<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Nota van Uitgangspunten dijkversterking Noordeinde
Onderwerp: Groeidocument NvU dijkversterking Noordeinde te Volendam
Opdrachtgever: Gemeente Edam-Volendam
Versie: 2.2
Projectnummer: INF1517701
Goedgekeurd op: 24 juni 2016
                          ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Colofon
NOTA VAN UITGANGSPUNTEN DIJKVERSTERKING NOORDEINDE
Onderwerp
Groeidocument NvU dijkversterking Noordeinde Volendam
OPDRACHTGEVER
Gemeente Edam-Volendam
Contactpersoon
Dhr. G. Benjamins
Dhr. J. Smits
Dhr. M. van Lin
Mevr. A. Vink
UITGAVE
Revisie
Versie: 2.2, aangevulde nota van uitgangspunten
Oorspronkelijke versie: nota van uitgangspunten, behandeld in gemeenteraad, d.d. 15 augustus 2015.
Datum
24 juni 2016
Auteur(s)
Dhr. H. van der Reijden en Dhr. J. de Pijper
Goedgekeurd door
Dhr. F. Pronk
Project
Dijkversterking Noordeinde gemeente Edam-Volendam
ADVIN
Postbus 437
2130 AK Hoofddorp
T (088) 023 84 60
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                         Pagina 2 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
INHOUDSOPGAVE                                                                   3
1.     INLEIDING                                                                5
1.1    Aanleiding                                                               5
1.2    Meekoppelkans binnen de alliantie                                        6
1.3    Opzet en doel                                                            6
2      STUDIE DIJKVERSTERKING NOORDEINDE                                        8
2.1    Varianten                                                                8
2.2    Voorkeursvariant HHNK                                                  10
2.3    Intentieovereenkomst                                                   11
3      RANDVOORWAARDEN EN UITGANGSPUNTEN                                      13
3.1    Verkeer en bereikbaarheid                                              13
3.1.1 Dijkverkeer                                                             13
3.1.2 Bereikbaarheid                                                          13
3.1.3 Verkeersveiligheid                                                      14
3.1.4 Verkeersregeling                                                        14
3.1.5 Inpassing buitendijkse waterkering                                      15
3.1.6 Dijkprofiel                                                             15
3.1.7 VARIANT 1: Gemotoriseerd verkeer over binnendijk                        17
3.1.8 VARIANT 2: Gemotoriseerd verkeer over buitendijk                        18
3.1.9 VARIANT 3: Gemotoriseerd verkeer over binnen- en buitendijk             19
3.1.10 Drie varianten in scheiden van verkeer                                 20
4      EISEN OP HOOFDLIJNEN                                                   22
4.1    Verkeer                                                                22
4.1.1 Uitganspunten verkeer                                                   22
4.2    Ruimtelijke kwaliteit                                                  22
4.3    Proces                                                                 29
4.3.1 Projectalliantie versterking Markermeerdijken                           29
4.3.2 Meekoppelen of niet?                                                    30
4.3.3 Processamenwerkingsovereenkomst                                         30
4.3.4 Procesafspraken                                                         32
5      STICHTINGSKOSTEN                                                       34
5.1    Uitgangspunten                                                         34
5.1.1 Variatie in materialisatie                                              34
5.1.2 Variatie in inrichting (recreatieplaatsen)                              34
5.1.3 Principe variant 0                                                      35
5.1.4 Principe variant 1                                                      35
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                     Pagina 3 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>5.1.5 Principe variant 2                                                       36
5.1.6 Principe variant 3                                                       36
5.2   Samenvatting van de ramingen                                             37
5.2.1 Variant 0                                                                37
5.2.2 Variant 1                                                                37
De impressie van variant 1 is weergegeven in bijlage 2.                        38
5.2.3 Variant 2                                                                38
5.2.4 Variant 3                                                                39
5.3   Samenvattende conclusies                                                 39
6     VERVOLGSTAPPEN                                                           40
6.1   Stappen                                                                  40
BIJLAGE 1: VARIANT 0-A/B: AFRIT KLEIPERK
BIJLAGE 2: VARIANT 1: DIJKVERSTERKING GEMOTORISEERD VERKEER OVER BINNENDIJK
BIJLAGE 3: VARIANT 2: DIJKVERSTERKING GEMOTORISEERD VERKEER OVER BUITENDIJK
BIJLAGE 4: VARIANT 3: GEMOTORISEERD VERKEER OVER BINNEN- EN BUITENDIJK
              (GEMENGD)
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                      Pagina 4 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
1.1   Aanleiding
Een groot deel van Nederland ligt onder zeeniveau. Dijken beschermen ons tegen overstromingen. De
zeespiegel stijgt en het land daalt, waardoor de blijvende bescherming tegen overstromingen minder
vanzelfsprekend wordt. Om dit belang te waarborgen is de Waterwet op de waterkering in Nederland
van kracht. Deze wet stelt strenge normen en verplicht tot een regelmatige controle of de
waterkeringen nog aan de norm voldoen.
De waterkering die gemeente Edam-Volendam tegen het water uit het Markermeer beschermt, vormt
een onderdeel van de Markermeerdijken. De waterkering dient versterkt te worden om de inwoners
achter de dijk te beschermen conform de Wet op de waterkering.
Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) treft de noodzakelijke voorbereidingen
voor de versterking van de Markermeerdijk tussen Hoorn en Amsterdam. De dijk moet in 2021 weer
voldoen aan de wettelijke normen. Voor de sectie Noordeinde in Volendam heeft het HHNK een
voorkeursvariant vastgesteld (buitenwaartse versterking) met ruimte voor initiatief. Om de
gemeente(raad) de ruimte te geven mee te praten over hun wensen, bestaat de behoefte aan het
formuleren van de uitgangspunten vanuit de gemeente. Het is wenselijk de uitgangspunten neer te
leggen bij het HHNK in het kader van bestuurlijke afspraken, onder andere ten behoeve van
meekoppelkansen. Daarnaast worden deze uitgangspunten ook onderwerp van gesprek met de
                                                                                    Figuur 1-1:
                                                                                    Schematische weergave
                                                                                    van het proces voor de
                                                                                    dijkversterking vanuit
                                                                                    HHNK. In de blauwe
                                                                                    kaders de Waterwet
                                                                                    procedure. In de zwarte
                                                                                    cirkels in het schema de
                                                                                    momenten in het proces
                                                                                    dat duidelijkheid
                                                                                    wenselijk is ten aanzien
                                                                                    van budget- en
                                                                                    risicoverdeling tussen
                                                                                    de meekoppelkans en de
                                                                                    dijkversterking en in de
                                                                                    oranje kaders het proces
                                                                                    om te komen tot een
                                                                                    projectalliantie.
                                                                                    (NB. De planning wordt
                                                                                    continu bijgesteld.
                                                                                    Medio juni wordt
                                                                                    uitgegaan van een half
                                                                                    jaar verschuiving van dit
                                                                                    schema).
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                                Pagina 5 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>omgeving en overige belanghebbenden. Het proces dat door HHNK doorlopen wordt (bron:
tenderstukken HHNK), is hieronder schematisch weergegeven.
In het proces om de dijkversterking vorm te geven, is ook een spoor ontwikkeld voor
meekoppelkansen. Er zijn al een aantal intentieovereenkomsten gesloten, waaronder, in 2015, met de
gemeente Edam-Volendam voor het Noordeinde. Deze intentieovereenkomsten dienen uiteindelijk te
leiden tot overeenstemming over de technische uitgangspunten en voorwaarden voor de
meekoppelkans. Om daartoe te komen, dient het HHNK zelf nog enkele stappen te doorlopen voor
hun dijkversterkingsopgave, maar ook voor de meekoppelkansen dient een aantal stappen doorlopen
te worden. Omdat het dijkversterkingsproces nog een aantal onzekerheden bevat, moet het rapport
gezien worden als een eerst aanzet tot een nota van uitgangspunten. Wanneer per stap
onzekerheden zekerheden worden kan een verdiepingsslag plaats vinden. Uiteindelijk ontwikkelt het
groeidocument zich tot een Technisch Programma van Eisen.
1.2      Meekoppelkans binnen de alliantie
De dijkversterkingsopgave biedt kansen, zogenaamde meekoppelkansen. Meekoppelkansen zijn
kansen die de dijkversterking biedt, maar niet tot doel te hebben een sobere, robuuste en doelmatige
oplossing te bieden voor de dijkversterking. Het betreft scopeverbredingen ten opzichte van
dijkversterking.
Een meekoppelkans is daarmee een mogelijkheid om de uitvoering te bewerkstelligen van enkele
kleinere projecten die samenhangen met de dijkversterking, waarbij eventueel het onderhoud is
inbegrepen. Dit vanuit het oogpunt dat een dergelijke uitvoering doelmatig en kostenbesparend kan
zijn. Dit kan leiden tot meer draagvlak (en daarmee minder zienswijzen, een snellere uitvoering en
kostenbesparing). Meekoppelkansen worden alleen meegenomen op initiatief en op kosten van de
initiatiefnemer. Meekoppelen mag uiteraard onder geen enkele voorwaarde afbreuk doen aan de
veiligheidsdoelstellingen en de opleverdatum in 2021 van de dijkversterking. Indien de initiatiefnemers
van de meekoppelkansen positief beslissen over het meekoppelen, zal het Hoogheemraadschap
Hollands Noorderkwartier samenwerkingsovereenkomsten met de initiatiefnemers van de
meekoppelkansen aangaan en de werkzaamheden in de alliantie uitvoeren.
De Markermeerdijk beschermt een groot achterland tegen overstromingen, maar doet meer. De dijk
ter hoogte van het Noordeinde biedt tegelijkertijd de mogelijkheid de ruimte van het Markermeer te
ervaren en de dijk te beleven. Ook heeft dit deel van de dijk een ontsluitingsfunctie naar het
(toeristische) centrum van Volendam. Het verbeteren van de verkeersveiligheid van de oude
dorpskern door een verbeterde infrastructuur op het Noordeinde is wenselijk. Mogelijk kan dit
gecombineerd worden met de beoogde dijkversterking als deze inderdaad buitenwaarts versterkt
wordt. Met deze eventuele meekoppelkans kan gemeente Edam-Volendam invulling geven aan een
duurzame en veilige bereikbaarheid van het toeristische centrum van Volendam.
1.3      Opzet en doel
Aan Advin is gevraagd een Nota van Uitgangspunten (NvU) op te stellen ten behoeve van de verdere
uitwerking van de meekoppelkans “verbeteren van verkeersveiligheid Noordeinde/Haven”, binnen de
door HHNK voorgestelde dijkversterkingsoplossing(en) en de voorkeursvariant zoals de gemeente die
beoogt voor het Noordeinde. Andere meekoppelkansen en aandachtspunten die spelen in de
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                               Pagina 6 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>gemeente in relatie tot de dijkversterking zijn: het plan van Vista / recreatieschap voor de aanleg
fietspad Hoorn – Amsterdam door het recreatieschap, ateliers havengebied Edam, loopverbinding
Zeesluis Edam, recreatieve invulling Oeverdijk Broeckgouw en de dijkversterking nabij het
Marinapark, de Pieterman. Deze ontwikkelingen spelen zich echter af buiten de scope van dit NvU.
Gezien de procesbeschrijving in paragraaf 1.1 stellen wij voor om ook in de NvU een gelaagdheid in te
bouwen. Op dit moment kan de gemeente Edam-Volendam procesafspraken overeenkomen en
uitgangspunten benoemen die van invloed zijn op de meekoppelkans. In dit stadium zijn de
uitgangspunten grotendeels gericht op procesafspraken en een verdere uitwerking van de
meekoppelkans, waarbij met behulp van referentiemateriaal vorm wordt gegeven aan de denkrichting
en de te stellen technische eisen en randvoorwaarden gedurende het verloop van het proces.
Centraal hierbij staat de “meekoppelkans” die wordt geboden vanuit het project voor het Noordeinde
op het gebied van ruimtelijke kwaliteit, omgevingshinder en verkeersveiligheid. De meekoppelkans
wordt beschouwd bij de variant(en) van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier die zij
gevormd hebben vanuit de gedachte om de dijkversterking sober, robuust en doelmatig vorm te
geven, zoals hun kerntaak van hun verwacht. Daarnaast wordt de variant van de gemeente, die vorm
is gegeven vanuit ruimtelijke kwaliteit en omgevingsaspecten als elementen die de gemeente dient te
borgen, beschouwd.
In dit document zal de verbetering van de verkeersveiligheid op het Noordeinde als meekoppelkans
voor de dijkversterking centraal staan. Daarnaast zullen wij, onderbouwd door al uitgevoerde studies,
de mogelijke meekoppelvariant ook afwegen in de context van de ruimtelijke kwaliteit en de
omgevingshinder. Beide worden als secundair doel meegenomen in dit document. We starten met
een analyse van de verschillende varianten op basis van de al opgestelde documenten. Daarna
verwoorden we de randvoorwaarden en uitgangspunten om daarna de eisen op hoofdlijnen te
beschrijven. Aan de hand van de randvoorwaarden, uitgangspunten en eisen zijn de varianten nader
uitgewerkt om de financiële consequenties (stichtingskosten) inzichtelijk te maken. Tot slot is er
aandacht voor de vervolgstappen en het proces.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                                Pagina 7 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2 Studie dijkversterking
           Noordeinde
Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) treft de noodzakelijke voorbereidingen
voor de versterking van de Markermeerdijk tussen Hoorn en Amsterdam. De dijk moet in 2021 weer
voldoen aan de wettelijke normen. Voor de sectie Noordeinde in Volendam heeft het HHNK een
voorkeursvariant vastgesteld (buitenwaartse versterking met asverschuiving) met ruimte voor initiatief.
In startnotitie MER worden voor het Noordeinde een buitenwaartse (kamelendijk) en een constructieve
variant (damwand) genoemd. Vervolgens zijn in de concept-MER meerdere varianten onderzocht. Er
is binnen de sectie gekeken naar mogelijkheden voor innovatieve oplossingen. Vooraf aan de
besluitvorming betreffende voorkeursvarianten zijn diverse varianten de revue gepasseerd.
2.1    Varianten
De volgende stappen zijn doorlopen en komen de volgende eisen, wensen en voorkeuren ten aanzien
van de diverse varianten naar voren:
     1. De gemeente Edam-Volendam heeft in eerste instantie de voorkeur gegeven aan het profiel
         van de bestaande ‘traditionele’ dijk. Uit onderzoek is echter gebleken dat deze constructieve
         variant, in verband met het aanbrengen van een diepwand, tot zeer hoge kosten zou leiden.
         Met als gevolg dat deze variant niet past binnen de opgave van het HHNK.
     2. Het voorkeursalternatief (VKA) vanuit het HHNK is een buitenwaartse dijkversterkingsvariant.
         De ‘standaard’ variant daarvan bestaat uit twee dijken op gelijke hoogte, met daartussen een
         greppel. Bij aanleg van de buitendijk wordt deze aanvankelijk hoger uitgevoerd dan de
         bestaande dijk, dit in verband met het zetten (inklinken) van de dijk. De gemeente heeft
         aangegeven dat dit geen optie is, vanwege belemmering van het zicht op het water en de
         bereikbaarheid van het water voor zowel bewoners als bezoekers. Daarnaast gaat een
         dergelijke omvangrijke ingreep ten koste van de karakteristieke uitstraling van Volendam.
     3. Op basis van de tekortkomingen aan de bovengenoemde varianten is gekozen om een
         ‘aangepaste’ buitenwaartse variant te bekijken. In deze variant is de buitenste van de twee
         dijken (de waterzijde) lager dan de binnenste dijk. Deze mogelijkheid is onderzocht en blijkt
         technisch haalbaar. Deze variant geniet de voorkeur van de gemeente vanwege het zicht op
         en contact met het water. Bovendien heeft Edam-Volendam het standpunt dat als er dan toch
         een buitenwaartse variant nodig is, deze dan benut zou kunnen worden om ruimtelijke en
         verkeersveilige verbeteringen door te voeren voor Noordeinde en Haven.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                               Pagina 8 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>    4. Het Noordeinde is in het Kader Ruimtelijke Kwaliteit (KRK) benoemd als een van de
        specifieke opgaven, met de volgende kwaliteiten en visie op de kansen voor verdere
        planvorming:
         Karakteristieke bebouwing die onlosmakelijk is verbonden met de dijk en het
              Markermeer.
         Direct contact met het water.
         Een aantrekkelijk waterfront (dit wordt bepaald door de smalle dijk, de steilheid van het
              buitentalud en de bekleding).
        De gemeente heeft tijdens een integraal ontwerpoverleg (i-room sessie 12 januari 2015) de voor
        hun kenmerkende waarden van Noordeinde gepresenteerd. Deze zijn:
         Uitgestrekte horizon die goed zichtbaar is vanaf de smalle dijk.
         Een groen buitentalud (Noordeinde).
         Aanwezigheid van Noordse stenen.
        Wenselijk zijn:
         het scheiden van bestaande verkeersstromen.
         het realiseren van een natuurverbinding.
         een zo compact en laag mogelijke uitvoering van de dijkversterking.
Figuur 2-1: varianten dijkversterkingsopgave Noordeinde
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                             Pagina 9 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>2.2     Voorkeursvariant HHNK
Op basis van ontwerpoverleg is de “kamelendijk” (VKA oud), komen te vervallen en wordt een
buitenwaartse versterking met kruin circa 0,5 meter onder oude dijk en steil talud bekleed met
Noordse stenen door HHNK als voorkeursvariant gezien. Het HHNK heeft twee voorkeursvarianten
(VKA’s) gepresenteerd. Deze hebben veel overeenkomsten, maar ze verschillen in hoogte van het
dijklichaam voor de binnendijk en de hellingshoek en lengte van het buitentalud.
                                                                     Figuur 2-2: nieuw VKA met 0,5
                                                                     meter hoogteverschil.
Beide varianten bieden de mogelijkheid om het huidige verkeersaanbod te scheiden, de
verkeersveiligheid te vergroten en een natuurverbinding te koppelen als nevendoel. Ze zijn
onderscheidend vanuit ruimtelijke kwaliteit op de relatie met het water en de aantrekkelijkheid van het
waterfront (breedte van de dijk, steilheid van het talud en zichtbaarheid van de bekleding).
Voorkeur vanuit het KRK1 heeft de variant nieuw VKA met 0,5 meter hoogteverschil tussen de binnen-
en buitendijk van het HHNK. Redenen hiervoor zijn dat in deze variant;
     - De relatie met het water het beste bewaard blijft door de steilheid van het buitentalud,
         waardoor de bekleding minder zichtbaar en nodig is.
     - De afstand tot het water ten opzichte van rand oude kruin blijft, vergelijkbaar met de huidige
         situatie, ca. 8 meter. Bij een hoogteverschil van 1,0 meter is door het flauwe talud de afstand
         tot het water 14 meter.
     - De afstand van de huizen tot de waterlijn 9 meter smaller is bij variant nieuw VKA (het verschil
         tussen respectievelijk 35 meter en 44 meter).
     - Voor het hele traject 1 versterkingsprincipe gebruikt kan worden met een continu buitentalud.
Nadeel van het nieuwe VKA is het
geringe hoogteverschil, van 0,5
meter, tussen de huidige dijk (NAP
+2,80) en het nieuwe dijklichaam.
Hierdoor kan de buitendijk minder als
‘nieuwe toevoeging in het landschap’
beleefd worden, terwijl het vergroten
van het hoogteverschil met uitstek de
kans is om zichtbaar ‘nieuw cultureel
erfgoed’ te realiseren.                                                       Figuur 2-3: VKA met 1,0 meter
                                                                              hoogteverschil.
1 Kader Ruimtelijke Kwaliteit dijkversterking Hoorn-Amsterdam, PNH/HHNK/RWS, d.d. 11-6-2014.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                                Pagina 10 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre> Noot: Een discussiepunt is het te realiseren hoogteverschil tussen de binnen- en buitendijk.
 Volgens de door het HHNK verstrekte informatie heeft een hoogteverschil van 1,0 meter in plaats
 van 0,5 meter, ook een minder steil talud en een grotere afstand tot het water als gevolg (zie figuur
 2.3). De gemeente wenst dat dit in de optimalisaties van het nieuwe VKA door HHNK in het
 dijkversterkingsontwerp vanuit het aspect ruimtelijke kwaliteit meegenomen wordt. De gemeente
        Figuur 2-3: variant op nieuw VKA
 wenstmet een1,0
               zometer
                  groothoogteverschil.
                        mogelijk hoogteverschil tussen de binnen- en buitendijk waarbij de taluds zo
 steil mogelijk worden uitgevoerd (kortom het totale ruimte beslag wordt geminimaliseerd). Hiermee
 wordt optimaal aangesloten bij het KRK van HHNK, de provincie Noord-Holland en
 Rijkswaterstaat.
 De gemeente gaat voor verdere uitwerking uit van het VKA nieuw van het HHNK. Echter de
 gemeente blijft een zo compact mogelijk en laag mogelijk buitenwaartse asverschuiving nastreven
 en verzoekt het HHNK een dergelijke variant te blijven onderzoeken.
2.3     Intentieovereenkomst
Ten behoeve van het meenemen van kansen die liggen bij de ontwikkeling en realisatie van de
dijkversterking bij het Noordeinde heeft het college op 17 februari 2015 een intentieovereenkomst
gesloten met het HHNK om in samenwerking te komen tot meer uitgewerkte afspraken over deze
meekoppelkans.
Het HHNK heeft de alliantie in december 2015 aanbesteed. Voor de uitvoering is een alliantie
gevormd. Om meekoppelkansen mee te kunnen nemen in die aanbesteding wordt het maken van
bestuurlijke afspraken met de alliantie aangeraden door het HHNK. Dit diende van HHNK volgens de
spelregels bij voorkeur uiterlijk voor 1 september 2015 gebeurd te zijn. Op genoemde moment was het
ontwerpproces nog niet zover gevorderd dat over de meekoppelkans al afspraken gemaakt konden
worden in een samenwerkingsovereenkomst. De feitelijke oplossingsrichting (ontwerp) van de alliantie
was toen nog onbekend.
Overwegingen hierbij zijn onder andere het samen nastreven de nadelige effecten van de
dijkversterking voor bestaande belanghebbenden langs de dijk zo veel mogelijk te beperken. En de
ruimtelijke kansen die zich bij de realisatie van de gehele dijkversterking voordoen, zover redelijkerwijs
haalbaar en financierbaar, in de ontwikkeling en uitvoering mee te nemen. De partijen zijn overeen
gekomen dat wanneer een buitenwaartse asverschuiving ter hoogte van het Noordeinde nodig is, dit
ruimte biedt om de verkeersveiligheid te versterken door Haven en het Havendijkje van het huidige
verkeer te ontlasten door een nieuwe afrit naar het Kleiperk te realiseren. Daarnaast biedt de
meekoppelkans de mogelijkheid om het huidige verkeer op het Noordeinde te spreiden en/of te
verplaatsen. Dit levert een positieve bijdrage aan het leefklimaat ter hoogte van het Noordeinde en
ook aan de veiligheid van fietsers en voetgangers op het Noordeinde en het Havendijkje. De
gemeente heeft financiële ruimte gecreëerd om de door de gemeente zelf gewenste aanvullende
faciliteiten te realiseren. Hieronder wordt verstaan de inrichting van de openbare verkeersweg op de
nieuw aan te leggen, lager gelegen, dijk langs het Noordeinde.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                               Pagina 11 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Voor het vaststellen van de samenwerkingsovereenkomst zal HHNK de resultaten van het onderzoek
“Dijken op Veen” (DoV) meenemen in de verdere uitwerking. De uitkomsten van het onderzoek
kunnen invloed hebben op de keuze en vorm voor dijkversterking ter hoogte van het Noordeinde.
Onder veel dijken zit veen, waarvan nu blijkt dat dit veel sterker is als eerder gedacht. Dat maakt dat
dijken sterker en stabieler zijn en dit kan leiden tot een minder ingrijpende dijkversterking, dan nu
voorzien is in het VKA van het HHNK. Op dit moment is het lastig in te schatten of en in welke mate
de sterkte van de dijken op veen tot een geringer profiel kan leiden. Het HHNK beschouwt DoV als
een van de risico’s voor het proces. Het onderzoek van DoV, en daarmee ook de aanlevering van de
consequenties voor het Noordeinde, is vertraagt. De alliantie zal daarmee moeten omgaan (met de
uitkomsten van het onderzoek). Het is daarom de vraag of de gemeente moet anticiperen op de
uitkomsten van het lopende onderzoek van DoV met een ontwerp en weginrichting daarvan. Zelfs de
komst van een dijkversterking in de vorm van een nieuwe buitendijk (en dus de komst van een nieuwe
weg) kan niet nodig blijken te zijn.
Voor gemeente Edam – Volendam is een minder ingrijpende dijkversterking niet onoverkomelijk,
echter de onzekerheid beperkt wel de mogelijkheid tot meekoppelen heel concreet te onderzoeken.
Voor deze NvU anticiperen we op hetgeen nu bekend is qua alternatieven voor de dijkversterking.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                                Pagina 12 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>3 Randvoorwaarden en
           uitgangspunten
3.1     Verkeer en bereikbaarheid
3.1.1 Dijkverkeer
In eerste instantie verzorgen dijken een waterkerende functie. In de praktijk is echter ook te zien dat
dijken langs voornamelijk grote wateren een ‘natuurlijke’ fundering voor wegen vormen. Deze functie
als weg is ontstaan doordat het regelmatig overstromen van het land, de wegen op de dijken
berijdbare verbindingen garandeerde in deze gebieden. Het beheer van deze wegen was
logischerwijs verbonden aan het beheer van de dijken. Daarom zijn in veel gebieden
dijk(versterkingen) en infrastructurele werken onlosmakelijk met elkaar verbonden. In de huidige
situatie, waarbij overstromingen minder frequent plaatsvinden, faciliteren de wegen de bereikbaarheid
van woonplaatsen en functies en vormen ze een directe connectie met het water.
Logischerwijs heeft een dijkversterking een grote impact op de wegen en de verkeersstromen die daar
gebruik van maken. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de verplaatsingsfunctie van de wegen, maar
ook in de beleving van zowel de weg als de omgeving. In een plaats als Volendam spelen deze
factoren een nadrukkelijke rol door het bijzondere karakter van (de haven) van Volendam.
3.1.2 Bereikbaarheid
De meerwaarde van een verkeersveilige bereikbaarheid voor Volendam hangt mede samen met de
toeristische aantrekkingskracht van het historische centrum. Vooral de historische haven en het
aangrenzende centrum wordt ontsloten door de dijkweg Noordeinde. De weg functioneert in de
huidige situatie voornamelijk als aanvoerroute voor toeristisch (bus)verkeer, als toegangsweg voor
dijkbewoners en als bevoorradingsroute voor de ondernemingen in het havengebied. In de toekomst
zal geen ruimte worden geboden aan verbreding en/of vergroting van de bereikbaarheid (geen
toename van verkeer ten opzichte van de huidige situatie) maar juist van een verbeterde
verkeersveilige afwikkeling van het verkeer. Er vindt een menging plaats van de verschillende
verkeersstromen. In het bijzonder de toename van de grote stroom voetgangers van toeristen en
dagjesmensen op het Noordeinde heeft het bestaande verkeersveiligheidsprobleem vergroot.
Alle bovengenoemde functies zullen in de toekomst blijven bestaan. De verkeersveiligheid van het
Noordeinde en de Haven is een knelpunt (Goudappel Coffeng, notitie d.d. 2 november 2010) blijkt uit
onderzoek naar de verkeersintensiteiten en effecten voor de Haven en het Noord- en Zuideinde van
Volendam. Geconcludeerd wordt dat de voetgangersintensiteit op de Haven zo hoog is dat, dat
menging met het overig verkeer (fietser, auto’s, vrachtauto’s en bussen) voornamelijk op drukke tijden
ongeschikt is. Aanbevolen wordt de Haven zo veel mogelijk autovrij te maken. Ook dient het
Noordeinde in ieder geval zo in te worden gericht dat de snelheid wordt beperkt tot stapvoets. Omdat
de mogelijkheid zich voordoet de wegenstructuur opnieuw in te richten als het hoogheemraadschap
kiest voor een buitenwaartse asverschuiving van de dijk, doet de kans zich voor een losse
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                              Pagina 13 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>verbindingsweg voor het huidige gemotoriseerd verkeer te realiseren langs het Noordeinde en het
Kleiperk.
3.1.3 Verkeersveiligheid
De dijkweg loopt vanaf het Noordeinde door richting de Haven, waar bezoekers/toeristen zich massaal
op straat begeven om de diverse winkels en bezienswaardigheden te bezoeken. Deze situatie levert
een groot conflict op met het gemotoriseerd verkeer, wat een zeer onwenselijk effect op de
verkeersveiligheid, bereikbaarheid en beleving heeft. Daarnaast is de manoeuvreerruimte voor
gemotoriseerd verkeer zeer beperkt.
Vanuit het oogpunt van de verkeersveiligheid is het wenselijk dat het huidige gemotoriseerd
verkeer op het Noordeinde vanaf begin bebouwing tot in het historisch centrum zoveel mogelijk
wordt geweerd. Uitzonderingen zouden kunnen gelden voor bewoners, hulpdiensten,
hotelgasten en ondernemers (bijvoorbeeld door het handhaven van venstertijden). Maatregelen
die voor het Noordeinde zijn voorgesteld zijn onder andere een herinrichting om de snelheid op
het Noordeinde te verlagen en een afrit te realiseren tussen het Noordeinde en het Kleiperk om
het gebruik van de Haven door het huidige gemotoriseerd verkeer, en vooral groot verkeer, zo
beperkt mogelijk te maken. Eerste maatregelen om dit te bereiken zijn al genomen door onder
meer het instellen van de verkeersregeling voor gemotoriseerd verkeer op het Noordeinde.
3.1.4 Verkeersregeling
Sinds 2012 is een verkeersregeling ingesteld voor het traject Noordeinde – Haven – Havendijkje. Door
middel van een beweegbare fysieke afsluiting wordt met behulp van vaste venstertijden de rijrichting
over de dijk geregeld. Op elk heel uur en half uur kan men vanaf het Kleiperk tien minuten richting het
Noordeinde rijden en om kwart over en kwart voor geldt dit in de omgekeerde richting. Tussen het
omwisselen van rijrichting is het traject voor vijf minuten volledig afgesloten om het verkeer te laten
afvoeren. De afsluiting blijft gesloten indien het parkeerterrein aan het Kleiperk vol is. Bewoners en
ondernemers hebben te allen tijden toegang met toegangspassen om het Noordeinde op te kunnen
rijden.
Het aanbrengen van een tweede dijk biedt voldoende ruimte om tweerichtingsverkeer te faciliteren,
waardoor de huidige verkeersregeling kan komen te vervallen. Afgewogen dient te worden in hoeverre
dit gewenst is. Daarnaast kan een dergelijke aanpassing een toename in het verkeer genereren, wat
een negatieve invloed op de ruimtelijke kwaliteit heeft. Om deze reden kan overwogen worden deze
‘ruime’ infrastructuur niet te realiseren.
Een smalle ruimtelijke inrichting van de weg is mogelijk. Indien de verkeersregeling in stand wordt
gehouden, kan gekozen worden voor een weg met een smalle rijbaan. In het geval van calamiteiten,
of wanneer bewoners en ondernemers buiten de venstertijden om terugkeren, is het wenselijk om een
passeermogelijkheid te realiseren. Dit sluit ook aan bij de ruimtelijke kwaliteit van een smalle dijk (in
de belevingswaarde), die hierdoor mogelijk wordt. Door een smallere weg ontstaat gemiddeld
genomen een lagere snelheid en meer alertheid bij automobilisten.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                                Pagina 14 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>3.1.5 Inpassing buitendijkse waterkering
De beschikbare ruimte op de nieuwe buitendijk (waterzijde) kan per variant variëren. In veel gevallen
zal ruimte over blijven. Met de as van de weg kan ruim worden geschoven, waardoor de weg dichter
of verder van de waterkant kan komen te liggen. Dit heeft onder meer gevolgen voor het zicht vanaf
de binnendijk of vanuit het verkeer. Anderzijds bepaalt de ligging van de weg ook de beschikbare
ruimte die in te zetten is voor aanvullende verkeers- of ruimtelijke doeleinden. Daarbij kan worden
gedacht aan wandelpaden, fietspaden, uitzichtpunten en speelgelegenheid. Of gelet op het afdwingen
van gepast verkeersgedrag
juist een menging van
verkeer op een smalle weg
om de ruimte meervoudig te
gebruiken en de snelheid op
de weg laag te houden.
Hierbij zijn de principes van
Duurzaam Veilig leidend.
                                  Figuur 3-1: Beschrijving van de vijf Duurzaam Veilig-principes (Bron: SWOV).
3.1.6 Dijkprofiel
Hoewel voor het dijkprofiel diverse varianten in te denken zijn, zijn de mogelijkheden voor de
verkeersruimte in sectie E grotendeels in te delen in de volgende opties:
      Het handhaven van de huidige inrichting binnendijk.
      Het handhaven van de huidige inrichting binnendijk met een nieuwe afrit naar het Kleiperk
          (variant 0).
      In het geval van een buitenwaartse dijkversterking een uitbreiding met een buitendijk en een
          nieuwe afrit naar het Kleiperk, met de volgende verdeling voor het verkeer:
         1.        Alleen gemotoriseerd verkeer over binnendijk (bestaande dijk).
         2.        Alleen gemotoriseerd verkeer over buitendijk.
         3.        Gemotoriseerd verdeeld over binnen- en buitendijk (bijvoorbeeld scheiden
                   verkeerstromen).
Indien voor optie met uitbreiding met een nieuwe buitendijk gekozen wordt is de daadwerkelijke
inrichting van de dijken variabel.
In figuren 3.2, 3.3 en 3.5 zijn verschillende visies op sectie-verdeling geschetst voor de verdeling van
het verkeer over een binnen- en buitendijk aan het Noordeinde. Het is een eerste aanzet tot verder
uitwerking van mogelijke varianten. Sectie A tot en met C is het overgangsgebied ten opzichte van
ons studiegebied. Het studiegebied Noordeinde beslaat sectie D tot en met G. De overgang van het
studiegebied naar de bestaande infrastructuur is in de verdere uitwerking van de gewenste variant is
een belangrijk aandachtspunt. De feitelijke invulling zal moeten worden uitgewerkt in het
schetsontwerp en als uitgangspunten worden meegegeven aan het HHNK. Per sectie geven we een
mogelijke indeling wat betreft verkeersfuncties. Deze zijn ontstaan vanuit de analyse van de huidige
situatie in combinatie met de bekende toekomstige ontwikkelingen die mogelijk plaats gaan vinden.
De indeling is als richtinggevend bedoeld en dient nader te worden uitgewerkt in het schetsontwerp.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                                Pagina 15 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>In de volgende paragrafen wordt de invulling van het dijkprofiel in sectie E op basis van de
verschillende visies uitgewerkt.
Het spreekt voor zich dat naast genoemde varianten het ook mogelijk is om de bestaande situatie te
handhaven waarbij gekozen wordt om middels een afrit richting Kleiperk de verkeersveiligheid van de
oude historische kern te vergroten. Deze afrit naar Kleiperk kan gerealiseerd worden in combinatie
met een dijkversterking (de afrit wordt geïntegreerd met de buitenwaartse versterking) of zonder de
dijkversterking (in de situatie dat er geen ruimtelijke aanpassingen noodzakelijk zijn voor de dijk)
waarbij een weg op een constructieve constructie wordt gerealiseerd. Deze varianten zijn evident en
hebben slechts in zeer beperkte mate betrekking op de meekoppelkans van het hoogheemraadschap.
De varianten zullen inhoudelijk niet verder besproken worden in dit rapport, anders dan dat ze
geraamd zijn voor de realisatiekosten in paragraaf 5.2.5
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                               Pagina 16 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>3.1.7 VARIANT 1: Gemotoriseerd verkeer over binnendijk
Op de buitendijk wordt geen weg aangelegd voor gemotoriseerd verkeer. De functie van de binnendijk
is voor gemotoriseerd verkeer niet gewijzigd ten opzichte van de huidige situatie. Op de buitendijk is
ruimte aanwezig voor een bestemming van langzaam verkeer.
Wanneer het gemotoriseerd verkeer zoals in de huidige situatie alleen over de binnendijk rijdt bestaat
de mogelijkheid om het langzaam verkeer te verdelen over de binnen- en buitendijk. Hiervoor is het
nodig om de bestaande verkeersregeling op het Noordeinde te handhaven. Op de nieuwe buitendijk is
ruimte beschikbaar voor langzaam verkeer. Een wandelroute over de nieuwe buitendijk kan zorgen
voor scheiding van het huidige aanbod aan bestemmingsverkeer (bewoners) en de toeristen op het
Noordeinde. Vanaf de binnendijk kan voor gemotoriseerd verkeer een afrit gerealiseerd worden van
en naar het Kleiperk om het centrum te ontlasten van het gemotoriseerd verkeer om hiermee de
verkeersveiligheid sterk te verbeteren. Ten behoeve van de recreatieve fietsverbinding kan een
(vrijliggende) fietsvoorziening gerealiseerd worden binnen het profiel van de buitendijk. Of kan de
fietsverbinding gecombineerd worden met het verkeer op de binnendijk. De bestaande aansluiting via
de Zeedijk blijft bestaan en behouden conform de huidige situatie.
Figuur 3-2: visie op sectie-verdeling gemotoriseerd verkeer over binnendijk
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                              Pagina 17 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>3.1.8 VARIANT 2: Gemotoriseerd verkeer over buitendijk
In variant 2 wordt op de buitendijk een weg aangelegd die bestemd is voor gemotoriseerd verkeer. De
binnendijk wordt bestemd voor alleen langzaam verkeer.
Een nieuwe buitendijk biedt de kans om passende infrastructuur te realiseren voor het huidige aanbod
aan gemotoriseerd verkeer, bijvoorbeeld door het geschikt te maken voor tweerichtingsverkeer
richting het centrum. Ook bewoners van het Noordeinde dienen gebruik te maken van deze weg. De
binnendijk wordt uitgezonderd bestemd voor langzaam verkeer. De inrichting van de binnendijk kan
worden aangepast aan deze functie, bijvoorbeeld door een royaal trottoir en afzonderlijk
tweerichtingsfietspad te realiseren binnen de beschikbare ruimte of een “boulevard” met een gemengd
profiel voor fietsverkeer en voetgangers. Vanaf de buitendijk wordt een afrit gemaakt naar het Kleiperk
en een oprit naar de binnendijk ter hoogte van het begin van de Haven. De aansluiting van de
binnendijk naar de buitendijk komt te liggen in het zoekgebied tussen sectie A en C (zie figuur 3.5). Bij
de uitwerking in een schetsontwerp dient dit overgangsgebied nader beschouwd te worden om te
komen tot een juiste invulling. Deze aansluiting naar de binnendijk kan “selectief” en in eenrichting
gebruikt worden ten behoeve van laden en lossen of de bereikbaarheid van nood- en hulpdiensten
mogelijk te maken.
Figuur 3-3: visie op sectie-verdeling gemotoriseerd verkeer over buitendijk
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                              Pagina 18 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>3.1.9 VARIANT 3: Gemotoriseerd verkeer over binnen- en buitendijk
Zowel de binnen- als buitendijk kan worden bestemd voor gemotoriseerd verkeer en langzaam
verkeer. Een menging van verkeersstromen kan hierdoor worden aangebracht.
Een verdeling van het huidige aanbod aan gemotoriseerd verkeer over beide dijken biedt kansen voor
het scheiden van bestaande verkeersstromen en voor het verkeersveilig inrichten van het Noordeinde.
Het toeristisch verkeer maakt gebruik van een nieuwe weg op de buitendijk. Deze kan zowel als een-
of tweerichtingsweg uitgevoerd worden. Als de bestaande verkeersregeling gehandhaafd wordt
voldoet een smalle wegbreedte. Zowel op de binnen- als buitendijk is ruimte aanwezig voor de
afwikkeling van langzaam verkeer. Ook voor langzaam verkeer ligt het voor de hand om hier
bestemmingsverkeer en toeristisch/recreatief verkeer te scheiden.
Figuur 3-4: visie op sectie-verdeling gemotoriseerd verkeer over binnen- en buitendijk
Van de binnendijk zal een afrit gemaakt worden naar de buitendijk (eenrichting), om te voorkomen dat
bewoners door het centrum weg moeten rijden. Vanaf de buitendijk sluit de afrit aan op het Kleiperk.
De oprit naar het Noordeinde en de nieuwe weg komt te liggen in het zoekgebied tussen sectie A en
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                           Pagina 19 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>C. Bij de uitwerking in een schetsontwerp dient dit overgangsgebied nader beschouwd te worden om
te komen tot een juiste invulling. Het kan een extra mogelijkheid bieden om verkeersstromen
vroegtijdig te scheiden.
Figuur 3-5: mogelijke oplossing aansluiting buitendijk
3.1.10 Drie varianten in scheiden van verkeer
Genoemde varianten zijn alle drie inpasbaar en lossen alle drie het verkeersveiligheidsknelpunt voor
de haven van Volendam op. De drie varianten verschillen echter in beleving voor de omgeving. Het
gemotoriseerde verkeer over de binnendijk afwikkelen kan, maar hinder voor de bewoners blijft gelijk
ten opzichte van de huidige situatie. Al het gemotoriseerd verkeer afwikkelen over de buitendijk kan
ook, maar leidt tot een grotere afstand voor bewoners ten tijden van laden en lossen. Het scheiden
van verkeersstromen biedt hierin een gulden middenweg, maar leidt mogelijk tot een minder groene
uitstraling. Welke variant gekozen wordt, hangt mede af van de toekomstige fysieke ruimte op de
buitenwaarts verschoven dijk en het draagvlak voor de verschillende varianten onder uw inwoners en
uw gemeenteraad.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                            Pagina 20 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>In onderstaand overzicht wordt per sectie aangegeven wat een mogelijke indeling is wat betreft verkeersfuncties. Deze zijn
ontstaan vanuit de analyse van de huidige situatie in combinatie met de bekende toekomstige ontwikkelingen die mogelijk
plaats gaan vinden. De indeling is als richtinggevend bedoeld en dient nader te worden uitgewerkt in het schetsontwerp.
Sectie A: Dijkprofiel: aanloop sectie
      Bestaand wegprofiel binnenzijde dijk (5,5 m)
      Gemengd verkeer (bestemmingsverkeer en bezoekers van/naar parkeerterrein)
      Fietspad op buitendijk (oeverdijk)
Optioneel
          fietspad + voetpad op binnenste dijk
          voetpad op binnenste kruin / fietspad op buitenste dijk
          fietspad + voetpad op buitenste dijk
Sectie B: dijkprofiel: overgang
      Weg (5,5 m.) loopt omhoog naar dijk
      Weg op dijk
      Splitsing snel en langzaam gemengd verkeer / fiets-voet
Sectie C: dijkprofiel: overgang
          Gemengd verkeer
Sectie D: dijkprofiel: overgang
          Splitsing verkeerstromen
Sectie E: dijkprofiel VKA nieuw
Binnendijk
      Eenrichtingsverkeer (ca. 3,4 m; inhalen van stilstaande voertuigen mogelijk) vs. Tweerichtingsverkeer (>5 m.)
Optioneel:
Mogelijk vorm van fietsstraat i.v.m. met lage intensiteit gemotoriseerd verkeer en doorgaande fietsroute dijk.
          Trottoir langs woningen
          Trottoir langs ‘waterzijde’ van binnendijk
          Trottoir aan beide kanten van de weg
          Laad- en losmogelijkheid
Buitendijk
      Eenrichtingsverkeer (ca. 3,5 m. i.c.m. met passeerstrook, afhankelijk van onder meer situatie E) vs.
           Tweerichtingsverkeer (ca. 5,8 m.)
Sectie F: dijkprofiel aansluiting buitendijk naar Kleiperk
Binnendijk
      Doorzetten profiel E richting historisch centrum Volendam
Buitendijk
      Nieuwe afrit Kleiperk
      Voetgangersverbinding tussen parkeerplaats/hotel en binnenstad (nu trapje)
Optioneel
          Aansluiting binnendijk  buitendijk (eenrichting), om te voorkomen dat bewoners door het centrum moeten
           (weergegeven in de kaart als ontsluiting bestemmingsverkeer)
          Toegang voor voetgangers tot nieuw ‘strandje’
Sectie G: Aanpassen ontsluiting Kleiperk in overleg met eigenaar
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                                                  Pagina 21 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>4 Eisen op hoofdlijnen
4.1     Verkeer
4.1.1 Uitganspunten verkeer
Verkeerstechnisch gezien moet de kruin voldoende breed zijn, zoals bij het nieuwe VKA. Een dergelijk
profiel resulteert in een verbeterslag op het gebied van toegankelijkheid en verkeersveiligheid. Indien
de infrastructuur niet direct als meekoppelkans wordt gerealiseerd, is het alsnog zeer wenselijk om dit
in het kader van een mogelijk toekomstige invulling te kiezen voor variant waarin wordt voldaan aan
de volgende uitgangspunten:
         Het toeristisch centrum dient zo veel mogelijk van gemotoriseerd verkeer te worden
          onthouden. Vooral de route over het Noordeinde, Haven en Havendijkje.
      Indien gekozen wordt voor een weg over de buitendijk: bereikbaarheid voor het huidige
          verkeersaanbod zoals bewoners en hulpdiensten. Dit geldt tevens voor
          bevoorradingsmogelijkheden (binnen een tijdsvenster) ten behoeve van winkels en bedrijven.
      Mits versterking met een nieuw dijklichaam ruimte heeft voor een weg: scheiden van
          verkeersroutes, bijvoorbeeld scheiden gemotoriseerd en langzaam verkeer.
      Voetgangers en fietsers, zowel bewoners als bezoekers, dienen zich veilig te kunnen
          verplaatsen en daarbij zo weinig mogelijk te worden gehinderd door gemotoriseerd verkeer.
      De veiligheid en leefbaarheid van bewoners dienen te prevaleren boven het gemak van de
          toerist.
      Noordeinde inrichten passend bij snelheid regiem van 30km/u of verblijfsgebied van 15 km/u.
      Een afrit naar het Kleiperk vanaf de binnen- en buitendijk mogelijk maken.
      Materialisatie-staat wordt in het ontwerp opgenomen (zie proces): uniforme indeling inrichting
          en uitstraling zoals weergegeven in de referentiebeelden.
      Beleving van water door het langzaam verkeer.
4.2     Ruimtelijke kwaliteit
Niet alleen het dwarsprofiel, het dijktracé en de (multi-) functionele invulling van de dijkzone zijn
bepalend voor de ruimtelijke kwaliteit. Ook de detaillering speelt een belangrijke rol. Denk daarbij aan
de dijkbekleding, maar ook aan de materialisatie van wegen en paden en de keuze van overige
inrichtingselementen (palen, hekken, banken, et cetera). De detaillering moet bijdragen aan een
functionele, degelijke én tegelijkertijd visueel aantrekkelijke dijk(zone). Hieronder worden de eisen ten
aanzien van de ruimtelijke kwaliteit van de meekoppelkans ‘verbeteren verkeersveiligheid op
Noordeinde’ op hoofdlijn beschreven. Na de beschrijvende hoofdlijn wordt deze uitgewerkt in
verschillende referentiebeelden. Op basis hiervan kan een richting gegeven worden aan de verdere
invulling van de meekoppelkans gedurende het proces van de dijkversterking.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                                 Pagina 22 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Figuur 4-1: Versnippering bestrating huidige inrichting Noordeinde en Haven.
Dijkbekleding
Het gebruik van Noordse Steen als bekleding aan de waterzijde is zeer karakteristiek. Bij voorkeur, en
waar mogelijk, dient de nog gave dijkbekleding gehandhaafd te worden. Waar verwijdering
onvermijdelijk is kan de steen plaatselijk teruggeplaatst worden, bijvoorbeeld op markante plaatsen als
kapen of langs waterfronten. Als daarna nog stenen resteren, is de ontwerpopgave deze te gebruiken
in andere elementen zoals eventuele strekdammen.
Waar nieuwe steenbekleding wordt aangebracht, dient een (combinatie van) materiaal gekozen te
worden dat qua visuele uitstraling zoveel mogelijk aansluit bij de oorspronkelijke dijkbekleding met
(natuur)steen. Denk daarbij aan het zoveel mogelijk gebruik van authentieke Noordse stenen bij de
oude kom.
Voor de nieuwe dijk kan ook gekozen worden voor een sterk afwijkende inrichting waarmee het
nieuwe cultureel erfgoed en het beleven van de dijk centraal staat. Om de oude en nieuwe dijk in de
beleving zo veel mogelijk te scheiden is het wenselijk om de nieuwe dijk zo laag mogelijk te realiseren.
Een andere methode van het scheiden kan in de beleving en de materialisatie zijn. Hierbij kan
bijvoorbeeld gedacht worden aan een dijkbekleding als grote trap/ tribune (zie referentiebeelden). Dit
vergroot de recreatieve belevingsmogelijkheden van de oude en nieuwe dijk. Het
hoogheemraadschap onderzoekt deze mogelijkheden voor de dijkversterking bij Den Oever en kent
een waterbouwkundige waarde aan de trapelementen (o.a. een verminderde golfoploop) waardoor de
dijkversterking daar vermoedelijk minder ingrijpend hoeft te zijn (de dijk kan lager worden
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                              Pagina 23 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>gerealiseerd). Mogelijk kan een dergelijke toepassing hier zowel het nieuwe culturele erfgoed en de
beleving daarvan versterken, als de ruimtelijke impact van de versterking beperken.
Ruimtegebruik
Naar waarschijnlijkheid wordt in veel gevallen het profiel van de buitendijk breder dan dat van de
bestaande dijk. Dit biedt enerzijds mogelijkheden voor gebruik, maar anderzijds ontstaat ook meer
afstand tussen bijvoorbeeld bestaande bebouwing en het dijklichaam. Deze nieuwe ruimte moet
daarom zorgvuldig worden vormgegeven en ingericht. Aandachtspunten daarbij zijn: de ligging van de
weg, de functies, de hoogte ten opzichte van de dijk, de overgangen tussen verschillende bermlengtes
en de bekleding/ begroeiing.
Infrastructuur
Op en nabij de dijk ligt infrastructuur in de vorm van wegen, recreatieve fietspaden en wandelpaden.
Aandachtspunt bij de verdere uitwerking zijn de ligging van de infrastructuur, de dimensionering, de
materialisatie en de aansluitingen (op-/afritten).
Voorzieningen
Op en langs de dijk komen allerlei voorzieningen en elementen (zoals: recreatieve rustpunten,
zwemplekken, informatieborden). Het aantal elementen moet beperkt zijn en nut en noodzaak dient
steeds zorgvuldig afwogen te worden. In zijn algemeenheid dienen elementen terughoudend te
worden vormgegeven en te passen bij het karakter van de consistente eenheid.
Bij de detaillering van de aspecten op ruimtelijke kwaliteit moet worden voldaan aan de volgende
eisen:
      Samenhang tussen vorm en functie; robuust, eenvoud, eenduidig;
      Helderheid in het gekozen (landschap architectonisch) concept;
      De uitvoering van de dijkverzwaring en het materiaalgebruik moeten aansluiten bij het
         karakter van de consistente eenheid;
      Op een goede manier omgaan met maten, verhoudingen en ritme;
      Elementen/volumes, die continuïteit dijkbeeld verstoren, dienen te worden voorkomen;
      Beleving van horizon/weidsheid;
      Contact met water;
      (Streven naar) minimaal 1 meter hoogteverschil tussen dijklichamen;
      Het toe te voegen dijklichaam zo compact mogelijk vormgeven: laag, smal, en steil talud;
      Een groene uitstraling.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                             Pagina 24 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Referentiebeelden bij bovenstaande eisen:
   Noordse stenen
                                                                                Continue groen talud
                                          Onderscheid in bestrating
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                       Pagina 25 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>   Hoogteverschil en functionele verdeling verkeer Hoogteverschil accent verkeer
  Accentuering hoogteverschil ca. 0,5 meter                         Trap in talud
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                  Pagina 26 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                 Verschil in bestrating toepassen om
 Mogelijke uitkijkpunten/rustpunten om het Markermeer te beleven
                                                                             onderscheid in functie te benadrukken
 Groene beleving van de dijk door materiaal
 keuze (bijvoorbeeld grasstenen toepassen in
 de rijweg om deze visueel te versmallen en
 een groen karakter te geven).                                           Groene recreatieve invulling van de ruimte
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                    Pagina 27 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre> Inrichting dijk als tribune in Margate, Engeland.
                     Inrichting dijk als tribune in I-Lent, Ruimte voor de Waal
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                   Pagina 28 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>4.3     Proces
Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) versterkt ruim 33 kilometer afgekeurde
Markermeerdijken tussen Hoorn en Amsterdam. De dijkversterking komt tot stand dankzij een
intensieve samenwerking tussen het hoogheemraadschap en een of meer marktpartijen. Door
kennis en ervaring te bundelen ontstaan mogelijk creatieve uitwerkingen van het ontwerp en
innovatieve technieken, voorbeelden daarvan zijn de uitwerking van de pilot ‘Dijken op Veen’
en de ‘Oeverdijk’.
4.3.1 Projectalliantie versterking Markermeerdijken
Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft om bovenstaande reden een
aanbesteding gepubliceerd om te komen tot een publiek private samenwerking in
projectalliantievorm. Bij de versterking van de Markermeerdijken kiest HHNK voor een
alliantievorm met een of meer marktpartijen. In deze vorm werkt de marktpartij die de
aanbesteding wint, in nauwe samenwerking met het hoogheemraadschap, het ontwerp uit en
bepaalt de wijze van uitvoering. De alliantie is gegund in december 2015. Sinds de gunning is
gestart met het opzetten van een (tijdelijke) geïntegreerde projectorganisatie. Dit projectteam
bestaat uit medewerkers van zowel opdrachtgever, HHNK, als opdrachtnemer, aannemer. Een
illustratie voor de projectalliantie voor de versterking van de Markermeerdijk wordt hieronder
weergegeven.
 Figuur 4-2: visualisatie van beoogde projectalliantie organisatiestructuur voor de versterking van de
 Markermeerdijken (bron: HHNK).
Binnen de projectalliantie zijn HHNK en aannemer vertegenwoordigd. Partijen worden ingezet
op hun kerntaken (doen wat ze goed kunnen). Conform bovenstaande visualisatie kan
geconcludeerd worden dat het hoogheemraadschap de communicatie en conditionering voor
het project doet en de uitvoering een primaire taak van de private opdrachtnemer wordt.
Daartussen ligt een gezamenlijke opgave op het ontwerp en projectbeheersing.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                        Pagina 29 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>4.3.2 Meekoppelen of niet?
Meekoppelkansen worden door HHNK gezien als concrete (ruimtelijke) wensen van
‘meekoppelaars’, zoals gemeenten, die gelijktijdig en integraal met de dijkversterking kunnen
worden gerealiseerd. Binnen het HHNK bestaat tot op heden geen concreet beeld over de
dijkversterking, mede omdat aspecten van Dijken op Veen ertoe kunnen leiden dat de
basisrandvoorwaarden voor het ontwerp van een veilige dijk kunnen wijzigen. Hierdoor is het
voor meekoppelkansen moeilijk om de kansrijkheid ervan concreet te beoordelen. Om die
reden is het mogelijk een zogeheten processamenwerkingsovereenkomst op te stellen tussen
partijen. Deze processamenwerkingsovereenkomst, betreffende het proces waarbinnen de
meekoppelkans verder vormgegeven wordt en loopt parallel met het vormgeven van de
alliantie en het uitwerken van de dijkversterkingsopgave door HHNK in een integraal ontwerp.
Immers de meekoppelkans kan alleen volledig tot zijn recht komen als deze optimaal aansluit
bij de beoogde dijkversterking, in een integraal ontwerp.
De procesafspraken worden vervat in een overeenkomst voor het meekoppelen met HHNK
waarin randvoorwaarden, taken, verantwoordelijkheden, beslismomenten en dergelijke
worden vastgelegd. Deze afspraken geven invulling aan het tijdspad tot aan het ter inzage
leggen van het projectplan ingevolge de Waterwet. Onderdeel van dit projectplan is het
integrale ontwerp. Door afspraken te maken over de tijdsperiode om te komen tot een
projectplan en integraal ontwerp, ontstaat de mogelijkheid om gezamenlijk te kijken naar de
kansen en mogelijkheden die de dijkversterking biedt en de spelregels waaronder dat gebeurt
helder te hebben.
Als het projectplan met het daarbij behorende integrale ontwerp ter inzage wordt gelegd,
ontstaat zicht op het definitieve kader voor de uitvoeringsfase. In het (ontwerp)projectplan
worden immers de definitieve contouren van de dijkversterking beschreven en vastgelegd. Op
basis van dit projectplan kan gemeente Edam – Volendam toetsen aan voor haar belangrijke
uitgangspunten. Aan de ene kant betreft het randvoorwaardelijke uitgangspunten voor de
dijkversterking (zoals rechtdoen aan ruimtelijke kwaliteit en andere eerder genoemde
aspecten). Aan de andere kant betreft het de beoordeling of het integrale ontwerp voldoende
ruimte biedt voor meekoppelen door de gemeente (wordt de verkeersveiligheid voldoende
verbetert, tegen maatschappelijk verantwoorde kosten en dergelijke). Op basis van deze
beoordeling kan gemeente Edam - Volendam conform de procuratie van de gemeente een
gefundeerd besluit nemen omtrent het standpunt ten aanzien van de beoogde dijkversterking
en de mogelijkheid om al dan niet mee te koppelen met de dijkversterking.
Als dit standpunt is bepaald door gemeente Edam - Volendam kan, indien wenselijk,
gekomen worden tot een nadere overeenkomst ten aanzien van het meekoppelen met daarin
detailafspraken over het meekoppelen.
4.3.3 Processamenwerkingsovereenkomst
Het instellen van een processamenwerkingsovereenkomst is in de basis een goed instrument
om de randvoorwaarden, rollen, taken, verantwoordelijkheden, beslismomenten en andere
aspecten overeen te komen tussen HHNK en gemeente Edam – Volendam. Voorwaarde om
de processamenwerkingsovereenkomst overeen te komen is een basis die recht doet aan de
belangen van de gemeente. Op ambtelijk niveau is inmiddels het gesprek gestart over de
inhoud van de processamenwerkingsovereenkomst. Als dit recht doet aan de (brede)
belangen, de positie en de geldende procuratie van de gemeente Edam - Volendam, dan is
het aan te bevelen dit pad verder te verkennen. Als onvoldoende zekerheid wordt verkregen
kan gemeente Edam – Volendam als terugvaloptie kiezen voor het in een later stadium
aanhaken bij de alliantie of onderzoeken of het mogelijk is om zelfstandig de
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                      Pagina 30 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>verkeersveiligheidsoplossing te realiseren nadat de dijkversterking gerealiseerd is of ten tijde
dat die gerealiseerd wordt.
Om te komen tot de hoofdrichting voor de uitgangspunten van de verkeersveilige inrichting
van de infrastructuur is geconstateerd dat helderheid over de uitgangspunten voor het proces
inzake de dijkversterking en het meekoppelen van groot belang zijn voor de gemeente Edam-
Volendam. Om daar gepaste richting aan te geven binnen de
processamenwerkingsovereenkomst, benoemen we hier kort een aantal punten, die bijdragen
aan een helder en duidelijk proces dat recht doet aan wederzijdse belangen van het HHNK en
gemeente.
Ruimtelijke procedure:
De voorgenomen dijkversterking past (deels) niet in de geldende bestemmingsplannen van de
verschillende gemeenten. Om de dijkversterking planologisch mogelijk te maken zijn door
HHNK i.s.m. Provincie onder meer de volgende drie opties onderzocht:
     1) Een provinciaal inpassingsplan.
     2) Aanpassing van het vigerende bestemmingsplan per gemeente.
     3) Een omgevingsvergunning voor het mogelijk maken van strijdig gebruik.
Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en Provincie Noord-Holland hebben voor
de dijkversterking van de Markermeerdijken gekozen de planologische strijdigheid op te heffen
door middel van een omgevingsvergunning, waarbij Gedeputeerde Staten als bevoegd gezag
optreedt voor het besluit om strijdig gebruik mogelijk te maken. De dijkversterking doorloopt
tevens de projectplanprocedure in het kader van de Waterwet. De provincie (GS) heeft op 24
mei 2014 besloten de vergunningen en de tervisielegging te coördineren.
De keus voor de omgevingsvergunning onder bevoegd gezag van provincie is mogelijk omdat
de dijkversterking gemeentegrens overschrijdend is en een duidelijk zwaartepunt niet in een
van de betrokken gemeenten valt. Daarbij betreft de dijkversterking een veiligheidsmaatregel
die gemeentegrens overstijgend is en daarmee van provinciaal belang. Het bevoegd gezag
voor de omgevingsvergunning om het strijdige planologische gebruik op te heffen zal in
voorliggende situatie de provincie Noord-Holland zijn.
Een provinciaal inpassingsplan kan ook worden toegepast. Een van de argumenten om niet
dit instrument te kiezen is het neveneffect van deze procedure dat gemeente tien jaar lang
geen bestemmingsplan mag vaststellen binnen de grenzen van het provinciale inpassingsplan
(uitgezonderd de situatie dat het provinciaal inpassingsplan een ander termijn, minder dan 10
jaar, voorschrijft) en daardoor geen leges kunnen heffen voor die gebieden waar het
provinciaal inpassingplan voor geschreven is. Een ander argument is dat het combineren van
een projectplan (conform Waterwet) en een Provinciaal Inpassingsplan leidt tot een complexe,
ongebruikelijke procedure met veel kans op procedurefouten.
Een andere mogelijkheid is om per gemeente een los bestemmingsplan vast te stellen.
Een nadeel hiervan is dat veel procesrisico’s ontstaan ten aanzien van een integrale
projectuitvoering. Daarmee is het evident dat een omgevingsvergunning of een provinciaal
inpassingsplan een beter middel is voor de integrale benadering van de dijkversterking. De
Provincie Noord-Holland en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier hebben
vooralsnog een voorkeur voor de optie die het toepassen van een omgevingsvergunning, die
strijdig gebruik mogelijk maakt.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                     Pagina 31 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Bevoegd gezag
Eens bevoegd gezag, altijd bevoegd gezag? Uit Wabo artikel 2.4 lid 5 blijkt dat het bevoegd
gezag dat besluiten neemt over een omgevingsvergunning, ook het bevoegd gezag is voor
vervolgbesluiten. De Provincie Noord-Holland (en het Hoogheemraadschap Hollands
Noorderkwartier) wil dit zo interpreteren dat zij bevoegd gezag is voor alle vergunningen die
moeten worden verleend als gevolg van het dijkversterkingsproject. Hiermee ligt de focus op
het doel van de omgevingsvergunning in plaats van het werkingsgebied (projectgebied). Het
betreft hier een interpretatie van de Wabo. Om die reden is het voor gemeente Edam-
Volendam van belang om ten aanzien van de dijkversterking een helder beeld te hebben over
de risico’s en de consequenties van deze werkwijze. Zaken zoals planschade, leges en
onduidelijkheid in bevoegd gezag voor inwoners dienen opgehelderd te worden.
Voor de meekoppelkans “verbeteren van de verkeersveiligheid rond Noordeinde en de Haven”
ontstaat onduidelijkheid over het bevoegd gezag voor de komende 10 jaar. Als de
mogelijkheid voor de infrastructuur in de omgevingsvergunning en het projectplan wordt
meegenomen, wordt de meekoppelkans meer beschreven en daarmee minder flexibel. Als de
gemeente kiest voor een aangepaste realisatie of een realisatie gefaseerd in de tijd, kan dit
strijdig zijn met de omgevingsvergunning. Het is denkbaar dat aanpassingen (voor
werkzaamheden die door de gemeente worden uitgevoerd en bekostigd) mogelijk moeten
worden gemaakt door provincie Noord-Holland als bevoegd gezag.
Eerste opsomming van mogelijke voorwaarde vanuit de gemeente:
Het is voor het proces rond de dijkversterking belangrijk om duidelijkheid te verschaffen en
afspraken te maken. Aspecten, zonder uitputtend te zijn, die daarbij centraal zouden moeten
staan zijn:
     - Bevoegd gezag: nu en in de toekomst.
     - Flexibiliteit voor meekoppelkansen: nu en in de toekomst.
     - Hoe wordt omgegaan met leges.
     - Hoe wordt omgegaan met planschade (i.r.t. de meekoppelkansen).
     - Borging van taken en verantwoordelijkheden gedurende het proces (gemeentelijk
          mandaat voor het besluiten in het kader van ruimtelijke ordening ligt veelal bij de
          gemeenteraad terwijl zij niet direct betrokken worden in het proces van Provincie
          Noord-Holland en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Het advies in
          het kader van de omgevingsvergunning zal om deze reden door de gemeenteraad
          dienen te worden bekrachtigd).
4.3.4 Procesafspraken
Eén van de succesfactoren van een dijkversterkingsplan is draagvlak. De dijk is immers
gemeenschappelijk bezit. Daarom dient met de nieuwe dijk, voorlangs het Noordeinde, de
ruimtelijke beleving tenminste gelijk te zijn voor de Volendammers en hun toeristische
bezoekers. Denk hierbij aan het uitzicht vanaf de dijk en vanuit de woningen op het
Noordeinde en het water. In de intentieovereenkomst geeft artikel 1 de volgende afspraak
weer:
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                       Pagina 32 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Hierin wordt aangegeven dat partijen zich gezamenlijk inspannen om te komen tot de
voorziene dijkversterking en de gewenste aanvullende faciliteiten aan het Noordeinde vanuit
een ieders rol en met respect voor elkaars belangen. Om op gepaste wijze invulling te geven
aan dit artikel wordt het verstandig geacht om duidelijkheid te scheppen in de proces
afspraken over hoe gemeente zijn rol daarin ziet. Afspraken die daarin gemaakt kunnen
worden zijn dat:
     1. De gemeente bij voorkeur een zo minimaal mogelijke impact van de dijkversterking
         voorstaat.
     2. De gemeente een grote waarde hecht aan een zo laag mogelijke buitenwaartse
         dijkversterking met een zo smal mogelijk profiel, zodat recht wordt gedaan aan de
         huidige ruimtelijke kwaliteit van de dijk en waarbij nadrukkelijk gelet is op de inpassing
         op punten met bijzondere waarde, zoals het Noordeinde, en op de overgangen tussen
         de verschillende dijkprofielen.
     3. De gemeente er waarde hecht aan om, indien het profiel van de buitenwaartse
         dijkversterking het toelaat, te onderzoeken of hiermee de ruimte geboden wordt om
         het verkeersveiligheidsknelpunt op de haven in Volendam op te lossen. Minimaal
         dient het projectplan de mogelijkheid te geven de dijk als dusdanig in te richten en te
         gebruiken.
     4. De gemeente hecht waarde om de beleving van de dijk in te passen in het
         toekomstige profiel. Minimaal dient het projectplan de mogelijkheid te geven de dijk
         als dusdanig in te richten en te gebruiken.
Strand ter hoogte van Kleiperk
Het hoogheemraadschap dient de dijkversterking uit te voeren. De beoogde dijkversterking
dient louter gericht te zijn op de hoogwaterbescherming met inpassing in de omgeving.
Uitgangspunt voor inpassing is de bestaande waarden te behouden. Ook mitigerende of
compenserende maatregelen voor het behoud van waarden (functie of kwaliteit) zijn
subsidiabel. Denk hierbij naast landschappelijke waarden (uitzicht/contact water) ook aan
meer concrete waarden zoals het behouden van het strand. Naast de eerder genoemde
ruimtelijke inpassing is ook het terugbrengen van het recreatieve strandje bij het Kleiperk een
ruimtelijke kwaliteit die behouden dient te blijven.
Omgevingshinder
Gemeente Edam-Volendam is zich samen met zijn bewoners en bezoekers bewust van de
importantie van het Noordeinde voor de toeristisch economische activiteiten in Volendam. Om
die reden is het voor gemeente van groot belang om gedurende de dijkversterking ook een
duidelijk beeld te hebben van de mate van hinder die de uitvoering veroorzaakt en te weeg
brengt.
Voor gemeente Edam-Volendam is het een uitgangspunt om tijdens de uitvoering de huidige
bereikbaarheid te garanderen en de beleving van dit stukje dijk zo ongehinderd mogelijk te
laten. Daarom dient de dijkversterking zo uitgevoerd te worden, dat de hinder tot een minimum
wordt beperkt. Korte doorlooptijden en zo weinig mogelijk hinder van bouwactiviteiten voor dit
deel van de dijkversterking is van cruciaal belang. Overigens zal gemeente Edam- Volendam
de totale dijkversterkingsuitvoering voor zijn gemeente dusdanig beoordelen.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                         Pagina 33 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>5 Stichtingskosten
De financiële consequenties van de 4 varianten zijn inzichtelijk gemaakt. Hierbij zijn de
werkzaamheden beschouwd die worden mee gekoppeld ten gevolge van inpassing van de
buitenwaartse dijkversterking. De wens van de gemeente om het Noordeinde opnieuw in te
richten heeft geen directe relatie met de buitenwaartse dijkversterking en is daarom niet in de
beschouwing meegenomen.
Voor de 4 varianten zijn ramingen opgesteld, welke ingaan op de technische aspecten en
daarnaast op de inrichting van de openbare ruimte, zoals bijvoorbeeld zitgelegenheden en
beleefpunten.
5.1    Uitgangspunten
De scope van de kostenramingen betreft het deel van de Noordeinde vanaf het Kleiperk tot
aan de aan te brengen strekdam ( ‘de Kaap’) en betreft de inrichting van de openbare ruimte
van de buitenwaartse dijkversterking. Het aanbrengen van het dijklichaam is onderdeel van
het project “Dijkversterking Markermeerdijk”.
5.1.1 Variatie in materialisatie
Door het gebruik van diverse soorten materialen wordt aan het buitendijkse deel een door de
gemeente gewenste ruimtelijke kwaliteit meegegeven. Daarnaast worden bepaalde
omgevingsaspecten als elementen toegevoegd om aan de ruimtelijke kwaliteit te voldoen.
Qua materialisatie is voor de diverse verhardingen uitgegaan van het toepassen van
betonstraatstenen, waarbij door kleurgebruik en patronen de verschillende functionaliteiten
inzichtelijk worden gemaakt. Onder functionaliteiten wordt verstaan voet- en of fietspad of
openbare weg.
Voor het overige gebruik van materialisatie, zoals de openbare verlichting, zitbanken,
prullenbakken e.d., wordt gebruik gemaakt van standaard elementen, zoals deze in de
gemeente worden gehanteerd.
De delen die niet verhard worden uitgevoerd in gras.
5.1.2 Variatie in inrichting (recreatieplaatsen)
Naast deze materialisatie zijn er gezien de loop- en fietsroute voor de toeristen naar het
centrum van Volendam enkele elementen toegevoegd. Deze elementen zijn zitbanden ter
plaatse van de trappen en uitkijkpunten over het Markermeer. De uitkijkpunten worden
overeenkomstig bestaande uitkijkpunten in de gemeente uitgerust.
Ter info: het huidige strand ter hoogte Kleiperk wordt door het project “Dijkversterking
Markermeerdijk” teruggebracht, indien er een buitenwaartse dijkversterking wordt
aangebracht.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                      Pagina 34 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>5.1.3 Principe variant 0
Bij variant 0 wordt er geen buitenwaartse dijkversterking aangebracht. Alleen ter plaatse van
het Kleiperk wordt er mogelijk dijkversterking doorgevoerd.
In variant 0-a is er vanuit gegaan dat er geen dijkversterking wordt aangebracht. De gehele
afrit wordt door de gemeente gerealiseerd, inclusief het verplaatsen van het strandje.
Bij variant 0-b wordt de dijkversterking door het project “Dijkversterking Markermeerdijk”
uitgevoerd. Deze variant betreft het mee koppelen van uitsluitend de afrit met de
dijkversterking ter plaatse.
Het profiel op het Noordeinde wijzigt niet.
Figuur 5-1: Principeprofiel variant 0
5.1.4 Principe variant 1
In variant 1 wordt het buitendijkse deel ingericht voor de voetgangers en de fietsers. Op het
Noordeinde is de auto te gast. Om de voetgangers naar het buitendijkse deel te leiden,
worden er op een drietal locaties trappen aangebracht welke tot aan het water lopen.
Figuur 5-2: Principeprofiel variant 1
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                     Pagina 35 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>5.1.5 Principe variant 2
In deze variant wordt het gemotoriseerd verkeer over het buitendijks deel geleid. Aan de
waterzijde is een voetpad voorzien. Langs de weg is een strook met halfverharding voorzien
voor het laden en lossen van de bewoners. Hiervoor zijn ook een groter aantal trappen
voorzien om het hoogteverschil tussen de dijkversterking en het Noordeinde te overwinnen en
de looproute te verkorten.
Het Noordeinde is alleen toegankelijk voor voetgangers en fietsers.
Figuur 5-3: Principeprofiel variant 2
5.1.6 Principe variant 3
Bij variant 3 wordt er op het Noordeinde éénrichtingsverkeer ingesteld. Dit verkeer is te gast
en wordt dus gecombineerd met voetgangers en fietsers.
Op het buitendijkse deel is een rijweg voor 2-richtingen met aan weerszijden een strook van
halfverharding en een voetpad langs het water gesitueerd.
Figuur 5-4: Principeprofiel variant 3
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                    Pagina 36 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>5.2      Samenvatting van de ramingen
De ramingen zijn volgens de Standaard Systematiek voor Kostenramingen (SSK) opgezet. In
de navolgende paragrafen is per variant de kosten inzichtelijk gemaakt. Hierbij worden de
kosten op de volgende (vaste) onderdelen weergegeven:
                                       Percentage
 Voorziene kosten
 Risicoreservering                        10%
 Totale bouwkosten
 Engineeringskosten                       14%
 Overig bijkomende kosten                  4%
 Subtotaal investeringskosten
 Objectoverstijgende risico's
 Investeringskosten (excl BTW)
 BTW
 Investeringskosten (incl BTW)
Indien noodzakelijk zijn enkele specifieke aspecten die invloed hebben op de kosten van de
betreffende variant nader omschreven. De weergegeven kosten zijn afgerond.
Voor de nadere specificatie van de kosten wordt verwezen naar het document
“Variantenstudie Noordeinde”, overleg 22 maart 2016.
5.2.1 Variant 0
Zoals vermeld zijn er voor variant 0, alleen afrit Kleiperk, 2 varianten beschouwd. Variant 0-a
betreft de afrit Kleiperk welke in zijn geheel door de gemeente wordt geïnitieerd. Variant 0-b
betreft het meekoppelen met de dijkversterking ter plaatse van Kleiperk, alleen de afrit wordt
door de gemeente gefinancierd.
                                                          Variant
                                Percentage         0-a               0-b
  Voorziene kosten                            €      170.000   €        100.000
  Risicoreservering                 10%       €       16.947    €        9.832
  Totale bouwkosten                           €      186.419    €      108.150
  Engineeringskosten                14%       €       23.726    €       13.764
  Overig bijkomende kosten           4%       €        6.779    €        3.933
  Subtotaal investeringskosten                €      216.924    €      125.847
  Objectoverstijgende risico's                €        3.000    €         3.000
  Investeringskosten (excl BTW)               €      219.720    €      128.643
  BTW                                         €       45.073    €       26.396
  Investeringskosten (incl BTW)               €      265.000    €      155.000
Voor een impressie van variant 0 wordt verwezen naar bijlage 1.
5.2.2 Variant 1
In deze variant is ook een reservering meengenomen voor het object overstijgend risico dat de
verharding van het buitendijkse deel na een aantal jaar herstraat moet worden.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                      Pagina 37 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                                               Variant
                               Percentage         1
 Voorziene kosten                          €       860.000
 Risicoreservering                 10%     €        85.707
 Totale bouwkosten                         €       942.776
 Engineeringskosten                14%     €       119.990
 Overig bijkomende kosten           4%     €        34.283
 Subtotaal investeringskosten              €     1.097.049
 Objectoverstijgende risico's              €        40.000
 Investeringskosten (excl BTW)             €     1.135.869
 BTW                                       €       233.133
 Investeringskosten (incl BTW)             €     1.370.000
De impressie van variant 1 is weergegeven in bijlage 2.
5.2.3 Variant 2
In deze variant is aan weerszijden van de rijweg op het buitendijkse deel een halfverharding
van grasbetontegels mee begroot. Ook is het object overstijgende risico van herstraten
meegenomen, gelijk als variant 1.
                                               Variant
                               Percentage         2
 Voorziene kosten                          €     1.360.000
 Risicoreservering                 10%     €       135.609
 Totale bouwkosten                         €     1.491.694
 Engineeringskosten                14%     €       189.852
 Overig bijkomende kosten           4%     €        54.243
 Subtotaal investeringskosten              €     1.735.790
 Objectoverstijgende risico's              €        60.000
 Investeringskosten (excl BTW)             €     1.792.802
 BTW                                       €       367.945
 Investeringskosten (incl BTW)             €     2.160.000
De impressie van variant 2 is weergegeven in bijlage 3.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                    Pagina 38 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>5.2.4 Variant 3
De uitgangspunten van de raming zijn gelijk aan variant 2.
                                               Variant
                               Percentage         3
 Voorziene kosten                            €   1.120.000
 Risicoreservering                 10%       €     111.670
 Totale bouwkosten                           €   1.228.365
 Engineeringskosten                14%       €     156.337
 Overig bijkomende kosten           4%       €      44.668
 Subtotaal investeringskosten                €   1.429.370
 Objectoverstijgende risico's                €      45.000
 Investeringskosten (excl BTW)               €   1.473.998
 BTW                                         €     302.504
 Investeringskosten (incl BTW)               €   1.780.000
Voor een impressie van variant 3 wordt verwezen naar bijlage 4.
5.3     Samenvattende conclusies
Naar aanleiding van de ramingen van variant 1, 2 en 3 wordt geconcludeerd dat het
onderscheidend vermogen van de kosten van de ramingen beperkt zijn en de financiën sec
niet doorslaggevend zijn voor de keuze van de voorkeursvariant.
Wel kan geconcludeerd worden dat de variant met alleen de afrit naar Kleiperk, variant 0
(zowel 0-a als 0-b) budgettair de kleinste impact heeft.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                   Pagina 39 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>6 Vervolgstappen
6.1     Stappen
Om invulling te geven aan de meekoppelkans Noordeinde die zich voordoet bij de
dijkversterkingsopgave, moeten een aantal stappen worden doorlopen om een gedegen
afweging te kunnen maken.
Stap 1: duidelijkheid over ruimtelijke procedure en consequenties
Een van die stappen is het helder krijgen van de gevolgen van de procedurele keuze van het
Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Zoals eerder aangegeven wordt gekozen
voor de combinatie van het projectplan in het kader van de Waterwet (HHNK bevoegd gezag)
met het opheffen van het strijdig gebruik door een omgevingsvergunning (Provincie Noord-
Holland als bevoegd gezag). De provincie coördineert het gehele vergunningentraject.
Het Hoogheemraadschap Holland Noorderkwartier en Provincie Noord-Holland zijn de partijen
die dit plan in gaan bedden binnen de kaders van wet- en regelgeving. Deze overheden
dienen via het HHNK de gemeente opheldering te verschaffen over aspecten die daarbij aan
bod kunnen komen zoals:
     - Wie is bevoegd gezag: nu en in de toekomst.
     - Hoe houden we flexibiliteit voor meekoppelkansen: nu en in de toekomst.
     - Hoe wordt omgegaan met leges.
     - Hoe wordt omgegaan met planschade (i.r.t. meekoppelkansen).
     - Op welke wijze borging van taken en verantwoordelijkheden plaats vindt gedurende
         het proces (gemeentelijk mandaat voor besluiten in het kader van ruimtelijke ordening
         ligt veelal bij de gemeenteraad).
Om verdere invulling te geven aan mogelijke aspecten kan met alle gemeentelijke
betrokkenen (bestuurders en ambtenaren) een risico-sessie worden gehouden om de
procesaspecten verder aan te vullen en te prioriteren. Dit kan vervat worden in een
afsprakenkader welke besproken wordt met het HHNK en later worden bekrachtigd.
Stap 2: duidelijkheid over wensen van gemeente t.a.v. Noordeinde
Gemeente Edam – Volendam is met HHNK overeengekomen in de intentieovereenkomst dat
partijen zich gezamenlijk inspannen om te komen tot de voorziene dijkversterking en de
gewenste aanvullende faciliteiten aan het Noordeinde vanuit een ieders rol en met respect
voor elkaars belangen. Om op gepaste wijze invulling te geven aan dit aspect wordt het
verstandig geacht om duidelijkheid te scheppen in de procesafspraken hoe gemeente zijn rol
daarin ziet. Afspraken die daarin gemaakt kunnen worden zijn dat:
     1. De gemeente bij voorkeur een zo minimaal mogelijke impact van de dijkversterking
         voorstaat.
     2. De gemeente een grote waarde hecht aan een zo laag mogelijke buitenwaartse
         dijkversterking met een zo smal mogelijk profiel, zodat recht wordt gedaan aan de
         huidige ruimtelijke kwaliteit van de dijk en waarbij nadrukkelijk gelet is op de inpassing
         van punten met bijzondere waarde, zoals het Noordeinde, en op de overgangen
         tussen de verschillende dijkprofielen;
     3. De gemeente er waarde aan hecht om, indien het profiel van de buitenwaartse
         dijkversterking het toelaat, te onderzoeken of hiermee ruimte geboden wordt om het
         verkeersveiligheidsknelpunt op de haven in Volendam op te lossen. Minimaal dient
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                         Pagina 40 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>         het projectplan de mogelijkheid te geven de dijk als dusdanig in te richten en te
         gebruiken;
     4. De gemeente er waarde aan hecht om de beleving van en recreatie op de dijk in te
         passen in het toekomstige profiel. Minimaal dient het projectplan de mogelijkheid te
         geven de dijk als dusdanig in te richten en te gebruiken;
     5. De gemeente grote waarde hecht dat de realisatie van de dijkversterking gedurende
         de bouwfase een minimale impact heeft op de dagelijkse gang van zaken en de
         dagelijkse beleving van het Noordeinde. Hinder voor omwonenden, bezoekers en
         andere gebruikers dient tot een minimum te worden beperkt.
De bovenstaande afspraken geven de voorkeur van gemeente Edam-Volendam aan en
scheppen een helder kader voor partijen om een verdere uitwerking van de meekoppelkans te
onderzoeken. Daarnaast borgt deze voorkeur voor gemeente ook de mogelijkheid om tot en
met de tervisielegging van het projectplan voor de dijkversterking mee te denken over
meekoppelkansen en de invulling daarvan in het integrale ontwerp. Gedurende de
tervisielegging kunt u het plan beoordelen aan de bovengenoemde eisen en wensen. Op
basis van deze beoordeling kan de gemeente overwegen een zienswijze in te dienen als
belanghebbende indien een van de eisen niet voldoende meegewogen en/of ingevuld is.
Stap 3: uitwerken van technische, esthetische en functionele eisen aan de meekoppelkans
dijkversterking voor het Noordeinde.
Het is voor gemeente Edam-Volendam evident dat de huidige waarde van de dijk en de
omgeving van de dijk terug moeten komen na de versterking van de dijk. Denk hierbij aan het
huidige strand ter hoogte van Kleiperk en andere bestaande voorzieningen.
Daarnaast is het evident dat de dijkversterking ruimtelijke impact heeft op de beleving van de
dijk en het Markermeer vanaf onder andere het Noordeinde. Een goede ruimtelijke inbedding
van de dijkversterking en de daarbij behorende meekoppelkans Noordeinde is van groot
belang voor het dorp Volendam. Om uiteindelijk te komen tot een gedragen meekoppelkans,
kan gekozen worden om de verschillende mogelijkheden, zoals weergegeven in de varianten
en de referentiebeelden, te toetsen, bijvoorbeeld door het organiseren van een workshop. De
eerste stap daartoe is het voorleggen van de eerste aanzet tot een Nota van Uitgangspunten
aan de Raad. Vervolgens worden de uitkomsten besproken met de omgeving. Het HHNK
heeft al aangegeven om samen met de gemeente informatiebijeenkomsten te willen
organiseren, waarna vervolgens voor verdere uitwerking van de varianten ateliers met
inwoners en belanghebbenden uit de omgeving georganiseerd worden. Hiermee kan
draagvlak worden onderzocht van de verschillende mogelijke varianten om de
verkeersveiligheid te verbeteren, evenals aan de uitstraling en de beleving van deze
toekomstige openbare ruimte. Op basis van deze input kan de nota van uitgangspunten
verder vormgegeven worden en ontstaat de mogelijkheid om een eerste ontwerp van de
meest wenselijke variant voor de meekoppelkans vorm te geven. Dit eerste ontwerp kan
samen met de eerste aanzet van de Nota van Uitgangspunten als basis dienen voor het
integraal ontwerp en latere ontwerp projectplan van HHNK.
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS                                                      Pagina 41 van 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 1:
VARIANT 0-a/b: Afrit Kleiperk
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 2:
VARIANT 1: Dijkversterking gemotoriseerd verkeer over binnendijk
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 3:
VARIANT 2: Dijkversterking gemotoriseerd verkeer over buitendijk
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 4:
VARIANT 3: Gemotoriseerd verkeer over binnen- en buitendijk
(gemengd)
ADVIN ADVISEURS EN INGENIEURS
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>