<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Katern RES 1.0 – Rollen,
beleidskaders en
instrumenten overheden
NHZ




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ   1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>     Inhoud

1.     Amstelland ......................................................................................... 4
              Aalsmeer ........................................................................................................... 4
              Amstelveen........................................................................................................ 6

              Diemen ............................................................................................................. 8
              Ouder-Amstel .................................................................................................. 15
              Uithoorn .......................................................................................................... 17


2.     Gooi en Vechtstreek .......................................................................... 21
              Blaricum ......................................................................................................... 21
              Gooise Meren .................................................................................................. 22

              Hilversum........................................................................................................ 27
              Huizen............................................................................................................. 31
              Laren .............................................................................................................. 35
              Weesp ............................................................................................................. 36
              Wijdemeren ..................................................................................................... 38


3.     IJmond & Zuid-Kennemerland ........................................................... 40
              Beverwijk......................................................................................................... 40
              Bloemendaal ................................................................................................... 42

              Haarlem .......................................................................................................... 44
              Heemskerk ...................................................................................................... 48
              Heemstede ...................................................................................................... 52

              Velsen ............................................................................................................. 55
              Zandvoort........................................................................................................ 59


4.     Zaanstreek/Waterland ...................................................................... 64
              Beemster ........................................................................................................ 64
              Edam-Volendam .............................................................................................. 65
              Landsmeer ...................................................................................................... 68

              Oostzaan ......................................................................................................... 70
              Purmerend ...................................................................................................... 72




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ                                              2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>              Waterland........................................................................................................ 74
              Wormerland .................................................................................................... 75
              Zaanstad ......................................................................................................... 77


5.     Provincie Noord-Holland ................................................................... 79

6.     Waterschappen ................................................................................. 84




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ                                            3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1. Amstelland
       Aalsmeer
Om ervoor te zorgen dat we een leefbare wereld aan onze kinderen
doorgeven, richt het duurzaamheidsbeleid van de gemeente Aalsmeer zich
integraal op vier thema’s. Het gaat om een circulaire economie,
klimaatadaptatie, een fossiel onafhankelijke gemeente in 2040 én, om het
goede voorbeeld te geven, een uitstootvrije organisatie in 2030.

Gemeente Aalsmeer is een middelgrote en ondernemende gemeente met
ruim 13.000 woningen en 3.800 bedrijven. In 2040 moeten al die
woningen en bedrijven energiezuinig zijn. Dat betekent dat er dan alleen
nog gebruik wordt gemaakt van energie uit duurzame bronnen. Dit is een
grote opgave waar de gemeente samen met inwoners en bedrijven aan
werkt. Nu al is duidelijk dat de duurzame energiebronnen ook buiten de
gemeente gezocht moeten worden. Gemeente Aalsmeer hecht veel waarde
aan de schaarse groene ruimte en investeert in het behoud en de
kwaliteitsverbetering ervan. Als onderdeel van de regio Noord-Holland
Zuid – dragen we bij aan de opgave van het Klimaatakkoord om landelijk
35 TWh aan hernieuwbare energie op te wekken met zonne- en
windenergie.

Enkele voorbeelden van het energiebeleid Aalsmeer:
•   Plan van aanpak Aalsmeer Fossiel Onafhankelijk 2040 is vastgesteld.
    Dit plan geeft uitwerking aan opgaven vanuit het Klimaatakkoord en
    focust zich op verduurzaming van de gebouwde omgeving tot 2022,
    het werken aan benodigde kaders voor een fossiel onafhankelijke
    gemeente, en het ondersteunen van de samenleving in de
    energietransitie.
•   Het Regionaal Energieloket is beschikbaar voor informatie en advies
    aan woningeigenaren. In samenwerking met het loket werkt de
    gemeente aan het bewustmaken van de samenleving en bieden we
    concreet handelingsperspectief via groepsaankopen (isolatie en zonne-
    energie) en ‘Buurtacties energiezuinig wonen’.
•   Als opvolger van het Duurzaamheidsfonds Aalsmeer start dit voorjaar
    het Servicepunt Energieadvies. Dit servicepunt ondersteunt
    organisaties en inwonercollectieven laagdrempelig met subsidie en
    financiering gericht op het verduurzamen van de gebouwde omgeving
    voor vele doelgroepen. Denk aan energiebesparingsprojecten en
    zonne-energieprojecten.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>•   Gemeente Aalsmeer heeft een Duurzaamheidslening met lage rente,
    waarmee woningeigenaren energiemaatregelen voordelig kunnen
    financieren.
•   In december 2020 heeft de gemeenteraad de Kaders Zonne-energie
    vastgesteld. Via een zonnetrap met vier treden wordt duidelijk op
    welke manieren en onder welke voorwaarden de (grootschalige) opwek
    van zonne-energie in Aalsmeer mogelijk en wenselijk is. Een belangrijk
    uitgangspunt is dat eerst de daken moeten worden benut voordat
    grootschalige grondgebonden installaties worden toegestaan.
•   Er wordt gewerkt aan verschillende beleidsproducten zoals de
    Warmtevisie Aalsmeer, een stimuleringsaanpak voor zon op grote
    daken en parkeerterreinen (naar aanleiding van de RES NHZ en
    Kaders Zonne-energie) én een energietransitiemodel waarmee meer
    sturing mogelijk is op het behalen van de energieambities.
•   In 2019 is de Energy Hub Aalsmeer in gebruik genomen waarbij
    restwarmte van een Datacentrum wordt gebruikt voor het verwarmen
    van Sportcentrum Waterlelie, IKC Triade en Fertiplant. De CO₂-
    reductie hiervan staat gelijk aan de CO₂-uitstoot van zo’n 74
    huishoudens. En op termijn meer, want de komende periode wordt
    duidelijk of ook (nieuwbouw)woningen aangesloten kunnen worden op
    de Energy Hub Aalsmeer.
•   In Aalsmeer zijn veel voorbeelden van grootschalige opwek op
    bedrijfsdaken. Duurzame ondernemingen zoals Celieplant en Stal
    Wennekers springen daarbij in het oog. Ook inwoners worden steeds
    actiever. Met behulp van het duurzaamheidsfonds wordt nu de
    haalbaarheid van de eerste Energie Coöperatie in Aalsmeer
    onderzocht.
•   Het stimuleren van elektrische mobiliteit doet de gemeente in
    samenwerking met de markt via een vergunningenmodel. Inwoners
    kunnen bij diverse partijen een laadpaal aanvragen. In samenwerking
    met de gemeente wordt dan een locatie bepaald.
•   Met corporaties worden afspraken gemaakt over de verduurzaming
    van sociale huurwoningen.

De RES en gemeente Aalsmeer
Gemeente Aalsmeer geeft zon op daken en zon op parkeerplaatsen
prioriteit. Dit omdat de Kaders Zonne-energie Aalsmeer stellen dat eerst
de opwekpotentie op daken moet zijn benut voordat grootschalige
grondgebonden opwek wordt toegestaan. Dit komt ook overeen met de
uitkomsten van het participatietraject van de concept-RES NHZ. Hieruit
kwam duidelijk naar voren dat zon op daken op het grootste draagvlak kan
rekenen en dat zuinig omgegaan moet worden met de schaarse groene
ruimte. Daarom ontwikkelt gemeente Aalsmeer een ondersteuningsaanpak



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Zon op daken & Parkeerplaatsen. De aanpak richt zich op het stimuleren
van energieopwek op bedrijven, maatschappelijk- en gemeentelijk
vastgoed en parkeerplaatsen, waaronder mogelijkheden voor Schiphol-
parkeren.

Voor de opwek van zonne-energie op de Westeinderplassen is weinig
draagvlak. Onder meer vanwege de recreatieve waarde en gebruik. De
mogelijkheden van opwek van zonne-energie op de zuidoever om zo de
afslag van water tegen te gaan, kan verder worden onderzocht.

Aalsmeer kent nog twee zoekgebieden; ’zon’ langs de N201 –
Burgemeester Brouwerweg en ’zon’ op de Oostelijke bovenlanden. Ook is
er één gecombineerd zoekgebied ’zon & wind’ in de Zuider-Legmeer
Polder. Deze zoekgebieden worden na vaststelling van de RES 1.0 verder
uitgewerkt.




       Amstelveen
Amstelveen werkt aan een toekomstbestendige stad en wil in 2040
onafhankelijk zijn van fossiele brandstoffen, zoals aardgas. De energie die
we gebruiken moet dan uit duurzame bronnen komen. Dat betekent dat
ruim 41.000 (bestaande) woningen en 3.000 bedrijven in dat jaar
energiezuinig zijn en gebruikmaken van hernieuwbare elektriciteit en
duurzame warmte. Het duurzaamheidsbeleid van de gemeente is



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>vormgegeven rondom de hoofdthema’s Energietransitie, Klimaatadaptatie
en Circulaire Economie. Voor energie ligt de focus op het tegengaan van
de uitputting van fossiele brandstoffen, het terugdringen van het
energiegebruik en het vergroten van het aandeel duurzaam opgewekte
energie vanuit bronnen als zon en warmte. Amstelveen koestert daarbij
haar groene ruimte en de recreatieve en landschappelijke waarden
hiervan. Met dit als uitgangspunt draagt Amstelveen - als onderdeel van
de regio Noord-Holland Zuid - bij aan de opgave van het Klimaatakkoord
om landelijk 35 TWh aan hernieuwbare energie op te wekken met zonne-
en windenergie.

De duurzaamheidsambities van Amstelveen zijn uitgewerkt in de volgende
maatregelen:
• In december 2020 heeft de gemeenteraad de Transitievisie Warmte
   vastgesteld door de gemeenteraad. In de Transitievisie Warmte staat
   hoe we het energiegebruik in de gemeente terugdringen en hoe
   Amstelveen van het aardgas afgaat.
• In september 2020 heeft de gemeenteraad de Visie op zonne- energie
    vastgesteld. In deze visie zijn de kaders voor het realiseren van
    grootschalige opwek van duurzame energie vastgelegd.
•   De gemeente is bezig met de verduurzaming van haar vastgoed en
    gebruikt in 2030 geen fossiele brandstoffen meer. Daarom werkt
    gemeente Amstelveen aan energiebesparing en duurzame
    energiebronnen. Om deze ambities te kunnen bereiken moeten
    energiebronnen in de gemeente zelf, maar ook daarbuiten worden
    gezocht.
•   Er wordt gewerkt aan een plan van aanpak voor zon op daken.
•   Het Regionaal Energieloket is beschikbaar voor informatie en advies
    aan woningeigenaren.
•   Via het servicepunt energie ondersteunt Amstelveen initiatieven en
    projecten met subsidie en financiering die gericht zijn op het
    verduurzamen van de gebouwde omgeving. Denk aan
    energiebesparing en het opwekken van duurzame energie. Hierbij ziet
    de gemeente zichzelf in de rol van ‘makelaar’ en bruggenbouwer.
    Voorbeelden van grootschalige opwek zijn het postcoderoosproject
    aan de Johannes Calvijnlaan, de energiecoöperatie Nes aan de Amstel,
    en het zonnedak op bedrijf Dillewijn Zwapak.
•   Amstelveen ondersteunt inwoners met subsidieregelingen en
    collectieve inkoopacties bij het verduurzamen van hun woning, en bij
    zonnepanelen en isolatie.
•   Sportverenigingen worden door subsidieregelingen ondersteund bij het
    verduurzamen.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ       7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>•   Met corporaties worden afspraken gemaakt over de verduurzaming
    van sociale huurwoningen.
•   Januari 2021 start de marktverkenning duurzame warmte.

Amstelveen kent twee zoekgebieden: bedrijventerrein Amstelveen-Zuid en
langs de A9. In 2021 wordt gewerkt aan de uitwerking van die
zoekgebieden. Daarnaast wordt conform de zonnevisie ingezet op zon op
daken en op parkeerterreinen.




       Diemen
De aandacht voor energie en klimaat spelen een belangrijke rol in de
duurzaamheidsagenda van gemeente Diemen. Het is de ambitie van de
gemeente om in 2040 fossiel onafhankelijk te zijn en medewerking te
verlenen aan de doelen van het Klimaatakkoord. Dit houdt in dat de CO 2-
uitstoot in 2030 met 49 procent is verminderd. In 2050 moet dit
percentage oplopen tot 90 procent. De gemeente Diemen pakt het RES-
proces aan om de mogelijkheden voor grootschalige opwek van duurzame
energie te verkennen. Sinds de vaststelling van de startnotitie RES door de
gemeenteraad (26 september 2019) is er met veel partijen hierover
gesproken.

Energiebesparing
In de aanpak van het thema energie en klimaat speelt energie besparen
een belangrijke rol, naast duurzame energie opwekken en het aardgasvrij
maken van de gebouwde omgeving. De gemeente Diemen realiseert
verschillende energiebesparingsprogramma’s. Met corporaties en
huurders zijn prestatieafspraken gemaakt over de verduurzaming van
(sociale) huurwoningen. Voor huurders wordt er samen met de
woningbouwcorporaties gewerkt aan een programma met energiecoaches.
Voor de doelgroep eigenaar/bewoners wordt jaarlijks een gezamenlijke




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>inkoopactie voor isolatie en zonnepanelen georganiseerd. Voor VvE’s loopt
er een cursus VvE’s met energie.

Er is verder aandacht voor een aanpak voor overige bronnen van
broeikasgassen en het stimuleren en faciliteren van lokale energie-
initiatieven.

Duurzame energie opwekken met zon en wind
Naast het besparen van energie is het de ambitie van de gemeente
Diemen om genoeg duurzame elektriciteit voor de Diemense huishoudens
op te wekken. Dit doel kan worden gerealiseerd met bijvoorbeeld vier tot
vijf windturbines. Grootschalige inzet van zonne-energie is nadrukkelijk
ook een optie. De gemeente Diemen heeft in het Coalitieakkoord
Duurzaam samenleven 2018-2022 deze opgave vertaald en de plaatsing
van ‘minimaal drie windturbines’ in het pakket van duurzame maatregelen
opgenomen.

Zoekgebieden wind- en zonne-energie
In de concept-RES zijn zoekgebieden voor grootschalige opwek van wind-
en zonne-energie bepaald. Het doel is om meer zicht te krijgen voor welke
gebieden de gemeente planologische medewerking kan verlenen. De
volgende drie stappen zijn gezet:

1. Bepalen tien zoekgebieden:
De concept-RES bevatte een kaart waarin slechts twee zoekgebieden op
Diemens grondgebied te zien waren: zoekgebied 01, ‘wind/zon’
Diemerscheg en zoekgebied 09, ‘zon’ Gooiseweg. Om meer grip te krijgen
op reële kansen binnen het grote zoekgebied 01 en om het gesprek
hierover te vergemakkelijken is dit zoekgebied opgeknipt in negen kleinere
zoekgebieden. Het Diemense college heeft op 22 september 2020
besloten om ”de opgestelde Diemense kaart met tien zoekgebieden te
gebruiken als input voor het opstellen van de RES 1.0.”




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>2. Onderzoek naar zoekgebieden
De gemeente heeft onderzoeksbureau Pondera een verkenning laten doen
naar de ruimtelijke en technische mogelijkheden voor windturbines en
zonnevelden in Diemen. Uit de verkenning blijkt ook dat er voor grote
moderne windturbines met een hoogte van 241 meter en een vermogen
van 4,2 MW in Diemen nauwelijks plaats is. Windturbines met deze hoogte
kunnen alleen op de Diemer Vijfhoek geplaatst worden, maar daar gelden
strenge beschermingsregiems als Natura 2000 en Natuurnetwerk
Nederland. En vlak bij de Diemer Vijfhoek bevindt zich Fort Diemerdam en
dat is Unesco Werelderfgoed. Hier kan niet zomaar een windturbine naast
worden geplaatst. Realistischer zijn waarschijnlijk de zoeklocaties in het
Diemerbos en tussen de snelwegen en spoorlijnen in. Hier kunnen volgens
de verkenning onder bepaalde voorwaarden op een beperkt aantal locaties
alleen kleinere windturbines met een hoogte van 145 meter en een
vermogen van 3 MW worden geplaatst. Voor zonnevelden ziet Pondera
mogelijkheden in vier van de vijf hiervoor aangewezen zoekgebieden.

Aansluitend op de verkenning van Pondera heeft adviesbureau Decisio een
‘maatschappelijke effectenmatrix’ opgesteld, een grote tabel waarin alle
voor- en nadelen per zoekgebied overzichtelijk bijeen worden gebracht.
Naast de technische uitkomsten uit de verkenning van Pondera zijn daarin
ook sociale en economische aspecten verwerkt. Zo heeft Decisio
bijvoorbeeld in kaart gebracht hoeveel woningen er aanwezig zijn binnen
een straal van 1,5 km rond de potentiële windturbinelocaties. Er worden
ook uitspraken gedaan over de economische haalbaarheid: hoeveel stroom
kan er per zoekgebied worden opgewekt, en tegen welke prijs? De




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>publicatie bevat ook een uitgebreide toelichting waarin wordt uitgelegd
hoe de verschillende effecten zijn berekend.

3. Participatie met bewonersavonden en enquête
Na het vaststellen van de concept-RES en nadat de gemeente een
grondige verkenning naar de zoekgebieden had gedaan, werd het in het
najaar van 2020 tijd om de Diemense inwoners erbij te betrekken. Er zijn
twee digitale bewonersavonden en een enquête georganiseerd.

Het doel van de eerste bijeenkomst (9 december) was vooral om inwoners
te informeren over de boven omschreven stappen die de gemeente zet
richting de RES 1.0. Er namen 126 inwoners deel en er werden veel
vragen gesteld. De vragen werden beantwoord via hiervoor ingerichte
webpagina’s van de gemeente.1

Tijdens de tweede bijeenkomst, bezocht door 150 inwoners uit Diemen en
omringende gemeenten, zocht de gemeente de dialoog met inwoners. In
kleine groepen werd gesproken over drie verschillende focusgebieden. Zo
ging één groep over het Diemerbos, de Stammerdijk en het gebied
richting Driemond en Weesp. Mensen uitten grote zorgen over de
mogelijkheid dat er windturbines zouden komen in dit gebied. In de
tweede groep werd gesproken over de Diemer Vijfhoek en het gebied langs
het Amsterdam-Rijnkanaal. Vooral inwoners van IJburg lieten hier hun
stem – en dan vooral tegen windturbines – horen. Maar er waren ook
andere geluiden: we moeten de klimaatverandering een halt toeroepen en
dat vergt offers van iedereen. In de derde focusgroep werd gesproken over
de zoekgebieden die tegen Plantage de Sniep en Diemen-Noord aan
liggen. Met name het zoekgebied vlakbij de gemeentewerf (zoekgebied 6)
werd bekritiseerd. Een windturbine op die locatie zou veel te dicht bij de
bestaande woongebieden komen.

Tussen 11 december 2020 en 11 januari 2021 stond er een digitale
enquête open. Het doel van de enquête was om de ideeën, wensen,
kansen en zorgen van inwoners in kaart te brengen. De enquête had niet
als doel om over de zoekgebieden te stemmen en levert ook geen
resultaten op die representatief zijn voor heel Diemen. Vierhonderd
deelnemers vulden de vragenlijst in. De resultaten bevestigen het beeld
dat tijdens de bewonersavonden ontstond. Het grootste deel van de
respondenten is tegen windturbines. Over zonnevelden wordt positiever
gedacht. De meeste zorgen gaan over de effecten die windturbines kunnen
veroorzaken: overlast (dicht bij woningen, geluid, slagschaduw), natuur


1
    https://www.diemen.nl/Onderwerpen/Diemen_zet_wind_en_zon_op_de_kaart



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>(biodiversiteit, migratieroutes vogels) en veranderingen in het landschap.
Maar er worden ook kansen benoemd. Vijftig respondenten geven aan dat
ze het oostelijke deel van het Diemerbos het meest geschikt vinden als
mogelijke locatie voor windturbines. Bijna evenveel respondenten vinden
het oostelijke deelgebied tussen spoor en A1 geschikt als mogelijke locatie
voor een zonneveld.

Meer adviezen en samenwerkingsverbanden
• De gemeente heeft de ‘Participatiecoalitie’, onder leiding van de
   Natuur- en Milieufederatie Noord-Holland, gevraagd om een advies uit
   te brengen over natuur en ecologie. De opdracht houdt in dat alle
   relevante natuurorganisaties worden betrokken. Denk aan
    Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, SOVON, Vogelbescherming,
    Vleesmuiswerkgroep Noord-Holland (Zoogdiervereniging),
    Zoogdierwerkgroep Noord-Holland (NOZOS), Duurzaam Dorp Diemen,
    Vrienden van het Diemerbos, IVN werkgroep Diemen, Vogelwerkgroep
    Amsterdam (VGWA), KNNV Amsterdam en Milieudefensie Amsterdam.
•   Op 14 december 2020 heeft er een online sessie plaatsgevonden met
    de Diemer jongerenraad. Aan de hand van tien stellingen zijn
    meningen opgehaald ten opzichte van wind en zon in Diemen. De
    negen aanwezigen toonden veel belangstelling voor het onderwerp.
    Vragen over windturbines riepen wel herkenbare reacties op: in
    principe vonden de jongeren windturbines in Diemen een goed idee,
    maar ook weer niet ten koste van het woongenot.
•   De provincie Noord-Holland heeft een thematafel Diemerscheg
    ingericht. Aan deze tafel nemen naast de provincie en Diemen ook de
    gemeenten Amsterdam, Gooise Meren en Weesp plaats. Er wordt
    ambtelijk onderzoek gedaan naar de provinciale restricties zoals
    Natuur Netwerk Nederland (NNN), Bijzonder Provinciaal Landschap
    (BPL) en Unesco Werelderfgoed en er wordt gezamenlijk gezocht naar
    een overkoepelend ruimtelijk en landschappelijk verhaal waarin alle
    belangen kunnen worden geborgd.
•   De ringslang is een symbool voor de Diemense natuur. Het is
    bijzonder dat het drukke Diemen leefruimte biedt voor dit dier. De
    gemeente organiseerde een sessie met vrijwilligers van de Diemense
    werkgroep van de IVN en de boswachter van Staatsbosbeheer waarin
    een verdiepingsslag werd gemaakt om inzicht te krijgen in de
    leefgebieden van de ringslang. De uitkomsten van deze sessie zijn
    verwerkt in de effectenmatrix. De sessie dient niet ter vervanging van
    een uitgebreid natuuronderzoek waarin ook op vele andere aspecten
    van de Diemense flora en fauna moet worden ingegaan.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Herziening zoekgebieden
Op grond van de hierboven omschreven stappen heeft het Diemense
college op 23 februari 2021 een besluit genomen over de tien
zoekgebieden voor wind- en zonne-energie. Daarin maakte het college de
keuze dat de Diemer Vijfhoek en aangrenzende watergebieden in het
IJmeer worden geschrapt als zoekgebied. Het college heeft zich bij de
afweging voor de Diemer Vijfhoek en aangrenzende watergebieden met
name laten leiden door de combinatie van unieke natuur- en
cultuurhistorische waarden in het gebied. Er blijven door het besluit van
het college negen zoekgebieden voor wind- en zonne-energie over in
Diemen.

Lokaal eigendom en lokale duurzame energie-initiatieven
De gemeente onderschrijft de ambitie uit de RES om grootschalige
duurzame energieprojecten zo veel mogelijk samen met bewoners te
realiseren. Lokaal eigendom draagt bij aan het vergroten van draagvlak
voor duurzame energieprojecten. Waar mogelijk ondersteunt de gemeente
duurzame maatschappelijke initiatieven. Een voorbeeld hiervan is het
platform Daarom Duurzaam Diemen dat in co-creatie met inwoners werd
opgezet. Inmiddels zijn onder deze paraplu ook initiatieven gestart op het
thema energie. Een voorbeeld is de lokale duurzame energiecoöperatie
Diemen Ecostroom. Deze coöperatie maakt het mogelijk dat
buurtbewoners en ondernemers als collectief zonne-energie opwekken op
daken in de buurt. Medio 2019 zijn al twee grote daken vol gelegd met
zonnepanelen. In Diemen is sinds juli 2020 ook een
windenergiecoöperatie actief, Diemer Wind.

Zon op grote daken
Eerst de grote daken vol met zonnepanelen! – dat was een veelgehoorde
wens tijdens het RES-traject. Uit gesprekken met vele deskundigen blijkt
dat dit een complexe opgave is. Grote daken zijn veelal in eigendom van
particuliere eigenaren en bedrijven en deze kunnen binnen de huidige
regelgeving niet worden gedwongen om te investeren in zonnepanelen.
Wel kunnen eigenaren van grote daken worden gestimuleerd. De
gemeente Diemen heeft dan ook direct in de zomer van 2020 meegedaan
met een stimuleringsprogramma van de provincie Noord-Holland
(Verzilver je dak). Het bedrijfsleven kreeg een mooi pakket met
ondersteunende maatregelen aangeboden. Helaas kwam er geen enkele
reactie. De voorlopige conclusie is dat er een veel intensiever programma
moet worden opgezet om deze doelgroep effectief te ondersteunen. We
streven ernaar om hiermee in 2021 aan de slag te gaan.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Zon langs snelwegen en spoorlijnen
Een veelgehoorde wens binnen het RES-traject is ook om zonne-energie te
realiseren op taluds en geluidschermen langs het spoor. Hierover zijn
gesprekken gevoerd met ProRail, dat de situatie in Diemen heeft bekeken.
Uit deze eerste verkenning van ProRail blijkt dat er geen geschikte locaties
zijn te vinden voor zonne-energieprojecten van enig formaat langs de
spoorlijnen die Diemen doorkruisen.

Om zonne-energie langs de snelwegen te realiseren is de medewerking
van Rijkswaterstaat vereist. Daarom is er op 9 oktober 2020 een brief
gestuurd naar de minister van Economische Zaken. In de brief vragen de
gemeenten Amsterdam, Haarlemmermeer, Diemen, Amstelveen en Ouder-
Amstel de minister om de potentie van de rijksgronden en geluidschermen
langs en nabij rijkswegen voor de opwek van duurzame energie te
benutten. Op 15 februari 2021 heeft het eerste gesprek met
vertegenwoordigers van het ministerie en Rijkswaterstaat plaatsgevonden.
Daaruit blijkt dat er langs de A1 kansen worden gezien voor de
ontwikkeling van zonne-energie. In de loop van 2021 zal dit verder worden
verkend.

Zon op parkeerplaatsen en zon op gevels
Er is een inventarisatie gedaan naar parkeerplaatsen die eventueel
geschikt zijn voor een overkapping met een zonnedak. Dat zijn er nog best
veel in Diemen. Maar het bouwen van zonnedaken vergt een flinke
investering. Slechts onder zeer specifieke omstandigheden kan hiervoor
een economisch rendabel model worden ontwikkeld. Vooralsnog is er geen
grondeigenaar of projectontwikkelaar in Diemen die hiervoor een plan
heeft. Hetzelfde geldt voor het idee om gevels van grote gebouwen van
zonnepanelen te voorzien. De opties voor zon op parkeerplaatsen en op
gevels zullen in een latere fase nader worden onderzocht.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ           14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>       Ouder-Amstel
Duurzaamheid betekent “aansluiten op de behoeften van het heden,
zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun behoeften te
voorzien in gevaar te brengen”. Oftewel: genieten van de welvaart die het
huidige leven ons biedt, maar tegelijkertijd goed zorgen voor mens en
milieu, zodat ook de generaties na ons dat kunnen blijven doen. Dat lukt
niet als we nu niets doen aan problemen zoals de uitputting van


Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>grondstoffen en fossiele brandstoffen, CO2-uitstoot en opwarming van de
aarde. Kortom: er is een omslag nodig in denken en doen.




Met zo’n veertienduizend inwoners is de gemeente Ouder-Amstel een
relatief kleine gemeente met een heel bijzonder gebied. Naast de
doorsnijding van het grondgebied door snelwegen en spoorlijnen zijn er,
met name in Duivendrecht, veel stedelijke ontwikkelingen gepland die
zullen leiden tot een verdubbeling van het aantal inwoners. Het streven
van de gemeente is dat er energieneutraal wordt gebouwd. Ook Schiphol
drukt een stempel op het gebied, evenals de oprukkende stedelijke
ontwikkelingen van buurgemeenten. Ouder-Amstel is trots en zuinig op het
nog aanwezige groen en water en speelt dan ook een belangrijke rol op het
gebied van recreatie en natuur, ook voor de omliggende gemeenten. De
Duivendrechtsepolder, de Ronde Hoep en het Landje van Geijsel moeten
dan ook vrij blijven van grootschalige opwek van zon en wind.

De gemeenteraad heeft aangegeven enkel zon op daken en
geluidschermen te willen, dus niet op de grond. Daarnaast heeft de raad
het college opgedragen met aanvullende locatiekeuzes te komen, als blijkt
dat het berekende opwekpotentieel van het huidige voorstel in de praktijk
niet te realiseren is binnen het aangewezen zoekgebied. Binnen die twee
wensen van de raad moet een balans gezocht worden. Het college van
B&W wil de deur daarom niet volledig dichtgooien voor zon op andere
plekken dan dak of geluidscherm, maar daar wel terughoudendheid in
betrachten.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Vanuit de inwoners en de belangenorganisaties is meegegeven dat de
voorkeur uitgaat naar duurzame energieopwek langs infrastructuur. De
belangen van landschap en natuur moeten daarin serieus worden
meegewogen.

De focus van de gemeente ligt op het tegengaan van de uitputting van
fossiele brandstoffen, het terugdringen van het energiegebruik en het
vergroten van het aandeel duurzaam opgewekte energie vanuit bronnen
als wind, zon en warmte. Hierbij is het van cruciaal belang om zon te
realiseren op grote daken en op infrastructuur. Vanuit de gemeente wordt
hulp geboden aan huiseigenaren, VvE’s, huurders en bedrijven om energie
te besparen en zelf energie op te wekken. Het streven is dat 50 procent
van de op grote schaal duurzaam opgewekte energie in lokaal eigendom
is. Wat betreft Ouder-Amstel blijft dit een aandachtspunt in de verdere
uitwerking. Lokale initiatieven zoals die van coöperatie De Windvogel, die
de huidige windturbine heeft gerealiseerd, en de coöperatie Ouder-Amstel
zijn daarbij erg belangrijk.

Samen met de lokale energiecoöperaties wordt onderzocht of er drie
windturbines langs de bestaande infrastructuur (in de oksel van de A9/A2)
geplaatst kunnen worden. Voor de potentiële locatie is een impactstudie
voor zowel landschap als ecologie uitgevoerd. In de impactstudie voor het
landschap wordt het advies gegeven foto-inpassingen te maken, om de
effecten echt goed te kunnen beoordelen. Ook wordt geadviseerd de
plaatsing van de potentiële windturbines goed af te stemmen met de
aangrenzende gemeenten. Uit de impactstudie voor ecologie blijkt dat
vooral de vliegroutes van de grutto verder onderzocht moeten worden, om
de impact van de plannen op deze vogel vast te stellen. Dan kan pas
bepaald worden of en hoeveel windturbines in de oksel van de A2/A9
geplaatst kunnen worden. Het college gaat hiermee aan de slag.



       Uithoorn
Uithoorn is uniek gelegen aan de Amstel en Het Groene Hart, én nabij alle
grootstedelijke voorzieningen. Aan de ene zijde ligt het veenweidegebied
langs de Amstel, aan de rand van het Groene Hart. Aan de andere zijde is
de gemeente direct verbonden met de stedelijke regio rond Amsterdam,
Amstelveen en Aalsmeer/de Greenport. Het kernglastuinbouwgebied van
De Kwakel is een belangrijk onderdeel van de gemeente Uithoorn.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Inzet Uithoorn voor de energietransitie
Duurzaamheid is een onderwerp dat veel in de belangstelling staat, ook in
de gemeente Uithoorn. Gemeente Uithoorn heeft in de
Duurzaamheidsagenda 2019-2022 onder andere vastgelegd op welke
manier de gemeente wil bijdragen aan de klimaatdoelen.

Voor energie ligt de focus op het tegengaan van de uitputting van fossiele
brandstoffen, het terugdringen van het energiegebruik en het vergroten
van het aandeel duurzaam opgewekte energie vanuit bronnen als wind,
zon en warmte. In eerste instantie zet de gemeente Uithoorn in op
energiebesparing; het doel is om het energiegebruik binnen de
gemeentegrenzen jaarlijks met minimaal 1,5 procent te reduceren. In de
resterende energiebehoefte wordt zo veel mogelijk voorzien door middel
van duurzaam opgewekte energie. De gemeente wil in 2040
fossielonafhankelijk zijn. De duurzame energie die daarvoor nodig is, komt
bij voorkeur uit lokale en regionale bronnen. Daarnaast zal de gemeente
Uithoorn ook waarschijnlijk duurzame energie van elders nodig hebben,
gezien de beperkte ruimte en de beperkingen voor windenergie die de
nabijheid van luchthaven Schiphol met zich meebrengen.

Wat gebeurt er al in Uithoorn? Een aantal voorbeelden
Energiebesparing en kleinschalige opwek
• Het Regionaal Energie Loket is beschikbaar voor informatie en advies
   aan woningeigenaren.
• Verduurzaming van (koop)woningen door duurzame buurtacties per
   wijk en gemeentebrede isolatie- en zonnepanelenacties.
• Stimuleren en ondersteunen van (bewoners)initiatieven.
•   Uithoorn heeft bij de energietransitie aandacht voor mensen met een
    lager inkomen.



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>•   Met corporaties worden afspraken gemaakt over de verduurzaming
    van (sociale) huurwoningen.
•   Energiecoaches gaan bij inwoners op bezoek om praktische tips rond
    energiebesparing te geven.
•   Duurzame meedenkers: een aantal inwoners van onze gemeente is
    bereid om op regelmatige basis met ons mee te denken over de
    aanpak van de activiteiten.
•   In 2020 wordt een gemeentelijke duurzaamheidslening opgestart om
    een gunstige leenmogelijkheid voor de aanschaf van zonnepanelen te
    bieden.
•   De gemeente werkt mee aan de uitrol van een CO2-leiding naar de
    glastuinbouwgebieden in de regio Aalsmeer, waar ook het
    glastuinbouwgebied in De Kwakel deel van uitmaakt.

Warmte
• Transitievisie Warmte: Uithoorn werkt aan een eerste toekomstschets
   van de manier waarop woningen in de wijken verwarmd kunnen
   worden als we van het aardgas gaan. Dat doen we samen met
    bewoners, woningbouwcorporaties, netbeheerders en andere
    belangrijke partijen. Eind 2021 moet deze visie zijn vastgesteld. Dan is
    duidelijk welke wijk(en) als eerste van het aardgas kan/kunnen gaan
    en met welk alternatief. Voor de overige wijken wordt geschetst wat
    het meest waarschijnlijke alternatief is. We hebben nog niet alle kennis
    en de technologie ontwikkelt zich nog. Daarom is dit een eerste stap.
    We zullen dat de komende jaren blijven actualiseren.
•   Uithoorn heeft, net als de buurgemeenten, ook een grote opgave om
    de glastuinbouw te helpen verduurzamen, onder andere door te
    onderzoeken hoe we de glastuinbouw in de toekomst duurzaam van
    warmte kunnen voorzien. Dat doen we samen met de bedrijven en de
    andere gemeenten via de Greenport Aalsmeer.

De gemeente en de RES
De gemeente Uithoorn wil een bijdrage leveren aan de (grootschalige)
opwek van duurzame energie, ook al is de ruimte beperkt.

Concept-RES
Gemeente Uithoorn is in een open proces met bewoners, bedrijven en
organisaties op zoek gegaan naar mogelijke zoekgebieden. Dit is
uitgewerkt in de concept-RES. De totstandkoming hiervan heeft
plaatsgevonden in verschillende bijeenkomsten, waaronder een lokaal
atelier. In een positief kritische sfeer hebben de deelnemers kunnen
meepraten en discussiëren over de zoekgebieden en kansen voor
grootschalige opwek van elektriciteit met wind en zon in Uithoorn en De



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ           19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Kwakel. Aanwezigen hebben samen gekeken of en waar ze kansen zien
voor grootschalige opwek van duurzame energie in de vorm van
zonneparken en windturbines in de gemeente Uithoorn. Het resultaat was
een gevarieerde mix van mogelijkheden voor Uithoorn en De Kwakel.
Deelnemers waren ook duidelijk over wat niet wenselijk is. Niet geheel
onverwacht waren de meeste deelnemers positief over het gebruik van de
zon voor energieopwekking. Vooral voor zon op (grote) daken bleek veruit
het meeste draagvlak. De deelnemers hebben ook duidelijk uitgesproken
dat er bij hen géén draagvlak is om het Veenweidegebied te gebruiken
voor zonnepanelen of voor windturbines. Een aantal aanwezigen stond
ervoor open om te kijken naar alternatieve buitenstedelijke gebieden in de
gemeente. Daarbij stelden ze de voorwaarde dat het goed landschappelijk
ingepast wordt en wordt gekeken naar mogelijke dubbelfuncties.

Inzet RES 1.0
De gemeente Uithoorn zet voor de RES 1.0 in op zon op grote daken en
onderzoekt via de gemeentelijke Omgevingsvisie of, waar en hoe in
Uithoorn en De Kwakel ruimte gereserveerd wordt voor de grootschalige
energieopwek door zon en/of wind op land. De twee zoekgebieden uit de
concept-RES worden daarin als input meegenomen. De energietransitie is
een grote, belangrijke opgave. Er zijn meer belangrijke opgaven in de
gemeente die ruimte vragen, zoals klimaatadaptatie, economie,
woningbouw, mobiliteit, groen en recreatie. Ruimte is schaars in de
gemeente, dus een integrale afweging is nodig. In de gemeentelijke
Omgevingsvisie zal deze integrale afweging met andere mogelijke functies
plaatsvinden. Dan kan ook een eerste globale toetsing van draagvlak voor
opwek van duurzame energie op een locatie in de zoekgebieden
plaatsvinden.

Nadat de zoekgebieden eventueel in de Omgevingsvisie zijn opgenomen,
werkt de gemeente ze uit richting de RES 2.0. De gemeente Uithoorn
levert hiermee op korte termijn een bijdrage aan de grootschalige opwek
van duurzame energie door te starten met het stimuleren van zon op grote
daken. Intussen onderzoeken we via een gedegen proces de verdere
mogelijkheden voor zonne- en/of windenergie op land en gaan we na
waarvoor draagvlak is.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>2. Gooi en Vechtstreek
       Blaricum
Ambitie
Blaricum heeft de ambitie om voor 2050 energieneutraal te zijn. Met hulp
van inwoners, bedrijfsleven en andere overheden wordt Blaricum een
duurzamere gemeente.

Wat gebeurt er al?
Om hiertoe te komen heeft Blaricum in 2018 het Programma Duurzaam
Blaricum 2018-2022 opgesteld. Elk jaar stelt de gemeente een
uitvoeringsplan (Energietransitie Blaricum) op waarin een pragmatische
aanpak gehanteerd wordt die aansluit bij de mogelijkheden die er op dit
moment in de markt en bij gebouweigenaren zijn. Het programma en
uitvoeringsplan zijn te vinden op de website www.blaricum.nl/duurzaam.

Om een duurzamere gemeente te worden, kiest Blaricum ervoor om de
duurzaamheidsscore te verbeteren. Dit betekent dat Blaricum de CO 2-
uitstoot wil beperken, het elektriciteit- en gasverbruik van huishoudens en
van bedrijven wil verminderen. Daarnaast wil Blaricum haar inwoners
stimuleren om duurzame maatregelen te nemen. Zo biedt de gemeente
een duurzaamheidslening aan voor inwoners.

De gemeente en de RES
Kansgebieden
Tijdens het traject van de RES heeft de gemeente Blaricum meer inzicht
gekregen in de potentie voor de opwek van grootschalige zonne- en
windenergie in de gemeente. Met de input van de betrokken partijen zoals
woningcorporaties, energiecoöperaties, natuur- en milieuorganisaties en
inwoners zijn de scenario’s verder uitgewerkt in kansgebieden voor zon-
en windprojecten. Deze werden uitgewerkt en aan de verschillende
stakeholders voorgedragen. De raad heeft de wens uitgesproken om
daarbij haar natuurgebieden, ecologische waarden en haar
cultuurhistorisch erfgoed te beschermen. Dit betekent dat de gemeente in
eerste instantie kijkt naar de mogelijkheden van energieopwekking daar
waar het past binnen het landschap en de natuur.

Binnen Blaricum heeft de raad de wens uitgesproken om met name
zonnepanelen te plaatsen op de geluidschermen van de A27, met een
aanvullend zoekgebied in de berm, op grote gebouwen en op
parkeerplaatsen. De raad van Blaricum kiest nu voor zon. In Blaricum ziet



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>de raad liever geen windprojecten bij de Stichtse Brug. Zonopwekking
langs de A27, op parkeerplaatsen en grote daken kon wel op steun
rekenen.

De periode tot RES 1.0
Via onze gemeentelijke communicatiekanalen worden inwoners van
Blaricum geïnformeerd over het proces van de RES 1.0. Wanneer er meer
informatie beschikbaar komt over de verdere uitwerking van de
zoekgebieden, bijvoorbeeld over locaties van zonnepanelen, worden
omwonenden nauw betrokken.




       Gooise Meren
Ambitie en prioriteiten
“Duurzaamheid is een zodanig gebruik van de aarde en de bewoners van
deze aarde dat er geen sprake is van uitputting en toekomstige generaties
er ook plezier van kunnen hebben.’’ Deze definitie van duurzaamheid
(John Elkington, 1994) is richtinggevend voor de ambitie van het college
van Gooise Meren.

Door CO2-uitstoot en opwarming komt de leefbaarheid van de aarde voor
toekomstige generaties in gevaar. Rekening houdend met de slagkracht
van een middelgrote gemeente, volgt Gooise Meren de ambities uit de
landelijke en Europese doestellingen:
    • In 2050 is de gemeente Gooise Meren energieneutraal: we wekken
       evenveel energie op als we gebruiken.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>   •   In 2030 hebben we een CO2-reductie van 55 procent gerealiseerd,
       ten opzichte van 1990.
   •   In 2050 is de gemeente Gooise Meren volledig aardgasvrij.

Participatie
Het college en de gemeenteraad van Gooise Meren vinden het belangrijk
dat inwoners daadwerkelijk meedoen in de energietransitie, zodat de
energietransitie van onderop vorm krijgt. Daarom wordt in Gooise Meren
veel ruimte geboden aan initiatieven vanuit de samenleving en wordt
gestreefd naar lokaal eigendom en financiële participatie van inwoners.
Tegelijkertijd wil Gooise Meren een eerlijke verdeling van lusten en lasten
bij het opwekken van hernieuwbare energie, zodat ‘energiearmoede’ wordt
voorkomen en het draagvlak zo groot mogelijk wordt. We geloven dat we
het meeste kunnen bereiken door in te spelen op de kracht en energie in
de samenleving: duurzaamheid is een thema dat veel inwoners,
ondernemers en maatschappelijke organisaties aanspreekt en hen
inspireert tot activiteiten en projecten die bijdragen aan een samenleving
waar wij graag willen wonen, werken en recreëren. Het is om deze redenen
dat de lokale energiecoöperatie Wattnu een belangrijke strategische
partner is voor de gemeente.




Opwek, besparen en warmte
Om CO2-reductie te realiseren hebben we drie subdoelen die overlappen
en elkaar versterken:



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>•   Het opwekken van zo veel mogelijk hernieuwbare, schone energie.
•   Zo veel mogelijk energie en warmte besparen.
•   Overgaan naar een schone manier van verwarmen van de bebouwde
    omgeving in 2050.

Opwekken van hernieuwbare energie
Voor het opwekken van hernieuwbare, schone energie proberen we zo veel
mogelijk kansen te benutten, binnen de mogelijkheden die er zijn. De
gemeente wil inwoners op een eerlijke manier laten meeprofiteren van de
energieopbrengsten. Op basis van de huidige beschikbare kennis zijn zon
en wind de meest duurzame en betaalbare energiebronnen. Daarbij volgen
we de ontwikkelingen op de voet zodat we nieuwe mogelijkheden als
gevolg van innovatie kunnen inzetten. Gooise Meren staat minder positief
tegenover biomassa als energiebron.

In Gooise Meren liggen de meeste kansen op grote daken,
parkeerplaatsen en langs infrastructuur. Daken van gemeentelijke panden
worden door de gemeente beschikbaar gesteld aan de lokale
energiecoöperatie Wattnu om postcoderoosprojecten voor bewoners te
realiseren. Gemeente en energiecoöperatie Wattnu slaan ook de handen
ineen om zo veel mogelijk bedrijfsdaken voor zonne-energie te kunnen
benutten.

Samen met een inwonersinitiatief in het Naarderwoonbos werkt de
gemeente aan het mogelijk maken van een zonnegeluidswal langs de A1.
Verderop langs de A1 bij Muiden wil de gemeente voor 2030
zonnepanelen in de wegberm realiseren. Ook bij de A6 ter hoogte van
Muiderberg liggen kansen voor zonnepanelen langs de snelweg, welke de
gemeente nog nader moet onderzoeken.

Besparen
De CO2-uitstoot in onze gemeente komt voor 70 procent van energie- en
warmtegebruik door de gebouwde omgeving. Vanwege het relatief grote
aandeel gebouwen met een laag energielabel in onze gemeente liggen hier
de meeste kansen om de CO2-uitstoot terug te dringen. De
besparingsopgave is een belangrijke eerste stap om te kunnen komen tot
een energieneutrale gemeente. Daarom zetten we in op
energiebewustwording.

Bewoners
Samen met energiecoöperatie Wattnu stimuleren en ondersteunen we
inwoners bij het verduurzamen van hun huis en het nemen van no regret-
maatregelen. Hiervoor worden door Wattnu diverse campagnes en



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ       24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>collectieve inkoopacties georganiseerd waarbij lokale en regionale
ondernemers worden betrokken. Bewoners worden ontzorgd en profiteren
van scherpe prijzen. Tevens worden door Wattnu vrijwillige energiecoaches
opgeleid om bewoners te helpen bij het nemen van concrete stappen voor
hun eigen woning.



Erfgoed en historische bebouwing
De grootste CO2-winst is te behalen bij woningen met een laag
energielabel. Dit geldt voor veel woningen die deel uitmaken van een
beschermd stadsgezicht en monumenten. De regelgeving rond historisch
erfgoed maakt verduurzaming van deze woningen ingewikkeld. Er ligt een
opgave voor de gemeente om verduurzamingsmaatregelen binnen
historisch erfgoed beleidsmatig eenvoudiger en daarmee goedkoper te
maken voor eigenaren van historische panden. Deze opgave is in de
praktijk weerbarstig maar wel nodig. De gespecialiseerde energiecoaches
van Wattnu hebben een adviserende rol en de kwartiermaker
energietransitie verbindt inwoners met elkaar en de gemeente.

Ondernemers
Om ook ondernemers te ondersteunen heeft de omgevingsdienst een app
ontwikkeld waarmee lokale ondernemers op toegankelijke wijze inzicht
krijgen in hun energieverbruik en de te nemen maatregelen. Zodra de
coronamaatregelen het toelaten, wordt een pilot gestart met deelnemende
bedrijven.

Gemeentelijk vastgoed
We maken onze duurzaamheidsambities waar in het bestaande
gemeentelijke vastgoed. Onder meer door conditiemetingen uit te voeren
en energielabels te optimaliseren. In 2025 voorzien alle gemeentelijke
panden, scholen en gymzalen in hun eigen energie.

Duurzame warmte
De warmtetransitie van de gebouwde omgeving is een complexe uitdaging
die inwoners en andere eindgebruikers direct raakt, in hun eigen woning
of pand. Gooise Meren wil op een verantwoorde, sociale en transparante
manier de overgang maken naar een fossielvrije en dus aardgasvrije
samenleving. Voor een leefbare wereld, ook voor de generaties na ons.

In totaal moeten in Naarden, Bussum, Muiden en Muiderberg meer dan
25.000 woningen voor 2050 aardgasvrij worden gemaakt, verdeeld over
56 buurten. Na een zorgvuldige aanloop verwachten we na 2030 de eerste
buurten van het gas af te kunnen koppelen. Mogelijk is dit in Muiderberg



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>eerder, door de inspanningen om daar een warmtenet aan te leggen. Bij
het aardgasvrij maken van buurten heeft Gooise Meren veel oog voor het
belang van inwoners en andere eindgebruikers. Het college van B&W werkt
samen met inwonersinitiatieven en partners zoals energiecoöperatie
Wattnu. Daarnaast streeft Gooise Meren ernaar om opgaven in de
openbare ruimte slim te combineren om op een efficiënte manier voor
inwoners zo veel mogelijk verbeteringen te realiseren.

Wat gebeurt er al?
In Gooise Meren zijn er diverse projecten en activiteiten gaande voor de
drie verschillende opgaven van de energietransitie. De strategische
samenwerking met Wattnu speelt hierbij een belangrijke rol.

Initiatief Warmtenet Muiderberg
De gemeente en het door inwoners opgerichte Warmtebedrijf Muiderberg
werken samen aan het aardgasvrij maken van Muiderberg door het
aanleggen van een MT-warmtenet met als hoofdwarmtebron aquathermie
uit het IJmeer. Met een gefaseerde aanpak wordt, in combinatie met
grootschalige herinrichting en renovatie van de openbare ruimte in
Muiderberg, een warmtenet aangelegd. De gemeente heeft eind 2020
besloten het Warmtebedrijf een lening te verstrekken om de eerste fase
mogelijk te maken.

Campagnes Wattnu
Energiecoöperatie Wattnu zet in op energiebewust, energie besparen en
energie opwekken. Wattnu krijgt in samenwerking met de gemeente
subsidies van de provincie en het Rijk om dit vorm te geven. Er worden
meerdere keren per jaar collectieve inkoopacties georganiseerd voor
isolatiemaatregelen en zonnepanelen. Begin 2021 is er een nieuwe
campagne ‘Zet ’m op 60’ van start gegaan om bewoners te stimuleren de
temperatuur van hun ketel structureel lager te zetten. Met de campagne
‘Kleine maatregelen’ worden bewoners voorzien van een energieadvies
voor kleine maatregelen en een voucher om hiervoor daadwerkelijk
aanpassingen in de woning te maken. Energiecoaches geven les op het
middelbaar onderwijs en leerlingen krijgen een certificaat Junior
Energiecoach om met ouders het gesprek aan te gaan over energiebewust
zijn. Op wijkniveau werkt Wattnu samen met buurtplatforms en duurzame
bewonersinitiatieven zodat projecten en acties elkaar versterken en voor
de bewoner duidelijk is dat er binnen de gemeente regie is en alle
initiatieven aansluiten bij hetzelfde hogere doel.

Verduurzamen historische panden




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ       26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>In Naarden Vesting is een bewonersinitiatief actief met het doel om de
panden met beschermd stadgezicht en monumenten te verduurzamen.
Energiescans en een inventarisatie heeft opgeleverd dat er bij bewoners
behoefte is aan het vervangen van glas door isolatieglas. Een grote
uitdaging zit aan de beleidsmatige kant en het vergunningstraject. De
kwartiermaker heeft met de gemeente gekeken hoe dit proces voor
bewoners gestroomlijnd kan worden. Dit leidde ertoe dat voor alle
betrokkenen inzichtelijk is geworden wat de kosten hiervan zijn voor
bewoners en dat dit een belangrijke belemmering is bij de uitvoer van
maatregelen.

Kompas op groen
Kompas op groen is een mobiele expositie over de energietransitie en een
centraal ontmoetingspunt voor activiteiten rond de energietransitie in de
Gooi en Vechtstreek. Het is de bedoeling de expositie en een
educatieprogramma voor basisscholen rond te laten reizen in openbaar
toegankelijke ruimten als bibliotheken en gemeentehuizen zodra de
ontwikkelingen rond de coronacrisis dat weer toelaten.



       Hilversum
Ambitie en beleidsinzet energie
De doelstellingen zijn aardgasvrij in 2040 en CO2-neutraal in 2050. Dit
draait om afname van de energievraag en toename van het aanbod aan
duurzame energie. Het concrete resultaat in CO2-reductie is de komende
jaren vooral te behalen door energiebesparing en zonne-energie op daken,
en door isoleren en installeren. Het beleid is dit jaar sterk in ontwikkeling;
naast de RES 1.0 gaan we de Transitievisie Warmte opstellen en de
Proeftuin Aardgasvrije Wijk Hilversumse Meent in uitvoering brengen. Ook
is energie een thema in de Omgevingsvisie.

Samenwerking en participatie
De gemeente werkt samen in de regio aan de energietransitie; zie ook de
paragraaf over de deelregio Gooi en Vechtstreek. Lokaal werkt de
gemeente samen met onder meer de Hilversum100, het platform voor
duurzame denkers en doeners. De gemeente verleent subsidie aan
energiecoöperaties HilverZon en Hilversumse Energie Transitie (HET) om
hun concrete plannen uit te voeren om “voor en door bewoners” aan de
energietransitie te werken. De gemeente heeft green deals met diverse
bedrijven in de stad, waaronder grote mediabedrijven, om hun manier van
werken te verduurzamen. De gemeente zet green-dealcoaches in om de




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ             27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>beoogde resultaten te bereiken, zoals de versnelling van zon op grote
daken van bedrijventerreinen.

Omgevingsvisie
De gemeente Hilversum stelt in 2021 een Omgevingsvisie op. Doel is om
als gemeente een samenhangende visie te bieden op de actuele opgaven
op het gebied van energie, klimaatadaptatie, biodiversiteit, wonen, werken
en mobiliteit, inclusief aandacht voor duurzaamheid en gezondheid. De
informatie vanuit het RES-proces is dan ook inbreng voor de
Omgevingsvisie Hilversum.

Wat gebeurt er al?
Isoleren
•   De gemeente werkt samen aan het Energiedienstenbedrijf regio Gooi
    en Vechtstreek. Duurzaam Bouwloket, energiecoöperaties, bouw- en
    installatiebedrijven, branche-, financiële en kennisinstellingen in Gooi
    en Vechtstreek werken samen in het Energiedienstenbedrijf om
    bewoners hierbij van voorlichting tot uitvoering te ondersteunen.
•   Tevens maakt de gemeente onderdeel uit van het regionale project De
    Groene Grachten voor duurzaam erfgoed, zoals voorbeeldprojecten
    voor de verduurzaming van typerende arbeiderswoningen en Gooise
    villa’s.
•   Tevens steunt de gemeenten bewoners die hun woning willen
    verduurzamen met duurzaamheidsleningen, ook als zij dat in VvE-
    verband doen.
•   De gemeente geeft proactieve uitvoering aan toezicht en handhaving
    op energie bij bedrijven.

Opstellen Hilversumse Transitievisie Warmte 2021-2025
Deze visie is eind 2021 gereed en schetst een indicatief tijdpad waarop
buurten van het aardgas af zouden kunnen gaan. De gemeente consulteert
bij het opstellen bewoners, vastgoedeigenaren en ondernemers. De
gemeenteraad heeft begin 2021 de volgende uitgangspunten vastgesteld:
• Koers op 2050 klimaatneutraal en 2040 aardgasvrij.
• Eerst zo veel mogelijk energie besparen.
• Alle alternatieve warmtebronnen zijn denkbaar, zolang deze
     uiteindelijk klimaatneutraal zijn.
• Initiatief van bewoners, ondernemers en organisaties vormt een
     belangrijk aspect in de prioritering van de buurten.
• Lokaal mede-eigendom van collectieve warmtebronnen zorgt voor
     draagvlak.
•   Werken met flexibele gebiedsgerichte aanpak.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ           28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>•   Integrale afweging maken samen met de buurt bij het
    buurtuitvoeringsplan.
•   De transitie is betaalbaar voor bewoners en ondernemers.
•   In elk geval tot 2030 alleen overgaan tot uitvoering als er breed
    draagvlak is.

Hilversumse Meent landelijke Proeftuin aardgasvrije Wijk (PAW)
Het Rijk heeft in het najaar van 2020 de subsidieaanvraag PAW voor deze
wijk goedgekeurd. Dit jaar maakt de gemeente een wijkuitvoeringsplan,
samen met de betrokken organisaties en bewoners. De behoeften en
zorgen van de bewoners staan hierbij centraal. Onderdeel van dit
wijkuitvoeringsplan is een verdiepende studie naar alternatieve, duurzame
warmtescenario’s die momenteel wordt uitgevoerd.

De gemeente en de RES
Verkenning zonnepanelen vliegveld Hilversum
De gemeente Hilversum heeft deze verkenning gehouden, met
ondersteuning van het programma RES Noord-Holland Zuid. De
ondersteuning is geleverd door de Participatiecoalitie Noord-Holland en
het adviesbureau TAUW. De verkenning bestond uit twee werksessies voor
betrokken organisaties en een enquête onder omwonenden en
ondernemers rondom het vliegveld. De betrokken organisaties zijn onder
meer de Stichting Vliegveld Hilversum namens de gebruikers van het
vliegveld, energiecoöperaties, natuur- en milieuorganisaties, netbeheerder,
provincie en buurgemeenten Wijdemeren en De Bilt.

De Participatiecoalitie Noord-Holland bracht advies uit over kansen en
belemmeringen voor zonne-energie in dit gebied voor wat betreft natuur-
en landschapswaarden en participatie. Hiervoor hebben zij onder meer de
standpunten van lokale en regionale natuur- en landschapsorganisaties in
beeld gebracht. Uit de verkenning blijkt dat het binnen randvoorwaarden
mogelijk is om zonnepanelen te plaatsen op een beperkt deel van vliegveld
Hilversum. De randvoorwaarden zijn: zorgvuldige inpassing in het
landschap, het borgen van natuurwaarden, participatie door bewoners en
veilig gebruik van het terrein als vliegveld.

Op het overgrote deel van het terrein blijken zonnepanelen niet mogelijk,
vanwege het gebruik als vliegveld en de hoge waarde van het open
landschap voor de natuur. Als indicatie van de technische mogelijkheden
gaat het om maximaal 500 tot 2.000 zonnepanelen, te plaatsen op 0,5 tot
1,25 hectare. Dat is gelijk aan een oppervlakte van circa 2 procent van het
terrein. Deze zonnepanelen zullen 0,15 tot 0,35 GWh aan duurzame
stroom opwekken. Bij de verdere uitwerking is het belangrijk om de



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>aanbevelingen van de Participatiecoalitie zo veel mogelijk op te volgen en
de belanghebbenden te blijven betrekken.

Meer zonne-energie bij Anna’s Hoeve niet haalbaar in RES 1.0
De locatie Anna’s Hoeve was in de concept-RES in het natuurgebied van
het Goois Natuurreservaat ingetekend. Het was echter de bedoeling om te
gaan verkennen wat de mogelijkheden zijn op of in de buurt van het
rioolwaterzuiveringsterrein, gedacht vanuit dubbel ruimtegebruik. Bij het
rioolwaterzuiveringsterrein is immers al een groot zonneveld met
tweeduizend panelen op het dak van de waterbufferbak. Waterschap
Amstel, Gooi en Vecht is de eigenaar van de rioolwaterzuiveringsinstallatie
en heeft de ambitie om in 2023 energiepositief te zijn. Het waterschap
heeft in het najaar van 2020 een studie opgeleverd naar de mogelijkheden
om op hun terreinen energie op te wekken. De
rioolwaterzuiveringsinstallatie bij Anna’s Hoeve is daarbij helaas niet als
geschikte potentiële locatie voor grootschalige zonne-energie naar voren
gekomen, vanwege de beperkte ruimte en technische complexiteit. De
gemeente heeft eerder, in 2019, een haalbaarheidsstudie gedaan naar een
tweede zonneveld op het overloopveld van de gemeente naast de
bufferbak, maar dit bleek technisch complex vanwege onder meer de
aanwezige bodemfolie en daardoor financieel niet haalbaar. Daarom
vervalt deze locatie als zoekgebied in de RES 1.0.

Zonne-energie op alle grote, geschikte daken in 2030
De inzet van de gemeente Hilversum is zonnepanelen op alle grote,
geschikte daken in 2030, zoals verwoord in de wensen en bedenkingen
van de gemeenteraad op de concept-RES. We werken hieraan in regionaal
verband, door middel van de aanpak energie bij bedrijven; zie ook
hoofdstuk 7 van de RES 1.0 NHZ. Energiecoöperaties dragen bij aan zon
op grote daken, door collectieve zonnepanelenprojecten te realiseren.
Verder zet gemeente Hilversum green-dealcoaches in, om op
bedrijventerreinen de aanleg van zonnepanelen op grote daken te
versnellen, bijvoorbeeld op het Media Park en
Havenkwartier/Kerkelanden.

Energiebesparing en zonnepanelen bij scholen zijn onderdeel van het
Integraal Huisvestingsplan onderwijs 2020-2035, vastgesteld door de
gemeenteraad in mei 2020. Daar staat voor de periode 2020-2035:
• Energieneutrale renovatie of nieuwbouw van circa vijftien
    schoolgebouwen.
• Duurzaam meerjarenonderhoudsplan overige scholen.

Zonne-energie boven parkeerplaatsen en langs infrastructuur



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>De inzet is de start van een concrete pilot voor zonne-energie boven
parkeerplaatsen in Hilversum in 2021. Hilversum werkt dan ook actief
mee aan de regionale aanpak zon boven parkeerplaatsen, om samen
kennis op te bouwen en de eerste projecten te stimuleren.

Energiecoöperaties HilverZon en HET voeren beiden in de eerste helft van
2021 een haalbaarheidsstudie uit naar zonnecarports boven
parkeerplaatsen in Hilversum, met subsidie van de provincie.

Voor zonne-energie langs infrastructuur zet de gemeente Hilversum in op
zonnepanelen langs de A1 en een geluidsscherm bij de West-Indiëbuurt
langs de A27. Dit is onderdeel van het gesprek vanuit de regio Gooi en
Vechtstreek met Rijkswaterstaat over zonne-energie langs infrastructuur.
Dit vindt plaats in het kader van het landelijke Programma Opwek van
Energie op Rijksvastgoed (OER).




       Huizen
Ambitie en beleidsinzet
Het Klimaatakkoord is het kader waarbinnen de gemeente tot uitvoering
van de ambities op het gebied van de energietransitie wil komen. De
gemeente Huizen voert de energietransitie samen met bewoners,
bedrijven en maatschappelijke partners uit. Duurzaamheid,
betrouwbaarheid en betaalbaarheid (voor iedereen) van nieuwe
energievoorzieningen zijn de uitgangspunten bij het ontwikkelen van het




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ       31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>beleid en het uitvoeren daarvan. Regionale samenwerking is daarbij van
belang.

De gemeente Huizen heeft de volgende duurzaamheidsambities:

                               Huizen wil in 2050 klimaatneutraal en
                               aardgasvrij zijn. Daarvoor wordt ingezet op
                               energiebesparing en duurzame opwekking.
                               Gelet op de beperkte ruimtelijke
                               mogelijkheden wordt niet alle duurzame
                               energie binnen de eigen gemeente
                               opgewekt. Waar nodig of kansrijk wordt
                               regionaal samengewerkt.
                               De economie is in 2050 circulair.
                               Afvalstoffen worden zo veel mogelijk als
                               grondstof ingezet. De gemeente neemt
                               hierbij haar verantwoordelijkheid, waarbij
                               wordt ingespeeld op kansrijke
                               (boven)regionale initiatieven.

                               De gemeente is in 2050 klimaatbestendig
                               ingericht. De leefomgeving is bestand
                               tegen extreme neerslag, droogte en hitte.
                               Waar mogelijk past de gemeente
                               maatregelen toe.
                               Er is een optimale diversiteit aan dieren en
                               plantensoorten. Waar mogelijk stimuleert
                               de gemeente de biodiversiteit.


Informatie over het klimaatbeleid, nieuws over projecten en
subsidies, praktische milieutips en goede voorbeelden deelt de
gemeente onder de noemer Huizen Klimaatbewust, de
gemeentelijke duurzaamheidscampagne
(www.huizenklimaatbewust.nl).

Wat gebeurt er al?
Energiebesparing
In de komende jaren heeft het ondersteunen van bewoners bij
energiebesparing prioriteit. Het tempo van energiebesparing en
woningisolatie moet omhoog om de klimaatdoelen in zicht te houden.
Bovendien komen (wijkgerichte) oplossingen naar aardgasvrij pas op
langere termijn op grote schaal beschikbaar. De Transitievisie Warmte zal
daarvoor een eerste richting geven. De communicatie en ondersteuning
over energiebesparing richt de gemeente op álle bewoners, om uiteindelijk
iedereen te betrekken bij de energietransitie. Voorlichting, onafhankelijk
advies en, binnen de mogelijkheden van de gemeente, financiële


Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>ondersteuning staan hierbij centraal. Zo is er, naast subsidie in het kader
van de Regeling Reductie Energiegebruik, een lokale subsidieregeling voor
woningisolatie.

Er wordt actief en langjarig samengewerkt met het Duurzaam Bouwloket,
de lokale energiecoöperatie HuizenDuurzaam en bewonersgroepen. In de
toekomst zal het regionale energiedienstenbedrijf, dat momenteel in
ontwikkeling is, daarbij een rol kunnen spelen. Het regionale
energiedienstenbedrijf staat voor een optimale ketensamenwerking tussen
het energieloket, de energiecoöperaties en bouw- en installatiebedrijven.
De samenwerking richt zich onder meer op Verenigingen van Eigenaren,
monumenten en woningen met bouwjaren ’20 tot ’95 en vanaf ’95.

De gemeente faciliteert energiebesparing bij bedrijven via het project
Stimulerend Toezicht. Dit project wordt uitgevoerd met de
Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek (OFGV) en het lokale
bedrijfsleven. Met het project worden alle bedrijven actief geïnformeerd
over de wettelijke energiebesparings- en informatieplicht. Bovendien
krijgen bedrijven de mogelijkheid om een energiescan van hun bedrijf uit
te laten voeren. Deze aanpak wordt momenteel doorontwikkeld in de regio
en mogelijkerwijs de provincie Noord-Holland.

Opwek hernieuwbare elektriciteit
De mogelijkheden voor grootschalige duurzame opwekking van
elektriciteit zijn in de gemeente Huizen beperkt, gelet op diverse
ruimtelijke restricties. Het RES-proces heeft niet geleid tot aanwijzing van
zoekgebieden in Huizen voor grootschalige opwekking (zie verder
hieronder).

Wel mogelijk zijn zonnepanelen op grote daken van bijvoorbeeld bedrijven,
kantoren, zorginstellingen en zonnepanelen boven parkeerplaatsen.
Samen met regiogemeenten en de lokale energiecoöperaties wordt
hiervoor een aanpak ontwikkeld.

Daarnaast zet de gemeente in op zonne-energie op daken van het
gemeentelijk vastgoed. Dit maakt onderdeel uit van een beleidsvisie en
uitvoeringsprogramma 2021-2025 voor verduurzaming van het
gemeentelijk vastgoed.

Warmte
De gemeente Huizen bereidt de Transitievisie Warmte in regioverband
voor, samen met de gemeenten Blaricum, Gooise Meren, Laren en
Wijdemeren. De regionale partners bij de energietransitie, zoals



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ           33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>woningcorporaties en de netbeheerder, worden bij de ontwikkeling van de
Transitievisie Warmte intensief betrokken. Dat geldt uiteraard ook voor de
bewoners. De gemeenteraad stelt de Transitievisie Warmte eind 2021
vast.

De gemeente en de RES
In de concept-RES waren in de deelregio Gooi en Vechtstreek diverse
zoekgebieden voor grootschalige opwekking van zonne- en windenergie
opgenomen. De wensen en bedenkingen die gemeenteraden hebben
ingebracht hebben geleid tot een afname van dit aantal. De gemeenteraad
van Huizen heeft zich bovendien bij motie uitgesproken tegen de realisatie
van zonne- en windenergie in of nabij natuurgebieden. Deze motie is
overgenomen in de RES, voor zover deze gebieden tot het grondgebied
van de gemeente Huizen behoren.

In de gemeente Huizen resteren voor de RES 1.0 daardoor mogelijkheden
voor zonnepanelen op daken en zonnepanelen op parkeerplaatsen. Samen
met regiogemeenten en de lokale energiecoöperaties wordt een
projectaanpak ontwikkeld voor zon op daken. Doordat de lokale
energiecoöperaties hierbij zijn betrokken, wordt particulier eigendom van
de zonnepanelen gestimuleerd. Voor zonnepanelen op parkeerplaatsen
wordt eveneens regionaal samengewerkt, waarbij in enkele
regiogemeenten pilots worden ontwikkeld.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>           Laren
Ambitie
Laren heeft de ambitie om tegen 2040 energieneutraal te zijn. Om daar te
komen, is het Klimaatbeleidsplan Laren 2018-2022 opgesteld. Elk jaar
stelt Laren een uitvoeringsplan (Energietransitie Laren) op waarin de
gemeente een praktische uitwerking geeft aan het klimaatbeleidsplan2.

Wat gebeurt er al?
Laren vindt het belangrijk om de gemeentelijke gebouwen energiezuinig te
maken. De gemeente heeft een geringe hoeveelheid direct of indirect
vastgoed, maar wil een voorbeeldfunctie vervullen en werkt aan een plan
om dit projectmatig aan te pakken. Ook zijn er met de woningcorporatie
afspraken gemaakt om woningen in hun bezit te verduurzamen.
Verder is het voor de gemeente belangrijk om eerst de energievraag terug
te brengen, dus in te zetten op goede isolatie of ledverlichting. In die zin
wordt er gewerkt aan het aanbrengen van ledlampen voor straatverlichting
en sportverenigingen.

In het Klimaatbeleidsplan worden de projecten genoemd die nodig zijn om
de verduurzamingsdoelstelling te halen. Daarbij is rekening gehouden met
de mogelijkheden die er op dat moment in de markt en bij
gebouweigenaren zijn.

De gemeente en de RES
Kansgebieden
Tijdens het traject van de RES heeft de gemeente Laren meer inzicht
gekregen in de potentie voor de opwek van grootschalige zonne- en
windenergie in de gemeente. Met de input van de betrokken partijen zoals
woningcorporaties, energiecoöperaties, natuur- en milieuorganisaties en
inwoners zijn de scenario’s verder uitgewerkt in kansgebieden voor
zonprojecten. Deze werden uitgewerkt en aan de verschillende
stakeholders voorgedragen. De raad heeft de wens uitgesproken om
daarbij haar natuurgebieden, ecologische waarden en haar
cultuurhistorisch erfgoed te beschermen. Dit betekent dat de gemeente in
eerste instantie kijkt naar de mogelijkheden van energieopwekking, daar
waar het past binnen het landschap en de natuur.

Binnen Laren heeft de raad de wens uitgesproken om met name
zonnepanelen te plaatsen op de geluidschermen van de A1, op grote
gebouwen en op parkeerplaatsen. De raad van Laren kiest nu voor zon. In


2
    Het klimaatbeleidsplan en uitvoeringsplan zijn te vinden op de website van de gemeente Laren.



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ                                35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Laren ziet de raad liever geen zonneprojecten binnen de bebouwde kom.
Zonne-energieopwekking langs de A1, in de buurt van sportvelden en
grote daken kon wel op steun rekenen.

De periode tot RES 1.0
Via onze gemeentelijke communicatiekanalen worden inwoners van Laren
geïnformeerd over het proces van de RES 1.0. Wanneer er meer informatie
beschikbaar komt over de verdere uitwerking van de zoekgebieden,
bijvoorbeeld over locaties van zonnepanelen, worden omwonenden nauw
betrokken.




       Weesp
Ambitie
Weesp streeft ernaar om binnen afzienbare tijd een energieneutrale
gemeente te zijn. Weesp kiest voor de lijn om de ambitie van
klimaatneutraliteit als richting te behouden, maar hiervoor geen concreet
jaartal te benoemen. Het signaal dat hiervan uitgaat is in ieder geval
duidelijk: we moeten ons maximaal inspannen door energie te besparen
en te voorkómen dat er (meer) energie wordt gebruikt dan er duurzaam
opgewekt kan worden. De kernwaarden People, Planet en Profit vormen de
leidraad voor de gemeentelijke visie en het beleid ten aanzien van
duurzaamheid.

De gemeente heeft een regierol en kan het proces van energietransitie
versnellen. De gemeente zoekt daarbij de samenwerking met inwoners, de
energiecoöperatie, bedrijven en organisaties. De gemeente ziet voor
zichzelf vooral een faciliterende, communicerende en verbindende rol voor
kansrijke initiatieven die ontstaan vanuit de samenleving. Participatie en


Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>communicatie zijn sleutelbegrippen in het hele proces op weg naar een
energieneutraal Weesp. Een eerlijke verdeling tussen lusten en lasten vindt
de gemeente randvoorwaardelijk.

De RES
De gemeente Weesp vindt het belangrijk om een passende bijdrage te
leveren aan de landelijke ambitie om 35 TWh duurzaam op te wekken. De
gemeenteraad van Weesp heeft alle zoekgebieden voor wind geschrapt en
wil geen windturbines. Er is daarom extra aandacht voor energiebesparing
en het stimuleren van zonne-energie.
De gemeente Weesp heeft relatief veel grote (bedrijfs)daken. In
samenwerking met de energiecoöperatie Weesp Eco Energie en het
bedrijfsleven wordt ingezet om deze de komende jaren zo veel mogelijk te
gaan benutten. Ook wordt gekeken naar andere locaties voor
zonnepanelen, zoals in de nabijheid van infrastructuur en naar het
overkappen van parkeerplaatsen met zonnepanelen. Het behouden en
versterken van de Weesper cultuurhistorische waarde is het uitgangspunt,
maar in het kader van de grote uitdagingen waar we als samenleving voor
staan, sluit Weesp in beginsel niets uit. Maatregelen hoeven niet voor
eeuwig te zijn: de nadruk ligt op tijdelijkheid en de zorg dat landschap en
gebouwen weer in oude staat te herstellen zijn.

Warmtetransitie
Om CO2 te reduceren en klimaatverandering tegen te gaan, neemt
Nederland uiterlijk in 2050 afscheid van aardgas. De overstap naar
aardgasvrij wonen en werken is een grote omslag en vraagt inzet van ons
allemaal. Nu al ligt de focus op energiebesparing en isolatie, om de
woningen klaar te maken voor de transitie. De gemeente Weesp is gestart
met het opstellen van de Transitievisie Warmte. Hierin beschrijft de
gemeente wanneer welke wijken van het aardgas af kunnen gaan.
Daarnaast gaat de gemeente op zoek naar duurzame oplossingen voor
koken en het verwarmen van de woningen en bedrijven.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>       Wijdemeren
Ambitie
In 2018 heeft de gemeente Wijdemeren een Duurzaamheidsagenda
vastgesteld. Daarin stelt de gemeente dat Wijdemeren in 2050
klimaatneutraal moet zijn. Dit is een reis die inwoners, maatschappelijke
organisaties, ondernemers en overheid de komende jaren met elkaar
afleggen. Samen wordt hier prioriteit aan gegeven. We stellen dat de
gemeente Wijdemeren ‘samen op pad’ is naar een duurzamere
leefomgeving. Als gemeente durft Wijdemeren het aan om duidelijk te zijn
in wat zij wil en moet doen en wat ze kunnen waarmaken. Dit is uitgewerkt
in de Duurzaamheidsagenda 2018-20213.

Wat gebeurt er al?
De gemeente Wijdemeren staat voor een grote opgave. Zij wil de CO 2-
uitstoot drastisch verlagen. Daarvoor stapt zij af van fossiele brandstoffen.
Om dit mogelijk te maken, is een energietransitie nodig voor de opwek van
duurzame elektriciteit en het verwarmen van de gebouwen. Naast de RES
werkt de gemeente daarom aan een warmtevisie. Deze omschrijft hoe en
wanneer wijken en straten van het aardgas af gaan. Gelijktijdig werkt een
grote groep partners en inwoners aan de mogelijkheden om Ankeveen
aardgasvrij te maken. Daarnaast focust de gemeente de komende jaren op
energiebesparing en isolatie.

De gemeente en de RES
Met de Regionale Energiestrategie wordt gezocht naar mogelijkheden voor
duurzame energieopwekking. Tijdens het traject van de RES heeft de
gemeente Wijdemeren meer inzicht gekregen in de potentie voor de opwek


3
 zie
https://www.wijdemeren.nl/4/duurzaamheid/Duurzaamheidsagenda.pdf.


Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ            38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>van grootschalige zonne- en windenergie in de gemeente. Daarbij heeft de
gemeenteraad de wens uitgesproken om meer in te zetten op windenergie.

Rekening houdend met de natuurgebieden, ecologische waarden en het
cultuurhistorisch erfgoed zijn in Wijdemeren geen zoekgebieden voor
windenergie opgenomen. De gemeente kijkt naar de mogelijkheden van
energieopwekking daar waar het past binnen het landschap en de natuur.
De ontwikkeling van het zonnepark De Boomgaard is hier een mooi
voorbeeld van. Hier is ruimte gevonden voor een grootschalig zonneveld
op de oude vuilstort.

Uit de RES blijkt dat het benutten van braakliggende bedrijfsdaken de
grootste potentie heeft. Dit zijn daken die nu nog niet benut worden voor
de opwekking van duurzame energie. Een gemiste kans. De gemeente
Wijdemeren werkt daarom nauw samen met de Energiecoöperatie
Wijdemeren en het bedrijfsleven om de komende jaren zo veel mogelijk
bedrijfsdaken te gaan benutten. Daarnaast onderzoeken we de
mogelijkheden om parkeerplaatsen te overdekken met zonnepanelen.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>3. IJmond & Zuid-
 Kennemerland
       Beverwijk
Gemeente Beverwijk heeft ruim veertigduizend inwoners in de woonkernen
Wijk aan Zee en Beverwijk. Het collegeprogramma 2018-2022 draagt de
titel Bouwen aan Beverwijk, voor en met inwoners. Het college van
Beverwijk zet zich in om te werken aan een leefbare, duurzame, krachtige
en toekomstbestendige stad.

Beverwijk ligt op een knooppunt van infrastructuur met het
Noordzeekanaal en de noord-zuidgerichte snelwegen, spoorlijnen en
energieverbindingen. De kern Beverwijk is compact met in het westen het
jonge duinlandschap en oostelijk het Unesco-gebied Stelling van
Amsterdam. De gemeente is voortdurend bezig met het vinden van de
juiste balans tussen wonen, natuur en de economische cluster
Noordzeekanaalgebied (NZKG).

Een groot deel van de groene energie vanaf de Noordzee komt in deze
gemeente in Wijk aan Zee aan land. De energietransitie raakt Beverwijk zo
vanuit het nationaal Programma Energiehoofdstructuur, maar ook vanuit
de veranderende vraag van het NZKG en de opdracht vanuit de RES.
Beverwijk loopt niet weg voor deze maatschappelijke verantwoordelijkheid,
doch wil hierbij wel de balans bewaken met de leefomgeving.

Gemeente Beverwijk ziet de overgang naar een duurzamere maatschappij
als kans om het woon- en leefmilieu te verbeteren. Het Klimaatakkoord is
gericht op CO2-neutraal in 2050. Het Klimaatakkoord houdt tevens in dat
bedrijven moeten verduurzamen. Waar het Klimaatakkoord gericht is op
het tegengaan van mondiale klimaatverandering, vormt de noodzaak tot
verduurzamen een kans om lokaal de leefbaarheid te verbeteren. Daarom
zet Beverwijk zich daarvoor in; het streven is om in 2040 CO 2-neutraal te
zijn.

Opgave
Tijdens de ateliers van de deelregio IJmond & Zuid-Kennemerland ging de
aandacht al snel uit naar het Noordzeekanaalgebied door de grootschalige
industrie en het knooppunt van water- en landwegen. Beverwijk is
behoorlijk vol met veel ruimte als bebouwd gebied. Woningen, bedrijven
en veel verkeersruimte. Soms zouden we daarmee al het moois vergeten



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>wat deze gemeente te bieden heeft. Dat maakt inpassing van windturbines
en zonneparken tot een uitdaging. Daarentegen zijn er ook veel grote
daken en parkeerruimte die potentieel in aanmerking komen voor
plaatsing van zonnepanelen. Maar juist in een dichtbebouwde en
bedrijvige gemeente als Beverwijk is de balans tussen ambities rond
duurzame opwek van energie en de leefomgeving fragiel. In het dorp Wijk
aan Zee staat de leefbaarheid (luchtkwaliteit en gezondheid) zwaar onder
druk. Daarom heeft Beverwijk het Schone Luchtakkoord ondertekend,
waarmee Beverwijk zich heeft gecommitteerd aan de ambitie om de
luchtkwaliteit permanent te verbeteren.

Participatie
De zoekgebieden Tata en A9 zijn op 26 en 27 januari 2021 voorgelegd
aan eigenaren, stakeholders en andere belanghebbenden. Met name in
Wijk aan Zee ontbreekt het draagvlak voor (nog meer) windturbines in het
zoekgebied Tata Noord. Veel is toe te schrijven aan de zorg rond
leefbaarheid in de vorm van geluid en luchtkwaliteit. Na Windpark Ferrum
en Windpark Spuisluis zou vanuit de RES Tata Noord volgen met vier
windturbines. Hiermee wordt het dorp praktisch omsloten door
windturbines. De inwoners vragen om meer onderzoek naar de oorzaken
van de gezondheidsproblemen in het algemeen en meer specifiek naar
milieueffecten van windturbines op hun leefomgeving.
Beverwijk wil de optie openhouden voor windturbines op de locatie Tata
Noord, mits de potentiële effecten gedegen zijn onderzocht voordat
plannen verder worden uitgewerkt. De reeds geplaatste windturbines
kunnen hierbij de nodige informatie en inzichten verschaffen. De
gemeente wil de inwoners van Wijk aan Zee actief betrekken bij dit
onderzoek, om zo een transparant beeld te geven van wat er
daadwerkelijk plaatsvindt. Mogelijk met de RES 2.0 is er dan meer
duidelijkheid over de locatie Tata Noord. Parallel kan worden onderzocht
of elders in de (deel)regio ruimte en/of alternatieve vormen van opwek van
energie mogelijk zijn om aan de gestelde ambitie van 0,45 TWh te
voldoen.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>        Bloemendaal
De dorpen Vogelenzang, Bennebroek, Aerdenhout, Overveen en
Bloemendaal vormen samen de gemeente Bloemendaal. Bloemendaal
kent veel natuur en beschermd natuurgebied en heeft geen industrie- en
kantoorgebieden. Bloemendaal heeft ongeveer tienduizend woningen,
waarvan een flink deel groot en vooroorlogs zijn, met een relatief hoog
gas- en elektriciteitsverbruik.

Daarom zal de komende jaren de aandacht vooral gericht zijn op het
verlagen van de energievraag door goede isolatie, een reductie van de
energievraag door het toepassen van hybride warmtepompen en waar
mogelijk het opwekken van elektriciteit of warmte op het eigen dak.

Bloemendaal heeft geen gemeentelijke doelen vastgesteld die verder gaan
dan de landelijke afspraken, zoals de afspraak om in 2050 geen aardgas
in de gebouwde omgeving meer te gebruiken. In de RES 1.0 worden geen
locaties opgenomen voor grootschalige zonne-energie of windenergie. De
kwaliteiten van het Nationaal Park Zuid-Kennemerland en de
binnenduinrand gaan niet samen met het opwekken van energie.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ      42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Ook de gemeente zelf neemt stappen. De openbare verlichting schakelt
over naar led, en het in 2015 opgeleverde gemeentehuis betrekt haar
koude en warmte van een WKO-installatie. Verduurzamingsmogelijkheden
van het maatschappelijke vastgoed wordt onderzocht. Qua mobiliteit ziet
de gemeente een groeiende vraag naar publieke elektrische oplaadpunten,
en faciliteert dit via het MRA-portal.
Trots is het bestuur op het in 2020 gereedgekomen zonnepark op haar
twee parkeerterreinen bij het strand van Bloemendaal aan Zee, waardoor
er geparkeerd kan worden onder een zonnedak dat stroom levert voor
zeshonderd huishoudens. Ook zijn er laadpunten beschikbaar.

Veel inwoners nemen zelf al stappen en isoleren hun woning, rijden
elektrisch en plaatsen zonnepanelen als dat kan. Dit zijn de voorlopers, en
met hun hulp probeert de gemeente door middel van het platform
www.bloemendaalzetstappen.nl andere inwoners te enthousiasmeren om
ook stappen te zetten, groot en klein. Goede en heldere communicatie
hierover is essentieel.

De komende jaren blijft het dus zaak om de energetische schil van de
woningen te verbeteren. De corporaties in Bloemendaal hebben al grotere
stappen gemaakt en zijn al langer bezig om hun bezit op gemiddeld
labelniveau B te brengen. Wat betreft de vervanging van aardgas in de
gebouwde omgeving, sluiten we op voorhand geen bronnen of
verwarmingstechniek uit. De toepassing van een warmtenet lijkt op dit
moment vanuit financieel oogpunt niet voor de hand te liggen, al wordt de
aanwezigheid van aardwarmte uit de diepe ondergrond op dit moment



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>onderzocht op de lijn Haarlem-Nijmegen. Uiterlijk 2021 stelt de gemeente
de Transitievisie Warmte vast en gaan we richting geven aan de opgave.

Onder inwoners van Bloemendaal en daarbuiten is brede
overeenstemming over het feit dat er in het open landschap van
Bloemendaal, met onder meer het Nationaal Park Zuid-Kennemerland,
geen plek is voor windturbines en zonnevelden. Deze wens hebben het
college en de raad overgenomen. Misschien wel daarom hebben we de
verplichting om extra in te zetten op de opwekking van zonne-energie op
daken, naast ook inzet op reductie van gasgebruik de komende jaren
middels goede isolatie en hybride warmtepompen.



       Haarlem
Haarlem wil een duurzame, sociale en toekomstbestendige stad zijn, die
stappen zet in de richting van een circulaire economie en waarin iedereen
kan meedoen. De gemeente staat open voor de kennis in de stad en wil de
uitdagingen samen aangaan.

Haarlem wil in 2040 aardgasvrij zijn met de ambitie om in 2030 zo veel
mogelijk elektriciteit lokaal en duurzaam op te wekken. Tijdens drie
ateliers die in Haarlem zijn gehouden voor de RES kwamen veel ideeën
naar boven om dit doel te halen. In de bijeenkomsten gingen inwoners,
raadsleden, vertegenwoordigers van energiecoöperaties, corporaties,
ondernemers, wijkraden, provincie, natuurverenigingen, Alliander en
ProRail met elkaar in gesprek. De aanwezigen vonden dat kostenefficiënte
plannen zo snel mogelijk moeten worden uitgevoerd. In de tussentijd
kunnen plannen worden gemaakt om extra elektriciteit op te wekken en
dat moet als een ontwerpopgave gezien worden. Aanwezigen wilden
zorgdragen voor het landschap en het behoud van plekken waar mensen
tot rust komen. De verslagen van de ateliers staan op de website van de
energieregio NHZ.

De gemeente biedt Haarlemmers zo veel mogelijk duidelijkheid en
informatie, zodat inwoners keuzen kunnen maken voor hun woning of
onderneming tijdens een verbouwing, verhuizing, of bij het aanschaffen
van apparatuur en installaties. Met de langlopende campagne ‘Haarlem
wordt steeds gasvrijer’ inspireren we Haarlemmers om aan de slag te
gaan.

Haarlem wil dat de energietransitie voor iedereen betaalbaar is; daar
wordt hard aan gewerkt. De gemeente is solidair met mensen met een



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>lager inkomen; de voordelen moeten bij iedereen terechtkomen. Meerwijk
is de eerste wijk waar een warmtenet wordt aangelegd. Verder steunt
Haarlem wijkinitiatieven om gasvrij te worden. In het Ramplaankwartier
zijn inwoners samen met de gemeente en TU Delft al ver in een gasvrije
wijkoplossing.




Afbeelding: Energiebesparing in Haarlem


In het coalitieakkoord Duurzaam doen 2018-2022 en de Routekaart
Haarlem Aardgasvrij 2040 staan de maatregelen waar de gemeente
samen met de stad aan werkt:

Warmtenetten met duurzame bronnen
• Haarlem zet zich in voor warmtenetten met duurzame bronnen zoals
   geothermie, restwarmte uit datacenters en oppervlaktewater. Houtige
   biomassa als warmtebron wordt in Haarlem niet gebruikt.
• Haarlem co-creëert samen met inwoners en de TU Delft in het project
   SpaarGas in het Ramplaankwartier. De gasvrije oplossing in deze wijk
   wordt een bottom-upbuurtwarmtenet op zonne-energie. Ruim honderd
   wijkbewoners hebben al hun huisdossier ingevuld. Met vrijwilligers als
   straatcoaches wil de wijk alle woningen in kaart brengen.
• Aan de rand van Haarlem ligt het grote bedrijventerrein
   Waarderpolder. Haarlem onderzoekt of de bedrijven daar gezamenlijk
   gebruik kunnen maken van een warmtenet.
• Haarlem kijkt naar de toekomst en kiest voor innovatieve oplossingen.
    Zo onderzoekt de gemeente samen met het waterschap de inzet van




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>    biogas van de afvalwaterzuiveringsinstallatie en van warmte uit
    afvalwater.

Energiecoöperaties
• Haarlem heeft een lange geschiedenis van duurzame wijkinitiatieven.
   Verschillende energiecoöperaties zorgen voor collectieve zonnestroom.
    Met acht collectieve zonnestroomdaken in de stad kunnen
    Haarlemmers die geen zonnepanelen op eigen dak kunnen plaatsen,
    toch duurzame stroom gebruiken. De koepelcoöperatie Kennemer
    Kracht beheert de collectieve zonnestroomdaken namens de
    energiecoöperaties, zodat de coöperaties niet zelf het wiel opnieuw
    hoeven uit te vinden.

Energiebesparing
• Met de woningcorporaties Elan Wonen, Ymere en Pré Wonen maakt de
   gemeente prestatieafspraken over de verduurzaming van
   huurwoningen. Met deze woningcorporaties is bijvoorbeeld ook een
   samenwerkingsovereenkomst ondertekend om gezamenlijk het
    warmtenet in Meerwijk te realiseren.
•   De gemeente Haarlem zet samen met de woningcorporaties
    energiecoaches in die Haarlemmers helpen om energiekosten te
    besparen. De energiecoach is gratis en geeft de bewoner tijdens een
    bezoek een bespaaradvies op maat, waarmee de bewoner veel energie
    én geld kan besparen.
•   In de wijk Garenkokerskwartier zorgt een wijkinitiatief voor
    verduurzaming van woningen tegelijkertijd met het groot onderhoud.
    Met het buurtonderhoudsplan kunnen buurtgenoten collectieve
    maatregelen nemen als de woning daar aan toe is.
•   Bewoners van flats en Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) krijgen
    advies over energiebesparing. De gemeente organiseert daarom
    regelmatig bijeenkomsten waar Haarlemmers zich kunnen informeren
    over recente ontwikkeling rondom de verduurzamingsmogelijkheden
    van VvE’s.
•   Haarlem biedt woningen van na 1995 een oplossing om aardgasvrij te
    worden. Een samenwerkingsverband van vakmensen uit Haarlem stelt
    een aantrekkelijk bod voor deze inwoners samen. We starten met een
    pilot in de wijk Schoolenaer.
•   Haarlem is een stad met vele oude woningen en monumenten. In
    Haarlem is aandacht voor het verduurzamen van deze historische
    woningen waarbij de uitvoerders rekening houden met de
    bouwkundige staat van het gebouw en de zorg voor het monument.
    Verschillende monumenten zijn al vergaand verduurzaamd of
    aardgasvrij.



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ       46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Elektrische opwekking
Haarlem heeft de ambitie om in 2030 zo veel mogelijk (circa 750 TJ)
elektriciteit lokaal en duurzaam op te wekken. In de ateliers spraken de
deelnemers over de kansen die er in Haarlem zijn om dit doel te halen:
• De grote daken in Haarlem kunnen beter benut worden voor
    zonnepanelen.
•   In Haarlem staan vier windturbines op Schoteroog al langere tijd stil
    omdat deze niet meer te maken zijn. Samen met de eigenaar van de
    turbines kijkt de gemeente naar de mogelijkheden om deze te
    vervangen. De regelgeving van Schiphol staat het toe om de vier
    windturbines te vervangen voor één grotere turbine.
•   Haarlem onderzoekt de mogelijkheden om in lijn met de windturbines
    op Schoteroog extra windturbines te plaatsen langs het
    bedrijventerrein Waarderpolder.
•   Onlangs werd het achtste collectieve zonnestroomdak in gebruik
    genomen. Deze voortvarende aanpak van zonnestroomdaken blijven
    we stimuleren.
•   Haarlem onderzoekt onder welke voorwaarden zonnepanelen in het
    beschermd stadsgezicht toegestaan kunnen worden.
•   Haarlem zet zich in om versneld uitvoering te geven aan zonnepanelen
    op daken van huurwoningen en maatschappelijk vastgoed.
•   Haarlem ziet kansen voor zonnepanelen langs infrastructuur zoals het
    spoor, in de spoordriehoek en langs de Westelijke Randweg.
•   In en om de stad zijn er mogelijkheden voor zonnepanelen op
    parkeerterreinen, op Schoteroog en op het water van de plassen in
    Schalkwijk. De mogelijkheden worden samen met de omgeving
    onderzocht.
•   Buiten het stedelijk gebied - aan de oostkant van Haarlem - worden de
    kansen onderzocht voor de combinatie tussen opwekmogelijkheden,
    recreatie, ecologie en erfgoed.

Actieplan Schone Energie
In het Actieplan Schone Energie heeft Haarlem de kansen die
voortgekomen zijn uit de concept-RES concreet gemaakt en daarmee is de
opgave in beeld gebracht. Er staan drie actielijnen omschreven die laten
zien hoe duurzame energie in Haarlem opgewekt kan worden. De meeste
opwek (43 procent) is te realiseren door zo veel mogelijk daken van
huizen zonne-energie te laten opwekken. Veel Haarlemmers plaatsen al
zonnepanelen en de gemeente stimuleert dit. Daarnaast gaat het om de
daken van utiliteitsgebouwen (23 procent) en openbareruimteprojecten in
en rondom de stad (34 procent). De gemeente gaat de komende vier jaar
34 eigen panden verduurzamen, onder andere door zonnepanelen te



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>plaatsen. De gemeente helpt ook andere gebouweigenaren door
inzichtelijk te maken of en op welke manier opwek mogelijk is. Voor
projecten in de openbare ruimte faciliteert de gemeente initiatiefnemers
die een project willen realiseren in de zoekgebieden van de RES. Daarbij is
er aandacht voor natuurpositieve ontwikkelingen.

Van concept-RES naar RES 1.0
Na publicatie van de concept-RES konden betrokkenen en
volksvertegenwoordigers hierop reageren. De uitkomsten van de digitale
consultatie en de wensen en bedenkingen zijn samengebracht in de
reactienota Op weg naar RES 1.0. In de gemeente Haarlem is onder meer
aandacht gevraagd om zorgvuldig om te gaan met natuurgebieden,
draagvlak en lokaal eigendom en vooral in te zetten op bewezen
technieken.

Concretiseren RES
Bij de concretisering van de RES-zoekgebieden heeft Haarlem zich in
eerste instantie gericht op de zogenoemde ‘specifieke zoekgebieden’. De
gemeente heeft samen met lokale stakeholders het gesprek gevoerd over
de mogelijkheden voor zon en wind op Schoteroog. Voor de twee
initiatiefnemers op Schoteroog heeft dit veel opgeleverd en zij gaan verder
met het uitwerken van hun initiatief. Daarnaast zijn gesprekken gevoerd
om te verkennen of drijvende zonnepanelen op de plassen van Schalkwijk
mogelijk zijn. Zonnepanelen op water leek onder de stakeholders voorlopig
geen goed idee. De gemeente zal dit nader verkennen in de RES 2.0.



       Heemskerk
Heemskerk staat bekend als een duurzame en sociale gemeente.
Gemeente en inwoners hebben daar samen hard aan gewerkt en doen dat
nog steeds. Duurzaamheid blijft in Heemskerk de komende jaren een
belangrijk thema. Door in te zetten op duurzame energie, een circulaire
economie, een groen Heemskerk en schone mobiliteit, kan Heemskerk
zich duurzaam ontwikkelen en haar eigen kracht en waarden behouden.
Werken aan een duurzaam Heemskerk is een taak die Heemskerk samen
met de inwoners, het bedrijfsleven en andere betrokkenen oppakt. De
gemeente wil hierin een verbindende en richtinggevende rol spelen.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Werken aan een duurzamer Heemskerk
De gemeente Heemskerk geeft het goede voorbeeld als het gaat om
energietransitie, duurzame gebouwen en gebruik van voertuigen op
duurzame brandstoffen. De gemeente is het kennisloket voor inwoners en
bedrijven. Als de gemeente de kennis niet zelf heeft, gaat ze als partner
mee op zoek naar de informatie. Heemskerk wil met bedrijven die
innovatieve ideeën op het gebied van duurzaamheid hebben op zoek gaan
naar subsidiemogelijkheden op provinciaal, landelijk en Europees niveau.
Bij alle bouwprojecten wordt aan duurzaamheid en energietransitie een
prominente rol gegeven. Algemeen uitgangspunt is het achterlaten van
een goede en gezonde leefomgeving voor alle volgende generaties.

Energiezuinig en energiebesparend gedrag is vanzelfsprekend
In de visie voor een duurzame energievoorziening is energiezuinig en
energiebesparend gedrag van inwoners, bedrijven én gemeente
vanzelfsprekend en is alle bebouwing energiezuinig of zelfs
energieproducerend. De energietransitie raakt alle facetten van de
werkgebieden waar de gemeente een rol heeft. Voor de overgang naar een
aardgasvrije toekomst werkt de gemeente aan een Transitievisie Warmte,
waarna met belanghebbenden de zogenoemde wijkuitvoeringsplannen
worden gemaakt. Toekomstbestendigheid voor de veranderende
woonvraag biedt veel kansen om tegelijkertijd ook andere
verduurzamingsmaatregelen door te voeren en daarmee bij te dragen aan
de energietransitie. Met onder meer het regionale
energiebesparingsprogramma wordt veel aandacht besteed aan de
gebouwde omgeving. Steeds meer inwoners willen zelf ook aan de slag.



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Het verduurzamen van woningen wordt gestimuleerd, bijvoorbeeld via
informatieacties en collectieve inkoopacties. Zo is in de gemeente
Heemskerk de jaarlijkse zonnepanelenactie voor inwoners een succes
gebleken. De energiecoöperatie Eco Heemskerk heeft met het project
Duurzamer Wonen inmiddels al veel inwoners van de gemeente
Heemskerk energieadvies gegeven. Met Duurzaam Bouwloket wordt ook
samengewerkt bij activiteiten onder andere gericht op de reductie van het
energieverbruik.

De vereniging GreenBiz IJmond faciliteert ondernemers, met
ondersteuning van de Omgevingsdienst IJmond, bij het verduurzamen van
individuele bedrijven en bedrijventerreinen. Met de GreenBiz Green Deal
zetten ondernemers gevestigd op de bedrijventerreinen De Trompet en De
Houtwegen/Waterwegen gezamenlijk stappen om de energietransitie te
versnellen. Het programma IJmond Bereikbaar helpt bedrijven op het
gebied van duurzame en slimme mobiliteit. Zo wordt er onder meer
samengewerkt aan bereikbaarheid, goede infrastructuur en schoner
vervoer voor mensen en goederen.

Regionale Energiestrategie in Heemskerk
Het besef dat fossiele energiebronnen eindig zijn en het gebruik ervan
klimaatverandering tot gevolg heeft, is breed aanwezig in de samenleving.
In de lijn van het internationale Klimaatakkoord van Parijs verandert de
energievoorziening de komende decennia ingrijpend. Een drastische
reductie van het gebruik van fossiele energie en een transitie naar
duurzame energiebronnen is noodzakelijk. Waar liggen kansen en
mogelijkheden om in Heemskerk energie op te wekken en te besparen?
Daar wil de gemeente haar inwoners en ondernemers nadrukkelijk bij
betrekken. Om zo belangrijke input te krijgen en tegelijkertijd draagvlak te
creëren.

Lokaal atelier Heemskerk
In Heemskerk hebben zo’n veertig mensen meegepraat tijdens de
bijeenkomst over de Regionale Energiestrategie in januari 2020. Inwoners,
raadsleden, leden van Eco Heemskerk en de klankbordgroep energie en
een enkele ondernemer reageerden op de drie scenario’s. De
Heemskerkse deelnemers hebben voorkeur voor zon op grote daken, op
parkeerterreinen en geluidschermen. En voor zon en wind op en rond
industrieterreinen. De meeste deelnemers waren tegen zon en wind in
natuurgebieden en op cultureel erfgoed, zoals de Stelling van Amsterdam
en de Oer IJ-dijken. Het verslag vindt u op de website van energieregio
NHZ.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ           50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Van concept-RES naar RES 1.0
Na publicatie van de concept-RES konden betrokkenen en
volksvertegenwoordigers hierop reageren. De uitkomsten van de digitale
consultatie en de wensen en bedenkingen zijn samengebracht in de
reactienota Op weg naar RES 1.0. In de gemeente Heemskerk is onder
meer aandacht gevraagd en erkend voor participatie, draagvlak en lokaal
eigendom.

Samenwerken in regionaal verband
Bij de concretisering van de RES-zoekgebieden richten de IJmond-
gemeenten zich in eerste instantie op de zogenoemde benoemde
zoekgebieden voor ‘zon en wind’. Voor de gemeente Heemskerk betreft
dat Tata Steel en de A9. De gemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen
hebben hierbij de handen ineengeslagen, met ondersteuning van bureau
TAUW als onderdeel van een adviserend consortium. In het najaar van
2020 en januari van 2021 heeft TAUW een studie verricht naar de
ruimtelijke uitgangspunten (onder andere de geldende restricties
veiligheid en geluid en aanwezige landschaps- en natuurwaarden) en
mogelijke ontwerpvarianten voor wind en zon in deze zoekgebieden. In
januari heeft een sessie hierover met stakeholders en een sessie met
(vertegenwoordigers van) inwoners en lokale ondernemers
plaatsgevonden. Participatie in dit stadium werd belangrijk gevonden.
Ondanks de zorgen die zijn geuit werd het gesprek hierover en het delen
van informatie gewaardeerd.

In de gezamenlijke bijeenkomst van de gemeenten Beverwijk, Velsen en
Heemskerk zijn bij de optie voor windturbines op het noordelijk terrein van
Tata Steel zorgen geuit over de potentiële effecten op gezondheid en
leefomgeving. Dit moet worden onderzocht. Daarnaast spelen onder meer
nog de landschappelijke inpassing, ruimtelijke aspecten (bijvoorbeeld ten
aanzien van ondergrondse leidingen zoals het waterleidingnetwerk) en
ontwikkelingen in het gebied. Voor het zoekgebied A9 betreft dit op basis
van deze eerste verkenning enkele gebieden voor zon in de gemeente
Heemskerk, waarvoor ook geldt dat verder onderzoek noodzakelijk is om
een integrale afweging te maken. Vanwege het belang om de
zoekgebieden langs de A9 met elkaar in verband te brengen en het maken
van regionale afspraken, heeft de provincie hierbij een coördinerende rol
op zich genomen.

Met de aandacht in de IJmond in eerste instantie op de zoekgebieden
Tata Steel en de A9, is in deze fase nog niet gekeken naar de zogenoemde
generieke bouwstenen zoals zon op parkeerplaatsen en op grote daken.
Uiteraard wil de gemeente deze mogelijkheden verder verkennen, met



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>daarbij ook oog voor de ervaringen die andere gemeenten in de (deel)regio
hiermee hebben opgedaan. Nadere informatie over de zoekgebieden Tata
Steel en A9 is opgenomen in het gebiedspaspoort [invoegen verwijzing].



       Heemstede
Ambitie gemeente Heemstede
Heemstede kenmerkt zich als een compacte, bebouwde gemeente met
een groot aantal landgoederen en groene gebieden. Dit vraagt voor de
ruimtelijke inpassing van de energietransitie veel creativiteit. Voor de
opwek van duurzame energie wordt vanuit de RES in Heemstede met
name ingezet op zon op daken en parkeerplaatsen. Als het gaat om de
warmtetransitie onderzoekt Heemstede welke alternatieven er zijn voor
aardgas in de gebouwde omgeving. Dit doen we samen met andere
gemeenten, de provincie, netbeheerders en overige relevante
belanghebbenden.

Wat willen we bereiken?
Heemstede stelt alles in het werk om klimaatneutraal te zijn als het gaat
om de gemeentelijke organisatie - inclusief de gemeentelijke gebouwen en
scholen - en daarmee een voorbeeld te zijn. Circulair bouwen is daarnaast
belangrijk, om bij te dragen aan de CO2-reductie. Besparen in gebruik van
energie bij de openbare verlichting en verkeerregelinstallaties draagt
eveneens bij aan CO2-reductie en is een onderdeel van de energietransitie.
Daarnaast stimuleert de gemeente ook inwoners en ondernemers om
energie te besparen door zowel kleine als grote maatregelen. Dit doen we
samen met HeemSteeds Duurzamer en het Duurzaam Bouwloket.
Inwoners en ondernemers worden over de energietransitie, de
mogelijkheden en de beschikbare maatregelen geïnformeerd via de
website ‘Wij Maken Heemstede’, de sociale media en de (lokale) kranten.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Wat gebeurt er al aan energieopwekking in Heemstede?
Er zijn zeven zonne-energiecoöperaties in Heemstede, verenigd onder Zon
op Heemstede. Tevens staan er inwoners op de ‘wachtlijst’ om met elkaar
op een nog te vinden geschikt dak ook een zonne-energiecoöperatie op te
zetten. De gemeente blijft eigenaren van daken stimuleren hun dak ter
beschikking te stellen. Daarnaast is een groot deel van de gemeentelijke
daken voorzien van zonne-energie. Ook scholen en sportverenigingen
onderzoeken de mogelijkheden voor zonne-energie-installaties of hebben
deze al gerealiseerd en zetten zich in voor verduurzaming van hun
organisatie.

De eerste energieverkenningen naar restwarmte uit rioolwater (riothermie)
en restwarmte uit de transportwaterleiding (aquathermie) worden
uitgevoerd. Alle potentiële alternatieve bronnen komen gaandeweg in
beeld en deze worden opgenomen in de Regionale Structuur Warmte in de
RES. De twee nieuwgebouwde projecten Slottuin en Spaarnelicht in
Heemstede zijn aardgasloos, nog voor de verplichting van aardgasvrije
nieuwbouw.

Naast de transitie naar duurzame energiebronnen zet Heemstede in op
energiebesparing. Bij het adviseren en uitvoeren van maatregelen voor
energiebesparing en het realiseren van een aardgasvrije woning wordt
actief gebruikgemaakt van lokale coöperaties zoals HeemSteeds
Duurzamer en Zon op Heemstede en het online energieloket van de
gemeente, het Duurzaam Bouwloket. Vanuit de Rijksoverheid zijn
middelen beschikbaar gesteld om inwoners te stimuleren hun woning te
verduurzamen en energie te besparen. Bij een aantal bedrijven zijn
inmiddels energiescans uitgevoerd om ook de ondernemers te motiveren
energie te besparen en te verduurzamen.


Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>De gemeente Heemstede en de bijdrage aan de RES
In Heemstede zetten we met name in op zon op grote daken en zon op
parkeerplaatsen. Dit past bij de gebouwde omgeving van Heemstede en is
de bijdrage die we kunnen leveren aan de RES. We zijn gestart met het in
beeld brengen van de parkeerplaatsen en de kansen en potentie voor het
opwekken van energie. Nadrukkelijk betrekken wij omwonenden en lokale
ondernemers om bij voorkeur lokaal eigendom van de zonne-energie te
realiseren.

Daarnaast zetten we in op het stimuleren van zon op grote daken zoals bij
sportaccommodaties, scholen en ondernemers. Tegelijkertijd blijven we
regionaal samenwerken om de zoeklocaties zoals opgenomen in de RES te
concretiseren. Hierbij houden we rekening met regionale belangen en
maken we gebruik van de regionale slagkracht. Over het gebruik van
alternatieve warmtebronnen worden waar mogelijk op regionale schaal
afspraken gemaakt.
In de reactienota is vanuit Heemstede gevraagd om inwoners goed te
(blijven) betrekken bij de RES en de energietransitie. Via de lokale media
en de website ‘Wij Maken Heemstede’ worden inwoners zo veel mogelijk
geïnformeerd over de energietransitie. Inwoners wordt gevraagd om ook
hun bijdrage te leveren door het isoleren van woningen en het opwekken
van zonne-energie.

De RES biedt ook kansen om op regionaal niveau samen stappen te zetten
in de energietransitie. Ook na het vaststellen van de RES 1.0 blijven we
samenwerken met de regio en met andere relevante partijen zoals ProRail,
Stedin, Waternet en dergelijke.

In deze RES 1.0 is in katernen opgenomen welke afspraken aan de diverse
thematafels zijn gemaakt over bijvoorbeeld warmte uit water, participatie,
innovatie, energie-infrastructuur en ruimtelijke samenhang. Heemstede
draagt bij aan deze thematafels en werkt aan het uitvoeren van afspraken
die hierin worden gemaakt om zo te blijven bijdragen aan de
energietransitie.

Deze RES 1.0 is ook voor Heemstede het resultaat van een langdurige
samenwerking met buurgemeenten, netbeheerders, energieleveranciers,
waterschappen, ProRail, provincie, lokale coöperaties en dergelijke om in
de komende tien jaar in te zetten op maximale duurzame opwek van
zonne-energie en windenergie.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>       Velsen
RES Velsen, tussen rauwe energie en stille zonneweide
Velsen kenmerkt zich door een grote ruimtelijke en landschappelijke
diversiteit. Het industriële, bedrijvige en maritieme karakter, stedelijk
IJmuiden, de rauwe kust. Maar ook prachtige oude dorpskernen, lieflijke
landgoederen en de stilte van het Nationaal Park, waar het ruisen van de
wind door het bos hooguit wordt overstemd door dat van de zee.

Ambitie
Het huidige raadsakkoord en het collegeprogramma 2019 – 2022 van
Velsen bevatten logischerwijs een breed palet aan ambities, gericht op een
samenleving die al even divers is als de gemeente zelf. De doelstellingen
van college en raad op het domein van de energietransitie en
verduurzaming vragen om maatwerk. Zij sluiten vanzelfsprekend aan bij
de landelijke doelstellingen maar gaan op een aantal punten ook verder.
Denk aan innovatieve en succesvolle projecten met riothermie, green-
dealprojecten, Velsen als offshore-wind-gemeente, de uitvoering van een
lokaal klimaatakkoord en het CO2-reductieplan voor de gemeentelijke
organisatie.

De kernboodschap van Velsen is dat zij op weg is naar een duurzame,
klimaatneutrale gemeente. We gaan anders om met energie en houden
rekening met klimaatverandering in een circulaire economie vol
economische kansen. We consumeren anders en minder, denken na over
schoon vervoer en hergebruiken materialen. Verandering bereiken we
samen met inwoners, instellingen en ondernemers. Iedereen draagt bij en
de gemeente geeft het goede voorbeeld, verbindt en wijst de weg.

Met als doel de noodzakelijke samenwerking te bevorderen en het proces
van de energietransitie te versnellen werkt Velsen aan het opstellen van
een Lokaal Klimaatakkoord. In de eerste helft van 2021 zal dit platform
worden gepresenteerd.

Binnen het akkoord wordt een jaarlijkse CO2-reductiecyclus opgenomen
die de CO2-afname van de gehele gemeente jaarlijks zichtbaar maakt.
Het lokaal klimaatakkoord Duurzaam Velsen is een verzameling van
lopende en
nieuwe initiatieven van inwoners, bedrijven en maatschappelijke
organisaties die het verbruik van aardgas, elektriciteit en brandstof voor
vervoer in de samenleving vermindert en verduurzaamt. Samen vormt het
een dynamisch en groeiend akkoord dat leidt tot 49% CO2-reductie in
2030. Het delen van kennis en ervaring zorgt voor versnelling.



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>De voortgang door de CO2-uitstoot van de gemeente Velsen wordt op de
volgende thema’s gemeten:
industrie, gebouwde omgeving en verkeer en vervoer en jaarlijks zichtbaar
gemaakt jaarlijks via een CO2-monitor.

De doelstellingen van Crown Van Gelder, Tata Steel en Vattenfall op het
gebied van CO2-reductie vallen buiten dit Lokale Klimaatakkoord.
De realisatie van die ambities lopen via de zogenaamde industrietafel van
het Nationale Klimaatakkoord. Via het samenwerkingsverband NZKG
(Noordzeekanaalgebied) is Velsen betrokken bij dit proces.

Wat gebeurt er al?
Naast de ambitie binnen de RES en de projecten zoals hiervoor genoemd,
ondersteunen we als gemeente vanuit het gemeentelijke programma
Klimaat en Duurzaamheid een groot aantal projecten en initiatieven om
onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties te
ondersteunen bij het realiseren van hun ambities op het gebied van CO 2-
reductie. Hierbij werken we samen met bijvoorbeeld de energiecoöperatie
Energiek Velsen en de omgevingsdienst ODIJmond. Denk bijvoorbeeld aan
GreenBizz, het Duurzaam Bouwloket en allerlei subsidieprojecten op het
gebied van energiebesparing.

Op het gebied van grootschalige opwek zijn er in het najaar van 2020 drie
windturbines geopend aan de westzijde van het Tata Steel-terrein. Ook is
er een vergunning afgegeven voor zes windturbines op de spuisluis.

Daarnaast lopen er binnen de gemeente Velsen nu al verschillende
innovatieve projecten op het gebied van rio- en aquathermie. Hierbij zijn
ook al concrete resultaten geboekt; zo wordt bijvoorbeeld de
nieuwbouwvleugel van het Vellesan College uit IJmuiden gasloos
verwarmd met uit afvalwater teruggewonnen warmte (riothermie).

De gemeente en de RES
De Regionale Energiestrategie is een belangrijk traject om inhoud te geven
aan de energietransitie en daarmee aan de vermindering van de CO2-
uitstoot. De genoemde diversiteit van Velsen biedt goede kansen voor
duurzame opwekking van energie, maar vraagt tegelijkertijd om een zeer
zorgvuldige ruimtelijk-maatschappelijke afweging. Lang niet elke
mogelijkheid is ook wenselijk. De ruimte in onze deelregio en in IJmond in
het bijzonder staat onder druk vanwege alle ambities. Dit vraagt om een
zorgvuldig samenspel met de inwoners, lokale bedrijven en overige
betrokken partijen. De invulling van elk zoekgebied is maatwerk. Bij het



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>realiseren van de grootschalige duurzame opwek binnen deze
zoekgebieden is de ambitie 50 procent lokaal eigendom. Lokaal eigendom
kan een belangrijke bijdrage leveren aan het noodzakelijke draagvlak.

Vanuit de notie dat de RES 1.0 tot doel heeft een grote eerste slag in de
energietransitie te maken - maar dat er bij het maken van de keuzes van
nu rekening gehouden moet worden met snel veranderende technologie
(RES 2.0 en verder) - ziet Velsen goede kansen voor:
• Het stimuleren en realiseren van zon op daken. Binnen Velsen is er
    een groot potentieel aan mogelijkheden. In samenwerking met
    energiecoöperaties, woningcorporaties en het bedrijfsleven wordt
    gewerkt aan een groot aantal initiatieven en zijn al aansprekende
    resultaten geboekt. Dat geldt ook voor het eigen gemeentelijke
    vastgoed (voorbeeldfunctie gemeente).
•   Het realiseren van zonnepanelen langs infrastructuur, met name de
    snelwegen A9 en A22 (bijvoorbeeld in combinatie met
    geluidschermen) en zonnepanelen langs het spoor met inachtneming
    van ecologie en bomen.
•   Het realiseren van zonnepanelen op grote parkeerplaatsen,
    bijvoorbeeld die aan de kust.
•   Het realiseren van zonnepanelen in combinatie met windturbines in
    lijnopstellingen.
•   Ruimte voor het realiseren van windturbines in lijnopstellingen langs
    de industrie aan de noordzijde van het Noordzeekanaal, de IJmond en
    de Reindersweg (deels reeds gerealiseerd of in aanbouw);
    windturbines in lijnopstelling langs de A22 (ten noorden en zuiden van
    het Noordzeekanaal).
•   Solitaire windturbines op het Tata-terrein.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Vanuit de eerdergenoemde ruimtelijke diversiteit ziet Velsen geen
mogelijkheden voor:
•   (Iconische) windturbines bij de pieren.
•   Windturbines en zonnepanelen in het Nationaal Park Zuid-
    Kennemerland.
•   Windturbines (zowel solitair als in lijn) en zonnepanelen in de
    bestaande groenstructuren van de gemeente, zoals gedefinieerd in het
    Groenstructuurplan. Bijvoorbeeld in de ruimte tussen de kernen of op
    de (beperkte) agrarische grond of grasland.

Van concept-RES naar RES 1.0
Na publicatie van de concept-RES konden belanghebbenden en
volksvertegenwoordigers hierop reageren. De uitkomsten van de digitale
consultatie en de wensen en bedenkingen zijn samengebracht in de
reactienota Op weg naar RES 1.0. In de gemeente Velsen is onder meer
aandacht gevraagd voor innovatieve technieken als aqua- en geothermie
en is recreatieschap Spaarnwoude toegevoegd als zoekgebied.

Samenwerken in regionaal verband
Bij de concretisering van de RES-zoekgebieden richten de IJmond-
gemeenten zich in eerste instantie op de zogenoemde ‘complexe
zoekgebieden’. Voor de gemeente Velsen betreft dat Tata Steel, het
Noordzeekanaalgebied, recreatieschap Spaarnwoude en de A9. De
gemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen werken hierin nauw samen,
met in het proces aandacht voor het verkrijgen van een zo breed mogelijk
draagvlak.



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ       58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Vanwege het belang om de zoekgebieden langs de A9 met elkaar in
verband te brengen en het maken van regionale afspraken, neemt de
provincie een coördinerende rol op zich.

Onderzoeksbureau TAUW heeft in het najaar van 2020 en januari van
2021 in opdracht van de IJmond gemeenten een studie verricht naar de
ruimtelijke uitgangspunten (o.a. de geldende restricties veiligheid en
geluid en aanwezige landschaps- en natuurwaarden) en mogelijke
ontwerpvarianten voor wind en zon in deze zoekgebieden.
Nadere informatie over de zoekgebieden Tata Steel en
A9/NZK/Spaarnwoude is opgenomen in het gebiedspaspoort.

Participatie
In januari 2021 zijn in eerste sessies de resultaten gepresenteerd aan
stakeholders, (vertegenwoordigers van) inwoners, energiecoöperaties en
lokale ondernemers. Dit initiatief werd gewaardeerd door de deelnemers.
Er was ruimte voor het delen van informatie, het voeren van discussie en
het delen van zorgen (over bijvoorbeeld gezondheid en leefbaarheid).

Zoals eerder benoemd zijn in deze studie voornamelijk de ruimtelijke
aspecten meegenomen, om te komen tot mogelijke locaties voor het
mogelijk plaatsen van windturbines of zonnepanelen. Deze uitkomsten zijn
een eerste verkenning. Er zijn nog veel zaken die afgewogen moeten
worden, zoals maatschappelijke belangen, impact op de gezondheid,
technische aspecten, landschappelijke inpassing en belangen van
grondeigenaren. Deze onderwerpen worden zorgvuldig meegenomen in
het vervolgproces. Participatie blijft daarbij een continu proces.

Generieke zoekgebieden
In deze fase is nog niet gekeken naar de zogenoemde generieke
zoekgebieden binnen de IJmond zoals zon op parkeerplaatsen en grote
daken. Richting de RES 2.0 gaat de gemeente deze mogelijkheden verder
verkennen, daarbij worden de ervaringen van de overige gemeenten
binnen de deelregio IJmond & Zuid-Kennemerland meegenomen.



       Zandvoort
Zandvoort is een kleine gemeente met grote kwaliteiten: het strand, het
dorp, de duinen en het circuit. Jaarlijks komen meer dan 5 miljoen
bezoekers met plezier naar onze gemeente. Om deze kwaliteiten ook in de
toekomst te behouden, willen we en moeten we stappen ondernemen.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ       59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>De duurzame ambities van Zandvoort zijn realistisch en haalbaar. De
gemeente biedt haar bewoners en bedrijven concreet
handelingsperspectief en geeft daarbij zelf het goede voorbeeld.

Zon en wind
Zandvoort heeft als kustplaats veel aanbod van wind- en zonuren, maar
een beperkt oppervlak om duurzame energie op te wekken. Zandvoort is
niet alleen omringd door het prachtige duinlandschap en de Noordzee,
maar heeft ook te maken met diverse andere beschermde gebieden, zoals
drinkwaterbeschermingszones, aardkundige monumenten en de
zeewering. Hierdoor kan Zandvoort op haar grondgebied niet voldoende
energie produceren om in haar eigen behoefte te voorzien. De kwaliteiten
van het Nationaal Park Zuid-Kennemerland en de Amsterdamse
Waterleidingduinen gaan niet samen met het opwekken van energie. De
gemeenteraad is unaniem in haar wens om het duingebied te vrijwaren
van wind- en zonne-energie.

Zandvoort zet voor energieopwekking vooral in op zonnepanelen op grote
daken en dubbel ruimtegebruik van grote parkeerterreinen, mits daar
voldoende draagvlak voor is bij haar bewoners en dit landschappelijk
ingepast kan worden. Onze bewoners moeten kunnen profiteren van lokale
opwekking. De ambitie uit het Klimaatakkoord om te streven naar 50
procent lokaal eigendom sluit hier goed op aan.

De mogelijkheden voor (diepe) geothermie zijn nog onvoldoende bekend,
maar lijken in de regio wel kansrijk. Deze kansen onderzoekt de gemeente
samen met de regio en de provincie Noord-Holland. Op termijn biedt
energie uit de Noordzee wellicht mogelijkheden voor onze kustgemeente.


Gebouwde omgeving
Op daken van woningen en bedrijven is nog veel ruimte voor het opwekken
van zonne-energie, maar het klimaat van Zandvoort stelt hoge eisen aan
gebruikte materialen. Prioriteit voor bestaande gebouwen is het
verminderen van de energievraag door isolatie. Zandvoort kent veel
naoorlogse woningen met ‘slechte’ energielabels. Daarnaast zijn er meer
dan honderd Rijks- en gemeentelijke monumenten die om maatwerk
vragen. Vanzelfsprekend wordt nieuwbouw in onze gemeente zonder
aardgasaansluiting gerealiseerd.

De gemeente adviseert haar bewoners en bedrijven over energiebesparing.
Daarvoor maakt zij gebruik van de expertise van het Duurzaam Bouwloket
en de Omgevingsdienst IJmond. Hierbij wordt in eerste instantie de



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ       60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>nadruk gelegd op zogeheten no regret-maatregelen (zoals isolatie en
zonnepanelen) voordat er meer informatie is over beschikbare
warmtebronnen en mogelijke collectieve oplossingen. In Zandvoort zijn
veel flatgebouwen. In de dorpskern staan woningen dicht op elkaar, in
Bentveld juist niet.

In de dorpskern behoort een warmtenet met (middel)hoge temperatuur
tot een van de oplossingsrichtingen. In gebieden met lagere dichtheden,
zoals Bentveld, zal een warmtenet niet rendabel zijn. In Zandvoort zijn al
twee kleine warmtenetten aangesloten op nieuwe woningen, waarvan één
wordt gevoed door een gasgestookte WKK en de ander door een WKO-
installatie.

2050
In 2050 wonen en werken we in een energieneutrale omgeving door ons
energieverbruik te verminderen en meer duurzame energie op te wekken.
De gemeente geeft hierbij de komende jaren het goede voorbeeld met het
maatschappelijke vastgoed. Bewoners verwachten dit ook van hun
gemeente. Zandvoort levert een bijdrage aan de landelijke doelstellingen
van energiebesparing en duurzame energieopwekking zoals vastgelegd in
de Klimaatwet en het Klimaatakkoord.

Voor Zandvoort is het belangrijk om in te zetten op een circulaire
economie waarin minder wordt weggegooid en meer wordt hergebruikt.
Stap voor stap verduurzamen we onze afvalinzameling: steeds meer en
betere scheiding aan de bron en hergebruiken wat hergebruikt kan
worden. Zandvoort is een badplaats die veel toeristen ontvangt. De
gemeente wil het hun makkelijker maken afval tegen te gaan, in te
zamelen en te scheiden. De uitstraling van een schone, groene en
duurzame gemeente is aantrekkelijk voor inwoners en toeristen, juist ook
voor toeristen die een langer verblijf overwegen. Zo houden we onze zee,
duinen en stranden schoon en gaan wij verspilling tegen.

Zandvoort is in 2050 zo goed mogelijk klimaatbestendig en waterrobuust
ingericht voor wateroverlast, droogte, hitte en overstromingen, zoals
bepaald in de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie. Met deze
maatregelen versterken we een groene omgeving, en daarmee de
biodiversiteit: de gemeente zorgt met haar partners voor droge voeten in
een groene omgeving.

Waar zet Zandvoort op in?
•   Zandvoort stimuleert lokale initiatieven van bewoners en bedrijven.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>•   We bevorderen opwekking van duurzame energie en energiebesparing
    door ondersteuning van collectieve projecten, het stimuleren van
    zonne-energie op bedrijfsdaken en gezamenlijke inkoopacties van
    zonnepanelen en isolatiemaatregelen.
•   Zandvoort onderzoekt samen met andere kustgemeenten
    mogelijkheden van opwekking van duurzame energie op en rondom
    het strand. Bijvoorbeeld door zonnepanelen of door thermische
    energie uit oppervlaktewater.
•   We bevorderen energiebesparing bij ondernemers door advisering,
    inzet van dataloggers en toezicht en handhaving op
    energiebesparende maatregelen.
•   Zandvoort bespaart energie met ledverlichting in de openbare
    verlichting (20 procent in 2020 ten opzichte van 2013; 50 procent in
    2030).
•   Hoe maakt Zandvoort haar eigen vastgoed energieneutraal? Daar doen
    we het komende jaar onderzoek naar.
•   Zandvoort maakt – net zoals alle Nederlandse gemeenten – een
    tijdspad voor het gasvrij maken van wijken. Dit tijdspad is de
    Transitievisie Warmte (uiterlijk eind 2021) met daarbij
    wijkuitvoeringsplannen.
•   Met de woningcorporaties maakt Zandvoort prestatieafspraken waarin
    duurzaamheidseisen worden opgenomen.
•   Zandvoort biedt onafhankelijke informatie voor woningeigenaren over
    mogelijke energiebesparende maatregelen via onder andere het
    Duurzaam Bouwloket en spreekuren op locatie.
•   In Zandvoort worden energiecoaches ingezet voor energie- en
    geldbesparingsadvies voor huurders en bewoners met de laagste
    inkomens.
•   Al bestaande instrumenten, zoals de Green Key voor accommodaties
    of de Green Deal voor zorginstellingen, worden actief bij ondernemers
    gepromoot.
•   Grote evenementen, waaronder de Dutch Grand Prix, worden
    gestimuleerd om duurzame energie te gebruiken en
    energiebesparende maatregelen te nemen.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ   63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>4. Zaanstreek/Waterland
       Beemster
Het Klimaatakkoord dat eind vorig jaar mede door de VNG ondertekend is,
maakt dat duurzame energieopwekking geen keuze meer is, maar een
opgave waar alle gemeenten aan mee moeten werken. De gemeente
Beemster doet dit ook, onder andere door invulling te geven aan een
bijdrage aan de RES Noord-Holland Zuid.

De gemeente Beemster volgt wat betreft de duurzame opwekking van
energie en reductie van CO2 de landelijke ambities. Dit betekent dat in
2020 14 procent duurzame energie moet worden opgewekt, oplopend tot
ten minste 49 procent in 2030, en (conform het Klimaatakkoord) 100
procent in 2050. Tegelijkertijd hebben de status van Unesco
Werelderfgoed en de daarbij behorende (beschermde) waarden effect op
de mogelijkheden die de gemeente Beemster heeft als het gaat om
(lokale) duurzame energieopwekking. De gemeente Beemster wil de
toepassing van zonne-energie bij particulieren, organisaties en bedrijven
stimuleren en faciliteren, zonder dat de kernwaarden van het
werelderfgoed worden aangetast. In de huidige regelgeving is het plaatsen
van zonnepanelen op een dak vergunningsvrij als het aan bepaalde
voorwaarden voldoet. Daarnaast zijn grondgebonden zonnepanelen
volgens het vigerende bestemmingsplan en onder bepaalde voorwaarden
binnen het bouwvlak toegestaan.

Zon op agrarische daken
De gemeente Beemster heeft samen met LTO (Land en
Tuinbouworganisatie) en netbeheerder Liander een project gestart om het
plaatsen van zonnepanelen op (agrarische) daken te faciliteren en te
stimuleren. Knelpunt in de gemeente Beemster is de capaciteit van het
elektriciteitsnetwerk. In grote delen van Beemster is de netwerkcapaciteit
onvoldoende. Daarom zal een deel van de ondernemers pas over circa drie
jaar van start kunnen gaan.

In de gemeente Beemster geldt het beleid dat grondgebonden
zonnepanelen zijn toegestaan binnen het agrarisch bouwvlak voor eigen
gebruik. Daarbuiten zijn grondgebonden zonnepanelen vooralsnog niet
toegestaan.

Beemster aardgasvrij




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>De nieuwbouw in de gemeente Beemster wordt sinds 1 juli 2017
aardgasvrij opgeleverd. Een project in de kern Zuidoostbeemster wordt
aangesloten op het warmtenet van Stadsverwarming Purmerend, en de
gemeente is voornemens ook een nieuwbouwproject in de kern
Middenbeemster aan te sluiten op dit warmtenet.

Reductie energiegebruik
De gemeente Beemster stimuleert energiezuinig gedrag bij inwoners,
onder andere door energiebesparende maatregelen te subsidiëren. Hoe
minder energie de gebouwen nodig hebben om te verwarmen, hoe minder
er hoeft te worden opgewekt.

Bijdrage Beemster in de RES NHZ
De Unesco Werelderfgoedstatus van de gemeente Beemster heeft effect
op de mogelijkheden die de gemeente Beemster heeft om duurzame
energie op te wekken. De gemeente Beemster ziet vooral potentie in het
inzetten van (grote) daken voor de opwekking van duurzame energie. De
gemeenteraad heeft daarnaast expliciet aangegeven dat zij van mening is
dat binnen de regio NHZ, en zeker op het grondgebied van de gemeente
Beemster, geen ruimte is voor kernenergie. Het zoekgebied voor wind
langs de A7 is als gevolg van de wensen en bedenkingen geschrapt.



       Edam-Volendam
Wereldwijd is de energietransitie reeds jaren geleden in gang gezet.
Gemeente Edam-Volendam heeft ervoor gekozen om hier proactief op in te
spelen. Op 14 december 2017 heeft de gemeenteraad de
Duurzaamheidsagenda Verantwoord Vooruit 2018-2022 vastgesteld. In
deze agenda heeft de gemeente concrete ambities en doelen
geformuleerd voor de korte en (middel)lange termijn op het gebied van
energie, klimaatadaptatie, circulaire economie, duurzaam toerisme en de
gemeentelijke organisatie. Gemeente Edam-Volendam committeert zich
hierbij aan het landelijk streven naar een aardgasvrije en energieneutrale
samenleving in 2050. Zij ambieert geen voortrekkersrol, maar wil lokale
kansen benutten waar deze zich aandienen. De energietransitie biedt
namelijk vele kansen, als we de beschikbare kennis en kunde weten te
bundelen en te versterken. Dat vraagt om nieuwe en vruchtbare
samenwerkingsverbanden tussen bedrijven, kennisinstellingen,
maatschappelijke organisaties en overheden. De transitie wordt zo meer
dan alleen een verandering van energiebronnen; het wordt een (innovatief)
proces dat de kracht van de Nederlandse economie en samenleving
versterkt.



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Het landschap als basis
In het dichtbevolkte Nederland is open landschap een schaars goed. Niet
alleen de omgang met de beperkte hoeveelheid groen, maar ook het
behoud en de verbetering van de kwaliteit van de natuur vormen een
continue uitdaging. Dit is niet alleen een taak van de natuurbeheerders,
maar eveneens van de (lokale) overheden, inwoners en bedrijven. Met
diverse vormen van natuurbeleid, vaak gebaseerd op internationale
richtlijnen, wordt de natuur beschermd en wordt gewerkt aan verbetering
van de kwaliteit. Gemeente Edam-Volendam bestaat voor het grootste
gedeelte uit landelijk agrarisch en natuurgebied waarvan een groot
gedeelte de status Natura 2000 bezit. Het beheer en gebruik is voor een
groot deel in handen van de agrarische sector en Staatsbosbeheer (SBB).
In het huidige coalitieakkoord is vastgesteld dat genoemde partijen samen
met de provincie, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK)
en de gemeente een juiste balans moeten vinden tussen alle belangen die
hierbij in het geding zijn, waaronder de energietransitie.

Via de wensen-en-bedenkingenprocedure op de concept-RES heeft de
gemeenteraad aangegeven het realiseren van zonne- en windenergie op
agrarische en natuurgronden niet opportuun te vinden. Het college sluit
zich hier volledig bij aan. Het realiseren van zonneweides, windturbines en
biomassacentrales (BMC) op agrarische, natuur- of uitgeefbare
industriegronden zal geen ruimte krijgen op grondgebied van de
gemeente. Dit zal worden meegenomen in het gemeentelijk beleid.

Alle wensen en bedenkingen ingebracht door de gemeenteraad zijn
bovendien meegegeven aan het Nationaal Programma RES en het
consortium van de RES Noord-Holland Zuid en meegenomen in het proces
rondom de RES.

Kernwaarden in balans
Gemeente Edam-Volendam onderschrijft de noodzaak om te komen tot
een gemeentelijke en regionale bijdrage in de landelijke ambitie van 35
TWh. Het college heeft hierbij een realistisch en verantwoord pad voor
ogen, waarbij de balans met andere kernwaarden (open landschap) en
opgaven in de regio (bijvoorbeeld woningbouw) wordt gezocht. Deze
balans is noodzakelijk voor draagvlak voor en maatschappelijke acceptatie
van de opgave. In het RES-traject is dan ook de samenwerking gezocht
met bestuurders, professionele stakeholders, maatschappelijke
organisaties, energiecoöperaties, ondernemers, inwoners en andere
belanghebbenden om een helder beeld te vormen van de kansen en




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>(on)mogelijkheden. De kernwaarden in stand houdend zal worden ingezet
op alle daken vol zonnepanelen om deze potentie volledig te benutten.

Bijdrage RES-NHZ
Tot 2030 wil gemeente Edam-Volendam de focus leggen op
energiebesparing. Energie die niet verbruikt wordt hoeft immers ook niet
te worden opgewekt. Daarnaast wil zij het aandeel ‘zon op daken’
maximaliseren om het ‘prachtlandschap’ te vrijwaren van ruimtelijke
ontwikkelingen als zonneweiden en windturbines. Lokaal zien wij verder
nog kansen in de stimulering van dubbel ruimtegebruik middels de
realisatie van zonnestroomprojecten boven parkeerterreinen. Om deze
ambities waar te kunnen maken heeft gemeente Edam-Volendam de
volgende strategie voor ogen:
•   Gemeente Edam-Volendam ondersteunt en faciliteert
    maatschappelijke initiatieven. Voorbeelden hiervan zijn de jaarlijkse
    ‘regionale duurzaamheidsmarkt’ en de postcoderoosstichting ‘Zon op
    Edam Volendam’. Voorts worden particuliere woningeigenaren
    middels collectieve inkoopacties verleid om het energieverbruik te
    reduceren of duurzaam op te wekken. De gemeente neemt haar
    voorbeeldfunctie in dit kader serieus. Inmiddels is circa 50 procent
    van de openbare verlichting ‘ver-led’, wordt het wagenpark
    geëlektrificeerd en zijn zes gemeentelijke locaties aangewezen waar
    grootschalige zonnestroominstallaties zullen worden gerealiseerd met
    als doel om in 2022 20 procent van de huidige elektrabehoefte zelf op
    te wekken.
•   Bij toekomstige ontwikkelingen voor nieuwbouw geldt energieneutraal
    als minimum voorwaarde en energieleverend als streven.
•   Met corporaties en huurdersverenigingen worden jaarafspraken
    gemaakt over de verduurzaming van sociale huurwoningen binnen
    gemeente Edam-Volendam.
•   Tevens heeft gemeente Edam-Volendam een Transitievisie Warmte
    (TVW) vastgesteld. In samenwerking met buurgemeenten wordt de
    potentie van geothermie en de winning van warmte uit afval- en
    oppervlaktewater onderzocht als duurzaam alternatief voor de
    verwarming van de gebouwde omgeving. Met professionele partners
    en bewoners wordt gekeken naar kansrijke wijken waar reeds een start
    kan worden gemaakt met de aardgasvrijstelling van woningen.
    Duurzaam, betrouwbaar en betaalbaar vormen hierbij het
    uitgangspunt. Een gedegen participatieplan en -traject vormen
    hiervoor de fundering.
•   Gemeente Edam-Volendam heeft een sterk ondernemersklimaat en
    ziet kansen om deze aan te wenden in dienst van de energietransitie.
    Een directe koppeling naar het onderwijsveld is daarbij van wezenlijk



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>   belang. De gemeente stelt zich open voor initiatieven uit de markt die
   complementair zijn aan het gemeentelijk beleid en maatschappelijke
   meerwaarde bieden.




       Landsmeer
De gemeente Landsmeer ziet klimaatverandering als een van de
belangrijkste uitdagingen van deze tijd. Het gevoel van urgentie leeft bij
zowel de gemeente als bij inwoners en ondernemers. Alleen samen
kunnen we deze uitdaging het hoofd bieden. De gemeente wil haar CO2-
uitstoot verminderen door energie te besparen, de opwekking van
hernieuwbare energie te stimuleren en afvalstromen te verminderen. Door
onze leefomgeving te vergroenen zorgen we ervoor dat negatieve gevolgen
van extreme neerslag en hitte worden verminderd.

Landschap voorop en ‘alle daken vol zonnepanelen’
Er wordt veel waarde gehecht aan het groen en de natuurgebieden in de
gemeente en de landschappelijke en recreatieve waarden hiervan. Het
behoud van deze waarden is voor Landsmeer dan ook het startpunt in de
zoektocht naar mogelijkheden om de hernieuwbare-energie-ambities in te
vullen. Landsmeer onderschrijft de regionale inzet en ambitie ‘alle daken
vol zonnepanelen’.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>In het uitvoeringsprogramma van de duurzaamheidsvisie van gemeente
Landsmeer 2018-2024 zijn de volgende acties opgenomen om
bovengenoemde ambities te bewerkstelligen:
• De gemeente onderzoekt en ondersteunt diverse opties voor
    hernieuwbare energie, zowel voor elektriciteit als voor warmte.
    Bijvoorbeeld mogelijkheden voor het realiseren van zonnedaken of
    aquathermie.
•   De gemeente stimuleert de verduurzaming van particuliere
    koopwoningen (inclusief Vereniging van Eigenaren). Op dit moment
    wordt dit gedaan door voorlichting en de gezamenlijke inkoop van
    zonnepanelen en isolatiemateriaal.
•   De gemeente maakt en monitort prestatieafspraken met corporaties
    ten aanzien van verduurzaming van sociale huurwoningen.

Bij de uitvoering van dit beleid zoekt de gemeente aansluiting bij en
wisselt zij kennis uit met andere gemeenten in regio
Zaanstreek/Waterland en de MRA.

Geen windturbines Landsmeer
Een ruime meerderheid van de gemeenteraad van Landsmeer heeft via
een motie op 28 januari 2021 tegen het plaatsen van windturbines op
grondgebied van Landsmeer gestemd. Ook zal daar verder geen
onderzoek meer naar worden verricht. Het zoekgebied voor windenergie
op grondgebied van de gemeente Landsmeer zal daarmee niet meer
terugkomen in de Regionale Energie Strategie 1.0. De raad van de
gemeente Landsmeer spreekt zich niet alleen uit tegen windturbines op
eigen grondgebied maar ook tegen windturbines in de nabijheid van
Landsmeerse gemeentegrenzen.

Inwonersenquête windturbines en zonneweides
Het genomen raadsbesluit op 28 januari 2021 is in lijn met de uitkomsten
van de eerdere enquête onder de bewoners waarin gepeild is naar hun
mening rondom het opwekken van duurzame energie in en rond de
gemeente Landsmeer. In deze enquête gaf een meerderheid van de
deelnemers (59 procent) aan tegen onderzoek te zijn naar het plaatsen
van windturbines. Het onderzoek naar zoekgebieden voor zonneweides
werd positiever ontvangen: 48 procent van de inwoners is voor het
onderzoek. Bij zowel windturbines als zonneweides heeft men de
kanttekening geplaatst zorg te hebben om het landschap en gaven zij aan
dat zorgvuldige afweging noodzakelijk is. De groene ruimte is kenmerkend
voor Landsmeer en ook moet rekening gehouden worden met de
weidevogels. Het verslag van de enquête staat gepubliceerd op de website
van de gemeente Landsmeer.



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ       69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>       Oostzaan
Energieneutraliteit in 2040
Oostzaan streeft naar energieneutraliteit in 2040 voor de eigen
gemeentelijke organisatie, met alle gebouwen en het gebruik dat daarbij
hoort. Ook die ambitie zorgt ervoor dat we, naast de opgave voor het
reduceren van energie door bijvoorbeeld isolatie of het gebruik van nieuwe
technieken, met elkaar op zoek moeten naar kansen en mogelijkheden
voor het opwekken van duurzame energie. De energie die nog nodig is na
2040 wil de gemeente Oostzaan duurzaam opwekken. Haalbaar en
betaalbaar staan hierbij als uitgangspunten voorop.

Daadkrachtig aan de slag voor Oostzaan
Het collegeprogramma 2018- 2022 Daadkrachtig aan de slag voor
Oostzaan geeft aan dat de ambitie van de gemeente Oostzaan is om als
gemeentelijke organisatie in 2040 energieneutraal te zijn. Landelijk is in
het Energieakkoord afgesproken dat we in 2050 een duurzame
energievoorziening hebben. Om dit te realiseren zal de gemeente in 2021
een gedragen duurzaamheidsvisie vast laten stellen. Daarnaast wordt er
gewerkt aan een Transitievisie Warmte; deze geeft richting aan de aanpak
voor een aardgasvrije gebouwde omgeving in Oostzaan.

Lokale ontwikkelingen
Gemeente Oostzaan stimuleert de verduurzaming van de gebouwde
omgeving door particuliere woningeigenaren aan te zetten tot het treffen
van duurzame maatregelen. Zo zijn er collectieve inkoopacties voor
zonnepanelen georganiseerd en hebben inwoners gebruik kunnen maken
van de Regeling Reductie Energiegebruik, waarbij zij een bedrag van 70
euro kunnen besteden aan energiebesparende maatregelen. Daarnaast is
het Duurzaam Bouwloket als vast energieloket beschikbaar voor inwoners
om vragen te stellen over welke maatregelen zij het beste kunnen treffen
voor het isoleren en aardgasvrij maken van hun woning. Ook
woningcorporaties kunnen significant bijdragen. Zo brengt



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>woningbouwvereniging WOV Oostzaan haar woningbezit naar gemiddeld
energielabel B.

Bijdrage RES 1.0 gemeente Oostzaan
Oostzaan onderschrijft de noodzaak om te komen tot een gemeentelijke
en regionale bijdrage in de landelijke ambitie van 35 TWh. De gemeente
Oostzaan sluit zich aan bij de inzet Zaanstreek-Waterland voor de periode
tot 2030.

In de concept-RES NHZ zijn extra zoekgebieden voor wind- en zonne-
energie aangegeven in de gemeente. Het Oostzanerveld is naar aanleiding
van ingekomen wensen en bedenkingen als zoekgebied vervallen en zal
niet terugkomen in de RES 1.0. Andere zoekgebieden voor het ontwikkelen
van zonne- en windenergie zullen nader worden onderzocht. Om deze
projecten te kunnen realiseren is een breed participatietraject
noodzakelijk. Hierin staan haalbaarheid en betaalbaarheid voorop en dit
zal de komende jaren nader moeten worden onderzocht.

Het bijzondere landschap en de natuur staan voorop binnen de gemeente.
De ambitie ‘alle daken vol’ sluit hier mooi op aan door in de eerste plaats
zonnepanelen op grote daken en parkeerplaatsen te willen realiseren.

Bij het ontwikkelen van deze initiatieven zal zo veel mogelijk de
samenwerking worden gezocht met lokale partijen en initiatieven. Om de
uitdaging samen aan te gaan, met een nuchtere maar daadkrachtige
aanpak.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>       Purmerend
Het Klimaatakkoord dat eind vorig jaar mede door de VNG ondertekend is,
maakt dat duurzame energieopwekking geen keuze meer is, maar een
opgave waar alle gemeenten aan mee moeten werken. De gemeente
Purmerend doet dit ook, onder andere door invulling te geven aan een
bijdrage aan de RES Noord-Holland Zuid. Purmerend wil een bijdrage
leveren aan de doelstellingen uit het Klimaatakkoord. Dit betekent dat
Purmerend afscheid neemt van het aardgas, zo min mogelijk energie
gebruikt en ernaar streeft (lokaal) duurzame energie op te wekken. Deze
ambitie is verder uitgewerkt in de Duurzaamheidsagenda 2020-2023.
Deze agenda wordt jaarlijks geactualiseerd, op basis van nieuwe inzichten
en mogelijkheden op het gebied van duurzaamheid. Tegelijkertijd kent de
gemeente Purmerend meer opgaven, zoals de ontwikkeling van het
(duurzame) bedrijventerrein Baanstee Noord en het toevoegen van circa
tienduizend woningen aan de bestaande stad.

Aardgasvrije gebouwde omgeving
In Purmerend is ca 75 procent van de gebouwde omgeving al aardgasvrij.
Dit komt doordat vanaf de jaren ’80 alle nieuwbouw is aangesloten op het
warmtenet van Stadsverwarming Purmerend. De warmte voor dit
warmtenet wordt opgewekt in biowarmtecentrale De Purmer, door middel
van de verbranding van houtsnippers van Staatsbosbeheer. Daarmee is
het een van de duurzaamste warmtenetten in Nederland. Purmerend heeft
de ambitie om te voldoen aan de afspraak uit het Klimaatakkoord. Dit
betekent dat de resterende tienduizend woningen die nu nog zijn
aangesloten op aardgas, voor 2050 op een andere manier moeten worden
verwarmd dan met aardgas. In 2016 is gestart met een pilot om een
kleine honderd particuliere woningen aardgasvrij te maken. Dit wordt
gecombineerd met grootschalige rioolvervangingswerkzaamheden.

In 2018 is hiervoor een bijdrage van het ministerie van BZK ontvangen
(Proeftuin Aardgasvrije Wijken), waarbij de gemeente op wil schalen naar
ruim twaalfhonderd gebouwen.

Zo min mogelijk energie gebruiken
De gemeente Purmerend heeft in 2021 een subsidie beschikbaar gesteld
om woningen te isoleren. Hoe minder energie de gebouwen nodig hebben
om te verwarmen, hoe minder er moet worden opgewekt.

(Lokaal) duurzame energie opwekken




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>In Purmerend is de afgelopen jaren geïnvesteerd in duurzame energie,
zoals de biowarmtecentrale, het zonnepanelenpark op Baanstee Noord en
zonnepanelen op daken van woningen en bedrijven. Purmerend wil deze
lijn doorzetten en de gehele stad voorzien van 100 procent duurzame
energie. Het is de bedoeling om Purmerenders direct bij deze ambitie te
betrekken en hen te bewegen tot het meebetalen aan (kleinere) projecten
op het gebied van zonne- en/of windenergie; onder meer op daken van
grotere gebouwen, zoals het stadhuis (energiecoöperatie Opgewekt in
Purmerend). Komende jaren wordt geïnvesteerd in meer lokale opwekking;
er wordt een tweede biowarmtecentrale gerealiseerd. Daarnaast behoort
in de gemeente Purmerend en omgeving innovatieve windenergie tot de
mogelijkheden voor duurzame energieopwekking.

Bijdrage Purmerend in de RES
Purmerend is een sterk verstedelijkte gemeente. Er is weinig ruimte om
bijvoorbeeld een groot zonnepanelenpark of windturbinepark te realiseren.
Voor de opwek van duurzame energie (elektriciteit) wordt vooral ingezet
op zon op daken.

Purmerend heeft een uitgebreid warmtenet en heeft voor de RES Noord-
Holland Zuid de vraag gesteld of een regionale bron binnen
Zaanstreek/Waterland kan bijdragen aan de warmtebehoefte binnen de
regio. En hoe kan aan deze opgave in regionaal verband invulling worden
gegeven? In Purmerend worden momenteel de voorbereidingen getroffen
voor een tweede biowarmtecentrale, die mede hiervoor kan worden
ingezet.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>       Waterland
De gemeente streeft een duurzame ontwikkeling na van het kenmerkende
(water)landschap en de mooie stads- en dorpsgezichten, door in te zetten
op lokaal opgewekte duurzame energie en energiebesparing.

De gemeente heeft de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn. Dit
betekent dat in 2050 alleen energie van hernieuwbare bronnen wordt
gebruikt voor alle gebouwen (woningen, kantoren, bedrijfspanden) en voor
het verkeer en vervoer op het grondgebied van de gemeente Waterland.
Om dit te bereiken zet de gemeente sterk in op duurzaamheid, met oog
voor de kenmerkende waarden binnen de gemeente. De gemeente werkt
hiervoor samen met inwoners, bedrijven en andere overheden. De
gemeente Waterland zet in op de verduurzaming van haar eigen
bedrijfsvoering en vastgoed en stimuleert en ondersteunt duurzame
invulling van initiatieven van lokale ondernemers en inwoners in de vorm
van advies, facilitering, ambtelijke ondersteuning, communicatie en/of
participatie. De speerpunten zijn:
•   Energiebesparing en duurzame energie: de gemeente zet in op zonne-
    energie, maar ondersteunt – waar mogelijk – ook windenergie-
    initiatieven.
•   Een duurzame gemeente: het verduurzamen van de gemeentelijke
    bedrijfsvoering en het gemeentelijke vastgoed.
•   Grondstoffen en recycling: het bijdragen aan het hergebruik van
    nuttige grondstoffen door gescheiden in te zamelen en het
    verminderen van het totaal huishoudelijk afval in kg per inwoner.
•   Duurzame mobiliteit: het omlaag brengen van uitstoot van verkeer en
    vervoer door elektrisch vervoer en overige vormen van duurzame
    mobiliteit, zoals per fiets of over water, te stimuleren.
•   Openbaar groen en landelijk gebied: het stimuleren en vergroten van
    de biodiversiteit binnen de gemeente en het stoppen van vervuiling
    van water en natuurschoon.
•   Aardgasloos: het is de ambitie van de gemeente om de bestaande
    bouw en nieuwbouw (zoals het Galgeriet) duurzaam te verwarmen. Een
    mogelijkheid is het gebruik van thermische energie uit
    oppervlaktewater (TEO). Dit is een duurzame vorm van warmte en
    koude die aan het oppervlaktewater onttrokken kan worden. Daarnaast
    worden ook andere vormen van warmte onderzocht om de transitie
    naar aardgasloos in uiterlijk 2050 te realiseren. Overige duurzame
    warmteoplossingen moeten vooral gezocht worden in bodemwarmte,
    waterstof en all-electric. Om deze ambitie te realiseren werkt de




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ       74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>   gemeente aan een Transitievisie Warmte en maakt zij
   (energie)prestatieafspraken met woningcorporaties.




       Wormerland
Samenwerken aan de RES
De klimaatdoelstellingen die zijn geformuleerd in het Klimaatakkoord van
2019 zijn belangrijk voor de toekomst van Nederland én van Wormerland.
De uitdaging is groot, de ambitie hoog en de tijd nijpend. Dit vraagt om
creativiteit en samenwerking. Hierbij is het belangrijk om kennis te delen,
koppelkansen te benutten en samen met belanghebbenden op zoek te
gaan naar kansen en mogelijkheden voor het grootschalig opwekken van
duurzame energie.

Wormerland: ambitieus en realistisch
In het collegeprogramma Voor elkaar zijn de ambities van gemeente
Wormerland beschreven. De gemeente stimuleert lokale
duurzaamheidsinitiatieven en geeft zelf het goede voorbeeld door de
ambitie na te streven om als gemeentelijke organisatie in 2030
energieneutraal te zijn. Wormerland werkt samen aan de RES met
bedrijven, inwoners, woningcorporaties, maatschappelijke organisaties en
overheden, waaronder de gemeenten in de deelregio Zaanstreek-
Waterland.

Route naar klimaatneutraal is een integrale aanpak
Gemeente Wormerland wil in 2050 klimaatneutraal zijn en daarom kijkt de



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>gemeente niet alleen naar warmte en elektriciteit, maar ook naar
oplossingen op het gebied van mobiliteit, landschap en klimaatadaptatie
en zet zij in op bewustwording. Initiatieven die bijdragen aan
klimaatneutraliteit zijn ondergebracht in een Routekaart. Alle projecten
zijn gelinkt aan de vijf thematafels uit het Klimaatakkoord: de gebouwde
omgeving, landschap, industrie, mobiliteit en elektriciteit. Leidend is de
CO2-reductie van ieder project en daarmee de bijdrage aan de
doelstellingen van het Klimaatakkoord.

Energiebesparing in de gebouwde omgeving
Inwoners en gebruikers van de gebouwde omgeving spelen een belangrijke
rol in de energietransitie. Gedachte erbij is: wat je niet gebruikt, hoef je
ook niet op te wekken. In de energietransitie is energiebesparing daarom
de eerste belangrijke stap, de no-regret-maatregel genoemd. Het levert
vaak een direct voordeel op voor gebruikers door lagere energiekosten en
een hoger wooncomfort. Voor de overgang naar een aardgasvrije
gebouwde omgeving is isolatie belangrijk. Veel woningen in Wormerland
zijn nog niet voldoende geïsoleerd om gebruik te kunnen maken van
andere aardgasvrije opties zoals een warmtepomp of een warmtenet met
een duurzame warmtebron. Woningcorporaties zijn een belangrijke
partner om aardgasvrij te worden. Zij hebben meer dan 35 procent van de
woningen in Wormerland in bezit en hebben ambities om bestaande
woningen te verduurzamen naar een gemiddeld energielabel B.

Bijdrage gemeente Wormerland in de RES 1.0
Wormerland onderschrijft de noodzaak om als deelregio en gemeente bij
te dragen aan de landelijke ambitie om 35 TWh duurzame energie op te
wekken. In de concept-RES NHZ zijn extra zoekgebieden voor wind- en
zonne-energie aangegeven langs de A7. Het zoekgebied voor windenergie
langs de A7 is vervallen en zal niet terugkomen in de RES 1.0. De motie
‘geen windturbines in de Wijdewormer’ is met een meerderheid van de
raad aangenomen. Mogelijkheden voor het opwekken van zonne-energie
langs de A7 zullen wel nader worden onderzocht.

Wormerland heeft een hoge landschappelijke waarde met grote delen die
aangemerkt zijn als bijzonder provinciaal landschap (BPL). De ambitie
‘alle daken vol’ sluit hier goed op aan door in de gebouwde omgeving zo
veel mogelijk duurzame energie op te wekken op de beschikbare daken en
parkeerplaatsen, waarbij het landschap zo veel mogelijk wordt ontzien.

Hierbij wordt de samenwerking gezocht met inwoners, natuurorganisaties,
bedrijfsleven, waterschappen, energiecoöperaties, andere gemeenten en
kennisinstituten om te werken aan een duurzame toekomst voor
Wormerland. Op een haalbare, realistische manier, samen, voor elkaar.


Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ           76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>       Zaanstad
Zaanstad benadert duurzaamheid vanuit de wisselwerking tussen
economie, ecologie en de wensen van de samenleving. De missie van
Zaanstad is om de gehele gemeente tussen 2030 en 2040 klimaatneutraal
te maken. Het beleid van Zaanstad is erop gericht om in co-creatie met de
stad de route te bepalen naar een klimaatneutraal en circulair Zaanstad
en wat leidt tot een klimaatakkoord.

Klimaatneutraal is een heel breed begrip en omvat eigenlijk alles: van
afvalscheiding en klimaatadaptatie tot eiwittransitie, van consuminderen
tot de energietransitie. De focus van de gemeente richt zich op die
thema’s waar zij op lokaal niveau invloed op kan uitoefenen: de
energietransitie van fossiel naar duurzaam energiegebruik, en duurzame
schone opwekking van energie is een flink aandeel. De Zaanse opgave om
energieneutraal te worden is fors. Zaanstad heeft een aantal bedrijven die
tot de top 200 van Nederland behoren qua energiegebruik. Daarnaast
heeft Zaanstad een grote woningbouwopgave. De ambitie is om deze
nieuwbouwwoningen zo veel mogelijk energieneutraal te maken.

Maar de grootste uitdaging in de energietransitie ligt bij de bestaande
woningen. Zaanstad heeft een grote hoeveelheid oudere woningen die




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>slecht geïsoleerd zijn. Ook wonen er relatief veel lagere inkomensgroepen
in de stad die de hogere kosten niet zomaar kunnen dragen. Daarom zet
Zaanstad in op een zo veel mogelijk coöperatieve energietransitie, waarin
zo veel mogelijk door inwoners en organisaties wordt samengewerkt en de
baten van de opwekking direct bij inwoners terechtkomen.

Zaanstad is een gemeente met een dicht stedelijk gebied, maar ook
waardevolle groene ruimte met landschappelijke, natuur- en recreatieve
waarden. Bovendien gelden voor het overgrote deel van het landelijke
gebied restricties vanuit Natura 2000 en Natuurnetwerk Nederland (NNN).
Voor Zaanstad betekent dit vooral gebruikmaken van huidige stedelijke
infrastructuur. Zaanstad heeft bijvoorbeeld de wens om windturbines
langs het Noordzeekanaal te plaatsen, waarbij ook hier het streven is om
inwoners van Zaanstad optimaal te laten profiteren van de opbrengst van
deze turbines, bij voorkeur door collectief beheer. De ambitie hierbij is
minimaal 50 procent in lokaal eigendom.

Voor Zaanstad is het belangrijk dat de energietransitie betaalbaar blijft
voor iedereen. In de RES 1.0 is gewerkt aan een zo optimaal mogelijke
afstemming tussen soorten opwek (zon en wind), opwek dicht bij de
gebruiker, maar ook zaken die met de haalbaarheid te maken hebben,
zoals het streven naar landschappelijke kwaliteit.

Bovenstaande uitgangspunten vormen de basis voor de inzet vanuit
Zaanstad - als onderdeel van de deelregio Zaanstreek/ Waterland en
Energieregio Noord-Holland Zuid – voor de opgave van het Klimaatakkoord
om landelijk 35 TWh aan hernieuwbare energie op te wekken met zonne-
en windenergie:

•   Zon op alle bestaande daken (>15 kWp, circa 60 PV-panelen).
•   Zon boven grote parkeerplaatsen.
•   Zon en wind in het Noordzeekanaalgebied.

Daarnaast wordt onder andere vanuit het Coalitieakkoord De molen op de
wind zetten ingezet op een pakket aan maatregelen, met als doel de
samenleving in staat te stellen om de energietransitie zélf vorm te geven.
Voorbeelden hiervan zijn:

•   Verduurzaming van de bestaande woningen is onderdeel van de
    Samenwerkingsafspraken (2020 – 2024) met woningcorporaties.
•   Zaanstad organiseert jaarlijks voor particuliere woningeigenaren
    collectieve inkoop voor isolatie, zonnepanelen en andere
    verduurzamingsmaatregelen.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ         78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>•   Om verduurzaming ook financieel toegankelijker te maken, zoekt
    Zaanstad naar alternatieve financieringsmogelijkheden voor het
    verduurzamen van woningen.
•   Zaanstad zorgt voor energiecoaches voor huurders en klimaatcoaches
    voor buurtgenoten, om de Zaankanters te informeren over de
    mogelijkheden van energiebesparing en andere
    verduurzamingsmaatregelen.
•   Zaanstad heeft toegankelijke verduurzamingssubsidies voor
    woningeigenaren (de Stappensubsidie) en in 2021 ook de RRE-
    subsidie.
•   Zaanstad ondersteunt warmtescanprojecten, om woningeigenaren te
    informeren over warmtelekken en isolatiemogelijkheden.
•   Zaanstad informeert in
    samenwerking met
    Duurzaam Bouwloket
    inwoners over
    verduurzaming op
    verschillende manieren: van
    social media tot
    informatiebijeenkomsten.

Een overzicht van alle stappen
die door gemeente, organisaties
en inwoners worden gezet voor
de verduurzaming van Zaanstad
worden jaarlijks samengebracht
in het Zaans Klimaatakkoord.




5. Provincie Noord-Holland
Rol van de provincie Noord-Holland
De provincie Noord-Holland streeft naar klimaatneutraliteit in 2050. Om
dat te bereiken moet er veel gebeuren. De provincie werkt samen met
inwoners, bedrijven, overheden en tal van andere partijen om de
energietransitie voor elkaar te krijgen. Er wordt ingezet op
energiebesparing, het slim uitwisselen van warmte en koude en het
duurzaam invullen van de resterende energiebehoefte. Daarbij heeft de
provincie verschillende rollen. Van bevoegd gezag op het gebied van het
ruimtelijk instrumentarium, tot regisseur, kennisontwikkelaar en
subsidieverlener.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ      79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>De RES vormt een belangrijk instrument in de verduurzaming van de
energievoorziening. De RES wordt in gezamenlijkheid, maar vanuit ieders
eigen rol en bevoegdheden, opgesteld. De provincie is, net als de
gemeenten en de waterschappen, partner in het bottom-upproces van de
RES. De provincie brengt gedurende het proces kennis in, denkt mee en
inspireert. Gelet op de grote bovenregionale impact van de
energietransitie, heeft de provincie ook een taak. Deze gaat over het
maken van doelmatige keuzes, het realiseren van samenhang tussen de
deelregio’s en het beschermen en borgen van de kwaliteit van de Noord-
Hollandse natuur en het landschap en de Noord-Hollandse economie.

De inhoudelijke inbreng van de provincie is vastgelegd in het Noord-
Hollands perspectief op de Regionale Energiestrategieën. Dit document
geeft richting, maar houdt ook veel ruimte voor de regio zelf. Het geeft de
kansen en aandachtspunten voor de energietransitie vanuit provinciaal
perspectief, afgewogen tegen andere provinciale thema’s als ruimtelijke
kwaliteit, economie, natuur en landbouw.


Thema’s in het Noord-Hollands Perspectief op de RES
Beschermingsregiems: In het‘NH Perspectief’ zijn uitgangspunten vastgelegd voor
energieontwikkelingen binnen de provinciale beschermingsregiems. Het gaat om
beschermingsregiems op het gebied van natuur, landschap, cultuurhistorie,
aardkunde en stilte. In de Omgevingsverordening NH2020 zijn de oude regiems
Weidevogelleefgebied, Bufferzone en Aardkundige monumenten opgegaan in het
Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL). In het BPL geldt dat de kernkwaliteiten
niet mogen worden aangetast. In de wetenschap dat er een grote opgave op ons af
komt, wordt in het kader van de RES’en onderzocht welke ruimte er is binnen de
provinciale beschermingsregiems voor wind- en zonontwikkelingen. Dat is
maatwerk per gebied. Voor het beschermingsregiem Unesco Werelderfgoed
Stelling van Amsterdam en Nieuwe Hollandse Waterlinie wordt momenteel een
Afsprakenkader in samenwerking met de drie andere provincies ontwikkeld. Op
basis daarvan wordt bekeken waar mogelijk wel ruimte is. Momenteel zijn er nog
verbodsbepalingen in het artikel over Unesco in de huidige Omgevingsverordening.


Provinciale Staten heeft opgeroepen in de uitwerking van de RES 1.0 een stevigere
regierol te kiezen ter bescherming van de bovenregionale waarden (volgens
ingediende motie bij de behandeling van de concept–RES). De afgelopen maanden
is samen met de partners verkend hoe de uitgangspunten van het NH Perspectief
zich verhouden tot de RES-zoekgebieden. Het resultaat van deze gezamenlijke
verkenning is te vinden in de gebiedspaspoorten. Sommige gevallen vragen nog
om een nadere inhoudelijke politiek-bestuurlijke belangenafweging.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ                80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Ruimtelijke samenhang en kwaliteit: De provincie vindt het belangrijk dat
zoekgebieden worden uitgewerkt in voldoende onderlinge samenhang en
integraliteit met hun omgeving. Dit komt ten goede aan de ruimtelijke kwaliteit,
maar ook aan een effectieve benutting van de ruimte en energie-infrastructuur.
Ook dient bij de uitwerking van zoekgebieden rekening te worden gehouden met
de lokale kwaliteiten en opgaven. Afgelopen maanden hebben diverse
ontwerptrajecten plaatsgevonden in de RES-zoekgebieden. Veelal op regionaal
niveau. Als provincie ondersteunen we gemeenten en regio’s met kennis en
ontwerpvaardigheden. Verder hebben we als provincie in een viertal gebieden de
regie genomen om de zoekgebieden aldaar op een samenhangende wijze uit te
werken. Het betreft de A9-zone, A7-zone, Diemerscheg en de Greenports (zie
verder het katern Thematafels).


Participatie: Maatschappelijk draagvlak is zeer belangrijk in het RES-proces.
Zeggenschap en financiële participatie dragen bij aan het slagen van de
energietransitie. Zoals vastgelegd in de startnotitie RES en het Noord-Hollands
Perspectief is het organiseren van participatie primair een gemeentelijke
verantwoordelijkheid. Als provincie dragen we bij door zogenaamde
kennisdeeldagen te organiseren over participatie waar goede (gemeentelijke)
voorbeelden gedeeld worden en bij te dragen aan het katern financiële participatie.
Verder ondersteunen we de gemeenten financieel op dit punt via onze bijdrage aan
het programmabureau. Voor Provinciale Staten is (financiële) participatie van
groot belang getuige de daarover ingediende moties bij de behandeling van de
concept-RES. Daarom stellen we een beleidskader participatie op, ook omdat
verankering van regels met betrekking tot participatie in de Omgevingsverordening
niet mogelijk is.


Kwantiteit bod: Bij de vaststelling van de RES-startnotitie hebben Provinciale Staten
vastgelegd dat van de RES een substantieel aanbod hernieuwbare opwekking
wordt verwacht voor 2030 dat recht doet aan het verbruik en de potentie van de
Noord-Hollandse regio’s. Dit is in het Noord-Hollands Perspectief vastgelegd.
Verder dient het RES-aanbod voldoende concreet en uitvoerbaar te zijn.


Data: Eenduidigheid, vergelijkbaarheid en optelbaarheid van cijfers zijn cruciaal
om te komen tot goede plannen op het gebied van duurzame energie en om straks
de voortgang gezamenlijk te kunnen monitoren. Als provincie hebben we de
afgelopen maanden verkend hoe we een regierol kunnen nemen in het (digitaal)
verzamelen, beheren en delen van data. Afspraken hierover worden de komende
periode uitgewerkt in het regionaal uitvoeringsprogramma.


Provinciale tools en stimuleringsregelingen
De provincie Noord-Holland stimuleert de realisatie van zonne-energie op
daken en nutsfuncties. Voor de periode 2019-2021 is een bedrag van in


Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ                    81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>totaal 4,5 miljoen euro beschikbaar voor de hieronder benoemde
activiteiten. Het thema zonne-energie is nog volop in ontwikkeling. De
provincie staat daarom open voor nieuwe ideeën en samenwerking om
zonne-energie te versnellen, ook in het kader van de RES.

Aanjagen zon op daken
Noord-Hollandse bedrijven kunnen gebruikmaken van de HIRB-
regeling die inzet op brede verduurzaming van bedrijventerreinen. Met
de versnellingsaanpak Zon op bedrijfsdaken worden ondernemers op weg
geholpen om te komen tot de realisatie van zonnepanelen. In dit project
wordt zo veel mogelijk samengewerkt met bestaande
duurzaamheidscampagnes en -collectieven. Daarnaast is de provincie de
pilot Gebiedsaanpak zon op agrarische daken gestart, samen met LTO
Noord, Liander, Rabobank en drie gemeenten. Doel is te komen tot een
versnelling van zonne-energie op agrarisch vastgoed. Tijdens
informatiebijeenkomsten worden agrarische ondernemers geïnformeerd
over het traject. Geïnteresseerden krijgen vervolgens een zonadvies op
maat. Het traject vormt voor Liander een strategische agenda voor
netverzwaring. Verder verzorgt de provincie de Zonatlas, werkt zij actief
samen met Stichting Schooldakrevolutie en stimuleert de provincie via
het woonbeleid de realisatie van zonnepanelen op nieuwbouw.

Aanjagen zon op parkeerplaatsen
De provincie Noord-Holland en de gemeente Rotterdam hebben samen
met Sobolt de applicatie Park the Sun ontwikkeld. Veel parkeerterreinen
kunnen slimmer benut worden door overdekt parkeren te combineren met
de opwek van energie met zonnepanelen. Met behulp van de tool kan
eenvoudig inzichtelijk gemaakt worden welke terreinen geschikt zijn,
hoeveel energie kan worden opgewekt en wat de investeringen en de
terugverdientijd zijn. Hiermee kunnen de zoekgebieden ‘zon op
parkeerplaatsen’ nader onderzocht worden en kan de potentie sneller
benut gaan worden.



Innovatief meervoudig ruimtegebruik
De provincie juicht innovatief meervoudig ruimtegebruik toe. Zonne-
energie kan op veel meer plekken dan alleen op daken. Zo wordt gewerkt
aan een tool die de potentie en businesscase van zonparkeren in Noord-
Holland in beeld gaat brengen. De tool moet gemeenten en ontwikkelaars
handvatten bieden om tot de realisatie van zonparkings te
komen. Verder neemt de provincie deel in het Nationaal Consortium Zon
op Water. In dit samenwerkingsverband worden de mogelijkheden voor
drijvende zonnepanelen onderzocht en aangejaagd.



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ        82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>De inzet van het eigen (infra-)areaal
De provincie Noord-Holland wil haar infrastructuur inzetten voor de
opwekking van duurzame energie. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de
toepassing van zon-geluidschermen en zon-geleiderails, maar ook om de
plaatsing van zonnepanelen op bermen, taluds en steunpunten. Er loopt
een aantal pilots. Dit wordt de komende tijd uitgebreid tot concrete
uitvoeringsprojecten. Verder neemt de provincie deel in SolaRoad. Naast
de provincie zetten ook het Rijksvastgoedbedrijf, Rijkswaterstaat en
Staatsbosbeheer het eigen areaal in en biedt het waterschap zijn gronden
aan voor de opwek van wind- en zonne-energie.

Overige stimuleringsregelingen duurzame energie
Tot slot zijn er diverse regelingen waarmee Noord-Holland een impuls
geeft aan (de grootschalige opwekking van) duurzame energie, zoals:
▪ Participatiefonds Duurzame Economie Noord-Holland (PDENH):
    investeringsfonds voor duurzame bedrijven en initiatieven in Noord-
    Holland.
▪   Programma Investeringsgereed Innovatief MKB Noord-Holland
    (PIM): initiatief van de provincie Noord-Holland om innovatieve en
    duurzame mkb’ers te helpen met financieringsvragen.
▪   GO!-NH: stimuleert vernieuwende ideeën op het gebied van circulaire
    economie en duurzame mobiliteit. In het programma worden
    ondernemers ondersteund met het verder ontwikkelen van hun
    innovatieve idee tot een uitvoerbaar product of dienst.
▪   Kansen voor West.
▪   Regeling duurzaamheidsinitiatieven burgercollectieven Noord-
    Holland: provincie Noord-Holland verstrekt subsidie aan
    burgercollectieven om burgers te stimuleren te investeren in
    duurzaamheidsmaatregelen.




Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ       83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>6. Waterschappen
Rol waterschappen Noord-Holland Zuid
De waterschappen (Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier,
Hoogheemraadschap van Rijnland en Waterschap Amstel-Gooi en Vecht)
zijn verantwoordelijk voor afvalwaterzuivering, het beheer van de
oppervlaktewateren, waterkeringen en bergingsgebieden, grondwater en
ondersteunende waterstaatkundige kunstwerken. Daar waar gemeenten en
provincie verantwoordelijk zijn voor de ruimtelijke inpassing van
energieambities, beperkt het waterschap zich tot de wettelijk toetsende
rol als het gaat om energieopwek op of aan keringen en oppervlaktewater.
De waterschappen werken samen in de RES om bij te dragen aan een
toekomstgerichte samenleving waarin milieu en leefbaarheid centraal
staan en ingespeeld wordt op onder andere de klimaatverandering.

Naast de kerntaken en verantwoordelijkheden hebben de waterschappen,
als eigenaar en beheerder van grote water- en landoppervlakten, ook een
belangrijke rol bij het realiseren van de duurzame-energieambities. De
waterschappen streven naar energie- en/of CO2-neutraliteit. Om dit te
bereiken zijn de waterschappen al actief aan de slag met het realiseren
van duurzame energie binnen de beschikbare ruimte van de
eigendommen.

Daar waar zich koppelkansen voordoen tussen taakvelden en opgaven van
de waterschappen en initiatieven op het gebied van energietransitie,
zoeken waterschappen graag de samenwerking. Gedacht kan worden aan
klimaatadaptatie, waterkwantiteit- en waterkwaliteitsopgaven en
biodiversiteitsontwikkeling. Samenwerken in de RES biedt mogelijkheden
om deze doelstellingen sneller en efficiënter te behalen. Bij het uitwerken
van zoekgebieden kunnen de waterschappen een belangrijke rol vervullen
bij het identificeren, concretiseren en uiteindelijk implementeren van deze
koppelkansen.

Daarnaast spelen de waterschappen een rol in het warmtevraagstuk. Bij
het verwarmen en koelen van gebouwen kan biogas of groen gas uit
slibvergisting en thermische energie uit water (aquathermie) ingezet
worden. Aquathermie, opgesplitst in energie uit afvalwater (TEA),
oppervlaktewater (TEO) en drinkwater (TED), heeft een groot potentieel,
waarbij opgemerkt dient te worden dat drinkwater niet de
verantwoordelijkheid van het waterschap is. Waterschappen zetten, onder
voorwaarden, deze thermische warmtebronnen graag in voor lage- en
middentemperatuur-warmte/koudenetten. Hierbij is aandacht nodig voor


Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ          84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>de ecologische impact (positief en negatief) van het onttrekken van
warmte uit water4 en de mogelijke impact op de waterkwaliteit en -
kwantiteit. De rollen die de waterschappen kunnen innemen in de
warmtetransitie worden door de afzonderlijke waterschappen bepaald.




4Adviezen Commissie M.e.r., 17 september 2020, 20200917-Advies-Commissie-MER-
NHZ.pdf (energieregionhz.nl).



Katern RES 1.0 - Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden NHZ            85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>