪   Een combinatie van deze vormen van uitbuiting.
Nog een vorm van mensenhandel is ‘gedwongen orgaanverwijdering’. Over deze vorm van mensenhandel is in Neder-
land nog weinig bekend, al wordt er de laatste jaren steeds meer onderzoek naar gedaan. Het Coördinatiecentrum
tegen Mensenhandel (CoMensha) krijgt jaarlijks een of twee meldingen. Vanwege de beperkte omvang laten we or-
gaanverwijdering hier buiten beschouwing.
Mensenhandel is niet hetzelfde als mensensmokkel. Mensensmokkel is vreemdelingen, in ruil voor geld, hulp bieden
om op illegale wijze toegang tot of doorreis naar een ander land te verschaffen. Mensensmokkel is daarmee niet (pri-
mair) gericht op uitbuiting. Wel vinden mensenhandel en mensenmokkel vaak in combinatie met elkaar plaats, zoals
wanneer iemand naar Nederland wordt gesmokkeld onder valse voorwendselen om hier vervolgens tot prostitutie te
worden gedwongen.
Mensenhandel is een ernstige schending van mensenrechten en een ‘verborgen’ misdaad. Als je er niet naar op zoek
bent, kom je het ook niet tegen. Er wordt slechts in weinig gevallen aangifte gedaan. Het precieze aantal slachtoffers
is dan ook niet bekend. We spreken van een ‘dark number’. In 2021 registreerde het Coördinatiecentrum tegen Men-
senhandel (CoMensha) 791 nieuwe slachtoffers van mensenhandel in Nederland. Dat is aanzienlijk minder dan in
2020 (1.013) en 2019 (1.372). Het verliezen van zicht op de problematiek in de COVID-19 pandemie lijkt hier de
meest voor de hand liggende oorzaak te zijn voor de daling.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>De Nationaal Rapporteur Mensenhandel (NRM) schat dat slechts één op de vijf slachtoffers in beeld is bij CoMensha.
Voor het werkelijke aantal zouden we in Nederland moeten uitgaan van jaarlijks 5.000 tot 7.500 slachtoffers. Ook al is
er sprake van een toename in meldingen arbeidsuitbuiting, seksuele uitbuiting blijft de meest voorkomende vorm van
mensenhandel in de landelijke cijfers (ruim de helft). Opvallend hierbij is dat het aandeel slachtoffers van seksuele
uitbuiting in de minder zichtbare sectoren ieder jaar oploopt (tot 64% in 2021, bron NRM). Het gaat dan bijvoorbeeld
om thuis- of escortprostitutie. Van slechts 4% van de slachtoffers van seksuele uitbuiting is bekend dat zij zijn uitge-
buit in meer zichtbare sectoren zoals in de raamprostitutie, bordelen of clubs. Het aanbod van sekswerkers (binnen de
escortservice of op privélocaties) verschuift steeds meer naar de online wereld.
We hebben er hiervoor gekozen om het aantal nieuwe aanmeldingen bij de zorgcoördinator (Moviera) voor slachtof-
fers van mensenhandel voor de provincie Utrecht (Utrecht-Oost, Utrecht-West en Utrecht-Stad) weer te geven om een
beeld te schetsen van het aantal (vermoedelijke) slachtoffers van mensenhandel in de provincie. Iemand kan via ver-
schillende wegen worden aangemeld bij de zorgcoördinator als er vermoedens zijn van slachtofferschap mensenhan-
del; we spreken daarom van ‘(vermoedelijke) slachtoffers’. De cijfers fluctueren met een uitschieter in 2022.
  Jaartal                                            Totaal aantal meldingen
  2018                                                          88
  2019                                                          75
  2020                                                          66
  2021                                                          78
  2022                                                         154
Meldingen provincie Utrecht, 2018-2022
Cijfers alleen vormen geen reële weergave van de werkelijkheid. Mensenhandel kent, zoals hierboven beschreven,
als misdrijf vele verschijningsvormen. Daarnaast is mensenhandel verborgen criminaliteit waar zelden aangifte van
wat wordt gedaan, zoals gezegd spreken we dan van een ‘dark number’.Om mensenhandel op de agenda te krijgen
bestaat er bij veel gemeenten de behoefte aan een schatting van de omvang van het probleem. Voor de gemeente
Montfoort is het lastig om een goede schatting van het aantal slachtoffers of daders te maken.
De politiecijfers van Basisteam de Copen geven voor Montfoort slechts enkele registraties in de jaren 2020-2022 voor
mensenhandel en mensensmokkel. Er zijn in de afgelopen vijf jaar geen registraties op het gebied van seksuele uit-
buiting, maar het lijkt niet aannemelijk dat er geen risico is gezien de mogelijkheden in de online wereld. Er zijn wel
een 30-tal meldingen op het gebied van zeden (uiteenlopend van verkrachting tot ongewenst contact). Veel registra-
ties hebben betrekking op het ongewenst verspreiden van seksueel beeldmateriaal. Risico hierbij is dat slachtoffers
klem komen te zitten en uiteindelijk richting een steeds ver-dere vorm van seksuele uitbuiting worden gedwongen.
De afgelopen jaren heeft de burgemeester meerdere keren panden gesloten waar arbeidsmigranten waren gehuis-
vest. Ondermaatse, erbarmelijke huisvesting van arbeidsmigranten is een risico in de gemeente Montfoort. Huisves-
ting van arbeidsmigranten wordt vaak door uitzendbureaus of tussenpersonen geregeld.
Het beperkte aantal meldingen en signalen wil niet zeggen dat mensenhandel niet plaatsvindt in de gemeente Mont-
foort. Wel dat signalen of vermoedens niet gemeld worden bij gemeente of politie.
In 2017 stelde de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen dat ruim 95% van de ge-
meenten in Nederland geen specifiek mensenhandel beleid heeft. Wel werd er een belangrijke rol voor de gemeente
gezien bij de aanpak tegen mensenhandel. In 2018 is daarom in het Interbestuurlijk Programma (IBP) van de rijks-
overheid besloten dat elke gemeente in 2022 een duidelijke en geborgde aanpak van mensenhandel moet hebben.
Hierna volgde het landelijke programma ‘Samen tegen mensenhandel’ waarin de gemeentelijke rol is uitgewerkt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>De Nationaal Rapporteur Mensenhandel benoemt vier rollen voor de gemeente:
        ▪    Beleidsmaker: in 2022 dient elke gemeente duidelijk beleid te hebben om mensenhandel tegen te gaan.
             Voor Montfoort is gekozen voor lokaal beleid, dat is ingebed in de bestaande regionale samenwerking op
             het gebied van zorg en veiligheid en dat is afgestemd met de gemeenten in het Copen-gebied.
        ▪    Signaleerder: zowel professionals binnen de gemeente als inwoners kunnen signalen van (mogelijke)
             mensenhandel herkennen. Zij moeten dan wel over kennis van mensenhandel beschikken, wat is het?
             Actieve voorlichting is hiertoe gewenst. Ook moet bekend zijn waar meldingen van (een vermoeden van)
             mensenhandel kunnen worden gedaan.
        ▪    Regisseur: bij signalen van mensenhandel zal onder regie van de gemeente (team Openbare Orde en
             Veiligheid) met partners zoals de politie moeten worden bepaald welke middelen (bestuursrechtelijk, straf-
             rechtelijk) worden ingezet om mensenhandel tegen te gaan.
        ▪    Verzorger van passende opvang, ondersteuning en nazorg voor slachtoffers (lokaal of regionaal).
In de Regionale Veiligheidsstrategie Midden-Nederland 2023-2026 is mensenhandel geprioriteerd als onderdeel van
de ondermijningsaanpak en is onder andere afgesproken dat gemeenten in Midden-Nederland (verder) aan de slag
gaan met de borging en praktische uitvoering van het bestuurlijk basisniveau zoals opgenomen in het Interbestuurlijk
Programma van de Rijksoverheid uit 2018. Onderdeel hiervan is het versterken van domein overstijgend samenwer-
ken en het werken aan (preventieve) voorlichtingscampagnes om de bewustwording en daarmee de signalering te
vergroten.
Mensenhandel is onacceptabel en moet worden gestopt. Daarom wil de gemeente Montfoort mensenhandel bestrij-
den. Dat kan gebeuren door middel van de volgende activiteiten:
    -   Het vergroten van de bewustwording over mensenhandel onder bestuurders en medewerkers, professionals,
        ondernemers en inwoners door middel van gerichte communicatie per doelgroep.
    -   Het verlagen van de drempel om signalen van mogelijke mensenhandel te melden, door in de gehele ge-
        meente kenbaar te maken waar men kan melden.
    -   Het toeleiden van slachtoffers van mensenhandel binnen de gemeente Montfoort naar de juiste hulp en on-
        dersteuning.
    -   Bij casuïstiek met als thema mensenhandel, het bespreken en indien mogelijk en noodzakelijk integraal aan-
        pakken van mensenhandel.
Binnen de beperkt beschikbare capaciteit in Montfoort, zal de interne huishouding moeten worden toegespitst op bo-
venstaande taken, ook om de samenwerking met externe veiligheids- en zorgpartners zo effectief mogelijk te laten
verlopen. De komende jaren zal vooral signaalgericht te werk worden gegaan en er zal zoveel mogelijk worden aan-
gesloten bij al bestaande (of in ontwikkeling zijnde) projecten of aanpakken. Er zal worden samengewerkt met de ge-
meenten in het gebied van Basisteam de Copen (IJsselstein, Woerden, Oudewater, Lopik).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>        - Aanstellen aandachtsfunctionaris
Een belangrijke rol van de gemeente in de aanpak van mensenhandel is die van signaleerder. Signalering is een be-
langrijke stap om slachtoffers uit hun uitbuitingssituatie te halen, maar ook om daderschap te herkennen. De gemeente
is hierin een onmisbare partner met haar oren, ogen in de samenleving en contacten met inwoners. De gemeente staat
dicht bij haar inwoners en komt op verscheidene momenten met hen in contact. Het is belangrijk dat medewerkers van
de gemeente signalen van mensenhandel herkennen en dat zij deze kunnen melden bij een aandachtsfunctionaris.
Deze aandachtsfunctionaris pakt signalen op en zet deze door naar de juiste ketenpartners. In Montfoort is een mede-
werker van het team OOV aangewezen als aandachtsfunctionaris.
        - Voorlichten, trainen en bewust maken
Om te kunnen signaleren is het van belang dat medewerkers weten wat mensenhandel is en wat de signalen zijn die
zij in hun werk kunnen tegenkomen. We gaan daarom als gemeente inzetten op voorlichting, bewustwording (aware-
ness) en trainingen. Dat doen we voor onder andere medewerkers met klantcontacten (bv bij Burgerzaken), BOA’s en
medewerkers van het Sociaal Team die bij inwoners thuis komen. We werken ook aan bewustwording van professionals
buiten de organisatie (huisartsen, onderwijzers, hulpverleners bv van het Centrum Jeugd en Gezin).
Het onderwerp ‘uitbuiting’ zal in eerste instantie bij bestaande werkoverleggen onder de aandacht worden gebracht om
medewerkers bewust te maken van mogelijke signalen. De ‘Signalenkaart mensenhandel’ van de VNG kan hierbij wor-
den gebruikt en baliemedewerkers en toezichthouders kunnen e-learnings van het CCV doorlopen. Indien nodig kun-
nen, in overleg met het RIEC, voor de gemeenten in het Copen-gebied gezamenlijk bewustwordingsbijeenkomsten
(bijvoorbeeld via CoMensha (Coördinatiecentrum tegen Mensenhandel)) worden georganiseerd/gefaciliteerd. Een over-
zicht van signalen zie bijlage 3.
Gezien de geringe capaciteit bij de gemeenten in het Copen-gebied zal de focus, zoals hierboven aangegeven, eerst
en vooral liggen op het bewust maken van medewerkers intern. Mocht er in de loop van de tijd meer zicht komen op
(omvang van) een bepaalde problematiek, dan kan het onderwerp ‘uitbuiting’ ook bij ondernemers en bewoners onder
de aandacht worden gebracht. Bijvoorbeeld via het stimuleren van het melden van signalen via Meld Misdaad Ano-
niem of het uitrollen van een specifieke campagne. Ook kan dan worden gedacht aan communicatie richting kwets-
bare doelgroepen (bijvoorbeeld ten behoeve van preventie van sexting).
        - Uitwerken en bekend maken interne meldroute
We werken de interne meldroute (zie bijlage 2) verder uit en zorgen dat medewerkers die signalen oppakken weten
hoe deze bij de aandachtsfunctionaris mensenhandel terecht komen. De aandachtsfunctionaris denkt mee over de
signalen, verrijkt deze waar mogelijk en zorgt dat de signalen doorgezet worden naar de juiste ketenpartner(s).
        - Inzichtelijk maken (samenwerking) ketenpartners bij signalen, ketenregisseur
De ketenpartners voor de verschillende vormen van uitbuiting zijn bekend. Voor een overzicht van de voornaamste
ketenpartners zie bijlage 1. Een belangrijke schakel voor de gemeenten in het Copen-gebied is de ‘ketenregisseur
mensenhandel’ die werkzaam is op regionaal niveau (binnen het RIEC MN). De ketenregisseur versterkt de aanpak
mensenhandel door de samenwerking binnen de keten zorg en veiligheid te verbeteren, versterkt signalering van en
bewustwording over mensenhandel en doet regelmatig onderzoek naar de aard en omvang van mensenhandel.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>       - Seksuele uitbuiting
Seksuele uitbuiting en illegale prostitutie kunnen plaatsvinden in hotels en vakantieparken, maar er zijn op dit moment
geen signalen of aanwijzingen hiervoor in Montfoort. Momenteel zijn er in de gemeente geen vergunde seksinrichtingen.
Het stellen van voorwaarden aan bedrijfsplannen voor vergunde seksinrichtingen, zoals geregeld in de APV Montfoort
in hoofdstuk 3 (Regulering prostitutie, seksbranche en aanverwante onderwerpen) is daarmee thans in Montfoort niet
aan de orde. Bij aanvragen voor seksinrichtingen of branches die gevoelig zijn voor seksuele uitbuiting, zoals massa-
gesalons of andere beautybranches, kan een Bibob-toets worden uitgevoerd.
Zoals al beschreven zijn er in de afgelopen vijf jaar geen registraties bij de politie op het gebied van seksuele uitbuiting.
Het lijkt echter niet aannemelijk dat er geen enkel risico is gezien de mogelijkheden in de online wereld. Wel is sprake
van meldingen op het gebied van zeden, waarbij veel registraties betrekking hebben op het ongewenst verspreiden van
seksueel beeldmateriaal. Risico hiervan is dat slachtoffers richting een steeds verdere vorm van seksuele uitbuiting
worden gedwongen. Samen met de politie monitoren we dit en als we merken dat dit soort registraties sterk toenemen,
werken we aan gerichte communicatie richting kwetsbare doelgroepen.
       - Criminele uitbuiting
Bij de aanpak van criminele uitbuiting wordt aansluiting gezocht bij de aanpak van jonge aanwas in de criminaliteit, als
onderdeel van de aanpak jeugd. In 2023 is gestart met de groepsaanpak jeugd(overlast). Jeugdgroepen worden door
samenwerkende partners (gemeente, politie, BOA’s, SWOM, Jeugdteam, Jongerenwerkers) in beeld gebracht en aan-
gepakt. Er wordt tegelijkertijd aan een dader- en slachtofferaanpak gewerkt. Het is van belang dat er binnen de aanpak
jeugd/jonge aanwas kennis is over criminele uitbuiting en dat men zich er bewust van is dat sommige ‘criminelen’ ei-
genlijk slachtoffer zijn van mensenhandel. Dit wordt geborgd door de inzet van de aandachtsfunctionaris bij de aanpak
jeugd.
       - Arbeidsuitbuiting
De afgelopen jaren heeft de burgemeester meerdere keren panden gesloten waar arbeidsmigranten waren gehuisvest
en dat was niet voor niets. Ondermaatse, erbarmelijke, brandonveilige huisvesting van arbeidsmigranten is een risico
in de gemeente Montfoort. Signalen hierover worden meegenomen in integrale controles (waarbij onder andere de
politie, de omgevingsdienst en de arbeidsinspectie aanwezig zijn) op locaties waar arbeidsmigranten zijn gehuisvest of
waar een vermoeden is van illegale huisvesting. Gekeken wordt of arbeidsmigranten officieel staan ingeschreven en of
de locatie waar ze gehuisvest zijn, bewoond mag worden. Beleid op het gebied van huisvesting van arbeidsmigranten
staat beschreven in de Beleidsnota huisvesting arbeidsmigranten gemeente Montfoort 2013 (aangepast juli 2019). In
het kader van de ‘Wet goed verhuurderschap’ is sinds januari 2024 een meldpunt ingericht waar meldingen kunnen
worden gedaan over ongewenst verhuurderschap.
Inkomen, vervoer, huisvesting en andere zaken worden vaak geregeld via werkgever of uitzendbureau en daardoor
verkeren arbeidsmigranten in een afhankelijkheidspositie. Als de werkgever, het uitzendbureau of een pandeigenaar de
woon- en leefomstandigheden niet op orde heeft, volgen sancties. Directe sluiting van panden/woningen kan aan de
orde zijn. De Woningwet, het Besluit bouwwerken leefomgeving en het omgevingsplan kunnen worden toegepast als
basis voor het handhaven op overlast en onveilige woonruimte. De Huisvestingswet kan worden gebruikt als basis voor
een vergunningsplicht voor onzelfstandige bewoning in de huisvestingsverordening.
Focus in de aanpak is in aanvang op signalen, deze worden opgepakt bij integrale controles. Afhankelijk van het beeld
van de situatie, kan in een later stadium gewerkt worden aan bewustwording en voorlichting van inwoners en professi-
onals werkzaam met risicogroepen. Ook kan de samenwerking worden gezocht met werkgevers in de gemeenten in
het Copen-gebied die gebruik maken van uitzendbureaus van arbeidsmigranten.
       - Aanpak dadernetwerken
De regio Utrecht West valt als district onder de veiligheidsregio Midden-Nederland. Midden-Nederland kent een ‘aan-
pak georganiseerde en ondermijnende criminaliteit (GOC)’. De bestrijding van daders van mensenhandel en hun net-
werken maakt daar deel van uit. Die aanpak betreft zowel de handhaving als de bestuursrechtelijke en de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>strafrechtelijke bestrijding. Mensenhandel komt binnen de aanpak GOC steeds nadrukkelijker in beeld: als onderdeel
binnen een andere casus, maar ook na afzonderlijke signalen.
Casuïstiek pakken we zoveel mogelijk op waar dat het meest passend is: lokaal binnen het district Utrecht West of
aan de regionale ondermijningstafel (RTO) van Midden-Nederland. Het Regionale Informatie- en expertise Centrum
(RIEC) faciliteert de regionale signalentafel mensenhandel, hier delen de partners in de domeinen van Zorg en Veilig-
heid zachte signalen. We zorgen dat dit gebeurt conform de AVG wetgeving. Op basis van de opgehaalde signalen
worden vervolgacties bepaald, bijvoorbeeld bestuursrechtelijke maatregelen tegen daders en organisaties of doorge-
leiding naar politie en Openbaar Ministerie voor strafrechtelijke vervolging.
       - Zorgcoördinatie
Op basis van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning en de Jeugdwet zijn gemeenten verantwoordelijk voor passende
opvang, ondersteuning en nazorg van slachtoffers van mensenhandel. De zorgcoördinator behartigt de belangen van
alle groepen slachtoffers van mensenhandel (ongeacht leeftijd, geslacht en nationaliteit of verblijfstatus), organiseert de
hulpverlening, opvang en bescherming. Het belang van zorgcoördinatie is groot voor een slachtoffer, Hij/zij wordt bege-
leid in het juridische proces (aangifte en/of verblijfsrechtelijk). Daarnaast krijgt een slachtoffer met veel verschillende
organisaties (verslavingszorg, maatschappelijke hulp, etc.) en regelingen (in het kader van het regelen van opvang,
huisvesting, uitkering, werk, het verblijfstraject en medische hulp, het doen van aangifte, etc.) te maken. De zorgcoör-
dinatie zorgt voor het stroomlijnen van deze processen en stemt ze op elkaar af om zo het slachtoffer hierin te ontzien.
Voor de gemeente Montfoort is de zorgcoördinatie ingekocht door de centrumgemeenten Utrecht en Amersfoort bij
Moviera. Deze organisatie biedt zowel opvang als ambulante trajecten aan en is het expertisecentrum (huiselijk) geweld
binnen afhankelijkheidsrelaties. Maatschappelijke ondersteuning voor slachtoffers van seksuele uitbuiting is door cen-
trumgemeente Utrecht ingekocht bij Pretty Woman (jongeren) en Belle (meerderjarigen). Belle kan daarnaast ook mee-
gevraagd worden bij prostitutiecontroles en doet aan outreachend werk. Specialistische opvang is bovenregionaal/lan-
delijk opgezet en de zorgcoördinator kan in samenwerking met de landelijke organisatie CoMensha bemiddelen naar
deze specialistische opvang als er lokaal geen (wenselijke) mogelijkheden zijn. Tot slot is er bij Veilig Thuis Utrecht een
Meldpunt Mensenhandel ingericht. Hierbij voldoen we aan de landelijke aanbevelingen ten aanzien van zorgcoördinatie
en opvang van slachtoffers. Belangrijk is dat dit geborgd blijft in de regio en dat hulpverleners, scholen en veiligheids-
partners op de hoogte zijn van het zorgaanbod. We zullen het zorgaanbod dan ook onder de aandacht brengen binnen
de gemeente Montfoort en ook bij hulpverleners, scholen en veiligheidspartners in onze contactmomenten.
Belangrijkste taken van de zorgcoördinator zijn casemanagement, het opbouwen en onderhouden van een regionaal
en landelijk netwerk, het geven van voorlichting, en preventie. De zorgcoördinator vormt vanuit het zorgdomein de
schakel met het strafrechtelijke, het verblijfsrechtelijke en het zorgtraject.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Het is belangrijk om de aanpak van mensenhandel te monitoren en te evalueren. De focus in Montfoort ligt op het
acteren op signalen en het aansluiten bij bestaande overleggen en aanpakken. We zullen signalen monitoren, welke
komen er naar boven; welke leiden tot een melding; binnen welke groepen is dat? Via de aandachtsfunctionaris kan elk
(klein) signaal op een laagdrempelige manier worden gemeld. De signalen worden opgepakt door de aandachtsfunc-
tionaris, maar ook geanalyseerd. Twee keer per jaar vindt een overleg plaats tussen de afzonderlijke lokale aandachts-
functionarissen van de gemeenten en politie in het Copen-gebied. Op basis van de lokale gemeentelijke analyses en
een jaarlijkse informatie uitvraag bij het basisteam van de politie worden ervaringen en bevindingen van de verschillende
gemeenten gedeeld en worden zonodig beleid en aanpakken bijgesteld.
De focus in de aanpak in Montfoort ligt in aanvang op het vergroten van bewustwording en het acteren op signalen. Dit
kan binnen de huidige formatie en middelen worden gerealiseerd.
Om een sluitende aanpak mensenhandel te realiseren zullen ondanks het lage aantal meldingen in Montfoort intern
uren gereserveerd moeten worden voor de aandachtsfunctionaris mensenhandel. Deze rol wordt belegd binnen het
team Openbare Orde en Veiligheid en inschatting is dat dit ongeveer een uur in de week zal kosten. Als zich een casus
aandient worden er meer uren besteed.
In eerste instantie zal binnen bestaande werkoverleggen aandacht worden gevraagd voor het onderwerp ‘uitbuiting’.
Mocht het nodig zijn, dan kan de ketenregisseur bij het RIEC adviseren op het gebied van beschikbare trainingen en
voorlichting, die we voor de gemeenten in het Copen-gebied gezamenlijk organiseren. Een deel van dit soort bijeen-
komsten wordt gratis aangeboden, onder andere door CoMensha. Mochten er toch kosten mee gemoeid gaan, dan
kunnen deze worden gedekt uit het budget van het team Veiligheid. Er zullen dan uren beschikbaar moeten zijn voor
medewerkers die bewustwordingsbijeenkomsten bij moeten wonen of trainingen moeten volgen.
Voor wat betreft de bekostiging van de opvang van slachtoffers ontvangen de centrumgemeenten in Nederland (Utrecht)
vanuit het Rijk de zogenaamde DUVO (Decentralisatie Uitkering Vrouwen Opvang).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA)
De Nederlands Arbeidsinspectie staat voor eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen. Vanuit
de afdeling Toezicht wordt toegezien op de naleving van de arbeidswetten. Vanuit Opsporing wordt gekeken naar sig-
nalen van arbeidsuitbuiting. Als er sprake is van vermoedelijk slachtofferschap van mensenhandel, wordt er een intake
opgenomen. Na de aangifte of het ambtshalve oppakken van de zaak wordt gekeken of er voldoende aanknopingspun-
ten zijn voor tactisch onderzoek. Dit onderzoek wordt verricht door een speciaal team rechercheurs onder leiding van
een officier van justitie.
Het Openbaar Ministerie (OM)
Het Openbaar Ministerie is, namens de samenleving, verantwoordelijk voor de opsporing en vervolging van strafbare
feiten waaronder mensenhandel. Ten aanzien van arbeidsuitbuiting doet het Functioneel Parket van het OM dit in sa-
menwerking met de Nederlands Arbeidsinspectie. Voor seksuele en criminele uitbuitingszaken doet het Functioneel
Parket van het OM dit in samenwerking met de afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM)
van de politie.
Het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC)
Het RIEC faciliteert informatie- en expertise-uitwisseling tussen partners in de veiligheidsketen ten behoeve van de
aanpak van ondermijning. Zo zijn er een projectleider en ketenregisseur mensenhandel aangesteld om mee te denken
in (regionaal en lokaal) beleid. Daarnaast is er expertise en capaciteit in huis om te ondersteunen met het uitvoeren en
opzetten van controles die raken aan mensenhandel, bijv. op het gebied van huisvesting van arbeidsmigranten of bij
bedrijven waar vermoedens zijn van arbeidsuitbuiting of op het gebied van (illegale) prostitutie. Tot slot is het RIEC ook
een platform om in concrete casussen op gebied van mensenhandel en -smokkel gezamenlijk te interveniëren. Bij
signalen van uitbuiting die niet mono- of multidisciplinair kunnen worden opgepakt, kunnen partners dit samen doen
onder het RIEC convenant.
De politie (naast uiteraard basisteam de Copen, de AVIM)
De Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM) draagt bij aan de handhaving van de openbare
orde, veiligheid en leefbaarheid op het gebied van vreemdelingen. Ook bestrijdt de AVIM ondermijnende criminaliteit
zoals mensenhandel, mensensmokkel en identiteitsfraude. Binnen AVIM richt het opsporingsteam Migratiecriminali-
teit en Mensenhandel (TMM) zich op de opsporing en bestrijding van mensenhandel, mensensmokkel en overige vor-
men van migratiecriminaliteit.
Moviera
Verzorgt de zorgcoördinatie voor slachtoffers van uitbuiting.
Veilig Thuis
Veilig Thuis is het officiële meldpunt voor slachtoffers en daders van mensenhandel in de regio.
Belle en Pretty Woman
Verzorgen de maatschappelijke ondersteuning voor slachtoffers van seksuele uitbuiting. Belle doet dit voor de doel-
groep 18+ en kan naast ambulante begeleiding ook mee met prostitutie controles en doen aan outreachend werk. Pretty
Woman is er voor ambulante begeleiding van jongeren (tot 23 jaar).
Overige partners
Naast bovenstaande partners zijn er nog andere partijen die een rol kunnen spelen bij de aanpak van uitbuiting. Denk
hierbij aan FairWork en CoMensha, beide landelijke partijen die zich inzetten voor slachtoffers en een groot aanbod
hebben op het gebied van voorlichting en trainingen. Verder zijn er in het kader van arbeidsuitbuiting uiteraard branche-
verenigingen, Stichting Normering Arbeid, FNV, Stichting Naleving cao voor Uitzendkrachten en de Nederlandse Bond
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>van Bemiddelings- en Uitzendondernemingen. Ten slotte kunnen woningbouwverenigingen ook een rol spelen in de
aanpak; wijk/complexbeheerder en flatcoaches zijn vaak goed op de hoogte van bijzonderheden of opvallende zaken
bij bewoners. Bij seksuele uitbuiting kunnen ook de GGD, scholen, sportverenigingen en jongerenwerkers belangrijke
partners zijn in de aanpak. Tot slot is het Zorg en Veiligheidshuis uiteraard ook een speler waar complexe casuïstiek
aangedragen kan worden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Meldroute intern
Om voor medewerkers te verduidelijken waar zij met vragen en signalen over mensenhandel terecht kunnen, is
onderstaande meldroute uitgewerkt. De aandachtsfunctionaris kan signalen waar mogelijk verrijken en doorzetten
naar de juiste ketenpartner(s).
STAP 1
Gemeenteambtenaar (baliepersoneel, toezichthouder of bijvoorbeeld WMO consulent) vangt een signaal op en
bespreekt het met de eigen teamcoördinator. Het is van belang dat bekend is welke persoon of personen betrokken
zijn, in welke hoedanigheid en wat de achtergrond is van het signaal.
STAP 2
De aandachtsfunctionaris mensenhandel binnen de gemeente (van het team OOV) ontvangt het signaal van de
gemeenteambtenaar of teamcoördinator. De naam van een melder (van intern of extern) blijft bij de aandachtsfunc-
tionaris.
STAP 3
De aandachtsfunctionaris gaat na of de betrokken persoon, organisatie of het adres reeds in het eigen gemeente-
lijke systeem voorkomt zodat het signaal eventueel verrijkt kan worden met andere informatie. Een signaal kan
worden besproken tijdens een lokaal ondermijningsoverleg. Bij dit overleg sluiten de wijkagenten van Montfoort aan.
Daarnaast is de ondermijningsspecialist van het basisteam/politiedistrict de Copen bij een overleg aanwezig.
STAP 4
De aandachtsfunctionaris verzamelt alle informatie en weet hoe deze aan de juiste ketenpartner door te geven.
Indien het een zeer ernstig signaal betreft waarop direct ingrijpen noodzakelijk is, dan wordt bij de politie de AVIM
in kennis gesteld (AVIM: Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel). Gaat het om arbeidsuitbui-
ting, dan neemt de aandachtsfunctionaris contact op met de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA). Er wordt altijd
een melding gedaan bij de Zorgcoördinator mensenhandel.
STAP 5
De aandachtsfunctionaris vraagt bij de overdracht van het signaal terugkoppeling aan de betrokken instantie.
STAP 6
De aandachtsfunctionaris koppelt terug richting de gemeenteambtenaar die het signaal heeft afgegeven over wat
er met het signaal gedaan is en legt dit voor de eigen administratie vast.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Op internet zijn een aantal websites waar meer informatie te vinden is over signalen van mensenhandel, bijvoorbeeld
de signalenkaart van de VNG (https://vng.nl/sites/default/files/2020-04/emm_signalenkaart_mensenhandel_pu-
bliek_a5_digi.pdf?utm_medium=email). Ook op de sites van het CoMensha en het RIEC is informatie te vinden. Hier-
onder zijn een aantal van deze signalen onder elkaar gezet (bron: website Ministerie Volksgezondheid):
Alle vormen van mensenhandel:
     •  Er is meestal een begeleider bij de persoon
     •  Vage uitleg over verwondingen
     •  Bedreiging van het slachtoffer zelf of van familieleden
     •  Klachten door het werk (bijvoorbeeld ongelukken bij werk in de bouw of meerdere zwangerschappen, abortus-
        sen, soa’s of vaginale en genitale klachten bij sekswerk)
     •  Psychosomatische klachten
     •  Drugs-/alcoholverslaving
     •  Tatoeages van de mensenhandelaar; zoals de naam of een icoon
Mensenhandel binnen Nederland:
     •  Wordt geïsoleerd van familie/vrienden en afhankelijkheid van ander
     •  Plotseling veel geld/andere kleding
     •  Gedragsveranderingen
     •  Afpersing (bijvoorbeeld met filmpjes)
     •  Verslechterende schoolprestaties
Mensenhandel over grenzen:
     •  Wonen op de werkplek
     •  Paspoort niet in eigen bezit
     •  Niet zelf de reis geregeld
     •  Werkadres onbekend
     •  Opgebouwde ‘schulden’
     •  Ongedocumenteerd
De opsomming is niet limitatief en elke casus is identiek. Een signalenlijst biedt echter wel handvatten om alert te zijn.
Sommige personen zijn kwetsbaarder om slachtoffer te worden van mensenhandel dan anderen. Eerder slachtoffer
van (seksueel) geweld zijn bijvoorbeeld personen met psychische klachten, LVB, afkomstig uit multiprobleem- of ge-
broken gezinnen, wees zijn, laag zelfbeeld, dakloosheid, voorgeschiedenis van geweld of trauma / jeugdhulpverle-
ningsverleden, vluchteling / ongedocumenteerd zijn, armoede, makkelijk beïnvloedbaar zijn, leeftijd 12-24 jaar,
LHBTI+ (voor jongens). Bij deze personen is extra alertheid op enige vorm van uitbuiting gewenst.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>De gemeenten en politie in het Copen-gebied (Woerden, Oudewater, IJsselstein, Montfoort en Lopik) maken geza-
menlijk een vuist tegen mensenhandel. De problematiek houdt zich niet aan gemeentegrenzen. Het is belangrijk en
effectief om samen op te trekken. Her en der in dit plan is al een en ander opgenomen over de samenwerking. De
samenwerking zal in aanvang tot uiting komen in/bij:
       -   Het delen van kennis en ervaringen in overleggen tussen de aandachtsfunctionarissen van de verschillende
           gemeenten en politie onderling;
       -   Het, in overleg met het RIEC, gezamenlijk organiseren van bewustwordingsbijeenkomsten over het onder-
           werp mensenhandel voor medewerkers met klantcontacten;
       -   Het gezamenlijk optrekken in communicatie uitingen over het onderwerp mensenhandel in ieder geval tij-
           dens de week tegen de mensenhandel in oktober;
       -   Het gezamenlijk (jaarlijks) monitoren van de situatie en de aanpakken en het bijstellen daarvan.
In de loop van de tijd zal worden bezien wat er verder nog in gezamenlijkheid kan worden opgepakt, afhankelijk van de
situatie. Zo kan bijvoorbeeld worden gewerkt aan bewustwording en voorlichting van inwoners en professionals werk-
zaam met risicogroepen. Ook kan gezamenlijk de samenwerking worden gezocht met werkgevers in het Copen-gebied
die gebruik maken van uitzendbureaus van arbeidsmigranten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>