<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                               Deloitte Accountants B.V.
                                                                               Wilhelminakade 1
                                                                               3072 AP Rotterdam
                                                                               Postbus 2031
                                                                               3000 CA Rotterdam
                                                                               Nederland

                                                                               Tel: 088 288 2888
                                                                               Fax: 088 288 9830
                                                                               www.deloitte.nl




CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT

Aan de gemeenteraad van de gemeente Nieuwegein

Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2022

Ons oordeel

Wij hebben de jaarrekening 2022 van de gemeente Nieuwegein gecontroleerd.

Naar ons oordeel:

•   Geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de
    samenstelling van zowel de baten en lasten over 2022 als van de activa en passiva van de gemeente
    Nieuwegein op 31 december 2022 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording
    provincies en gemeenten (BBV).

•   Zijn de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2022 in alle
    van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de
    begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving, waaronder gemeentelijke verordeningen,
    opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in het normenkader.

De jaarrekening bestaat uit:

•   Het overzicht van baten en lasten over 2022.

•   De balans per 31 december 2022.

•   De toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en
    andere toelichtingen.

•   De SiSa-bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen.

•   De bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld.

De basis voor ons oordeel

Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse
controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Nota verwachtingen
accountantscontrole 2022, het controleprotocol 2021-2025, het normenkader van de gemeente Nieuwegein
en het Controleprotocol WNT 2022 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in
de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’.

Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Nieuwegein zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties
(Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en
andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de
Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).




                                                                                            23078558ED/SP/1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Informatie ter ondersteuning van ons oordeel

Wij hebben onze controlewerkzaamheden bepaald in het kader van de controle van de jaarrekening als
geheel en de financiële rechtmatigheid van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de
balansmutaties, en bij het vormen van ons oordeel hierover. Onderstaande informatie ter ondersteuning van
ons oordeel en onze bevindingen moeten in dat kader worden bezien en niet als afzonderlijke oordelen of
conclusies.

Materialiteit

Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel
bepaald op € 2.415.000 De bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt voor fouten 1% en
voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves, zoals voorgeschreven in
artikel 2 lid 1 Bado en het controleprotocol 2021-2025 . Op basis van paragraaf 4 van de Nota
verwachtingen accountantscontrole 2022 hebben wij bij de controle van de SiSa-bijlage dezelfde
materialiteit toegepast als bij de controle van de jaarrekening.

Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de
materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in het Controleprotocol WNT 2022. Wij houden ook
rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de
jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3 Bado.

Wij zijn met de gemeenteraad overeengekomen dat wij aan de gemeenteraad tijdens onze controle
geconstateerde afwijkingen boven de € 100.000 rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar onze
mening om kwalitatieve, SiSa- of WNT-redenen relevant zijn.

Controleaanpak frauderisico's

Wij hebben risico's geïdentificeerd en ingeschat op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die
het gevolg is van fraude. Wij hebben tijdens onze controle inzicht verkregen in de gemeente en haar
omgeving, de componenten van het interne-beheersingssysteem, waaronder het risico-inschattingsproces
en de wijze waarop het college van burgemeester en wethouders inspeelt op frauderisico's en het
interne-beheersingssysteem monitort en de wijze waarop de gemeenteraad toezicht uitoefent, alsmede de
uitkomsten daarvan. Wij constateren dat het college van burgemeester en wethouders beschikt over een
actuele frauderisicoanalyse.

Wij hebben de opzet en de relevante aspecten van het interne beheersingssysteem en in het bijzonder de
frauderisicoanalyse geëvalueerd alsook bijvoorbeeld de gedragscode, klokkenluidersregeling en de
incidentenregistratie. Wij hebben de opzet en het bestaan geëvalueerd, en voor zover wij noodzakelijk
achten, de werking getoetst van interne beheersmaatregelen gericht op het mitigeren van frauderisico's.

Als onderdeel van ons proces voor het identificeren van risico's op een afwijking van materieel belang in de
jaarrekening die het gevolg is van fraude, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met betrekking tot
frauduleuze financiële verslaggeving, oneigenlijke toe-eigening van activa en omkoping en corruptie. Wij
hebben geëvalueerd of deze factoren een indicatie vormden voor de aanwezigheid van het risico op
afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude.




                                                                                           23078558ED/SP/2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>De door ons geïdentificeerde frauderisico's en uitgevoerde specifieke werkzaamheden zijn als volgt:

Op basis van de hiervoor beschreven werkzaamheden en rekening houdend met de materialiteit voor de
jaarrekeningcontrole van € 2.415.000, hebben wij uitsluitend het in de Nederlandse controlestandaarden
veronderstelde frauderisico geïdentificeerd inzake de mogelijkheid van het doorbreken van de interne
beheersingsmaatregelen door het management.

•   Onze controlewerkzaamheden ten aanzien van dit frauderisico waren gericht op een evaluatie van de
    opzet en implementatie van de relevante interne beheersingsmaatregelen om het risico te beperken.

•   Daarnaast hebben wij aanvullende gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd, waaronder het toetsen
    van journaalboekingen, de onderbouwing van eventuele significante transacties buiten de normale
    bedrijfsvoering, het beoordelen van schattingen bij vooral de waardering van de grondexploitatie op
    tendenties (inclusief een retrospectieve beoordeling van significante schattingen uit het voorgaande
    boekjaar), en de onderbouwing van de tijdens het opstellen van de jaarrekening aangebrachte
    aanpassingen.

•   In onze controle bouwen wij een element in van onvoorspelbaarheid. Ook hebben wij de uitkomst van
    andere controlewerkzaamheden beoordeeld en overwogen of er bevindingen zijn die een aanwijzing
    geven voor fraude of het niet-naleven van wet- en regelgeving.

Wij hebben kennisgenomen van de beschikbare informatie en om inlichtingen gevraagd bij leden van het
college van burgemeester en wethouders management en de auditcommissie.

Hieruit volgden geen signalen van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang.

Controleaanpak naleving van wet- en regelgeving

Wij hebben een algemeen inzicht verworven in het wet- en regelgevingskader dat van toepassing is op de
gemeente door kennis te nemen van het controleprotocol en Normenkader van de gemeente Nieuwegein,
doornemen van de jaarstukken 2022 en het lezen van notulen van de vergaderingen van het college van
burgemeester en wethouders en de gemeenteraad.

Voor zover materieel voor de gerelateerde financiële overzichten, hebben wij op basis van onze
risicoanalyse, en rekening houdende met het feit dat het effect van niet-naleving van wet- en regelgeving
aanzienlijk varieert, de wet- en regelgeving overwogen die is opgenomen in het controleprotocol als wet- en
regelgeving met een directe invloed op de financiële overzichten.

Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen omtrent het naleven van de bepalingen
van die wet- en regelgeving die gewoonlijk wordt geacht van directe invloed te zijn op de financiële
overzichten.

Daarnaast is de gemeente onderworpen aan overige wet- en regelgeving waarvan de gevolgen van niet-
naleving een van materieel belang zijnde invloed kunnen hebben op de financiële overzichten, bijvoorbeeld
ten gevolge van boetes of rechtszaken.

Gezien de aard van de activiteiten van de gemeente en de complexiteit van bijvoorbeeld de Europese
aanbestedingsrichtlijnen bestaat het risico dat niet wordt voldaan aan de vereisten van deze wet- en
regelgeving.




                                                                                         23078558ED/SP/3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Ten aanzien van de wet- en regelgeving die geen direct effect heeft op de vaststelling van de bedragen en
de toelichtingen in de jaarrekening, zijn onze werkzaamheden beperkter.

Naleving van wet- en regelgeving kan van fundamenteel belang zijn voor de operationele aspecten van de
gemeente dan wel voor het voorkomen van sancties van materieel belang (bijv. het naleven van de
voorwaarden van een vergunning voor het uitvoeren van een activiteit, of het naleven van regelgeving
betreffende het milieu); niet-naleving van dergelijke wet- en regelgeving kan daarom van materieel belang
zijnde invloed hebben op de financiële overzichten. Onze verantwoordelijkheid is beperkt tot het uitvoeren
van gespecificeerde controlewerkzaamheden ter bevordering van het identificeren van niet-naleving van
wet- en regelgeving die een invloed van materieel belang kan hebben op de financiële overzichten. Onze
werkzaamheden ter bevordering van het identificeren van gevallen van niet-naleving van overige wet- en
regelgeving die een invloed van materieel belang kan hebben op de financiële overzichten, zijn beperkt tot
(i) het management en het college van burgemeester en wethouders, en, in voorkomend geval, de
gemeenteraad vragen of de entiteit dergelijke wet- en regelgeving naleeft; (ii) de eventuele correspondentie
met de desbetreffende vergunningverlenende of regelgevende of toezichthoudende instanties inspecteren.

Uiteraard zijn wij gedurende de controle alert op indicaties van (vermoedens) van niet-naleving van wet- en
regelgeving.

Ten slotte hebben wij een schriftelijke bevestiging verkregen dat alle bekende gevallen van niet-naleving of
vermoede niet-naleving van wet- en regelgeving, ons ter kennis zijn gebracht.

Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie

Onze verantwoordelijkheden, en de verantwoordelijkheden van het college van burgemeester en
wethouders en de gemeenteraad met betrekking tot de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie
tot de financiële positie en de afweging of de gemeente in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere
exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder,
zijn beschreven in het hoofdstuk ‘Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de
jaarrekening’.

Het college van burgemeester en wethouders heeft de jaarrekening opgesteld onder de veronderstelling dat
de gemeente in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers
financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen,
risicobeheersing en financiële kengetallen’ van het jaarverslag heeft het college van burgemeester en
wethouders ter zake verantwoording afgelegd met het opnemen van een toelichting op de door haar
geïdentificeerde en gekwantificeerde risico’s, en een evaluatie van het cumulatieve risico ten opzichte van
de hiervoor beschikbare weerstandscapaciteit. Wij hebben deze beoordeling door het college van
burgemeester en wethouders geëvalueerd. Hiertoe hebben wij de volgende werkzaamheden verricht:

•   Wij hebben risico-inschattingswerkzaamheden verricht, waarbij wij hebben overwogen of sprake is van
    gebeurtenissen of omstandigheden die gerede twijfel kunnen doen ontstaan over de mogelijkheid van de
    gemeente om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel
    op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder.

•   Wij hebben om inlichtingen verzocht bij het college van burgemeester en wethouders, management en
    de auditcommissie of zij gebeurtenissen of omstandigheden hebben geïdentificeerd, die afzonderlijk of
    collectief, gerede twijfel kunnen doen ontstaan over de mogelijkheid van de vennootschap om haar
    continuïteit te handhaven.




                                                                                           23078558ED/SP/4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>•   Wij hebben geëvalueerd of de beoordeling door het college van burgemeester en wethouders alle
    relevante informatie bevat, waarvan wij naar aanleiding van de controle kennis hebben verkregen.

•   Wij hebben op basis van de jaarrekening 2022 en de begroting 2023 de ontwikkeling beoordeeld van de
    voor de gemeente relevante en in het BBV voorgeschreven kengetallen, zijnde de kengetallen voor de
    netto schuldquote, netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio,
    grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit.

Op basis van deze werkzaamheden is onze conclusie dat de gemeente in staat is de financiële risico’s vanuit
de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de
toezichthouder.

Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd

In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2022 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in
artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat
wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een
leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij
andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is.

Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen andere informatie

De jaarstukken omvatten andere informatie, naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij.

De andere informatie bestaat uit:

•   Het jaarverslag, waaronder de programmaverantwoording en de paragrafen.

•   Overige gegevens.

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie:

•   Met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat.

•   Alle informatie bevat die op grond van het BBV voor het jaarverslag is vereist.

Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen
vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen
bevat.

Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard 720. Deze
werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.

Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere
informatie, waaronder het jaarverslag in overeenstemming met het BBV.




                                                                                           23078558ED/SP/5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening

Verantwoordelijkheden van het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad
voor de jaarrekening

Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw
weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het college van burgemeester en
wethouders is ook verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening
verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de
in de relevante wet- en regelgeving, waaronder gemeentelijke verordeningen, opgenomen bepalingen, zoals
opgenomen in het normenkader.




In dit kader is het college van burgemeester en wethouders verantwoordelijk voor een zodanige interne
beheersing die het college van burgemeester en wethouders noodzakelijk acht om het opmaken van de
jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen
van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.

Bij het opmaken van de jaarrekening moet het college van burgemeester en wethouders de
veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie onderbouwen, en afwegen
of de gemeente in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers
financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Het college van burgemeester en
wethouders moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de
financiële risico’s kunnen worden opgevangen, toelichten in de jaarrekening.

De gemeenteraad is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële
verslaggeving van de gemeente.

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening

Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee
voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.

Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het
mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan
worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische
beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard,
timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende
afwijkingen op ons oordeel.

Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant
professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden,
het Bado, de Nota verwachtingen accountantscontrole 2022, het controleprotocol en het normenkader voor
de financiële rechtmatigheid die zijn vastgesteld door de gemeenteraad op 15 december 2022, het
Controleprotocol WNT 2022, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.

Onze controle bestond onder andere uit:




                                                                                            23078558ED/SP/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>•   Het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang
    bevat als gevolg van fouten of fraude dan wel dat baten en lasten alsmede de balansmutaties als gevolg
    van fouten of fraude niet in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen,
    het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van
    controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat
    een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn
    van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het
    opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing.

•   Het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel
    controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden
    hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van
    de gemeente.

•   Het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de
    gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door
    het college van burgemeester en wethouders en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan.

•   Het vaststellen dat de door het college van burgemeester en wethouders gehanteerde veronderstellingen
    aanvaardbaar zijn inzake de afweging dat de gemeente in staat is de financiële risico’s vanuit de
    reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de
    toezichthouder. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er
    gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de gemeente
    haar financiële risico’s kan opvangen. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang
    bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante
    gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze
    verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de
    datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter
    toe leiden dat de gemeente de financiële risico’s niet kan opvangen.

•   Het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen
    toelichtingen.

•   Het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en
    gebeurtenissen, en of de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in
    alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen.

Gegeven onze eindverantwoordelijkheid voor het oordeel zijn wij verantwoordelijk voor de controle van de
jaarrekening van de gemeente, rekening houdend met de invloed daarop van de aard en de significantie van
de activiteiten van uitvoeringsorganisaties ten behoeve van de gemeente. Op basis hiervan hebben wij de
aard en omvang bepaald van de uit te voeren werkzaamheden ten aanzien van deze uitvoeringsorganisaties.




                                                                                           23078558ED/SP/7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Wij communiceren met de gemeenteraad onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de
controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder
eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing.

Rotterdam, 5 juli 2023

Deloitte Accountants B.V.

Was getekend: J. van Koert MSc RA




                                                                                         23078558ED/SP/8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>