<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                              Raadsvergadering           :   20 december 2018
                                              Kenmerk                    :   2106813
                                              Afdeling                   :   Ruimte
                                              Nummer voorstel            :   RV 18-44
                                              Agendapunt                 :   13
                                              Portefeuille               :   Nermina Kundić




Onderwerp:
Versnelling Energietransitie Soest



Aan de gemeenteraad,

Voorstel tot besluit

    1. De ambitie CO2-neutraal gelijk te laten lopen met de landelijke ambities;
    2. De startnotitie Energietransitie Soest vast te stellen;
    3. Het college opdracht te geven om te onderzoeken of de ambitie om 20% van de huidige Soester
       energiebehoefte op eigen grondgebied op te wekken kan worden verhoogd naar 50%, waarbij
       minimaal 30% wordt opgewekt door innovatieve technieken;
    4. Het college opdracht te geven om een meerjarig programma op te stellen voor de energietransitie met
       pijlers wonen, werken, mobiliteit en gemeente als voorbeeld en het aan de raad ter besluitvorming
       voor te leggen.

Inleiding
Nationaal kader
Soest staat voor een enorme opgave: een CO2-neutrale gemeente worden. Dit is het gevolg van de afspraken
die in Parijs zijn gemaakt om de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 1,5 tot 2 graden Celsius.
Deze afspraak wordt in Nederland geconcretiseerd in het landelijke Klimaatakkoord. Het doel van dit akkoord is
om klimaatverandering tegen te gaan door in Nederland in 2030 bijna de helft (49%) minder broeikasgassen
uit te stoten dan we in 1990 deden. In 2050 moet de energievoorziening bijna helemaal duurzaam zijn. De
uitstoot van CO2 (en andere broeikasgassen) is dan 80-95% minder vergeleken met 1990. Gemeenten hebben
hierin een belangrijke rol.

Regionale opdracht: Regionale Energiestrategie
Vanuit het Klimaatakkoord hebben gemeenten de opdracht gekregen om met de regio’s een Regionale
Energiestrategie (RES) op te stellen en daarmee een bod te doen aan het Rijk in 2019. In de RES staat de
energieopgave van een regio centraal. Hierin brengen we het potentieel voor duurzame opwekking en
besparingen en de concrete plannen om de vraag en het aanbod te koppelen bij elkaar. De strategieën worden
bottom-up, vanuit regionaal perspectief opgesteld op basis van ruimtelijke, wettelijke en maatschappelijke
factoren. Daarnaast hebben gemeenten de plicht om een transitievisie warmte op te stellen voor de gemeente,
uiterlijk in 2021. Dit is de lokale aanpak om de gebouwde omgeving aardgasvrij te maken. Zowel de RES als de
transitievisie warmte landen in de Soester Omgevingsvisie.

Lokale uitwerking
Ondertussen werken we, samen met onze externe partners en stakeholders, hard aan de uitvoering van het
Gemeentelijk Duurzaamheidsplan 2016-2020.
In het coalitieakkoord Soest 2018-2022 is fors ingezet op Duurzaamheid, waarbij ook een belangrijk ruimtelijk
kader is afgegeven:
‘Voor Soest willen we ons maximaal inspannen om ervoor te zorgen dat grootschalige windmolens/-turbines en
zonneweides niet nodig zijn. We hebben daarbij onze hoop gevestigd op innovatie en nieuwe technieken. De
belangen rond plaatsing van windmolens/-turbines gaan de gemeentegrenzen te boven. Daarom heeft een
regionale benadering onze duidelijke voorkeur. Mocht het toch zo ver komen dat windmolens/-turbines en
zonneweides nodig zijn in Soest, dan is er wat ons betreft één duidelijk kader: niet in de polder.’
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                     -2-
Om de klimaatdoelstellingen te halen is het belangrijk de balans te borgen. Balans tussen het creëren van
draagvlak onder inwoners en bedrijven, snelheid in de uitvoering, technische haalbaarheid, beschikbare fysieke
ruimte en middelen om CO2-neutraal te worden.

In september en oktober jl. hebben we in verschillende sessies met u en met onze externe stakeholders
gesproken over de energietransitie van Soest. In deze sessie gaven we inzicht in de opgave, de impact en het
verloop van de energietransitie. En hebben we gesproken over wat we concreet wel en niet willen binnen deze
energietransitie. In de startnotitie schetsen we hoe we de route van de energietransitie vorm willen geven.


De energietransitie – het veranderen van fossiele brandstoffen naar volledig duurzame energiebronnen – raakt
ook aan andere thema’s als circulaire economie, biodiversiteit en voedsel. Deze thema’s komen net als de
andere thema’s uit het GDP terug bij uw raad in een separaat voorstel. Voorliggend raadsvoorstel ziet alleen
toe op de energietransitie.

Beoogd resultaat
Met dit voorstel zetten we een eerste stap naar een overall gestructureerde aanpak van de energietransitie in
Soest.

Argumenten
1 a Een gedragen doelstelling is noodzakelijk
Met een heldere doelstelling kunnen we tussenliggende mijlpalen vastleggen in de route naar een CO2-neutraal
Soest. We staan aan het begin van een transitie waar alle gemeenten op dit moment mee worstelen. Door aan
te sluiten bij de landelijke doelstelling, in 2050 vrijwel CO2-neutraal te zijn, kunnen we uitvoering gaan geven
met de technieken van nu maar ook ruimte laten voor innovatieve technieken in de toekomst. We zetten het
doel om CO2-neutraal te zijn efficiënt uit in de tijd. Als Soest creëren we zo de kans om optimaal gebruik te
maken van innovatieve ontwikkelingen. Tegelijk betekent de doelstelling voor 2050 nog steeds dat we op korte
termijn moeten versnellen. Dit sluit aan bij het advies van de Rekenkamercommissie.

1 b Hiermee concretiseren we een ambitie uit het GDP bij
In het huidige GDP is de ambitie opgenomen om in 2030 CO2-neutraal te zijn. Deze ambitie is gesteld als stip
op de horizon. Met de ambitie van de nieuwe coalitie en het landelijke klimaatakkoord is een stip op de horizon
niet genoeg meer. We hebben een heldere en haalbare doelstelling nodig, op basis waarvan we een
programmatische en kort cyclische aanpak kunnen maken, waardoor ook uw raad op resultaten kan gaan
sturen.

1 c De doelstelling Soest CO2-neutraal volgens landelijke lijn is haalbaar
De bevindingen van interne en externe werksessies en de raadsbijeenkomst van 17 oktober jl. zijn uitgewerkt
in de infographic energietransitie Soest, deze is opgenomen in de bijlage. In deze infographic zijn drie
scenario’s opgenomen om te komen tot een CO2-neutraal Soest. Het scenario Soest CO2-neutraal in 2030
vraagt om een sterke koplopersrol van de gemeente waarin de samenwerking met en mogelijkheden vanuit de
stakeholders en samenleving onder druk komen te staan. Daarnaast zijn er nog onzekerheden in de totale
energietransitie waardoor vooruitlopen op de landelijke doelstelling als individuele gemeente een risico is.
Wanneer we aansluiten bij de landelijke doelstelling om in 2050 CO2-neutraal te zijn zien we ruimte voor
innovatie, ruimte voor onze inwoners en bedrijven en ruimte voor het ontstaan van nieuwe verdienmodellen
waardoor de transitie interessant kan worden voor de markt.

2 a Met de startnotitie geeft de raad stevig richting aan de uitvoering van de energietransitie
Met de vaststelling van de startnotitie en het programmaplan krijgt de raad een stevige rol in de begeleiding
van de energietransitie in Soest. We zullen u ieder kwartaal informeren over de voortgang. Het komende jaar
leggen we uw raad de kaders voor waarbinnen we de energietransitie mogelijk maken, naast de huidige kaders
die de raad al heeft vastgesteld. Binnen deze kaders neemt het college de uitvoering op zich.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                    -3-




3 a Ruimte voor innovatie maakt een hogere ambitie haalbaar
Het streven is in 2050 de productie van duurzame energie en het verbruik van energie helemaal in evenwicht
te brengen. Onderzoek is nodig naar waar kan, hoeveel energie worden bespaard. En welke manieren zijn er
om duurzaam energie te produceren en waar. De gemeente Soest heeft een aantal kenmerken die heel
bepalend zijn voor de mogelijkheden om te werken aan duurzame energieproductie. Het college gaat samen
met de bewoners en deskundigen onderzoeken wat haalbaar in het aandeel duurzame energie op te wekken op
eigen grondgebied en legt dit daarna voor aan uw raad.

3 b Initiatieven voor het opwekken van duurzame warmte en elektriciteit in Soest willen we faciliteren
Op dit moment zijn verschillende initiatieven voor het opwekken van duurzame warmte en elektriciteit bekend.
Zo zijn er bijvoorbeeld initiatieven voor het aanleggen van zonneparken, het initiatief Solar Runway in
Soesterberg en een partij die kansen zien voor Ultradiepe Geothermie in Soest.
We willen voor alle (al bekende en toekomstige) initiatiefnemers een gelijk speelveld bieden. We stellen in
2019 een uitnodigingskader op voor grootschalige opwekking van zonne- en windenergie en leggen dit aan de
raad voor.

3 c Deze ambitie brengen we in bij de totstandkoming van de RES in regio Amersfoort
Bij de totstandkoming van de RES gaan we met de regiogemeenten onderzoeken welk bod we aan het Rijk
kunnen doen als regio. De ambitie om de benodigde energie in Soest op eigen grondgebied op te wekken
nemen we mee als uitgangspunt. We leggen de raad het Plan van Aanpak RES en het concept aanbod voor.
Het definitieve bod aan het Rijk bieden we uw raad ter vaststelling aan.

De RES stellen we op samen met woningcorporaties, energie- en netwerkbedrijven en zetten we in op een
combinatie van oplossingen. Inmiddels is duidelijk dat de startnotitie voor de RES pas getekend kan worden na
vaststelling van het Klimaatakkoord. Dat is naar verwachting in eind 2019. Wij informeren u later over de
definitieve planning. Zowel het concept bod als het definitieve bod leggen we aan u voor.
Zo kunnen wij sturen op het behouden van de waarden voor Soest en kunnen we een integrale afweging
maken.

4 a Ambitie kan worden vertaald in programmaplan
Met de komst van het landelijke klimaatakkoord en de rol die wij hierin als gemeente hebben gekregen maakt
het noodzakelijk om een actueel programmaplan op te stellen voor de energietransitie in Soest. Hiermee geven
we verder uitwerking aan het onderwerp energietransitie uit het huidige GDP 16-20 en stellen we een
meerjarig programma op. Dit doen we aan de hand van de pijlers wonen, werken, mobiliteit en gemeente als
voorbeeld. Bij elke pijler maken we een kansen- en risicoanalyse: wat zijn de belangrijkste positieve en
negatieve succesfactoren en hoe kunnen die worden beïnvloed.
In het programmaplan hebben we aandacht voor betaalbaarheid/ financiering, communicatie, een heldere
wijkaanpak zodat inwoners, bedrijven en vastgoedeigenaren kunnen anticiperen op de toekomst. Ook is
aandacht voor de infrastructuur binnen de gemeente, de ruimtelijke inpasbaarheid, het maatschappelijke
draagvlak en wets- of beleidsrestricties. Tenslotte zien we een koppeling met de totstandkoming van de
Soester omgevingsvisie, regionale en Rijksbelangen.

4 b Het programmaplan speelt mede in op de quick wins
In het programmaplan halen we de maatregelen naar voren die we nu al kunnen uitvoeren/ realiseren.
Voorbeelden zijn de no regret maatregelen zoals het gefaseerd aardgasvrij maken van ons eigen vastgoed of
bijvoorbeeld het uitbreiden van het aantal laadpalen in Soest.

Kanttekeningen/risicobeheersing
1 a Het eindresultaat van de energietransitie is nog niet volledig te voorspellen
Alle gemeenten, regio’s, provincies en Rijk staan samen voor een enorme opgave om de energietransitie
succesvol te laten verlopen tot aan 2050. De uiteindelijke te gebruiken technieken liggen niet vast en zijn
mogelijk nog niet bekend. Ook zullen wetten en regels aangepast moeten worden om de transitie mogelijk te
maken. Het gehele speelveld voor de energietransitie is daardoor nog niet te overzien. Met alle overheden
samen werken we naar het beoogde resultaat, hoe we daar precies komen is nu nog niet volledig helder. Dan
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                      -4-
zal de komende jaren ook nog wel deels onzeker blijven. Het is van belang dat we als overheden in Nederland
gezamenlijk stappen voorwaarts durven zetten. Een transitie is per definitie niet op zekerheden gebaseerd en
vraagt om lef, maar ook om realisme.

2 a De toekomstscenario’s voor 2050 zijn nog niet begroot
In de startnotitie energietransitie Soest schetsen we voor de pijlers wonen, werken, mobiliteit, duurzame
energieopwekking en gemeente als goed voorbeeld hoe de Soest eruit kan zien in 2050. De toekomstbeelden
naar 2050 zijn ter inspiratie. In het vervolgproces met partners en stakeholders zijn hier aanpassingen op
mogelijk. Ook zullen in de tussentijd tot 2050 tal van innovaties ontstaan en wijzigingen in werkwijzen
optreden waardoor het uiteindelijke beeld kan afwijken van het geschetste toekomstbeeld.
Daarnaast zijn er investeringen nodig om het geschetste toekomstbeeld te realiseren. In de startnotitie zijn de
toekomstbeelden geschetst en doelstellingen uit het vastgestelde SER energieakkoord opgenomen. Zoals
bijvoorbeeld dat alle gemeentelijke gebouwen in 2020 minimaal twee labelstappen hebben gemaakt. In het
nog op te stellen programmaplan zal de technische en financiële haalbaarheid van deze en andere
toekomstbeelden getoetst worden.

3 a Op dit moment kunnen we ons nog niet vastleggen op bronnen voor duurzame warmte en elektriciteit
Op dit moment zijn nog maar enkele bronnen voor duurzame warmte en elektriciteit in Nederland beproefd. De
verwachting is dat met het landelijke Klimaatakkoord, de regionale RES-en en de gemeentelijke transitievisies
warmte ruimte ontstaat voor innovatie en nieuwe verdienmodellen. Oplossingen die nu nog niet bekend zijn
zullen zich aandienen en de huidige inzichten van nu vervangen. Wachten totdat alles overzichtelijk is, is geen
optie. Het zou geen recht doen aan de initiatieven die nu in Soest door verschillende stakeholders worden
uitgewerkt. We streven ernaar om ruimte te houden voor het implementeren van innovatieve bronnen. Toch is
het noodzakelijk om ook op korte termijn stappen te zetten, gebruikmakend van op dit moment bekende
bronnen.

Bestuurlijke vernieuwing
Wij gaan actief starten met voorbereidingen van een gebiedsgerichte wijk-energieaanpak, die als input dient
voor het nog op te stellen programma. We kiezen daarbij expliciet voor een bottom-up uitvoeringsstrategie
waarbij wij als Soest zelf integrale afwegingen kunnen maken en beleidsterreinen kunnen verbinden (zoals
mobiliteit, participatie, maatschappelijk vastgoed). Dit doen we met de Taskforce, bestaande uit een
samenstelling van diverse belangrijke partners in de energietransitie. Deze krijgt een rol bij de totstandkoming
en uitvoering van het programmaplan voor de energietransitie. De samenstelling rol en verwachting van het
Taskforce worden gelijk met de behandeling van het programmaplan aan u voorgelegd.

Aanpak/uitvoering
Deze transitie, waarbij er veel nieuwe taken bij de gemeentelijk komen te liggen vertoont vergelijkingen met
de transitie in het sociaal domein van de afgelopen jaren. We maken gebruik van de lessen die daar geleerd
zijn. Het programmaplan stellen we dan ook integraal op met de gemeentelijke organisatie en zorgvuldig met
al onze partners en stakeholders. De adviezen van de Rekenkamercommissie en de adviescommissie milieu en
ruimte nemen we daarin mee.

Communicatie
We informeren onze partners en stakeholders over uw besluit. We stellen vervolgens samen met deze partners
en stakeholders het programmaplan op en bereiden daarbij een apart communicatieplan voor.

Evaluatie en verantwoording
Dit besluit is de opmaat voor het opstellen van een programmaplan voor de energietransitie van Soest. Over
de voortgang plannen we graag een overlegcyclus met uw raad eens per kwartaal.

Kosten, baten, dekking
Dit besluit heeft geen directe financiële gevolgen omdat voorliggend voorstel aan de hand van de nieuwe
ambities voor de energietransitie uitvoerbaar zijn met de beschikbaar gestelde capaciteit in de begroting 2019.
Bij de totstandkoming van het programmaplan brengen we in beeld welke financiële consequenties er zijn.

Referendabel ja/nee
Nee.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                     -5-




Kernboodschap
Met de startnotitie wordt uitvoering gegeven aan een hogere ambitie waarbij wordt ingezet op een zorgvuldige
balans tussen draagvlak onder inwoners en bedrijven, snelheid in de uitvoering, technische haalbaarheid,
beschikbare fysieke ruimte en middelen om CO2-neutraal te worden.

Soest, 27 november 2018

Burgemeester en wethouders van Soest,
de secretaris,                            de burgemeester,




Age Veenstra                              Rob Metz
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>