<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                KADERBRIEF 2024




Versie: 2.0 (concept na vaststelling in het dagelijks bestuur van 7 april 2023)

Datum: 7 april 2023




                                                                                  pagina 1 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>VOORWOORD

Als Vervoerregio zijn we verantwoordelijk voor de mobiliteit in de drukste stedelijke regio van
ons land. Van ons wordt een antwoord verwacht op de vraag hoe wij de toekomstige bewoners
van honderdduizenden nieuw te bouwen huizen in onze gemeenten duurzaam, comfortabel en
met gebruik van zo min mogelijk ruimte door onze regio kunnen laten reizen. En dat tegen een
achtergrond van nieuwe reispatronen, digitalisering, en vooral: prijsstijgingen. De kosten voor
materiaal, brandstof en personeel stijgen fors. Daarmee nemen de kosten voor projecten en de
exploitatie van ons openbaar vervoer toe. Dat merken we inmiddels. Met de beschikbare
budgetten kunnen we minder doen, terwijl we juist meer opgaven op ons af zien komen zoals
achterblijvende reizigersaantallen, klimaat- en energieopgaven en bereikbaarheidsongelijkheid
die we ook in onze regio waarnemen. Over de keuzes die in de komende begroting gemaakt
moeten worden, gaat het dagelijks bestuur (DB) graag in gesprek met de regioraad. Met deze
kaderbrief laten we u alvast zien om welke opgaven het gaat en hoe we er financieel voorstaan.
Anders dan u van het DB gewend was, ontving u de afgelopen twee jaar een beknopte en
richtinggevende kaderbrief zonder uitgebreide beleidstoelichting. We zaten midden in een
pandemie die grote gevolgen had voor de mobiliteit en we hebben ons flink moeten inspannen
om de bereikbaarheid op peil te houden. De grootste onzekerheden lijken nu voorbij. Als nieuw
aangetreden DB presenteerden we u afgelopen najaar ons Bestuursakkoord tijdens een
drukbezocht symposium in pakhuis De Zwijger. Binnenkort leggen we u bovendien ons nieuwe
Beleidskader voor. In plaats van terug te vallen in ons oude reisgedrag, zetten we in op een
manier van reizen die bijdraagt aan een prettige, toegankelijke en veilige leefomgeving. Deze
kaderbrief blikt daarop alvast vooruit en laat zien dat we in de komende jaren blijven investeren
in een duurzaam bereikbare regio.
Met vriendelijke groet,
Gerard Slegers
Portefeuillehouder Financiën,
dagelijks bestuur Vervoerregio Amsterdam




                                                                                       pagina 2 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>INHOUDSOPGAVE

KADERBRIEF 2024                                              1

Voorwoord                                                    2

   Inleiding                                                 4

   Beleidsuitgangspunten voor de begroting 2024              5

   Financieel perspectief                                    8
        III.a Financiële uitgangspunten vanaf 2024           8
        III.b Financieel beleid                             11
        III.c Weerstandsvermogen en risicobeheersing        13
        III.d De financiële kaders in cijfers en in beeld   14
        III.e Ontwikkeling BDU-saldo                        16

   Begrotingsproces 2024                                    17




                                                             pagina 3 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>          INLEIDING
We willen een bereikbare regio zijn voor de mensen die hier wonen, werken, leren en recreëren.
Nu en in de toekomst. Dat vraagt om verantwoorde keuzes die voor de mens, onze omgeving en
de planeet het beste zijn. Meer dan ooit moeten we in deze drukste regio van het land zorgen
voor schone en gezonde vervoersopties die passen bij de verschillende gebieden. Inwoners en
bezoekers moeten hun bestemming kunnen bereiken, mee kunnen doen en zich kunnen
ontwikkelen. Daarom werken we samen met onze partners aan een duurzaam bereikbare regio
waarin onze reizigers veilig, betaalbaar, soepel en prettig kunnen reizen van deur tot deur.
Het Rijk helpt ons daarbij: eind 2022 maakten we afspraken over een ongekend groot pakket aan
schaalspronginvesteringen en bereikbaarheidsmaatregelen die de woningbouw moeten
versnellen. Dat vraagt ook iets van ons eigen investeringsvermogen. Intussen zien we dat
stijgende kosten en het tekort aan personeel druk leggen op onze gemeenten en vervoerders.
Vervoerders hebben het al een poos zwaar omdat het aantal reizigers nog niet op het niveau is
van voor Covid-19. Dit is inmiddels voelbaar voor de reiziger. We staan nu voor de opgave om
stijgende kosten en afnemende inkomsten weer met elkaar in balans te brengen.

Met de kaderbrief presenteert het DB van de Vervoerregio alle uitgangspunten, voornemens en
kaders waarbinnen onze volgende begroting wordt opgesteld. Actueel zijn het Bestuursakkoord
dat het nieuw aangetreden DB in het najaar van 2022 heeft gepresenteerd, en het nieuwe
Beleidskader Verbinden in Verscheidenheid dat in eerste lezing in mei aan de regio wordt
voorgelegd. Beiden zijn van invloed op de financiële keuzes die de Vervoerregio maakt. Dat geldt
ook voor een aantal belangrijke ontwikkelingen die we hier beschrijven.
Deze kaderbrief zet de lijnen vast uit en is daarmee een eerste stap in de richting van onze
programmabegroting. Ook geven we een meerjarig beeld van onze financiële positie op basis van
de meest actuele inzichten. Dat leidt tot een totaalbeeld waarin de optelsom van al onze
ambities groter is dan de beschikbare middelen. Keuzes moeten dus worden gemaakt. Die leggen
we aan de regioraad voor tijdens de eerstvolgende programmabegroting.
In deze kaderbrief gaan we achtereenvolgens in op:

   •   De uitgangspunten van het Bestuursakkoord en ons Beleidskader
   •   Het financieel perspectief inclusief de gevolgen van de 1e Begrotingswijziging 2023
   •   Het begrotingsproces 2024




                                                                                      pagina 4 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>          BELEIDSUITGANGSPUNTEN VOOR DE BEGROTING 2024

Algemeen
Het inhoudelijke beleid van de Vervoerregio is te vinden in het Beleidskader Mobiliteit uit 2018.
Momenteel werken we aan een nieuw beleidskader, Verbinden in Verscheidenheid, dit wordt
naar verwachting in het najaar vastgesteld. De maatschappelijke opgaven die op ons afkomen op
het gebied van klimaat, energie, woningbouw, werkgelegenheid, verkeersveiligheid en de
toenemende ongelijkheid vragen namelijk om scherpere keuzes. De politieke prioriteiten zijn in
2022 benoemd in het bestuursakkoord. In deze paragraaf vindt u de uitgangspunten die we op
basis van deze producten gebruiken voor de begroting.

We pakken de maatschappelijke opgaven aan vanuit het concept ‘Brede Welvaart’. We kijken
eerst vanuit de mens, pas daarna volgt het systeem. Die vertalen we in vijf samenhangende
thema’s: bereikbaarheid, duurzaamheid, verkeersveiligheid, gezondheid en inclusiviteit.
We verbreden de definitie van bereikbaarheid naar ‘de mogelijkheden voor iedereen om binnen
redelijke tijd en tegen redelijke kosten en op een prettige en soepele manier de plaatsen te
bereiken waar men wil zijn’ en zetten extra in op de thema’s inclusiviteit, duurzaamheid,
verkeersveiligheid en gezondheid.
Wij willen de bijdrage van mobiliteit aan brede welvaart in onze regio optimaliseren, door de
volgende principes te hanteren.

De mens als startpunt voor comfortabel, veilig en ontspannen reizen – Reizigers in onze regio
moeten comfortabel, veilig, vlot en onbezorgd hun bestemmingen kunnen bereiken. We nemen
gedragsbeïnvloeding en de vraagkant van mobiliteit als uitgangspunt en kijken welke
maatregelen in de infrastructuur daar het beste op aansluiten.

STOMP is de basis – We willen de mobiliteit in onze regio verminderen, veranderen en
verduurzamen. Verminderen betekent inzetten op slimme ruimtelijke keuzes, mijden van de
spits en thuiswerken. Voor veranderen hanteren we het STOMP-principe (Stappen – Trappen –
OV- Mobiliteitsdiensten – Privéauto). Dit betekent dat we de vervoersopties makkelijker en
aantrekkelijker maken die minder ruimte innemen en veiliger, gezonder en duurzamer zijn.
Zonder bepaalde vervoersopties te verbieden of onmogelijk te maken. De consequente inzet van
STOMP draagt ook bij aan verduurzaming. Verder zetten we in op minder uitstoot van
schadelijke stoffen, het gebruik van schone energie en de inzet van zo min mogelijk grondstoffen.
Om STOMP als basis te kunnen hanteren, ligt er in 2024 een opgave in het behoud en herstel van
het openbaar vervoer in onze regio.




                                                                                      pagina 5 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Ieder gebied vraagt om een andere oplossing – De Vervoerregio is in alle opzichten een diverse
regio. We maken daarom onderscheid tussen vijf verschillende gebiedstypen, van hoogstedelijk
tot landelijk. Ieder gebiedstype vraagt om een andere invulling van de mobiliteit volgens het
STOMP-principe. In landelijk gebied houdt de auto een grotere rol, maar moeten de
alternatieven ook beter worden; in centra veel ruimte voor lopen en fietsen en doorgaand
verkeer eromheen. We geven onze inwoners keuzemogelijkheden die passen bij de omgeving en
aansluiten op onze doelen.

Mobiliteit en ruimte versterken elkaar – De Vervoerregio heeft geen zeggenschap over de
openbare ruimte en is geen wegbeheerder, maar de mobiliteit heeft wel grote belangen bij een
goede ruimtelijke ordening en een goede, prettige en klimaatbestendige openbare ruimte. Dit
bepaalt namelijk hoe mensen kunnen en willen reizen. Samen met onze partners streven we naar
nabijheid van dagelijkse activiteiten en prettig ingerichte wijken, buurten en straten. We helpen
gemeenten om bereikbaarheid een goede plek te geven binnen ruimtelijke plannen.

Belangrijkste ontwikkelingen voor een nieuwe begroting
Een aantal thema’s en ontwikkelingen kunnen we in deze kaderbrief vast uitlichten, omdat ze in
uitgewerkte vorm in onze volgende begroting hun plek zullen krijgen. We zetten de belangrijkste
op een rijtje:

   •   Accentverschuivingen van het nieuwe beleidskader op de doelen bereikbaarheid,
       inclusieve mobiliteit, verkeersveiligheid, duurzaamheid en gezondheid.
   •   Verder uitgewerkte afspraken rond de woningbouwimpuls en de
       schaalspronginvesteringen in onder meer de metrolijnen naar Schiphol en Hoofddorp en
       de ontsluiting van het westelijk havengebied in Amsterdam.
   •   Het in overleg met onze partners programmeren en waar nodig ook prioriteren of
       temporiseren van projecten uit ons Uitvoeringsprogramma Mobiliteit, bijvoorbeeld de
       infrastructuurinvesteringen.
   •   Uitwerken van de indexatie en de gevolgen van prijsstijgingen op de diverse
       begrotingsonderdelen.
   •   Het openbaar vervoer kent zware tijden. De Vervoerregio zet in op afspraken met het Rijk,
       afspraken met vervoerders inzake herstelplannen om naar een gezonde financiële situatie
       terug te groeien en heeft een herstelbudget gevormd.
   •   Uitwerking van het assetmanagent railinfra (AMRI)-contract na het jaar 2024.
   •   Uitwerking van implementatie traject Signalling & Control als onderdeel van het beheer
       en onderhoud van de railinfra.




                                                                                     pagina 6 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>       •     Onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om het tariefbeleid beter aan te laten sluiten bij
             de beleidsdoelen (STOMP-principe, inclusieve mobiliteit). Uitgangspunt is dat we dit
             kostenneutraal doen.
       •     Aandacht voor de (financiële) gevolgen van invoering 30km per uur in Amsterdam en
             andere gemeenten in onze regio.
       •     In lijn brengen van de personele capaciteit en vaste formatie met de nieuwe opgaven van
             de Vervoerregio Amsterdam.


Samenwerking is essentieel
Voor vrijwel alle opgaven werkt Vervoerregio Amsterdam samen met één of meerdere partners.
Zo maken we met de andere vervoersautoriteiten, de vervoerders en het Rijk in het NOVB
afspraken over onder meer herstelbudgetten en de tarieven in het OV. Binnen Samen Bouwen
aan Bereikbaarheid werken de regionale partijen samen met de ministeries aan grote opgaven
zoals de toekomstige HOV-verbindingen, waarover in het jaarlijkse MIRT-overleg met het Rijk
uitvoeringsafspraken worden gemaakt. In de Metropoolregio (MRA) werken we met andere
overheden in de noordelijke randstad aan slimme mobiliteitsoplossingen, logistieke opgaven en
zorgen we voor een gezamenlijk verkeersmodel. Samen zoeken we ook telkens naar
financieringskansen bij zowel het Rijk als in Europa. Zo is onlangs voor het project Guisweg in
Zaanstad een extra rijksbijdrage van € 11,2 miljoen toegekend en kan er ook vanuit een Europese
subsidie van € 3,4 miljoen een deel voor dit project worden benut om gelijkvloerse kruisingen ‘uit
het spoor’ te halen.

Wettelijke kaders
De wettelijke verplichtingen zijn vastgelegd in de Wet lokaal spoor1, Wet Personenvervoer en de
Wet BDU verkeer en vervoer. De regels rond verslaglegging en verantwoording zijn bepaald in
het Besluit Begroting en Verantwoording Gemeenten en provincies (BBV).




1   Wet lokaal spoor van 10 juli 2013




                                                                                          pagina 7 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                 FINANCIEEL PERSPECTIEF

De Vervoerregio ontvangt vanuit het Rijk middelen via de Brede Doel Uitkering (BDU2). De
omvang van deze BDU-middelen bedraagt ongeveer € 430 miljoen per jaar. Met deze jaarlijkse
middelen (en soms aanvullende bijdragen) vervult de Vervoerregio haar wettelijke
verplichtingen.

De begroting/meerjarenraming heeft een planningshorizon van vier jaar. Dit is het (nieuwe)
begrotingsjaar 2024 en de drie opeenvolgende jaren 2025-2027. Omdat eerdere ontwikkelingen
van invloed zijn op het lopende jaar, is ook 2023 in het financieel perspectief opgenomen. Onder
financieel perspectief wordt verstaan: het begrotingsbeslag van het door de regioraad
vastgesteld beleid dat budgettair is vertaald in de begroting 2023 en meerjarenraming 2024-
2026, inclusief de voorstellen uit de 1e Begrotingswijziging 2023.

De stand van de (meerjaren-)begroting na vaststelling van de 1e Begrotingswijziging 2023 geeft
daarmee het financieel meerjarig kader aan voor de uitvoering van het beleid.



                       III.a Financiële uitgangspunten vanaf 2024


De huidige meerjarenraming van de Vervoerregio is vanuit de huidige programmering solide. Er is
een sluitende begroting en de Vervoerregio heeft geen schuldpositie. De risico’s zijn beheersbaar
en het weerstandsvermogen biedt voldoende dekking voor deze risico’s.

De vrije ruimte is echter beperkt vanwege alle afspraken over schaalspronginvesteringen en extra
inspanningen voor het openbaar vervoer.

Dat maakt dat zonder extra bijdrage vanuit het Rijk het maar beperkt mogelijk is om de nodige
voorzieningen voor mobiliteit te realiseren en openbaar vervoer te exploiteren die horen bij de
voorgenomen woningbouwimpuls.

Daarnaast leren de prijsontwikkelingen van het afgelopen jaar ons dat de huidige indexatie van
de BDU onvoldoende compensatie biedt.




2
    De volgende wet – en regelgeving is van toepassing op de BDU verkeer en vervoer: Wet BDU verkeer en vervoer van 23 december 2004; Wet
    personenvervoer 2000 van 6 juli 2000, en Besluit BDU verkeer en vervoer, zoals laatstelijk gewijzigd bij besluit van 29 oktober 2015.




                                                                                                                            pagina 8 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>De onderstaande ontwikkelingen zijn al financieel vertaald in de eerste begrotingswijziging 2023:

   •  Woningbouwimpuls en schaalsprong OV: afspraken met het Rijk vanuit het BO MIRT en
      de bijdrage die de Vervoerregio hierin heeft toegezegd.
   • Slim programmeren van projecten uit het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit.
   • Een ophoging van het OV-herstelbudget voor de komende jaren teneinde de vervoerders
      te helpen in deze moeilijke tijden voor het OV.
   • De actie voor minima in het kader van de relatief hoge tariefstijging van het ov in 2023.
   • Indexatie projecten (voorlopige stand).
De ontwikkelingen lichten we toe.



Woningbouwimpuls en schaalsprong OV
In het bestuurlijke MIRT-overleg met het Rijk zijn eind 2022 afspraken gemaakt over
investeringen die voor onze regio erg omvangrijk zijn. Zuidasdok kan worden voltooid, we
trekken de Noord/Zuidlijn door naar Hoofddorp en maken een begin met het sluiten van de
kleine metroring. In totaal omvat dit pakket € 5,4 miljard aan investeringen. Het Rijk betaalt
hiervoor 75% van de investeringskosten, de regio de resterende 25%. Voor Vervoerregio
Amsterdam betekent dit dat we in onze herziene begroting uitgaan van totaal € 370 miljoen over
de jaren 2023 tot en met 2034.

Ook is met het Rijk gekeken naar de woningbouwopgave en de extra mobiliteit die daaruit
voortkomt. De komende 10 jaar verwachten we in de MRA de bouw van 175 duizend woningen.
Voor het versnellen van de woningbouwproductie in gebieden zoals de Haarlemmermeer,
Amsterdam-Zuidoost, Haven Stad, IJburg/Zeeburgereiland en Purmerend en Zaanstad is door het
Rijk in totaal zo’n € 500 miljoen vrijgemaakt voor de bijbehorende bereikbaarheidsinvesteringen.
In het huidige Uitvoeringsprogramma Mobiliteit zijn hiervoor deels al middelen opgenomen.
Maar met de definitieve afspraken die nu zijn gemaakt betekent dit voor de komende tien jaar
dat er hieruit extra middelen nodig zijn voor vooral de ontsluitende infrastructuur en de
exploitatie van het openbaar vervoer. Deze worden zo nodig in afweging genomen in relatie tot
andere investeringen.

Hiermee zijn niet alle opgaven opgelost. Diverse lange termijn studies laten zien dat de mobiliteit
na 2025 weer gaat groeien in onze regio. Openbaar vervoer kan een belangrijke bijdrage leveren
om die groei op te vangen. De Vervoerregio is daarom nauw betrokken bij grote projecten die de
schaalsprong moeten realiseren, zoals HOV Zaan IJ en de Sprong over het IJ. We sluiten niet uit




                                                                                        pagina 9 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>dat voor het bereiken van een akkoord door de partijen een extra beroep gedaan wordt op de
Vervoerregio. Zo nodig wegen we dit af tegen de doelen van deze en andere projecten.

Slim programmeren van projecten

In het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit staan alle investeringen opgenomen die de Vervoerregio
doet en wil gaan doen. Met zo’n driehonderd projecten in de komende tien jaar is dat
programma inmiddels goed gevuld. Het gaat dan om kleine fiets- en verkeersveiligheidsprojecten
en om grote opgaven zoals bij de grote multimodale knooppunten rond de Zuidas en Schiphol en
de aanpak van de Thorbeckeweg in Zaanstad. De kosten voor de uitvoering van deze projecten
nemen toe. Daarom willen we incidenteel het budget voor het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit
verhogen, zodat de projecten waar de Vervoerregio aan bijdraagt niet stilvallen. We doen een
inhoudelijke analyse om het bedrag te bepalen dat uiteindelijk in de begroting moet worden
ingepast. Met het Rijk gaan we in gesprek over de rol die zij daarbij kunnen spelen.

Deze verhoging bij bestaande projecten betekent dat we minder overhouden voor nieuwe
projecten, tenzij we ervoor kiezen om extra budget vrij te maken.

Met gemeenten, provincie Noord-Holland en andere partners zijn we nu al in gesprek over hoe
we zo goed mogelijk samen kunnen programmeren. Want alle overheden hebben hiermee te
maken en we zien dat investeringsprogramma’s daardoor moeten worden bijgesteld. Zolang we
dat niet ieder apart doen, kunnen de negatieve gevolgen voor onze ambities worden beperkt.
Een mogelijkheid is ook om onze bijdragen aan projecten in de tijd naar achteren te schuiven,
zodat voldoende ruimte is om de belangrijkste projecten eerst te doen en tegenvallers nu op te
kunnen vangen.

OV Herstelbudget

We hebben naar enkele grote financiële dossiers gekeken. Voor het openbaar vervoer hebben
we vanwege het achterblijven van de reizigersopbrengsten ten opzichte van 2019 een
herstelbudget gecreëerd. Dat budget is tot en met 2022 beperkt aangesproken vanwege de
steunmaatregelen van het Rijk. Vanaf 2023 is een forse bijdrage van de Vervoerregio
noodzakelijk in het openbaar vervoer. Dat is aanvullend op de rijkssteun (TVOV), steun van de
aandeelhouders zoals de gemeente Amsterdam en de maatregelen die de vervoerders zelf
treffen. Het is van belang dat het openbaar vervoer voor de reiziger in onze regio aantrekkelijk en
betrouwbaar blijft. Wij hebben geconstateerd we dat bepaalde concessies in onze regio
incidenteel een bijdrage nodig hebben om deze moeilijke periode te overbruggen. Het is een
ingewikkelde situatie waarbij de rijkssteun uitfaseert, de reizigersopbrengsten nog lang niet terug
zijn op het niveau van 2019 en waarbij de ov-sector kampt met tegenvallers zoals energieprijzen.
Dit vraagt keuzes om toe te groeien naar een nieuw evenwicht tussen reizigersopbrengsten en de




                                                                                      pagina 10 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>exploitatiekosten, passend bij de ontwikkelingen in de regio en het reisgedrag. We willen de
voorwaarden voor een financiële herstelbijdrage zo inrichten dat vervoerders worden uitgedaagd om het
openbaar vervoer prettig en aantrekkelijk blijft en past bij de ontwikkelingen in de regio, waarbij rekening
wordt gehouden met de uitdagingen waar de vervoerders voor staan. Naast de financiële uitdaging gaat
het dan ook om de huidige personeelssituatie.

Tariefactie voor minima

De indexatie van de tarieven is landelijk vastgesteld. Omdat deze indexactie hoger was dan
andere jaren is een tarief actie voor minima en voedselbanken ingericht. Hiervoor is € 5 miljoen
beschikbaar gesteld.

Indexatie projecten

Voor enkele projecten zijn harde afspraken voor de vergoeding van prijsstijgingen vastgelegd in
contracten en beschikkingen. Voor die juridische verplichtingen is in 2023 en 2024 in totaal € 11
miljoen aanvullend in de begroting opgenomen.

Opdrachtgever van vervangingsopgaven railinfra

Sinds 1 januari 2022 is de Vervoerregio risicodragend opdrachtgever voor het beheer en
onderhoud en vervanging van de tram- en metro infrastructuur. Dit is het grootste contract van
de Vervoerregio en heeft een taakstellend budget van gemiddeld € 115 miljoen per jaar.
Vanwege de overdracht vanuit de gemeente Amsterdam weten we dat in de opgave de komende
periode wijzigingen in plaatsvinden, zowel positief als negatief. Omdat de effecten nu nog niet
scherp zijn, kiezen we ervoor dit contract nauwgezet te volgen. De kern van het contract is dat
extra opgaven in eerste instantie binnen het budget worden opgelost, bijvoorbeeld door
aanpassingen in de kwaliteit en kwantiteit van het onderhoud.



                III.b Financieel beleid

Op de deelbudgetten vindt de volgende sturing plaats:
   - Voor de Investeringsagenda is structureel ruim € 110 miljoen beschikbaar. Binnen die
       budgetruimte moeten de verschillende projecten op infrastructuurgebied worden
       bekostigd. Daaronder vallen zowel de infrastructuurprojecten die de Vervoerregio voor
       eigen rekening en risico uitvoert, als de bijdragen aan partners die als wegbeheerder
       projecten uitvoeren.
   - De grote projecten die samenhangen met de schaalsprong in het OV – zoals de
       Amsteltram en de toekomstige projecten doortrekken Noord/Zuidlijn, sluiten metroring,




                                                                                               pagina 11 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>    Zuidasdok en de aanleg van het 5e en 6e spoor bij station Zuid – worden als afzonderlijke
    posten in de begroting opgenomen ter hoogte van onze bestuurlijke toezegde bijdragen.
-   De concessies worden jaarlijks opgenomen voor de schattingen op basis van
    vervoerplannen en concessieafspraken. Het openbaar vervoer zit momenteel in zwaar
    weer: achterblijvende reizigersopbrengsten en energiekosten geeft financiële nood in het
    ov. Het is van belang dat het openbaar vervoer voor de reiziger in onze regio op een
    afdoende niveau in stand blijft en groei kan faciliteren. Daarom is voor de periode 2024
    t/m 2028 extra budget beschikbaar om – waar nodig – de concessies te ondersteunen bij
    het financieel herstel naar de nieuwe ‘post-Covid’- situatie. Voor 2023 zijn er bijdragen
    beschikt aan vervoerders uit dit herstelbudget en ook voor 2024 zijn we in gesprek met de
    vervoerders. In de begroting wordt uitgegaan van een taakstelling voor reizigersgroei,
    waarmee vanaf 2025 de jaarlijkse bijdrage aan de concessie Amsterdam daalt.
-   Voor de uitvoering van het AMRI-contract is een totaalbedrag voor de periode 2022 t/m
    2034 begroot, gemiddeld € 115 miljoen per jaar. Binnen die ruimte moet het beheer en
    onderhoud, inclusief vervangingsonderhoud, plaatsvinden. Bij areaalwijzigingen worden
    aanvullende afspraken gemaakt. In 2024 eindigt de transitieperiode naar de nieuwe
    governance, waarmee het opdrachtgeverschap is overgegaan van gemeente Amsterdam
    naar de Vervoerregio.
-   De uitgaven binnen het onderdeel Activa GVB zijn de bijdragen voor de investeringen in
    de strategische activa, dat vooral uit het rollend materieel (metro’s en trams) bestaat.
    Voor de investeringen waartoe vanaf 2019 is besloten, vergoedt de Vervoerregio jaarlijks
    de kapitaallasten.
-   De uitgaven op het onderdeel Onderzoek, Studie en Samenwerking van € 7 miljoen
    jaarlijks vallen in twee grote brokken uiteen. De samenwerkingsprojecten in MRA-
    verband vallen hieronder. Daarnaast worden algemene onderzoeken en studies
    bekostigd, die niet direct aan individuele projecten zijn gerelateerd.
-   De inzet van onze medewerkers zijn deels gerubriceerd onder de ‘Apparaatskosten’ van
    het programma Verkeer en Vervoer en deels onder de ‘Apparaatskosten’ van het
    programma Overhead. Ook de uitgaven voor ICT, communicatie, facilitair en huisvesting
    vallen onder Overhead. In totaal is circa € 23 miljoen jaarlijks beschikbaar voor de vaste
    formatie van 150 fte, voor inhuur van derden en voor de overige materiële
    overheadkosten. Dat is minder dan 5% van de jaarlijkse begroting.




                                                                                 pagina 12 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>               III.c Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Weerstandsvermogen
Het weerstandsvermogen van Vervoerregio Amsterdam is het vermogen om niet-structurele
risico’s op te vangen zonder dat de uitvoering van de taken door de organisatie in het gedrang
komt. Het weerstandsvermogen wordt gevormd door de relatie tussen de beschikbare
weerstandscapaciteit en de materiële risico’s waarvoor geen of onvoldoende afzonderlijke stuur-
en beheersmaatregelen zijn getroffen.

Het weerstandsvermogen wordt bepaald door de omvang van de reserves en het saldo
vooruitontvangen BDU waar geen bestemming op zit. Hiermee kunnen niet begrote uitgaven
worden opgevangen. De omvang van het weerstandsvermogen bedraagt eind 2022
€ 64,7 miljoen, zijnde het saldo van de BDU ad € 154,8 miljoen en het beklemde deel daarvan ad
€ 90,1 miljoen.

Dit weerstandsvermogen ad € 64,7 miljoen moet worden afgezet tegen de benodigde risicobuffer
die eind 2022 op € 42 miljoen uitkomt (zie hierna onder het kopje Risicobeheersing). De echte
vrije ruimte van het saldo BDU bedraagt daarmee iets meer dan € 20 miljoen, wat gering is: nog
geen 5% van onze jaarlijkse begroting.

De Vervoerregio heeft geen algemene reserve.

Risicoinventarisatie en -beheersing
Uit een actualisatie van de risicoanalyse volgen een aantal risico’s, die in het kort kunnen worden
ondergebracht in de volgende vijf punten:
       -   Onrust op allerlei markten door de Oekraïne-oorlog (gevolg o.a. prijsstijgingen);
       -   Onvoldoende prijscompensatie in de BDU;
       -   Vervoerders zijn niet in staat om de kosten, opbrengsten en productieomvang naar
           een nieuwe balans te krijgen;
       -   Externe bedreigingen voor de ICT-infrastructuur zoals aanvallen of hacks;
       -   De toenemende opgave om goed personeel te werven en te binden.

Om de financiële impact van de risico’s in te schatten is een analyse gemaakt waarin de financiële
omvang van de risico’s in risico-categorieën zijn ingedeeld. Vervolgens is de impact (effect) in
euro’s bepaald en gewogen met de risico-inschatting (kans). De som van de financiële risico’s,
rekening houdend met een incidenteel of structureel effect, telt voor de periode 2023-2026 op
tot € 169 miljoen, dat is gemiddeld € 42 miljoen per jaar.




                                                                                       pagina 13 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                      III.d De financiële kaders in cijfers en in beeld


Tabel 1: Meerjarig financieel perspectief (2023-2033) (bedragen x € 1.000)
(Sub-)Programma
LASTEN                                      Jaarrekening   Begroting 2022   Begroting 2023 (na    Begroting 2024   Begroting 2025   Begroting 2026   Begroting 2027   Begroting 2028   Begroting 2029 Begroting 2030 Begroting 2031 Begroting 2032 Begroting 2033
                                                   2021      (na Burap-2)       1e Begrotings-
                                                                                     wijziging)
Algemene dekkingsmiddelen                            -49              300                  522               458              404              349              295              241              187           133             79              0               0
Overhead                                          10.409           12.373                11.486           11.486           11.536           11.491           11.491           11.491           11.491         11.491         11.491        11.491          11.491
Investeringsagenda mobiliteit                    124.648          152.344               140.469          105.573          114.475          114.424          114.424          114.424          114.424        114.424        114.424       114.424         114.424
Bijdrage aanleg verlenging                            0               500                 1.000            1.000           16.500           35.000           40.000           45.000           50.000         55.000         55.000        46.000          15.000
Noord/Zuidlijn en sluiten metroring
Amsteltram                                        32.553           48.625                39.265           28.482                0                0                0                0                0             0              0              0               0
Concessies                                       298.870          227.450               120.710          122.480          103.621           92.047           86.047           80.047           74.047         71.047         68.047        65.047          62.047
Assetmanagement Railinfrastructuur               126.204          140.015               146.167          120.405          119.805          120.205          120.205          120.205          120.205        120.205        120.205       151.351         146.980
Activa GVB                                        18.537           39.742                29.306           39.415           38.302           41.888           33.649           44.068           40.697         42.441         44.185        44.050          44.603
Duurzaam en slim                                      0                 0                    0                 0                0                0                0                0                0             0              0              0               0
Onderzoek, Studie en Samenwerking                  7.327            9.233                 9.110            8.872            8.884            8.465            7.260            7.260            7.260          7.260          7.260         7.260           7.260
Apparaatskosten                                    8.770           10.767                10.232           10.232           10.782           10.782           10.782           10.782           10.782         10.782         10.782        10.782          10.782


TOTAAL LASTEN                                  627.269          641.349              508.266           448.404          424.310          434.650          424.153          433.518          429.093        432.783        431.473        450.405        412.586

BDU jaarbijdrage                                 425.600          443.265               443.633          443.633          443.633          443.633          443.633          443.633          443.633        443.633        443.633       443.633         443.633
Overige baten                                    228.833          165.722                14.785           11.193           14.217            9.434            7.915            7.861            7.807          7.753          7.699         7.620           7.620


TOTAAL BATEN                                   654.433          608.988              458.417           454.826          457.850          453.067          451.548          451.494          451.440        451.386        451.332        451.253        451.253

SALDO OVER HET JAAR                             27.164          -32.362               -49.849             6.422          33.539           18.416           27.394           17.976           22.346         18.603         19.859            847         38.666

SPAARSALDO BDU                                 187.143          154.781              104.932           111.354          144.893          163.309          190.704          208.679          231.026        249.628        269.487        270.334        309.001


De begrotingsbedragen in 2022 en 2023 voor de subprogramma’s Investeringsagenda mobiliteit en Beheer & Onderhoud Infrastructuur (AMRI) zijn incidenteel
hoger omdat budgetten uit voorgaande jaren zijn doorgeschoven.




                                                                                                                                                                      pagina 14 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Grafiek 1: Meerjarig perspectief in beeld

                                                 Meerjaren doorkijk 2023-2033 (in € 1.000)
 600.000     Algemene dekkingsmiddelen              Overhead               Investeringsagenda mobiliteit          Grote projecten schaalsprong OV

             Amsteltram                             Concessies             Beheer & Onderhoud Railinfra           Activa GVB

             Onderzoek, Studie en Samenwerking      Apparaatskosten        Ruimte in jaarlijkse BDU
 500.000




 400.000




 300.000




 200.000




 100.000




      -




                                                                                                           pagina 15 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                       III.e Ontwikkeling BDU-saldo

In tabel 2 is de ontwikkeling van het BDU-saldo weergegeven, er van uitgaande dat de begrotingsruimte of het begrotingstekort wordt
verrekend met het BDU-saldo en ruimte niet wordt ingezet voor extra uitgaven. Deze ruimte is niet geheel vrij inzetbaar. Een deel van
dit saldo moet als weerstandsvermogen ofwel financiële buffer voor risico’s worden aangehouden.


Tabel 2: Ontwikkeling BDU-saldo (2023-2027) (bedragen x € 1.000)

                                   Gewijzigde
                                                      Begroting 2023 (na
                                   begroting 2022 (na
Ontwikkeling saldo BDU                                1e Begrotings-     Begroting 2024   Begroting 2025   Begroting 2026   Begroting 2027
                                   2e Bestuurs-
                                                      wijziging 2023)
                                   rapportage 2022)

Beginstand saldo BDU                    187.142            154.781           104.932           111.353          144.893          163.309
Beschikte jaarbijdrage                  443.265            443.633           443.633           443.633          443.633          443.633
Totaal Beschikbare BDU begin van
                                        630.408            598.413           548.564           554.986          588.525          606.942
het jaar
Inzet BDU in begrotingsjaar            -475.627           -493.482           -437.211         -410.093         -425.217         -416.238
Stand saldo BDU ultimo jaar             154.781            104.932            111.353          144.893          163.309          190.703
Hiervan beklemd:
Beklemd als gevolg van
overheveling van budgetten naar         90.100             18.800               0                 0                0                0
latere jaren
Benodigde buffer voor risico's          42.000             84.000            126.000           168.000          168.000          168.000


Deel BDU beklemd                        132.100            102.800           126.000           168.000          168.000          168.000
Deel BDU niet beklemd                   22.681              2.132            -14.647           -23.107           -4.691          22.703


Uit deze tabel blijkt dat het beschikbare saldo van de BDU tot en met 2026 nodig is als buffer voor de risico’s.

Er van uit gaande dat de opgebouwde buffer eind 2025 voldoende is voor de risico’s op lange termijn, ontstaat pas na 2026 inzetbare
begrotingsruimte.


                                                                                                                              pagina 16 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>          BEGROTINGSPROCES 2024
Met de kaderbrief worden de uitgangspunten, kaders en voornemens gepresenteerd
waarbinnen de begroting wordt opgesteld. We presenteren het financieel kader als de
meerjarenbegroting zoals die na vaststelling van de 1e Begrotingswijziging 2023 geldt.
Daarmee is in dat kader nog geen rekening gehouden met nieuwe voornemens of
ontwikkelingen. De doelstellingen voor 2024 worden daarop aangepast en budgettair
ingepast bij het opstellen van de Begroting 2024-2027.



Het DB wil met deze gegevens in juli 2023 het begrotingsvoorstel aan de regioraad
voorleggen voor eerste bespreking. Ook wordt deze Ontwerpbegroting 2024 aan de
gemeenten voorgelegd voor een zienswijze. Hierna wordt de definitieve begroting ter
vaststelling aangeboden aan de regioraad in oktober 2023.

Zoals elk jaar gebruikelijk, vragen wij bij gedeputeerde staten uitstel aan op de in de Wet
gemeenschappelijke regelingen (Wgr) genoemde datum 15 september 2023 voor indiening
van de definitieve Begroting 2024. Daarbij is een belangrijk argument dat van de gemeenten
geen deelnemersbijdrage wordt gevraagd waarmee zij in hun begroting rekening moeten
houden.




                                                                                    pagina 17 van 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>