<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Algeemenne beschouwingg
Beggrotin
        ng 201
             19
Datum: 1 novembeer 2018

Inleiding
Als nieuwkomer in de gemeentepolitiek w  word je direcct in het dieepe gegooidd ook al heb je je
uiterste best gedaaan in de voorbereidingeen naar de vverkiezingen n en het verrvolg. Gelukkig
werden er zwembaandjes uitgedeeld via dee themabijeeenkomsten     n in het begiin van dit jaar.
We zijn nu ruim 6 mmaanden on nderweg en we leren laangzaamaan n zwemmen. We houdeen het
hoofd boven waterr, maar nu jee in de P&C‐‐cyclus word
                                                     dt gezogen wordt de sttructuur steeeds
duidelijkker en we raaken gewen
                              nd aan de teerminologie.
Het dooorgronden van een proggrammabeggroting in eeen documen       nt van meerr dan 200 paagina’s is
een uitddaging. Je leert al snel d
                                 dat je beter met de toelichting kunnt beginnen,, want dat voorkomt
                                                                                              v
een hoo op vragen. AAls Ons Diem men hebben  n we veel vrragen gestelld die voor d
                                                                                 de doorgew winterde
politicuss ‘open‐deuur‐vragen zijn’, maar weellicht ook eeyeopeners vanwege dee frisse blik als
nieuwe partij. We hopen
                    h       in ied
                                 der geval daat door onzee vragen de begroting b begrijpelijkeer wordt
       waliteit toen
en in kw            neemt.
De eerstte indrukken zijn goed. Een goede opbouw viaa een inleiding naar de programma’s,
paragraffen naar de toelichting en bijlagen
                                          n. Ondanks d deze goede opbouw is het lastig om alle
onderweerpen een p plaats te gevven. Je bentt geneigd diirect naar de cijfers te kkijken, maar de
onderboouwing is mmeer van belang, m.a.w.. het verhaaal achter de cijfers. De opzet
                                                                                  o      per
program
      mma is heldeer.
Tenslottte is het onzze taak (de raad),
                                 r      vanuiit onze conttrolerende rrol, om de vvinger aan de
                                                                                            d pols te
houden. Wij moeteen het ook u   uit kunnen leeggen aan onze
                                                        o     achterban.
Complimmenten voor de opstellers van de b
                                        begroting. Het
                                                    H is elk jaaar weer veeel werk ook aal kan
gebruik gemaakt worden van d de begrotinggen en ervaaringen van vorige jarenn. Daar schu
                                                                                       uilt ook
een gevaar is, wantt soms word
                             dt ook “oude” informattie overgeno omen.
We beperken ons tot 3 punten
                           n.
    ‐   PPolitieke vertaling begrroting
    ‐   LLeefomgeving en klimaat
    ‐   FFinanciën




Algemenee beschouwingg Begroting 20
                                  019        Ons Diemen
                                                      n                                Pagin
                                                                                           na 1 van 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Politieeke vertaling begroting
De begroting wordtt deels ingevvuld door het coalitieakkoord van Groen Linkks, D66 en PvvdA. Nu
we de veertaling zienn in de begrroting moetten we consstateren datt de balans n
                                                                               niet in even
                                                                                          nwicht is.
We willeen dit in hett kort toelichten aan dee hand van de
                                                        d verkiezin
                                                                  ngsprogramma’s.
D66
“Ook vo
      oor de komeende raadsp
                           periode blijftt voor D66 een      de begroting het uitgan
                                                    e sluitend                     ngspunt”.
De reserrves moeten  n voldoendee zijn om alle reële risicco’s af te deekken en mo
                                                                                 oet de solvaabiliteit op
orde blijjven. Tegelijjkertijd is vo
                                   olgens D66 sparen voor een overheid geen do   oel op zich, maar
slechts eeen middel om belangrrijke doelsteellingen in d de toekomstt te kunnen verwezenlijjken. Er
dient daan ook altijd
                    d een zorgvu   uldige afwegging te word
                                                          den gemaakkt tussen heet verder veerbeteren
van de financiële
        f          sittuatie en heet bereiken van maatscchappelijke doelen.
De begrroting laat eechter een n
                               negatief ressultaat zien en de solvaabiliteit gaaat verder acchteruit.
Ook wil D66 – zoalss in de afgelopen raadsperiode – de lasten voo
                                                                or inwonerss en ondern
                                                                                     nemers
niet verh
        hogen en waar
                 w       mogelijjk zelfs extraa verlagen.
We zien
      n echter een
                 n stijging vaan de WOZ‐w
                                        waarde, diee niet wordtt gecompen
                                                                        nseerd.
Gemeen  ntelijke inko
                    omsten groeeien ook. D6 66 wil dat deeze inkomstten worden
                                                                             n ingezet vooor
inwonerrs van Diemen door te investeren in goede vo    oorzieningen           bied van onderwijs,
                                                                   n op het geb
sport, ku
        unst, cultuuur en recreatie. Zoals eeen middelbaare school, hockeyvelden en een eextra
sporthal.
De realisatie blijft aachter en dan is altijd de
                                              d kans aan
                                                       nwezig dat deze
                                                                  d    projeccten niet do
                                                                                        oorgaan.
Zie verder toelichtin ng bij financciën.
      eft zelfs vierr zetels, maaar wij zien in de begro
D66 hee                                                oting geen d
                                                                  duidelijke siignatuur van D66.
Groen LLinks
Bij Groeen Links verw
                    wacht je datt groen niett alleen een kleur is, maaar ook beteekenis heefft in een
groene samenleving
         s          g. We zien ddat wel teru
                                           ug, zoals Spooorzicht, Dieemerbos, plantsoenen en nu
ook kleine bosjes. G            e ook aandacht voor duurzaamheeid het verkiezingsprogrramma.
                    Gelukkig is er
Echter eenergieneuttraal wonen en werken vraagt inveesteringen. Investeringeen die op ko
                                                                                       orte
termijn kunnen lonen, als de ju
                              uiste kenniss en het nod
                                                     dige geld beschikbaar iss.
      nken wij: ‘Daat gaat de ggoede kant o
Dan den                                   op’. We haleen een passsage aan:
   Een huiseigenaar met voldoen nde financiëlee middelen ka an met de juiste informattie zelf zonneepanelen
   laten plaatsen. Eeen huurder m
                                met een klein budget kunn  nen we op weeg helpen door in gesprekk te blijven
   met wwoningcorporaties en parrticuliere verhhuurders. Veeel bedrijven kunnen uit eeigen vermog gen de
   nodig
       ge investeringgen doen omm in de buurt van energien neutraal werrken te komen. Kleine of m minder
   commmerciële bedrrijven hebbenn een zetje in
                                              n de rug nodigg. GroenLinkks wil energieeneutraal woonen en

Algemenee beschouwingg Begroting 20
                                  019           Ons Diemen
                                                         n                                  Pagin
                                                                                                na 2 van 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>   werkeen in Diemenn voor iedereeen bereikbaa ar maken en hiervoor de benodigde
                                                                         b          in
                                                                                     nformatie besschikbaar
   stellen
         n. En GroenLLinks ziet graag dat de geemeente doorrgaat met heet beschikbaa ar stellen van
                                                                                                  n kleine
   leninggen om invessteringen voo or een energiieneutraal pa
                                                            and mogelijkk te maken.

We staaan voor eenn hele grote opgave maaar vrij vertaaald lezen w
                                                                 we dat ‘het niets mag kosten’.
                                                                                       k
Groen LLinks gooit het
                   h helemaaal over de b
                                       boeg van “w  wij gaan info          Wij kunnen ons niet
                                                                 ormeren”. W
voorstellen dat dooor Groen Lin
                              nks Diemen
                                       n hiermee de d duurzaam  mheidskalen nder
vooruitggeholpen wordt.
                  w
We hebben de begroting gelezzen en nog eeens gelezen maar we kunnen maar tot één cconclusie
komen. In deze beggroting kunn
                             nen we ook de signatuuur van Groeen Links niett duidelijk
       nden. We heebben de neeiging om dit een PvdA
terugvin                                          A begroting te
                                                               t noemen.

Leefom
     mgeving en Klimaaat
Waarom
     m investeren in middelen (geld) en
                                      n menskraccht?
Tot onzee verbazing is er geen enkele
                                 e       reserrvering voorr Leefomgevving en klim
                                                                                maat. Wij verwachten
een inveesteringsageenda voor d de ruimtelijkk‐fysieke pijlers van een
                                                                     n duurzaamm Diemen:
energiettransitie, kliimaatadaptatie en circu ulaire econo
                                                         omie. De deecentrale ovverheden krrijgen de
regie ovver de ruimttelijke inpasssing van duurzame eneergieopwekking.
Op alle fronten
        f       zijn er dan ookk genoeg parrtijen die aaangeven datt de transitie van onze wijken
naar CO
      O2 neutraal ini 2035 absoluut niet h haalbaar is. Dat
                                                        D levert oons een inteeressante én  n lastige
afweging op: de impact van eeen veranderend klimaatt boven de 1,5  1 graden Celsius
                                                                                C      is vaan een
zodanig grote schaaal dat het allle inspanningen rechtvvaardigt om
                                                                 m dit te voorkomen.
Tegelijkeertijd is de ccomplexiteit en de systtemische traaagheid in o
                                                                     onze samenleving zo grroot dat,
begrijpeelijkerwijs, ggrote groepeen twijfelen
                                             n aan de haaalbaarheid vvan die tran
                                                                                nsitie in het jjuiste
tijdspad. Het is een bijna moreeel dilemmaa waarbij, geezien de aarrd van klimaaatveranderring, te
verwach hten is dat d de komendee jaren zodaanige verschhuivingen in kennis, tecchniek, finannciële
mogelijkkheden en w   wettelijk insstrumentarium komen dat veel belemmeringeen worden
weggenomen.
Immers,, het is niet omdat het niet ‘kan’, eeen CO2 neu utrale leefomgeving is ggeen rockett‐science.
In dit geeval is het, m         n de tijd die het proces nodig heeftt, zinvol om
                      mede gezien                                              m met volle kkracht aan
het werk te gaan en   n middelen te reserveren voor plannen voor w  wat nódig iss en daarbij te
anticipeeren op structurele veraanderingen,, voortschrijjdend inzich
                                                                   ht en technische ontwikkkeling.
De regiee nemen alss gemeente is goed teruug te vinden
                                                     n in het Klim
                                                                 maat‐ en Eneergieakkoorrd. Het
stellen van
        v normen   n en controleeren van vo
                                          oortgang en kwaliteit is typisch eenn taak van d
                                                                                         de lokale
overheidd. Het is dan
                    n ook aan de gemeentee om, concrreet voor on nze wijken, het
                                                                              h pad uit te
stippelen. Uiteraardd betrekken
                              n ze bewoneers… want d draagvlak is belangrijk.
De invesstering in heet verduurzaamen van w wijken is een
                                                        n niet te verrmijden en grootschalig
                                                                                 g            ge opgave
met stevvige financiëële en ruimttelijke gevo
                                            olgen. Achteer élke voorddeur en in eelke straat zijn

Algemenee beschouwingg Begroting 20
                                  019           Ons Diemen
                                                         n                                 Pagin
                                                                                               na 3 van 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>maatreggelen noodzzakelijk. Bij een
                                 e dergelijjk investerinng wordt oo ok naar andeere thema’ss gekeken.
Dat maaakt een geco ombineerdee aanpak aantrekkelijk. Eenzaamheeid, vergrijzzing, werkelo    oosheid,
gezondh heid, speelruimte, armo oede, veiligheid, socialee samenhan ng, toegankelijkheid,
klimaatbbestendigheeid, onderw              ma’s die daaarbij een rol spelen. De samenhangg is
                               wijs zijn them
belangriijk. Een geco
                    ombineerdee aanpak, biijvoorbeeld door aanpaassing aan h    het veranderend
klimaat te combineeren met het verduurzaamen van dee energievoorziening, iss financieel gezien
logisch. Hoe zorg jee dat er vold
                                doende uitvooeringskraccht is en datt kwaliteit geegarandeerrd wordt?
Wat is h
       hierin de rol van de gem meenteraad?
We hebben nóg een urgente opgave
                              o       in onnze wijken. Ze
                                                       Z moeten zo snel moggelijk aangepast
worden aan een rad dicaal veran
                              nderend klim maat. Aan hhittegolven en
                                                                   e stortbuieen, met aan
                                                                                        ndacht
voor meeest kwetsbare groepen  n. Ook die aagenda speeelt nú, en alle gemeenten verplichtten zich
ook hierrvoor plannen te maken.
Dat brenngt ons naar een gezam menlijke uitvvoering van maatregeleen die ervooor zorgt dat onze
bijdragee past bij het doel om teemperatuurrverhoging oonder de 2 graden, lieffst onder dee 1,5
graden, te houden.
Succesvolle energieetransitie, klimaatadapttatie en circculaire econ nomie vereissen inzet vaan de hele
samenleeving. Het iss van cruciaaal belang daat woningboouwverenigingen, partiiculieren en  n
bedrijveen ook invessteren, om tte beginnen n in hun eigeen bezit. Dee benodigdee investeringgen
kunnen slechts voo or een deel vvan gemeen   nte komen. De gemeen    nte kan daarrmee de
investerringsstroom
                  m aanjagen, faciliteren
                                 f          een ook verbinden met h             nvesteringen in de
                                                                     hun eigen in
leefomggeving.
Al deze maatregeleen en uitvoeeringen kostten geld ookk al weten w  we nu nog niet precies hoe. We
weten wwel wanneer. Ons bekru  uipt het gevvoel dat het college hett hoofd in het zand steeekt en de
verantw
      woordelijkheeid nu voor zich uit schuuift. Tijd is kkostbaar.

Financciën
Met de PvdA in hett bestuur zijn de gemeeentefinanciëën prima op   p orde gebraacht. Dat beetekent
dat er nu in zowel de
                   d jaarlijkse begroting aals in de invvesteringsbeegroting nieet alleen ruim
                                                                                             mte is om
       dige voorzieeningenniveau te handh
het huid                                  haven, maar dat er ookk mogelijkheeden zijn extra
impulsen te geven aaan de Diemmense sameenleving.
Als wij d
        de gegevenss van de beggroting en vvoorgaande jaren invoeeren in het rekenmodel
                                                                             r        l van VNG
“hoe financieel gezond is jouw
                             w gemeente”” dan gaan alle
                                                     a alarmbeellen af.
      men de Quiick ratio / liquiditeit en
Met nam                                  n de solvabiiliteit baart ons zorgen
                                                                            n.
Voor de leken ondeer ons. De QQuick ratio ggeeft aan in welke matee op korte teermijn aan de
financiële verplichtingen kan w
                              worden vold                         ntinuïteit vaan de gemeente in
                                           daan. Zondeer dat de con
gevaar w
       wordt gebraacht. Een geetal 1 is vold
                                           doende en vvan hoger daan 1 is goedd.
De liquide middeleen staan nie
                             et ingevuld iin prognosee balans 201
                                                                18.
Algemenee beschouwingg Begroting 20
                                  019         Ons Diemen
                                                       n                                   na 4 van 5
                                                                                       Pagin
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Op basiss van het kaas/bank sald
                               do per 30 seeptember 20018 kan een n globale insschatting wo
                                                                                          orden
gemaakt. Dan komeen wij op waarde van 0    0.9 wat aanggeeft dat dee gemeente op korte teermijn
moeilijk aan zijn verplichtingen
                               n kan voldoeen. In de meeerjarenbeggroting gaatt de waardee nog
verder achteruit.
       a
De solvaabiliteit geefft aan in weelke mate dee gemeentee op langeree termijn in staat moet worden
geacht hhaar verplichtingen om  m leningen afftelossen kaan voldoen. Hoe hoger het percentage, hoe
beter. O
       Op basis van de meerjarrenbegrotin   ng hebben w we gekeken naar de solvabiliteit en
                                                                                          n als we
uitgaan van de 15%  % dan zien w we deze nogg verder daleen in de kom
                                                                    mende jaren n, naar 10%
                                                                                          %.
De VNG hanteert eeen landelijkk gemiddelde van 36%. Als je ervan     n uitgaat datt een gemeente
zonder ggroei in Zeeeland al 30%
                               % haalt dan zzit de gemeente veel tee laag met 1  15% en is ditt in de
komend de jaren nogg lager. In dee verschillen
                                             nde presenttaties gaat hhet niet om tonnen verrschil,
maar omm verschillen van miljoeenen en een   n afwijking van
                                                          v 10% op  p het balansttotaal. Dat geeft
                                                                                                g    ons
geen vertrouwen in  n de juistheiid van de veerstrekte infformatie. Dee afwijkingeen zijn hiervvoor te
groot.
In iBabs staat een o
                   opgevraagdee lening porrtefeuille vaan in totaal 51
                                                                    5 miljoen. In het kadeernota
staat eeen bedrag vaan uitstaand
                               de leningen van 58 miljoen. In de p prognosebalans 2018 sttaat een
bedrag van
         v 65 miljooen. Wat is de juiste weeergave?
Wat oveer blijft na vier jaar is eeen sterfhuissconstructiee. Andere paartijen kunn
                                                                                  nen uiteindeelijk
opdraaieen voor hett oplossen vanv de probllemen.


Aldus,
Diemen,, 1 november 2018

Ons Diemen,
Wim Advokaat,

      nk voor de input:
Met dan

Hans Priins,
Aafke Sttraat,
Jorik Prins,
Nikki Mo oors
Kevin Chhristiani,
Jeffrey d
        de Jong,
Arjan Haavekotte.




Algemenee beschouwingg Begroting 20
                                  019          Ons Diemen
                                                        n                                 Pagin
                                                                                              na 5 van 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>