<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Inleiding

Tijdens de vergadering van Provinciale Staten van Utrecht van 16 december 2016 is bij de
evaluatie van de PRV gesproken over de situatie van het bedrijf van de familie Van
Dorresteijn in Soest. Door verschillende fracties werd gewezen op de situatie van het bedrijf
van de familie en is aan Gedeputeerde Van Den Berg verzocht te helpen bij het zoeken naar
een oplossing voor hun bedrijf.

Gedeputeerde Van Den Berg heeft toegezegd de familie Van Dorresteijn te helpen bij het
zoeken naar een oplossing en heeft daarbij de gebiedscoöperatie O-gen ingeschakeld.

Wij gaan ervan uit dat de procedures van de gemeente Soest, Van Dorresteijn en een aantal
belanghebbenden bij de Raad van State alsmede de uitspraak van de Raad van State
genoegzaam bekend zijn en gaan daarom met name in op de specifieke situatie van het
bedrijf van de familie Van Dorresteijn in relatie tot de PRV.

De situatie samengevat

De familie Van Dorresteijn exploiteert een agrarisch bedrijf. De bedrijfsgebouwen staan aan
de Insingerstraat 19 in Soest. De grond, gedeeltelijk in eigendom en voor het grootste deel in
pacht, ligt verspreid in het buitengebied van de gemeente Soest. Het bedrijf van Van
Dorresteijn bestaat uit het houden van vleesvee. Een deel van het vlees wordt als
streekproduct verkocht aan mensen in de regio. In de directe omgeving van de
bedrijfsgebouwen aan de Insingerstraat zijn de laatste jaren een aantal woningen gebouwd.
Hierdoor kon het bedrijf van de heer Van Dorresteijn niet verder worden ontwikkeld en
moest zelfs worden verkleind. Tenslotte heeft de familie Van Dorresteijn besloten om het erf
en de bedrijfsgebouwen te verkopen voor woningbouw. Dit werd mogelijk gemaakt door
bestemmingsplanwijziging, met instemming van de gemeente Soest en de provincie
Utrecht. Door de verkoop van het erf met bestemming woningbouw kon de heer Van
Dorresteijn zijn erf goed verkopen en ontstaat voor hem meer financiële ruimte voor
herinvestering in nieuwe bedrijfsgebouwen. De mogelijkheden om te verplaatsen worden
echter sterk ingeperkt door de PRV, die niet toestaat dat er nieuwe agrarische bedrijven in
het buitengebied worden gevestigd behoudens nieuwvestiging als gevolg van internationale
natuurwetgeving. Het is tot nu voor de heer Van Dorresteijn niet mogelijk gebleken een
bestaand bedrijf te kopen en op die plaats zijn bedrijf voort te zetten. Om die reden heeft de
familie Van Dorresteijn nog steeds de voorkeur om nieuw te bouwen op hun perceel in
eigendom aan de Peter van den Breemerweg.

Waarom lukt het niet een bestaand bedrijf te kopen?

In de landbouw vindt al jaren schaalvergroting plaats. De laatste jaren komt hierin zelfs een
versnelling. Door hogere eisen vanuit milieu, dierwelzijn en voedselveiligheid worden er veel
aanpassingen aan stallen gedaan. Deze hogere kosten worden veelal gecompenseerd door
schaalvergroting, dus verlaging van andere kosten. Sommige boeren besluiten te stoppen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>omdat de investeringen voor hen te hoog zijn en verkopen het bedrijf. Andere bedrijven, die
hebben gekozen voor vergroting, kopen de grond van stoppende boeren en zo komen dus
bestaande agrarische gebouwen vrij. In veel gevallen zijn deze gebouwen verouderd en
voldoen niet meer aan de eisen die worden gesteld aan dierwelzijn, diergezondheid- en
milieu en is het financieel veelal niet haalbaar met oude bedrijfsgebouwen een nieuw bedrijf
op te starten. Bedrijfsgebouwen worden bij voorkeur nieuw gebouwd op de bestaande
locatie van de bedrijven.

Een andere mogelijkheid om de hogere kostprijs te compenseren is verhoging van de
opbrengstprijs. Een mogelijkheid van verhoging van opbrengstprijs is het verkopen van
streekproducten aan consumenten in de regio. De familie Van Dorresteijn heeft voor dit
laatste gekozen.
Door deze ontwikkelingen ontstaan totaal verschillende bedrijven binnen de landbouw.
Verschillen tussen bedrijven die groter worden en bedrijven die kiezen voor verbreding als
streekproducten en biologische productie, maar ook steeds meer onderlinge verschillen
tussen bedrijven die uitbreiden en die niet uitbreiden. En daar wringt het steeds meer. Nu in
het bijzonder voor de heer Van Dorresteijn. Het verplaatsen van zijn bedrijf naar een
bestaande locatie heeft een aanzienlijke kapitaalvernietiging tot gevolg. Immers, op een
bestaande locatie van b.v. een melkveebedrijf zal de rundveestal altijd moeten worden
afgebroken. Dorresteijn wil zijn koeien huisvesten op een geheel andere wijze, in een zgn.
potstal. Een stal waar de koeien met hun kalveren op stro de winter doorbrengen. Een totaal
andere bedrijfsopzet. Een andere oorzaak die het lastig maakt een bestaand bedrijf te kopen
is de prijs. De bestemming van een bestaande locatie kan worden omgezet in
woonbestemming waarbij de Rood voor Rood regeling kan worden gebruikt voor de
bedrijfsgebouwen. Hierdoor is de prijs van bestaande bedrijfslocaties relatief hoog.
Bovendien is het zoekgebied voor Van Dorresteijn beperkt tot de gemeente Soest omdat
daar zijn meeste klanten wonen die het vlees afnemen.
Om bovengenoemde (financiële) redenen is het voor de heer van Dorresteijn niet mogelijk
gebleken een bestaand bedrijf te kopen. Binnen de gemeente Soest zijn de laatste jaren
verschillende voormalige bedrijfslocaties verkocht. Mede door de aantrekkende
woningmarkt worden voormalige agrarische bedrijven voor een hoge prijs verkocht. Van
Dorresteijn heeft de laatste jaren verschillende pogingen gedaan een dergelijk bedrijf te
verwerven en heeft makelaars in de regio daarvoor een zoekopdracht gegeven, maar om
bovengenoemde redenen is aankoop tot nu toe niet gelukt. In feite is hier sprake van het
falen van de markt. Het aanbod van bestaande bedrijven is voldoende, maar door meerdere
oorzaken is de prijs/kwaliteit verhouding onvoldoende voor een nieuwe start van een ander
agrarisch bedrijf. De waarde van die bedrijven wordt meer bepaald door de mogelijkheid tot
functieverandering dan door de waarde voor agrarisch gebruik. Het rapport van Dun(zie
bijlage) licht dit verder toe.

We moeten daarom vaststellen dat de familie Van Dorresteijn in de huidige markt en met de
huidige regels rondom bedrijfsverplaatsing in de PRV onvoldoende kans heeft om een
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>bedrijfseconomisch gezonde nieuwe start te maken en derhalve hun bedrijf zal moeten
stoppen.

Hoe nu verder?

Bijzonder, want de opzet van een dergelijk bedrijf, kleinschalig, extensief, het verkopen van
streekproducten, koeien in de wei, wordt maatschappelijk zeer gewaardeerd. Maar mede
door de huidige regels is dit onmogelijk. Het stoppen van een dergelijk bedrijf heeft ook iets
tegenstrijdigs. Dit is dan ook de achtergrond dat er in de gemeenteraad van de Soest en bij
een aantal Statenleden een gevoel ontstaat dat de familie Dorresteijn op een of andere
manier moet worden geholpen. Als men dat wil betekent dit dat er mogelijkheden moeten
worden bedacht waardoor de kosten bij een aankoop van een bestaand bedrijf worden
verlaagd of er mogelijkheden worden gegeven een nieuw bedrijf te vestigen, niet op een
bestaand bedrijf.

Bedrijfsplan Van Dorresteijn

De familie Van Dorresteijn heeft een bedrijfsplan opgesteld voor een nieuw te vestigen
bedrijf aan de Peter van den Breemerweg. Voor een bedrijf voor het houden van vleeskoeien
van het Blonde d, Aquitaine ras met daarbij een boerderijwinkel voor de verkoop van o.a.
vlees van hun eigen dieren. Ondanks de voorgenomen uitbreiding blijft het een kleinschalig
en extensief bedrijf. De koeien en hun kalveren worden gehouden in een zgn. potstal en
gaan in de zomer allemaal naar buiten. Bij de inrichting van de bouwkavel is voldoende
ruimte voor landschappelijke inpassing en ook de gebouwen kunnen daarop worden
aangepast. De bestaande schuur zal worden gesloopt en het is mogelijk dat het nieuwe
bedrijf met een toegangsweg wat verder van de Peter van den Breemerweg te vestigen. De
familie Van Dorresteijn is ook bereid op de betreffende kavel meer te investeren in
duurzaamheid en, wanneer dat gewenst wordt, recreatieve voorzieningen wellicht aan te
sluiten bij de boerderijwinkel. Echter de huidige PRV staat nieuwvestiging niet toe en
daarom is, tot nu vergeefs, gezocht naar een locatie op een bestaand bedrijf.

Sloopfonds

Zoals eerder aangegeven voldoen in veel gevallen bestaande bedrijfsgebouwen niet meer
aan de eisen die worden gesteld aan milieu en dierenwelzijn en moeten in veel gevallen
nieuwe stallen worden verbouwd. Doordat Van Dorresteijn zijn koeien wil huisvesten in een
potstal zal de aanwezige stal geheel moeten worden afgebroken en ontstaat een vorm van
kapitaalvernietiging die de bedrijfsopzet van Van Dorresteijn niet kan dragen. Een
mogelijkheid is het geven van een vergoeding voor de waardevermindering als gevolg van
het slopen van de stallen. Dus het instellen van een zgn. Sloopfonds. Het voordeel is dat dit
past binnen de PRV en de familie Van Dorresteijn wellicht verder kan als een geschikte
locatie wordt gevonden.
Een nadeel van deze oplossing is dat het zeer moeilijk is in de praktijk de grens te bepalen
wanneer iemand voor een zgn. sloopfonds in aanmerking komt, mede omdat er nog geen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>regels zijn uitgewerkt waaraan te voldoen. Daarnaast is de kans uiterst klein dat er binnen de
gemeente Soest op korte termijn een locatie te koop komt die kan voldoen aan de
bedrijfsopzet van Van Dorresteijn. De vraag is of, nu er al zo lang naar een andere locatie is
gezocht, het redelijk is te verwachten dat dit binnenkort wel zal slagen. Daarnaast is bij
informatie gebleken het niet zeker is dat een dergelijk fonds in dit geval toepasbaar is mede
omdat er al snel sprake kan zijn van staatsteun.

Het bedrijf van Van Dorresteijn als casus voor de PRV

Een andere oplossing zou kunnen zijn toch te kijken naar mogelijkheden van
bedrijfsverplaatsing ondanks dat dit niet mogelijk is binnen de huidige PRV. De vraag is nu of
we een uitzondering willen of kunnen creëren voor de familie Van Dorresteijn in afwijking
van de PRV. Hoewel hier sprake is van een zeer specifiek bedrijf is toch niet goed uit te
leggen waarom voor de heer Van Dorresteijn een uitzondering wordt gemaakt. Om
rechtsongelijkheid te voorkomen lijkt dit geen goede route als niet gekeken wordt naar het
probleem in bredere zin.
Een andere benadering is het bedrijf van Van Dorresteijn te zien als casus voor de regels
binnen de PRV m.b.t. nieuwvestiging van agrarische bedrijven.
Het voorstel is dat laatste te doen.
Zoals eerder aangegeven verandert er in de landbouw momenteel erg veel. Bedrijven maken
andere keuzen en verschillen steeds meer van opzet. Het collectief landbouw bestaat
daardoor steeds minder en bedrijven verschillen veel meer van elkaar dan een aantal jaren
geleden. Ze passen zich continu aan de eisen aan hen gesteld en investeren veel in
aanpassingen van hun bedrijfsgebouwen. Er vindt in alle sectoren veel vernieuwing en
innovatie plaats. In verreweg de meeste gevallen passen bedrijven zich aan op de huidige
locatie. Verhuizen is immers erg duur en komt daardoor erg weinig voor. Een bedrijf heeft er
geen belang bij van locatie te veranderen als er geen andere belangen een rol spelen.
Anderzijds kan een overheid er wel veel belang bij hebben dat een bedrijf verplaats wordt.
Zeker in de provincie Utrecht met zo veel toekomstige ontwikkelingen en zoveel belangen
zal dat zeker het geval zijn. Om dat mogelijk te maken is een breder in te zetten instrument
voor nieuwvestiging ons inziens in de toekomst onmisbaar. Dit omdat verplaatsing naar een
bestaande locatie voor velen niet uitvoerbaar is omdat de oude gebouwen niet meer te
gebruiken zijn. Wil de provincie als regisseur van het buitengebied succesvol blijven is een
dergelijk breder inzetbaar instrument als bedrijfsverplaatsing ons inziens absoluut
noodzakelijk. Naast mogelijkheden tot bedrijfsverplaatsing als gevolg van internationale
natuurwetgeving lijkt bedrijfsverplaatsing in het kader van het algemeen maatschappelijk
belang dan ook zeer wenselijk. Dat geeft veel meer flexibiliteit voor een overheid wanneer
het noodzakelijk is een bedrijf te verplaatsen in het algemeen belang. Ons advies is dan ook
het instrument bedrijfsverplaatsing middels nieuwvestiging te verbreden zoals is
aangegeven, wanneer dit in het algemeen maatschappelijk belang wenselijk is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Daarnaast is dan ook mogelijk in dergelijke gevallen van nieuwvestiging ook de hogere eisen
aan de nieuwe gebouwen m.b.t. dierwelzijn, milieu en landschappelijke inpassing te stellen
zoals die ook gelden bij de bouwblokken groter dan 1.5 ha.

Terug naar het bedrijf van Van Dorresteijn .

Het bedrijf van Van Dorresteijn is ingebouwd tussen de woningen en kon niet verder.
Dorresteijn heeft het bedrijf na de bestemmingswijziging goed kunnen verkopen, maar
iedereen heeft het wel laten gebeuren dat het bedrijf niet verder kon. Ook overheden
hebben hierin een verantwoordelijkheid.
Bovendien is er de laatste jaren sprake van veel overlast van transport van mest en voer
door een woonwijk. Om die reden is er o.i. sprake van algemeen belang dat dit bedrijf wordt
verplaatst. Dit heeft de gemeente Soest eerder gemotiveerd. Zoals eerder is aangegeven is
het voor van Dorresteijn niet mogelijk een bestaand bedrijf aan te kopen. Het lijkt dan toch
redelijk dat in dit geval ook gezocht mag worden naar een andere locatie, die verplaatsing
wel mogelijk maakt. De familie Van Dorresteijn heeft aangegeven voorkeur te hebben voor
nieuwbouw aan de Peter van den Breemerweg, maar wil dat ook realiseren op een andere
plaats binnen de gemeente Soest. Het nieuw te vormen bouwvlak heeft een maximale
grootte van het bouwblok van 1 ha.

Bijdrage aan maatschappelijk belang

Voor het vestigen van een nieuw bedrijf is een wijziging van het bestemmingsplan
noodzakelijk. Bij wijziging van een agrarisch perceel in een agrarisch bouwblok ontstaat een
waardevermeerdering. Het lijkt redelijk dat de heer Van Dorresteijn om deze reden een
bijdrage levert aan maatschappelijke belangen in zijn omgeving. Dit mede omdat van
Dorresteijn ook een hogere prijs heeft ontvangen bij de verkoop van zijn huidige erf als
gevolg van bestemmingswijziging, waardoor de bouw van 4 woningen mogelijk wordt.
Daartegenover staat dat het bedrijf van Van Dorresteijn jarenlang stil heeft gestaan en niet
verder ontwikkeld kon worden, zelfs is verkleind door de oprukkende woningbouw. Dat
heeft ook veel kosten met zich meegebracht. Alles overziend is een bijdrage van Van
Dorresteijn aan maatschappelijk belang bij nieuwvestiging gerechtvaardigd. Dit kunnen
investeringen zijn in meer duurzaamheid, meer landschappelijke inpassing of recreatieve
voorzieningen, die wellicht aansluiten op het te vestigen bedrijf.

Rollen

Doordat de zoektocht van de familie van Dorresteijn al even duurt heeft dit ook in de media
aandacht gekregen. Ook in de raad van de gemeente Soest en bij een aantal Statenleden is
de betrokkenheid bij het bedrijf van Van Dorresteijn groot. Dat kan gezien worden als een
voorbeeld van empathie, echter de rol van de ondernemer moet wel helder blijven.
De familie Van Dorresteijn is de ondernemer, die hun bedrijfsgebouwen hebben verkocht
omdat zij daar niet verder konden. Zij kunnen ervoor kiezen het bedrijf te beëindigen,
andere activiteiten te gaan uitvoeren of het bedrijf voortzetten en een andere ruimte te
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>zoeken. De familie Van Dorresteijn heeft gekozen voor het laatste. Het is de
verantwoordelijkheid van de ondernemer of hij daarin slaagt. Hij is op de hoogte van de tijd
die het mogelijk kost om nieuw te kunnen bouwen en hij is verantwoordelijk voor het
welslagen van zijn nieuwe bedrijfsopzet. De overheden, de gemeente Soest en de provincie
Utrecht kunnen hem daarbij niet helpen en geven alleen de kaders aan waarbinnen de
familie van Dorresteijn hun bedrijf kunnen uitoefenen. Door het voor de familie mogelijk te
maken een nieuwe bedrijfsopzet binnen de gemeente Soest te realiseren is sprake van
maximale inzet van de gemeente Soest en de provincie Utrecht.

Het advies samengevat

Het uiteindelijke advies in deze gaat echter breder dan het bedrijf van Van Dorresteijn en
kan worden gezien in het belang van toekomstige ontwikkelingen in het buitengebied van de
provincie Utrecht. Bij het kopen van bestaande locaties voor agrarisch gebruik is er sprake
van marktfalen en is het nadenken over de rol van de overheid gerechtvaardigd. Wij hebben
de situatie van het bedrijf van de familie Dorresteijn daarom als casus gebruikt voor de
regels van de PRV en zijn via deze route tot ons advies gekomen.
Kort samengevat adviseren wij te overwegen de regels voor nieuwvestiging voor agrarische
bedrijven binnen de PRV te verruimen door deze ook toe te passen bij situaties in het
algemeen maatschappelijk belang. Daarnaast stellen wij voor in die gevallen extra eisen te
stellen aan dierwelzijn, milieu en landschappelijke inpassing.
In het geval van Van Dorresteijn is een extra bijdrage aan maatschappelijke voorzieningen
verdedigbaar en kan naast de locatie van de Peter van de Bremerweg ook een andere locatie
geschikt zijn.
Gezien het belang voor van Dorresteijn adviseren wij snel helderheid te geven en dit advies
niet door te schuiven naar nieuwe beleidsdiscussies. Een vorm van hardheidsclausule of
overgangsregeling is gezien de historie, de specifieke situatie en vooral de jarenlange
onzekerheid zeker op zijn plaats. Voorwaarde is wel dat de familie Van Dorresteijn de
bedrijfsopzet financieel haalbaar is, hetgeen door de familie wordt gegarandeerd.

Tenslotte

Na gesprekken met de provincie Utrecht, de gemeente Soest, de familie Van Dorresteijn, een
aantal makelaars en organisaties en in samenwerking met O-gen zijn we gekomen tot
bovenstaand advies.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>