<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>










































20172659_Publicatie_Veiligheidsrisico's_Jaarwisseling_Aanbevelingen_171124.indd


1  AANBEVELINGEN

Om veiligheidswinst te boeken, acht de Onderzoeksraad voor Veiligheid een kentering 
noodzakelijk in de wijze waarop Nederland omgaat met de problemen rond de 
jaarwisseling. In het bijzonder het letsel (circa 480 gewonden op de eerste hulp; gemiddeld 
200 ogen raken beschadigd) dat mensen oplopen door vuurwerk is naar het oordeel van 
de Raad niet verenigbaar met het beoogde feestelijke karakter van oud en nieuw.

De Onderzoeksraad vindt structurele veiligheidsverbetering noodzakelijk met als doel 
het substantieel verminderen van vuurwerkgerelateerd letsel en van verstoringen van de 
openbare orde. De aanbevelingen zijn gericht op:

a.	 	het beperken van de gevaren die uitgaan van consumentenvuurwerk;
b.	 	het bestrijden van illegaal vuurwerk; 
c.	 	het terugdringen van verstoringen van de openbare orde.

Deze onderwerpen zijn analytisch te onderscheiden, maar hangen in de praktijk met 
elkaar samen. Van belang is dan ook dat betrokken organisaties komen tot een 
samenhangende en meerjarige benadering voor het oplossen van de 
veiligheidsproblemen rond de jaarwisseling.

a.	 Beperken van de gevaren van consumentenvuurwerk

Het afsteken van consumentenvuurwerk, in het bijzonder siervuurwerk, veroorzaakt veel 
letsel. Deze onveilige situatie heeft te maken met (een combinatie van) de kwaliteit van 
het product, de wijze waarop het wordt gebruikt en de omstandigheden waaronder het 
wordt gebruikt. 

Aanbevelingen aan de minister van Justitie en Veiligheid en de staatssecretaris van 
Infrastructuur en Waterstaat

1.	 Verbied vuurwerk dat in de praktijk de grootste inbreuk maakt op de veiligheid 
doordat het zorgt voor letsel (vuurpijlen) en overlast (knalvuurwerk)

De Europese Pyrorichtlijn biedt lidstaten ruimte om vuurwerk voor consumenten te 
beperken of te verbieden ter bescherming van de gezondheid, de openbare orde en 
veiligheid of omwille van het milieu (artikel 4, lid 2). De Onderzoeksraad constateert dat 
vuurpijlen al jaren voor veel oogletsel en brandwonden zorgen. Vuurpijlen zijn intrinsiek 



gevaarlijk en nodigen uit tot onveilig gebruik doordat ze in de praktijk uit de hand worden 
afgeschoten of gericht worden op omstanders. 

Op grond van een dergelijke overweging zijn enige jaren geleden ook Romeinse kaarsen 
en babypijltjes al verboden. Voor het veilig afsteken van vuurpijlen is het bovendien 
noodzakelijk extra handelingen te verrichten, zoals het installeren van een stevige en 
stabiele lanceerinrichting. Knalvuurwerk zorgt voor overlast en gevoelens van onveiligheid 
en kan uitnodigen tot roekeloos gedrag, bijvoorbeeld door het naar omstanders te 
gooien. Op grond hiervan ligt het in de rede vuurpijlen en knalvuurwerk te verbieden. 
Ander consumentenvuurwerk, zoals fonteinen, ‘cakes’, grondtollen en draaizonnen, blijft 
beschikbaar voor de viering van oud en nieuw (zie bijlage J).

2.	 Zorg voor meer inzicht in de relatie tussen het type vuurwerk en de omvang en 
ernst van het letsel en neem indien noodzakelijk nadere maatregelen.

De komende jaren zal de overheid nauwlettend moeten monitoren in hoeverre het nog 
toegestane vuurwerk zorgt voor letsel. Voor een goede besluitvorming is het 
onontbeerlijk dat er betrouwbare kwantitatieve informatie beschikbaar komt over het 
verband tussen het type vuurwerk en de omvang en aard van het letsel. Jaarlijks kan dan 
bezien worden of, behalve vuurpijlen en knalvuurwerk, mogelijk meer vuurwerkartikelen 
voor een verbod in aanmerking moeten komen of dat andere maatregelen noodzakelijk 
zijn.

3.	 Verplicht verkopers van consumentenvuurwerk tot gratis verstrekking van 
vuurwerkbrillen en aansteeklonten en tot het geven van voorlichting over veilig 
gebruik van de verkochte vuurwerkartikelen.

Van importeurs en verkopers van consumentenvuurwerk mag een actieve opstelling 
worden verwacht om die maatregelen te treffen die het risico op letsel kunnen reduceren, 
te beginnen bij het aanbieden van beschermende middelen en het geven van voorlichting 
over het veilig gebruik aan degenen die het vuurwerk kopen.

b.	 Aanpak van illegaal vuurwerk

Illegaal vuurwerk – in het bijzonder zwaar knalvuurwerk – veroorzaakt veel letsel en 
schade tijdens de jaarwisseling, maar ook door het jaar heen. 



Aanbevelingen aan de minister van Justitie en Veiligheid en aan de staatssecretaris van 
Infrastructuur en Waterstaat

4.	 Versterk de opsporing en vervolging van de handel in illegaal vuurwerk. Denk 
daarbij aan extra personele capaciteit, een betere informatiepositie en 
intensievere samenwerking op nationaal en internationaal niveau.

De aanpak van de handel in illegaal vuurwerk dient te worden versterkt. Dit is een kwestie 
van een lange adem. De recente initiatieven van het OM en de politie dienen dan ook 
meerjarig te worden volgehouden. Samenwerking en informatie-uitwisseling zijn hierbij 
cruciaal, zowel nationaal als internationaal, tussen overheidspartijen en met de 
vuurwerkbranche en andere betrokken partijen (zoals koeriersdiensten, betaaldiensten, 
internet-serviceproviders, verzekeringsmaatschappijen en woningcorporaties). Een 
versterking van de opsporing is extra van belang in het licht van de wettelijke inperking 
van het legale consumentenvuurwerk als bedoeld in aanbeveling 1. Dan zullen er immers 
meer soorten vuurwerk wettelijk verboden worden voor particulieren dan nu het geval is.

5.	 Bevorder op Europees niveau een verdere beperking van vuurwerkrisico’s door 
aanscherping van de Pyrorichtlijn. Denk daarbij in het bijzonder aan een verbod 
op de productie van zwaar professioneel knalvuurwerk waar geen legale markt 
voor is.

Het legaal geproduceerde zware (knal)vuurwerk, dat uitsluitend door professionals mag 
worden gebruikt, komt voor een groot deel in handen van particulieren. Onder 
professionals is nauwelijks vraag naar zwaar knalvuurwerk. Het gebruik van dit voor 
particulieren illegale vuurwerk, dat de afgelopen jaren sterk in explosieve kracht is 
toegenomen, vormt een groot gevaar voor de afstekers, omstanders en hulpverleners. 
Het leidt in de praktijk tot ernstig letsel zoals het verlies van handen en vingers of erger. 
Het illegale knalvuurwerk is ook een middel dat ingezet wordt voor criminele doeleinden 
en bij het verstoren van de openbare orde: de schade en de overlast als gevolg van het 
afsteken van dit type vuurwerk is zeer omvangrijk.

c.	 Terugdringen verstoringen openbare orde

Brandstichting, vernieling en geweldpleging: wangedrag rond de jaarwisseling doet zich 
voor in de publieke ruimte – waar gemeenten de taak hebben de openbare orde te 
bewaren. Gemeenten zitten dan ook niet stil: de voorbereiding op oud en nieuw begint 
soms al in de zomer en het scala aan ingezette maatregelen is breed. Vooral grote en 
middelgrote gemeenten die veel problemen ervaren, plegen forse inspanningen. Toch 
blijft het aantal incidenten landelijk gezien onverminderd hoog.



De aanbevelingen zijn in de eerste plaats aan de burgemeesters van de gemeenten 
gericht, gegeven hun wettelijke verantwoordelijkheid ten aanzien van de handhaving van 
de openbare orde in hun gemeente. Daarnaast is het van belang dat gemeenten worden 
ondersteund door instanties op landelijk niveau.

Aanbevelingen aan de burgemeesters van alle gemeenten, de minister van Justitie en 
Veiligheid en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten

6.	 Evalueer maatregelen voor de jaarwisseling op effectiviteit. Zorg ervoor dat 
gemeenten van elkaar leren door beter gebruik te maken van elkaars ervaringen 
en goede voorbeelden.

Van belang is dat gemeenten beter inzicht krijgen in wat wel en niet werkt en in welke 
omstandigheden. Gemeenten laten nu nog kansen liggen om de kennis over ingezette 
maatregelen en de effectiviteit daarvan met elkaar uit te wisselen en in de praktijk te 
benutten. Het gaat bijvoorbeeld om het delen van ervaringen met vuurwerkvrije zones 
en risicogerichte maatregelen op wijk-, groeps- en persoonsniveau (zie bijlage G). Om te 
voorkomen dat gemeenten steeds afzonderlijk het wiel blijven uitvinden, is hier een 
actieve opstelling van landelijk opererende partijen – in het bijzonder de VNG en het 
Ministerie van JenV – onontbeerlijk. Deze landelijke partijen kunnen onderzoek 
entameren, kennis verzamelen en verspreiden en gemeenten ondersteunen bij de 
implementatie van maatregelen.

7.	 Benader oud en nieuw als een evenement. Neem als gemeente in het belang 
van de openbare orde en veiligheid de regie om te zorgen dat de jaarwisseling 
een sterker georganiseerd karakter krijgt. Verbind voorwaarden aan evenementen 
en andere activiteiten. Stimuleer en ondersteun burgers bij het organiseren van 
activiteiten voor een veilige viering van de jaarwisseling.

Gemeenten kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het ombuigen van de huidige 
risicovolle viering van de jaarwisseling naar een veilig feest voor iedereen, zoals door het 
organiseren van professionele vuurwerkshows. Door de jaarwisseling als een evenement 
te benaderen, kunnen nieuwe feestelijke tradities wortel schieten en wordt aan potentiële 
onruststokers een alternatieve invulling van de avond geboden. Denk hierbij aan 
collectieve initiatieven, zoals dorp-, buurt-, of straatfeesten. Gemeenten kunnen de 
uitgangspunten en randvoorwaarden vastleggen zodat duidelijk is wie waarvoor 
verantwoordelijk is, wat wel en niet mag en waar de activiteit plaatsvindt.


</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>