<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                   2017-385
Handreiking en Bijlagen
Aanpak woonoverlast
en verloedering
                        Aanpakken en voorkomen van
                        fysieke en sociale woonoverlast
                        Geactualiseerde en uitgebreide versie mei 2011
                         Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 01
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Inleiding                                                                                                    06
Samenvatting                                                                                                 07
Stroomschema                                                                                                 09
1    Rollen en verantwoordelijkheden                                                                          11
2 Klachten registreren en afhandelen                                                                          13
Hanteer één systeem van registreren                                                                           14
Wees bij meerdere incidenten alert op structurele overlast                                                    14
Stel een privacyreglement op                                                                                  15
Zorg voor complete en eenduidige dossiervorming                                                               15
Spreek af wie verantwoordelijk is voor de afhandeling                                                         16
3 Meldingen onderzoeken                                                                                       17
Voer eerst een quickscan uit                                                                                  18
Voer nader onderzoek uit                                                                                      19
4	Praten en afspraken maken: niet-juridische middelen                                                       23
Bewoners lossen zelf hun geschillen op door overlastgevers aan te spreken en afspraken te maken              23
Buurtvereniging of bewonerscommissie signaleert overlast en pakt die aan                                     23
Buurtbemiddelaar of mediator bemiddelt tussen twee partijen en legt afspraken vast                           24
Huismeester signaleert en spreekt aan                                                                        24
Buurtregisseur of wijktoezichthouder signaleert en verbindt partijen                                         24
Zorginstellingen bieden hulp aan overlastgevende verslaafden of psychiatrische patiënten                     24
5	Praten en handhaven: gemengde middelen                                                                    26
De wijkagent signaleert, houdt toezicht en handhaaft                                                         26
De overlastregisseur verbindt partijen en handhaaft                                                          27
Interventieteams controleren of helpen                                                                       27
Waarschuwingsbrief is vaak al voldoende                                                                      28
                                                              Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 03
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>6	Handhaven: welke juridische middelen?                                                                      29
Welke juridische aanpak is het meest geschikt?                                                                29
Juridisch instrumentarium                                                                                     30
Bestuursrechtelijk: voorkomen of ongedaan maken overlast, soms bestraffen                                     30
Strafrechtelijk: bestraffen van overlastgevers en voorkomen van herhaling                                     30
Privaatrechtelijk: aanpakken overlast door burgers onderling of door verhuurder                               30
Keuzetabel: overlastvormen en juridische middelen                                                              31
7	Bestuursrechtelijk handhaven: wetten en mogelijkheden                                                      36
Huisvestingswet                                                                                               38
Woningwet                                                                                                     38
Algemene plaatselijke verordening                                                                              41
Wet Milieubeheer en Afvalstoffenverordening                                                                   43
Wet ruimtelijke ordening en bestemmingsplan                                                                   43
Victoria                                                                                                      45
Damocles                                                                                                      46
Rotterdamwet                                                                                                  46
Victor                                                                                                        47
Kamerverhuur, logies en recreatiewoningen – extra mogelijkheden                                               47
Woonschepen en drijvende woningen                                                                             49
8	Stappenplan Bestuursrechtelijk handhaven                                                                    51
9	Strafrecht                                                                                                 54
10 Privaatrecht                                                                                               55
Grondrechten                                                                                                  55
Huurders en verhuurders pakken overlast aan op basis van het huurrecht                                        56
Aanpak overlast door de verhuurder                                                                             57
VvE’s pakken overlast aan op basis van de splitsingsakte en het huishoudelijk reglement                       59
Bewoners pakken onrechtmatige overlast aan op basis van het burenrecht                                         61
11	Overlast voorkomen en structureel aanpakken: beleid maken                                                 62
Bepaal de beleidsbehoefte                                                                                     62
Stel doelen, strategie en programma vast                                                                      63
Zet samen met de partners een uitvoeringsstructuur op                                                         63
Evalueer                                                                                                      64
12	Communicatie                                                                                              65
Stem de communicatie af                                                                                       65
Bewustwording en draagvlak creëren bij bewoners                                                               65
Grenzen aangeven                                                                                              66
                                                               Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 04
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Bijlagen                                                           67
Praktijkvoorbeelden                                                68
Casussen                                                           80
Wetten                                                             82
Reglementen                                                        88
Tips en suggesties                                                 95
Meer informatie                                                   102
Rollen                                                            104
Modelbrieven                                                      108
                    Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 05
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Inleiding
In heel Nederland ervaren bewoners regelmatig          aangevuld met onderwerpen die door verschillende
woonoverlast, zoals geluidsoverlast van buren,         gemeenten nog werden gemist, zoals het bestrijden
vervuilde tuinen en woningen, viezigheid van           van overlast rond woonschepen, kamerverhuur­
dieren, verloederde en vervallen panden of             panden of recreatiewoningen.
ernstige overlast door drugshandel. Zeker
aan­houdende overlast kan het woongenot en             De Handreiking aanpak woonoverlast en verloedering is
 gevoel van veiligheid van bewoners ernstig            voor gemeenten én hun partners een praktische
 bedreigen. De Handreiking aanpak woonoverlast         leidraad bij de aanpak van woonoverlast. Deze
en verloedering biedt gemeenten concrete               handreiking helpt hen zich gezamenlijk in te zetten
­instrumenten om woonoverlast tegen te gaan.           voor een schone, hele en veilige woonomgeving.
 Bij woonoverlast zijn veel verschillende partijen     Gebruiksaanwijzing
 betrokken. Bewoners hebben uiteraard zelf een         U kunt deze handreiking van kaft tot kaft lezen,
 belangrijke rol in het onderling oplossen van         maar u kunt hem vooral ook als praktisch ‘werk­
 problemen, maar ook corporaties, politie,             boek’ gebruiken.
 zorg­instellingen of wijkcentra hebben verant­        U kunt op verschillende manieren vinden wat
 woordelijk­heden om overlast tegen te gaan.           u zoekt:
Voor een efficiënte aanpak is een sterke regisseur     • via de inhoudsopgave;
 die deze partijen samenbrengt en het voortouw         • via het stroomschema op pagina 9. Het stroom­
 neemt onontbeerlijk. De gemeente vertegenwoor­           schema verbeeldt de stappen die u zet bij het
 digt het algemeen belang van haar bewoners en            aanpakken en voorkomen van woonoverlast.
 draagt zorg voor een leefbare, veilige en gezonde        De paginanum­mers verwijzen naar de
 leefomgeving. Daarmee is de gemeente de                  ­bijbehorende stukken in de handreiking;
 aangewezen partij om woonoverlast te signaleren,      • via de Keuzetabel overlastvormen en juridische
 het probleem op de agenda te zetten en de aanpak          middelen op pagina 31. Hierin kunt u een
 te dirigeren.                                             concreet overlastgeval opzoeken. De tabel geeft
                                                           weer welke juridische mogelijkheden u in dat
 Handreiking geactualiseerd en uitgebreid                  geval heeft en waar u jurisprudentie of achter­
 Met deze handreiking willen de VROM-Inspectie en          grondinformatie kunt vinden.
 de ministeries van BZK/WWI, en Veiligheid en Justitie
 gemeenten ondersteunen bij hun strijd tegen           Door de hele handreiking vindt u verwijzingen naar
 woonoverlast. De handreiking behandelt het wat en     de bijlagen achterin, zoals praktijkvoorbeelden,
 hoe van – met name bestuursrechtelijke – middelen     wetsteksten en modelbrieven. Voorbeeld:
 om overlast mee te voorkomen en aan te pakken.        » 112 Modelbrief 5.1, stuur de bewoner een
 Daarnaast staan in het tweede deel van de handrei­    waarschuwingsbrief
 king praktijkvoorbeelden, wetsteksten en checklisten. Het nummer direct na de verwijzingspijl is het
 In mei 2010 verscheen de eerste versie van de         paginanummer.
 handreiking. Deze tweede versie is geactualiseerd en
                                                                 Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 06
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Samenvatting
Niet iedereen heeft het even goed getroffen met        De middelen om overlast te bestrijden en te
de buren en de buurt. Sociale woonoverlast kan         voorkomen, variëren van preventieve en
het woongenot van mensen ernstig beperken.             ­de-­escalerende instrumenten zoals bemiddeling tot
Hoe hoog dat op kan lopen is bijvoorbeeld te zien       en met juridische middelen die het staken van
in populaire tv-programma’s als Bonje bij de buren     overlast afdwingen. In het uiterste geval heeft het
en aan het begrip ‘Tokkiefamilie’. Niet alleen het     gemeentebestuur zware middelen voor het sluiten
overlastgevend gedrag van buren en buurtgenoten        en onteigenen van panden tot zijn beschikking,
vermindert het woongenot; ook verloederde en           zoals de wetten Victor, Victoria, Damocles en
vervallen panden vergroten gevoelens van onveilig­     de Rotterdamwet.
heid en veroorzaken fysieke overlast. Overlast is
zeker niet voorbehouden aan de grote steden: in         Handreiking aanpak woonoverlast en verloedering
het hele land ervaren bewoners regelmatig overlast      De Handreiking aanpak woonoverlast en verloedering
van hun buren. Dit blijkt onder andere uit het          geeft een overzicht van de verschillende middelen
‘Zwartboek burenoverlast’ van Tweede-Kamerlid           om woonoverlast te bestrijden of voorkomen.
Attje Kuiken.                                           Deze handreiking gaat daarnaast dieper in op de
                                                       bestuursrechtelijke instrumenten om ernstige
Idealiter lossen bewoners die last hebben van elkaar   fysieke en sociale overlast aan te pakken.
hun geschillen onderling op. Maar in bepaalde          De omschreven middelen in deze handreiking zijn
gevallen kunnen, durven of willen ze dat niet. De      getoetst aan de praktijk van gemeenteambtenaren
gemeente kan woonoverlast dikwijls voorkomen           die belast zijn met het tegengaan van woonoverlast.
door preventief beleid te voeren en wanneer nodig      De Handreiking aanpak woonoverlast en verloedering
op te treden, bijvoorbeeld door met overlastgevers     bestaat uit:
en omwonenden in gesprek te gaan. Wanneer de           • inventarisatie van veelvoorkomende
overlast ernstige vormen aanneemt, zich steeds            woonoverlastproblemen;
herhaalt of voor urgente, gevaarlijke situaties zorgt,  • handvatten voor het voorkomen en aanpakken
heeft de gemeente de taak in te grijpen.                  van woonoverlast;
Woonoverlast kan de leefbaarheid van de woon­           • een overzicht van de wettelijke mogelijkheden
omgeving bedreigen. Ook hier ligt een taak voor           om woonoverlast aan te pakken;
het gemeentebestuur, dat vanwege zijn (mede)            • handvatten voor samenwerking met andere
verantwoordelijkheid voor de leefbaarheid van             partijen;
buurten en wijken de aangewezen regisseur is van        • stappenplannen voor de uitvoering van de
de aanpak van woonoverlast. De Handreiking aanpak         bestuursrechtelijke aanpak;
woonoverlast en verloedering ondersteunt gemeenten      • voorbeeldmateriaal, zoals voorbeeldbrieven en
bij hun taak en geeft inzicht in de middelen die hen      de wetsteksten van de meest gebruikte wetten in
ter beschikking staan.                                    dit verband;
                                                        • casussen en praktijkvoorbeelden.
                                                                 Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 07
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>De basis van deze handreiking bestaat uit de                 verloedering efficiënt aan te pakken. Deze hand­
publicaties van de VROM-Inspectie:                           reiking laat zien hoe.
• Overlast en verloedering; evaluatie van de wetten Victoria
    en Victor;                                                  Achtergrond
• Woonoverlast; analyse van de aanpak van woonoverlast          Naar aanleiding van het onderzoek Overlast en
    en verloedering (kortweg: Onderzoek woonoverlast);          verloedering; evaluatie wetten Victoria en Victor
• Aanvullingen op rapport Woonoverlast mei 2011.                zegde de minister voor Wonen, Wijken en
Het Onderzoek woonoverlast en de Aanvullingen                   Integratie (WWI) mede namens de ministers
bevatten een bijlage met een diepgaande analyse                 van Veiligheid en Justitie en Binnenlandse Zaken
van het juridisch instrumentarium om woon­                      en Koninkrijksrelaties (BZK) de Tweede Kamer in
overlast aan te pakken.                                         2009 toe een handreiking Woonoverlast te
                                                                ontwikkelen.
In mei 2010 verscheen de eerste versie van de                   Deze handreiking verschijnt in het kader van
Handreiking aanpak woonoverlast en verloedering. In deze        het Actieplan ‘Overlast en Verloedering’, een
 heruitgave is de handreiking aangevuld met nieuwe              onderdeel van het project ‘Veiligheid begint bij
 onderwerpen, zoals bijvoorbeeld de rol die de                  voor­komen’ van de Ministeries van Veiligheid en
 Vereniging van Eigenaars (VvE) kan spelen bij het              Justitie en BZK.
 tegengaan van overlast. Daarnaast is deze nieuwe               Het Actieplan ‘Overlast en Verloedering’ richt zich
 versie waar nodig aangepast naar aanleiding van het            op het oplossen van knelpunten, die gemeenten
 in werking treden van de Wet algemene bepalingen               en hun veiligheidspartners in de aanpak van
 omgevingsrecht.                                                diverse vormen van overlast ervaren. De VROM-
                                                                Inspectie voert de ontwikkeling van de Hand­
 Woonoverlast – hinder in en rond de woning –                   reiking aanpak woonoverlast en verloedering in
v­ arieert van verloederde tuinen en achterstallig              opdracht van de minister voor WWI uit.
 onderhoud tot extreme overlast zoals veroorzaakt               De VROM-Inspectie houdt toezicht op de nale-
 door vervallen (drugs)panden, wietplantages of                 ving van een groot aantal wetten en regels en
 escalerende burenruzies. Deze handreiking                      helpt anderen de naleving van VROM-regelgeving
 behandelt sociale en fysieke woonoverlast in de                te verbeteren. Het doel van de handreiking is
 directe woonomgeving. Overlast in de (iets) wijdere            gemeenten te helpen bij de inzet van – met name
 omgeving, zoals bijvoorbeeld overlast van hang­                bestuursrechtelijke – middelen bij de aanpak van
 jongeren op het plein, wordt niet behandeld. Hier              fysieke en sociale woonoverlast.
 zijn andere publicaties over verschenen, zie                   De VROM-Inspectie heeft het juridische onder-
 daarvoor onder andere www.hetccv.nl.                           zoek uitbesteed aan de promovendi mr. M. Vols
                                                                en mr. N. Vegter en enkele studenten, met
 Het succes van de aanpak van woonoverlast is in                begeleiding van prof. mr. J.G. Brouwer van de
 grote mate afhankelijk van de betrokkenheid van                Rijks­universiteit Groningen. Daarnaast was er
 het gemeentebestuur. Het college van Burgemeester              belangrijke inbreng van expertgemeenten en
 en Wethouders (B&W) heeft de zorg voor de aanpak               vonden gesprekken plaats met enkele corporatie-
 van zowel beginnende als ernstige of acute                     medewerkers, Aedes en deskundigen uit de
 woonoverlast.                                                  psychiatrie, van de politie en het OM en met
 Met inzet van de juiste middelen op het juiste                 beleidsmedewerkers en juristen van de minis­
 moment, samenwerking met andere partijen en                    teries BZK/WWI, Veiligheid en Justitie en de
 toewijding van het bestuur is woonoverlast en                  Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG).
                                                                       Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 08
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Stroomschema
Dit stroomschema verbeeldt de stappen die u zet bij
het aanpakken en voorkomen van woonoverlast.
De paginanummers verwijzen naar de bijbehorende
stukken in de handreiking.
                                                         QUICKSCAN (pag. 18)
 Is de situatie acuut?
 (brand- of instortingsgevaar)
                    Kunnen de bewoners de
                                                                                                  Einde afhandeling
                    kwestie zelf oplossen?
                    Is de klacht gegrond?
                                        Is er sprake van
                                                                                                  (Helpen bij) aangifte
                                        ­discriminatie?
                                                    NADER ONDERZOEK (pag. 19)
 Is de overlastgever onaan-
                                                                                                  Hulp bieden
 spreekbaar of onverwijtbaar?
 Is de overlast onrechtmatig?
                                                       Niet-juridische middelen
                       Kies altijd ook voor niet-juridische middelen, tegelijk met juridische. (pag. 23)
                                                  JURIDISCHE MIDDELEN (pag. 29)
 Is het gemeentebestuur                       Kan via het privaatrecht                   Is er sprake van strafbare feiten?
 ­verantwoordelijk?                           ­worden opgetreden?
 Bestuursrechtelijk handhaven                 Verhuurder of bewoners:                    Vervolging door OM
 (pag. 36)                                     ­civielrechtelijke procedure (pag. 55)    (pag. 54)
             (pag. 51)
 Waarschuwen        Overlast niet beëindigd            Voornemen          Overlast niet beëindigd       Besluit uitvoeren
                                                       kenbaar maken                                    (na eventuele termijn)
                                                                               Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 09
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 10</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>1 Rollen en verantwoordelijkheden
Er zijn veel verschillende situaties van woon‑       » 104-107
overlast. Als buren er met elkaar niet meer          • Rol gemeente bij aanpak woonoverlast:
uitkomen, of als er sprake is van ernstige overlast,    regie voeren
zijn verschillende partijen verantwoordelijk voor    • Rol gemeente bij aanpak woonoverlast:
het aanpakken van de overlastsituaties. Denk            leefbaarheid bewaken
bijvoorbeeld aan woningbouwcorporaties en            • Rol college van B&W bij aanpak woonoverlast:
andere verhuurders, bewoners, al dan niet in            handhaven openbare orde en veiligheid
verenigingverband, zoals een Vereniging van          • Rol verhuurder bij aanpak woonoverlast:
Eigenaars (VvE), gemeentelijke diensten, huis­          ­waarborgen rustig woongenot
eigenaren en politie, maar ook aan GG&GD,            • Rol Vereniging van Eigenaars bij aanpak woon­
buurtbemiddeling, welzijnswerk, enzovoort.               overlast: afspraken maken en bewaken
Bij het aanpakken en oplossen van maatschap­         • Rol bewoners bij aanpak woonoverlast:
pelijke problemen hebben instellingen, organisa­         signaleren en verantwoordelijkheid nemen
ties, overheidspartners en andere netwerken hun      • Rol politie bij aanpak woonoverlast:
eigen belangen en verantwoordelijkheden. Voor           reageren op acute meldingen
een effectieve samenwerking is het belangrijk        • Rol Openbaar Ministerie bij aanpak woonoverlast:
dat één partij de regie voert. De gemeente moet          vervolgen strafbare feiten
daarbij verbindend werken, in dialoog met            • Rol zorg- en hulpverlening bij aanpak woonoverlast:
burgers en organisaties.                                 hulp bieden bij psychische- of verslavingsproblemen
                                                                Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>In onderstaand schema staat welke instanties of personen bij overlastsituaties en bij eventuele juridische
procedures betrokken zijn. Let wel, de genoemde partijen zijn niet in alle gevallen (in rechte) verplicht om
actie te ondernemen.
  Wie is de klager?              Wie is de beklaagde?                      Wie zijn (eventueel) betrokken?
 Klager huurt van corporatie    Beklaagde huurt van zelfde corporatie     Corporatie klager/beklaagde,
                                                                         g­ emeente, politie/OM
                                Beklaagde huurt van andere corporatie     Corporatie van beklaagde,
                                                                          gemeente, politie/OM
                                Beklaagde huurt van particulier           Particuliere eigenaar, VvE,
                                                                          gemeente, politie/OM
                                Beklaagde is eigenaar-bewoner             Gemeente, Corporatie, politie/OM
                                                                          en VvE
 Klager huurt van particulier   Beklaagde huurt van zelfde particulier    Particuliere eigenaar, gemeente,
                                                                          politie/OM
                                Beklaagde huurt van corporatie            Corporatie van beklaagde,
                                                                          gemeente, politie/OM
                                Beklaagde huurt van particulier           Particuliere eigenaar, gemeente,
                                                                          politie/OM
                                Beklaagde is eigenaar-bewoner             Gemeente, politie/OM en
                                                                          eventueel VvE
 Klager is eigenaar van zijn    Beklaagde huurt van corporatie            Corporatie van beklaagde, gemeente,
 woning / heeft appartements-                                             politie/OM, VvE
 recht
                                Beklaagde huurt van particulier           Particuliere eigenaar, gemeente,
                                                                          politie/OM, VvE
                                Beklaagde is eigenaar-bewoner             Gemeente, politie/OM en VvE
                                                                  Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>2 Klachten registreren en afhandelen
In een notendop                                        Bewoners kunnen meldingen doen via één
• Maak een centraal meldpunt en spreek duidelijk       centraal telefoonnummer en via e-mail.
   af wat er gebeurt met klachten die elders        » 73 Praktijkvoorbeeld: meldpunten zorg en overlast in
   binnenkomen;                                     Groningen
• Opzetten centraal meldpunt woonoverlast;
• Hanteer één systeem van registreren;              Maak een centraal meldpunt en spreek duidelijk af wat er
• Wees bij meerdere incidenten alert op             gebeurt met klachten die elders binnenkomen
   structurele overlast;                            Een centraal meldpunt woonoverlast verzamelt
• Stel een privacyreglement op;                     alle klachten op één plaats, zodat die niet langer
• Zorg voor complete en eenduidige                  verspreid bij verschillende instanties binnenkomen.
   dossiervorming;                                  Een gemeente kan de regie nemen voor een centraal
• Spreek af wie verantwoordelijk is voor            meldpunt waar iedereen terecht kan. Een combi­
   de afhandeling.                                  natie van meldpunten is ook denkbaar: huurders
                                                    dienen hun klachten in bij de eigen verhuurder,
Voor een effectieve aanpak van woonoverlast is een  overige melders doen dat bij de gemeente. Een
goede afstemming tussen alle partijen die verant­   andere optie is dat een welzijnsorganisatie de regie
woordelijk zijn voor de bestrijding van woonover­   in handen neemt voor bijvoorbeeld de opzet van
last onontbeerlijk. Dat begint bij een eenduidig    een overlastnetwerk. In ieder geval moeten de
systeem voor het registreren en afhandelen van      betrokken instanties goed afstemmen wie het
klachten, met de volgende voordelen:                registratiesysteem opzet en wat ieders rol daarin is.
• Het is duidelijk welke partij hoofdverantwoorde­  Ook moet altijd duidelijk zijn waar degene waarover
   lijk is voor de afhandeling van een klacht;      geklaagd wordt (de beklaagde) terecht kan.
• Rond iedere klacht wordt een volledig dossier
   opgebouwd (dat nodig kan zijn bij straf-, huur-     Het Meld- en Steunpunt Woonoverlast Den Haag
   of bestuursrechtelijke maatregelen);                heeft een ‘doorzetfunctie: het is één centraal
• Bewoners met een klacht weten waar zij terecht       meldpunt waar bewoners overlast kunnen
   kunnen en worden niet van het kastje naar de        melden. Het meldpunt coördineert de afhande-
   muur gestuurd;                                      ling van de meldingen door partners uit het
• Gemeente en andere partijen krijgen zicht op de      netwerk, ziet toe op de voortgang van de
   aard en omvang van de woonoverlast in het dorp,     behandeling en treedt op als adviseur en als
   de stad, wijk of straat en kunnen hun beleid        aanjager in het proces.
   daarop aanpassen.                                » 77 Praktijkvoorbeeld: Meld- en Steunpunt
                                                    Woonoverlast Den Haag
   De gemeente Groningen heeft sinds 1997 vijf
   meldpunten zorg en overlast, in elk stadsdeel    Is een centraal meldpunt niet de meest efficiënte
   één. De meldpunten zijn gehuisvest in de bureaus optie, bijvoorbeeld in een kleine gemeente?
   van de basiseenheden van de politie om de lijnen Overweeg dan regionale samenwerking met andere
   met buurt- en jeugdpolitie kort te houden.       gemeenten. Maak afspraken over hoe instanties of
                                                              Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>diensten informatie over meldingen delen en aan      woningcorporaties het eerste aanspreekpunt zijn.
elkaar overdragen voor verdere afhandeling.          Zorg voor duidelijke afspraken tussen alle partijen
                                                     onderling over wat er gebeurt met klachten die
Opzetten centraal meldpunt woonoverlast              op een andere plaats binnenkomen dan bij het
De belangrijkste voorwaarde voor het opzetten van    meldpunt, bijvoorbeeld bij instanties waar de klacht
een meldpunt dat als spin in het web functioneert,   niet ‘thuishoort’. Verwijs je dan als instantie de
is voldoende capaciteit aan medewerkers. Hoe         bewoner alleen door naar het meldpunt, of maak
bekender het meldpunt is, hoe lager voor bewoners    je zelf ook een melding?
de drempel is om overlast te melden. Zorg dus vóór
het oprichten van het meldpunt voor voldoende        Hanteer één systeem van registreren
capaciteit om de mogelijke toename aan klachten      Een centraal meldpunt is met name ook een
te behandelen.                                       centraal registratiepunt, waar informatie wordt
                                                     gebundeld en de aanpak wordt gecoördineerd.
• Richt een loket in waar de burger terecht kan met  Door alle meldingen en situaties op één plaats
   klachten. Dat kan een fysiek loket zijn, maar ook te verzamelen, wordt het mogelijk verschillende
   bijvoorbeeld een telefoonlijn en een formulier    gevallen met elkaar te vergelijken en kennis te
   op een website; » 71 Praktijkvoorbeeld: klachten­ bundelen. Daardoor hoeft niet iedere instantie
   formulier gemeente Den Haag                       steeds opnieuw het wiel uit te vinden. Centrale
• Maak breed bekend dat er een centraal meldpunt     registratie is ook een randvoorwaarde voor de
   woonoverlast bestaat en dat klachten daar         coördinatie van de (gezamenlijke) afhandeling.
   welkom zijn. Maak daarbij heel duidelijk met      Registreer alle meldingen op dezelfde manier, liefst
   welke klachten mensen terecht kunnen bij het      binnen één (digitaal) systeem waar alle betrokken
   meldpunt woonoverlast. Kunnen ze daar             partijen toegang tot hebben. Relevante gegevens
   bijvoorbeeld ook losliggende stoeptegels melden   om op te slaan per melding zijn bijvoorbeeld:
   of niet? Zorg ook dat alle betrokken instanties   • de gegevens van de melder;
   verwijzen naar het meldpunt;                      • de gegevens van het pand waar de overlast
• Zorg voor goede (telefonische) bereikbaarheid,        vandaan komt;
   een snelle reactie op meldingen en een vlotte     • de aard van de overlast;
   inzet van een vervolgactie zoals een informeel    • verslag gesprek met overlastgever (of reden
   gesprek met klager en beklaagde door bijvoor­        waarom dat niet is gebeurd).
   beeld de wijkagent of een medewerker van een      De registratie van de melding vormt het begin
   woningcorporatie of gemeente;                     van een dossier, waar later bijvoorbeeld corres­
• Houd de lijnen tussen de medewerkers van het       pondentie en het verslag van de quickscan of het
   meldpunt en de uitvoerenden van partner­          nader onderzoek aan toe kunnen worden gevoegd.
   organisaties kort;
• Maak van iedere melding een dossier aan, bewaak    Wees bij meerdere incidenten alert op structurele overlast
   de voortgang en beheer het dossier tot en met de  Het is aan de gemeente om ook meldingen waarbij
   afhandeling.                                      wordt bemiddeld tussen verschillende partijen
                                                     (dus waar niet wordt gehandhaafd) te registreren,
Niet alle meldingen zullen direct bij het meldpunt   zodat zij bij meerdere incidenten eventueel het
terecht komen. Bij geluidsoverlast in de nacht       structurele karakter van de overlast kan herkennen.
bellen mensen algauw de politie. Veel huurders van   Denk aan het wegpesten van een gezin of persoon
corporatiewoningen zullen hun woningcorporatie       door buurtgenoten.
aanspreken. Soms is ook expliciet vastgelegd dat
                                                               Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Stel een privacyreglement op                              Leg vanaf de eerste melding de klacht(en) uitge­
Wanneer verschillende partijen samen gegevens             breid vast. Maak altijd een dossier, en zorg dat het
beheren en uitwisselen, is een privacyreglement           ook bruikbaar is voor andere organisaties. Ook als
noodzakelijk (zeker bij bijvoorbeeld het opstellen        iets een kleine, makkelijk op te lossen kwestie lijkt,
van een lijst van overlastpanden). Daarin komen           is het raadzaam een zorgvuldig en breed inzetbaar
aan de orde:                                              dossier aan te leggen. Uit ervaringen van gemeenten
• definities gebruikte begrippen en omschrijving          blijkt dat van te voren niet is in te schatten welke
   genoemde partijen (begripsbepalingen);                 melding uiteindelijk tot een procedure of rechts­
• doel van de verwerking en uitwisseling van              gang gaat leiden en welke organisatie die zal
   persoonsgegevens;                                      inzetten. Zorg ervoor dat uw eigen organisatie of
• geheimhoudingsplicht;                                   een andere bij een (bestuurs)rechtelijke procedure
• de gegevens die worden verzameld;                       direct aan de slag kan met een correct dossier. Zo
• verstrekking aan derden;                                hoeven er geen stappen opnieuw worden gezet.
• beveiliging;
• bewaartermijn;                                          Besteed aandacht aan de administratieve kant en
• verantwoordelijkheidsverdeling;                         neem eventuele rapportages van politie of toezicht­
• gebruikers;                                             houders op over overtredingen of verstoring van de
• informatieplicht;                                       openbare orde.
• rechten betrokkenen;
• recht op inzage.                                        Maak daarnaast in het dossier ook de procedure
                                                          inzichtelijk en laat zien dat deze zorgvuldig is
   Aan de meldpunten Zorg en Overlast in                  verlopen, met name naar de beklaagde toe.
   Amsterdam werken onder regie van het stadsdeel         Zorg bijvoorbeeld dat er een aanwijzingsbesluit
   veel verschillende partijen aan de afhandeling         GBA-controle is, en dat bevindingen onder
   van meldingen, zoals politie, GGD en diverse           ambtseed zijn opgesteld door daartoe aangestelde
   zorgorganisaties (thuiszorg, verslavingszorg),         ambtenaren. Het opbouwen van een dossier gaat in
   welzijnswerk en woningcorporaties. De samen-           eerste instantie om waarheidsvinding, niet om
   werkingsafspraken zijn vastgelegd in een               zoeken naar bewijslast.
   protocol. Daarin zijn onder andere afspraken
   gemaakt over geheimhouding en dossiervorming.          Hoe robuust het dossier is, hangt onder meer af
» 68 Praktijkvoorbeeld: privacyafspraken, Amsterdam       van de aard van de overlast en de zwaarte van de
                                                          mogelijke maatregel. In geval van een kapot
Meld het verzamelen van persoonsgegevens bij het Cbp!     tuinhekje is een minder zwaar dossier nodig dan
Een lijst met overlastgevende panden (of een lijst met    bij het vermoeden van drugshandel. Wat de aard
eigenaren), is al snel tot persoonsgegevens te herleiden. van de overlast ook is, het onderzoek moet in ieder
Meld een dergelijke actie, zoals het gebruiken van een    geval zorgvuldig zijn verricht, zodat eventuele
algemene lijst met overlast­panden of de verwerking van   bestuursrechtelijke besluiten goed gemotiveerd
persoonsgegevens, aan bij het College bescherming         kunnen worden.
persoonsgegevens.
                                                          Nota bene: het opbouwen van een gedegen dossier
Zorg voor complete en eenduidige dossiervorming           is ook van belang om privaatrechtelijke stappen
Een belangrijke voorwaarde voor een adequate              te kunnen zetten op basis van het burenrecht
aanpak van woonoverlast is een goede registratie          of huurrecht.
van de klachten en een gedegen dossieropbouw.
                                                                    Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>  Anonieme verklaringen in dossiers voor                 deze uitspraak op 15 februari 2011. Deze uitspraak
  bestuursrechtelijke handhaving                         was bij het uitkomen van deze handreiking nog
  Bij het opstellen van het dossier is het van belang    niet gepubliceerd.
  ook anonieme klachten te documenteren.              » 95 Tips en suggesties: vaste onderdelen
  Registreren van anonieme klachten is ten eerste     woonoverlastdossier
  nuttig om een beeld te krijgen van overlast in de
  gemeente. Daarnaast bestaan er mogelijkheden        Spreek af wie verantwoordelijk is voor de afhandeling
  om, als het dossier uiteindelijk toch tot een gang  Zorg met alle samenwerkende partners dat burgers
  naar de rechter leidt, de verklaring te gebruiken   met hun klacht niet van het kastje naar de muur
  mét bewaking van de anonimiteit. Wanneer u          worden gestuurd. Huurders uit de particuliere
  anonieme klachten verifieert en onderbouwt met      sector, huurders van corporatiewoningen en
  bijvoorbeeld eigen waarnemingen en bewijzen         eigenaar-bewoners moeten terecht kunnen bij het
  van handhavingsacties, kunnen ze in een             meldpunt. Na de melding neemt één partij de
  bestuursrechtelijke procedure worden gebruikt.      verantwoordelijkheid voor de afhandeling van
  In geval van intimidatie komt het bijvoorbeeld      de klacht (ook als andere partijen uiteindelijk
  voor dat mensen geen aangifte durven doen.          verantwoordelijk zijn voor bijvoorbeeld bestuurs­
  De politie kan dan anonieme verklaringen            rechtelijke maatregelen). Bij complexe meldingen
  opnemen en zelf verklaren begrip te hebben voor     zijn er meerdere partijen betrokken bij de afhande­
  de angst van de klagers om aangifte te doen,        ling. Zet het systeem zo op dat per klacht snel
  gezien de eigen observaties en ervaringen met       duidelijk is wie bij de afhandeling betrokken is en
  de overlastveroorzaker.                             welke partij hoofdverantwoordelijk wordt.
Uit het dossier moet duidelijk worden:                Afstemming met Veiligheidshuis
• wanneer de overlast heeft plaatsgevonden en         In sommige gebieden is ook een Veiligheidshuis actief
  waar;                                               waarin verschillende organisaties samen­werken om sociale
• wie de veroorzaker is en wie de klager ;            veiligheid te bevorderen. Neem bij ernstige overlastsituaties
• welke juridische en niet-juridische stappen door    vóór het uitvoeren van een interventie contact op met het
  verschillende partijen genomen zijn;                Veiligheidshuis, om na te gaan of er niet al een persoons­
• welke correspondentie er tot nog toe heeft          gerichte aanpak is voor de overlastgever(s).
  plaatsgevonden.                                     » Meer informatie: www.veiligheidshuis.nl
  Processen-verbaal kunnen niet zomaar aan            Verschil van inzicht
  derden worden verstrekt, conform artikel 39f Wet    Niet altijd zijn alle betrokken professionals het
  justitiële en strafvorderlijke gegevens. Maar in    eens over de aanpak van een overlastcase. Vraag is
  sommige gevallen kunnen ze wel gebruikt             dan hoe je omgaat met verschil van inzicht. Een
  worden in een overlastzaak. Recent heeft het        mogelijke methode is het ‘Opschalingsmodel’,
  gerechtshof van Den Haag geoordeeld dat het         waarbij in snel tempo en met korte lijnen een
  proces-verbaal uit de strafzaak tegen een huurder   kwestie naar een steeds hogere bestuurslaag
  in de civiele procedure door de corporatie mocht    wordt getild.
  worden opgevoerd als bewijs. Het recht op           » 75 Praktijkvoorbeeld: opschalingsmodel
  privacy van de huurder moest in dit geval
  – ontbinding van het huurcontract wegens
  drugshandel – wijken voor het belang van de
  verhuurder. Het gerechtshof van Den Haag deed
                                                                 Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>3 Meldingen onderzoeken
In een notendop                                      De behandeling van een klacht start met een
                                                     quickscan van de situatie. Daarna volgt eventueel
Voer eerst een quickscan uit                         nader onderzoek naar de aard van de overlast. Denk
1 Is de situatie acuut?                              aan buurtonderzoek door de wijkagent met de
   Ja: handel meteen.                                woonconsulent, politieobservatie, of huisbezoek
   Nee: verder met quickscan.                        door een handhaver of handhavingsteam.
                                                     » 97 Tips en suggesties: Checklist huisbezoek
2 Kunnen bewoners het zelf oplossen?                 In alle gevallen, op welk moment de afhandeling
   Ja: help bij de oplossing en voeg het verslag in  ook stopt, geldt: besteed aandacht aan nazorg. Stel
   het dossier. Nee: verder met quickscan.           de klager en beklaagde op de hoogte van de gezette
                                                     stappen (en eventuele vervolgacties). Controleer na
3 Is de klacht overduidelijk ongegrond?              een tijdje ook of de relatie tussen klager en
   De klacht is niet overduidelijk ongegrond: voer   beklaagde weer is hersteld.
   nader onderzoek uit.
   De klacht is overduidelijk ongegrond: meld        Direct bij binnenkomst van de melding moet
   klager dat de klacht niet wordt behandeld (maar   duidelijk zijn welke partij het voortouw neemt bij
   blijf alert of er sprake is van discriminatie).   de afhandeling. Die partij opent ook vanaf het begin
4 Is er sprake van discriminatie?
   Ja: adviseer de gediscrimineerde partij aangifte
   te doen van discriminatie en doe nader
   onderzoek naar de overlast. Daarnaast: meld
   discriminatie of pesterijen bij bijvoorbeeld
   bemiddelaars/hulpverlening. Nee: voer nader
   onderzoek uit naar de overlastzaak.
Voer nader onderzoek uit
Is de klacht mogelijk gegrond, maar niet acuut en is
er geen mogelijkheid dat de bewoner het zelf
oplost? Voer dan nader onderzoek uit:
• Meld betrokkenen dat er een klacht is.
• Moet de overlastgever geholpen worden omdat
   hij niet aanspreekbaar is, of omdat de overlast
   hem niet is aan te rekenen?
• Vraagt de aard van de klacht om juridische of
   niet-juridische maatregelen of om een mengvorm?
                                                               Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>het dossier en zorgt dat dat compleet blijft. Na      Voer een quickscan uit:
analyse van de klacht wordt de verantwoordelijk­      2. Kunnen de bewoners het zelf oplossen?
heid van de afhandeling eventueel overgedragen        Ja: help bij de oplossing en voeg het verslag in het dossier.
aan een andere partij.                                Nee: verder met quickscan.
Voer eerst een quickscan uit                          Streef naar de-escalatie: ga na of de klager de
Voer een quickscan uit:                               beklaagde al heeft aangesproken. Zo niet, adviseer
1. Is de situatie acuut?                              de melder dat alsnog te doen. Als de klager het lastig
Ja: handel meteen.                                    vindt om de beklaagde aan te spreken kan er
Nee: verder met quickscan.                            iemand meegaan, bijvoorbeeld een buurtbemid­de­
                                                      laar, corporatiemedewerker, bestuurslid van een VvE
Van een acute klacht is bijvoorbeeld sprake bij een   of een medewerker van de gemeente. » 96 Tips en
pand dat op instorten staat, bij een brandgevaarlijke suggesties: buurtbemiddeling Als de bewoners er
wietplantage, gewelddadig gedrag of drugshandel.      onderling uitkomen, voeg dan een verslag van de
Neem bij een acute melding onmiddellijk pools­        afhandeling in het dossier. Controleer wel of
hoogte, zorg dat u snel over een machtiging kan       de verhoudingen inderdaad zijn hersteld. Is de
beschikken, door goede werkafspraken te maken.        overlast­gever niet aanspreekbaar, neem de
En neem maatregelen, zoals een spoedsluiting op       afhandeling dan in eigen hand.
grond van de wetten Victoria, Damocles of
Rotterdamwet (art. 17 Woningwet).                     Voer een quickscan uit:
» 115 Modelbrief 7, spoed Stel in het geval van een   3. Is de klacht overduidelijk ongegrond?
huurwoning de eigenaar meteen op de hoogte en         De klacht is niet overduidelijk ongegrond: voer nader
regel een machtiging tot binnentreden als dat         onderzoek uit.
nodig is. » 126 Modelbrief 12: machtiging tot         De klacht is overduidelijk ongegrond: meld klager dat
binnentreden                                          de klacht niet wordt behandeld.
                                                                  Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Onderzoek of de klacht overduidelijk ongegrond is.           Wijs bij het slachtoffer op de mogelijkheid om
De klager kan zich bijvoorbeeld snel ergeren of een          aangifte te doen. Bij discriminatie is de politie altijd
slechte verstandhouding hebben met de beklaagde.             verplicht de aangifte op te nemen. Optreden kan op
Een medewerker van het meldpunt of een andere                basis van het strafrecht. Een discriminatoire
functionaris neemt daarom poolshoogte om een                 belediging is een strafbaar feit (artikel 137c Wetboek
eerste indruk te krijgen. Een informeel gesprek met          van Strafrecht). De politie heeft niet alleen als taak
de beklaagde kan een onderdeel van de quickscan              op te treden als een en ander al uit de hand gelopen
(of: vooronderzoek) zijn. In geval van bijvoorbeeld          is, maar kan ook vóórdat er sprake is van een
rommel in de tuin kan de medewerker meteen                   strafbaar feit tussen partijen bemiddelen. Een
beoordelen in hoeverre de klager een punt heeft.             waarschuwing van de politie aan de overlast­
In geval van geluidsoverlast is dit moeilijk direct te       veroorzaker kan genoeg zijn om de overlast te
beoordelen. Is de klacht overduidelijk ongegrond,            doen beëindigen.
meld dat aan de klager. Blijf alert op discriminatie         Als er sprake is van meerdere incidenten, is het van
in de relatie tussen klager en beklaagde. Voer bij           belang om de achtergronden en het eventuele
twijfel of de klacht ongegrond is altijd nader               structurele karakter te herkennen (bijvoorbeeld
onderzoek uit.                                               bij het wegens etniciteit of seksuele gerichtheid
                                                             wegpesten van een gezin of persoon). Het is aan
Voer een quickscan uit:                                      de gemeente om de regie te nemen en samen met
4. Is er sprake van discriminatie?                           de verschillende partijen actie te ondernemen. In
Ja: adviseer de gediscrimineerde partij aangifte te doen van urgente situaties is het van belang dat bestuurders
discriminatie en doe nader onderzoek naar de overlast.       niet alleen verantwoordelijkheid nemen voor het
Daarnaast: meld discriminatie of pesterijen bij bijvoorbeeld beleid, maar ook voor de uitvoering.
bemiddelaars/hulpverlening. Nee: voer nader onderzoek uit
naar de overlastzaak.                                           In een gemeente werd een vluchtelingengezin
                                                                door buren weggepest. Verhuurder, gemeente,
Wees alert op discriminatie. Over het algemeen                  politie en buurtbemiddelaars zijn niet tot een
begint een discriminatieconflict tussen buren als               adequate oplossing gekomen. Het gezin moest
een ‘reguliere burenruzie’. Maar als mensen door                de woning verlaten.
buren op hun persoonskenmerken worden                           In een andere gemeente bedreigden buren
aangesproken (etniciteit, culturele achtergrond,                jarenlang een homoseksuele jongen vanwege zijn
seksuele gerichtheid), in plaats van op hun gedrag,             seksuele gerichtheid. (“We moeten hier geen
is dat bijzonder kwetsend voor de persoon in                    homo’s, het is een nette buurt.”) De jongen is op
kwestie. Het slachtoffer van discriminatie zal niet             een gegeven moment zwaar mishandeld. Het
altijd kunnen of willen benoemen dat er sprake is               herkennen van vooroordelen en discriminatie
van discriminatie.                                              vraagt bepaalde vaardigheden, er zijn geen
Voor de instantie waar de overlastmelding binnen­               algemene vuistregels voor.
komt vereist het vaardigheid om discriminatie te             » Meer informatie op de website www.art1.nl
herkennen. Zowel de melder van overlast als de
beklaagde kan slachtoffer van discriminatie zijn.            Voer nader onderzoek uit
Voor het tegengaan van discriminatie is geen vast            Nader onderzoek: Meld betrokkenen dat er een klacht is
recept te geven. Het is belangrijk om op het netvlies
te houden dat dit kan spelen als een handhavings­            Melden bij beklaagde
traject wordt ingezet.                                       Meld bij een mogelijk gegronde klacht de beklaagde
                                                             dat er een klacht is en dat die nader wordt onder­
                                                                       Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>zocht. Meld dit in een officiële brief, maar lever deze        De gemeente Leeuwarden werkt met een
bij voorkeur wel persoonlijk af. Het afleveren van de          protocol voor het bieden van zorg en hulpverle-
brief is een goede aanleiding om te kijken of de               ning bij hygiënische woonproblemen, gericht op
overlast met een goed gesprek kan worden                       zorg en hulpverlening. In eerste instantie is die
beëindigd. Alleen een brief sturen heeft vaak weinig           hulp op vrijwillige basis. Mocht dat niet
effect: het komt regelmatig voor dat de bewoner de             voldoende werken, wordt de vervuiling eventueel
brief niet begrijpt of terzijde legt. De combinatie            met dwang aangepakt. Onder andere om
van langsgaan voor een gesprek en een brief                    herhaling te voorkomen wordt er ook een
overhandigen blijkt in de praktijk vaak veel effect te         zorg­traject gestart.
hebben. Een andere mogelijkheid is de beklaagde             » 74 Praktijkvoorbeeld: aanpak hygiënische woon­
uit te nodigen voor dit gesprek, bijvoorbeeld op het        problemen, gemeente Leeuwarden
gemeentehuis. » 109 Modelbrief 2: meld de beklaagde
dat er een klacht is binnengekomen                          Niet alleen veroorzaken mensen met psychische
                                                            problemen relatief vaak overlast, zij zijn ook vaker
Melden bij (appartements)eigenaar                           slachtoffer van (gewelddadige) overlast. Het behoud
Als de beklaagde een huurder is, meld dan aan               van de woning is zeer in het belang van de patiënt
verhuurder dat er een klacht is die nader wordt             en de behandeling, schakel daarom zo vroeg
onderzocht en mogelijk consequenties heeft voor             mogelijk in het traject hulpverleners of zorginstel­
hem als eigenaar. Houd de eigenaar op de hoogte             lingen in. Overlastgevers met psychische problemen
van alle stappen en voorzie hem van contactgege­            melden zich anders pas bij de hulpverlening
vens van behandelaar van de klacht. Is de eigenaar          wanneer de woning is gesloten of het huurcontract
onvindbaar, neem de melding in ieder geval op in            is ontbonden. Vaak kan een combinatie van zorg en
het dossier, met de aantekening dat de eigenaar             handhaving goed helpen. Dwing bijvoorbeeld
onvindbaar is.                                              behandeling of gedragsverandering af door te
Zijn er meerdere eigenaren, meld de klacht dan              dreigen met het ontbinden van het huurcontract of
aan álle eigenaren van de betreffende woning                bijvoorbeeld dwangsommen in verband met
en aan het bestuur van de VvE. (De VvE hoort                overtreding van bouwwet- en regelgeving. Blijf
vindbaar te zijn via de Kamer van Koophandel:               daarbij wel goed en duidelijk communiceren,
vanaf 1 januari 2010 moet iedere VvE daar                   anders werkt de aanpak minder goed.
verplicht staan ingeschreven.)
                                                            Is iemand een gevaar voor anderen of zichzelf
Nader onderzoek: Heeft de beklaagde hulp nodig, omdat hij   (bijvoorbeeld als huisuitzetting dreigt), behoren
niet aanspreekbaar is, of omdat de overlast hem niet is aan een rechtelijke machtiging (RM) of een inbewaring­
te rekenen?                                                 stelling (IBS) tot de mogelijkheden.
                                                            Als de achtergrond van de beklaagde daar aanlei­
Beklaagde niet aanspreekbaar                                ding toe geeft, is het verstandig om zorginstanties
Een gegronde klacht kan verschillende oorzaken en           in te schakelen. Mogelijk is de beklaagde al in
achtergronden hebben. Onderzoek of de persoon­              behandeling. Zo niet, dan is behandeling wellicht
lijke omstandigheden van de beklaagde – zoals               wenselijk. Behandeling als psychosociale zorg in
psychische problemen of verslaving aan alcohol of           combinatie met woonbegeleiding kan de overlast
drugs – er aan bijdragen dat hij overlast veroorzaakt.      verminderen. Onderzoek met de hulpverlenende
Diezelfde omstandigheden kunnen invloed hebben              instanties de beste aanpak. Weigert de beklaagde of
op zijn aanspreekbaarheid.                                  overlastgever iedere vorm van hulpverlening, zit er
                                                            niets anders op dan handhavend op te treden.
                                                                      Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Overlast is beklaagde niet geheel aan te rekenen            • Iets doet of nalaat dat in strijd is met een
Er zijn omstandigheden denkbaar waarin de overlast             wettelijke plicht. Bijvoorbeeld de tuin laten
niet volledig aan de overlastgever is aan te rekenen.          vervuilen of bij een gebouw de eisen van het
Beëindig in dat geval eventuele onrechtmatige                  Bouwbesluit niet nakomen;
overlast, maar zoek ook naar manieren om de                 • Iets doet of nalaat dat in strijd is met het
overlastgever te helpen. Voorbeelden van gevallen              ongeschreven recht (de maatschappelijke
waarbij corporaties, handhavende en hulp­                      zorgvuldigheid). Bijvoorbeeld rumoer, stank,
verlenende instanties samen moeten werken:                     rook of gassen verspreiden of iemand licht en
• Een verward persoon veroorzaakt overlast;                    lucht onthouden. Dit gedrag is niet precies bij
• Een persoon veroorzaakt zelf geen overlast, maar             wet verboden, maar wordt over het algemeen wel
   is niet bij machte op te treden tegen anderen die           gezien als maatschappelijk ongewenst.
   in zijn huis overlast veroorzaken;
• De kwaliteit van de woning is slecht, waardoor            De handhaver weegt – met behulp van het dossier –
   normaal woongedrag overlast veroorzaakt;                 af of er sprake is van onrechtmatige hinder op basis
• Een gezin woont legaal in een woning, die                 van de factoren: aard, ernst, duur, omvang,
   eigenlijk te klein of te slecht is. Het gezin is (nog)   veroorzaakte schade (of kosten om die te voor­
   niet in aanmerking gekomen voor een grotere              komen) van de hinder en de belangen van de
   woning;                                                  gehinderde. Als iemand bijvoorbeeld eens een keer
• Hennepkwekerij onder druk van een criminele               geluidsoverlast veroorzaakt is er geen sprake van
   organisatie.                                             onrechtmatige hinder. Voortdurend geluidsoverlast
                                                            veroorzaken is wel onrechtmatig. Eenmalig een
   De gemeente Groningen experimenteert met                 barbecue opzetten met veel rook geeft weliswaar
   Noorderslag, een project waarbij bewoners door           overlast, maar geen onrechtmatige overlast.
   de politie geholpen worden overlastgevend
   bezoek buiten de deur te houden, op basis van            Welke maatregelen?
   huisontzeggingen en aangifte van huisvrede-              Zet geen juridische middelen in als de overlast niet
   breuk. De politie komt regelmatig langs om               onrechtmatig is. De bewoners horen de problemen
   overlastgevende bezoekers te weren. Deze                 zelf op te lossen. Lukt hen dat niet, zorg dan voor
   methode is nog niet uitvoerig juridisch getoetst.        ondersteuning, bijvoorbeeld in de vorm van
» 76 Praktijkvoorbeeld (experimenteel): Noorderslag in      bemiddeling. Schakel hulpverlening in wanneer
Groningen                                                   zorg kan bijdragen aan een oplossing. Stel in
                                                            ieder geval altijd zowel de klager als de beklaagde
Nader onderzoek: Vraagt de aard van de klacht om juridische op de hoogte van de manier waarop de klacht
of niet-juridische maatregelen of om een mengvorm?          wordt afgehandeld.
Overlast kan onrechtmatig of niet-onrechtmatig              Ook onrechtmatige overlast wordt bij voorkeur
zijn. Kies op basis van de aard (onrechtmatig of niet)      opgelost door de bewoners zelf, of met niet-
en bijvoorbeeld de ernst van de overlast de juiste          juridische middelen zoals buurtbemiddeling. Als
maatregelen: moeten die juridisch zijn of juist niet,       dat niet mogelijk is, moeten instanties handhavend
of moet er een mengvorm worden gekozen?                     optreden. De handhavingsmaatregelen moeten
                                                            kloppen met de zwaarte van het geval: bij veel
Onrechtmatige overlast of niet?                             gevallen van overlast volstaat bijvoorbeeld vaak
Overlast of hinder is onrechtmatig als iemand:              een waarschuwingsbrief.
• Inbreuk maakt op een recht. Bijvoorbeeld                  » 112-113 Modelbrieven 5.1 en 5.2,
   een raam ingooien of iemand mishandelen;                 Waarschuwingsbrieven
                                                                      Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Onrechtmatige overlast biedt grofweg drie keuzes    gemeente, VvE’s, politie, OM, woningcorporaties en
voor in te zetten middelen:                         organisaties voor hulpverlening.
• De overlast is onrechtmatig, maar is het best aan
   te pakken met niet-juridische middelen;             Casus: bij het aanpakken van vervuiling en
• De overlast is onrechtmatig én eenduidig, dus aan    verloedering in een woning, veroorzaakt door een
   te pakken met één juridisch middel;                 echtpaar, is de vraag cruciaal of er sprake is van
• De overlast is onrechtmatig en complex, dus aan      gevaar voor de veiligheid en gezondheid. Als dat
   te pakken vanuit verschillende invalshoeken en      zo is bieden bijvoorbeeld Bouwverordening en
   met verschillende juridische middelen.              Woningwet handhavingsmogelijkheden.
                                                       Belangrijker is de vraag of het gedrag voortkomt
Welk juridisch middel wordt ingezet hangt af van       uit psychosociale problemen. In dat geval is het
welk middel het beste resultaat oplevert, maar ook     bieden van zorg en hulpverlening eerst aan de
van de belangen van degene die overlast ondervindt     orde, eventueel in combinatie met
en de belangen van de partijen die (mede)verant­       bestuursdwang.
woordelijk zijn voor de aanpak:                     » 81 Casus: verzameldrang en verloedering
• Bestuursrecht; herstel van een wettelijk voor­
   schrift, wegnemen van de gevolgen van een        Complexe situaties vergen vaak een langdurig
   overtreding en het voorkomen van herhaling. In   traject. Vergeet niet om de klager (en beklaagde) van
   sommige gevallen bestraffen. De ene keer is het  de voortgang op de hoogte te houden.
   college van B&W het bevoegd gezag, de andere
   keer de burgemeester;
• Strafrecht; bestraffen, het voorkomen van
   herhaling. Hierin neemt het Openbaar Ministerie
   de vervolgingsbeslissing;
• Privaatrecht (van belang zijn met name het
   huurrecht, het appartementsrecht en het
   burenrecht). Buren kunnen elkaar via de civiele
   rechter aanspreken. Op basis van het huurrecht
   kan ook de verhuurder huurders aanspreken. De
   gemeente kan daarbij buurtverenigingen die
   civielrechtelijke stappen zetten ondersteunen
   met financiële middelen of kennis, of ze kan
   wellicht zelf actie ondernemen.
Welke maatregelen: complexe gevallen
Soms is door bijvoorbeeld een stapeling van
overlastvormen de situatie zo complex, dat er
sprake is van verschillende feiten waarop verschil­
lende (juridische) middelen kunnen worden
ingezet. Houd dan een casusoverleg met de
betrokken instanties om te bepalen wat de meest
effectieve aanpak is en wat de wettelijke grond­
slagen voor optreden zijn. Mogelijke partners zijn
                                                              Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>4	Praten en afspraken maken:
      niet-juridische middelen
In een notendop                                       als situaties verergeren of uitmonden in ‘formele’
• Bewoners lossen zelf hun geschillen op door         klachten. Uit het Onderzoek woonoverlast van de
   overlastgevers aan te spreken en afspraken te      VROM-Inspectie bij verschillende gemeentes blijkt
   maken;                                             dat een wijkagent en buurtbemiddeling elkaar zeer
• Buurtvereniging of bewonerscommissie                goed kunnen aanvullen.
   signaleert overlast en pakt die aan;               Let wel: houd de vaart in de aanpak. Als blijkt dat de
• Buurtbemiddelaar of mediator bemiddelt tussen       niet-juridische middelen niet snel genoeg resultaat
   twee partijen en legt afspraken vast;              opleveren, zet dan tijdig juridische middelen in.
• Huismeester signaleert en spreekt aan;
• Buurtregisseur of wijktoezichthouder                Bewoners lossen zelf hun geschillen op door overlastgevers
• signaleert en verbindt partijen;                    aan te spreken en afspraken te maken
• Zorginstellingen bieden hulp aan overlastge-        Bewoners kunnen overlast zelf tegengaan, bijvoor­
   vende verslaafden of psychiatrische patiënten.     beeld door er met elkaar over te spreken, duidelijke
                                                      regels vast te stellen en deze ook zelf na te komen.
In de praktijk blijken niet-juridische middelen vaak  Hierbij is het van belang dat bewoners degene die
tot een bevredigende oplossing te leiden in           overlast veroorzaakt aanspreken op zijn gedrag. Veel
overlastsituaties. De regie hierover ligt primair bij mensen beseffen namelijk niet dat zij overlast
de gemeente. Gemeenten kunnen middelen en             veroorzaken, totdat zij erop gewezen worden. Zijn
systemen als buurtbemiddeling, een buurtregisseur     zij zich eenmaal bewust van de overlast die ze
of een bewonersvereniging stimuleren en facili­       veroorzaken, zijn zij vaak bereid tot overleg en het
teren, bijvoorbeeld door een speciale ambtenaar in    zoeken naar een oplossing.
te stellen, uren vrij te maken, fysieke ruimte te
bieden, informatie te geven enzovoort. Belangrijke    Buurtvereniging of bewonerscommissie signaleert overlast
partner hierin zijn woningcorporaties, die er belang  en pakt die aan
bij hebben dit soort – veelal preventieve – middelen  In een wooncomplex, wijk of buurt kan de
te faciliteren. Niet-juridische instrumenten kunnen   buurtvereniging of bewonerscommissie een
worden ingezet bij de aanpak van concrete             positieve rol spelen in het tegengaan van overlast
overlastgevallen en om overlast te voorkomen.         door:
Veel niet-juridische middelen, zoals het werk van     • Het onderwerp woonoverlast op de agenda te
een huismeester, kunnen overlast ‘in de kiem’            zetten in bijvoorbeeld de buurtkrant, een
smoren, met andere woorden: de kwestie al                nieuwsbrief, of in een bewonersavond of
oplossen voordat er sprake is van een formele            -vergadering;
klacht. Streef ernaar om een beeld te krijgen van het • Positieve acties te ondernemen die buurtbewo­
werk van de verschillende signalerende en bemid­         ners stimuleren de overlast te stoppen of aan te
delende personen, bijvoorbeeld door hen een              pakken;
logboek te laten bijhouden. Deze informatie kan       • Signalen richting de gemeente af te geven en
van waarde zijn bij het bepalen van de (structurele)     projecten als buurtvader- of buurtbemiddeling
overlast, maar ook bij het vormen van een dossier        mee te initiëren;
                                                                Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>• Te helpen met het tot stand brengen van                   Huismeester signaleert en spreekt aan
   afspraken tussen bewoners onderling en met               De huismeester (of complexbeheerder, in dienst
   de gemeente of verhuurder.                               van de verhuurder) kan in een vroeg stadium
                                                            mogelijke overlastsituaties signaleren en betrok­
   Wooncorporatie Wonion in Gelderland stimuleert           kenen hierop aanspreken. Ook kan hij deze
   mooie en goed bijgehouden tuinen met een                 problemen onder de aandacht brengen van de
   wedstrijd waarbij geldprijzen te winnen zijn.            (buurt)bewoners door berichten te plaatsen op
» 75 Praktijkvoorbeeld: bevorderen bijhouden tuinen         het mededelingenbord of alle bewoners aan te
met wedstrijd                                               schrijven. Als het nodig is, kan een huismeester
                                                            vergaande problemen aanhangig maken bij overige
Buurtbemiddelaar of mediator bemiddelt tussen twee partijen partijen (gemeente, verhuurder, politie, brandweer,
en legt afspraken vast                                      welzijnswerk) en meedenken over een oplossing.
Buurtbemiddeling en mediation zijn gericht op het           Daarnaast kan een huismeester assisteren bij het
vinden van een voor alle betrokkenen aanvaardbare           uitvoeren van acties ter bevordering van de
oplossing van een geschil. Hierbij staat het herstel        leefbaarheid en het tegengaan van overlast.
van de communicatie tussen buurtbewoners die
problemen hebben centraal. De bemiddelaar                   Buurtregisseur of wijktoezichthouder signaleert
inventariseert met de betrokkenen de situatie en            en verbindt partijen
brengt de overeenkomsten en verschillen tussen              De buurtregisseur (of wijktoezichthouder, buurt­
hun wensen en verwachtingen in kaart. Vervolgens            agent, BOA-toezichthouder openbare orde
helpt de bemiddelaar de betrokkenen met het                 enzovoort) ondersteunt bewoners bij het in stand
voeren van een gesprek en begeleidt hen bij het             houden van een prettig leefklimaat. Hij is hun
vinden van een oplossing. De oplossing en                   aanspreekpunt en geeft voorlichting en informatie
afspraken die voortkomen uit het overleg kunnen             over regels en alternatieven. Daarnaast heeft de
leiden tot bepaalde ‘woonafspraken’. Hierdoor               buurtregisseur of wijktoezichthouder een signale­
wordt het voor betrokkenen gemakkelijker elkaar             rende en rapporterende functie. Hij treedt op als
aan te spreken op storend gedrag.                           verbindende schakel tussen verschillende partijen
                                                            en bemiddelt bij het zoeken naar een oplossing. Als
   In Utrecht worden (beginnende) burenconflicten           het nodig is verwijst hij bewoners met overlastpro­
   bemiddeld door getrainde vrijwilligers. Veel             blemen door naar de juiste instantie. Daarnaast kan
   conflicten kunnen zo worden opgelost voor ze             de buurtregisseur of wijktoezichthouder bewoners
   uit de hand lopen. Bij bijvoorbeeld gevallen van         actief aansporen om mee te denken over oplos­
   extreme overlast of crisissituaties komt een             singen of goede initiatieven en deze bovendien
   netwerk van professionals (politie, woning­              onder de aandacht brengen van de gemeente en
   corporaties, GG en GD, maatschappelijk werk,             andere partijen.
   verslavingszorg, OGGZ-instellingen (bemoeizorg,          » 69 Praktijkvoorbeeld: buurtbeheerder in Harderwijk
   psychiatrie) onder leiding van een casemanager
   in actie.                                                Zorginstellingen bieden hulp aan overlastgevende verslaafden
» 70 Praktijkvoorbeeld: buurtbemiddeling,                   of psychiatrische patiënten
Het Utrechts Model                                          Zorg- en hulpverleningsinstanties bieden hulp aan
» Meer informatie: Handboek Buurtbemiddeling,               mensen die vanwege bijvoorbeeld verslaving of
het CCV, www.hetccv.nl                                      psychosociale problemen overlast veroorzaken en
                                                            daardoor vaak minder goed aan te spreken zijn.
                                                            Zorginstellingen kunnen bewoners ondersteunen
                                                                      Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>met onder andere woonbegeleiding, schuldhulp­         In Nijmegen werkt het Meldpunt Bijzondere Zorg
verlening, verslavingszorg, maar ook tijdelijke       (MBZ) van de GGD regio Nijmegen nauw samen
opname regelen als dat nodig is. De Wet Bijzondere    met gemeente, woningcorporaties en politie. Het
opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen bepaalt     meldpunt ondersteunt de woonconsulenten van
dat de rechter een voorlopige machtiging kan          corporaties bij de vroegtijdige herkenning en
verlenen om iemand die door een storing in zijn       aanpak van problematisch woongedrag. Het doel
geestelijke vermogens een gevaar kan zijn voor        van de activiteiten van het MBZ is het zo vroeg
zichzelf of anderen op te laten nemen. (Deze wet      mogelijk toeleiden naar zorg.
wordt waarschijnlijk in 2011 vervangen door de     » 75 Praktijkvoorbeeld: protocol zorginstellingen
Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg.)       en woonoverlast
In bepaalde gevallen komen zorgverleners makke­
lijker ‘binnen’ dan bijvoorbeeld de gemeente.
Spreek af dat zorginstellingen zoals thuiszorg
signalen over problemen als vervuiling aankaarten
(binnen de grenzen van privacyregels).
                                                            Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>5	Praten en handhaven:
      gemengde middelen
In een notendop                                    contact hebben met bewoners dan andere hand­
• De wijkagent signaleert, houdt toezicht en       havende instanties.
   handhaaft;
• De overlastregisseur verbindt partijen en        De wijkagent signaleert, houdt toezicht en handhaaft
   handhaaft;                                      De wijkagent is een ervaren politieman met een
• Interventieteams controleren of helpen;          signalerende en toezichthoudende functie in de
• Waarschuwingsbrief op goede grond is vaak        wijk of het dorp. Binnen zijn werkzaamheden als
   al voldoende.                                   agent is hij veel in de wijk aanwezig en onderhoudt
                                                   hij nauw contact met bewoners – hij kent zijn
Functionarissen als de wijkagent of een overlast­  pappenheimers en is voor hen een aanspreekpunt.
regisseur kunnen overlastsituaties op een niet-    Daarnaast heeft een wijkagent een duidelijke
juridische manier aanpakken, maar als het nodig    handhavende taak en de bevoegdheden om op te
is ook handhavend optreden of in gang zetten dat   kunnen treden tegen overlast(veroorzakers). Tot slot
dat gebeurt. Hun bemiddelend vermogen wordt        is de wijkagent voor veel partijen een bron van
vergroot door het feit dat zij meer en intensiever informatie. Hij maakt problemen en aandachts­
                                                            Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>punten van de wijk inzichtelijk en kan advies         Sinds de oprichting van de teams is er met name
geven over het oplossen ervan. De wijkagent is een    kritiek geweest op het naleven van privacywetge­
belangrijke schakel bij ‘gemengde oplossingen’        ving. Een woning binnengaan en doorzoeken of
waarin zowel juridische als niet-juridische middelen  onderzoeken is een inbreuk op het recht op
worden ingezet. Dit is bijvoorbeeld ook zinvol        eerbiediging van het privéleven. Een toezichthouder
in situaties waarin de overlastgever wel wil          kan de woning binnengaan met toestemming van
mee­werken, maar waarin de overlast niet              de bewoner (en aan dit binnengaan zijn eisen
volledig aan de overlastgever toe te rekenen is.      verbonden). Er is alleen sprake van toestemming als
                                                      de bewoner volledig geïnformeerd is over waarvoor
De overlastregisseur verbindt partijen en handhaaft   hij precies toestemming geeft. In bepaalde gevallen
Het college van B&W kan bepaalde bevoegdheden,        kan een toezichthouder zonder toestemming van de
zoals het doen van aanschrijvingen delegeren aan      bewoner binnentreden. Hij heeft dan een machti­
een speciaal daarvoor ingestelde overlastregisseur.   ging van het college van burgemeester nodig. Om
De overlastregisseur vormt de verbindende schakel     zo’n machtiging te geven, moet wel een concrete
tussen de ambtelijke en bestuurlijke praktijk en      aanleiding of grond zijn voor een huisbezoek.
stuurt organisatieoverstijgend de overlastaanpak      Eenmaal binnen gelden de reguliere regels rond
aan. Hij (zij) regisseert een of meer woonoverlast­   toezicht en huisbezoek.
teams die zijn samengesteld uit vertegenwoordigers
van woningcorporaties, politie, gemeentelijke         Houd voor een correcte inzet van interventieteams
diensten, maatschappelijk werk, verslavingszorg,      rekening met de volgende rechten en bepalingen:
geestelijke gezondheidszorg en de GGD. De             • Vertel duidelijk vooraf met welk doel u de woning
overlastregisseur is de spin in het web, die de          binnentreedt. Geef bijvoorbeeld helder aan of u
aanpak van overlastgevallen snel oppakt en doorzet,      hulp komt bieden of iets komt controleren.
bijvoorbeeld door besluiten voor te bereiden voor
de burgemeester of het college van B&W. Door de       • Laat ieder lid van het team zich legitimeren en
gevarieerde samenstelling van het team kan de            melden wat hij komt controleren. Alleen als
overlastregisseur met behulp van het team zorgen         bijvoorbeeld twee personen van dezelfde
dat er snel wettelijke of niet-juridische middelen of    instantie, met hetzelfde doel de woning willen
een combinatie daarvan worden ingezet.                   binnengaan hoeft alleen de leidinggevende zich
» 80 Casus: woonoverlastregisseur Eindhoven              te legitimeren. Dat is meestal niet het geval bij
                                                         een interventieteam.
Interventieteams controleren of helpen
Om woonoverlast effectief tegen te gaan is het van    • Maak het team niet te groot: vermijd dat
belang dat de verschillende betrokken partijen de        bewoners zich geïntimideerd voelen door het
krachten bundelen. Bijvoorbeeld door middel van          aantal mensen waarmee u op huisbezoek komt.
een gezamenlijk klachtenafhandelingsysteem, maar
die samenwerking kan ook uitvoerend zijn. Met
Rotterdam op kop zijn verschillende gemeenten
gestart met zogenoemde interventieteams. Dat is
een team van vertegenwoordigers van verschillende
instanties, die op huisbezoek gaan om te contro­
leren op onrechtmatigheden, om hulp te bieden,
of allebei.
                                                                Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>• Houd rekening met de verschillende bevoegd­       • Treft u ‘per ongeluk’ tijdens uw bezoek ernstige
  heden die ieder lid van het team vanuit zijn         of gevaarlijke misstanden aan, die geen deel
  functie heeft. Zo heeft een ambtenaar van de         uitmaken van het doel van uw bezoek (zoals
  Sociale Dienst ruime bevoegdheden tot binnen­        kindermishandeling, de aanwezigheid van
  treden. Die bevoegdheden stralen niet auto­          ongedierte of criminele activiteiten), meld die
  matisch uit naar de rest van het interventieteam.    dan aan de relevante instanties.
• Vraag toestemming, tenzij u specifiek op basis    • Leef, wanneer u gegevens verzamelt en die wilt
  van een wet of bepaling bevoegd bent zonder          delen met andere instanties, de Wet bescherming
  toestemming een woning te betreden. Zorg dat         persoonsgegevens na.
  de bewoner wéét waarvoor hij toestemming          » 97 Tips en suggesties: checklist huisbezoek
  geeft. Met andere woorden, geef heldere en
  voldoende informatie over wie u bent en wat u     Waarschuwingsbrief is vaak al voldoende
  komt doen en controleer of de bewoner deze        In veel gevallen volstaat een algemene waar­
  informatie begrijpt.                              schuwingsbrief, of een waarschuwingsbrief op
                                                    een goede grond. Bij de overlastgever kan dan het
• Geef volledige en eerlijke informatie over de     kwartje vallen dat de overlast (waarvan hij zich
  reden van uw bezoek en de consequenties als       misschien niet eens bewust was) serieus is. Noem
  de bewoner u niet toelaat. Een mogelijke          in de brief gepaste middelen, dus geen sancties die
  consequentie is bijvoorbeeld dat de toezicht­     eigenlijk niet van toepassing zijn, zoals sluiting.
  houder – als daar aanleiding toe is – later met   Dreig bijvoorbeeld bij een eerste melding van
  een machtiging tot binnentreden van de            burenruzie niet meteen met sluiting op grond van
  burgemeester het huisbezoek aflegt. Dreig niet    Wet Victoria. Dat is ‘detournement de pouvoir’; het
  met onware consequenties, bijvoorbeeld dat het    inzetten van bevoegdheden voor een ander doel dan
  weigeren van de toegang gevolgen heeft voor       ze bedoeld zijn. » 112-113 Modelbrieven 5.1 en 5.2,
  een uitkering.                                    waarschuwingsbrieven
• Streef tijdens uw bezoek alleen het doel na
  waarvoor u gekomen bent. Komt u bijvoorbeeld
  om de brandveiligheid te inspecteren, dan mag u
  niet onderzoeken of er ongedierte is, in lades of
  kasten kijken of op leerplicht controleren.
• Komt u om iets te onderzoeken (u controleert
  iets waarvan bekend is waar het is, zoals een
  meterstand), houdt dat niet in dat u de woning
  ook mag doorzoeken (op zoek naar zaken
  waarvan u nog niet weet waar ze zijn).
• Win geen gegevens over een bewoner in bij
  (minderjarige) kinderen of bij buren.
                                                             Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>6	Handhaven: welke juridische middelen?
In een notendop                                        Woningwet het college van B&W het bevoegd gezag
• Welke juridische aanpak is het meest geschikt?       en zijn huiseigenaren in de gemeente de primaire
• Juridisch instrumentarium:                           doelgroep. In dit soort toezichtsituaties heeft
   - bestuursrechtelijk: voorkomen of ongedaan        bestuursrechtelijke handhaving in de regel de
      maken overlast, soms bestraffen;                 voorkeur. Soms zijn de normschendingen zo
   - strafrechtelijk: bestraffen van overlastgevers   ernstig, dat ook op basis van het strafrecht kan
      en voorkomen van herhaling;                      worden gehandhaafd. Strafrecht komt bij de aanpak
   - privaatrechtelijk: aanpakken overlast door       van woonoverlast ook in beeld bij (dreigende)
      burgers onderling of door verhuurder.            escalatie in de vorm van geweld tegen personen of
                                                       goederen en bedreiging of discriminatie.
Overlast oplossen met inzet van niet-juridische
middelen heeft de voorkeur, zeker ook gezien het         Bestraffing: Kies bij twijfel één van beide
langetermijneffect van dat soort oplossingen. Vaak       wegen
is dat toch niet genoeg om het gewenste effect te        Bij twijfelgevallen is het zaak één van beide
bereiken of zijn de gebeurtenissen te ernstig. Zet       wegen te kiezen. Gezien het ne bis idem beginsel
dan eventueel naast de niet-juridische middelen een      (niemand mag meerdere keren voor hetzelfde feit
juridisch traject in. Wacht daar niet te lang mee: het   worden bestraft), mag één overtreding niet
in gang zetten van een juridisch traject geeft aan dat   worden aangepakt met zowel een bestraffende
de zaak serieus genomen wordt. De praktijk leert         bestuursrechtelijke aanpak als een strafrechte-
dat het effect van dwang en drang de gang naar de        lijke. Eén overtreding aanpakken door zowel
rechter vaak niet nodig maakt. Houd altijd zoveel        onder dwang van bestuursrechtelijke sancties
mogelijk persoonlijk contact – ook bij het in gang       herstel af te dwingen als strafrechtelijk te
zetten van een juridisch traject – bijvoorbeeld door     handhaven mag wel. Samengevat: straf en straf
de eerste officiële brief persoonlijk te overhandigen    mag niet, herstelsanctie en straf mag wel.
en door altijd tot contact bereid te zijn.               Afzonderlijke overtredingen vanuit verschillende
                                                         invalshoeken aanpakken kan effectiever zijn.
Welke juridische aanpak is het meest geschikt?
Voor diverse overlastproblemen zijn er meerdere
juridische instrumenten in te zetten. Bekijk in dat
geval de situatie goed en bepaal welk instrument
het ‘beste’ is om de overlast mee aan te pakken. Met
andere woorden: welke aanpak is het makkelijkst,
effectiefst en dient het best de belangen van degene
die de overlast ondervindt én van degene die mede
verantwoordelijk is voor de aanpak?
Voor een deel wordt de keuze op natuurlijke wijze
bepaald, afhankelijk van de aard en de ernst van de
overlast. Zo is bijvoorbeeld in het geval van de
                                                                 Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Juridisch instrumentarium
Bestuursrechtelijk: voorkomen of ongedaan maken
overlast, soms bestraffen
Bestuurlijke handhaving is meestal gericht op:
• het herstellen van de toestand zoals die door
   de wet wordt voorgeschreven;
• het wegnemen of beperken van de gevolgen van
   een overtreding;
• het voorkomen van herhaling ervan. Er zijn
   binnen het bestuursrecht ook sancties die als
   bestraffend kunnen worden gezien, zoals de
   bestuurlijke boete wegens overlast in de
   openbare ruimte.
Strafrechtelijk: bestraffen van overlastgevers en
voorkomen van herhaling
Overlastveroorzakers overtreden vaak strafbepa­
lingen en kunnen daarom door het openbaar
ministerie strafrechtelijk worden vervolgd. De
sanctie die volgt op vervolging is punitief (bestraf­
fend) van aard, maar kan ook preventief werken.
Denk aan het opleggen van bijzondere voorwaarden
of voorwaardelijke straffen om gedragsverandering
te bewerkstellingen.
Privaatrechtelijk: aanpakken overlast door burgers
onderling of door verhuurder
Verhuurders hebben zeer goede mogelijkheden om
via het huurrecht (boek zeven van het Burgerlijk
Wetboek) een overlastgevende huurder aan te
pakken. Met de splitsingsakte en het huishoudelijk
reglement kunnen VvE’s woonoverlast binnen een
appartementencomplex tegengaan. » 98 Tips en
suggesties: aanpak woonoverlast in een
apartementencomplex
Overlastondervindende burgers kunnen zelf via het
burenrecht (boek vijf van het Burgerlijk Wetboek)
overlastveroorzakers aanpakken.
                                                      Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Keuzetabel: overlastvormen
en juridische middelen
Het gemeentebestuur heeft beschikking over                 beëindigen. De laatste kolom verwijst naar
verschillende bestuursrechtelijke en strafrechtelijke      jurisprudentie en praktijkvoorbeelden rond de
middelen om woonoverlast aan te pakken en te               genoemde vorm van overlast of de aanpak daarvan.
voorkomen. Let wel: als u op bestuursrechtelijke           De meeste uitspraken zijn (op nummer) te vinden
grond een strafmaatregel oplegt, kunt u dat voor           op de website www.rechtspraak.nl en in de
hetzelfde vergrijp niet meer doen vanuit het               tijdschriften Jurisprudentie voor Gemeenten en
strafrecht.                                                Administratiefrechtelijke Beslissingen.
Deze ‘keuzetabel’ bevat in de eerste twee kolommen         In de hoofdstukken 7 tot en met 10 worden de
een overzicht van veel voorkomende soorten                 maatregelen uit dit schema uitgelegd en toegelicht.
woonoverlast en de derde kolom juridische                  Dit schema bevat – net als deze handreiking – voor­
middelen die u kunt inzetten om die overlast te            namelijk bestuursrechtelijke maatregelen.
 Situatie                    Omschrijving                 Strategie                      Praktijkvoorbeeld/
                                                                                         jurisprudentie
                                 Bewoners onderling (privaatrechtelijk)
 Overlast door huurders      Overlast door slecht         Verhuurder verzoekt            Vz. Rb. Amsterdam
                             huurdersgedrag, geluid,      rechter op basis van           9 janu­ari 2006, Prg 2006, 24
                             stank, dieren, hennep,       Huurrecht (boek 7 van
                             drugshandel- en gebruik,     Burgerlijk wetboek) om         Hof Amsterdam 21 januari
                             geweld, pesten               ontbinding of beëindiging      2008, WR 2009, 4
                                                          van de huurovereenkomst
                                                          (overlastverbod opnemen        Rb. Amsterdam 20 novem-
                                                          in huurovereenkomst)           ber 2003, WR 2004, 62
 Overlast door buren         Overlast door geluid, stank, Bewoners verzoeken             Rechtbank Utrecht
                             dieren, hennep, drugshan-    rechter op basis van           26 augustus 2009,
                             del- en gebruik, geweld,     Burenrecht (boek 5 van         LJN: BJ6044
                             pesten                       Burgerlijk wetboek) om
                                                          overlastverbod, contact-       Rechtbank Alkmaar 22
                                                          verbod, straatverbod.          oktober 2009, LJN: BK0901
                                                                                         Vz. Rb. Utrecht 14 maart
                                                                                         2008, LJN: BC6701
                                                          VvE legt boetes op of          Rechtbank Utrecht
                                                          ontzegt eigenaar het           15 september 2009,
                                                          gebruik                        LJN: BL0339
                                                                                         Rechtbank Almelo
                                                                                         30 augustus 2010,
                                                                                         LJN: BN5621
                                                                     Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>  Situatie               Omschrijving                 Strategie                      Praktijkvoorbeeld/
                                                                                     jurisprudentie
                         (Illegale)bedrijfsvoering (bestuursrechtelijk)
  Hennepkwekerij         Brandgevaar, stankoverlast Woningwet, Bouwbesluit,          ABRvS 2 april 2008, LJN:
                                                      Bouwverordening                BC8515
 Hobby waarbij de grens  Overlast door geluid, stank, Wet ruimtelijke ordening       ABRvS 25 juni 2008,
 met bedrijfsmatigheid   hinderlijke inloop,          en bestemmingsplan.            LJN: BD5358
 wordt overschreden,     verpaupering pand,
 zoals dierenhouderij,   brandgevaar,                                                Rb. Middelburg 26 maart
 permanente bewoning                                                                 2009, LJN: BH8103
 vakantiehuis of garage
                                                                                     Rb. Leeuwarden
                                                                                     5 augustus 2009,
                                                                                     LJN: BK1072
                                                                                     ABRvS 2 april 2008,
                                                                                     LJN: BC8515
Situatie                 Omschrijving                 Strategie                      Praktijkvoorbeeld/
                                                                                     jurisprudentie
                                  Verloedering (bestuursrechtelijk)
  Vervallen pand/achter- Overlast door vervuiling,    Woningwet, Bouwbesluit,        Franekeradeel,
  stalling onderhoud     verpaupering, vandalisme,    Bouwverordening,               » 102 Handreiking aanpak
                         verloedering, ongedierte,    Welstandsnota                  vervallen panden -
                         asbest, stank                                               VROM-Inspectie 2007
                                                                                     » 102 Handreiking
                                                                                     Handhaven bouwregel­
                                                                                     geving - VROM
 Verloederde of          Overlast door stank,         Woningwet, Bouwbesluit,        » 80 Casus: woonoverlast­
 ­vervuilde woning       vervuiling, ongedierte,      Bouwverordening, Wet           regisseur Eindhoven
                         asbest, brandgevaar,         milieubeheer of afval­
                         bedreiging gezondheid        stoffenverordening             » 74 Praktijkvoorbeeld:
                         woonomgeving                                                aanpak hygiënische
                                                                                     woonproblemen,
                                                                                     gemeente Leeuwarden
 Verloederde of          Overlast door stank,         Bouwverordening                ABRvS 29 november 2006,
v­ ervuilde tuin         vervuiling, ongedierte,      Wet milieubeheer of            LJN: AZ3235
                         (Eventueel ook: achteruit-   afvalstoffenverordening
                         gang lichtinval, bouwkwa-                                   ABRvS 28 april 2004,
                         liteit en welstand)                                         LJN: -AO8464
                                                                                     » 102 Handreiking
                                                                                     Aanpak van verloederde
                                                                                     tuinen - VROM-Inspectie
                                                                                     2009
                                                                 Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Vuil op straat             Overlast door vervuiling    Afvalstoffenverordening        ABRvS 29 juni 2005,
                           openbare ruimte, stank,                                    AB 2005, 248
                           ongedierte
                                                                                      ABRvS 8 april 2009,
                                                                                      LJN: BI0438l
                                                                                      » 102 Handreiking
                                                                                      Aanpak van vuil op straat
                                                                                      - VROM-Inspectie 2010
Situatie                   Omschrijving                Strategie                      Praktijkvoorbeeld/
                                                                                      jurisprudentie
                   Overlastgevend gedrag (bestuursrechtelijk en strafrechtelijk)
Geluidsoverlast rondom     Overlast door lawaai van    Algemene Plaatselijke          Rb. Alkmaar 14 mei 2005,
de woning                  bijvoorbeeld apparatuur of  Verordening                    LJN: AP0116
                           menselijke gedragingen      Burengerucht
                                                       (artikel 431 Sr)               ABRvS 27 mei 2009,
                                                                                      LJN: BI4970
                                                                                      Rb. Roermond 14
                                                                                      november 2007,
                                                                                      LJN: BB8806
                                                                                      Rb. Alkmaar 8 juli 2009.
                                                                                      LJN: BJ3796
Vervuiling door dieren     Overlast door uitwerpse-    Bouwverordening,
                           len, geluid, stank          Algemene Plaatselijke
                                                       Verordening
Overbewoning               Overlast door geluid        Woningwet, Bouwbesluit,        » 102 Handboek aanpak
(hoeft niet altijd                                     Bouwverordening                woonfraude voor
overlastgevend te zijn!)                               (in geval van bedrijfsmatig    corporaties en gemeenten
                                                       onderdak verlenen spelen       - VROM-Inspectie 2007
                                                       ook de Wet Ruimtelijke
                                                       ordening en het bestem-        » 102 Ruimte voor
                                                       mingsplan)                     arbeids­migranten;
                                                                                      handreiking voor
                                                                                      huisvesting van werk­
                                                                                      nemers uit de EU
                                                                                      - VROM-Inspectie i.s.m.
                                                                                      VNG en VIA 2010
Hangjongeren               Overlast door ruzie zoeken, Algemene Plaatselijke          Rb. Roermond 18 februari
(in portiek bijvoorbeeld)  treiteren, rondhangen,      Verordening en Gemeente-       2009, LJN: BH3327
                           geluid, geweld, vernieling, wet (bijvoorbeeld
                           zwerfafval                  gebiedsontzegging,             Rechtbank Rotterdam
                                                       samenscholingsverbod,          21 december 2007,
                                                       alcoholverbod)                 AB 2008, 200
                                                                                      Voorzieningenrechter Rb.
                                                                                      ’s-Hertogenbosch 27 okto‑
                                                                                      ber 2009, LJN: BK1271
                                                                  Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Situatie                    Omschrijving                 Strategie                      Praktijkvoorbeeld/
                                                                                        jurisprudentie
                         Ernstige/hardnekkige overlast (bestuursrechtelijk)
Overtreding van             Ernstige overlast door       Artikel 17 Woningwet           ABRvS 18 maart 2009,
bouwvoorschriften, met      brandgevaar, ernstige        (Rotterdamwet)                 LJN: BH6312
als gevolg een bedreiging   vervuiling, stank,
van de leefbaarheid,        verpaupering,
veiligheid of gezondheid    ­instortingsgevaar,
(met een duidelijke kans     bewuste verkrotting
op herhaling)
Drugspand                   Ernstige overlast door       Artikel 13b Opiumwet           Voorzieningenrechter
                            geluid, stank, hinderlijke   (Wet Damocles)                 Rechtbank Roermond 31
                            inloop, ruzie zoeken,                                       maart 2009, LJN: BI1270
                            rondhangen, geweld, afval
                                                                                        ABRvS 25 juni 2009,
                                                                                        LJN: BJ1109
                                                                                        » 102 Overlast en
                                                                                        verloedering; evaluatie
                                                                                        van de Wetten Victoria en
                                                                                        Victor paragraaf 4.3
                                                                                        - VROM-Inspectie 2009
Bedreiging van de           Ernstige overlast door       Artikel 174a Gemeentewet       Rb. Maastricht 9 december
veiligheid en gezondheid    hinderlijke inloop, ruzie    (Wet Victoria)                 2008, LJN: BG6690
van de leefomgeving en      zoeken, rondhangen,
de openbare orde            geluid, geweld, zwerfafval                                  Vz. Rb. Breda 5 juni 2009,
(bijvoorbeeld door                                                                      LJN: BI6630
wapenhandel, prostitutie
of drugshandel en                                                                       Vz. Rb Amsterdam 10 juni
drugsgebruik)                                                                           2009, LJN: BJ1364
                                                                                        Vz. Rb. Zutphen 3 februari
                                                                                        2010, LJN: BL1733
                                                                                        ABRvS 1 december 2010,
                                                                                        LJN: BO5718
                                                                                        » 102 Overlast en
                                                                                        verloedering; evaluatie
                                                                                        Wetten Victoria en Victor,
                                                                                        paragraaf 4.2
                                                                                        - VROM-Inspectie 2009
Leegstand/verkrotting       Overlast door verpaupe-      Artikel 14 Woningwet en        » 102 Overlast en
(na sluiting pand)          ring, vervuiling, achteruit- artikel 77 Onteigeningswet     verloedering; evaluatie
                            gang bouwkwaliteit en        (Wet Victor)                   Wetten Victoria en Victor,
                            welstand, na sluiting van                                   paragraaf 4.4
                            een pand op basis van                                       - VROM-Inspectie 2009
                            Damocles, Victoria of
                            Rotterdamwet                                                » 102 Onteigening; Hand­-
                            (artikel 17 Woningwet)                                      reiking voor de praktijk
                                                                                        2006 - VROM 2006
                                                                    Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre> Situatie                       Omschrijving             Strategie                      Praktijkvoorbeeld/
                                                                                        jurisprudentie
           Vervolging door Openbaar Ministerie (Strafrechtelijk, geen taak gemeente)
 Diverse overlast,              Diverse strafbare vormen Vervolgen wegens               Voorbeelden zijn te vinden
 overtredingen                  van overlast             overtredingen van              op www.rechtspraak.nl
                                                         strafbepalingen uit het
                                                         wetboek van Strafrecht
                                                         (zoals Burengerucht (artikel
                                                         431 Sr), de Woningwet,
                                                         Wet ruimtelijke ordening,
                                                         Wet Milieubeheer,
                                                         Algemeen plaatselijke
                                                         Verordening.
Extra mogelijkheden in bijzondere gevallen                een aantal extra opties. In de tabel hieronder ziet u
In het geval van woonschepen, kamerverhuur,               die mogelijkheden. Het nummer verwijst naar de
logies of recreatieparken kunt overlast tegengaan         pagina waar u hier meer informatie kan vinden.
met bovenstaande middelen, maar heeft u ook nog
 Overlast rond woonschepen tegengaan                     Woonschepenverordening (al dan niet onderdeel van
                                                         APV), ligplaatsvergunning » 49
 Overlast rond kamerbewoning tegengaan                   Huisvestingsverordening, bestemmingsplan, Gebruiks-
                                                         besluit, Bouwverordening, Exploitatievergunning » 48
 Overlast rond logiesgebouwen tegengaan                  Omgevingsvergunning voor brandveilig gebruik,
                                                         exploitatievergunning op basis van APV met verplichting
                                                         nachtregister » 47
 Overlast rond recreatiewoningen tegengaan               Bestemmingsplan, exploitatievergunning op basis van
                                                         APV met verplichting nachtregister » 48
                                                                    Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>7	Bestuursrechtelijk handhaven:
      wetten en mogelijkheden
In een notendop                                   Panden sluiten
Huisvestingswet                                     Victoria – Panden sluiten op basis van ernstige
   Optreden tegen overlast door onrechtmatige       overlast, vergelijkbaar met drugsoverlast
   bewoning                                         Damocles – Drugspanden sluiten zonder
Woningwet                                           overlast aan te tonen
   Optreden tegen overlast, ook in tuinen en bij    Rotterdamwet – Panden sluiten om leefbaarheid
   bouwwerken                                       te waarborgen
   Optreden tegen overlast die een gevaar is voor   Victor – Na sluiting pand versneld weer in
   veiligheid of gezondheid                         gebruik nemen
   Optreden tegen overlast op basis van over­
   treding Bouwbesluit                            Kamerverhuur, logies en recreatiewoningen
   Optreden tegen overlast op basis van over­       – extra mogelijkheden
   treding Bouwverordening
   Optreden tegen overlast door verbeteringen aan Het afgelopen decennium is de bouw- en
   het gebouw te eisen                            huisvestings­regelgeving (Woningwet, Bouwbesluit,
   Optreden tegen overlast door welstandseisen te Bouwverordening, Huisvestingswet en Welstands­
   handhaven                                      beleid) ingrijpend veranderd. Gemeenten kunnen
   Optreden tegen overlast door handhaving van    beter optreden tegen gevaarlijke of overlastgevende
   brandveiligheid (gebruiksbesluit)              woonsituaties. Het gemeentebestuur (college van
Algemene Plaatselijke Verordening                 B&W) is verantwoordelijk voor de handhaving van
   Optreden tegen overlastgevend gedrag in        de bouw- en huisvestingsregelgeving. Het college
   de publieke ruimte                             kan aan de hand van het bestuursrecht instru­
   Optreden tegen overlast door                   menten inzetten als:
   gebiedsontzegging                              • het opleggen van een last onder dwangsom;
Wet milieubeheer (Wm) en de                       • het intrekken van een vergunning of beschikking;
   Afvalstoffenverordening                        • het toepassen van bestuursdwang.
   Optreden tegen overlast door handhaving van    Daarnaast zijn de laatste jaren verschillende wetten
   milieuregelgeving                              van kracht geworden die gemeenten meer armslag
Wet ruimtelijke ordening en bestemmingsplan       moeten geven bij het bestrijden van ernstige of
   Optreden tegen overlast door het bestemmings-  hardnekkige overlast. Er zijn drie ‘sluitingswetten’
   plan te handhaven                              van kracht geworden: Victoria, Damocles,
                                                  Rotterdamwet (Woningwet 17), en een wet om
                                                  een pand na sluiting versneld in gebruik te (laten)
                                                  nemen (Victor).
                                                           Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Overlastbestrijding en grondrechten                 wettelijke grondslag om inbreuk te maken op
Het bestuursrecht biedt diverse mogelijkheden       artikel 10 Grondwet.
om woonoverlast aan te pakken. Grondrechten
spelen hierbij een rol, zodra er een inbreuk dreigt In de praktijk lijken geringe inbreuken op artikel
op de privélevenssfeer. Het recht op eerbiediging   10 Grondwet zonder specifieke formele wettelijke
van het privéleven wordt zowel beschermd in         basis door de rechterlijke macht te worden
artikel 10 Grondwet, als in artikel 8 Europees      toegestaan. Wat onder een geringe inbreuk moet
Verdrag van de rechten van de mens en funda-        worden verstaan, is afhankelijk van de toepassing
mentele vrijheden (EVRM).                           van vier criteria: doel, duur, intensiteit en plaats.
                                                    Als een verordening deze ‘geringe-inbreuktoets’
Regelstelling en handhaving door de overheid        heeft doorstaan, is de last onder bestuursdwang
kunnen dat recht onder voorwaarden beperken.        of dwangsom ter handhaving van die verordening
Een beperking van het recht op eerbiediging van     geen probleem, ook niet als degene die er door
het privéleven is, gezien artikel 10 Grondwet,      getroffen wordt een expliciet beroep op artikel 10
alleen mogelijk als de beperking een basis heeft    Grondwet doet.
in een specifieke wet in formele zin. Daarmee
wordt een wet bedoeld die is vastgesteld door       Artikel 8 EVRM vereist dat de beperking in het
de regering en de Staten-Generaal. De Wet           belang is van bijvoorbeeld de voorkoming
milieu­beheer en de Afvalstoffenverordening         van strafbare feiten, de bescherming van
vormen bijvoorbeeld wellicht te weinig specifieke   rechten van anderen of het voorkomen van
                                                           Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>   wanordelijk­heden. Bovendien moet de over-         • Het is verboden een vergunningsplichtige
   heidshandeling propor­tioneel zijn. Uit het over-     woning te verhuren of in gebruik te nemen
   heidsbesluit moet blijken dat met deze vereisten      zonder Huisvestingsvergunning
   rekening is gehouden.                              » 84 Artikel 7 Huisvestingswet
                                                      • Het is verboden om een woning te onttrekken,
   De omgevingsvergunning met toestemming                samen te voegen en om te zetten zonder de
   bouwen biedt weinig mogelijkheden om hinder           benodigde vergunning te verhuren of in gebruik
   (overlast) te voorkomen. Bij het verlenen van een     te nemen zonder Huisvestingsvergunning;
   omgevingsvergunning met toestemming bouwen         » 84 artikel 30 Huisvestingswet
   wordt niet gekeken of het op te richten bouw-      • Het is verboden een woning te splitsen zonder
   werk onrechtmatige hinder veroorzaakt. (Hinder        de benodigde vergunning. samen te voegen en
   is niet een criterium waarop de bouwaanvraag          om te zetten zonder de benodigde vergunning.
   wordt getoetst.) Maar er zijn andere mogelijk-     » 84 artikel 33 Huisvestingswet
   heden: voor een plastic afscheiding die regeninval Wanneer iemand deze regels overtreedt, kan
   tegengaat, maar de buren hindert met een           de gemeente een bestuurlijke boete opleggen.
   klapperend geluid, is bemiddeling mogelijk, of     » 85 artikel 85a Huisvestingswet
   een aanpak via burenrecht, bouwregelgeving of
   welstand. Een steiger die jarenlang opgebouwd in   » 47 Kamerverhuur, logies en recreatiewoningen
   een tuin staat is een bouwwerk en valt daarmee
   onder het bereik van de Woningwet en de            Woningwet
   (model) Bouwverordening.                           De Woningwet vormt het zwaartepunt van de
                                                      bouwregelgeving. Deze wet reguleert het gebruik en
Huisvestingswet                                       de staat van bouwwerken (zoals woningen). Met de
                                                      Woningwet zijn het Bouwbesluit 2003, de gemeen­
Optreden tegen overlast door onrechtmatige bewoning   telijke Bouwverordening en het Welstandsbeleid
De Huisvestingswet kan gebruikt worden om             verweven. Met name de artikelen 1a, 1b, 7b, 13, 13a
onrechtmatige bewoning en woonoverlast te             en 17 Woningwet bieden juridische mogelijkheden
voorkomen. De gemeente kan op basis van de            voor het aanpakken van woonoverlast. Daarnaast
Huisvestingswet een Huisvestingsverordening           bevat de Woningwet artikelen die bij ernstige of
opstellen, waarin ze regels geeft voor de             hardnekkige overlast kunnen worden ingezet om
woonruimte­verdeling van een deel van de              panden te sluiten of voor het natraject van sluiting
woningvoorraad.                                       (Victor, Victoria, Damocles en de Rotterdamwet).
» 83 artikel 5 Huisvestingswet Daarnaast kan de
gemeente een vergunning instellen voor het            Optreden tegen overlast, ook in tuinen en
onttrekken, samenvoegen, omzetten en splitsen         bij bouwwerken
van woningen. Dit is bijvoorbeeld een manier om       Maak bij het bestrijden van woonoverlast gebruik
overlast door kamerbewoning te voorkomen.             van de brede toepasbaarheid van begrippen uit
» 102 Aanvullingen rapport woonoverlast 2010,         artikel 1 van de Woningwet:
april 2011 De gemeente kan zowel bij de sturing       • Bouwwerk is niet gedefinieerd in de Woningwet.
op de woonruimteverdeling als bij de sturing op       • Op een open erf zijn er meer mogelijkheden tot
de woningvoorraad handhaven op basis de                  handhaven. Een tuin valt onder open erf.
Huisvestingsverordening als de g­ emeente die heeft.
                                                                Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Het begrip bouwwerk is met opzet niet gedefinieerd    bijvoorbeeld aan (illegale) verbouwingen,
en is ruimer dan het begrip gebouw. Ook bij een       aan­tasting van het gebouw als gevolg van vocht,
constructie in de tuin of op het erf die géén gebouw  hennepplantages of ‘matrassenpanden’. Bij
is, kan de gemeente in principe handhavend            hennepkwekerijen en matrassenpanden kan
optreden op grond van de Woningwet.                   bijvoorbeeld gehandhaafd worden wegens
Van belang is ook het onderscheid open erf versus     brandgevaar (Bouwbesluit, Gebruiksbesluit) én
gesloten erf. Op een open erf kan de gemeente         wegens gebruik van het pand in strijd met het
gemakkelijker handhavend optreden.                    bestemmingsplan. Een gebouw in een staat houden
Jurisprudentie wijst uit dat een tuin binnen de       of brengen die in strijd is met het Bouwbesluit is
bouwwetgeving als een open erf te beschouwen is.      ook een economisch delict, waarvoor op basis van
                                                      artikel 1a sub 2 Wet op de Economische delicten
Optreden tegen overlast die een gevaar is voor        strafrechtelijk kan worden vervolgd.
veiligheid of gezondheid
De Woningwet stelt dat het bouwen, verbouwen          Optreden tegen overlast op basis van overtreding
of gebruiken van bouwwerken en open erven geen        Bouwverordening
gevaar mag opleveren voor de veiligheid of            De Woningwet verplicht de gemeenteraad een
gezondheid van mensen, dieren en goederen.            Bouwverordening op te stellen (artikel 8
De bepaling veiligheid of gezondheid is niet nader    Woningwet). Hierin staan voorschriften voor de
gespecificeerd om de toepasbaarheid breed te          bouw en het gebruik van bouwwerken en voor het
houden. » 85 Wet: artikel 1a Woningwet                gebruik van open erven en terreinen. De Woningwet
Uit een voorbeeld van de regering uit de Memorie      verbiedt om bouwwerken in strijd met de
van toelichting bij Artikel 1 van de Woningwet blijkt Bouwverordening te bouwen of gebruiken (artikel
hoe dit artikel kan worden toegepast in overlast­     7b Woningwet).
situaties: In Artikel 1a Woningwet staat beschreven   Het woord ‘gebruiken’ is hier van belang: de
dat eigenaar en gebruiker van onder andere een        Bouwverordening stelt zeker niet alleen voor­
bouwwerk en een open erf de plicht hebben geen        schriften over bouwwerkzaamheden. In de
gevaar te vormen voor de veiligheid of gezondheid.    Bouwverordening worden ‘allerlei vormen van
Dat houdt in dat de gemeente bijvoorbeeld kan         overlast’ in woning en tuin verboden. Denk daarbij
handhaven in het geval van een te hoge concen­        aan: hennepteelt, afval, asbestdeeltjes, uitwerp­
tratie van asbestdeeltjes of ontbrekende dan wel      selen van dieren, auto-onderdelen en hinderlijke
niet-werkende sanitaire voorzieningen. In het geval   planten- of bomengroei in tuinen. Ook ernstige
van onhygiënische, onveilige of overlastgevende       rookoverlast veroorzaakt door kachels en open
bewoning is ook sprake van overtreding van de         haarden kan reden zijn tot handhaving.
zorgplicht. » 85 Wet: artikel 1a Woningwet            De gemeente kan tegen overtreding van de
                                                      Bouw­verordening optreden met bestuursdwang.
Optreden tegen overlast op basis van overtreding      Let wel, er moet echt sprake zijn van een over­
Bouwbesluit                                           treding. De opvatting dat een woning of tuin een
Iemand mag een bestaand gebouw niet in een staat      ‘lelijk’ aangezicht vormt, is niet genoeg om te
houden of brengen die in strijd is met het            spreken van strijdigheid met de Bouwverordening.
Bouwbesluit. » 86 Wet: artikel 1b lid 2 sub a
Woningwet Hierdoor kan een gemeente met                  Wat is nu eigenlijk ‘gebruik’?
bestuursdwang of een last onder dwangsom                 Het hebben van hennepplantages in een woning
optreden tegen verbouwingen zonder de benodigde          valt onder het gebruik van die woning. Zo ook is
vergunning of tegen achterstallig onderhoud. Denk        het gebruiken van een tuin als stortplaats voor
                                                                 Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>   grof vuil aan te merken als het gebruik van een   verordening stelt dat het verboden is een woning te
   open erf. Er zijn echter verschillende situaties  bewonen met meer dan één persoon per 12 m2
   waarbij het niet zonder meer duidelijk is wat er  gebruiksoppervlakte. Ook is het verboden om
   verstaan moet worden onder ‘gebruik’. Vallen het  bijvoorbeeld als ­eigenaar dergelijke overbewoning
   niet schoonmaken van een woning (zodat die        toe te staan. Door ­handhaving van deze bepaling
   sterk vervuilt) of het houden van lawaaiige       kunnen zogenaamde matrassenpanden en huisjes‑
   feestjes of spelavonden onder gebruik? Met        melkers worden aangepakt.
   name wanneer sociale overlast wordt veroorzaakt
   door mensen die bevoegd zijn om zich in het       Optreden tegen overlast door verbeteringen aan het
   pand te bevinden is het niet altijd klip en klaar gebouw te eisen
   wat er nu precies onder het gebruik van een       Het college van B&W kan van een eigenaar eisen dat
   bouwwerk of open erf valt.                        die het gebouw verbetert tot een hoger niveau dan
                                                     het minimumniveau zoals voorgeschreven in het
In de Bouwverordening heeft de gemeente de           Bouwbesluit (bestaande bouw).
mogelijkheid om te bepalen bij welk aantal           » 86 Wet: artikel 13 Woningwet
mensen een logies- en/of gebruiksvergunning en       Het niveau waarop het gebouw gebracht moet
bijbehorende brandveiligheidseisen verplicht zijn.   worden, mag niet hoger zijn dan het niveau dat het
Door het gebruik van deze mogelijkheid kan           Bouwbesluit voorschrijft voor nieuwbouw. Deze eis
overlast door overbewoning worden voorkomen.         kan ook op een ander terrein dan veiligheid en
Overbewoning wordt verboden in de Bouw­              gezondheid worden toegepast, bijvoorbeeld op het
verordening. Artikel 7.1.1 van de Modelbouw­         gebied van duurzaamheid. Een gemeente kan als
                                                                                               Installaties voor
                                                                                               hennepteelt in
                                                                                               woning
                                                               Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>onderdeel van haar milieubeleid energiebesparende    10 personen, zoals bij het gebruik van een gebouw
voorzieningen verplichten, mits die verplichting     als hotel of pension. In de gemeentelijke
goed is onderbouwd en oog heeft voor het             Bouwverordening kan de gemeenteraad afwijken
terugverdienen van de ingreep. Let wel, hierover     van dat in het Gebruiksbesluit gestelde aantal
is nog weinig jurisprudentie.                        personen. Een gebruiksmelding is onder meer bij
                                                     kamergewijze verhuur vereist. Het college van B&W
Optreden tegen overlast door welstandseisen te       kan aan de gebruiksvergunning of aan de gebruiks­
handhaven                                            melding voorwaarden verbinden, maar alleen als
Het uiterlijk van een gebouw mag niet in strijd      dat noodzakelijk is voor het voorkomen, beperken
zijn met ‘redelijke eisen van welstand’ (artikel 12  en bestrijden van brand, brandgevaar en ongevallen
Woning­wet). Om die eisen te handhaven, moet de      bij brand.
gemeente een welstandsnota opstellen met criteria    » Meer informatie: http://www.rijksoverheid.nl/
waaraan de eisen van welstand worden getoetst        onderwerpen/bouwregelgeving
(artikel 12a Woningwet). De redelijke eisen van
welstand gaan over het uiterlijk van een bouwwerk    Algemene plaatselijke verordening
of over de staat van onderhoud. Ook kan een          Elke gemeente in Nederland kent een Algemene
gemeente desgewenst eisen stellen aan de stijl­      Plaatselijke Verordening (APV), opgesteld door de
kwaliteit van (herstel)bouwwerkzaamheden. De         gemeenteraad. De burgemeester en wethouders
gemeente handhaaft de redelijke eisen van welstand   zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de
op basis van haar welstandsnota en gaat uiterlijke   verordening. In de APV kunnen gemeenten diverse
verwaarlozing van bouwwerken tegen.                  bepalingen opnemen om overlastgevend gedrag
   De gemeente Franekeradeel werkt actief aan de
   aanpak van het vervallen en verwaarlozen van
   panden. Daarbij ligt de verantwoordelijkheid voor
   het aanpakken zoveel mogelijk bij de eigenaar.
   Om nog beter op te kunnen treden tegen
   nalatigheid heeft de gemeente de excessenrege-
   ling in haar welstandsnota uitgebreid.
» 76 Praktijkvoorbeeld: aanpak vervallen panden
gemeente Franekeradeel
Optreden tegen overlast door handhaving van
brandveiligheid
Het Gebruiksbesluit (Besluit brandveilig gebruik
bouwwerken) regelt het brandveilig gebruik van
een bouwwerk. Het Gebruiksbesluit stelt algemene
eisen aan het gebruik van een bouwwerk.
Daarnaast stelt het Gebruiksbesluit dat voor de
meest risicovolle vormen van gebruik een gebruiks­
vergunning of een gebruiksmelding nodig is. Een
gebruiksvergunning is bijvoorbeeld vereist wanneer
een bouwwerk (bedrijfsmatig of in het kader van
verzorging) nachtverblijf verschaft aan meer dan
                                                               Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>in de publieke ruimte aan te pakken. Daarnaast           Het college van B&W van de gemeente Hoorn
kunnen zij bijzondere verordeningen opstellen op         heeft een verzoek om ontheffing van het verbod
basis van de APV (of integreren in de APV), zoals een    van geluidsoverlast als opgenomen in de APV, om
woonschepenverordening of een verordening                voor onbepaalde tijd eens in de twee weken in
kamerverhuur.                                            zijn woning luide hardrockmuziek te laten
» meer informatie: de Model-APV van de                   afspelen, afgewezen. De Afdeling is van oordeel
Vereniging Nederlandse Gemeenten (vng) via ­             dat de rechtbank met juistheid heeft overwogen
www.modelverordeningen.nl.                               dat het college het doel van het verbod, te weten
                                                         het voorkomen van regelmatig terugkerende
Optreden tegen overlast in de openbare ruimte op         geluidshinder, zwaarder mocht laten wegen dan
grond van de algemene plaatselijke verordening           het belang van de verzoeker.
De APV bevat regels voor de publieke ruimte rond      » Zie Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van
bijvoorbeeld:                                         State 16 oktober 2002, LJN: AE8977.
• het houden van hinderlijke of schadelijke dieren;
• drankgebruik;                                       Een nieuwe, experimentele ontwikkeling is de
• handel van drugs;                                   toepassing van een (preventieve) last onder
• parkeerexcessen;                                    dwangsom voor de aanpak van overlastsituaties.
• veroorzaken van geluidsoverlast;                    Hierover is nog geen jurisprudentie. Daarom
• hinderlijk gedrag op of aan de weg, bij gebouwen    kunnen de randvoorwaarden nog niet exact worden
   of in voor publiek toegankelijke ruimten.          aangegeven. De preventieve last onder dwangsom
                                                      wordt tot nu toe door het gemeentebestuur ingezet
Op basis van deze regels kunnen gemeenten             ter handhaving bij bijvoorbeeld loze brandweer­
overlast aanpakken. Op grond van artikel 125          meldingen en tegen carbidschieters in de periode
Gemeentewet en de artikelen 5:22 en 5:32 Algemene     rond de jaarwisseling.
wet bestuursrecht kunnen de burgemeester en het       » Meer informatie: Brief van Minister van Binnenlandse
college van B&W de APV-bepalingen handhaven,          Zaken en Koninkrijksrelaties, E.M.H. Hirsch Ballin aan
bijvoorbeeld door middel van een last onder           de Tweede Kamer, 30 maart 2010
bestuursdwang of een dwangsom. Aanpak op grond
van de APV ligt regelmatig ter toetsing voor bij         In 2009 heeft de gemeente Schiedam een last
rechterlijke instanties, zowel publiekrechtelijk als     onder dwangsom opgelegd aan iemand die
privaatrechtelijk. Zo zijn er in de rechtspraak          verdacht wordt van het veroorzaken van notoire
voorbeelden te vinden inzake ontheffing geluids­         woonoverlast, waaronder het veroorzaken van
hinder en geluidsoverlast veroorzaakt door dieren.       ernstige geluidsoverlast. In die zaak ging het om
                                                         een bewoner van een koophuis. Er waren meer
   Het college van B&W van de gemeente Oirschot          dan honderd klachten bekend bij politie en
   heeft een last onder dwangsom opgelegd in             gemeente. Politie en toezichthouders van de
   verband met geluidshinder van honden.                 gemeente hebben ook een aantal overlastge-
   De Afdeling is van oordeel dat het college in         vende gedragingen waargenomen. Op basis van
   redelijkheid heeft kunnen vaststellen dat er          het artikel in de APV, waarin is bepaald dat het
   sprake is van geluidshinder en bevoegd was tot        verboden is geluidhinder te veroorzaken voor
   het toepassen van bestuurlijke                        omwonenden of voor de omgeving, heeft de
   handhavingsmiddelen.                                  gemeente naleving van die bepaling afge-
» Zie Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van       dwongen door het opleggen van een last onder
State 1 mei 2002, LJN: AE2053.                           dwangsom van 500 euro per geconstateerde
                                                               Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>   overtreding tot een maximum van 10.000 euro.          Wet Milieubeheer en Afvalstoffenverordening
   De aan­ge­schrevene heeft daartegen een
   bezwaarschrift ingediend. Op advies van de            Optreden tegen overlast door handhaving van
   bezwarencommissie heeft de gemeente het               milieuregelgeving
   dwangsombesluit echter ingetrokken. De                De afvalstoffenverordening biedt mogelijkheden
   gemeente is nu een mediation­traject gestart.         om afval op straat tegen te gaan. Ook kan woon­
                                                         overlast als vervuilde en verloederde woningen en
Optreden tegen overlast door gebiedsontzegging           tuinen op grond van de Wet milieubeheer (Wm),
Een gemeenteraad kan in de APV gedragingen               en de Afvalstoffenverordening worden aangepakt.
opnemen die hij als strafbaar feit wil kwalificeren.     In sommige gevallen is handhaven op basis van
Die feiten moeten tot de regelgevende bevoegdheid        de Bouwverordening makkelijker.
van de gemeenteraad behoren (huishouding van de
gemeente) en niet al uitputtend zijn geregeld in         Wet ruimtelijke ordening en bestemmingsplan
hogere regelgeving, zoals bijvoorbeeld het wetboek
van Strafrecht. Wie de APV-bepalingen overtreedt en      Optreden tegen overlast door het bestemmingsplan
daarbij de openbare orde verstoort of dreigt te          te handhaven
verstoren kan een gebiedsontzegging krijgen              Mensen die woonoverlast veroorzaken handelen
opgelegd. Dit moet uiteraard worden onderbouwd           soms in strijd met het bestemmingsplan, met name
in het besluit. Als iemand niet alleen                   door op een plaats met woonbestemming bedrijfs­
APV-bepalingen overtreedt, maar ook gedragingen          matige handelingen te verrichten. Denk aan logies
pleegt die strafbaar zijn gesteld in het Wetboek van     of hennepplantages. Het college van B&W is
Strafrecht, kunnen die gedragingen ook als               verantwoordelijk voor de handhaving van het
grondslag voor de gebiedsontzegging dienen.              bestemmingsplan en kan een last onder dwangsom
Ook in dat geval moet worden aangetoond dat die          of bestuursdwang toepassen (artikel 7.1 Wet
gedragingen een ordeverstorend karakter hebben.          ruimtelijke ordening).
De gebiedsontzegging is immers een ordemaatregel         De aanpak van overlast op grond van het bestem­
en geen straf.                                           mingsplan speelt ook wanneer sprake is van een
Belangrijke voorwaarden om een gebiedsontzeg­            uit de hand gelopen hobby, waarbij de grens met
ging op te leggen zijn onder meer:                       bedrijfsmatigheid wordt overschreden. Denk aan
• Er is een strafbepaling uit de APV overtreden;         het gebruik van een woning voor het houden van
• De maatregel is nodig ter handhaving van de            dieren of een werkplaats. Ook is er inmiddels
   openbare orde;                                        jurisprudentie rond handhavend optreden naar
• De gemeente heeft onder de specifieke omstan­          aanleiding van tijdelijke huisvesting van arbeidsmi­
   digheden van het geval alle belangen afgewogen,       granten op recreatieterreinen met de bestemming
   waaronder de grondrechten;                            recreatief verblijf. Het huisvesten van werknemers
• De maatregel voldoet aan de eisen van proportio­       in recreatiewoningen is niet toegestaan.
   naliteit en subsidiariteit;                           » Meer informatie: Rb. Leeuwarden 18 maart 2010,
• Uit de motivatie van het besluit van het gemeente­     LJN: BM1212
   bestuur blijkt dat zij alle belangen heeft afgewogen.
» Meer informatie: uitgave ‘Toezicht en handhaving bij   Anderzijds kan een gemeente het bestemmingsplan
jeugdoverlast: aanpak 2006-2010’, door Nicis, in         ook preventief inzetten, bijvoorbeeld als ze van
opdracht van de gemeente Amsterdam. Te vinden op         bepaalde bestemmingen overlast verwacht of het
website www.nicis.nl, via: Thema’s en dossiers/Zorg en   aantal kamerverhuurpanden in een gebied tot een
Welzijn/Jeugdzorg.                                       bepaald percentage wil beperken.
                                                                   Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Wilt u de handhavingsmogelijkheden uit de Wet        • Sluit het pand;
ruimtelijke ordening gebruiken, pas dan uw           • Verhaal de kosten;
bestemmingsplannen steeds aan de actuele             • Heropen het pand.
beleidsbehoeften aan en zorg dat ze altijd zijn
toegespitst op wat u als gemeente wel of juist          Bij het sluiten van panden is zorgvuldige
niet wilt.                                              dossieropbouw gedurende het hele traject van
                                                        groot belang. In het dossier moet onder andere
Combineren handhaving Bestemmingsplan,                  de aard en ernst van de overlast concreet en
Bouwbesluit en Bouwverordening                          duidelijk worden aangetoond. Daarnaast moet
Soms is het zinvol te handhaven op zowel het            duidelijk worden welke andere, mildere middelen
bestemmingsplan als het Bouwbesluit, het                zijn ingezet om de overlast aan te pakken. De
Gebruiksbesluit/gebruiksregelgeving en de               rechtbank beoordeelde de sluiting van een pand
Bouwverordening. Deze combinatie biedt vooral           op grond van 174a Gemeentewet ongegrond,
uitkomst bij het aanpakken van hennepkwekerijen,        omdat de sluiting onvoldoende was gemotiveerd.
maar kan ook in enkele andere gevallen goed             Het hoger beroep van de burgemeester tegen het
werken. Zo bood het gelijktijdig handhaven van het      besluit van de rechtbank werd door de Afdeling
bestemmingsplan en de Bouwverordening in Berkel         ongegrond verklaard.
en Rodenrijs uitkomst in het geval van een tuin bij     Het overlastgevende gedrag was in het dossier
een woning die werd gebruikt als autowerkplaats.        niet concreet beschreven. Gedrag dat wél
                                                        concreet beschreven was, was op zichzelf niet
Panden sluiten                                          ernstig genoeg om sluiting op basis van 174a
Zoek in eerste instantie altijd naar mogelijkheden      Gemeentewet te rechtvaardigen. Van klachten
de overlast met ‘mildere’ middelen te beëindigen.       over intimidatie en bedreiging was niet duidelijk
Sluiten op basis van Victoria, Damocles of              of ze geverifieerd of vervolgd waren.
Rotterdamwet (Woningwet artikel 17) is een zwaar        LJN: BO5718.
middel. Sluiting is zowel bij huur- als koop­
woningen mogelijk. Bij huurwoningen biedt het        Aandachtspunten bij het sluiten van panden
huurrecht overigens nog extra mogelijkheden
om overlast te bestrijden.                           • Houd het gemeentelijk beleid up-to-date
» 55 hoofdstuk 10 Privaatrecht                       Zorg dat de gemeentelijke beleidsregels altijd
                                                     up-to-date zijn en worden aangepast aan de laatste
Is het sluiten van het pand (nog) de enige weg, zorg ontwikkelingen. Wanneer u de gemeentelijke
dan dat u zorgvuldig alle stappen doorloopt.         beleidsregels niet heeft aangepast naar aanleiding
» 51 hoofdstuk 8 Stappenplan Bestuursrechtelijk      van de verruiming van de sluitingsbevoegdheid,
handhaven                                            loopt u het risico een sluitingsbesluit niet genoeg
Zet voor overgaan tot sluiting altijd de stappen:    te motiveren.
• uitgaande van een goed basisdossier » 95 Tips en
   suggesties Vaste onderdelen woonoverlastdossier   • Neem in de APV op dat bepaalde instanties een gesloten
• Stuur een waarschuwing (voornemen tot                 pand mogen binnengaan
   sluiting);                                        Bij sluiting geldt een verbod op binnentreding. Dit
• Weeg de belangen af en onderzoek of er een         geldt ook voor functionarissen van bijvoorbeeld
   andere maatregel mogelijk is (bijvoorbeeld        gemeente en nutsbedrijven. In de APV kan worden
   dwangsom);                                        opgenomen dat een gesloten woning door bepaalde
• Maak het sluitingsbevel bekend;                    instanties wel mag worden betreden.
                                                               Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>• In niet-spoedeisende zaken krijgen belanghebbenden     wordt het pand aan een andere huurder te verhuren,
   altijd een begunstigingstermijn                       moet er wel worden ontruimd als de huidige
De wet geeft aan dat belanghebbenden altijd een          huurder niet vrijwillig is vertrokken.
begunstigingstermijn wordt geboden. Binnen deze
termijn heeft de belanghebbende de mogelijkheid          Nota bene: bij sluiting van een pand hoeft de
om de verstoring van de openbare orde te stoppen.        verhuurder niet naar de rechter om het huur­
Dit kan door de woning te sluiten, maar ook door         contract te ontbinden of op te zeggen; een brief aan
op andere manieren de verstoring van de openbare         de huurder volstaat in dat geval.
orde te beëindigen. Wanneer de belanghebbende            » Meer informatie over procedurele voorwaarden
de verstoring staakt, maar het pand niet sluit, kan      Victoria en Victor (VROM-Inspectie, maart 2009)
hij na verloop van tijd in herhaling vallen. In dat      paragraaf 4.2.4 en 4.3.3, downloaden via
geval kan de gemeente alsnog tot een                     www.vrominspectie.nl
spoedsluiting overgaan.
                                                         Victoria
• Bij ernstige vrees voor herhaling: korte
   begunstigings­­termijn                                Panden sluiten op basis van ernstige overlast,
Bij ernstige vrees voor herhaling van de overlast is     vergelijkbaar met drugsoverlast
een korte begunstigingstermijn mogelijk, maar niet       De Wet Victoria geeft de burgemeester bevoegdheid
te kort. In jurisprudentie is één uitspraak te vinden    tot sluiting van
waarin een kraakpand met een begunstigingster­           • een woning;
mijn van drie dagen wordt gesloten. Deze termijn         • een niet voor het publiek toegankelijk lokaal;
wordt te kort geacht, omdat de civiele ontruimings­      • een bij die woning of dat lokaal behorend erf.
procedure langer duurt dan drie dagen.                   Bij (ernstige vrees voor) verstoring van de openbare
                                                         orde rondom de woning of lokaal, veroorzaakt door
• Onderzoek of vervangende woonruimte nodig is           gedragingen in de woning of het lokaal.
Wanneer een gemeente een woning sluit, moet              Sluiten op grond van Victoria – of daarmee dreigen –
zij onderzoeken of er voor vervangende woon­             kan alleen als de openbare orde rond het pand
ruimte gezorgd moet worden (artikel 3:2 en 3:4           ernstig wordt verstoord door gedragingen in het
Awb en de proportionaliteitstoets van artikel 8          pand. Er moet in verband met de grondrechten­
lid 2 EVRM). Kan de overlast de bewoners niet            bescherming sprake zijn van ernstige overlast.
worden verweten, is de gemeente verplicht om             Die ernstige overlast moet worden aangetoond.
alternatieve woonruimte te bieden. Deze verant­          » 95 Tips en suggesties: vaste onderdelen
woordelijkheid (onderzoeksplicht) kan niet bij           woonoverlastdossier
de ­eigenaar worden neergelegd.
                                                         Voor de bepaling of er sprake is van ernstige overlast
• Ontruiming na sluiting                                 is de aard van de overlast bepalend, niet de
Sluiting is niet per se ontruiming, de spullen           herkomst. Het gaat om vormen van overlast die
kunnen blijven staan. Alleen wanneer zich personen       ernstige risico’s voor de veiligheid en gezondheid
in het pand bevinden is er sprake van bewoners of        inhouden. Drugsoverlast voldoet het meest aan de
eigenaar de gelegenheid te bieden eigendommen            genoemde criteria, maar ook bij andere vormen van
uit het pand te halen.                                   overlast waarbij er sprake is van ernstige risico’s
De eigenaar of verhuurder van het pand kan zelf          voor de veiligheid en gezondheid kan de burge­
beslissen of hij ontruimt, dat besluit ligt niet bij het meester overgaan tot sluiting. Denk bijvoorbeeld
college van B&W. Wanneer de eigenaar verplicht           aan ernstige overlast door wapenhandel of
                                                                   Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>prostitutie uit een woning. Verkeers- of geluids­     rapportages waaruit drugshandel blijkt, kunnen
overlast kunnen niet leiden tot sluiting op grond     de aannemelijkheid van drugshandel voldoende
van Victoria. Ook bij ernstige vrees voor herhaling   onderbouwen. Damocles heeft voor de bestrijding
van verstoring van de openbare orde mag de            van drugs­panden de rol van Victoria min of meer
burgemeester een woning sluiten. Om verplaatsing      over­genomen, omdat bij Damocles de overlast
van overlast tegen te gaan, geeft artikel 174a lid 2  niet hoeft worden aangetoond.
Gemeentewet de burgemeester de mogelijkheid om
bij ernstige vrees voor herhaling van een dergelijke    Eigenaar en verwijtbaarheid
verstoring van de openbare orde een woning te           Aandachtspunt is de verwijtbaarheid van de
sluiten. Bijvoorbeeld wanneer de overlastgever          eigenaar. In geval van een lokaal, zoals een café,
verhuist en zijn activiteiten daar voortzet.            speelt de verwijtbaarheid geen rol: een lokaal kan
» 83 Wet: artikel 174a Gemeentewet                      ook gesloten worden als de exploitant niet
» Meer informatie over Victoria: Overlast en            persoonlijk bij drugshandel betrokken is. Bij een
­verloedering. Evaluatie wetten Victoria en Victor      woning kan de rechter coulance hebben met de
 (VROM- Inspectie, maart 2009) paragraaf 4.2,           verhuurder. Als die niets afweet van de drugs­
 downloaden via www.vrominspectie.nl                    handel van de huurder, kan de rechter bijvoor-
                                                        beeld een sluiting van 12 maanden een te zware
    De burgemeester van Apeldoorn sluit in februari     maatregel vinden. Stel de eigenaar hoe dan ook
    2010 een woning. Er is sprake van voortdurende      altijd op de hoogte van het voornemen een pand
    (geluids)overlast, onderling geweld met en          te sluiten.
    zonder letsel, vernielingen, vervuiling, brand­
    stichting en intimidatie van bewoners naar        Rotterdamwet
    omwonenden. De bewoners schieten onder
    andere met een luchtdrukpistool op omwo-          Panden sluiten om leefbaarheid te waarborgen
    nenden vanuit de woning. De voorzieningen-        Met het van kracht worden van de ‘Rotterdamwet’
    rechter acht de sluiting rechtmatig. Het hoger    (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke
    beroep van de eigenaar tegen dit besluit wordt    problematiek) in 2005 is leefbaarheid nu ook een
    door de Afdeling ongegrond verklaard.             grond om panden te sluiten op basis van de
 » Zie Voorzieningenrechter Rechtbank Zutphen         Woningwet. » 88 Wet: artikel 17 Woningwet
 3 februari 2010, LJN: BL1733. ABRvS 13 oktober 2010,
 LJN:BO0223                                           De wet kan worden ingezet bij handhaving van
                                                      leefbaarheidsproblemen en bouw- en huisvestings­
 Damocles                                             regelgeving. De wet bevat regelgeving voor alle
                                                      gemeenten met leefbaarheidsproblemen, maar
 Drugspanden sluiten zonder overlast aan te tonen     vooral voor de Nederlandse Grote Steden (de
 Op basis van de wet Damocles kunnen woningen         GSB-steden). De wet biedt grofweg drie mogelijk­
 worden gesloten waarin drugs (genoemd in de          heden om de grootstedelijke problemen aan te
 eerste of tweede lijst van de Opiumwet) worden       pakken:
 verhandeld of aanwezig zijn.                         • verlagen van de onroerendezaakbelasting (OZB)
 » 85 artikel 13b Opiumwet                              in kansenzones (fiscale maatregel);
 Hierbij is het niet vereist om aan te tonen dat de   • inkomenseisen stellen aan woningzoekenden in
 openbare orde wordt verstoord en in het betref­        bepaalde gebieden (maatregel met betrekking tot
 fende pand hoeven niet daadwerkelijk drugs te          de woningmarkt);
 zijn aangetroffen. Geanonimiseerde politie­
                                                               Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>• een sluitingsbevoegdheid (door de inwerking­        heid is om eerst de eigenaar te verplichten voor­
   treding van artikel 17 Woningwet).                 zieningen te treffen waardoor het pand weer op
                                                      redelijke wijze gebruikt kan worden.
De sluitingsbevoegdheid betreft een cumulatie van     » 87 artikel 14 lid 2 sub b en c Woningwet
overtredingen van de Woningwet die geen eenmalig      » Meer informatie over Victor: Overlast en
karakter hebben, zoals overbewoning die gepaard       ­ver­loedering. Evaluatie wetten Victoria en Victor ­
gaat met vervuiling, hennepteelt of gebruik van de     (VROM- Inspectie, maart 2009) paragraaf 4.4,
tuin als stortplaats. Het gaat om gedrag dat een       downloaden via www.vrominspectie.nl
buitengewoon negatief effect heeft op de directe
woonomgeving en waarbij een klaarblijkelijk            Onteigenen
(duidelijk) gevaar bestaat dat de overlast zich zal    De gemeente moet een gesloten pand eerst in
herhalen. Dat gevaar is onder andere in te schatten    beheer nemen, voordat zij dat pand (als het
door naar de historie van het pand en de achter­       nodig is) kan onteigenen op grond van artikel 77
grond van de bewoners en eigenaren te kijken.          Onteigeningswet. Die procedure kan vrij lang duren
De Rotterdamwet wordt in 2011 geëvalueerd.             en kostbaar zijn. Gemeenten kiezen er daarom soms
                                                       voor de onteigeningsprocedure te starten, maar
Victor                                                 tegelijk te bekijken of gedurende dit traject het pand
                                                       voor een redelijke prijs aangekocht kan worden. Een
Na sluiting pand versneld weer in gebruik nemen        alternatief is dat de gemeente verloederde panden
In 2002 is op initiatief van de Tweede Kamer de        aankoopt en zelf een andere bestemming geeft, of
wet Victor in werking getreden. Deze wet biedt         ze bijvoorbeeld met opknapverplichting verkoopt
grondslag om een pand na sluiting versneld in          aan particulieren. » Meer informatie: Brochure
gebruik te (laten) nemen en zo leefbaarheids­          Herover het vastgoed van VROM/WWI, juli 2009,
problemen als gevolg van langdurige leegstand          via www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties
te voorkomen. In het kader van deze wet is:
• aan de Woningwet een mogelijkheid toegevoegd         Kamerverhuur, logies en recreatiewoningen – extra
   om panden in beheer te nemen (artikel 14);          mogelijkheden
• in het Burgerlijk Wetboek is in artikel 7:231 lid 2  Voor het bestrijden van overlast veroorzaakt vanuit
   voor de verhuurder de mogelijkheid gecreëerd        kamerverhuurpanden, logiesgebouwen of recreatie­
   om in geval van sluiting de huur op te zeggen;      woningen, staan de gemeente de handhavingsmid­
• aan de Onteigeningswet de mogelijkheid               delen die hierboven staan beschreven ter
   toegevoegd om als ultimum remedium tot              beschikking. Daarnaast heeft de gemeente de
   onteigening over te gaan, als het in gebruik of     mogelijkheid om verwachte overlast te voorkomen
   beheer nemen van een pand niet helpt of kan.        door deze vormen van verblijf te reguleren. Onder
De Woningwet bepaalt dat de gemeente van de            andere de huisvestingsverordening en het bestem­
eigenaar van een gesloten pand kan eisen het in        mingsplan bieden mogelijkheden om kamerver­
beheer te laten nemen door een ander.                  huurpanden, logiesgebouwen of het oneigenlijk
» 87 artikel 14 Woningwet Het college van B&W kan      gebruik van recreatiewoningen tegen te gaan. Met
met bestuursdwang of een last onder dwangsom           vergunningen als een omzettingsvergunning
zorgen dat dat besluit (het over laten nemen van het   kunnen gemeenten overlast voorkomen, bijvoor­
beheer en gebruik) wordt nageleefd. Beide besluiten    beeld door vergunningen te weigeren of er
moeten gelijktijdig bekendgemaakt worden. Risico       voorwaarden aan te verbinden. Let wel, de
voor gemeenten is dat hiervoor kosten worden           huisvestingsvergunning en bijbehorende omzet­
gemaakt die moeilijk te verhalen zijn. Een mogelijk­   tingsvergunning kunt u niet repressief gebruiken
                                                                 Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>door ze in te trekken. Een exploitatievergunning      maatregelen die geluidsoverlast of onderhoudspro­
kan wel worden ingetrokken als men niet aan de        blemen voorkomen. Let wel, deze eisen moeten dan
voorwaarden bij de vergunning voldoet.                wel vooraf vaststaan, oftewel zijn opgenomen in het
                                                      beleid. Overlast is geen grond om een omzettings-
Huisvestingsverordening                               of onttrekkingsvergunning weer in te trekken.
Een gemeente kan in de Huisvestingsverordening
verbieden om zonder toestemming van het college          Artikel 13 Woningwet geeft gemeenten de
van B&W zelfstandige woonruimte onzelfstandig te         mogelijkheid eigenaren te verplichten verbete-
maken, (een gedeelte van) woonruimte te                  ringen aan te brengen aan een gebouw tot
onttrekken aan de bestemming tot bewoning                maximaal het nieuwbouwbesluit van het
of woonruimte met andere woonruimte samen                Bouwbesluit. Hiervoor moet wel een goed
te voegen.                                               gemotiveerde noodzaak zijn, bijvoorbeeld een
De gemeente kan kamerverhuur weren of reguleren          wijziging het gebruik van het gebouw. Wanneer
door in de huisvestingsverordening een vergunning        een gebouw oorspronkelijk gebruikt werd voor de
verplicht te stellen voor het onttrekken, samen­         huisvesting van een huishouden, maar nu
voegen, omzetten en splitsen van woningen. De            gebruikt wordt voor kamerverbewoning geldt dat
gemeente bepaalt in de huisvestingsverordening           niet als een wijziging in het gebruik van het
(gemotiveerd) bijvoorbeeld dat kamerverhuur              gebouw. De functie blijft namelijk wonen. Het is
evenwichtig over de stad moet worden gespreid,           daarom niet erg waarschijnlijk dat de bevoegd-
dat kamerverhuur het leefmilieu niet mag aantasten       heid van artikel 13 Woningwet voor bestrijding
of dat ze panden van een bepaalde bouwperiode of         van woonoverlast een extra mogelijkheid creëert
-wijze niet geschikt acht voor verkamering. Een          ten opzichte van de mogelijkheden van de
vereiste omzettings- of onttrekkingsvergunning           huisvestings­verordening.
weigeren om verwachte overlast te voorkomen kan
dus, mits de motivatie vooraf in de huisvestings­     Bestemmingsplan
verordening is vastgelegd.                            In het bestemmingsplan kan het gemeentebestuur
                                                      het begrip woning definiëren; zoals een complex
   In Apeldoorn is een vergunning nodig voor het      van ruimten die bestemd zijn voor niet meer dan
   omzetten van zelfstandige woonruimte naar          een huishouden. De volgende stap is het definiëren
   onzelfstandige. Daarbij kijkt het college onder    van het begrip huishouden. Bijvoorbeeld, uit het
   andere naar het percentage onzelfstandige          bestemmingsplan Noordwijkerhout: “een persoon
   woningen in een gebied. Is die in de binnenstad    of groep personen die een huishouding voert,
   en de haven al 5 procent, en in alle andere wijken waarbij sprake is van onderlinge verbondenheid en
   1 procent, kan het college de vergunning           continuïteit in de samenstelling ervan.” Daarmee is
   weigeren.                                          het mogelijk kamerverhuur te voorkomen en op te
                                                      treden tegen een tot woning bestemd pand, waarin
Wanneer een gemeente eigenaren de mogelijkheid        kamerverhuur voorkomt. Het college kan onthef­
wil bieden om panden die in de verordening als        fing van het bestemmingsplan verlenen. Sommige
ongeschikt zijn benoemd, alsnog door verbou­          gemeenten hebben expliciete beleidsregels
wingen geschikt te laten maken voor een omzet­        opgesteld waarmee een verzoek tot ontheffing
tings- of onttrekkingsvergunning, kan ze              van het bestemmingsplan ten behoeve van
gemotiveerd bouwtechnische eisen stellen tot aan      kamerverhuur of logies wordt beoordeeld. Denk
het niveau van het Bouwbesluit voor nieuwbouw.        hierbij aan een procentsnorm (niet meer dan
Hieronder vallen bijvoorbeeld ook bouwtechnische      zoveel procent kamerverhuur/logiesgebouwen in
                                                                Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>een gebied) of de redelijke verwachting dat het         regels overtreden, kan het college optreden tegen
verlenen van de ontheffing de openbare, orde of         zowel de eigenaar als de bewoners.
veiligheid zal verstoren.
                                                        APV
Het college van B&W kan op basis van het bestem­        Met de Algemeen Plaatselijke Verordening kan een
mingsplan ook optreden tegen overlast vanuit            gemeente (overlast rond) logiesgebouwen,
recreatiewoningen. Heeft een gebouw de bestem­          recreatieverblijven en kamerverhuurbedrijven
ming ‘recreatief gebruik’, maar wordt het gebruikt      reguleren, bijvoorbeeld door het verplichten van
om tijdelijk arbeidsmigranten te huisvesten, is dat     een vergunning voor het exploiteren van een
in strijd met het bestemmingsplan. Let wel, het feit    inrichting. Aan de exploitatievergunning kan een
dat het gebruik van recreatiewoningen voor              gemeente voorwaarden verbinden. Zo is het
tijdelijke huisvesting overlast veroorzaakt, is niet de mogelijk te eisen dat in het (verplichte!) nacht­
grond waarop B&W hier handhaaft. Er wordt hier          register voor logies- en recreatieverblijven meer
opgetreden tegen gebruik in strijd met het              informatie wordt opgenomen dan alleen naam,
bestemmingsplan.                                        woonplaats en aankomstdatum; bijvoorbeeld
                                                        kenteken of telefoonnummer. De nachtregisters
Gebruiksbesluit                                         bieden mogelijkheid tot controle. Een exploitatie­
Het Gebruiksbesluit gaat om brandveilig gebruik.        vergunning kunt u intrekken als niet aan de
Het college van B&W kan niet op grond van het           voorwaarden bij de vergunning wordt voldaan,
Gebruiksbesluit voorwaarden stellen. Voor het           bijvoorbeeld in het geval van overbewoning. Let
gebruiken van een gebouw als logiesgebouw moet          wel, de omzettings- of intrekkingsvergunning blijft
de eigenaar op grond van het Gebruiksbesluit bij        van kracht, het pand mag alleen niet meer op die
het college van B&W een gebruiksvergunning              manier geëxploiteerd worden.
aanvragen. Het gaat dan om het bedrijfsmatig
verschaffen van nachtverblijf aan meer dan tien         Woonschepen en drijvende woningen
personen. Of het verschaffen van dagverblijf aan        Een drijvende woning is of een bouwwerk of een
meer dan tien mensen onder de 12 jaar of meer dan       woonschip. Is een drijvende woning een bouwwerk,
tien verstandelijk/lichamelijk gehandicapte             dan geldt daarvoor alle regelgeving die voortvloeit
personen. Het college van B&W kan het aantal            uit de Woningwet. Aanpakken van overlast bij
personen waarmee het Gebruiksbesluit een                drijvende woningen gaat dus nagenoeg hetzelfde
logiesfunctie definieert aanpassen in de Bouw­          als bij de aanpak van overlast rond andere bouw­
verordening. Ook kan het college voorwaarden            werken. De Afdeling (bestuursrechtspraak van de
verbinden aan de uit te geven gebruiksvergunning.       Raad van State) kijkt bij de bepaling of een drijvende
Die voorwaarden mogen alléén betrekking hebben          woning een bouwwerk is of niet aan de constructie,
op brandveilig gebruik. Overbewoning in matras­         verbondenheid met de grond (zoals de mate van
senpand is niet aan te pakken met een                   verankering aan bijvoorbeeld meerpalen) en de
logiesfunctie.                                          plaatsgebondenheid.
Bouwverordening                                         Drijvende woning bouwwerk
De Bouwverordening biedt mogelijkheden om               Is een drijvende woning een bouwwerk, is het in
voorschriften op te nemen op het gebied van de          deze handreiking beschreven handhavingsinstru­
veiligheid, gezondheid, reinheid, bestrijden van        mentarium inzetbaar. Dat geldt ook voor sluitings­
schadelijk en hinderlijk gedierte en hygiëne van de     wetten zoals 17 Woningwet. In het geval van een
gebruikers van een kamerverhuurpand. Worden die         vervuilde drijvende woning of vervuiling van het
                                                                  Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>oppervlaktewater bieden de Wet Milieubeheer en      de voorwaarden die bij de verstrekte vergunning
de gemeentelijke afvalstoffenverordening extra      horen houden. Er zijn meer intrekkingsgronden
mogelijkheden. Het bestemmingsplan geeft de         mogelijk. In de gemeente Leiden bijvoorbeeld
optie om het neerleggen van woonschepen tegen te    kunnen burgemeester en wethouders de ligplaats­
gaan. Veel bestemmingsplannen verbieden het         vergunning intrekken als het woonschip volgens
gebruik van gronden met de bestemming water als     hen het landschap verstoort of afbreuk doet aan het
ligplaats voor een drijvende woning. Aan het        aanzien van de gemeente. Niet alleen met het al dan
verlenen van eventuele ontheffingen kan het         niet verlenen van een ligplaatsvergunning kan het
college van B&W (ruimtelijk relevante) voorwaarden  college overlast tegengaan, maar ook door
verbinden.                                          voorwaarden te verbinden aan het gebruik van de
                                                    ligplaats. Het college kan de ligplaatsvergunning
» Zie bijvoorbeeld de jaarrapportage 2009 van het   indien nodig ook weer intrekken als:
Meld- en Steunpunt Woonoverlast Den Haag, via       (...)
http://zbs.denhaag.nl/risdoc/2010/RIS175851A.PDF    3. niet wordt voldaan aan de bij of krachtens deze
                                                       verordening gegeven voorschriften;
Drijvende woning geen bouwwerk – woonschepen­       4. het woonschip waarop de vergunning betrekking
verordening en APV                                     heeft naar het oordeel van Burgemeester en
Is een drijvende woning geen bouwwerk, is              Wethouders afbreuk doet aan het aanzien van de
bouwregelgeving in onder andere Woningwet,             gemeente of het landschap verstoort;
Bouwbesluit en Bouwverordening niet van             5. het woonschip waarop de vergunning betrekking
toepassing. Grondrechten, bijvoorbeeld met             heeft niet meer voldoet aan de door
betrekking tot het huisrecht en de eerbiediging van    Burgemeester en Wethouders vastgestelde eisen
de privésfeer zijn bij woonschepen wél van kracht.     van veiligheid en gezondheid;
De gemeente kan de lacune in regelgeving opvullen   (...)
met een woonschepenverordening, of door             7. op de ligplaats voorzieningen aanwezig zijn die
regelgeving rond woonschepen op te nemen in de         niet zijn vermeld op de ligplaats vergunning,
APV. Vrijwel iedere woonschepenverordening kent        danwel niet ingevolge artikel 8 lid 3 aan
het verbod zonder ligplaatsvergunning een ligplaats    Burgemeester en Wethouders zijn gemeld.
in te nemen. De gemeente geeft aan voor welke       Uit artikel 9 Verordening op de Woonschepen,
locaties woonschipbewoners een ligplaats kunnen     Gemeente Leiden
aanvragen en op welke gronden ze een vergunning
kan weigeren. Mogelijke gronden tot weigering zijn:
wanneer een woonschip het verkeer belemmert,
de woonschepen te dicht bij elkaar liggen of het
woonschip niet aan regels rond veiligheid en
gezondheid voldoet. Maar het college kan ook
een vergunning weigeren als die de openbare orde
en volksgezondheid in gevaar brengen. Ook kan
het college een vergunning weigeren op grond
van welstandseisen.
Is een vergunning eenmaal uitgegeven, is het
college van B&W ook bij machte om, in geval van
bijvoorbeeld overlast, de vergunning weer in te
trekken. Bijvoorbeeld als de bewoners zich niet aan
                                                               Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>8	Stappenplan Bestuursrechtelijk
      handhaven
Het opleggen of uitvoeren van een bestuursrechte­      stappenplannen te vinden rond onder andere
lijke maatregel verloopt langs een aantal stappen.     aanschrijven.
Neem niet meer stappen dan noodzakelijk is: vaak is
een waarschuwing al genoeg. Bij iedere stap is het     Dit stappenplan treedt in werking na registratie van
mogelijk om niet-juridische middelen toe te voegen     de melding en na de constatering dat er inderdaad
aan het plan van aanpak (en dan eventueel de           sprake is van onrechtmatige overlast.
juridische acties te beëindigen). Voor beide
middelen geldt: benader de overlastgever (en           Stap 1 Stel proces-verbaal of rapport op (politie,
klager) persoonlijk. Door persoonlijk langs te gaan    toezichthouder) van de overlast of onrechtmatige
– om de waarschuwingsbrief af te geven bijvoor­        situatie. IN GEVAL VAN SPOED: GA DIRECT NAAR
beeld – is de situatie vaak al op te lossen zonder een STAP 6. Van spoed is bijvoorbeeld sprake als de
handhavende maatregel op te leggen.                    brandweer een gevaarlijke situatie constateert.
» meer informatie: op de website van de vereniging     De betreffende brief van de brandweer dient dan
Bouw en Woningtoezicht, www.vereniging-bwt.nl          aan het dossier te worden toegevoegd.
zijn verschillende voorbeelden, handreikingen en
                                                                 Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>   Machtiging tot binnentreden                         stappenplan. » 118 modelbrief 8, meld maatregel
   Indien een eigenaar niet bereikbaar is of zijn      wordt niet uitgevoerd Wel overlast geconstateerd?
   medewerking niet wil verlenen om een pand te        Maak proces-verbaal of een rapport op en ga naar
   betreden, is een bevel tot binnentreden nodig,      stap 6.
   getekend door de burgemeester. Maak goede
   werkafspraken, zodat dat bevel snel verleend kan    Stap 6 Neem een handhavingsbesluit. Voer het
   worden. » 110 Modelbrief 3, machtiging tot          handhavingsbesluit in geval van spoed direct uit.
   binnentreden                                        Is er geen sprake van spoed, bepaal dan of er een
                                                       begunstigingstermijn moet worden geboden en
Stap 2 Stuur de eigenaar of bewoners een               wat de lengte van die termijn is. Breng het besluit
algemene waarschuwingsbrief of een specifieke          naar bewoner en eigenaar van de woning waarin
waarschuwing. Geef daarin een termijn wanneer de       de overlast wordt veroorzaakt. In het geval een
overlastgevende handeling moet zijn gestopt.           VvE moet u het besluit aan alle leden en aan het
» 112-113 Modelbrieven 5.1 en 5.2, waarschuwings­      bestuur overhandigen.
brieven Ga bij voorkeur het gesprek aan en overhan­
dig onder toelichting een officiële brief. Let bij een    Schrijf het handhavingsbesluit in het beperkin-
schriftelijke waarschuwing op de toon van de brief        genregister in. Sommige besluiten (zoals
en refereer daarin nog niet aan handhavingsmaat­          sluitings­besluiten op grond van artikel 174a
regelen. Die zijn misschien helemaal niet nodig als       Gemeentewet) moeten worden ingeschreven in
de ongewenste situatie wordt hersteld.                    het beperkingenregister. Is een beperking
Stel eventuele derden (zoals politie en hulp­             ingeschreven in dat register, geldt de last onder
verlening) en de klager schriftelijk op de hoogte         bestuursdwang of dwangsom voor iedere verdere
van de verstuurde waarschuwing.                           rechtsopvolger van degene aan wie de beperking
                                                          is opgelegd. Met andere woorden: het hand­
Stap 3 Controleer of de overlastgevende                   havingsbesluit wordt dan bij overdracht van het
hande­ling is gestopt. Geen overlast geconstateerd?       ontroerend goed automatisch van kracht voor
Stel de klager op de hoogte. Hier stopt het               de nieuwe eigenaar.
stappen­plan.                                          » Meer informatie: www.rijksoverheid.nl, ga via
Wel overlast geconstateerd? Maak proces-verbaal of     onderwerpen/basisregistraties naar publiekrechtelijke
een rapport op en ga naar stap 4.                      beperkingen
Stap 4 Neem een voornemen tot een handhavend           Wanneer geen termijn wordt aangeboden:
besluit. Overweeg altijd eerst mildere middelen,       Voer de last onder dwangsom of bestuursdwang uit.
ga niet meteen over tot sluiting. Stuur een brief      Leg de bestuurlijke boete of bestuurlijke straf­
» 114 modelbrief 6, meld voorgenomen maatregel en      beschikking op.
noem daarin de geconstateerde overlast, het
voorgenomen besluit en de termijn waarbinnen           Wanneer wel een termijn wordt aangeboden:
de overlast gestopt moet zijn. Nodig de bewoner        » 120 modelbrief 10, maatregel met begunstigings‑
of eigenaar uit voor een zienswijzengesprek.           termijn Controleer of de benodigde maatregelen
Voer dit gesprek.                                      zijn genomen. Wanneer dat niet het geval is: voer
                                                       de last onder dwangsom of bestuursdwang uit.
Stap 5 Controleer of de overlastgevende                Leg de bestuurlijke boete of bestuurlijke straf­
handeling is gestopt. Geen overlast geconstateerd?     beschikking op.
Stel de klager op de hoogte. Hier stopt het
                                                                 Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Stap 7 Stel de klager op de hoogte van de afloop.
  Onvindbare eigenaar
  Wanneer de eigenaar of overtreder onvindbaar is,
  is het niet mogelijk een bestuursdwangbesluit toe
  te sturen of te overhandigen. In dat geval kan de
  gemeente het besluit bekend maken door
  bijvoorbeeld publicatie in een dag- of nieuws­
  blad, aanplakking op het gemeentelijke
  publicatie­bord, of door aanplakking ter plekke.
  Soms is het voldoende het besluit op het
  gemeente­kantoor ter inzage te leggen. Dat ter
  inzage leggen moet dan wel op een bepaalde
  manier bekend worden gemaakt.
  Als een eigenaar onvindbaar is, is bestuursdwang
  niet uitgesloten, maar kostenverhaal wel.
  Wanneer er voldoende juridische basis voor de
  vordering is, biedt beslaglegging en openbare
  verkoop van het pand misschien uitkomst.
Meerdere eigenaren
Een besluit tot het toepassen van bestuursdwang
moet bekend worden gemaakt aan:
• de overtreder;
• degene die recht heeft op het gebruik van de zaak
  waar bestuursdwang op wordt toegepast;
• de aanvrager.
Soms zijn er meerdere overtreders tegelijk. Om
een handhavingsbesluit uit te voeren, moet de
overtreder behoren tot degenen aan wie de
bestuursdwangbeschikking bekend is gemaakt.
Dus in geval van een pand met meerdere eigenaren
moet de bestuursdwangbeschikking aan alle
eigenaren van de woning bekend worden gemaakt.
Maak in geval van een VvE de beschikking bekend
aan alle eigenaren van de woning en aan het
bestuur van de VvE.
                                                    Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>9	Strafrecht
Deze handreiking richt zich voornamelijk op de
bestuursrechtelijke aanpak van woonoverlast. Bij
ernstige normschendingen, bedreiging en discrimi­
natie of bij (dreigende) escalatie in de vorm van
geweld tegen personen of goederen bestaat ook
de mogelijkheid te handhaven op basis van het
strafrecht. Strafrechtelijke handhaving is mogelijk
bij overlastfeiten strafbaar gesteld in het wetboek
van Strafrecht (zoals bijvoorbeeld burengerucht,
artikel 431 Sr) of in bijzondere wetten als:
• de Woningwet (zie de artikelen 1a, 1b, 7b, 14a
   Woningwet en 1a Wet op de Economische
   delicten)
• de Wet Ruimtelijke Ordening (zie artikelen. 7.10
   WRO en 1a Wet op de Economische delicten)
• de Wet Milieubeheer (zie de artikelen. 10.1 Wm
   en 1a Wet op de Economische delicten) Ook is
   strafrechtelijke handhaving mogelijk wanneer
   de overlastsituatie gepaard gaat met discrimi­
   natie, bedreiging of geweld tegen personen
   of goederen.
Het Openbaar Ministerie kan de overlastveroorzaker
strafrechtelijk vervolgen. Gemeenten of verhuurders
kunnen aan klagers die zich bij hen melden
informatie verstrekken en hen verwijzen naar de
politie om aangifte te doen. Daarnaast kunnen zij
de politie op de hoogte brengen, wanneer zij een
groot aantal meldingen ontvangen.
                                                    Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>10 Privaatrecht
In een notendop                                        Dat in bepaalde gevallen particulier initiatief
• Grondrechten                                         mogelijk is, betekent niet dat de overheid geen taak
• Huurders en verhuurders pakken overlast aan          heeft in het aanpakken van overlast. De gemeente
   op basis van het huurrecht.                         heeft de regie over het bestrijden van woonoverlast,
• VvE’s pakken overlast aan op basis van de            zeker als er wettelijke bepalingen worden over­
   splitsingsakte en het huishoudelijk reglement.      treden waartegen de overheid handhavend moet
• Bewoners pakken onrechtmatige overlast aan           optreden. Gemeenten kunnen verhuurders en
   op basis van het burenrecht.                        eigenaars (al dan niet in VvE-verband) wijzen op
                                                       hun verantwoordelijkheid overlast tegen te gaan.
Deze handreiking richt zich voornamelijk op de         Het is belangrijk dat zowel gemeenten (overheid) als
bestuursrechtelijke aanpak van woonoverlast, maar      corporaties en particulieren (privaat) woonoverlast
het privaatrecht biedt verschillende mogelijkheden     vroeg registreren en aanpakken. Wanneer buren
om overlast aan te pakken. Het verdient aanbeve­       onderling de gang naar de rechter maken, is het
ling dat gemeenten VvE’s, bewoners en verhuurders      conflict al in bepaalde mate geëscaleerd. Een
voorlichten over hun privaatrechtelijke mogelijk­      rechtsgang heeft negatieve effecten op de onder­
heden. Gemeenten kunnen op deze mogelijkheden          linge verhoudingen tussen de betrokkenen en met
inhaken om overlast te voorkomen, door bijvoor­        de omgeving.
beeld bepaalde voorwaarden aan splitsingsvergun­
ningen te stellen. Bij fysieke overlast kunnen         Grondrechten
gemeenten de gehele VvE aanschrijven. Gemeenten        Burgers kunnen zich ten opzichte van het handelen
kunnen zich in de vergadering van eigenaars van        van de overheid beroepen op grondrechten.
een VvE mengen, een vergadering bijeen roepen en       Daarnaast beschermen grondrechten hen ook tegen
voorstellen doen die betrekking voor onderhoud         inbreuk op hun vrijheden door andere burgers.
aan het gebouw.                                        Burgers mogen met hun handelen in bepaalde
                                                       gevallen de grondrechten van medeburgers
Verhuurders en huurders of mede-eigenaren binnen       beperken op basis van een belangenafweging:
een appartementencomplex hebben een andere             Welke belangen zijn er en welke wegen het zwaarst?
relatie met elkaar dan de overheid met haar burgers.   Is het doel van de handeling gerechtvaardigd?
Huurders en verhuurders sluiten een contract af, en    Staat het doel van de handeling in verhouding tot
appartementeigenaren hebben een goedenrechte­          de ernst van de beperking van het grondrecht? Staan
lijke relatie met elkaar. Wanneer een partij zich niet de ingezette middelen in verhouding tot het doel?
aan dat contract houdt, kan de andere partij via het   Hoe effectiever en doelgerichter een maatregel,
privaatrecht stappen ondernemen. Daarbij geldt,        hoe meer mogelijkheden burgers hebben met
net als bij het optreden van de overheid, dat de       hun handelen de grondrechten van anderen
‘klager’ zorgvuldig een dossier over de overlast       te beperken.
moet aanleggen om de gang naar de rechter
succesvol te kunnen maken.
                                                                Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Grondrecht weegt zwaarder dan                          cultuuruitingen. Ook zijn belang om zijn zoon in
­architectonische kwaliteit                            contact te brengen met de Alevitische taal en
 Artikel 10 EVRM: Een ieder heeft recht op vrijheid    cultuur vond de rechter zwaar wegen. Volgens de
 van meningsuiting. Dit recht omvat de vrijheid        rechter had de Koerd geen redelijk, volwaardig
 een mening te koesteren en de vrijheid om             alternatief voor het kijken van televisie-uitzen-
 inlichtingen of denkbeelden te ontvangen of           dingen om het gesproken Alevitisch en informatie
 te verstrekken, zonder inmenging van enig             over Alevitisce culturele evenementen tot zich
 openbaar gezag en ongeacht grenzen. Dit artikel       te nemen.
 impliceert het recht op de ontvangst van              De rechter achtte het VvE-besluit om de plaatsing
 informatie, zoals in tv-programma’s. Daarom           van een schotel te weigeren onredelijk, en
 beriep een Koerdische appartementseigenaar            vernietigde dat besluit.
 zich op dit artikel, toen hij tegen de regels van     In andere gevallen kan het behouden van de
 de VvE van zijn complex een schotelantenne            architectonische kwaliteit wel een reden zijn om
 plaatste. De VvE weigerde de schotel toe te staan     het plaatsen van een schotel te weigeren.
 omdat ze de architectonische kwaliteit wilde
 bewaren van het gebouw dat, volgens de VvE,        Huurders en verhuurders pakken overlast aan op basis van
 een prestigieuze uitstraling heeft.                het huurrecht
                                                    Bij woonoverlast veroorzaakt door bewoners van
 Volgens de rechtbank had de Koerd een zwaar­       huurwoningen, kan het huurrecht een rol spelen in
 wegend belang zijn taal, het Alevitisch, te        de aanpak. Huurder en verhuurder hebben
 onderhouden en kennis te nemen van Alevitische     onderling een huurovereenkomst gesloten. Uit deze
                                                              Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>huurovereenkomst en uit het huurrecht ontstaan         Aanpak overlast door de verhuurder
verplichtingen van de huurder en verhuurder ten        Verhuurders hebben verschillende mogelijkheden
opzichte van elkaar. De verhuurder moet zich als       om overlast aan te pakken. Licht hen zo goed
goed verhuurder te gedragen, de huurder moet zich      mogelijk voor over die (onderstaande) mogelijk­
als goed huurder gedragen. In veel algemene            heden en sta hen waar nodig bij. Sommige stappen
voorwaarden bij een huurcontract nemen verhuur­        kunt u hetzij zelf zetten, hetzij de verhuurder vragen
ders dan ook verplichting tot ‘goed huurderschap’      dat te doen.
en het verbod op het ‘gebruik van de woning in
strijd met hetgeen is overeengekomen’ op. In het       Voorkomen
huurcontract kunnen verhuurders invulling geven        Neem (specifieke) overlastbeperkende voorwaarden
aan ‘goed huurderschap’ met specifieke bepalingen.     opin het huurcontract. Let wel: is een contract in
Denk aan geen overlast of hinder veroorzaken,niet      strijd met de wet, de goede zeden of de openbare
zonder toestemming veranderingen aanbrengen            orde kan de rechter het nietig verklaren. Ook is een
aan het gehuurde of de woning niet stofferen met       regel in een overeenkomst tussen twee partijen niet
harde vloerbedekking. Ook wanneer dergelijke           van toepassing als die regel binnen de omstandig­
overlastbeperkende bepalingen niet expliciet zijn      heden onredelijk of onbillijk is.
opgenomen in het huurcontract, kan het huurrecht
uitkomst bieden. Een huurder die overlast veroor­         De mogelijkheden om overlastvoorkomende
zaakt, gedraagt zich in bepaalde gevallen niet als        voorwaarden te stellen in huur- en laatste-
goed huurder: hij levert daarmee een wanprestatie.        ­kansovereenkomsten worden beperkt door
                                                           een wettelijk kader. Vragen om voorwaarden
   Contractuele relatie                                    te toetsen:
   De mogelijkheden van het huurrecht zijn ruim,           1. Is de voorwaarde in strijd met de openbare
   soms ruimer dan die van het bestuursrecht. Een             orde of de openbare zeden (3:40 lid 1 BW)?
   huurovereenkomst kan bijvoorbeeld sneller               2. Is de voorwaarde in strijd met een wettelijk
   ontbonden worden dan een woning op grond                    voorschrift (3:40 lid 2 BW)?
   van de Wet Victoria gesloten kan worden. Dit is         3. Betreft het een algemene voorwaarde in de zin
   het gevolg van het verschil tussen de juridische            van artikel 6:231 BW?
   relatie tussen huurder en verhuurder en de relatie      4. Is de voorwaarde onredelijk bezwarend gezien
   tussen overheid en burger. De eerste relatie is, in          de zwarte en grijze lijst uit de artikelen 6:236
   tegenstelling tot de tweede, een privaatrechte-              en 6:237 BW?
   lijke contractuele relatie. Verhuurders kunnen als      5. Is de voorwaarde onredelijk bezwarend gezien
   huurders (bepalingen uit) het huurcontract niet             artikel 6:233a BW?
   nakomen dat huurcontract laten ontbinden                6. Beperkt artikel 6:248 BW de werking van de
   (wegens contractbreuk).                                      voorwaarde?
   Het ontbinden van een huurcontract wegens               7. Is sprake van een ernstige tekortkoming nu
   huurachterstand gaat vaak sneller dan wegens                de huurder de voorwaarde niet naleeft?
   woonoverlast. Maar vaak is huurachterstand een
   gevolg van achterliggende problematiek. Een         Reageren en onderzoeken
   huurcontract ontbinden wegens huurachterstand       Treed bij overlast actief op, bijvoorbeeld door
   is niet automatisch een oplossing voor die          een gedegen (buurt)onderzoek in te stellen naar
   problematiek: de kans is groot dat de huurder       de overlast.
   in een andere woning doorgaat met overlast­
   gevend gedrag.
                                                                    Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Aanspreken en bemiddelen                               huur­overeenkomst te ontbinden? Waarschijnlijk
Spreek de overlastveroorzakende huurder aan.           niet. Het verzuim om af te vallen is niet op te
Een huurder moet zich op grond van de wet als          vatten als ernstige tekortkoming van de huurder.
goed huurder gedragen (7:213 Burgerlijk wetboek).      Daarnaast is het ontbinden van een huurcontract
Probeer te bemiddelen als er inderdaad sprake is       wegens niet afvallen onaanvaardbaar naar
van overlast.                                          maat­staven van redelijkheid en billijkheid.
                                                    » 102 Aanvullingen op rapport Woonoverlast van mei
In gebreke stellen en schadevergoeding eisen        2010, april 2011
Lukt bemiddeling niet, sommeer de overlast
veroorzakende huurder officieel om de overlast      Contract ontbinden
te staken. De wet noemt dit: de huurder een         Heeft een ingebrekestelling niet geholpen, of houdt
ingebreke­stelling sturen. Vorder als dat aan de    de bewoner zich niet aan de afspraken uit de
orde is een schadevergoeding.                       laatste-kansovereenkomst, maak dan de gang naar
                                                    de rechter. Verzoek aan de rechter de huurovereen­
Laatste kans geven                                  komst met de overlastveroorzakende huurder te
Sluit een ‘laatste-kansovereenkomst’. Een huurder   ontbinden. De rechter zal bekijken of andere
die overlast veroorzaakt heeft, krijgt nog een kans middelen eerst zijn ingezet (zoals de huurder
om de overlast te staken. Het doel van de           verzoeken te stoppen met de overlast). Ook zal de
constructie is huisuitzetting te voorkomen:         rechter naar de plicht van de verhuurder kijken:
de huurder krijgt nog een kans om, door middel      als die bijvoorbeeld heeft verzaakt te isoleren en er
van een verplicht begeleidingstraject, zijn gedrag  is sprake van geluidsoverlast, zal de rechter het
te veranderen. Leeft de huurder de afspraken        contract misschien niet ontbinden. In de praktijk
niet na, of blijft hij overlast veroorzaken, start  blijkt dat rechters vereisen dat de huurder in
de verhuurder meteen het traject tot ontbinding     ernstige mate tekortschiet in de nakoming van
van het huurcontract.                               zijn verplichtingen.
Het afsluiten van een begeleidingscontract houdt    In een gewone procedure over het ontbinden van
in dat een derde partij (diepgaand) ingrijpt in het een huuroverkomst doet de rechter tijdens de
privéleven van de huurder. Het traject is in het    beëindigings- of ontbindingsprocedure ook
belang van de huurder, zodat die in zijn woning kan uitspraak over de ontruiming van een woning.
blijven, dus van hem kan zeker een bepaalde         De verhuurder verkrijgt daarmee een ontruimings­
prestatie verwacht worden. Maar ook hier geldt: de  vonnis, waarmee de deurwaarder tot gedwongen
bepalingen mogen (onder andere) niet onredelijk     ontruiming over kan gaan.
bezwarend mogen zijn.
   Verplicht afvallen voor een laatste kans
   Een huurder kon niet aan de verplichting om
   de huur te betalen voldoen, omdat ze geen
   inkomsten had. De huurder kampte met ernstig
   overgewicht en kon daardoor niet werken. Zij
   werd in de laatste-kansovereenkomst verplicht
   om af te vallen, zodat zij wellicht weer aan het
   werk kon komen. Mocht zij niet afvallen, of
   misschien zelfs aankomen, zou dat dan voor
   de rechter voldoende reden zijn om de
                                                              Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>   Na de laatste kans                                       eigenaar heeft het gebruik van een privégedeelte en
   Veel gemeenten kampen met notoire overlast­              het medegebruik van de gezamenlijke ruimtes. Met
   gevers, doorgaans individuen of gezinnen met             meerderheid van stemmen beslissen zij gezamenlijk
   psychosociale problemen. Vaak worden zij binnen          over het beheer van het complex. De VvE als orgaan
   een gemeente een ‘doorschuifgezin’ dat zich in           heeft een aantal mogelijkheden om op te treden
   een bepaalde corporatiewoning onmogelijk                 tegen woonoverlast binnen het complex. Die
   maakt, en dan verhuist naar een woning van de            mogelijkheden zijn ruimer in de gemeenschap­
   volgende corporatie. Om deze problematiek op             pelijke gedeelten dan in de privégedeelten.
   te lossen hebben verschillende corporaties een           » 98 Tips en suggesties: aanpak woonoverlast in
   tweede- of laatstekansbeleid ontwikkeld.                 appartementencomplex
   Huurders die na de tweede of laatste kans toch
   uit de woning worden gezet, kunnen soms                  Voorkomen
   terecht in de maatschappelijke opvang, van               Bij de splitsing worden bepalingen ter voorkoming
   waaruit zij zich eventueel stapsgewijs weer              van overlast opgenomen. Vrijwel altijd wordt een
   kwalificeren voor meer zelfstandige huisvesting.         modelreglement van toepassing verklaard. In het
   Het komt voor dat mensen die op straat                   huidige Modelreglement bij splitsing in apparte­
   terecht­komen, uit beeld raken. Dit wordt over het       mentsrechten (2006) zijn bepalingen opgenomen
   alge­meen als niet-wenselijk beschouwd. Veel             die goede mogelijkheden bieden voor het tegen­
   gemeenten zoeken nog naar effectieve, maar               gaan van woonoverlast. Het verdient aanbeveling
   humane oplossingen. Een optie is bijvoorbeeld            deze bepalingen te verduidelijken in een huishou­
   om huishoudens die zich ‘onmogelijk’ hebben              delijk reglement. » 93 Reglement: huishoudelijk
   gemaakt bij verhuurders te huisvesten in ‘Skaeve         reglement De gemeente kan bij de aanvraag van de
   Huse’: kleinschalige modulaire woonunits op              splitsingsvergunning adviseren om zo’n huishoude­
   plekken waar weinig of geen omwonenden zijn.             lijk reglement op te stellen, maar kan dat niet
   In Maastricht bijvoorbeeld leunen vijf woonunits         afdwingen. De VvE kan een huishoudelijk reglement
   (containerwoningen) aan bij het sociaal pension          aanpassen aan de specifieke omstandigheden
   van het Leger des Heils. De bewoners van de units        binnen het appartementencomplex en daar als dat
   wonen min of meer zelfstandig, maar krijgen ook          nodig is eenvoudiger wijzigingen in aanbrengen
   een bepaalde mate van basiszorg en begeleiding.          (makkelijker dan in de splitsingsakte). Het huishou­
   Onder andere Amsterdam heeft Skaeve Huse, die            delijk reglement biedt, zolang er geen strijd is met
   zo succesvol bleken te zijn dat de betrokken             de wet of de akte van splitsing, mogelijkheden om
   corporaties in 2010 na tweeënhalf jaar besloten          zaken te regelen als het voorkomen van overlast, de
   tot verlenging van het project. Notoire overlast-        manier van vergaderen en het beheer van gemeen­
   gevers aanpakken is met name problematisch als           schappelijke en privéruimtes. Bij het privégedeelte
   het gezinnen met kinderen betreft. Een deel van          voor zover regels van orde met betrekking tot
   de oplossing is wellicht om verlies van de woning        feitelijk gebruik.
   door wangedrag te combineren met het onder               » 88 Reglement: modelreglement bij splitsing in
   toezicht stellen van eventuele kinderen.                 appartementsrechten van 17 januari 2006
VvE’s pakken overlast aan op basis van de splitsingsakte en    Ballotage kan, maar met een gewichtige reden
het huishoudelijk reglement                                    De VvE heeft de mogelijkheid om alleen mensen
Via de Vereniging van Eigenaars beheren, exploi­               van wie zij geen overlast verwacht binnen het
teren en onderhouden appartementseigenaren de                  appartementencomplex toe te laten, door te
gemeenschappelijke delen van hun complex. Iedere               werken met een ballotagesysteem. In de
                                                                      Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>   splitsings­akte wordt dan bijvoorbeeld de          te pakken. Wordt de boete echter niet betaald, heeft
   bepaling opgenomen dat iemand geweigerd kan        de VvE uiteindelijk geen andere incassomogelijk­
   worden als in redelijkheid en billijkheid niet van heid dan de gang naar de rechter.
   de overige bewoners verlangd kan worden dat zij
   een bepaald persoon in hun midden opnemen.         Gebruik ontzeggen
   De VvE moet een gewichtige reden hebben om         De VvE kan een procedure starten om een apparte­
   iemand het in gebruik nemen van een apparte-       mentseigenaar verder gebruik van het appartement
   ment te weigeren. Die gewichtige reden moet als    te ontzeggen. Dat is een zwaar middel dat alleen
   doel hebben het handhaven van de harmonie in       met een gewichtige reden kan worden ingezet bij:
   het complex en de gebruikte middelen moeten in     • het overtreden van splitsingsakte, huishoudelijk
   verhouding staan tot dat doel. Een criterium voor     reglement of besluit van de vergadering;
   ballotage mag niet in strijd zijn met de wet, de   • onbehoorlijk gedragen naar eigenaren of
   openbare orde of de goede zeden. Zo is ballotage      gebruikers;
   op grond van bijvoorbeeld etniciteit niet          • de rust in het gebouw ernstig verstoren; finan­
   mogelijk.                                             ciële verplichtingen aan de VvE niet nakomen.
Artikel 2 van het Model reglement splitsing in        De procedure om iemand verder gebruik te
appartementsrechten 2006 stelt dat een eigenaar       ontzeggen moet zorgvuldig worden uitgevoerd.
geen onredelijke hinder mag toebrengen aan            De VvE heeft een deugdelijk en compleet dossier
andere eigenaren. Onredelijke hinder is eerder        over de overlast nodig. Dat dossier kan bijvoor­
aanwezig dan onrechtmatige hinder. In het             beeld nodig zijn als bewijslast in het geval de
huishoudelijk reglement kan de VvE onredelijke        eigenaar bij de kantonrechter een verzoek tot
hinder specificeren. Denk hierbij aan het verbieden   vernietiging indient.
van veelkomende vormen van overlast,                  De procedure tot ontzegging van gebruik start met
bijvoorbeeld:                                         een waarschuwing van de VvE aan de eigenaar.
• het tussen bepaalde tijdstippen boven een           » 129 Modelbrief A Waarschuwingsbrief VvE Daarna,
   bepaald volume afspelen van geluidsdragers;        bij volharding van het gedrag, hoort de VvE de
• het hebben van een harde vloer (hiervoor is ook     eigenaar (eventueel bijgestaan door een raads‑
   een artikel opgenomen in het Modelreglement);      man) tijdens een vergadering. » 130 Modelbrief B
• het houden van hinder veroorzakende                 Oproep VvE-vergadering ontzegging gebruik
   huisdieren.                                        Bij die vergadering moeten minimaal zoveel
                                                      eigenaren aanwezig zijn, dat ze tweederde van de
Boete opleggen                                        stemmen kunnen uitbrengen. Tijdens de vergade­
Eén van de sancties die een VvE ter beschikking       ring besluit de VvE, met minstens tweederde van de
staan om overlast tegen te gaan en de reglementen     stemmen, al dan niet over te gaan tot ontzegging
te handhaven, is het opleggen van een boete. Om       van gebruik. Geeft de eigenaar geen gevolg aan het
dat te kunnen doen, moet de VvE in de splitsings­     besluit, kan de VvE de rechter verzoeken een
akte een bepaling opnemen met de voorwaarden          ontruiming te vorderen. De ontzegging van gebruik
om die boete te kunnen opleggen. Het is in dat        betreft alleen deze eigenaar, voor een volgende
geval verstandig om ook meteen vast te leggen hoe     eigenaar of een huurder geldt de ontzegging van het
de hoogte van de boete wordt vastgesteld en wat de    gebruik natuurlijk niet.
termijn tussen waarschuwing en het opleggen van
de boete is. Het opleggen van een boete is een
relatief eenvoudige manier om woonoverlast aan
                                                                Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Gemeente en VvE                                            Een vaak voorkomende vorm van overlast is
De gemeente kan een splitsingsvergunning                   geluidsoverlast of burenlawaai. Een civielrechte-
weigeren als de staat of indeling van een gebouw           lijk overlastverbod biedt meer mogelijkheden dan
het ongeschikt maken voor splitsing. Verleent              het publiekrecht biedt. Toch stappen de meeste
een gemeente wel een splitsingsvergunning dan              mensen die overlast ondervinden niet naar de
kan ze als voorwaarde stellen dat de benodigde             civiele rechter, omdat zij de juridische mogelijk­
verbouwingen aan (maximaal) de eisen                       heden niet kennen of deze weg ingewikkeld en
nieuwbouw voldoen.                                         duur vinden.
Daarnaast kan de gemeente een VvE altijd adviseren
over de mogelijkheden om woonoverlast aan te            Overheid helpt bewoners gezamenlijk actie te
pakken en met ingang van 1 juli 2011 een vergade­       ondernemen
ring van de VvE bijwonen, daar spreken en voor­         In de gemeente Assen inventariseren bewoners in
stellen voor onderhoud doen. Zodra bij een              een gesprek met de wijkwethouder de overlast die
appartementencomplex de staat van het bouwwerk          zij ervaren. Bewoners nemen vervolgens ook zitting
een ernstig gevaar voor de veiligheid of gezondheid     in de werkgroepen die aan de oplossingen van de
vormt, of de bouwvoorschriften ernstig zijn             overlastproblemen werken.
overtreden (Woningwet 1a, eerste lid en 1b, tweede      » 79 Praktijkvoorbeeld: samenwerking met bewoners
lid), kan de gemeente de besluitvorming rond het        in Assen
onderhoud in de VvE-vergadering stimuleren. Dit is
een vaag criterium waarover de kantonrechter meer       Een bijzondere vorm van juridische actie is dat
duidelijkheid moet gaan geven.                          buren dit gezamenlijk doen. Dat kan via een
Vervolgens kan het college van B&W voor zover het       bestaande rechtspersoon (bewonersvereniging,
appartementencomplex gelegen is in een wijk waar        Vereniging van Eigenaars) of via een rechtspersoon
de leefbaarheid onder druk staat, de opstelling en      die zij naar aanleiding van de overlast oprichten. De
uitvoering van een onderhoudsplan afdwingen.            overheid kan dit faciliteren met advies, informatie,
De effectiviteit van deze middelen zal grotendeels      ter beschikking stellen van vergaderruimte of een
afhangen van zowel de inzet van de gemeente als de      bijdrage in de proceskosten.
inzet van de appartementseigenaren.
De splitsingsvergunning kan dan worden gewei­
gerd, of er kunnen bouwkundige voorwaarden
aan eventuele benodigde verbouwingen worden
gesteld, tot maximaal de eisen van het Bouwbesluit
niveau nieuwbouw.
Bewoners pakken onrechtmatige overlast aan op basis van
het burenrecht
Een overlastondervindende bewoner kan een
overlastveroorzaker zelf ook juridisch aanspreken
wanneer er sprake is van onrechtmatige overlast.
Het risico van juridische actie ondernemen is wel
dat de onderlinge verhoudingen verslechteren.
                                                                  Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>11	Overlast voorkomen en structureel
        aanpakken: beleid maken
• Bepaal de beleidsbehoefte;                           Daarnaast leveren cijfers van politie en woning­
• Stel doelen, strategie en programma vast;            corporaties, of de Veiligheidsindex nuttige
• Zet samen met partners een                           informatie. Het verzamelen en analyseren van
   uitvoerinsstructuur op;                             woonoverlast gegevens komt telkens terug in
• Evalueer.                                            de beleidscyclus, zoals bij het bepalen van doel­
                                                       stellingen en de evaluatie.
Beleid rond de aanpak woonoverlast moet in ieder
geval voorzien in duidelijke, transparante en          Registreer en onderzoek:
eenduidige processen. Daardoor is er sprake van        • Waar komt overlast voor?
rechtsgelijkheid, is de procedure van klagen en        • Komt het in bepaalde gebieden/wijken meer
beklaagd worden duidelijk voor bewoners en kan            voor dan in andere?
vanaf het eerste signaal een goed dossier – dat draait • Is de overlast fysiek (zoals vervallen panden),
om waarheidsvinding – worden opgebouwd.                   of sociaal (zoals burenlawaai)?
Voordelen woonoverlastbeleid:                          • Wat zijn de oorzaken? Spelen er bijvoorbeeld
• Preventie en structurele aanpak (dus minder             psychosociale problemen, zijn de woningen
   overlast);                                             slecht en gehorig?
• Duidelijkheid en transparante procedures             • Wat is de aard van de overlast? Is die incidenteel
   (voor klagers en beklaagden);                          of structureel, ernstig of eenvoudig, onrecht­
• Vereenvoudiging rechtsgang door betere                  matig of niet, gevoed door discriminatie of niet?
   dossiervorming;                                     • Wat zijn de gevolgen van de overlast? Hoeveel
• Betere samenwerking bestuur en ambtelijke               mensen hebben er last van en in welke mate?
   organisatie;                                           Bereiken de overlastproblemen de gemeente wel?
• Efficiëntere aanpak (dus overlast eerder of          • Hoe urgent is het overlastprobleem? Is er sprake
   sneller aangepakt).                                    van een acute gevaarlijke situatie? Is de overlast
                                                          al tijden aan de gang, maar nooit aangepakt
Bepaal de beleidsbehoefte                                 (bijvoorbeeld omdat men dacht dat het
Een goed beeld krijgen van de woonoverlast in             wel meeviel)?
een bepaald gebied (dorp, wijk, stad) is ‘stap nul’
in het opzetten van beleid rond woonoverlast.             Persoonlijke omstandigheden kunnen mede­
De belangrijkste bron van informatie zijn klachten        oorzaak zijn van overlast. Denk aan slechte en
van bewoners en van veldwerkers (zoals opbouw­            gehorige woningen, financiële zorgen, werkloos-
werkers, wijkagenten, beheerders van de                   heid en opvoedingsproblemen. Ernstige
verhuurder). Zorg voor een laagdrempelig meldpunt         woon­overlast van individuen of families hangt
waar mensen hun klacht kwijt kunnen en dat zorgt          vaak samen met psychosociale problemen.
dat alle meldingen centraal worden geregistreerd          Andere veelgenoemde oorzaken die in
(en geanalyseerd). » 13 Hoofdstuk 2 Klachten              gemeente­lijke beleidsplannen worden genoemd
registreren en afhandelen                                 zijn illegale kamerverhuur, overbewoning,
                                                          drugs­handel in panden en wietplantages.
                                                                  Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>De ‘zwaarte’ van het woonoverlastbeleid is           Stel doelen, strategie en programma vast
afhankelijk van de aard en frequentie van woon­      Stel op basis van de analyse en de beleidsbehoefte
overlast. Woonoverlastbeleid bevat strategieën op    de te behalen doelen vast. Zorg dat die doelen
het gebied van preventie, de projectmatige aanpak    SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch
van structurele overlast en de aanpak van ‘inciden­  en Tijdgebonden) zijn. Laat de doelen zo veel
tele’ gevallen van woonoverlast. Om echt preventief  mogelijk aansluiten op ander (bestaand) gemeente­
te werken en structurele overlast tegen te gaan,     lijk beleid. Denk aan huisvesting voor bijzondere
moet het woonoverlastbeleid actief zijn: dat wil     aandachtsgroepen (daklozen, drugsverslaafden,
zeggen een actieve inzet van middelen en mens­       studenten, arbeidsmigranten), beleid op het
kracht om overlastproblemen op te sporen             gebied van onrechtmatige bewoning en gebruik,
– bijvoorbeeld door bewoners te bevragen of          de regulering van kamerverhuur, het tegengaan
door handhavingsacties van Bouw- en woning­          van verloedering en het bestrijden van
toezicht – en aan te pakken. In een reactieve aanpak crimineel vastgoed.
ligt het accent op snel en adequaat reageren op
meldingen en klachten. Een reactieve aanpak          Stel een uitvoerbaar programma samen op basis van
‘blust wel branden’, maar voorkomt geen              de beleidsdoelen. Zorg dat het programma zo veel
toe­komstige overlast.                               mogelijk aansluit bij de huidige manieren van
Beleid bestaat bijvoorbeeld uit maatregelen die:     werken, ook die van de partnerorganisaties.
• fysieke bronnen van overlast (overbewoning,        Het uitvoeringprogramma beantwoordt in ieder
   gehorige woningen, verval) aanpakken;             geval de vragen:
• contact tussen bewoners stimuleren (gericht op     • Welke problemen worden eerst aangepakt, welke
   rekening houden met elkaar en prettig                problemen later of voorlopig niet en welke
   samenleven);                                         pakken we altijd direct aan?
• actief potentiële oorzaken van woonoverlast        • Welke partnerorganisaties zijn nodig om de
   (zoals psychosociale of financiële problemen)        doelstelling te halen?
   opsporen en tegengaan.                            • Wat is er beschikbaar aan budget, menskracht
                                                        en andere middelen? Hoe zetten we die
   Toon commitment                                      middelen in?
   Hoe steviger het commitment, hoe beter.           • Hoe regelen we het proces: wie doet wat
   De meest vergaande vorm is dat bestuurders hun       en wanneer?
   positie verbinden aan het halen van de doelstel-
   ling, zoals in Rotterdam burgemeester Opstelten   Zoek samenwerking met andere partijen die
   deed bij de Rotterdamse veiligheidsaanpak. Dit    betrokken zijn bij het tegengaan van woonoverlast.
   zette andere bestuurders en directeuren van       Stel het uitvoeringsprogramma zo veel mogelijk
   diensten op scherp, en verschafte de burgervader  samen op, zodat er geen dubbel werk wordt gedaan
   de legitimatie om een stevige coördinerende rol   en de activiteiten effectief zijn.
   te spelen.
                                                     Zet samen met de partners een uitvoeringsstructuur op
                                                     De gemeente heeft de regie bij de aanpak van
                                                     woonoverlast. Het initiatief voor beleid ligt daarom
                                                     bij burgemeester, wethouder of het hele college van
                                                     B&W. Het realiseren van het beleid vraagt echter om
                                                     een collectieve actie van meerdere organisaties. In
                                                     grote steden draait het vraagstuk van goede
                                                                Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>samenwerking om het op één lijn krijgen van veel      Evalueer
verschillende partijen. Kleinere gemeenten staan      Spreek evaluatiemomenten af, waarop bekeken
voor de uitdaging om pragmatisch en met beperkte      wordt of de aanpak van de woonoverlast op koers
middelen toch effectief tegen woonoverlast op te      ligt. Zijn de voorgenomen maatregelen, zoals
treden. Een mogelijkheid is om regionaal de           handhavingsactiviteiten, ook uitgevoerd? In
krachten te bundelen en de aanpak af te stemmen.      hoeverre heeft dit geleid tot het oplossen van
                                                      overlastsituaties of het terugbrengen van aantal
Organiseer de uitvoering van het beleid in samen­     meldingen over overlast? (Een toename van het
werking met de partijen die erbij betrokken zijn.     aantal meldingen hoeft altijd te betekenen dat de
Leg in een convenant vast wat de gezamenlijke         overlast is toegenomen. De toename kan ook
doelstellingen zijn.Leg vast wie wat doet en          komen doordat het meldsysteem beter werkt.),
wanneer, wie waarvoor verantwoordelijk is en wie      en het woongenot in het algemeen? Effectieve
wat betaalt. Ga lastige discussies niet uit de weg en evaluatie begint in een veel eerder stadium, bij het
maak meteen goede afspraken over de privacy­          formuleren van de doelen. Hoe meer die ‘SMART’
aspecten bij de uitwisseling van gegevens.            zijn geformuleerd, hoe makkelijker en zinvoller is
                                                      het om in de evaluatie te bepalen of ze behaald zijn.
Partijen die een rol spelen:                          Evalueer niet alleen of de doelen behaald zijn, maar
• Gemeente neemt de regie;                            bekijk ook regelmatig of de processen kunnen
• Gemeente bewaakt de leefbaarheid;                   worden verbeterd.
• De burgemeester en het college van B&W
   handhaven de openbare orde, veiligheid en
   wet- en regelgeving;
• Verhuurders/eigenaren waarborgen rustig
   woongenot en de kwaliteit van de woning;
• Bewoners nemen zelf verantwoordelijkheid;
• De politie reageert op acute meldingen en neemt
   aangiftes op; Het Openbaar Ministerie vervolgt
   plegers van strafbare feiten;
• De VvE pakt overlast aan op grond van
   ­splitsingsakte en huishoudelijk reglement;
• Zorg- en hulpverlening bieden hulp bij
    ­psychische- of verslavingsproblemen.
Zorg ook voor goede afspraken binnen de gemeen­
telijke organisatie. De ene dienst, zoals bouw- en
woningtoezicht, zal de nieuwe beleidsinzet
makkelijk oppakken, omdat handhaving al een
kerntaak is. Voor diensten met ondersteuning en
zorg als kerntaak, zoals GGZ en sociale zaken,
leidt het nieuwe beleid misschien tot een accent­
verschuiving, waardoor ze een nieuw evenwicht
moeten zoeken tussen zorg en handhaving.
                                                                Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>12	Communicatie
In een notendop                                         gezamenlijke boodschappen op, stemmen af
• Stem de communicatie af                               welke onderwerpen ze behandelen of maken
• Bewustwording en draagvlak creëren                    afspraken over het tijdstip waarop een bepaalde
   bij bewoners.                                        boodschap naar buiten wordt gebracht. Ze
• Grenzen aangeven.                                     gebruiken hierbij wel hun eigen middelen;
                                                     • Communicatie centraal regelen: de partijen
Bij de aanpak van woonoverlast speelt communi­          zetten een communicatielijn op met een eigen
catie een grote rol. Interne communicatie is van        uitstraling, tone-of-voice, enzovoort en brengen
belang voor een goede afhandeling van een               geen eigen producten rond dit onderwerp meer
overlastklacht. Ook intensieve communicatie tussen      uit. Stel gezamenlijk kaders waarbinnen de
de verschillende partijen is noodzakelijk.              centrale afdeling communicatie vrij kan
Zorg voor een communicatiestructuur waarmee:            bewegen; per communicatieuiting iedere partij
• Altijd duidelijk is wie verantwoordelijk is voor      laten ‘meelezen’ is niet werkbaar.
   de afhandeling;
• Relevante gegevens over de overlastgevende            Houd altijd rekening met de wettelijke eisen die in
   situatie worden gedeeld;                             dit kader aan communicatie worden gesteld. Ook
• Lastige casussen regelmatig met alle betrokken        als het aanvankelijk niet zo lijkt, kunnen er op
   partijen worden doorgenomen;                         enig moment juridische maatregelen nodig zijn.
• Afspraken centraal worden vastgelegd;                 De communicatie met eigenaren of bewoners
• De samenwerking en eventuele problemen                moet dan correct zijn verlopen.
   daarmee geregeld worden besproken;
• De resultaten uit de praktijk worden terug­        Bewustwording en draagvlak creëren bij bewoners
   gekoppeld naar beleid en bestuur.                 Veel mensen zijn zich er niet bewust van dat hun
                                                     gedrag door een ander wordt ervaren als overlast.
Stem de communicatie af                              Alleen als voor bewoners duidelijk is dat hun
Zorg dat voor bewoners altijd duidelijk is waar ze   gedrag niet mag, maatschappelijk ongewenst is
terecht kunnen, wat de status van hun zaak is en wie of als overlast wordt ervaren, kunnen zij hun
ze kunnen aanspreken op de afhandeling van hun       gedrag veranderen.
klacht. Dat houdt in dat alle partijen hun communi­
catie hierover op elkaar af moeten stemmen. Dat      Laat niet alleen weten wat woonoverlast is, en wat
kan op grofweg drie niveaus van samenwerking:        de grenzen zijn, maar maak ook duidelijk wat de
• Eigen middelen naast elkaar inzetten: iedere       overheid en andere partijen doen om overlast tegen
   dienst gebruikt haar eigen middelen en            te gaan. Communiceer dus de algemene aanpak en
   momenten van communiceren. Zorg daarbij           bijbehorende aandachtspunten. Dat maakt:
   dat de verschillende boodschappen elkaar          • Mensen bewust van wat overlastgevend gedrag is;
   nooit tegenspreken;                               • De bewoners duidelijk wat er van hen wordt
• Eigen middelen op elkaar afstemmen: de                verwacht en waar ze terecht kunnen met klachten
   verschillende diensten stellen bijvoorbeeld       • als ze het zelf niet kunnen oplossen;
                                                               Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>• De basis voor een eventuele juridische
   aanpak steviger.
De insteek van communicatie over woonoverlast
naar bewoners is: probeer er zelf uit te komen. Bied
daarbij uitleg, informatie en hulp. Maak daarnaast
duidelijk waar bewoners terecht kunnen als ze er
toch niet zelf uitkomen. Klagers moeten het gevoel
krijgen er niet alleen voor te staan en dat er serieus
naar hun klachten wordt gekeken. Zij moeten zich
als het ware uitgenodigd voelen zich te melden in
geval van overlast. Onderzoek regelmatig de
tevredenheid van bewoners over de afhandeling van
hun zaak. Laat ‘succesvolle’ oplossingen ook zien:
open communicatie met bewoners over de aanpak
van problemen en oplossingen zorgt voor een
breder draagvlak onder zowel de bevolking als de
verschillende partijen. Hier ligt een belangrijke taak
voor het meldpunt. Communiceer dus niet alleen
dat het meldpunt bestaat en waar het voor is, maar
zorg ook dat vanuit het meldpunt goed wordt
gecommuniceerd bij de afhandeling van klachten.
Goede ervaringen met het meldpunt van bewoners
hebben vaak veel meer effect dan het verspreiden
van bijvoorbeeld een flyer.
Grenzen aangeven
Communiceer duidelijk wat wel en wat niet wordt
getolereerd. Dat kan in lokale media, buurtkranten,
maar ook in speciale folders. Mensen die weten wat
niet mag of niet wordt geaccepteerd, zullen minder
snel grenzen overschrijden. Stel niet alleen grenzen,
maar bied ook alternatieven: laat zien hoe het beter
kan en wat er – in positieve zin – wordt verwacht.
Dit maakt de overheid als regelgever en handhaver
voorspelbaarder en toegankelijker.
Een manier voor het aangeven van grenzen is het
opstellen en verspreiden van leefregels. Deze zijn
erop gericht overlast te voorkomen, maar ook om
de aanpak ervan te bevorderen. Het is goed mogelijk
het opstellen van de leefregels in samenspraak met
de bewoners te doen. Op die manier bepalen zij de
regels die zij belangrijk vinden en zullen zij elkaar er
eerder op aanspreken.
                                                         Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Bijlagen</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Praktijkvoorbeelden
Praktijkvoorbeeld: privacyafspraken Amsterdam
Eind jaren ’90 zijn in enkele stadsdelen van Amsterdam Meldpunten Extreme Overlast Bestrijding ontstaan.
Vanaf 2004 zijn deze meldpunten in alle stadsdelen omgevormd tot Meldpunten Zorg en Overlast.
Aanleiding hiervoor was de toenemende aandacht voor de overlastveroorzaker, die vanuit zijn (psychische/
psychiatrische) ziekte en/of verslaving overlastgevend gedrag vertoonde (ook extreme vervuiling valt
hieronder). Adequate zorg voor de cliënt voorkomt in veel gevallen situaties van overlast voor de directe
omgeving, zo is de achterliggende gedachte.
In stadsdeel Oud-West wordt deze vorm van zorg steeds nadrukkelijker ingezet, daarom is ook bewust
gekozen voor het handhaven van de oorspronkelijke naam voor deze meldpunten nieuwe stijl: Sociaal
Meldpunt.
De regierol is in handen van het stadsdeel, terwijl de GG&GD (Afdeling Vangnet & Advies) en Politie
(Wijkteam Oud-West) de uitvoering ter hand nemen. Aan het meldpunt nemen verder diverse zorgorganisa­
ties (thuiszorg, verslavingszorg) welzijnswerk en woningcorporaties deel. Een melding komt binnen via het
Meldpunt, via een andere afdeling van het stadsdeel of bij één van de deelnemende organisaties. Een
coördinator van het stadsdeel houdt door middel van een registratiesysteem de aangemelde zorgcliënten en
de klachten van extreme overlast bij en bewaakt de voortgang. De cases worden in een periodiek overleg
met de partnerorganisaties besproken.
De samenwerkingsafspraken zijn vastgelegd in een protocol. Daarin zijn onder andere afspraken gemaakt
over geheimhouding en dossiervorming.
Geheimhouding
De vertegenwoordigers van de aan het Meldpunt deelnemende organisaties hebben een geheimhoudings­
plicht. De geheimhoudingsplicht betreft de persoonlijke gegevens van zorgcliënten, overlastveroorzakers
en klagers en de acties die hieruit voortkomen. In het belang van die acties mogen de vertegenwoordigers
binnen de eigen organisatie en met relevante anderen zaken bespreken. Dit nadrukkelijk en uitsluitend in
het kader van een goede aanpak van de overlastsituatie dan wel het verlenen van hulp.
Correspondentie over individuen wordt altijd met een stempel van ‘geheimhouding’ of ‘vertrouwelijk’
verstuurd.
Binnen het Meldpunt, inclusief daaraan gerelateerde activiteiten van deelnemende organisaties, wordt
gehandeld overeenkomstig de Wet Bescherming Persoonsgegevens. Persoonsdossiers zijn goed beveiligd.
Dossiervorming
Van iedere melding bij het Meldpunt wordt een dossier gemaakt. De coördinator Meldpunt is
verantwoordelijk voor deze dossiers. De dossiers worden bewaard in een beveiligd systeem. Na afloop
van de betreffende casus worden de dossiers vernietigd, binnen de gestelde tijd die de Wet Bescherming
Persoons­gegevens aangeeft. Voor de dossiers die deelnemende organisaties zelf aanleggen over individuen
dragen de organisaties zelf verantwoordelijkheid.
                                                                     Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Praktijkvoorbeeld: buurtbeheerder in Harderwijk
Woningcorporatie UWOON in Harderwijk werkt sinds enige jaren met wijkteams die onder andere bestaan
uit een buurtbeheerder en twee vaste allroundmedewerkers voor het onderhoud. Ahmet Nazigul is een
enthousiaste en betrokken buurtbeheerder van twee wijken in Harderwijk, met in totaal 1500 woningen van
UWOON.
Nazigul heeft dagelijks spreekuur in zijn wijkkantoor. Bewoners kunnen terecht op het spreekuur voor
allerlei vragen en om meldingen over woonoverlast te doen. UWOON streeft ernaar de drempel om overlast
te melden zo laag mogelijk te houden.
Nazigul werkt nauw samen met de politie, welzijnswerk en andere organisaties die actief zijn in de wijk.
Door de grote toegankelijkheid van de buurtbeheerder en zijn grote netwerk heeft hij veel ingangen om
eventuele conflicten te voorkomen. Nazigul neemt na een melding eerst zelf poolshoogte. Hij vraagt daarbij
aan de melder of die de overlastveroorzaker al zelf heeft aangesproken. (Als die stap is overgeslagen kan het
inschakelen van een medewerker van UWOON enigszins escalerend werken. Wanneer de klacht voor de
overlastgever ‘nieuwe’ informatie is, kan die wat ‘rauw’ op het dak vallen.) Daarna spreekt hij de beklaagde
aan. Zijn ervaring is dat veel overlastsituaties met een goed gesprek worden opgelost. Om aan beide kanten
vertrouwen te wekken, werkt Nazigul altijd met een zoveel mogelijk onpartijdige houding.
Als een overlastveroorzaker niet aanspreekbaar is, bijvoorbeeld vanwege psychosociale problemen, of
wanneer een overlastsituatie vraagt om juridische ondersteuning, schakelt hij de medewerker overlast van
UWOON in. Als de overlastgever wel aanspreekbaar is, maar de woonoverlast niet met één gesprek is op te
lossen, biedt Nazigul deze buurtbemiddeling aan. Opgeleide vrijwilligers spreken eerst afzonderlijk met de
partijen en organiseren vervolgens een bemiddelingsgesprek, waarin de betrokkenen zelf oplossingen
aandragen. Dit is vaak succesvol. Sterk punt van buurtbemiddeling is de volledige onafhankelijkheid van de
vrijwilligers.
Een van de succesfactoren is de kennis van de wijk die Nazigul in acht jaar heeft opgebouwd. ‘Ik ken mijn
huurders en zij kennen mij. Als ik een huisnummer hoor kan ik zo opnoemen wie er woont’. Zijn methode
is: altijd eerst praten, en pas verdere acties ondernemen wanneer blijkt dat dit niet werkt. Soms is bijvoor­
beeld handhaving door de politie nodig. Ook UWOON zelf kan stappen nemen om overlast aan te pakken.
In sommige gevallen leidt dit bijvoorbeeld tot een huisuitzetting. Vaak is echter met tact en ervaring veel te
bereiken. Nazigul vertelt grinnikend over een alcoholist die lege flessen van het balkon gooide. Om dit op
een soepele wijze op te lossen vroeg hij iedereen in de flat om hem te helpen erachter te komen van welk
balkon de flessen werden gegooid. Hierbij vroeg hij ook de dader om hulp. Dit bleek genoeg om de overlast
te stoppen.
                                                                       Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Praktijkvoorbeeld: buurtbemiddeling,
Het Utrechts Model
In de stad Utrecht coördineert welzijnsorganisatie Portes zowel de aanpak van extreme woonoverlast
vanuit wijkgerichte woonoverlastnetwerken (de professionals), als de aanpak van de bemiddelbare
buren­conflicten via buurtbemiddelingsprojecten (vrijwilligers). Portes vormt hét loket voor bewoners
en verwijzers waar alle problemen tussen buren gemeld kunnen worden. Wanneer bijvoorbeeld zware
psychiatrische of verslavingsproblematiek de achtergrond vormt van de ondervonden overlast, worden
professionals ingezet. In situaties waar andere problemen spelen tussen buren, gaan goed getrainde
vrijwilligers aan de slag.
Het voordeel van dit samenhangend aanbod van inzet van professionals en vrijwilligers is dat buren­
conflicten in een vroeg stadium opgelost kunnen worden door vrijwilligers. Alleen wanneer het nodig is,
bijvoorbeeld als er sprake is van bijzondere omstandigheden, worden professionals ingezet. De kostbare
inzet van professionals is vaak niet nodig of zelfs niet wenselijk, omdat die inzet het risico meebrengt dat
conflicten verscherpen. Inzet van vrijwilligers heeft eerder een de-escalerend effect. Bij veel conflicten is het
vaak beter dat betrokken partijen zelf hun problemen oplossen, omdat dat de kans verkleint dat een
probleem zich weer voordoet.
De Wijkgerichte Woonoverlastnetwerken in de stad Utrecht zijn samenwerkingsverbanden op wijkniveau
waar partijen als politie, woningcorporaties, GG&GD, maatschappelijk werk, verslavingszorg, OGGZ-
instellingen (bemoeizorg, psychiatrie) onder leiding van een casemanager woonoverlast hecht samen­
werken om situaties van extreme woonoverlast op te lossen. Bij de overlastveroorzaker speelt vaak
psychiatrische problematiek, verslavingsproblematiek, relatieproblematiek, opvoedingsproblematiek of
huiselijk geweld. Soms is er ook sprake van criminaliteit, geweld, intimidatie, bedreiging en extreem
asociaal gedrag. De Wijkgerichte Woonoverlastnetwerken opereren in alle wijken van de stad Utrecht.
De buurtbemiddeling is nog niet actief in alle wijken van de stad Utrecht, maar daar wordt wel hard naar
toegewerkt. De buurtbemiddeling is nu actief in de wijken Leidsche Rijn, Vleuten De Meern, Ondiep,
Pijlsweerd en Zuilen. Buurtbemiddeling is inzetbaar op alle burenconflicten met uitzondering van situaties
waarin mishandeling,
alcohol- of drugsverslaving, psychiatrische problematiek of buitensporige agressie speelt. Verder is de
buurtbemiddeling nog niet geschikt voor crisissituaties, conflicten binnen één familie, onenigheid met
instanties en burenruzies waarbij strafbare feiten zijn gepleegd. In die uitzonderingssituaties is inzet van
professionals gewenst.
                                                                       Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Praktijkvoorbeeld: klachtenformulier gemeente Den Haag
De gemeente Den Haag heeft een elektronisch formulier op haar website geplaatst, waarmee bewoners
overlast of overbewoning kunnen melden: www.denhaag.nl/woonoverlast
Met dit formulier kan anoniem of niet-anoniem melding worden gemaakt van woonoverlast en/of
illegale bewoning.
Wat wilt u melden?
   O Betreft uw melding (illegale) overbewoning?       » direct naar vraag Anoniem/Niet-Anoniem in beslisboom
   O Betreft uw melding woonoverlast? 		               » naar volgende vraag in beslisboom
Huurt u een woning van een woningbouwvereniging?
   O Ja		 » einde formulier
   O Nee » direct naar Blok 1 » aan het eind zijn de NAW-gegevens verplicht
Keuze om melding Anoniem/Niet-anoniem te doen in geval van melding (illegale) overbewoning:
   O	Geen wens om terugkoppeling te ontvangen:
      Anonieme melding illegale (over)bewoning [indien aangevinkt » naar Blok 2]
   O Wens om op de hoogte te worden gehouden van de melding: Niet-anonieme melding [» Blok 1 invullen]
Blok 1: Locatie overlastgevend pand
• Straatnaam
• Huisnummer
• Huisletter
• Ligging van de woning:
   - Begane grond
   - 1e etage
   - 2e etage
   - Zolder
   - Hoger
Blok 2: Melding overlast
Gegevens melding woonoverlast:
• Aanvinkopties: Soort woonoverlast: [meerdere, alle opties mogelijk]
   - Geluidsoverlast
   - Stankoverlast
   - Vervuiling
   - Intimidatie
   - Blokkering vluchtwegen
   - Aanvinkopties Wanneer vindt de overlast plaats? (meerdere antwoorden mogelijk)
		 O vroege ochtend               O overdag
		 O avond		                      O gehele dag
                                                                            Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>• Hoe lang is de overlast gaande?
  - Afgelopen twee weken
  - Tussen de twee weken en twee maanden
  - Langer dan twee maanden
Gegevens melding illegale (over)bewoning:
• Vermoedelijk aantal personen [invoerveld: getal]
• Wisseling van bewoners
• Overig
  - namelijk:
• Aanvinkopties: Wanneer constateert u vooral dat er sprake is van overbewoning? (meerdere antwoorden mogelijk)
		 O overdag
		 O ’s avonds
		 O ’s nachts
		 O in het weekend
		 O de tijden wisselen
		 O steeds op vast moment, namelijk … [invulveld]
• Hoe lang is de (illegale) overbewoning gaande?
  - Afgelopen twee weken
  - Tussen de twee weken en twee maanden
  - Langer dan twee maanden
Blok 3: Melding bij andere instanties?
Heeft u de klacht al gemeld bij andere instanties?
O Nee
O Ja, namelijk bij:
  O verhuurder
  O vereniging van eigenaren
  O politie
  O anders, namelijk [invoerveld]
Blok 4: Contactgegevens Melder
• Aanvinkopties: O heer O mevrouw
• Voorletters
• Tussenvoegsel
• Achternaam
• Straatnaam
• Huisletter
• Postcode
• Woonplaats
• Telefoonnummer
• Emailadres
                                                                         Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Praktijkvoorbeeld: meldpunten zorg en overlast
in Groningen
De gemeente Groningen heeft sinds 1997 vijf meldpunten zorg en overlast, in elk stadsdeel één.
De ­meldpunten zijn gehuisvest in de bureaus van de basiseenheden van de politie. Daardoor zijn de
communicatielijnen met buurt- en jeugdpolitie kort.
De politie stelt kantoorfaciliteiten beschikbaar:
• een werkplek met computeraansluiting op politie- en gemeentelijke netwerken,
• printer- en kopieerfaciliteiten,
• gebruik van de aanwezige personeelsvoorzieningen,
• een telefoonlijn. Er is één centraal telefoonnummer (050 - 587 58 85) voor de hele stad, met doorverbind­
  mogelijkheden naar de 5 meldpunten.
De meldpunten beschikken over een eigen informatiepagina op de website van het e-loket van de gemeente
Groningen. Op die website kunnen bewoners overlast (per e-mail) melden, waarop zij eerst automatisch
antwoord krijgen.
Het bestaan van de meldpunten wordt bekend gemaakt via een informatiefolder (vanuit de dienst OCSW),
publicaties in wijkkranten en presentatiemogelijkheden voor buurtgroepen. In alle middelen wordt steeds
het nut van het melden van overlast benadrukt, om te voorkomen dat onder de Groningers het beeld
ontstaat dat melden geen zin heeft omdat ‘ze toch niks doen’.
Bron: Overlast onze gezamenlijke zorg; 10 jaar regeling samenwerking bestrijding overlast Gemeente
Groningen; Adviesnotitie Bunnik Organisatieadvies in opdracht van Gemeente Groningen Dienst OCSW
(december 2006)
                                                                     Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>Praktijkvoorbeeld: aanpak hygiënische
woonproblemen, gemeente Leeuwarden
De gemeente Leeuwarden heeft een protocol                brandgevaar of gevaar voor de volksgezondheid)
opgesteld voor de aanpak van hygiënische woon­           schakelt de GGD/OGGZ direct het team bouw-,
problemen, gericht op zorg en hulpverlening. De          woning- en monumententoezicht in, zodat die
eerste stap is om de betrokkenen te helpen om de         de noodzakelijke actie kan ondernemen. Bij
vervuiling vrijwillig aan te pakken. Wanneer het         brandgevaarlijke situaties neemt het team bouw-,
niet lukt iemand te bewegen om zelf (met hulp)           woning- en monumententoezicht contact op
een einde te maken aan een ernstig onhygiënische         met de brandweer.
toestand van de woning of tuin, treedt het traject in    De instelling die de continue zorg en hulpverlening
werking om de vervuiling – eventueel met dwang –         uitvoert, heeft een signaleringsfunctie in relatie tot
aan te pakken. Onder andere om herhaling te              de vervuiling en de kans op herhaling. Is er geen
voorkomen wordt er ook een zorgtraject gestart.          sprake van een zorg- of hulpaanbod omdat de
De verantwoordelijkheid voor de twee trajecten           betreffende persoon of het betreffende gezin dit
ligt bij twee verschillende partijen: de GGD/OGGZ        niet wil accepteren, houdt de GGD/OGGZ de vinger
is verantwoordelijk voor het zorgtraject en het          aan de pols (onder andere door minimaal twee keer
team bouw- woning- en monumententoezicht is              per jaar te controleren).
verantwoordelijk voor de aanpak van ernstige
vervuiling. Dat team schrijft aan, regelt
­machtigingen tot binnentreden en past even­
 tueel bestuursdwang toe. Zorg en dwang
 versterken elkaar op deze manier en moeten
 op elkaar aansluiten.
 Om een melding in behandeling te kunnen nemen,
 moet de GGD/OGGZ de woning in kunnen om met
 de cliënt in contact te treden. Wordt de GGD/OGGZ
 niet binnengelaten, wordt de inspecteur buiten­
 dienst van het team bouw-, woning- en monumen­
 tentoezicht op de hoogte gesteld. Die overlegt met
 de jurist of op basis van de beschikbare informatie
 voldoende aanleiding is om een machtiging tot
 binnentreden te gebruiken. Bij binnentreden gaat
 een OGGZ-medewerker mee. Als het contact met de
 cliënt eenmaal is gelegd, staat in eerste instantie het
 winnen van vertrouwen centraal. De GGD/OGGZ-
 medewerker brengt de vervuiling in kaart en
 onderzoekt wat er met de cliënt aan de hand is. Als
 het vertrouwen is gewonnen, kan de OGGZ- mede­
 werker met de cliënt afspraken maken over het
 zorgtraject en het aanpakken van de vervuiling of
 onhygiënische woontoestand op vrijwillige basis.
 In het geval van een acute situatie (bijvoorbeeld
                                                                       Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Praktijkvoorbeeld: opschalingsmodel
Soms is er een verschil van inzicht over de aard van de overlast en bijbehorende aanpak tussen betrokken
uitvoerders (hulpverleners, functionarissen). Dan moet de kwestie zo snel mogelijk naar een hoger niveau
worden getild, eventueel tot een bestuurlijke uitspraak aan toe.
Bijvoorbeeld:
• De coördinator of het meldpunt constateert dat het traject hapert door verschil van inzicht tussen de
   betrokkenen;
• Die coördinator belegt een overleg tussen de leidinggevenden van de betrokkenen;
• Biedt dat geen uitkomst op korte termijn, wordt de zaak (bijvoorbeeld door de voorzitter van het groot
   overleg) ingebracht in het bestuurlijk overleg. Daar wordt, bilateraal of in een stuurgroep, een besluit
   genomen.
Praktijkvoorbeeld: bevorderen bijhouden tuinen
met wedstrijd
Een mooie voortuin heeft een positieve invloed op de leefomgeving, vindt wooncorporatie Wonion uit het
oosten van het land. Deze corporatie stimuleert mooie en goed bijgehouden voortuinen met een tuin­
wedstrijd. Bewoners kunnen zich individueel of per blok aanmelden, of iemand anders nomineren. De
winnaars krijgen geldprijzen. De wedstrijd wordt afgesloten met een prijsuitreiking tijdens een feestelijke
bijeenkomst. In 2008 waren er meer dan 100 deelnemers. Door de tuinwedstrijd wordt het leefklimaat
verbeterd en gaan bewoners zich gezamenlijk verantwoordelijk voelen voor de aanblik van de straat.
Meer informatie: www.wonion.nl
Praktijkvoorbeeld: protocol zorginstellingen en
woonoverlast
In Nijmegen hebben gemeente, woningcorporaties, politie en Meldpunt Bijzondere Zorg meerjarenaf­
spraken gemaakt. Zij hebben een protocol voor de aanpak van overlastgevend gedrag opgesteld. De
werkwijze is toegelicht in een brochure voor de professionals die regelmatig te maken krijgen met klachten
over woonoverlast.
Wanneer de klager en de beklaagde huurder zijn bij dezelfde woningcorporatie, ligt daar het initiatief.
Zij schakelen daarvoor woonconsulenten in. Het Meldpunt Bijzondere Zorg (MBZ) van de GGD regio
Nijmegen ondersteunt de woonconsulenten bij de vroegtijdige herkenning en aanpak van problematisch
woongedrag. Daarnaast kunnen woonconsulenten het MBZ inschakelen voor onderzoek wanneer:
• huurders problemen veroorzaken maar geen hulp accepteren;
• consulenten moeilijk contact met huurders kunnen krijgen;
• de problematiek uitzichtloos lijkt;
• Sprake is van zeer complexe situaties waar meerdere partijen bij betrokken zijn.
                                                                       Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>Het MBZ kan de coördinatie van zorg op zich nemen, totdat een reguliere zorginstelling deze overneemt.
De inspanningen van het MBZ richten zich op toeleiding naar zorg, en wel bij voorkeur in een zo vroeg
mogelijk stadium van preventie- of nazorgtrajecten.
Meer informatie: Brochure Aanpak Woonoverlast; Gemeente Nijmegen, afd. Veiligheid/Bureau
Communicatie Dienstverlening (2007)
Praktijkvoorbeeld: Noorderslag in Groningen
(experimenteel)
In Groningen-Noord is geëxperimenteerd met het project Noorderslag. Het komt geregeld voor dat er
overlast wordt veroorzaakt door bezoekers van een bewoner, die zelf geen of weinig overlast veroorzaakt.
Niet iedereen weet even goed met rumoerige, of zelfs ongenode gasten om te gaan. In Noorderslag wordt
deze mensen de noodzaak om de overlast te stoppen duidelijk gemaakt en wordt hen daarbij hulp aange­
boden. De woningbouwcorporatie stelt dat de huurovereenkomst wordt ontbonden als de huurder niet
meewerkt met Noorderslag.
De politie krijgt de sleutel van de bewoner en toestemming om regelmatig (drie à vier keer per week) langs
te komen. De politie trekt aanwezige bezoekers na op bijvoorbeeld openstaande boetes en verwijdert de
overlastveroorzakende bezoekers uit het huis. Daarnaast geeft de bewoner de bezoeker een huisontzegging
en doet aangifte van huisvredebreuk.
Het OM steunt deze methode en is enkele keren overgegaan tot vervolging. In sommige zaken volgde een
veroordeling, eenmaal werd iemand vrijgesproken. Het is nog onduidelijk wat daarbij de doorslaggevende
overwegingen waren. Wellicht is het problematisch dat de bewoner de bezoeker toch binnen heeft gelaten,
waardoor er niet gesproken kan worden van huisvredebreuk.
Praktijkvoorbeeld: aanpak vervallen panden gemeente
Franekeradeel
Naar aanleiding van klachten van individuele bewoners en dorpsbelangen en een rapport van de VROM-
Inspectie over verkrotting in de noordelijke provincies, heeft de gemeente Franekeradeel (Friesland)
geïnventariseerd hoeveel vervallen panden zich binnen de gemeente bevinden. Dit leidde tot een lijst met
ongeveer 20 ernstig verwaarloosde en veelal leegstaande gebouwen, meestal in eigendom van personen die
niet in de gemeente Franekeradeel woonden.
De gemeente koos – ook gelet op een beperkt budget – ervoor de verantwoordelijkheid voor verbetering bij
de eigenaars van de betreffende panden te leggen.
Aanpak Franeker, stapsgewijs
• Gemeente nodigt eigenaren uit voor een gesprek over de oorzaken van de verwaarlozing en de plannen
   die de eigenaar had met het pand.
                                                                     Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>• Gemeente maakt standpunt en voornemens duidelijk: – Verwaarlozing is een zeer ongewenste ontwikke­
   ling die ten koste gaat van de woon- en leefkwaliteit. – De gemeente heeft vergaande bevoegdheden om
   op te treden tegen verwaarlozing en zal als het nodig blijkt gebruik maken van deze bevoegdheden.
• Eigenaren krijgen de kans de situatie te verbeteren of – als verbetering niet binnen afzienbare tijd
• mogelijk is – een plan van aanpak voor sloop of verkoop in te leveren. (Resultaat: verschillende eigenaren
   besluiten om hun pand te renoveren, te verkopen of te slopen.)
• Gemeente beoordeelt gebouwen van eigenaren die niet in gesprek gaan of niet meewerken aan een
• oplossing welstandelijk en bouwtechnisch.
• Gemeente kan bij geconstateerde overtreding van Bouwbesluit of excessenregeling uit Welstandsnota
   een last onder bestuursdwang of dwangsom opleggen. (Dit is tot nog toe niet nodig geweest, eigenaren
   kiezen bij het voornemen om te handhaven ervoor alsnog naar een oplossing te zoeken.)
In Franekeradeel blijkt dat elke situatie een andere aanpak vergt en dat verwaarlozing vele uiteenlopende
oorzaken kent. Wanneer eigenaar bereid is om mee te denken over een oplossing, is creativiteit dan ook
geboden. Daarom overlegt de gemeente in voorkomende gevallen met woningbouwcorporaties en
stichtingen die zich inzetten voor verbetering van de leefomgeving.
Uitbreiding excessenregeling Welstandsnota
De gemeente kan op grond van de Woningwet handhavend optreden als het uiterlijk van een bouwwerk
ernstig in strijd is met de redelijke eisen van welstand (artikel 13 jo. artikel 12, lid 1, aanhef en onder a
Woningwet). In de Welstandsnota staat waaraan getoetst wordt of er sprake is van ernstige strijd met
redelijke eisen van welstand.
Om op te kunnen treden tegen nalatigheid, heeft de gemeente de excessenregeling uitgebreid. Uit de
welstandsnota Franekeradeel: Er is sprake van ernstige strijd met redelijke eisen van welstand bij bestaande
bouwwerken, wanneer:
• er sprake is van gedeeltelijke afbraak, instorting of verwaarlozing van een gebouw of bouwwerk;
• verflagen zijn afgebladderd;
• een bouwwerk aan de buitenzijde geheel of gedeeltelijk in ernstige mate is beschadigd;
• de detaillering van gevels in ernstige mate wordt verstoord door (onderdelen van) installaties of andere
   toevoegingen;
• vernieuwd werk niet is afgestemd op het origineel (dakpannen, voegwerk, kleuren van schilderwerk
   mogen niet sterk afwijken van die in de rest van de omgeving, gevelbeeld, raamindeling, (rol)luiken,
   enzovoort).
Praktijkvoorbeeld: meldpunt woonoverlast Den Haag
Het Meld- en Steunpunt Woonoverlast van Den Haag is gestart in november 2007 en verwerkt meldingen
van woonoverlast uit heel Den Haag. Doelstelling is inwoners van Den Haag een centraal punt te bieden
waar zij overlast kunnen melden en tegelijkertijd de gemeente inzicht te geven in overlastsituaties in de
stad. Het Meldpunt lost de woonoverlast niet zelf op, maar zet de melding uit bij de partners uit het Haagse
netwerk, die verschillende vormen van woonoverlast kunnen oppakken. Het Meldpunt ziet toe op de
voortgang van de behandeling en treedt op als coördinator, adviseur en als aanjager in het proces.
Doelgroep zijn primair particuliere eigenaar-bewoners en huurders: Den Haag kent ten opzichte van andere
grote steden een grote particuliere woningvoorraad. Een groot deel hiervan ligt in de wijken in en rond het
                                                                           Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>centrum, met veelal appartementen (portiekwoningen) in de lagere prijsklasse van de woningmarkt.
Relatief veel woonoverlastmeldingen komen uit deze wijken. De corporaties pakken de woonoverlast in
hun eigen bezit op, in samenwerking met de partijen uit het Haagse netwerk. Het Meld- en Steunpunt
Woonoverlast biedt deze mogelijkheid nu ook aan particuliere eigenaren en huurders.
In de overlastsituaties wordt een ‘handhaaf-kant’ en een ‘zorg-kant’ onderscheiden:
• Woonoverlast waarbij geen sprake is van overtredingen, waarvoor begeleiding en/of zorg wordt ingezet.
   Bijvoorbeeld burenruzies, onaangepast (woon)gedrag, overlast door psychiatrische oorzaken.
• Woonoverlast die regels overtreedt, waarop gehandhaafd kan worden. Bijvoorbeeld onrechtmatig wonen
   (overbewoning, illegale kamerverhuur), hennepkwekerijen, sterk vervuilde woningen, overlast van
   dieren en overige situaties die de openbare orde, leefbaarheid en veiligheid aantasten.
Zorgkant
Voor de bemiddeling werkt het Meldpunt samen met Bureau Bemiddeling & Mediation (actief in de regio
Haaglanden, gefinancierd door gemeente en corporaties). De zorgkant wordt ontsloten door afspraken met
Den Haag OpMaat, dat zorg ‘achter de voordeur’ biedt, en met het Haagse ‘Signaleringsoverleg’. Dit wordt
gecoördineerd door de GGD en vindt maandelijks in ieder stadsdeel plaats. Partijen als Maatschappelijk
Werk, Parnassia, Ouderenzorg, politie en corporaties stemmen gezamenlijk cases af waar zorgbehoefte is.
De coördinator van de GGD zoekt de juiste behandeling voor een case en koppelt de voortgang terug naar
het Meld- en Steunpunt Woonoverlast.
Handhavingskant
In de grote particuliere voorraad, met vaak versnipperd bezit, komen relatief veel gevallen van onrecht­
matig wonen voor met alle overlast van dien. Ook in het corporatiebezit is dit een probleem. Voor de
aanpak van onrechtmatig wonen werkt het Meld- en Steunpunt Woonoverlast nauw samen met de
corporaties. In zowel particulier als corporatiebezit zet de gemeente handhavingsteams in (‘Haagse
Pandbrigade’, ‘Team Onrechtmatig Wonen’ en de Stadsdeelkantoren). Indien nodig wordt
bestuursdwang toegepast.
Voor meldingen op gebied van openbare orde en veiligheid, die zich afspelen in de directe woonomgeving,
heeft het Meld- en Steunpunt Woonoverlast een nauwe samenwerking opgebouwd met het
‘Overlastgevende
Pandenoverleg’. Dit maandelijks overleg wordt voor ieder stadsdeel gecoördineerd door de gemeentelijke
Bestuursdienst, die ressorteert onder de burgemeester en indien nodig bestuursrechtelijk kan ingrijpen. In
het overleg zijn partijen vertegenwoordigd als gemeente (Bestuursdienst, Dienst Stedelijke Ontwikkeling),
politie, corporaties en zorgaanbieders (Parnassia). Het Meld- en Steunpunt Woonoverlast kan cases
inbrengen en neemt indien nodig deel aan het overleg.
Overigens komt het vaak voor dat de oplossing van de overlastsituatie een combinatie is van de zorg- en
handhavingskant. Zoals het ontruimen van een sterk vervuilde woning van een ‘obsessieve verzamelaar’,
waarbij bestuursdwang én opvang van de bewoner wordt ingezet.
Inwoners van Den Haag kunnen overlast melden kan via www.denhaag.nl met een digitaal formulier, of
telefonisch via het gemeentelijk ContactCentrum. Het Meld- en Steunpunt Woonoverlast is aanspreekpunt
voor de melder.
                                                                      Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>In 2009 verwerkte het Meld- en Steunpunt Woonoverlast 1410 meldingen. Bij twee derde van de meldingen
werd de overlast veroorzaakt door onrechtmatig wonen, een derde betrof overige woonoverlast. In totaal
zijn ruim 650 meldingen afgehandeld, de overige zijn in behandeling bij de diverse netwerkpartijen.
Praktijkvoorbeeld: convenant aanpak drugsoverlast
In Wageningen hebben gemeente Wageningen, Politie Gelderland Midden, district West-Veluwe Vallei,
Openbaar Ministerie, arrondissementsparket Arnhem, Woningcorporatie De Woningstichting en
Woningcorporatie Idealis afspraken voor het bestrijden van drugshandel in woningen en lokalen in een
convenant vastgelegd.
De afspraken betreffen onder meer de coördinatie van de uitvoering en een onderlinge verplichting tot
informatieverstrekking. De convenantpartners verplichten zich tot het nemen van voorzorgsmaatregelen
om vertrouwelijkheid en geheimhouding te waarborgen:
• De (persoonlijke) gegevens worden uitsluitend gebruikt voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt;
• De gegevens moeten beveiligd zijn tegen diefstal en onrechtmatige verwerking;
• De gegevens worden niet langer bewaard dan voor het doel van het convenant noodzakelijk is;
• De partners zorgen er verder voor dat gegevens worden vernietigd op het moment dat deze uit
   de ‘bron­registratie’ worden verwijderd.
Bron: convenant aanpak drugsoverlast vanuit woningen (gemeente Wageningen)
Praktijkvoorbeeld: samenwerking met bewoners
in Assen
Meldingen en klachten geven in Assen een goed beeld van de overlast, maar het beeld is nooit compleet
zonder de inkleuring van de wijkbewoners die de overlast ervaren. Daarom nodigt de wijkwethouder deze
bewoners uit voor een gesprek over de overlast. Dat kan in het wijkgebouw zijn of in het stadhuis van de
gemeente Assen. In een eerste gesprek wordt de inventarisatie van de overlast besproken. Bewoners kunnen
aangeven of het beeld volgens hen compleet is en welke problemen het eerst aangepakt moeten worden.
Zo mogelijk worden in dit eerste gesprek voorstellen gedaan voor oplossingen. Om de wijk te blijven
betrekken wordt de bewoners gevraagd om actief mee te werken aan het uitwerken van de voorstellen.
Bewoners met interesse kunnen zich aanmelden voor een integrale werkgroep die zich hiermee bezig
gaat houden.
Bewoners die zich in het eerste gesprek hebben aangemeld voor de werkgroep, ontvangen in de regel
binnen twee weken een uitnodiging voor een werkgroepvergadering. De werkgroep wordt voorgezeten
door de wijkregisseur. Naast de wijkbewoners zijn de gemeente en de politie vertegenwoordigd. Afhankelijk
van het probleem kunnen ook andere partners, zoals de woningcorporatie, betrokken worden.
Tijdens de werkgroepvergadering wordt kort teruggeblikt op het eerste gesprek met de bewoners. De
voorstellen die gedaan zijn om de overlast aan te pakken worden verder uitgewerkt. Aan het eind deze
vergadering is duidelijk welke problemen worden aangepakt, de wijze waarop, de planning en wie er op
aan te spreken is.
                                                                     Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>De praktijk wijst uit dat de vertegenwoordiging van bewoners in de werkgroep zeer belangrijk is voor de rest
van de bewoners. De leden van de werkgroep informeren de rest van de wijk over de voortgang.
Bron: “Een beschrijving van de Asser aanpak van ernstige overlast, aantasting van de woonomgeving en
openbare orde verstoringen in Assen” (gemeente Assen)
Casussen
Casus: woonoverlastregisseur Eindhoven
In Eindhoven komen verschillende partijen een keer per maand bij elkaar als woonoverlastteam. In dat
overleg kunnen partners een casus opvoeren (bespreken) waar zij zelf niet mee verder komen en die zo
complex is dat meerdere partners vanuit hun taak, bevoegdheid en verantwoordelijkheid moeten handelen.
In veel casussen zit een overlast- en een zorgcomponent. De woonoverlastregisseur zit de teams voor en
stuurt organisatieoverstijgend.
Casus: overlast, inwoning, verloederde tuin, troep in huis
Ervaringen overlastregisseur: Vanwege middelengebruik gaat het op een adres niet goed. De kinderen zijn
door BJZ uit huis gehaald en de bewoners hebben andere in huis gehaald. Het huis is een puinhoop,
wandcontactdozen ontbreken op een aantal plaatsen en er zijn problemen met de uitkering en het betalen
van de huur. De woning is afgesloten van gas en elektra. De woningcorporatie heeft een huisbezoek
gebracht en gezien dat de woning vol spullen staat en dat er wandcontactdozen weg zijn. Tevens is de tuin
verloederd en er zijn klachten uit de buurt over deze situatie en de aanloop op het adres. Het adres wordt
op verzoek van de woningcorporatie besproken in het woonoverlastteam. Hier blijkt dat er diverse
instanties op het adres bezig zijn. Vanuit de gemeente bijvoorbeeld wordt de sociale dienst en schuld­
dienstverlening ingezet.
De woningcorporatie gaat met de woonoverlastregisseur aangekondigd op bezoek. Doel van het bezoek
is het controleren van gemaakte afspraken (rommel opruimen) en gevaar met betrekking tot elektra
wegnemen. Gelet op de situatie en de mogelijke terughoudendheid van de bewoners heeft de woon­
overlastregisseur een machtiging tot binnentreden bij zich.
De bewoners geven aan dat zij niets weten van het huisbezoek en houden dit af. Zij geven aan dat alle
correspondentie via de bewindvoerder gaat en dat daar de aankondiging nog zal liggen. De woonoverlast­
regisseur overweegt aan de deur de situatie en besluit op grond van de mogelijke gevaarzetting tegen de
wil van de bewoner binnen te treden. In huis is het ellende. De bewoonster huilt en heeft geen enkel
vertrouwen in de hulpverlening. Haar kinderen zijn weggehaald en de situatie in huis was heel slecht
(maar it verbetert langzaam). De bewoonster is geïrriteerd als we vragen of we haar kunnen helpen.
Er is geen vertrouwen.
                                                                       Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>In de woning geeft de woonoverlastregisseur direct opdracht aan een installateur om de elektra veilig te
stellen. Daarnaast wordt er afgesproken dat de woning wordt opgeruimd. De bewoners kunnen de rommel
niet afvoeren. Afgesproken wordt dat alles wat weg kan in de tuin wordt gelegd en dat de schuur wordt
opgeruimd. Er wordt een datum bepaald waarop de troep uit de tuin wordt opgehaald en wordt afgevoerd
door de gemeente. De bewoners zijn hier blij mee. De woningcorporatie zegt toe dat ze – als de woning is
opgeruimd – de voortuin zal renoveren. Als de woning is opgeruimd zullen de bewoners weer zicht hebben
op verdere verbetering en de buurt na het opknappen van de tuin daadwerkelijk een verbetering ervaren.
De bewoners geven aan al langer geen bezoek meer te ontvangen en geen mensen te hebben inwonen.
Zij geven aan zorg toe te laten en zorg te dragen voor een verbeterde situatie voor hen en voor de buurt.
Mogelijk dat er nu ook langzaam toegewerkt kan gaan worden naar een bezoekregeling met de kinderen of
zelfs gewerkt kan worden aan terugplaatsing. De woonoverlastregisseur kan hier desgevraagd de verschil­
lende instanties adviseren en informeren. Er is weer enig vertrouwen van de bewoners in de hulpverlening;
zij zullen zich coöperatief op gaan stellen.
Casus: verzameldrang en verloedering
In een woning wonen twee personen. Zij veroorzaken, zo bevestigen de gemeente en de politie, verloede­
ring. Zij gebruiken zowel de voor- als achtertuin als opslagplaats voor allerlei spullen, zoals stretchbedden
en oude fietsen. Ook staat al jaren een steiger tegen het huis. Het gras wordt niet gemaaid. Daarnaast is een
plastic regenscherm op de schuur gebonden: dit houdt de regen buiten, maar zorgt bij regen ook voor
kabaal. Het huis staat vol met oude, stoffige radio- en televisietoestellen. In en rondom de woning is nog
geen ongedierte aangetroffen.
Ontrafeling van de overlast:
1. Vervuilingbinnen
2. Vervuilde tuin
3. Steiger
4. Plastic regenscherm op de schuur
1. In hoeverre is er gevaar voor gezondheid en veiligheid? Met opslag van spullen kan brandgevaar ontstaan.
   Bovendien zijn ruimtes die vol staan slecht bereikbaar (vluchtwegen, bestrijding van brand). Dan is
   aanschrijven op basis van de Woningwet mogelijk. Omdat er geen ongedierte is, zijn er verder geen
   gevaren voor gezondheid en veiligheid.
2. De vraag is of de tuin in strijd met de Bouwverordening wordt gebruikt, en of Artikel 5.1.1 dan wel 7.3.2 uit
   de Model Bouw Verordening (MBV) van toepassing zijn. Aangezien er geen sprake is van ongedierte lijkt
   er geen sprake van een overtreding.
3. De steiger is te beschouwen als een bouwwerk. Deze is op grond van de Woningwet aan te pakken als er
   geen vergunning is verleend om deze daar te stallen.
4. Voor het plastic regenscherm zijn wellicht welstandsnormen en het Bouwbesluit een ingang
   voor handhaving.
                                                                        Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>Bij elk van de vier thema’s is de gemeente als handhavende instantie aan zet. Wellicht spelen er echter in
deze situatie psychosociale problemen. Conclusie is dat er eerst een gesprek moet worden gevoerd met de
overlastgevers. Als het een corporatiewoning betreft kan dat vanuit de corporatie, in andere gevallen kan dit
door politie of opbouwmedewerkers worden geïnitieerd. Afhankelijk van de oorzaak van het gedrag kan
bestuursdwang worden toegepast. Bij psychosociale problemen kan worden aangehaakt bij hulpverlenings­
netwerken rond overlast. Ook een combinatie van drang en dwang is denkbaar.
Aandachtspunten:
• Denk aan de terugkoppeling naar de klager! Vaak duren dit soort processen lang en is het van belang de
   klager op de hoogte te brengen van de procedure en te berichten over de voortgang.
• De definitie van ‘Gebruik van de woning’ (in Woningwet). Dit begrip is breed inzetbaar, maar de juris­
   prudentie bestaat met name uit gevallen van sociale overlast. Hier betreft het materiële zaken.
Bron: De casus is besproken in een door de VROM-Inspectie georganiseerde Expertmeeting Woonoverlast
december 2009; met deelname van BZK, Veiligheid en Justitie, WWI, VNG, juridische experts van
Rijksuniversiteit Groningen en Vrij Universiteit, woonoverlast experts uit diverse gemeenten.
Wetten
Wet: artikel 6:162 Burgerlijk Wetboek
1. Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden toegerekend, is verplicht
de schade die de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden.
2. Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een inbreuk op een recht en een doen of nalaten in strijd
met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer
betaamt, een en ander behoudens de aanwezigheid van een rechtvaardigingsgrond.
3. Een onrechtmatige daad kan aan de dader worden toegerekend, indien zij te wijten is aan zijn schuld of
aan een oorzaak welke krachtens de wet of de in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt.
Wet: artikel 5:37 Burgerlijk Wetboek
De eigenaar van een erf mag niet in een mate of op een wijze die volgens artikel 162 van Boek 6 onrecht­
matig is, aan eigenaars van andere erven hinder toebrengen zoals door het verspreiden van rumoer,
trillingen, stank, rook of gassen, door het onthouden van licht of lucht of door het ontnemen van steun.
                                                                      Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>Wet: artikel 7:231 lid 2 Burgerlijk Wetboek (bij Wet Victor)
De verhuurder kan de overeenkomst op de voet van artikel 267 van Boek 6 ontbinden op de grond dat door
gedragingen in het gehuurde de openbare orde is verstoord en het gehuurde deswege op grond van artikel
174a van de Gemeentewet dan wel op grond van een verordening als bedoeld in artikel 174 van die wet is
gesloten, door gedragingen in zodanig gebouw in strijd met artikel 2 of 3 van de Opiumwet is gehandeld en
het desbetreffende gebouw deswege op grond van artikel 13b van die wet is gesloten, of zodanig gebouw op
grond van artikel 17 van de Woningwet is gesloten.
Wet: artikel 174a Gemeentewet (Victoria)
1. De burgemeester kan besluiten een woning, een niet voor het publiek toegankelijk lokaal of een bij die
   woning of dat lokaal behorend erf te sluiten, indien door gedragingen in de woning of het lokaal of op
   het erf de openbare orde rond de woning, het lokaal of het erf wordt verstoord.
2. De in het eerste lid genoemde bevoegdheid komt de burgemeester eveneens toe in geval van ernstige
   vrees voor verstoring van de openbare orde op de grond dat de rechthebbende op de woning, het lokaal
   of het erf eerder een woning, een niet voor het publiek toegankelijk lokaal of een bij die woning of dat
   lokaal behorend erf op een zodanige wijze heeft gebruikt of doen gebruiken dat die woning, dat lokaal of
   dat erf op grond van het eerste lid is gesloten, en er aanwijzingen zijn dat betrokkene de woning, het
   lokaal of het erf ten aanzien waarvan hij rechthebbende is eveneens op een zodanige wijze zal gebruiken
   of doen gebruiken.
3. De burgemeester bepaalt in het besluit de duur van de sluiting. In geval van ernstige vrees voor herhaling
   van de verstoring van de openbare orde kan hij besluiten de duur van de sluiting tot een door hem te
   bepalen tijdstip te verlengen.
4. Bij de bekendmaking van het besluit worden belanghebbenden in de gelegenheid gesteld binnen een te
   stellen termijn maatregelen te treffen waardoor de verstoring van de openbare orde wordt beëindigd.
   De eerste volzin is niet van toepassing, indien voorafgaande bekendmaking in spoedeisende gevallen
   niet mogelijk is.
5. De artikelen 5:25 tot en met 5:28 van de Algemene wet bestuursrecht zijn van overeenkomstige toepassing.
Wet: artikel 5 Huisvestingswet
De gemeenteraad kan, voor zover dat in het belang van een evenwichtige en rechtvaardige verdeling van
woonruimte noodzakelijk is, in de huisvestingsverordening woonruimte aanwijzen die niet voor bewoning
in gebruik mag worden genomen of gegeven, indien voor het in gebruik nemen daarvan geen huisvestings­
vergunning is verleend. In afwijking van de eerste volzin is tot 1 januari 2003 in de in de bijlage genoemde
betrokken gemeenten, alsmede in de krachtens artikel 2, vierde lid, aangewezen gemeenten, voor het in
gebruik nemen of geven van een woonwagen op een standplaats een huisvestingsvergunning voor een
standplaats vereist.
                                                                        Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Wet: artikel 7 Huisvestingswet
1. Het is verboden zonder vergunning van burgemeester en wethouders een woonruimte, aangewezen
   overeenkomstig artikel 5, in gebruik te nemen voor bewoning.
2. Het is verboden een woonruimte, aangewezen overeenkomstig artikel 5, voor bewoning in gebruik te
   geven aan een persoon die niet beschikt over een huisvestingsvergunning.
3. Voor de toepassing van het eerste en tweede lid, wordt het in gebruik nemen of geven van een woon­
   wagen die op een standplaats staat, of van een woonschip dat op een ligplaats ligt, aangemerkt als het
   in gebruik nemen of geven van die standplaats onderscheidenlijk ligplaats.
Wet: artikel 30 Huisvestingswet
1. Het is verboden een woonruimte die behoort tot een door de gemeenteraad in de huisvestings­
   verordening daartoe met het oog op het behoud of de samenstelling van de woonruimtevoorraad
   aangewezen categorie, zonder vergunning van burgemeester en wethouders:
   a. aan de bestemming tot bewoning te onttrekken, of voor een zodanig gedeelte aan die bestemming te
       onttrekken, dat die woonruimte daardoor niet langer geschikt is voor bewoning door een huishouden
       van dezelfde omvang als waarvoor deze zonder zodanige onttrekking geschikt is;
   b. met andere woonruimte samen te voegen;
   c. van zelfstandige in onzelfstandige woonruimte om te zetten.
2. Onder zelfstandige woonruimte als bedoeld in het eerste lid, onder c, wordt verstaan een woonruimte
   welke een eigen toegang heeft en welke door een huishouden kan worden bewoond zonder dat dit
   daarbij afhankelijk is van wezenlijke voorzieningen buiten die woonruimte.
3. Woonruimte, aangewezen overeenkomstig artikel 5, wordt tevens aangewezen overeenkomstig het eerste
   lid, tenzij een zodanige aanwijzing naar het oordeel van de gemeenteraad met het oog op het behoud of
   de samenstelling van de woonruimtevoorraad niet noodzakelijk is.
Wet: artikel 33 Huisvestingswet
1. Het is verboden een recht op een gebouw dat behoort tot een door de gemeenteraad in de huisvestings­
   verordening daartoe aangewezen categorie, zonder vergunning van burgemeester en wethouders te
   splitsen in appartementsrechten als bedoeld in artikel 106, eerste en vierde lid, van Boek 5 van het
   Burgerlijk Wetboek, indien een of meer appartementsrechten de bevoegdheid omvatten tot het gebruik
   van een of meer gedeelten van het gebouw als woonruimte.
2. Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing op het verlenen van deelnemings- of lidmaatschaps­
   rechten of het aangaan van een verbintenis daartoe door een rechtspersoon met betrekking tot een
   gebouw als bedoeld in het eerste lid.
                                                                      Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>Wet: artikel 85a Huisvestingswet
1. De gemeenteraad kan bij verordening bepalen dat een bestuurlijke boete kan worden opgelegd ter zake
    van de overtreding van de artikelen 7, eerste en tweede lid, 8, 18, eerste lid, en 30, eerste lid. Burgemeester
    en wethouders zijn bevoegd tot het opleggen van een bestuurlijke boete.
2. De bestuurlijke boete kan niet hoger zijn dan:
    a. € 340 voor overtreding van artikel 7, eerste lid;
    b. € 7 500 voor overtreding van de artikelen 8, en 18, eerste lid, en
    c. € 18 500 voor overtreding van de artikelen 7, tweede lid, en 30, eerste lid.
3. De gemeenteraad stelt bij verordening het bedrag vast van de bestuurlijke boete die voor de verschillende
    overtredingen kan worden opgelegd.
 4. In afwijking van het eerste en derde lid treedt het algemeen bestuur van een plusregio als bedoeld in
    artikel 104 van de Wet gemeenschappelijke regelingen voor de toepassing van die leden in de plaats van
    de gemeenteraad.
Wet: artikel 13b Opiumwet (Damocles)
1. De burgemeester is bevoegd tot toepassing van bestuursdwang indien in woningen of lokalen dan wel
    in of op bij woningen of zodanige lokalen behorende erven een middel als bedoeld in lijst I of II wordt
    verkocht, afgeleverd of verstrekt dan wel daartoe aanwezig is.
2. Het eerste lid is niet van toepassing indien woningen, lokalen of erven als bedoeld in het eerste lid,
    gebruikt worden ter uitoefening van de artsenijbereidkunst, de geneeskunst, de tandheelkunst of de
    diergeneeskunde door onderscheidenlijk apothekers, artsen, tandartsen of dierenartsen.
Wet: artikel 77 Onteigeningswet lid 1 sub 7
(bij Wet Victor)
1. Onteigening, bedoeld in deze titel kan plaatsvinden: van een gebouw als bedoeld in artikel 14 van de
   Woningwet ten behoeve van de handhaving van de openbare orde rond dat gebouw of van de artikelen 2
   en 3 van de Opiumwet in zodanig gebouw, indien de uitoefening van de bevoegdheden, bedoeld in artikel
   14, eerste lid, van de Woningwet, geen uitzicht heeft geboden op een duurzaam herstel van de openbare
   orde rond dat gebouw welke is verstoord door gedragingen in het gebouw, onderscheidenlijk het
   duurzaam achterwege blijven van een overtreding van artikel 2 of 3 van de Opiumwet in dat gebouw.
Wet: artikel 1a Woningwet
1. De eigenaar van een bouwwerk, open erf of terrein of degene die uit anderen hoofde bevoegd is tot het
    daaraan treffen van voorzieningen draagt er zorg voor dat als gevolg van de staat van dat bouwwerk, open
    erf of terrein geen gevaar voor de gezondheid of veiligheid ontstaat dan wel voortduurt.
                                                                          Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>2. Een ieder die een bouwwerk bouwt, gebruikt, laat gebruiken of sloopt, dan wel een open erf of terrein
   gebruikt of laat gebruiken, draagt er, voor zover dat in diens vermogen ligt, zorg voor dat als gevolg van
   dat bouwen, gebruik of slopen geen gevaar voor de gezondheid of veiligheid ontstaat dan wel
   voortduurt.
Wet: artikel 1b, lid 2 sub a Woningwet
Het is verboden:
a. een bestaand gebouw in een staat te brengen, te laten komen of te houden die niet voldoet aan de op
   de staat van dat gebouw van toepassing zijnde voorschriften, bedoeld in artikel 2, tweede lid.
Wet: artikel 7b, lid 2 Woningwet
Het is verboden:
a. een bouwwerk te gebruiken of te laten gebruiken, anders dan in overeenstemming met de op dat gebruik
   van toepassing zijnde voorschriften, bedoeld in artikel 8, tweede lid, onderdeel a;
b. een open erf of terrein te gebruiken of te laten gebruiken, anders dan in overeenstemming met de op dat
   gebruik van toepassing zijnde voorschriften, bedoeld in artikel 8, tweede lid, onderdeel b;
c. een open erf of terrein in een staat te brengen, te laten komen of te houden die niet voldoet aan de op de
   staat van dat open erf of terrein van toepassing zijnde voorschriften, bedoeld in artikel 8, tweede lid,
   onderdeel b;
d. te slopen, tenzij daarbij wordt voldaan aan de op dat slopen van toepassing zijnde voorschriften, bedoeld
   in artikel 8, tweede lid, onderdeel d en g.
Wet: artikel 13 Woningwet
Het bevoegd gezag kan, indien dat naar zijn oordeel noodzakelijk is, degene die als eigenaar van een
gebouw of een bouwwerk, niet zijnde een gebouw, dan wel uit anderen hoofde bevoegd is tot het daaraan
treffen van voorzieningen, verplichten tot het binnen een door hem te bepalen termijn treffen van
zodanige voorzieningen, dat de staat van dat gebouw of dat bouwwerk nadien komt te liggen op een niveau
dat hoger is dan het niveau dat overeenkomt met de voorschriften, bedoeld in artikel 1b, tweede lid,
onderdeel a, respectievelijk b, zonder dat dit hoger komt te liggen dan het niveau dat overeenkomt met
de voorschriften, bedoeld in artikel 1b, eerste lid, onderdeel a, respectievelijk b.
Wet: artikel 13a Woningwet
Indien niet wordt voldaan aan artikel 12, eerste lid, kan het bevoegd gezag, tenzij toepassing is gegeven aan
het tweede lid van dat artikel, degene die als eigenaar van een bouwwerk dan wel uit anderen hoofde
bevoegd is tot het treffen van voorzieningen daaraan, verplichten tot het binnen een door hem te bepalen
                                                                        Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>termijn treffen van zodanige door hem daarbij aan te geven voorzieningen, dat nadien wordt voldaan aan
artikel 12, eerste lid.
Wet: artikel 14 Woningwet (bij Wet Victor)
1. Indien een gebouw, een open erf of een terrein op grond van artikel 17, dan wel een gebouw op grond van
   artikel 174a van de Gemeentewet, een verordening als bedoeld in artikel 174 van die wet of artikel 13b van
   de Opiumwet is gesloten, kan bij besluit van het bevoegd gezag degene die als eigenaar of uit anderen
   hoofde bevoegd is tot het in gebruik geven van dat gebouw, open erf of terrein, worden verplicht om naar
   keuze van het bevoegd gezag het gebouw, open erf of terrein binnen een daarbij te bepalen termijn:
   a.	in gebruik te geven aan een andere persoon dan degene die als gevolg van de sluiting het gebruik van
       het gebouw, open erf of terrein heeft moeten staken, of
   b.	in beheer te geven aan een persoon, die uit hoofde van beroep of bedrijf op het terrein van de
       huisvesting werkzaam is, of aan een op dat terrein werkzame instelling.
2. Het bevoegd gezag kan in zijn besluit:
   a.	personen of instellingen als bedoeld in het eerste lid, onderdelen a en b, noemen uit welke degene tot
       wie het besluit is gericht een keuze moet maken, of, indien dit naar het oordeel van het bevoegd gezag
       niet mogelijk is, een persoon of instelling als hier bedoeld noemen aan wie het gebouw, open erf of
       terrein binnen een daarbij aangegeven termijn en op een daarbij aangegeven wijze in gebruik dan wel
       in beheer moet worden gegeven,
   b.	indien het gebouw, open erf of terrein noodzakelijke voorzieningen behoeft om weer op redelijke
       wijze tot bewoning of gebruik te kunnen dienen, degene die als eigenaar of uit anderen hoofde tot het
       treffen van die voorzieningen bevoegd is, ertoe verplichten om binnen een door hem te bepalen
       termijn de door hem aan te geven voorzieningen te treffen, en
   c.	zo nodig, andere voorwaarden aan de uitvoering van het besluit stellen.
3. Indien het eerste lid, onderdeel b, van toepassing is stelt het bevoegd gezag een beheersvergoeding vast.
   De in dat onderdeel bedoelde persoon of instelling stelt na overleg met degene tot wie het in dat lid
   bedoelde besluit is gericht, de huurprijs vast op een bedrag dat redelijk is in het economische verkeer en
   stelt de ontvangen huurprijs, na aftrek van de beheersvergoeding, ter beschikking van degene tot wie dat
   besluit is gericht.
4. Een in het eerste lid, onderdeel a of b, bedoelde persoon of instelling die het gebruik of beheer van het
   gebouw, open erf of terrein heeft beëindigd, doet daarvan binnen veertien dagen na de dag van beëindi­
   ging mededeling aan het bevoegd gezag.
5. Onder beheer wordt in dit artikel verstaan het in gebruik geven van een gebouw, open erf of terrein en
   het daarna verrichten van al die handelingen met betrekking tot dat gebouw, open erf of terrein die
   volgens het burgerlijk recht tot de verantwoordelijkheid van een eigenaar behoren.
                                                                        Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>Wet: artikel 15 Woningwet
1.	Het bevoegd gezag kan gelijktijdig met een besluit als bedoeld in artikel 13, 13a of 14, eerste lid, besluiten
    tot oplegging van een last onder bestuursdwang of oplegging van een last onder dwangsom, gericht op
    naleving van het eerstgenoemde besluit. In dat geval worden beide besluiten gelijktijdig bekendgemaakt.
2. Indien toepassing wordt gegeven aan het eerste lid maakt het besluit tot oplegging van een last onder
    bestuursdwang of oplegging van een last onder dwangsom, wat betreft de mogelijkheid van bezwaar en
    beroep, deel uit van het in artikel 13, 13a of 14, eerste lid, bedoelde besluit.
Wet: artikel 17 Woningwet (Rotterdamwet)
Indien overtreding van de bij of krachtens hoofdstuk I, II, of III gegeven voorschriften met betrekking
tot de staat of het gebruik van een gebouw, open erf of terrein gepaard gaat met een bedreiging van de
leefbaarheid of een gevaar voor de veiligheid of de gezondheid, en er een klaarblijkelijk gevaar is op
herhaling van de overtreding, kan het bevoegd gezag besluiten dat gebouw, open erf of terrein te sluiten.
De artikelen 5:24, eerste en tweede lid, en 5:25 tot en met 5:28 van de Algemene wet bestuursrecht zijn van
overeenkomstige toepassing. Het bevoegd gezag kan van de overtreder de ingevolge artikel 5:25 van de
Algemene wet bestuursrecht verschuldigde kosten invorderen bij dwangbevel.
1. Het bevoegd gezag bepaalt in het besluit, bedoeld in het eerste lid, de duur van de sluiting.
Reglementen
Reglement: modelreglement bij splitsing in
appartementsrechten van 17 januari 2006
Raadpleegbaar via www.notaris.nl
Belangrijke bepalingen
Artikel 25
1. Iedere eigenaar en gebruiker is verplicht het privé gedeelte te gebruiken overeenkomstig de daaraan
    nader in de akte gegeven bestemming. Een gebruik dat afwijkt van de in de akte nader gegeven bestem­
    ming is slechts geoorloofd met toestemming van de vergadering.
                                                                           Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>Artikel 37
3. Indien iemand zonder enige titel een privé gedeelte betrokken heeft, neemt het bestuur tijdig alle
   noodzakelijke maatregelen die kunnen leiden tot ontruiming van het privé gedeelte. Ook de eigenaar is
   verplicht tot het nemen van maatregelen tot ontruiming.
Het bestuur gaat niet tot ontruiming over dan nadat het de betrokkene tot ontruiming heeft aangemaand.
Aan de betrokkene kan in ieder geval het gebruik van de gemeenschappelijke gedeelten en de gemeen­
schappelijke zaken worden ontzegd.
Artikel 39
1. Aan de eigenaar die zelf het recht van gebruik uitoefent en die:
   a.	de bepalingen van het reglement, het huishoudelijk reglement, de eventuele regels bedoeld in
       artikel 5:128 van het Burgerlijk Wetboek of besluiten van de vergadering niet nakomt of overtreedt;
   b. zich schuldig maakt aan onbehoorlijk gedrag jegens andere eigenaars en/of gebruikers;
   c.	door zijn aanwezigheid in het gebouw aanleiding geeft tot ernstige verstoring van de rust in
       het gebouw;
   d.	zijn financiële verplichtingen jegens de vereniging niet nakomt;
       kan door de vergadering een waarschuwing worden gegeven dat, indien hij ondanks deze waar­
       schuwing een of meer van de genoemde gedragingen verricht of voortzet, de vergadering kan overgaan
       tot de in het volgende lid bedoelde maatregel.
2. Worden een of meer van de in het vorige lid bedoelde gedragingen nogmaals gepleegd of worden deze
   voortgezet, dan kan de vergadering besluiten tot ontzegging van het gebruik van het privé gedeelte dat
   aan de eigenaar toekomt alsmede van het gebruik van de gemeenschappelijke gedeelten en de gemeen­
   schappelijke zaken.
3. De vergadering besluit niet tot het geven van een waarschuwing of besluit niet tot ontzegging van het
   gebruik dan na verhoor of behoorlijke oproeping van de eigenaar. De oproeping geschiedt tegelijkertijd
   met de bijeenroeping van de vergade-ring, en wel bij aangetekende brief met vermelding van de
   gerezen bezwaren. De eigenaar kan zich ter vergadering doen ver-tegenwoordigen of doen bijstaan
   door een raadsman.
4. De in dit artikel bedoelde besluiten moeten worden genomen met overeenkomstige toepassing van
   artikel 52 vijfde en zesde lid.
5. De in dit artikel bedoelde besluiten worden door het bestuur bij aangetekende brief ter kennis van
   de belanghebbende en van de op zijn appartementsrecht ingeschreven hypotheekhouders gebracht.
   De besluiten zullen de gronden vermelden die tot de maatregel hebben geleid.
6. Een besluit tot ontzegging van het hierboven bedoelde gebruik zal niet eerder ten uitvoer mogen worden
   gelegd dan na verloop van een maand na verzending van de kennisgeving als in het vijfde lid bedoeld.
   Beroep op de rechter ingevolge artikel 5:130 van het Burgerlijk Wetboek schorst de tenuitvoerlegging van
   het genomen besluit, tenzij de rechter anders bepaalt.
7. Indien een eigenaar zijn privé gedeelte in gebruik heeft gegeven, is het in de vorige leden bepaalde op de
   gebruiker van toepassing wanneer deze een gedraging verricht als vermeld in het eerste lid, of indien hij
   niet voldoet aan de financiële verplichtingen voortvloeiende uit de door hem gestelde borgtocht.
8. Indien een ondereigenaar of de gebruiker van diens privé gedeelte een gedraging verricht als bedoeld in
   het eerste lid, kan de vergadering van eigenaars besluiten dat de vergadering van ondereigenaars
   tegenover diegene die de overtreding begaan heeft een besluit tot ontzegging van het gebruik als in het
                                                                        Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>   eerste lid bedoeld zal moeten nemen, in welk geval de desbetreffende vergadering van ondereigenaars
   verplicht is een zodanige maatregel te nemen met toepassing van het in dit artikel bepaalde.
9. Het in de vorige leden van dit artikel bepaalde geldt eveneens ten aanzien van een gebruiker die zijn
   rechten ontleent aan een andere gebruiker.
Artikel 41
1. Bij overtreding of niet-nakoming van een der bepalingen van de wet, van het reglement, van het
huishoudelijk reglement of van een besluit van de vergadering door een eigenaar of door een gebruiker,
zal het bestuur de betrokkene een schriftelijke waarschuwing doen toekomen per aangetekende brief en
hem wijzen op de overtreding of niet-nakoming.
2. Indien de betrokkene binnen een maand geen gevolg geeft aan de waarschuwing kan het bestuur hem
een eenmalige of dagboete opleggen van ten hoogste een bedrag dat door de vergadering voor zodanige
overtredingen of niet-nakoming is bepaald voor elke overtreding of niet-nakoming, onverminderd de
gehoudenheid van de betrokkene tot schadevergoeding, zo daartoe termen aanwezig zijn, en onverminderd
de andere maatregelen, welke de vergade-ring kan nemen krachtens de wet of het reglement.
3. De te verbeuren boeten komen ten bate van de vereniging.
4. Indien het bedrag van de boete niet tijdig wordt voldaan is artikel 13 eerste lid van toepassing.
5. Voor de toepassing van dit artikel wordt een ondereigenaar gelijkgesteld aan een eigenaar.
Artikel 59
1. De vergadering kan een huishoudelijk reglement vaststellen ter regeling van de volgende onderwerpen:
   a.	het gebruik, het beheer en het onderhoud van de gemeenschappelijke gedeelten en de gemeen­
       schappelijke zaken;
   b. het gebruik, het beheer en het onderhoud van privé gedeelten;
   c. de orde van de vergadering;
   d. de instructie aan het bestuur;
   e. de werkwijze, de taak en de bevoegdheid van de raad van commissarissen en commissies;
   f. het behandelen van klachten;
   g. regels ter voorkoming van onredelijke hinder;
   h. een afwijkende kostenverdeling als bedoeld in artikel 52 negende lid;
   i.	al hetgeen overigens naar het oordeel van de vergadering regeling behoeft, alles voor zover dit niet
       reeds in het reglement is geregeld.
2. De regels als bedoeld in artikel 5:128 van het Burgerlijk Wetboek moeten in het huishoudelijk reglement
   worden opgenomen en daarvan deel uitmaken.
3. Bepalingen in het huishoudelijk reglement die in strijd zijn met de wet of het reglement worden voor
   niet geschreven gehouden.
4. Het huishoudelijk reglement kan door de vergadering slechts worden vastgesteld, gewijzigd en aangevuld
   bij een besluit genomen met een meerderheid als bedoeld in artikel 52 vijfde lid.
   Kan op grond van het in de vorige zin bepaalde geen geldig besluit worden genomen, dan zal een nieuwe
   vergadering worden uitgeschreven. Artikel 52 zesde lid is van overeenkomstige toepassing.
5. Het in het vorige lid bepaalde is van overeenkomstige toepassing op een besluit tot verlening van
   ontheffing van het in het huishoudelijk reglement bepaalde.
6. Het bestuur is verplicht het huishoudelijk reglement en de wijzigingen daarvan te publiceren in de
   openbare registers.
                                                                       Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>Artikel 62
Geschillen tussen een of meer eigenaars onderling of tussen een of meer eigenaars en de vereniging
kunnen krachtens gezamenlijke keuze van de betrokkenen bij het geschil aan een of meer deskundigen
worden voorgelegd ter beslechting bij wege van arbitrage of bindend advies dan wel tot bemiddeling door
mediation.
Aanbevelingen
Het opnemen van de bestemming van het gebruik van het privé-gedeelte in de akte van splitsing op grond van artikel 25 lid 1.
Artikel 26 lid 1 wordt vervangen door:
Artikel 26
1. Harde vloeren zijn niet toegestaan.
Artikel 34 wordt vervangen door:
Artikel 34
1. Een eigenaar behoeft de toestemming van het bestuur alvorens zijn privé gedeelte zelf en met de met
   name genoemde huisge-noten in gebruik te nemen of een tot dusverre niet tot zijn huisgenoten
   behorend persoon bij zich te doen inwonen.
2. Het verzoek om toestemming wordt door de eigenaar (waaronder begrepen de koper of andere gerech­
   tigde tot levering van het appartementsrecht) schriftelijk aan het bestuur gedaan onder het verschaffen
   van de namen van zijn huisgenoten voor wie de toestemming tot de bewoning mede wordt gevraagd en
   onder vermelding van alle verlangde gegevens die dienstig kunnen zijn voor de beslissing op het verzoek.
3. Het bestuur is verplicht om binnen veertien dagen na ontvangst van het verzoek de verzoeker in de
   gelegenheid te stellen dit mondeling toe te lichten, waarbij hij zich kan doen verte-genwoordigen of
   doen bijstaan door een raadsman. Het bestuur moet daarna binnen acht dagen op het verzoek beslissen.
   Het brengt de gemotiveerde beslissing onverwijld schriftelijk ter kennis van de verzoeker.
4. Weigering van de verzoeker of van de huisgenoten die hij heeft opgegeven, mag slechts plaatsvinden
   indien naar billijkheid van de overige bewoners niet mag worden verlangd dat zij de betrokkenen in hun
   midden opnemen.
5. Bij de toepassing van de in het vierde lid aangegeven norm zal het bestuur in het bijzonder acht slaan op
   de solvabiliteit van de betrokkenen. Het bestuur kan in verband daarmee verlan-gen dat de verzoeker
   zorgdraagt voor een verklaring dienaan-gaande van een door het bestuur aan te wijzen accountant.
   De kosten van deze verklaring komen voor rekening van de verzoeker.
6. De verzoeker kan binnen veertien dagen na het verzenden van de beslissing daartegen in beroep komen
   bij de vergadering. Artikel 45 vierde lid is van overeenkomstige toepassing.
7. De vergadering stelt de verzoeker in de gelegenheid het beroep mondeling toe te lichten, waarbij hij zich
   kan doen bijstaan of vertegenwoordigen door een raadsman.
8. De vergadering geeft binnen veertien dagen daarna haar gemoti-veerde beslissing en brengt deze
   onverwijld schriftelijk ter kennis van de betrokkenen.
                                                                            Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Artikel 34a
1. Ingeval van openbare verkoping van een appartementsrecht zal iedere gegadigde zich kunnen wenden tot
   het bestuur met het verzoek de verklaring af te geven dat geen bezwaar zal worden gemaakt tegen gebruik
   door de gegadigde met zijn huisgenoten (of een ander die de gegadigde als gebruiker wil toelaten met
   diens huisgenoten) van het privé gedeelte waarop het te verko-pen appartementsrecht betrekking heeft,
   indien dit bij de openbare verkoop aan hem mocht worden toegewezen. Teneinde deze verklaring te
   verkrijgen zal de gegadigde, onder betaling van een door het bestuur te bepalen bedrag ter bestrijding
   van de te maken kosten, aan het bestuur de gegevens verstrekken bedoeld in artikel 34 tweede lid.
2. Indien het bestuur de toestemming weigert kan de gegadigde in beroep komen bij de vergadering. Deze
   wordt in dat geval terstond bijeen geroepen en kan beslis-sen ongeacht het aanwezige quorum, terwijl de
   termijn van oproeping ten hoogste drie dagen bedraagt.
3. Het bepaalde in het eerste en tweede lid is mede van toepas-sing bij openbare executoriale verkoop door
   de hypothecaire schuldeiser, tenzij de bedoelde schuldeiser voor de verkoop aan het bestuur bij aangete­
   kende brief heeft medegedeeld dat hij in de verkoopvoorwaarden de bepaling wenst op te nemen, dat de
   koper een verklaring zal kunnen afleggen krachtens welke hij en zijn huisgenoten bevoegd zullen zijn het
   privé gedeelte - in afwijking van het bepaalde in artikel 34 eerste lid en artikel 34c eerste lid - zelf in
   gebruik te nemen of aan derden in gebruik te geven zonder dat hiervoor enige toestem-ming vereist is.
   De hier bedoelde verklaring dient te worden opgenomen in een daartoe bestemde notariële akte,
   waarvan een afschrift zal worden ingeschreven in de openbare registers gelijktijdig met het afschrift of
   uittreksel van het proces-verbaal van toewij-zing of van de akte van levering bij verkoop als bedoeld in
   artikel 3:268 tweede lid van het Burgerlijk Wetboek. Het bestuur is verplicht de verklaring ter kennis te
   brengen van de andere eigenaars.
Artikel 34b
De toestemming om als huisgenoot het privé gedeelte te gebruiken heeft ten gevolge dat de huisgenoot
geen toestemming behoeft als bedoeld in de voorgaande artikelen indien hij zelf eigenaar of gebruiker
wordt, mits is voldaan aan de overige vereisten van toelating.
Onder hoofdstuk I wordt vóór artikel 35 toegevoegd artikel 34c, luidende:
Artikel 34c
1. Indien een eigenaar zijn privé gedeelte aan een ander in gebruik wil geven zal die ander het gebruik
   slechts kunnen verkrijgen voor zich en eventuele huisgenoten, na voorafgaande schriftelijke toestem­
   ming van het bestuur.
2. Het bepaalde in artikel 34 is van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat het verzoek om
   toestemming door de eigenaar en de beoogde gebruiker gezamenlijk moet worden gedaan onder
   overlegging van de overeenkomst of andere titel waaraan de beoogde gebruiker zijn recht ontleent of zal
   ontlenen.
3. De toestemming van het bestuur is ook vereist indien de gebruiker een tot dan niet tot zijn huisgenoten
   behorend persoon bij zich wenst te doen inwonen.
4. De toestemming van het bestuur is pas geldig nadat de beoogde gebruiker de verklaring bedoeld in
   artikel 35 heeft afgegeven.
5. De toestemming om als huisgenoot het privé gedeelte te gebruiken heeft ten gevolge dat de huisgenoot
   geen toestemming behoeft als bedoeld in de voorgaande artikelen indien hijzelf gebruiker of eigenaar
                                                                          Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>   wordt, mits voldaan is aan de overige vereisten voor het verkrijgen van de toestemming, zoals het afgeven
   van de verklaring bedoeld in artikel 35.
De termijn in artikel 41 wordt vervangen door:
Artikel 41
2. Indien de betrokkene binnen veertien dagen geen gevolg geeft aan de waarschuwing kan het bestuur
   hem een eenmalige of dagboete opleggen van ten hoogste een bedrag dat door de vergadering voor
   zodanige overtredingen of niet-nakoming is bepaald voor elke overtreding of niet-nakoming, onvermin­
   derd de gehouden-heid van de betrokkene tot schadevergoeding, zo daartoe termen aanwezig zijn, en
   on-verminderd de andere maatregelen, welke de vergade-ring kan nemen krachtens de wet of het
   reglement.
Facultatief op te nemen bepaling na artikel 25 lid 3 inzake een verhuurverbod
4. Het verhuren van de woning is te allen tijde verboden
5. Het verhuren van een of meerder kamers in een woning is te allen tijden verboden
Reglement: huishoudelijk reglement
Algemeen
Art 1.
Dit reglement geldt voor alle eigenaren en gebruikers (huurders) van een appartement, garage of neven­
ruimte. Uitsluitend de eigenaar is lid van de Vereniging van Eigenaars van het appartementencomplex.
Huisdieren
Art 2.
Bewoners mogen slechts huisdieren houden indien die op hygiënische en verantwoorde wijze, zonder
overlast teweeg te brengen, worden gehuisvest.
Hygiëne
Art 3.
a. Het deponeren van afval op het trottoir is niet toegestaan
b. Het is niet toegestaan huisvalzakken op de galerij (portiek) te plaatsen
Art 4.
Het is niet toegestaan de gemeenschappelijke ruimten te verontreinigen door middel van het deponeren
van sigaretten- of sigarenpeuken, afval en papier.
                                                                              Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>Hinder en geluid
Art 5.
a. Het is verboden: muziek te maken, waaronder wordt verstaan het doen spelen van een radio, een
   televisietoestel e.d. op zodanige wijze dat dit hinderlijk is voor omwonenden
b. Het is verboden tussen 8 uur ’s avonds en 8 uur ’s morgens, alsmede op zon- en erkende christelijke
   feestdagen, werkzaamheden zoals boren, kloppen e.d. te verrichten aan de gebouwconstructie, die
   hoorbaar zijn voor de andere eigenaren en/of gebruikers.
Art 6.
Het aanbrengen van harde vloerbedekking in de privé-gedeelten, met uitzondering van de badkamer(s),
de keuken(s), en de toiletruimte(n), is slechts toegestaan indien onder die vloerbedekking een dusdanig
veerkrachtig materiaal is aangebracht dat een isolatieindex voor contactgeluiden (Ico) wordt bereikt welke
aan een minimale waarde voldoet als vermeld in het bouwbesluit dat gold ten tijde van de afgifte van de
bouwvergunning voor het gebouw. De isolatie-index wordt bepaald volgens de norm “NEN5077” geluids­
wering in gebouwen.
Gebouw extern
Art 7
Het is verboden objecten zoals schotelantennes en zonweringen te bevestigen aan de buitenmuren van
het appartementencomplex, tenzij vooraf toestemming is verkregen van het bestuur.
Slotbepaling
Art 8
De bestuurder draagt er zorg voor dat iedere eigenaar in het bezit wordt gesteld van een exemplaar van dit
huishoudelijk reglement.
                                                                        Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Tips en suggesties
Tips en suggesties: mogelijke definitie van
woonoverlast
Hinder in en rondom de woning (inclusief tuin en erf ), die onrechtmatig kàn zijn. Onrechtmatig houdt in
dat iemand:
• Inbreuk maakt op een recht. Bijvoorbeeld een raam ingooien of cocaïne verhandelen;
• Iets doet of nalaat dat in strijd is met een wettelijke plicht. Bijvoorbeeld de tuin laten vervuilen of bij een
  gebouw de eisen van het Bouwbesluit niet nakomen;
• Iets doet of nalaat dat in strijd is met het ongeschreven recht of in strijd is met een wettelijke plicht.
• Hinder heeft vele verschijningsvormen, bijvoorbeeld mobiel of niet-mobiel zijn en fysiek of sociaal. Deze
  handreiking richt zich op fysieke overlast (bijvoorbeeld vervallen panden) en sociale overlast (bijvoor­
  beeld geluid).
Tips en suggesties: vaste onderdelen
woonoverlastdossier
Onderdelen van een woonoverlastdossier (gebaseerd op gemeentelijke ervaringen):
• Informatie over de eigenaar en de bewoners van het pand (bron: GBA, Kadaster en in geval van een VvE
  de KvK), en huurcontracten, huurbetalingsbewijzen, ID-bewijs huurders;
• Chronologische informatie over de plaats, aard en frequentie van de overlast, evenals de omstandig­
  heden waaronder deze plaatsvindt (bron: registraties van overlastmeldingen);
• De achtergronden van de overlastveroorzaker (bron: gemeente, corporatie, hulpverlening);
• De uitkomsten van verificatie van de overlast (bron: politie, toezichthouder);
• De relatie van de klachten met criminaliteit (bron: politie, OM);
• De juridische en niet-juridische stappen die al zijn ondernomen om de overlast aan te pakken en het
  resultaat hiervan (bron: partij die verantwoordelijk is voor de afhandeling).
Tips en suggesties: checklist beleidsplan woonoverlast
Aandachtspunten in beleidsplan:
• Analyseer woonoverlast in gemeente, baken het probleem af en benoem het doel van het beleidsplan;
• Onderzoek het beleidskader: welke beleidsinterventies zijn er al?
• Bepaal de te nemen maatregelen (pro-actief en reactief );
• Verdeel de taken en verantwoordelijkheden tussen de betrokken partners;
                                                                         Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>• Leg afspraken tussen partijen vast, bijvoorbeeld in een convenant;
• Bepaal de nodige inzet (budget, personeel); Produceer instrumenten en methoden (bijvoorbeeld
   standaardbrieven);
• Maak een overzicht van in te zetten juridische en niet-juridische middelen;
• Eventueel: benoem specifieke aandachtsgebieden of aandachtsgroepen; Maak meetbare
   prestatieafspraken;
• Zet een eenduidige interne en externe communicatiestructuur op;
• Bepaal van tevoren de evaluatiemomenten.
Tips en suggesties: buurtbemiddeling
Buurtbemiddeling is vooral toe te passen bij irritaties of conflicten tussen buren in de dagelijkse levens­
sfeer. Denk aan geluidsoverlast, erfafscheidingen, overhangende bomen en parkeeroverlast.
Buurtbemiddeling is in principe niet geschikt om in te zetten bij relationele conflicten, psychiatrische
problemen of verslaving. Veel initiatieven voor buurtbemiddeling werken met vrijwilligers die door
professionals worden ondersteund; dus bewoners met gemeente, woningcorporaties, politie en lokaal
welzijnswerk. Belangrijke doelstellingen zijn het herstellen van de onderlinge communicatie, het bevor­
deren van wederzijds respect, het benoemen van gezamenlijke belangen, en vervolgens het toewerken naar
oplossingen die voor beide partijen aanvaardbaar zijn. In het bemiddelingsproces is, na melding van een
klacht, een aantal stappen te onderscheiden.
• Intake: Een coördinator van de samenwerkende organisatie, of een medewerker van een meldpunt,
   bepaalt of de klacht geschikt is voor buurtbemiddeling. Vervolgens selecteert de coördinator een passend
   team van bemiddelaars. De bemiddelingsgesprekken worden door twee vrijwilligers gevoerd.
• Hoor en wederhoor: In twee afzonderlijke gesprekken wordt hoor en wederhoor toegepast met de klager
   en de beklaagde.
• Bemiddelingsgesprek: Vervolgens vindt een gezamenlijk bemiddelingsgesprek plaats op een neutrale
   locatie, bijvoorbeeld in het buurtcentrum.
• Intentieverklaring: Als het gesprek leidt tot concrete afspraken worden deze vastgelegd in een intentie­
   verklaring, die door beide partijen wordt ondertekend.
• Nazorg: Na een aantal weken nemen de bemiddelaars contact op met de partijen om te horen of de
   situatie is verbeterd en de afspraken worden nageleefd.
Vrijwillige bemiddelaars
Niet iedereen is geschikt om op te treden als vrijwillige bemiddelaar. Een bemiddelaar moet aan bepaalde
kwalificaties voldoen, zoals belangeloos zijn, geen partij kiezen, goed kunnen luisteren, een gesprek
kunnen leiden en duidelijk bij de start de spelregels kunnen uitleggen.
Coördineer de buurtbemiddeling, selecteer de vrijwilligers en bied de mogelijkheid om een basistraining te
volgen. Een basistraining wordt bijvoorbeeld aangeboden door het Centrum voor Criminaliteitsbestrijding
en Veiligheid (CCV).
                                                                        Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 96
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>Meer informatie:
www.nov.nl, website van de Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk: onder andere regel­
geving over de inzet van vrijwilligers.
www.nmi-mediation.nl, website van het Nederlands Mediation Instituut (NMI): kwaliteitskoepel voor
mediation in Nederland (voor de inzet van professionele mediators).
www.hetccv.nl, website van het Centrum voor Criminaliteitsbestrijding en Veiligheid: hier is onder andere
het Handboek Buurtbemiddeling (CCV 2008) te downloaden.
Tips en suggesties: checklist huisbezoek
Stap 1 Controleer noodzaak en bevoegdheid huisbezoek.
• Welke wet geeft de bevoegdheid dit huisbezoek af te leggen?
• Wat mag u controleren op basis van die wet?
• Rechtvaardigt het doel het middel van een huisbezoek?
• Zijn er ook minder ingrijpende middelen om het doel te bereiken?
Stap 2 Legitimeren, toestemming vragen en het bezoek uitvvoeren
• Legitimeer u altijd vooraf aan de bewoners.
• Vertel in begrijpelijke taal wat u komt doen.
• Leg de rechten en plichten van de bewoner uit.
• Leg uit wat de consequenties zijn als de bewoner u niet binnenlaat.
• Vraag toestemming om binnen te komen voor het doel dat u genoemd heeft. Ga alleen naar binnen als
  u duidelijke, vrijwillige toestemming krijgt. (Als de bewoner bijvoorbeeld niets zegt, heeft u geen
  toestemming.)
• U heeft alléén toestemming voor het doel dat u heeft aangekondigd, dus u mag niet iets anders
  controleren.
• Ga nooit tegen de wil van de bewoner een woning binnen, tenzij u bevoegdheid en een machtiging
  heeft om zonder toestemming binnen te komen.
• Controleer alleen datgene waarvoor u bent aangewezen; treed niet buiten de grenzen van
  uw bevoegdheid.
• Zorg ervoor dat het huisbezoek niet ontaardt in een huiszoeking.
Stap 3 Maak een verslag op van het huisbezoek:
• doel van het huisbezoek,
• naam en functie van de toezichthouder
• de relevante feiten en omstandigheden van het huisbezoek waren. Dit houdt ook in dat in het verslag
  komt te staan of er legitimatie heeft plaatsgevonden, het doel is vermeld en toestemming volgens de
  regels is verleend. Leg aan de burger uit dat hij van het verslag een afschrift kan krijgen.
                                                                        Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>Tips en suggesties: aanpak woonoverlast in
appartementencomplex
Situatie 1
Overlastveroorzaker: appartementseigenaar
Overlasthebber: appartementseigenaar
Contact leggen
Bij woonoverlast is het belangrijk dat de overlasthebber de overlastveroorzaker op de hoogte brengt van de
overlast. Als de overlastveroorzaker niet weet dat hij overlast veroorzaakt, dan kan hij er ook niks aan doen.
Melden
Als de overlast niet stopt dan is het belangrijk de overlast te melden bij het bestuur van de VvE. Het bestuur
kan besluiten de overlast als agendapunt voor de eerstvolgende VvE-vergadering op te nemen. Indien deze
taak is uitbesteed aan een beheerder, is het raadzaam de overlast te melden bij de beheerder.
Dossiervorming
Meldingen van overlast zijn belangrijk voor de dossiervorming om eventuele vervolgstappen te laten
slagen. Zorg ervoor dat er voldoende bewijs is van herhaalde ernstige overlast in de vorm van klachtformu­
lieren, logboeken, aangiften, videoopnamen, foto’s etc.
Boete
De VvE kan na overtreding van een bepaling van het splitsingsreglement, het huishoudelijk reglement of
een besluit van de vergadering een boete opleggen als dit in het splitsingsreglement is vastgelegd. Het
model-reglement 2006 bevat een dergelijke bepaling.
De overlastveroorzaker krijgt eerst een schriftelijke waarschuwing van het bestuur per aangetekende brief
waarin hij wordt gewezen op de overtreding of niet-nakoming. Wanneer de overtreder binnen een maand
geen gevolg geeft aan de waarschuwing, kan het bestuur besluiten hem een boete op te leggen. Het
verdient aanbeveling een termijn van veertien dagen in het splitsingsreglement op te nemen. De maximale
hoogte van de boete wordt door de vergadering vastgesteld. De boete komt ten goede aan de VvE. Het
bestuur mag zijn bevoegdheid een boete op te leggen niet misbruiken.
Ontzeggen gebruik
De VvE kan de overlastveroorzaker om nader in het splitsingsreglement aangeven gewichtige reden het
gebruik ontzeggen. De procedure is als volgt:
• De vergadering van eigenaren geeft een waarschuwing aan de overlastveroorzaker.
• Als de overlastgevende gedraging opnieuw worden verricht of voortgezet dan moet er een gesprek
   plaatsvinden tussen de overlastveroorzaker en de personen die aangeven dat zij overlast ervaren. Hierbij
   is van belang dat er sprake is van hoor en wederhoor. Ook de overlastveroorzaker moet zijn verhaal
   kunnen vertellen. Een onafhankelijke gespreksleider kan hierbij helpen. In dit gesprek worden concrete
   afspraken gemaakt over de feitelijk ervaren overlast en de voorgestelde oplossingen. De uitkomsten
   worden schriftelijk aan de betrokkenen verstrekt.
                                                                        Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>• Elke keer dat het gedrag van de overlastgever niet correct is, stuurt de VvE hierover een brief aan de
   overlastveroorzaker.
• Mocht de situatie niet veranderen, dan wordt de overlastveroorzaker voor een gesprek uitgenodigd.
   De oproeping geschiedt tegelijkertijd met het bijeenroepen van een vergadering en wel bij aangetekende
   brief met vermelding van de bezwaren die gerezen zijn.
• In de betreffende vergadering kan het besluit tot ontzegging van verder gebruik alleen worden genomen
   met een meerderheid van tenminste 2/3 van het aantal stemmen. In die vergadering moeten 2/3 van het
   totaal aantal eigenaren (of hun vertegenwoordigers) aanwezig zijn.
• Lukt dit niet, dan moet tussen twee en zes weken daarna een nieuwe vergadering worden uitgeroepen.
   Na het besluit geldt nog een begunstigingstermijn voor de overlastveroorzaker van één maand nadat het
   besluit per aangetekend schrijven aan die overlastgever is verzonden.
• De overlastveroorzaker kan binnen die termijn van één maand de kantonrechter verzoeken het besluit te
   vernietigen, in het bijzonder wegens strijd met de redelijkheid en billijkheid.
• Als de VvE een sploedeisend belang heeft, kan zij een verzoek tot voorlopige voorziening ter uitvoer­
   legging van het besluit instellen.
• Wanneer geen verzoek tot vernietiging wordt ingesteld dan kan de VvE indien noodzakelijk in een
   gewone dagvaardingsprocedure voor de rechtbank veroordeling van de overlastveroorzaker tot
   ont­ruiming vorderen, ten uitvoer te leggen met behulp van de sterke arm.
Burenrechtelijke actie
De appartementseigenaar kan zelfstandig een burenrechtelijke actie instellen bij de burgerlijke rechter.
Er moet dan sprake zijn van onrechtmatige hinder. De plaatselijke omstandigheden in een appartementen­
complex waarin de bewoners dicht op elkaar wonen brengen mee dat hinder eerder onrechtmatig wordt
geacht dan in een normale burenrelatie. Niettemin moet er sprake zijn van ernstige woonoverlast.
Ingrijpen gemeente
Het college van B&W moet in beginsel repressief met behulp van de generieke handhavingsmiddelen
optreden op grond van de Bouwregelgeving. Een individuele appartementseigenaar zal een verzoek tot
handhaving bij het college van B&W kunnen indienen.
De gemeente kan voorwaarden met betrekking tot het onderhoud verbinden aan de splitsingsvergunning
op grond van de Huisvestingswet.
Het college van B&W kan preventief bij ernstige dreiging van het ontstaan van een situatie waarin achter­
stallig onderhoud dreigt op treden ingrijpen op grond van het wetsvoorstel 31 991. De gemeente zal over
voldoende bewijsmateriaal moeten beschikken. De procedure is als volgt:
• B&W verzoekt vervangende machtiging bij de kantonrechter van de rechtbank van het arrondissement
   waarin het gebouw of het grootste gedeelte van het gebouw is gelegen.
• Kantonrechter verleent machtiging om 1) een vergadering van eigenaars bijeen te roepen, 2) de vergade­
   ring bij te wonen, daarin het woord te voeren en voorstellen te doen omtrent een aantal onderwerpen,
   3) anderen dan bestuursleden te belasten met de leiding van de vergadering. Tegen de beschikking van
   de kantonrechter is geen voorziening toegelaten.
                                                                        Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>• Indien nodig kan de gemeente een verzoek tot vervangende machtiging voor de benodigde toestemming
   of medewerking voor een handeling van de VvE of een wijziging akte van splitsing doen, mits tenminste
   meer dan de helft voor het voorstel heeft gestemd.
• Als de VvE is gelegen in een gebied waar de leefbaarheid onder druk staat, kan het college van B&W een
   onderhoudsplan laten opstellen.
• Het college van B&W kan de uitvoering van het onderhoudsplan afdwingen.
Situatie 2
Overlastveroorzaker: gebruiker/huurder
Overlasthebber: appartementseigenaar
In een dergelijke situatie geldt het stappenplan van situatie 1, mits de gebruiker/huurder een verklaring
heeft afgelegd als opgenomen in bijlage 6.
Situatie 3
Overlastveroorzaker: appartementseigenaar
Overlasthebber: gebruiker/huurder
In een dergelijke situatie geldt het stappenplan van situatie 1, mits de huurder op grond van de huur­
overeenkomst de verhuurder inschakelt.
Burenrechtelijke aktie
De gebruiker/huurder kan proberen zelfstandig een actie uit onrechtmatige daad tegen de overlastveroor­
zaker in te stellen. Bovendien komt hem onder bepaalde omstandigheden een actie op grond van het
burenrecht toe.
Situatie 4
Overlastveroorzaker: appartementseigenaar/gebruiker/huurder
Overlasthebber: buitenstaander
In een dergelijke situatie kunnen de mogelijkheden uit het appartementsrecht niet worden benut, tenzij
de VvE of de gemeente na attendering van de buitenstaander tot aktie overgaat.
Burenrechtelijke aktie
Een buitenstaander kan zelfstandig een burenrechtelijke aktie instellen bij de burgerlijke rechter. Er moet
dan sprake zijn van onrechtmatige hinder.
Situatie 5
Overlastveroorzaker: buitenstaander in het appartementencomplex
Overlasthebber: appartementseigenaar/gebruiker/huurder
In een dergelijke situatie neemt het bestuur van de VvE tijdig alle noodzakelijke maatregelen die kunnen
leiden tot ontruiming van het privé gedeelte.
                                                                       Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>Rechtsbescherming overlastveroorzakende appartementseigenaar
Artikel 5:121 BW: Vervangende machtiging bij toelatingsregeling
In het geval van een toelatingsregeling waarin een appartementseigenaar toestemming behoeft van de VvE
voor de ingebruikneming van het privé-gedeelte, kan die toestemming worden vervangen door een
machting van de kantonrechter. De toestemming kan worden verleend, indien de toestemming zonder
redelijke grond wordt geweigerd of de VvE zich niet verklaart.
Artikel 5:129 en 5:130 jo 2:14 en 2:15 BW: Nietigheid en vernietiging besluit
Een appartementseigenaar kan een beroep doen op de nietigheid van een besluit wegens strijd met de wet
of de akte van splitsing bij de rechtbank.
Een appartementseigenaar kan binnen een maand een verzoek indienen bij de kantonrechter tot de
vernietiging van een besluit wegens strijd met:
• wettelijke of statutaire bepalingen die het tot stand komen van besluiten regelen
• redelijkheid en billijkheid
• huishoudelijk reglement
                                                                            Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>Meer informatie
Meer informatie: handreikingen
1. Handreiking Aanpak vervallen panden, VROM-Inspectie 2007, over aanpakken en voorkomen van verval,
   met een stappenplan en voorbeeldbrieven.
2. Handreiking Handhaven bouwregelgeving, VROM 2007, over de handhavingsopgave van de gemeente
   ten aanzien van de bouwregelgeving, met een gedetailleerd stappenplan om een handhavingsbeleid
   te ontwikkelen en in te voeren.
3. Handreiking Aanpak probleemerven, VROM-Inspectie 2007, over de aanpak van locaties die worden
   gekenmerkt door een groeiende verzameling van de meest uiteenlopende attributen, voertuigen
   en materialen.
4. Handboek Aanpak woonfraude voor corporaties en gemeenten, VROM-Inspectie 2007, over het concreet
   aanpakken en voorkomen van woonfraude en over de beleidsmatige, juridische, organisatorische en
   financiële aspecten van een structurele aanpak.
5. Aanpak Verloederde tuinen, VROM-Inspectie 2009, brochure met juridische en niet-juridische mogelijk­
   heden om de verloedering van tuinen tegen te gaan.
6. Handreiking Burenlawaai, VROM 2003, over mogelijke maatregelen, praktijkervaringen en advies
   op maat.
7. Ruimte voor arbeidsmigranten, Handreiking voor de huisvesting van buitenlandse werknemers,
   VROM-Inspectie i.s.m. VNG en VIA 2008, onder andere ter preventie van overlast.
8. Onteigening; Handreiking voor de praktijk 2006, VROM 2006, over onteigening, onder andere in het
   belang van de volkshuisvesting, de openbare orde, de handhaving van de Opiumwet, de Rotterdamwet
   en over de administratieve en gerechtelijke procedure.
9. Handreiking Aanpak vuil op straat, VROM-Inspectie 2010, over juridische en niet-juridische instrumenten
   waarmee professionals (gemeenten, corporaties enzovoort) vuil op straat tegen kunnen gaan.
10. Overlast en verloedering. Evaluatie wetten Victor en Victoria, VROM 2009, rapport over de werking in
   de praktijk van de wetten Victor en Victoria.
11. Aanvullingen op rapport Woonoverlast van mei 2010, VROM-Inspectie 2011, aanvullend onderzoek naar
   het aanpakken en voorkomen van woonoverlast in kamerverhuurbedrijven, logiesgebouwen, recreatie­
   woningen, woonschepen en appartementscomplexen.
Deze en meer handreikingen zijn te vinden op de website www.vrom-inspectie.nl in het dossier wonen en
www.hetccv.nl
Meer informatie: Nederlandse Stichting Geluidshinder
Help de klager en de beklaagde bij het vinden van oplossingen; die zijn soms makkelijker dan gedacht.
Op de website van de Nederlandse Stichting Geluidshinder staan veel praktische tips om geluidsoverlast
te beperken. Neem bijvoorbeeld loopgeluiden bij de bovenburen: een basaal, maar hinderlijk probleem.
                                                                     Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>De NSG heeft hierover een brochure uitgebracht met praktische tips om geluidshinder veroorzaakt door
loopgeluiden te verminderen of te voorkomen. De mogelijkheden en te verwachten effecten van verschil­
lende soorten vloerbedekking en geluidsisolatie worden behandeld. Ook wordt aandacht besteed aan regels
in huurcontracten en huishoudelijke reglementen. De NSG raadt verder aan zacht schoeisel te dragen, vilt
onder stoelpoten te plakken en rubbertjes in de deurstijlen te doen. Zie verder: www.nsg.nl
Meer informatie: landelijke cijfers woonoverlast
Over leefbaarheid zijn landelijke cijfers bekend, maar woonoverlast is daarin geen zelfstandig onderwerp.
De Integrale Veiligheidsmonitor 2008 van het Centraal Bureau voor de Statistiek geeft een indicatie:
ongeveer vijf procent van de Nederlanders geeft aan vaak overlast door omwonenden te ervaren. Een
indicatie voor de grote steden is de veiligheidsindex voor 2008 in Rotterdam. Acht procent van de
Rotterdammers zegt vaak overlast te hebben van omwonenden. 26 procent zegt soms overlast te ervaren.
Huurders hebben er vaker te maken met woonoverlast dan bewoners van koopwoningen. Bovendien
concentreert de woonoverlast er zich in de wijken waar ook andere leefbaarheidsproblemen spelen.
De Rotterdamse ‘hotspots’ scoren ook relatief hoog qua ervaren woonoverlast. Het aantal mensen dat
woonoverlast meldt bij instanties is een indicatie voor het aantal mensen dat overlast ervaart (maar geeft
nooit een compleet beeld).
                                                                     Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>Rollen
Rol gemeente bij aanpak woonoverlast: regie voeren
De gemeente voert in principe de regie over de aanpak van woonoverlast. Gemeenten hebben als beheer­
ders van de openbare ruimte, van de staat van de bebouwing en de leefbaarheid een belangrijke taak om
woonoverlast te voorkomen en aan te pakken. Ook anderen hebben hierbij een rol: bijvoorbeeld de
bewoners zelf, corporaties of particuliere verhuurders.
Maar de regie ligt bij de gemeente. Zij heeft inzicht in de aantallen en aard van de overlastklachten en in
de afhandeling van de klachten. Zij kan beleid overwegen, organiseert eventuele samenwerking en draagt
de uiteindelijke zorg voor de evaluatie en zo nodig bijstelling van beleid.
Rol gemeente bij aanpak woonoverlast: leefbaarheid
bewaken
Voor alle gevallen dat de klager en de beklaagde niet bij dezelfde corporatie huren is de gemeente bij
woonoverlastproblemen uiteindelijk verantwoordelijk voor de leefbaarheid. Dit betekent dat zij de burger
de weg wijst, maar vaak ook dat zij zelf ingrijpt. Wanneer er incidenteel woonoverlast voorkomt of in het
geval van kleinere gemeenten, ligt een pragmatische aanpak, zoals regionale samenwerking, voor de hand.
In het geval van structurele overlast wordt aangeraden dat de gemeente beleid opstelt, faciliteiten biedt
voor het voorkomen en oplossen van problemen, toezicht uitoefent en zo nodig handhavend optreedt.
Rol college van burgemeester en wethouders bij aanpak
woonoverlast: handhaven openbare orde en veiligheid
De burgemeester is verantwoordelijk voor het handhaven van de openbare orde en veiligheid en is bevoegd
– en in beginsel verplicht – om bij ernstige overlast besluiten te nemen om de openbare orde te handhaven.
De burgemeester informeert de gemeenteraad over openbare orde en veiligheidszaken. Hij heeft ook
directe contacten met de chefs van politie en met het Openbaar Ministerie. Als overlast bestaat uit strafbare
feiten kan de burgemeester dit bespreken met het hoofd van politie en de Officier van Justitie. Dan is er
sprake van een ‘lokale driehoek’.
Voor de leefbaarheid in bepaalde wijken of buurten is een vakwethouder vaak het bestuurlijke aanspreek­
punt, bijvoorbeeld een wethouder voor een bepaalde wijk of een wethouder leefbaarheid.
Wanneer er een situatie van ernstige overlast is met gevaar voor de openbare orde of als er sprake is van een
(brand)gevaarlijke situatie voor personen kan de burgemeester direct optreden. Voorbeelden van maat­
                                                                       Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>regelen zijn het sluiten van woningen op grond van de wetten Victoria, Damocles en Woningwet 17
(Rotterdamwet) en het uitreiken van gebiedsontzeggingen. Een spoedhandhavingsactie is op korte termijn
(binnen een week) voor te bereiden en uit te voeren.
Rol verhuurder bij aanpak woonoverlast:
waarborgen rustig woongenot
Klachten over overlast zullen veelal als eerste bij corporaties terecht komen. Zij hebben op basis van het
huurcontract en het huurrecht als verhuurder een krachtig middel in handen om op te treden tegen
overlastgevende huurders. Voor dossieropbouw, en voor optreden bij escalatie, zijn zij bijvoorbeeld
weer afhankelijk van de politie.
Rechten en plichten van huurder en verhuurder staan in het Burgerlijk Wetboek (huurrecht) en in de
huurovereenkomst. De verhuurder heeft de plicht om ervoor te zorgen dat zijn huurder ongestoord van de
door hem of haar gehuurde woning kan genieten. De verhuurder mag van haar huurders verlangen dat zij
zich als huurder goed gedragen. In situaties waarbij zowel klager als beklaagde bij dezelfde verhuurder
huren, dient de verhuurder dus actie te ondernemen. Vaak zal de melding ook als eerste bij de verhuurder
terecht komen. Meldingen kunnen ook via de gemeente of via een gezamenlijk meldpunt binnenkomen.
De verhuurder dient de overlast te verhelpen. Als niets anders helpt, zal de huurder de rechter moeten
verzoeken om het huurcontract van de overlastgevende huurder te ontbinden.
Woningcorporaties hebben bovendien in het licht van hun maatschappelijk karakter de zorg voor het
woongenot van haar huurders. Zij worden regelmatig aangesproken in verband met woonoverlast. Voor
particuliere verhuurders zijn de wettelijke taken en bevoegdheden in het kader van het huurrecht gelijk.
Zij worden minder vaak aangesproken, omdat het minder vaak voorkomt dat klager en overlastveroorzaker
huurder zijn bij dezelfde particuliere verhuurder.
Rol Vereniging van Eigenaars bij aanpak
woonoverlast: afspraken maken en bewaken
In een appartementencomplex zijn alle eigenaren gezamenlijk eigenaar van het complex. Elke eigenaar
heeft het exclusief gebruik van een privé-gedeelte en het medegebruik van het gemeenschappelijke
gedeelte. De vertegenwoordiging van de eigenaren tezamen, de VvE, heeft ruime mogelijkheden binnen het
complex woonoverlast te aan te pakken op grond van de splitsingsakte en het huishoudelijk reglement. In
de akte van het splitsingsreglement, die meestal wordt gebaseerd op een modelreglement, is de bepaling
opgenomen dat eigenaren geen onredelijke hinder aan andere eigenaren mogen toebrengen. Het door de
VvE vast te stellen en te wijzigingen huishoudelijk reglement biedt mogelijkheden de in de splitisingsakte
opgenomen bepalingen om overlast te voorkomen te specificeren.
Bij het niet naleven van bepalingen in de akte en het huishoudelijk reglement kan de VvE boetes opleggen.
In het geval van zware overtredingen heeft de VvE mogelijkheden om een eigenaar het verder gebruik van
een appartement te ontzeggen.
                                                                        Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Rol bewoners bij aanpak woonoverlast: signaleren en
verantwoordelijkheid nemen
Bewoners ervaren, signaleren en melden de overlast. Zij zijn de belangrijkste informatiebron bij dossier­
opbouw. Wanneer de situatie daar naar is, is het in eerste instantie de klager zelf die de overlastgever op zijn
gedrag aanspreekt. Dit kan natuurlijk niet wanneer hij zich daarbij in gevaar brengt, maar in veel gevallen
kan dit prima. Het komt geregeld voor dat mensen niet eens weten dat ze overlast veroorzaken. Zij zijn vaak
bereid hun gedrag aan te passen. Verloopt het gesprek in eerste instantie moeizaam, kunnen buurtgenoten
zich ook inzetten als vrijwillige buurtbemiddelaars.
Wanneer het bewoners niet lukt om de overlastgever zelf aan te spreken (of als die niet luistert), kunnen zij
een klacht indienen, bijvoorbeeld bij een Meldpunt Woonoverlast. De burger kan overlast ook melden als
hij of zij niet direct zelf benadeeld wordt. In dat geval kan de melding een ondersteuning voor politie of
wijktoezicht zijn.
De afhandeling van de klacht is afhankelijk van de aard en de ernst van de overlastsituatie. Indien de klager
overlast ervaart, kan dit ook een privaatrechtelijke kwestie zijn. Daarvoor kunnen bewoners zich ook
organiseren in bijvoorbeeld een buurtvereniging, om samen de rechtsgang te maken. De burgerlijke rechter
kan vervolgens uitspraak doen, of een mediation voorstellen. Het is niet uitgesloten dat er tegelijkertijd een
privaatrechtelijk en een bestuursrechtelijk traject loopt.
Rol politie bij aanpak woonoverlast: reageren op
acute meldingen
Veel mensen bellen bij overlast de politie. De politie reageert op acute meldingen, van bijvoorbeeld muziek
die midden in de nacht te hard aanstaat. De politie heeft ook een taak bij het opnemen van aangiftes van
bijvoorbeeld bedreiging, mishandeling of discriminatie. Processen verbaal van (wijk)agenten zijn van
belang voor de opbouw van een dossier, als dat nodig mocht blijken te zijn.
Normaal gesproken is de politie niet de partij die de regie voert, of de aanpak van een case initieert, maar
wel aanspreekbaar als veiligheidspartner die meedoet, bijvoorbeeld in een convenant over
gegevensuitwisseling.
Rol Openbaar Ministerie bij aanpak woonoverlast:
vervolgen strafbare feiten
Het Openbaar Ministerie is aan zet als er op strafrechtelijke maatregelen wordt ingezet. De beklaagde wordt
dan verdacht van een strafbaar feit. Het is de taak van het OM om zaken die door de politie worden
aangebracht zelf af te doen of voor de rechter te brengen. Vaak wordt hierin prioriteit aangebracht omdat
de capaciteit van het parket beperkt is.
                                                                       Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 106
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>Als gevolg van een consequente aanpak van ernstige woonoverlast kan het aantal strafzaken in een
arrondissement in korte tijd drastisch toenemen. Betrek daarom ook het OM bij de aanpak van woonover­
last, en maak afspraken over de capaciteit voor de afhandeling van strafzaken die aan woonoverlast zijn
gerelateerd. Het OM kan ook in een specifieke casus het strafrecht gericht en in samenwerking met andere
partijen inzetten voor de aanpak van woonoverlast.
Rol zorg- en hulpverlening bij aanpak woonoverlast:
hulp bieden bij psychische- of verslavingsproblemen
Mensen met psychische- en/of verslavingsproblemen die overlast geven zullen doorgaans niet uit eigen
beweging hulp zoeken. In de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is daarvoor het prestatieveld
OGGZ (openbare geestelijke gezondheidszorg) opgenomen. Alle gemeenten in Nederland hebben taken op
het gebied van de OGGZ. Trefwoorden:
• een vangnetfunctie: erger en uitval voorkomen, en
• een herstelfunctie: weer meedoen en erbij horen en terugval voorkomen.
De centrumgemeenten voor maatschappelijke opvang zijn verantwoordelijk voor de toeleiding naar zorg.
Dit gebeurt bijvoorbeeld in de vorm van lokale zorgnetwerken, zorg- en adviesteams of meldpunten
overlast waarin lokale partijen als de GGZ, de GGD, de verslavingszorg, de maatschappelijke opvang en
de woningcorporaties samenwerken. De centrumgemeenten hebben het OGGZ-beleid verankerd in de
Stedelijke Kompassen, gericht op het voorkomen van dakloosheid.
                                                                     Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>Modelbrieven
Modelbrief 1
Bevestig de ontvangst van de klacht aan de klager
Betreft: wij hebben uw klacht over de Kerkstraat 10 ontvangen
Geachte mevrouw Vink,
Wij hebben van u een klacht ontvangen over overlast die u ervaart van het pand aan de Kerkstraat 10 in
Opdam. Uw klacht gaat over:
• Aanhoudende stank die uit de woning lijkt te komen,
• Ongedierte (ratten) in en rond de woning.
Ik zal onderzoeken of deze klachten gegrond zijn. Ik laat u zo snel mogelijk, maar in ieder geval binnen
twee weken, weten wat het resultaat van het onderzoek is.
Heeft u vragen of opmerkingen over deze brief? Neem dan contact op met de heer R. Peters via
r.peters@gemeente.nl of 023 - 789 45 63.
Hoogachtend,
P. Pelt, Centraal meldpunt woonoverlast
Gemeente Opdam
                                                                     Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>Modelbrief 2
Meld de beklaagde dat er een klacht is binnengekomen
Betreft: wij hebben klachten ontvangen over Kerkstraat 10
Geachte heer Vos,
U bent bewoner van het pand aan de Kerkstraat 10 in Opdam.
[Of: U bent de beheerder of eigenaar van het pand aan de Kerkstraat 10 in Opdam.]
Ik heb klachten ontvangen over overlast rondom die woning. Deze klachten gaan over:
Aanhoudende stank die uit de woning lijkt te komen,
Ongedierte (ratten) in en rond de woning.
Ik zal onderzoeken of deze klachten gegrond zijn. Ik houd u op de hoogte van het onderzoek.
Heeft u vragen of opmerkingen over deze brief? Neem dan contact op met de heer R. Peters via
r.peters@gemeente.nl of 023 - 789 45 63.
Hoogachtend,
P. Pelt, Gemeente Opdam
Tips:
Omschrijf duidelijk welke klachten er zijn
Geef altijd naam en gegevens van een contactpersoon
                                                                           Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>Modelbrief 3
Gebruik indien nodig een machtiging tot binnentreden voor het onderzoek
Machtiging tot binnentreden
De burgemeester van de gemeente Opdam, gelet op de Algemene wet op het binnentreden en het bepaalde
in artikelen 5.3 en 5.10 Wabo, geeft machtiging aan
De heer Van Pelt, Inspecteur Bouw-, en Woningtoezicht en Monumenten van de gemeente Opdam;
om zonder toestemming van de bewoner(s) binnen te treden in de woning aan de Kerkstraat 10 in Opdam,
indien nodig met behulp van de politie.
Ik acht het dringend noodzakelijk dat de heer Van Pelt onderzoek uitvoert naar de bouwkundige toestand
van de woning aan de Kerkstraat 10 in Opdam, in verband met eventueel te nemen onderhoudsmaat­
regelen. Bewoner(s) van het pand kunnen tijdens het onderzoek aanwezig zijn, maar het onderzoek wordt
ook zónder hun aanwezigheid uitgevoerd.
Ik bepaal hierbij ook dat de heer Van Pelt zich kan laten vergezellen door twee aannemers. Deze machtiging
is van kracht met ingang van 30 september 2010 tot en met 3 oktober 2010.
Afgegeven te Opdam, d.d. 30 september 2010.
Als u het niet eens bent met dit besluit kunt u op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) binnen
zes weken een gemotiveerd bezwaarschrift indienen bij de burgemeester. Richt uw bezwaar aan de
burgemeester:
Gemeente Opdam
Burgemeester K. Poel
Postbus 1
1234 AB Opdam
Het indienen van het bezwaarschrift heeft geen schorsende werking: de machtiging blijft van kracht, ook al maakt u
bezwaar. Tussen 30 september 2010 en 3 oktober 2010 kan de heer Van Pelt, vergezeld door twee aannemers, het pand aan
de Kerkstraat 10 binnengaan.
Als u vindt dat u een spoedeisend belang heeft – met andere woorden: er zijn redenen waarom u de gewone
gang van zaken niet kan afwachten – kunt u een verzoek om voorlopige voorziening indienen bij de
president van de arrondissementsrechtbank te Opdam om het besluit uit te stellen. U moet dan wel tegelijk
met dat verzoek óók bezwaar maken. Zie voor meer informatie over deze machtiging en bezwaarmaken de
bijgaande folder.
De burgemeester van Opdam,
K. Poel
                                                                            Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>Modelbrief 4
Meld de klager dat er geen overtreding is geconstateerd
Betreft: Uw klacht over Kerkstraat 10 in Opdam wordt niet verder behandeld.
Geachte mevrouw Vink,
U heeft bij de gemeente een klacht ingediend. U heeft ons laten weten dat u last heeft van drugsgebruikers
en -dealers in en om de Kerkstraat 10 in Opdam. U vindt het gedrag van de mensen rond het pand verdacht.
In uw woorden: “(...) ze lopen af en aan. Ze hangen rond alsof ze ergens op wachten en geven elkaar dan
iets, ik denk drugs.”
Wij hebben uw klacht onderzocht. We hebben de bewegingen rond de Kerkstraat 10 een tijdje bekeken en
zijn er ook binnen geweest. Bij ons onderzoek hebben we geen aanwijzingen of bewijzen gevonden dat er
aan de Kerkstraat 10 verboden middelen worden gebruikt of verhandeld. Onze toezichthouders hebben dus
niet kunnen vaststellen dat op de Kerkstraat 10 de wet wordt overtreden.
We zullen daarom uw klacht niet verder behandelen.
Als u een nieuwe of een andere klacht heeft, neem dan contact op met de heer R. Peters via
r.peters@gemeente.nl of 023 - 789 45 63.
Hoogachtend,
De burgemeester van Opdam, namens hem,
P. Pelt, Gemeente Opdam
Tips
1 Vat de observaties van de klager goed samen,
2 beschrijf wat je hebt onderzocht en wat je hebt gezien (heel concreet),
3 leg uit waarom het niet in strijd met de wet is wat je hebt gezien
4 geef aan wat klager kan doen als hij het oneens is met je redenering.
                                                                          Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>Modelbrief 5.1
Stuur de bewoner een waarschuwingsbrief
Betreft: overlast rond Kerkstraat 10 in Opdam
Geachte heer Vos,
U bent bewoner van het pand aan de Kerkstraat 10 in Opdam. Rond dit pand is sprake van overlast. Dat
blijkt uit onderzoek dat de politie en toezichthouders van de gemeente hebben uitgevoerd naar aanleiding
van klachten.
Overlast is nadelig voor de veiligheid, de gezondheid en de leefbaarheid van de woonomgeving.
Daarnaast voelen bewoners zich door overlast minder veilig. De overlast die wij hebben vastgesteld is:
• Afval, schroot en andere resten in de woning en de tuin, die een aanhoudende stank veroorzaken;
• verschillende soorten ongedierte (zoals ratten) in en rond de woning.
Wij verzoeken u binnen twee weken de overlast te beëindigen.
Als onze toezichthouders na twee weken vaststellen dat de overlast niet is beëindigd, zullen wij de verschil­
lende belangen afwegen en op basis daarvan misschien bestuursrechtelijk optreden.
Heeft u vragen of opmerkingen over deze brief? Neem dan contact op met de heer R. Peters via
r.peters@gemeente.nl of 023 - 789 45 63.
Hoogachtend,
Het college van burgemeester en wethouders,
K. Poel (burgemeester) en P. Poel (secretaris)
                                                                     Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>Modelbrief 5.2
Stuur de eigenaar een waarschuwingsbrief
Betreft: overlast rond Kerkstraat 10 in Opdam
Geachte heer Van Vliet,
U bent eigenaar van het pand aan de Kerkstraat 10 in Opdam. Rond dit pand is sprake van overlast. Dat blijkt
uit onderzoek dat de politie en toezichthouders van de gemeente hebben uitgevoerd naar aanleiding van
klachten.
Overlast is nadelig voor de veiligheid, de gezondheid en de leefbaarheid van de woonomgeving. Daarnaast
voelen bewoners zich door overlast minder veilig. De overlast die wij hebben vastgesteld is:
• Afval, schroot en andere resten in de woning en de tuin, die een aanhoudende stank veroorzaken;
• verschillende soorten ongedierte (zoals ratten) in en rond de woning.
Wij verzoeken binnen twee weken de overlast te beëindigen.
U kunt bijvoorbeeld de huurder wijzen op zijn plicht zich als goed huurder te gedragen. Mogelijk kunt u op
basis van het huurcontract de huurovereenkomst laten ontbinden of beëindigen. Wij hebben de bewoners
van het pand ook gevraagd de overlast te stoppen.
Als onze toezichthouders na twee weken vaststellen dat de overlast niet is beëindigd, zullen wij de verschil­
lende belangen afwegen en als het nodig is bestuursrechtelijk optreden.
Heeft u vragen of opmerkingen over deze brief? Neem dan contact op met de heer R. Peters via
r.peters@gemeente.nl of 023 - 789 45 63.
Hoogachtend,
Het college van burgemeester en wethouders,
K. Poel (burgemeester) en P. Poel (secretaris)
Tip:
Wijs in het geval van een huurwoning op de mogelijkheden die de verhuurder heeft op basis van huurrecht en huur­
overeenkomst om overlast tegen te gaan.
                                                                            Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>Modelbrief 6
Meld eigenaar of bewoner de voorgenomen maatregel en vraag om zienswijze
Betreft: drugs in pand aan de Kerkstraat 10 in Opdam
Geachte heer Vos,
Op 5 januari stuurde ik u een brief (kenmerk 123). Ik liet u daarin weten dat uit onderzoek van politie en
toezichthouders van de gemeente bleek dat in het pand aan de Kerkstraat 10 in Opdam de Opiumwet wordt
overtreden door het verkopen, afleveren, verstrekken of aanwezig zijn van middelen van lijst I en II van de
Opiumwet.
Ik heb u in mijn brief gevraagd binnen twee weken een einde te maken aan deze situatie. Uit nieuw
onderzoek van de politie en gemeentelijke toezichthouders blijkt dat in het pand aan de Kerkstraat 10:
Cocaïne wordt verkocht of verstrekt.
Nu ben ik van plan een bestuursrechtelijke maatregel te nemen en uw pand op grond van artikel 13b
Opiumwet voor drie maanden te sluiten. Ik geef u gelegenheid uw zienswijze over mijn besluit te geven
voor ik het pand sluit. In artikel 4:8 van de Algemene wet bestuursrecht staat dat u die gelegenheid heeft.
Ik nodig u uit om voor een door mij samengestelde commissie uw mening over deze zaak te geven op 25
januari 2009 om 14.00, op het stadskantoor aan de Stationsweg 1 te Opdam. U kunt zich melden aan de
balie. In principe wordt dit gesprek niet verzet naar een ander tijdstip of andere datum.
Als u wilt, kunt u ook schriftelijk reageren. Uw reactie moet uiterlijk 25 januari 2009 bij mij binnen zijn.
Stuur uw reactie naar:
Gemeente Opdam
Burgemeester
Postbus 1
1234 AB Opdam
Heeft u vragen of opmerkingen over deze brief? Neem dan contact op met de heer R. Peters via
r.peters@gemeente.nl of 023 - 789 45 63.
Hoogachtend,
Burgemeester van Opdam,
K. Poel
                                                                       Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>Modelbrief 7
Spoed: meld eigenaar bewoner de voorgenomen maatregel, vraag niet naar zienswijze, bied geen
begunstigingstermijn
Betreft: Besluit tot sluiten van Kerkstraat 10 in Opdam
Geachte heer Van Vliet,
Wij hebben besloten het gebouw aan de Kerkstraat 10 in Opdam, waarvan u de eigenaar bent [of: dat u
bewoont], in zijn geheel te sluiten, omdat u de Woningwet heeft overtreden. Met die overtreding bedreigt u
de leefbaarheid, of u brengt de veiligheid of gezondheid van de woonomgeving in gevaar. Het gevaar dat u
de overtreding opnieuw begaat is groot. Wij dwingen u te stoppen met de overtredingen op basis van:
•  artikel 17 Woningwet en
•  artikel 125 Gemeentewet en
•  artikel 5:4 Algemene wet bestuursrecht en
•  artikel 5:21 Algemene wet bestuursrecht.
Wij sluiten, op grond van artikel 17 Woningwet, het pand van 1 januari 2010 tot en met 1 maart 2010. In die
periode mogen u of andere mensen het gebouw niet binnengaan en niet in het gebouw zijn. Dit verbod
staat beschreven in Artikel xyz van de APV (Algemene Plaatselijke Verordening).
1 Onze redenen om het pand te sluiten
Omdat er bij de gemeente klachten binnen zijn gekomen, zijn toezichthouders op onderzoek uitgegaan.
Uit hun onderzoek blijkt dat u op de Kerkstraat 10 de Woningwet overtreedt. De overtredingen die zij
hebben vastgesteld zijn:
[opsomming uit dossier] & [betreffende bepalingen uit Woningwet: bijvoorbeeld 1a, 1b, 7b Woningwet].
Met deze overtredingen bedreigt u de leefbaarheid of brengt u de gezondheid of veiligheid in gevaar,
omdat:
[redenen].
Het gevaar dat u de overtredingen opnieuw begaat is groot, omdat:
[redenen].
2 Geen mogelijkheid uw mening te geven over ons besluit
Wij sluiten de Kerkstraat 10 met spoed, omdat:
[redenen spoed]
                                                                         Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>Omdat we het gebouw met spoed sluiten, geven wij u geen mogelijkheid om uw mening over de zaak en
ons besluit te geven. Artikel 4:11 van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt dat wij niet om uw mening
hoeven te vragen als we met spoed moeten ingrijpen.
3 Het belang van anderen weegt zwaarder dan dat van u
We hebben bij ons besluit rekening gehouden met verschillende belangen.
• Ten eerste is er uw belang als eigenaar van het pand. U moet ongestoord uw eigendom kunnen
  gebruiken.
• Ten tweede is er het belang van betrokkenen (derdebelanghebbenden), zoals bijvoorbeeld buurt­
  bewoners of huurders. Voor hen is het belangrijk dat hun buurt leefbaar, veilig en gezond is. Ook moeten
  zij er op kunnen vertrouwen dat er wordt opgetreden als iemand de wet overtreedt.
• Ten slotte is er nog het algemeen belang van de Nederlandse samenleving en haar inwoners. Wij, het
  college van burgemeester en wethouders, komen op voor het algemeen belang. Dat betekent onder
  andere dat wij moeten zorgen dat de omgeving waarin wij leven leefbaar, veilig en gezond is en dat de wet
  – in dit geval de Woningwet – niet wordt overtreden. De inwoners van de gemeente hebben er recht op
  dat wij optreden tegen wetsovertredingen. Bovendien kan niet ingrijpen bij overtredingen leiden tot
  precedentwerking. Dat willen we voorkomen.
Wij vinden het algemeen belang en het belang van betrokkenen zwaarder wegen dan uw belang.
Volgens jurisprudentie – dat wil zeggen eerdere uitspraken van rechters – is het redelijk dat de
gemeente ingrijpt met een bestuursrechtelijke maatregel zoals het sluiten van een pand, wanneer de
wet wordt overtreden.
4 We verhalen de kosten op u
De artikelen 5:25 en 5:26 van de Algemene wet bestuursrecht bepalen dat wij de kosten van bestuurs­
dwang op u kunnen verhalen. Dat houdt in dat u alle kosten die wij maken om dit besluit uit te voeren
moet betalen.
5 U kunt bezwaar maken tegen dit besluit
U of iemand anders die belang heeft bij de sluiting van het pand kan bezwaar maken tegen dit besluit.
Wilt u bezwaar maken, houd u dan aan deze regels:
• Richt uw bezwaar aan het college van burgemeester en wethouders:
  Gemeente Opdam
  College van burgemeester en wethouders
  Postbus 1
  1234 AB Opdam
• Zet op uw bezwaar de datum waarop u uw brief verstuurt;
• Zet in uw bezwaar: uw naam en adres, een omschrijving van het besluit waartegen u bezwaar maakt en
  uw argumenten om bezwaar te maken;
• Onderteken uw bezwaar;
• Zorg dat uw bezwaar vóór 15 februari 2010 bij ons binnen is;
• Nadat wij uw bezwaar ontvangen hebben, krijgt u uiterlijk binnen zes weken reactie van ons.
                                                                    Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 116
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>Let op: bezwaar maken heeft geen schorsende werking. Het pand aan de Kerkstraat 10 wordt dus vanaf 1 januari 2010
gesloten, ook al maakt u bezwaar.
Als u vindt dat u een spoedeisend belang heeft – met andere woorden: er zijn redenen waarom u de gewone
gang van zaken niet kan afwachten – kunt u een verzoek om voorlopige voorziening indienen bij de
president van de arrondissementsrechtbank te Opdam. U moet dan wel tegelijk met dat verzoek óók
bezwaar maken.
6 Samenvatting en vervolg
We hebben de feiten onderzocht en alle belangen en argumenten afgewogen. Wij vinden onder deze
omstandigheden het sluiten van het pand voor drie maanden passend en noodzakelijk.
Wilt u of iemand anders (zoals huurders) persoonlijke eigendommen uit het pand halen, dan zullen wij u
daarvoor één keer in het pand binnenlaten. U kunt hiervoor een afspraak maken met heer R. Peters via
r.peters@gemeente.nl of 023 - 789 45 63.
Gedurende de sluitingstermijn worden er met u afspraken gemaakt om nieuwe overlastsituaties in de
toekomst te voorkomen. Indien er sprake is van een ernstige vrees voor herhaling van de overtreding,
kunnen we de sluitingsduur met een periode van zes maanden verlengen. Na die zes maanden kunnen wij
als dat nodig is de woning op grond van artikel 14 van de Woningwet uit uw beheer nemen en op basis van
artikel 77 van de Onteigeningswet onteigenen.
Een afschrift van dit besluit wordt gestuurd aan de bewoners en de eventuele hypotheekhouder(s) en/of
beslaglegger(s) van het gebouw. Dit besluit wordt zo spoedig mogelijk in de openbare registers
ingeschreven.
Hoogachtend,
Het college van burgemeester en wethouders van Opdam,
K. Poel (burgemeester) en P. Poel (secretaris)
                                                                           Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>Modelbrief 8
Meld eigenaar of bewoner: maatregel wordt na zienswijze niet uitgevoerd
Betreft: afhandeling maatregelen aan de Kerkstraat 10 in Opdam
Geachte heer Vos,
Op 19 januari 2009 stuurde ik u een brief (kenmerk 123) waarin ik u de gelegenheid bood uw mening te
geven over mijn voornemen het pand aan de Kerkstraat 10 in Opdam te sluiten wegens overtreding van de
Opiumwet. Op 25 januari 2009 heeft u uw zienswijze mondeling toegelicht. [Of: schriftelijk toegelicht.]
Na uw toelichting hebben wij een hercontrole uitgevoerd. Daaruit blijkt dat u heeft voldaan aan het verzoek
om de overtreding te beëindigen. Voor het nemen van een bestuursrechtelijke maatregel is nu geen
aanleiding meer.
Ik ga ervan uit dat deze situatie aanhoudt en dat u niet opnieuw de Opiumwet zult overtreden.
Hoogachtend,
K. Poel (burgemeester)
                                                                      Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>Modelbrief 9
Meld klager: overlast gestaakt, procedure eindigt hier
Betreft: uw klacht over Kerkstraat 10 in Opdam
Geachte mevrouw Vink,
Op 15 december 2009 heeft u overlast in en rond de Kerkstraat 10 in Opdam bij ons gemeld. Uit ons
onderzoek naar aanleiding van uw melding blijkt dat in en rond de Kerkstraat 10 de Bouwverordening werd
overtreden.
Wij hebben de bewoners/eigenaar van het pand laten weten dat we van plan waren om de verschillende
belangen af te wegen en eventueel het pand te sluiten. Wij hebben hen daarbij de gelegenheid gegeven hun
mening over ons besluit en de situatie te geven. Dat hebben zij gedaan. Na ons gesprek met de bewoners/
eigenaar is er een nieuwe controle uitgevoerd. Uit die controle bleek dat er nu geen sprake meer is van een
overtreding. Voor het nemen van een bestuursrechtelijke maatregel is nu geen aanleiding meer.
Bij eventuele nieuwe overlast kunt u natuurlijk contact met ons opnemen. Wij zullen dan weer afwegen of
bestuursrechtelijk handhaven nodig is.
Hoogachtend,
Het college van burgemeester en wethouders van Opdam,
K. Poel (burgemeester) en P. Poel (secretaris)
                                                                     Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>Modelbrief 10
Meld eigenaar of bewoner: pand wordt gesloten met begunstigingstermijn
Betreft: sluiting Kerkstraat 10 in Opdam wegens overtreding Opiumwet
Geachte heer Vos,
Ik heb besloten het pand aan de Kerkstraat 10 in Opdam, waarvan u eigenaar bent, te sluiten. Ik doe dit op
grond van artikel 13b van de Opiumwet.
Het pand wordt gesloten van 24 januari 2010 tot en met 24 maart 2010. In die periode mogen u of andere
mensen het pand niet binnengaan of erin verblijven. Dit verbod staat beschreven in Artikel xyz van de APV.
Om sluiting te voorkomen kan u nog tot 24 januari 2010 maatregelen nemen. Welke maatregelen dat zijn,
staat onder punt 3 van deze brief.
1 De redenen om het pand te sluiten
Er zijn klachten binnengekomen bij de politie en de gemeente over het pand aan de Kerkstraat 10. In het
pand zouden drugs verhandeld worden. Daarom zijn politie en/of toezichthouders van de gemeente op
onderzoek uitgegaan. Uit het onderzoek bleek dat in en rond het pand aan de Kerkstraat 10 de Opiumwet
wordt overtreden door het verkopen, afleveren, verstrekken of aanwezig zijn van middelen van lijst I en II
van de Opiumwet.
Ik heb u in mijn brief gevraagd binnen twee weken een einde te maken aan deze situatie. Uit nieuw
onderzoek van de politie en gemeentelijke toezichthouders blijkt dat in de Kerkstraat 10:
Cocaïne (lijst I) wordt verkocht of verstrekt.
Op 15 december 2009 vroeg ik u in een brief (kenmerk 123) om binnen twee weken te stoppen met de
overtredingen van de Opiumwet. Op 30 december 2009 heb ik u weer een brief gestuurd (kenmerk 456).
Daarin stond dat we bij een nieuwe controle ontdekten dat u nog steeds de Opiumwet overtreedt. In
diezelfde brief heb ik u gevraagd om uw mening te geven over de overtredingen en over mijn besluit.
U heeft op 10 januari 2010 per brief uw mening gegeven.
[of: U heeft op 10 januari 2010 in een gesprek met dhr. P. Pelt uw mening gegeven.]
[of, bij geen reactie: (...) In diezelfde brief heb ik u gevraagd om uw mening te geven over de overtredingen en over ons
besluit. U heeft daar niet op gereageerd. Daarom blijf ik bij mijn besluit om het pand te sluiten.]
Uw mening over de overtredingen en over mijn besluit is:
[samenvatting mening eigenaar, uit brief of gesprek].
                                                                                Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 120
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>Mijn reactie op uw standpunt:
[reactie op/weerlegging van mening eigenaar].
Ik heb uw argumenten gehoord, maar ik blijf bij mijn besluit: om de overtreding van de Opiumwet te laten
eindigen, moet het pand aan de Kerkstraat 10 gesloten worden.
2 Het belang van anderen weegt zwaarder dan dat van u
Ik heb bij mijn besluit rekening gehouden met verschillende belangen.
• Ten eerste is er uw belang als eigenaar van het pand. U moet ongestoord uw eigendom kunnen gebruiken.
• Ten tweede is er het belang van betrokkenen (derdebelanghebbenden), zoals bijvoorbeeld buurt­
   bewoners of huurders. Voor hen is het belangrijk dat hun buurt leefbaar, veilig en gezond is. Ook
   moeten zij er op kunnen vertrouwen dat er wordt opgetreden als iemand de wet overtreedt.
• Ten slotte is er nog het algemeen belang van de Nederlandse samenleving en haar inwoners. Het college
   van burgemeester en wethouders, komt op voor het algemeen belang. Dat betekent onder andere dat wij
   moeten zorgen dat de omgeving waarin wij leven leefbaar, veilig en gezond is en dat de wet – in dit geval
   de Opiumwet – niet wordt overtreden. De inwoners van de gemeente hebben er recht op dat wij optreden
   tegen wetsovertredingen. Bovendien kan niet ingrijpen bij overtredingen leiden tot precedentwerking.
   Dat willen we voorkomen.
Ik vind het algemeen belang en het belang van betrokkenen zwaarder wegen dan uw belang.
Volgens jurisprudentie – dat wil zeggen eerdere uitspraken van rechters – is het redelijk dat de
gemeente ingrijpt met een bestuursrechtelijke maatregel zoals het sluiten van een pand wanneer
de wet wordt overtreden.
3 Welke maatregelen moet u nemen om sluiting te voorkomen
Om sluiting van het pand aan de Kerkstraat 10 te voorkomen, moet u binnen twee weken na verzenddatum
van dit besluit maatregelen treffen waardoor de overtreding van de Opiumwet beëindigd wordt. Ik leg u
deze termijn op grond van de artikelen 5:24 lid 4 Awb.
Als u niet binnen deze termijn zorgt dat de overtreding van de Opiumwet beëindigt, zal worden overgegaan
tot het toepassen van bestuursdwang. Dit betekent dat de gemeente het pand zal sluiten door verzegeling of
afsluiting van de toegang door het dichttimmeren van de toegangsdeur. Dit zal openbaar bekend worden
gemaakt.
4 We verhalen de kosten op u
De artikelen 5:25 en 5:26 van de Algemene wet bestuursrecht bepalen dat ik de kosten van bestuursdwang
op u kan verhalen. Dat houdt in dat u alle kosten die de gemeente maakt om dit besluit uit te voeren
moet betalen.
                                                                    Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>5 U kan bezwaar maken tegen dit besluit
U of iemand anders die belang heeft bij de sluiting van het pand kan bezwaar maken tegen dit besluit.
Wilt u bezwaar maken, houd u dan aan deze regels:
• Richt uw bezwaar aan de burgemeester:
   Gemeente Opdam
   Burgemeester Postbus 1
   1234 AB Opdam
• Zet op uw bezwaar de datum waarop u uw brief verstuurt;
• Zet in uw bezwaar: uw naam en adres, een omschrijving van het besluit waartegen u bezwaar maakt en
   uw argumenten om bezwaar te maken;
• Onderteken uw bezwaar;
• Zorg dat uw bezwaar vóór 15 februari 2010 bij mij binnen is;
• Nadat ik uw bezwaar ontvangen heb, krijgt u uiterlijk binnen zes weken reactie van mij.
Let op: bezwaar indienen heeft geen schorsende werking. Het pand aan de Kerkstraat 10 wordt dus vanaf 24 januari 2010
gesloten, ook al maakt u bezwaar.
Als u vindt dat u een spoedeisend belang heeft – met andere woorden: er zijn redenen waarom u de gewone
gang van zaken niet kan afwachten – kan u een verzoek om voorlopige voorziening indienen bij de
president van de arrondissementsrechtbank te Opdam. U moet dan wel tegelijk met dat verzoek óók
bezwaar maken.
6 Samenvatting en vervolg
Ik heb de feiten onderzocht en alle belangen en argumenten afgewogen. Ik vind onder deze omstandig­
heden het sluiten van het pand voor drie maanden passend en noodzakelijk.
Wilt u of iemand anders (zoals huurders) persoonlijke eigendommen uit het pand halen, dan zal ik u
daarvoor één keer in het pand binnen laten. U kan hiervoor een afspraak maken met de heer R. Peters via
r.peters@gemeente.nl of 023 - 789 45 63.
Gedurende de sluitingstermijn worden er met u afspraken gemaakt om nieuwe overlastsituaties in de
toekomst te voorkomen. Indien er sprake is van een ernstige vrees voor herhaling van de overtreding
kunnen we de sluitingsduur met een periode van zes maanden verlengen. Na die zes maanden kan ik als
dat nodig is de woning op grond van artikel 14 van de Woningwet uit uw beheer nemen en op basis van
artikel 77 van de Onteigeningswet onteigenen.
Een afschrift van dit besluit wordt gestuurd aan de bewoners en de eventuele hypotheekhouder(s) en/of
beslaglegger(s) van het gebouw. Dit besluit wordt zo spoedig mogelijk in de openbare registers
ingeschreven.
Hoogachtend,
De burgemeester van de gemeente Opdam,
K. Poel (burgemeester)
                                                                            Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 122
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>Modelbrief 11
Verplicht eigenaar tot in gebruik geven pand
Betreft: in gebruik geven Kerkstraat 10 in Opdam wegens overtreding Opiumwet
Geachte heer Vos,
Op 15 januari 2010 heeft het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Opdam besloten het
pand aan de Kerkstraat 10 in Opdam waar u de eigenaar van bent voor drie maanden te sluiten op grond van
artikel 17 Woningwet.
1 U moet het gebruik van het pand aan een ander persoon geven
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Opdam heeft verder besloten dat u het
gebruik van Kerkstraat 10 aan iemand anders moet geven. Deze persoon mag niet degene zijn die door de
sluiting het pand niet meer mag gebruiken. U moet voor 24 januari 2010 doorgeven wie u heeft gekozen,
aan de heer R. Peters via r.peters@gemeente.nl of 023 - 789 45 63. Dit besluit is genomen op grond van
artikel 14 lid 1 sub a Woningwet.
[Of wanneer een keuzelijst wordt voorgeschreven:]
1. U moet het gebruik van het pand aan een ander persoon geven
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Opdam heeft verder besloten dat u het gebruik van
Kerkstraat 10 aan iemand anders moet geven. U moet kiezen uit onderstaande personen of instellingen:
[lijst]
U moet voor 24 januari 2010 doorgeven wie u heeft gekozen, aan de heer R. Peters via r.peters@gemeente.nl of
023 - 789 45 63. Dit besluit is genomen op grond van artikel 14 lid 2 sub a Woningwet.
[Of wanneer een persoon/instelling verplicht wordt voorgeschreven:]
1. U moet het gebruik van het pand aan een ander persoon geven
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Opdam heeft verder besloten dat u het gebruik van
Kerkstraat 10 aan iemand anders moet geven. Het college van B&W vindt dat u zelf niet kunt kiezen aan welke persoon/
instelling het gebruik moet worden overgedragen. De reden daarvoor is:
[Motivatie]
Daarom bent u verplicht het gebruik over te dragen aan stichting Stadsbeheer te Opdam. Dit besluit is genomen op
grond van artikel 14 lid 2 sub a Woningwet.
                                                                             Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>2 U moet een aantal voorzieningen treffen voor 24 januari
Voordat het pand in gebruik genomen wordt, moet u ervoor zorgen dat het pand weer redelijkerwijs
gebruikt kan worden. Wat u precies moet doen, staat in de bijlage. Dit besluit is genomen op grond van
artikel 14 lid 2 sub b en c Woningwet.
Als u dit niet doet, zal de gemeente het beheer van het pand overdragen aan een derde en zal de gemeente
de voorzieningen treffen, op grond van artikel 125 Gemeentewet en de artikelen 5:21 e.v. van de Awb.
3 Het belang van anderen weegt zwaarder dan dat van u
We hebben bij ons besluit rekening gehouden met verschillende belangen.
• Ten eerste is er uw belang als eigenaar van het pand. U moet ongestoord uw eigendom kunnen gebruiken.
• Ten tweede is er het belang van betrokkenen (derdebelanghebbenden), zoals bijvoorbeeld buurt­
   bewoners of huurders. Voor hen is het belangrijk dat hun buurt leefbaar, veilig en gezond is. Ook
   moeten zij er op kunnen vertrouwen dat er wordt opgetreden als iemand de wet overtreedt.
• Ten slotte is er nog het algemeen belang van de Nederlandse samenleving en haar inwoners. Wij, het
   college van burgemeester en wethouders, komen op voor het algemeen belang. Dat betekent onder
   andere dat wij moeten zorgen dat de omgeving waarin wij leven leefbaar, veilig en gezond is en dat de
   wet – in dit geval de Opiumwet – niet wordt overtreden. De inwoners van de gemeente hebben er recht
   op dat wij optreden tegen wetsovertredingen. Bovendien kan niet ingrijpen bij overtredingen leiden tot
   precedentwerking. Dat willen we voorkomen.
Wij vinden het algemeen belang en het belang van betrokkenen zwaarder wegen dan uw belang.
4 We verhalen de kosten op u
De artikelen 5:25 en 5:26 van de Algemene wet bestuursrecht bepalen dat wij de kosten van bestuurs­
dwang op u kunnen verhalen. Dat houdt in dat u alle kosten die wij maken om dit besluit uit te voeren
moet betalen.
5 U kunt bezwaar maken tegen dit besluit
U of iemand anders die belang heeft bij de sluiting van het pand kan bezwaar maken tegen dit besluit.
Wilt u bezwaar maken, houd u dan aan deze regels:
• Richt uw bezwaar aan het college van burgemeester en wethouders:
   Gemeente Opdam
   College van burgemeester en wethouders
   Postbus 1
   1234 AB Opdam
• Zet op uw bezwaar de datum waarop u uw brief verstuurt;
• Zet in uw bezwaar: uw naam en adres, een omschrijving van het besluit waartegen u bezwaar maakt en
   uw argumenten om bezwaar te maken;
• Onderteken uw bezwaar;
• Zorg dat uw bezwaar vóór 15 februari 2010 bij ons binnen is;
• Nadat wij uw bezwaar ontvangen hebben, krijgt u uiterlijk binnen zes weken reactie van ons.
                                                                    Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 124
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>Als u vindt dat u een spoedeisend belang heeft – met andere woorden: er zijn redenen waarom u de gewone
gang van zaken niet kan afwachten – kunt u een verzoek om voorlopige voorziening indienen bij de
president van de arrondissementsrechtbank te Opdam. U moet dan wel tegelijk met dat verzoek óók
bezwaar maken.
6 Samenvatting en vervolg
We hebben de feiten onderzocht en alle belangen en argumenten afgewogen. Wij vinden onder deze
omstandigheden dat het gebruik van het pand aan iemand anders moet worden gegeven.
Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met de heer R. Peters via r.peters@gemeente.nl of 023 - 789 45 63.
Hoogachtend,
Het college van burgemeester en wethouders van Opdam,
K. Poel (burgemeester) en P. Poel (secretaris)
                                                                   Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>Modelbrief 12
Verplicht eigenaar tot in beheer geven pand
Betreft: in beheer geven Kerkstraat 10 in Opdam wegens overtreding Woningwet
Geachte heer Vos,
Op 15 januari 2010 heeft het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Opdam besloten
het pand aan de Kerkstraat 10 in Opdam waar u de eigenaar van bent op grond van artikel 17 Woningwet te
sluiten voor een periode van drie maanden.
1 U moet het beheer van het pand aan een ander persoon geven
Het college van burgemeester en wethouders van Opdam heeft besloten dat u het beheer van het pand aan
Kerkstraat 10 over moet dragen. U mag zelf iemand kiezen. Deze persoon moet wel uit hoofde van beroep
of bedrijf op het terrein van de huisvesting werken, of bij een instelling die op dat terrein werkzaam is.
Voorbeelden van zulke personen of instellingen zijn makelaars of woningcorporaties. U moet voor
24 januari 2010 doorgeven wie u heeft gekozen, aan de heer R. Peters via r.peters@gemeente.nl of
023 - 789 45 63. Dit besluit is genomen op grond van artikel 14 lid 1 sub b Woningwet.
[Of wanneer een keuzelijst wordt voorgeschreven:]
1. U moet het beheer van het pand aan een ander persoon geven
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Opdam heeft verder besloten dat u het beheer van
Kerkstraat 10 aan iemand anders moet geven. U moet kiezen uit onderstaande personen of instellingen:
[lijst]
U moet voor 24 januari 2010 doorgeven wie u heeft gekozen, aan de heer R. Peters via r.peters@gemeente.nl of
023 - 789 45 63. Dit besluit is genomen op grond van artikel 14 lid 2 sub a Woningwet.
[Of wanneer een persoon/instelling verplicht wordt voorgeschreven:]
1. U moet het gebruik van het pand aan een ander persoon geven
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Opdam heeft verder besloten dat u het gebruik van
Kerkstraat 10 aan iemand anders moet geven. Het college van B&W vindt dat u zelf niet kunt kiezen aan welke persoon/
instelling het gebruik moet worden overgedragen. De reden daarvoor is:
[Motivatie]
Daarom bent u verplicht het gebruik over te dragen aan [naam persoon of instelling]. Dit besluit is genomen op grond
van artikel 14 lid 2 sub a Woningwet.
                                                                             Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 126
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>2 U moet een aantal voorzieningen treffen voor 24 januari
Voordat het pand in beheer genomen wordt, moet u ervoor zorgen dat het pand weer redelijkerwijs
gebruikt kan worden. Wat u precies moet doen, staat in de bijlage. Dit besluit is genomen op grond van
artikel 14 lid 2 sub b en c Woningwet.
Als u dit niet doet, zal de gemeente het beheer van het pand overdragen aan een derde en zal de gemeente
de voorzieningen treffen, op grond van artikel 125 Gemeentewet en de artikelen 5:21 e.v. van de Awb.
3 Het belang van anderen weegt zwaarder dan dat van u
We hebben bij ons besluit rekening gehouden met verschillende belangen.
• Ten eerste is er uw belang als eigenaar van het pand. U moet ongestoord uw eigendom kunnen gebruiken.
• Ten tweede is er het belang van betrokkenen (derdebelanghebbenden), zoals bijvoorbeeld buurt­
   bewoners of huurders. Voor hen is het belangrijk dat hun buurt leefbaar, veilig en gezond is. Ook
   moeten zij er op kunnen vertrouwen dat er wordt opgetreden als iemand de wet overtreedt.
• Ten slotte is er nog het algemeen belang van de Nederlandse samenleving en haar inwoners. Wij, het
   college van burgemeester en wethouders, komen op voor het algemeen belang. Dat betekent onder
   andere dat wij moeten zorgen dat de omgeving waarin wij leven leefbaar, veilig en gezond is en dat de wet
   – in dit geval de Woningwet – niet wordt overtreden. De inwoners van de gemeente hebben er recht op
   dat wij optreden tegen wetsovertredingen. Bovendien kan niet ingrijpen bij overtredingen leiden tot
   precedentwerking. Dat willen we voorkomen.
Wij vinden het algemeen belang en het belang van betrokkenen zwaarder wegen dan uw belang.
4 We verhalen de kosten op u
De artikelen 5:25 en 5:26 van de Algemene wet bestuursrecht bepalen dat wij de kosten van bestuursdwang
op u kunnen verhalen. Dat houdt in dat u alle kosten die wij maken om dit besluit uit te voeren moet
betalen.
5 U kunt bezwaar maken tegen dit besluit
U of iemand anders die belang heeft bij de sluiting van het pand kan bezwaar maken tegen dit besluit.
Wilt u bezwaar maken, houd u dan aan deze regels:
• Richt uw bezwaar aan het college van burgemeester en wethouders:
   Gemeente Opdam
   College van burgemeester en wethouders
   Postbus 1
   1234 AB Opdam
• Zet op uw bezwaar de datum waarop u uw brief verstuurt;
• Zet in uw bezwaar: uw naam en adres, een omschrijving van het besluit waartegen u bezwaar maakt en
   uw argumenten om bezwaar te maken;
• Onderteken uw bezwaar;
• Zorg dat uw bezwaar vóór 15 februari 2010 bij ons binnen is;
• Nadat wij uw bezwaar ontvangen hebben, krijgt u uiterlijk binnen zes weken reactie van ons.
                                                                    Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>Als u vindt dat u een spoedeisend belang heeft – met andere woorden: er zijn redenen waarom u de gewone
gang van zaken niet kan afwachten – kunt u een verzoek om voorlopige voorziening indienen bij de
president van de arrondissementsrechtbank te [plaats]. U moet dan wel tegelijk met dat verzoek óók
bezwaar maken.
6 Samenvatting en vervolg
We hebben de feiten onderzocht en alle belangen en argumenten afgewogen. Wij vinden onder deze
omstandigheden dat het beheer van het pand aan iemand anders moet worden gegeven.
Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met de heer R. Peters via r.peters@gemeente.nl of 023 789 45 63.
Hoogachtend,
Het college van burgemeester en wethouders van Opdam,
K. Poel (burgemeester) en P. Poel (secretaris)
                                                                   Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 128
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>Modelbrief A Waarschuwingsbrief VvE
Aangetekend
Betreft: offciële waarschuwing overlast
Geachte heer Vos,
Wij hebben in de afgelopen zes maanden verschillende klachten over uw gedrag ontvangen. Uw gedrag
veroorzaakt een ernstige vorm van overlast voor uw medebewoners.
U overtreedt met uw gedrag artikel [...] van het model-reglement. Als u niet tussen nu en [vul hier de termijn
uit het splitsingsreglement in] stopt met dit gedrag, zal ik u op grond van artikel 41 model-reglement 2006 een
boete van maximaal € [bedrag splitsingsreglement invullen] opleggen.
In de bijlage vindt u een beschrijving van uw gedrag.
Hoogachtend,
VvE Kerkstraat
K. Poel
Bestuurder
                                                                          Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>Modelbrief B Oproep VvE-vergadering
ontzegging gebruik
Aangetekend
Betreft: ontzegging van verder gebruik
Geachte heer Vos,
Hierbij nodig ik u uit om de algemene ledenvergadering van de Vereniging van Eigenaars Kerkstraat bij te
wonen op 25 mei 2011, om 15.00u op de Kerkstraat 10 in Opdam.
Tijdens deze vergadering zullen we besluiten of we u vanwege de klachten over uw overlastgevend gedrag
het gebruik van uw appartement zullen ontzeggen.
U kunt zich tijdens de vergadering laten vertegenwoordigen of bijstaan door een raadsman.
In de bijlage vindt u een beschrijving van uw gedrag.
Hoogachtend,
VvE Kerkstraat
K. Poel
Bestuurder
                                                                    Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 130
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>Modelbrief C Verklaring gebruiker/huurder
appartement
Ondergetekende, de heer/mevrouw ………. , wonende te ………… , hierna (gezamenlijk) aan te duiden als
‘gebruiker/huurder’ verklaart hierbij als volgt.
Gebruiker/huurder is zich ervan bewust woonruimte te huren in de vorm van een appartement, dat deel
uitmaakt van een splitsing in appartementsrechten, welke splitsing wordt beheerst door de regelen en
voorschriften zoals vervat in de akte van splitsing, het modelreglement bij splitsing in appartementsrechten
en het huishoudelijk reglement, verklaart kennis genomen te hebben van de inhoud van deze stukken en
deze alsmede de besluiten welke de VvE neemt steeds stipt en volledig na te zullen leven.
Plaats en datum: ……………………………              Plaats en datum: ……………….
Verhuurder: ……………………………………                Huurder: …………………………..
                                                                     Bijlage Aanpak woonoverlast en verloedering | 131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>Colofon
VROM-Inspectie                                     De Handreiking aanpak woonoverlast en verloedering is
Directie Uitvoering                                een uitgave van de VROM-Inspectie in opdracht van
Programma Wonen                                    het ministerie van BZK/WWI, in samenwerking met
Nieuwe Uitleg 1                                    het ministerie van Veiligheid en Justitie.
Postbus 16191                                      De handreiking is te downloaden via
2500 BD Den Haag                                   www.vrominspectie.nl
Juridisch onderzoek                                De Handreiking aanpak woonoverlast en verloedering is
Rijkuniversiteit Groningen (RUG)                   heel zorgvuldig samengesteld, maar u kunt er geen
                                                   rechten aan ontlenen. Sinds het verschijnen van
Aanvullend onderzoek / tekst                       deze handreiking kunnen wetten, regels of
VROM-Inspectie                                     methodieken veranderd zijn.
SEV Realisatie / onderdeel van Laagland’advies,
Houten
Tekst en eindredactie
Ilse Crooy Tekst en advies, Den Haag
Fotografie
VROM-Inspectie, Gemeente Groningen, Gemeente
Eindhoven, Nationale Beeldbank (Robert Roelofsen:
omslag, Allerd1: pag. 18, Wil Tilroe-Otte: pag 22,
Bert Dikker: pag. 41, Lilian Kluivers: pag. 54)
Datum publicatie
Mei 2011
Publicatienummer
VI-2011-71
                                                           Handreiking Aanpak woonoverlast en verloedering | 132
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>VI-2011-71 | mei 2011</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>