<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>       Nota van beantwoording
Verstedelijkingsconcept MRA Rijk regio
              3 november 2021
                                       1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Leeswijzer
Beknopte samenvatting
Lijst indieners wensen en opvattingen Verstedelijkingsconcept MRA Rijk regio
Beantwoording per indiener en wens/opvatting
                                                                             2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Leeswijzer
Voor u ligt de Nota van beantwoording behorend bij het Verstedelijkingsconcept MRA Rijk regio. Versie 2 van het Verstedelijkingsconcept MRA Rijk regio is
tussen 17 mei en 12 juli 2021 voorgelegd aan gemeenteraden en waterschappen in de MRA en provinciale staten van Noord-Holland en Flevoland. In deze
nota zijn alle 23 binnengekomen brieven met wensen en opvattingen van een antwoord voorzien. Wensen en opvattingen zijn soms per deelregio, soms
vanuit de deelregio en aanvullend met een verbijzondering per gemeente ingediend. Daarnaast zijn wensen en opvattingen soms ook individueel per
gemeente ingediend. Waterschapen hebben een gebundelde reactie gegeven.
De wensen en opvattingen leiden tot wijzigingsvoorstellen, zowel in tekst als op kaart. Op deze manier hebben raden, Staten en waterschappen een
bijdrage geleverd aan de totstandkoming van het Verstedelijkingsconcept MRA Rijk regio. Het resultaat, versie 3 van het Verstedelijkingsconcept MRA Rijk
regio, wordt ter vaststelling voorgelegd aan raden, Staten en waterschappen en daarna aan het bestuurlijk overleg tussen Rijk en regio. Pas dan is het
Verstedelijkingsconcept definitief en vormt het de gezamenlijke koers voor de MRA van Rijk en regio.
Deze Nota van beantwoording bevat een volledig overzicht van alle wensen en opvattingen en per wens en opvatting het antwoord daarop. In totaal gaat
het om 212 wensen, opvattingen en suggesties. Deze staan uitgesplitst per indienende organisatie in de linker kolom op de pagina. In de rechterkolom
staan de antwoorden op de betreffende wens, opvatting of suggestie. Daarin staan ook indien van toepassing, de voorgestelde wijzigingen opgenomen met
indien mogelijk een verwijzing naar het betreffende hoofdstuk waar de wijziging is doorgevoerd.
Een aantal wijzigingsvoorstellen en suggesties heeft betrekking op het kaartmateriaal. Indien dit aanleiding is voor een wijziging in het kaartmateriaal, is
dit in de beantwoording aangegeven.
                                                                                                                                                             3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Beknopte samenvatting Nota van beantwoording Verstedelijkingsconcept MRA
De wensen en opvattingenperiode liep van 17 mei tot 12 juli 2021. Er zijn 23 reacties op het Verstedelijkingsconcept versie 2 binnen gekomen van raden, Staten
en waterschapsbesturen. Soms gebundeld per deelregio met een verbijzondering per gemeente, in andere gevallen individueel met uiteenlopende wensen per
gemeente. In de zomerweken is een conceptnota van beantwoording geschreven zodat voor iedereen navolgbaar is wat er is ingebracht en wat en waarom hiervan
iets is verwerkt in versie 3.
Proces
Raden, staten en waterschappen willen voor definitieve besluitvorming Rijk en regio over het Verstedelijkingsconcept zich kunnen uitspreken over Versie 3 van het
Verstedelijkingsconcept. Hiervoor wordt een extra processtap ingebouwd.
Inhoud
Algemene indruk is dat er op hoofdlijnen inhoudelijk veel steun voor het verstedelijkingsconcept van tussenproduct versie 2 is. Met als belangrijkste inhoudelijke
aandachtspunten:
     -   Noordzeekanaalgebied (NZKG):
             o Wijkermeerpolder; verzoek allen: ‘niet benutten’ voor droog bedrijventerrein
             o Tijdelijke piekwaterberging in de Wijkermeerpolder is mogelijk wel bespreekbaar. Als alternatieve locaties voor de vraag naar bedrijventerrein
                 worden in Flevoland in De Vaart en Haven Flevokust genoemd.
             o Houtrakpolder; eerst huidige terrein intensiveren en terughoudendheid over benutting reservering, zoals ingebracht door gemeente
                 Haarlemmermeer conform overgenomen standpunt van gemeente Haarlemmerliede Spaarnwoude tegen havenontwikkeling in Houtrakpolder)
             o Circulaire economie en energietransitie; meer grip op ruimteclaims nodig
             o Aandacht nodig voor milieu- en veiligheidscontouren voor nieuwe functies rond energietransitie en circulaire economie in relatie tot
                 binnenstedelijke transformaties
     -   Leefkwaliteit rondom Schiphol in relatie tot toekomstige ontwikkeling luchthaven: redeneerlijn vanuit AM-regio wordt herkend, hoewel men de tekst nog
         niet helemaal in balans vindt. Vanuit de AM-regio is er een pleidooi om de door Rijk en regio gewenste integrale gebiedsuitwerking de status van MIRT-
         onderzoek te geven.
     -   Mobiliteit: in algemene is gebruik gemaakt van SBAB inbreng, er wordt meer aandacht gevraagd voor mobiliteitsonderwerpen die niet onder SBAB vallen.
         Hierbij worden veel mobiliteitswensen geuit, sommige Rijk-regio relevant, maar ook veel regionale wensen. Daarnaast een meermaals geuite zorg en
         ergernis over het te veel vooruitlopen op de uitkomsten van het onderzoek Redesign wegennet, waarbij het verschuiven van de functie van de ring A10
         wordt onderzocht en gekeken wordt of de A5/A9 deze functie kan overnemen. Hier zitten potentieel negatieve effecten voor gemeenten rondom A5/A9
         aan vast en op het onderliggende wegennet.
     -   Stadsharten: Beverwijk en Amstelveen bepleiten ook de status als stadshart. Dit wordt beargumenteerd vanuit het benutten van de meerkernige metropool
         én de regioverzorgende functie die beide plaatsen hebben. Bij Beverwijk speelt ook de werkgelegenheidsontwikkeling als argument een rol. Bij Amstelveen
         is het gekoppeld aan mogelijke afspraken met het Rijk.
     -   Woonwerkbalans: Meerdere gemeenteraden doen een beroep op inspanningen om de scheve woonwerkbalans in positieve zin te beïnvloeden.
                                                                                                                                                                   4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>           Lijst indieners wensen en opvattingen Verstedelijkingsconcept MRA Rijk regio
Deelregio Zaanstreek-Waterland
Gemeente Zaanstad
Gemeenten Oostzaan en Wormerland (gezamenlijke reactie)
Gemeente Landsmeer
Gemeente Edam-Volendam
Deelregio IJmond
Gemeente Uitgeest
Gemeente Haarlem
Gemeente Bloemendaal
Gemeente Zandvoort
Gemeente Heemstede
Deelregio Gooi en Vechtstreek
Gemeente Amsterdam
Deelregio Amstelland Meerlanden
Gemeente Aalsmeer
Gemeente Amstelveen
Gemeente Diemen
Gemeente Haarlemmermeer
Gemeente Ouder-Amstel
Gemeente Uithoorn
Deelregio Almere-Lelystad (incl. provincie Flevoland)
Provincie Noord-Holland
Waterschappen
Vervoerregio Amsterdam
                                                                                        5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Nota van beantwoording
Periode wensen en opvattingen MRA Verstedelijkingsstrategie, verstedelijkingsconcept versie 2 (17 mei - 12 juli 2021)
Verseon
        Indiener     #   Beschrijving                                                     Antwoord
nummer
1       Deelregio     1 Het concept stelt het Rijk-regio-verband centraal, waardoor te    Het Verstedelijkingsconcept zet op hoofdlijnen de koers neer voor de ontwikkeling van de
        Zaanstreek-      veel(deel)regionale vraagstukken achterwege blijven. Hoewel      Metropoolregio Amsterdam. Het geeft richting aan samenwerking met het Rijk en ook aan de
        Waterland        wij niet verwachten dat de strategie een tijdloze, uitputtende   samenwerking binnen de MRA. In de verdere uitwerking en uitvoering van de koers in MRA-
                         beschouwing van de MRA biedt, achten wij een stappenplan,        verband en in samenwerking met het Rijk zal de wisselwerking tussen micro- en macroniveau
                         waarin duidelijk wordt hoe de keuzes op macroniveau het          moeten worden opgepakt. Ook zal de koers gemonitord worden en kan deze waar nodig
                         microniveau (lokaal/gemeentelijk) beïnvloeden en vice            bijgesteld worden.
                         versa,een pre. Wij kunnen het ons nu niet veroorloven om dit
                         soort langetermijnkeuzes aan het toeval over te laten, temeer
                         gezien het huidige proces reeds zoveel tijd, kennis en
                         betrokkenheid van alle partners heeft vereist.
                      2 Wij stellen voor om de strategie een positiever perspectief te    Deze inbreng van de deelregio Zaanstreek-Waterland sluit aan op opmerkingen van andere
                         geven. Hoewel het voorliggende concept de urgentie en            indieners. Wij hebben ons deze ter harte genomen door in versie 3 extra aandacht te
                         verantwoordelijkheid om tot keuzes en acties te komen duidelijk besteden aantoon, leesbaarheid en aantrekkelijkheid.
                         maakt, dient het definitieve document de kansen als
                         uitgangspunt te nemen.
                      3 De strategie zet in op binnenstedelijke verdichting ergo het      Dit is een juiste constatering.
                         buitenstedelijke landschap te sparen waar mogelijk. Dit
                         betekent dat het tekort aan woningen, zowel in aantallen als in
                         kwaliteit/ diversiteit en betaalbaarheid, deels opgelost moet
                         worden via de transformatie van bedrijventerreinen naar een
                         nieuw stedelijk gebied met wonen, werken en voorzieningen.
                      4 ZaWa wordt als een integraal te ontwikkelen gebied beschouwd      Momenteel wordt binnen Programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid onderzocht of de
                         in de strategie. Daarbij onderscheidt de strategie onderwerpen   mobiliteitsopgave HOV ZaanIJ de aard heeft van een gedeelde Rijk-regio-opgave. Bij een
                         en ontwikkelingen die de regio samen met het Rijk moet           bevestigende conclusie zal HOV ZaanIJ als Rijk-regio-opgave in het verstedelijkingsconcept
                         oppakken en welke door de (deel)regio zelf moet worden           worden opgenomen.
                         uitgewerkt. Hierdoor worden bepaalde mobiliteitsontwikkelingen
                         achterwege gelaten, waaronder de HOVZaanIJ. Gezien
                         ontwikkelingen zoals voorgenoemde essentieel zijn voor en
                         integraal zijn aan de stedelijke ontwikkelingen die in
                         samenwerking met het rijk worden uitgevoerd (SBaB,
                         Bereikbare Steden) is het voor ons onbegrijpelijk dat dit
                         ontkoppeld is. Hoewel wij hiermee een glijdende schaal
                         riskeren, achten wij het verstandig om deze afbakening te
                         herzien.
                      5 De nadruk voor ZaWa ligt op de                                    Mede naar aanleiding van deze reactie van de regio Zaanstreek-Waterland is in Versie 3 meer
                         woningbouwontwikkelingen/werkgelegenheid, de mobiliteit en       samenhang aangebracht tussen de verschillende opgaven en is een fasering in hoofdlijnen
                         de landschapsontwikkeling, alsook de interactie tussen deze      opgenomen. Verdere aanscherping van de fasering gekoppeld aan investeringsmogelijkheden
                         dossiers. Ondanks de inherente complexiteit zien wij het streven heeft in verband met de kabinetsformatie en het organiseren van bestuurlijk draagvlak binnen
                         om tot samenhang te komen. De volgende stap is om de             de regio langer de tijd nodig.
                         verschillende oplossingsrichtingen oftewel de keuzes voor te
                         leggen. Dit hangt samen met het volgende punt. -> Wij zien uit
                         naar het derde concept, ervan uitgaande dat deze versie meer
                                                                                                                                                                                       6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>              duidelijkheid over de fasering en investeringen zal geven. Dit is
              voorwaardelijk voor de werkelijke uitvoering van destrategie
              door gemeenten.
            6 De deelregio ZaWa is op dit moment bezig een verdieping op te De voorziene hoofdpunten uit de Samenwerkingsagenda Zaanstreek-Waterland lijken goed
              stellen met een overzicht van ‘vraag en aanbod’, die een          aan te sluiten op de Verstedelijkingsstrategie. In de uitwerking zullen beide trajecten elkaar
              aanscherping en duidelijkere prioritering zal                     kunnen versterken.
              opleveren(propositie) van de Samenwerkingsagenda ZaWa.
              Hiermee duidt de deelregio hetgeen het voor de MRA wilt
              betekenen alsook wat de inliggende gemeenten daarvoor nodig
              hebben. Het sluit dan ook nauw aan bij de
              Verstedelijkingsstrategie. De hoofdpunten zijn:-Een
              schaalsprong in de woningbouw op grote en kansrijke locaties
              waarbij de MRA Sleutelgebieden centraal staan; -Ruimte voor
              bedrijvigheid en een betere match tussen vraag en aanbod op
              de arbeidsmarkt; -Een mobiliteitstransitie met goede noord-zuid
              OV-verbindingen en een beter oost-west fietsnetwerk; -Een
              transitie in het landelijk gebied en het behoud en de versterking
              van het landschap; -Het versterken van de kwaliteit en/of
              toegankelijkheid van water, groen en recreatiegelegenheden, en
              van de natuurwaarden in de beschermde gebieden. Wij delen
              dit document, op een daartoe geëigend moment, graag met u
              opdat het mogelijk bijdraagt aan de uitwerking van de
              Verstedelijkingsstrategie.
            7 Daarnaast vragen wij aandacht voor het blijven informeren en      We onderschrijven het grote belang om de raden en Staten aangehaakt te houden om zo
              betrekken van de raden voor het besluitvormingsproces in          draagvlak, commitment en democratische legitimatie te borgen. Mede naar aanleiding van de
              januari/februari 2022, wanneer versie 3 ter besluitvorming aan    reactie van de deelregio Zaanstreek-Waterland zal daarom een extra processtap worden
              de raden en staten wordt aangeboden. Het is cruciaal dat er       ingebouwd voor bespreking van versie 3 in de raden en Staten, voordat tot definitieve
              nog een bijeenkomst komt, b.v. in de vorm van een regionale       besluitvorming tussen Rijk en regio zal worden overgegaan. Deze stap is voorzien in de
              raadsleden bijeenkomst, om draagvlak en commitment te             periode november 2021-januari 2022, de exacte planning voor het vaststellen van het
              behouden. Wij zouden dat zeer op prijs stellen ondanks dat de     verstedelijkingsconcept door raden en Staten wordt voorgelegd aan de Stuurgroep.
              planning daar nagenoeg geen ruimte voor laat.
1a Gemeente 1 Het moment van de uitvraag om wensen en opvattingen uit te        De constatering dat de lijn in het Verstedelijkingsconcept MRA goed aansluit op de inzet zoals
   Zaanstad   spreken door de raad van Zaanstad ten aanzien van het             in het maakproces van de Omgevingsvisie van Zaanstad naar voren komt, sterkt ons in de
              conceptverstedelijkingsconcept MRA valt samen met het             opzet van het Verstedelijkingsconcept MRA. De genoemde opgaven en ambities vanuit
              maakproces van de Zaanse Omgevingsvisie. Hierin maakt             Zaanstad illustreren de complexiteit en omvang van de vraagstukken waar we gezamenlijk
              Zaanstad keuzes voor onze stad en landschap die een sterke        aan werken.
              relatie hebben met de voorgestelde ontwikkelingen en
              keuzevraagstukken in de verstedelijkingsstrategie van de MRA.
              Het gaat dan om onder andere de keuze om de MRA
              evenwichtig en polycentrisch te ontwikkelen, de toekomst van
              het landschap en het versterken van de stadsharten in
              Bereikbare Steden. Het oplossen van de vraagstukken
              bijvoorbeeld in Zaandam Oost en de daarvoor noodzakelijke
              verbinding naar de Achtersluispolder kunnen alleen succesvol
              aangepakt worden in relatie en samenwerking met de regio.
              Voor een evenwichtige metropool is het van het grootste belang
              dat kansengelijkheid wordt bevorderd. Zaanstad vindt dat dit
              voortvarend moet worden opgepakt. Verstedelijking in Zaanstad
              gaat hand in hand met een evenwichtige verdeling van lusten
                                                                                                                                                                               7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>  en lasten binnen de regio. Hoe beter de metropoolregio
  functioneert als één samenhangend netwerk, hoe groter de
  economische kansen voor Zaanstad. Voor vraagstukken omtrent
  verbeteren bereikbaarheid, evenwichtige woningmarkt en
  energietransitie heeft Zaanstad de regio hard nodig. De keuze
  van de MRA om voornamelijk in te zetten op binnenstedelijke
  verdichting en daarmee te kiezen om niet te bouwen in het
  metropolitane landschap sluit aan op hoe Zaanstad de
  ontwikkeling van de stad ziet. De grote woningbouwopgave in
  de regio is in lijn met de opgave die Zaanstad hierin heeft: er is
  een tekort aan woningen, zowel in aantallen als in kwaliteit/
  diversiteit en betaalbaarheid. In Maak. Zaanstad heeft de stad
  en de raad zich hier duidelijk over uitgesproken: Zaanstad
  groeit de komende jaren met 15 tot 20 duizend woningen op
  binnenstedelijke locaties en wil daarmee de kwaliteit in de stad
  versterken.
2 Naast de grotere woningbouwlocaties zijn ook kleine                De vraag van de gemeenteraad van Zaanstad is herkenbaar en begrijpelijk, maar kan niet
  woningbouwontwikkelingen belangrijk voor de stad. Daarin wil       binnen de Verstedelijkingsstrategie worden opgepakt. De zeggenschap over het regime voor
  de gemeenteraad van Zaanstad beleidsruimte om zelf een             Bijzonder Provinciaal Landschap ligt bij de Provincie Noord-Holland.
  afweging te maken bij het wel of niet toestaan van kleinschalige
  ontwikkelingen in het Bijzonder Provinciaal Landschap. Zaanstad
  heeft een visie op linten, dijken en paden opgesteld die
  voldoende waarborgen in zich heeft om de juiste afweging te
  maken. De gemeenteraad van Zaanstad vraagt dringend om in
  de Verstedelijkingsstrategie versie 3 mee te nemen dat het
  regime binnen de MRA voor Bijzonder Provinciaal Landschap
  verruimd wordt.
3 Zaanstad herkent en onderschrijft de ontwikkelrichtingen In de     Zaanstad wijst op een van de grote dilemma's waarmee we ons geconfronteerd zien: meer
  Verstedelijkingsstrategie van de MRA ten aanzien van               woningen, bedrijvigheid en voorzieningen in een gebied waar ruimte schaars is en de
  verstedelijking, maar ziet zich ook gesteld voor het dilemma of    leefbaarheid onder druk staat. Waar het gaat om ruimte voor bedrijvigheid in relatie tot de
  aanvullend op de vastgestelde ambities van Maak.Zaanstad nog       transformatieopgave en de energietransitie schetst het Verstedelijkingsconcept een
  verdere groei mogelijk is. Zaanstad is van oudsher een             hoofdrichting die verder uitgewerkt moet worden. Een van de acties voor de korte termijn,
  industriestad waar de combinatie van wonen en werken kansen        voortvloeiend uit het Verstedelijkingsconcept, is het opstellen van een
  biedt, maar ons ook voor complexe opgaven stelt om de              bedrijventerreinenstrategie met bijbehorende bestuurlijke afspraken. Gemeente Zaanstad
  leefbaarheid te verbeteren. Verdere verstedelijking binnen de      wordt hier als vanzelfsprekend nauw bij betrokken.
  bestaande stad maakt deze opgave nog groter. Een belangrijk
  deel van de oplossing voor de woningbouwopgave ligt voor
  Zaanstad (en de regio) in het transformeren van
  bedrijventerreinen naar een nieuw stedelijk gebied met wonen,
  werken en voorzieningen. Voor Zaanstad is de transformatie
  van de Achtersluispolder en het Hembrugterrein dan ook een
  vast gegeven binnen de Verstedelijkingsstrategie van de MRA.
  Tegelijkertijd wil de gemeenteraad van Zaanstad economie een
  prominente rol geven in een op te stellen afwegingskader. Door
  per gemeente een goede duiding te maken over welk profiel
  een bedrijfsterrein heeft en breed te kijken naar welke sterke
  punten er zijn en welke toegevoegde waarde een bedrijfsterrein
  heeft in de gemeente en regio. Pas na het opstellen van het
  profiel per gemeente en per bedrijfsterrein, en na instemming
  van de gemeenteraden, keuzes voor te leggen in de
                                                                                                                                                                 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>  Verstedelijkingsstrategie 3.0 over de inzet van een
  bedrijfsterrein in het behalen van doelstellingen uit de
  Verstedelijkingsstrategie. De komende maanden nemen we de
  tijd en de ruimte om over bovenstaand dilemma (nog meer
  woningen, werken en voorzieningen, maar de ruimte is schaars
  en de leefbaarheid staat onder druk) nog na te denken en de
  koers te bepalen hoe we met verstedelijken de kwaliteit van de
  stad kunnen verbeteren. Dit doen we in het kader van de
  Zaanse omgevingsvisie.
4 Dit geldt ook voor de keuzes voor toekomst van het              Ook hierbij speelt het door Zaanstad genoemde dilemma rondom ruimtegebruik, waarvoor in
  Noordzeekanaalgebied. Het Noordzeekanaalgebied is voor          het Verstedelijkingsconcept ten aanzien van de ruimte voor bedrijvigheid in relatie tot de
  Zaanstad van groot belang. De lastige keuzes die hier gemaakt   transformatieopgave en de energietransitie een verder uit te werken hoofdrichting is
  moeten worden ten aanzien van transformatie, energietransitie,  geschetst. Een van de acties voor de korte termijn, voortvloeiend uit het
  ruimte voor bedrijvigheid enzovoort zien we ook terug in de VS  Verstedelijkingsconcept, is het opstellen van een bedrijventerreinenstrategie met bijbehorende
  MRA. De impact van de energietransitie op onder andere          bestuurlijke afspraken. Gemeente Zaanstad wordt hier als vanzelfsprekend nauw bij
  ruimtegebruik en milieucontouren hebben we onvoldoende in       betrokken. Dit zal tevens onderdeel zijn van de samenwerking onder het NOVI-gebied
  beeld en dat maakt een duidelijke koers uitstippelen            Noordzeekanaalgebied en het Bestuursplatform Noordzeekanaalgebied. Wat het NZKG betreft
  ingewikkeld. Ook de samenhang met bijvoorbeeld transformatie    zijn in het Verstedelijkingsconcept in versie 3 alleen die onderdelen opgenomen die als
  van bedrijventerreinen in relatie tot voldoende ruimte voor     onmisbaar element zijn geïdentificeerd. Elementen waar geen overeenstemming over is of die
  bedrijvigheid is voor Zaanstad een puzzel waar nog volop over   nader onderzoek vergen, zijn als zodanig aangegeven en zullen in het gezamenlijk proces in
  gesproken moet worden de komende weken en maanden.              het NOVI-gebied NZKG verder worden onderzocht en besproken. Een procesafspraak
                                                                  daarover zal onderdeel uitmaken van het bij het aan de Verstedelijkingsstrategie verbonden
                                                                  Verstedelijkingsakkoord.
5 Naast het vraagstuk van de energietransitie willen we specifiek In het Verstedelijkingsconcept zijn voor het NZKG in versie 3 alleen die onderdelen
  het keuzevraagstuk rondom de toekomstige betekenis van de       opgenomen die als onmisbaar element zijn geïdentificeerd. Elementen waar geen
  Wijkermeerpolder benoemen. Op dit moment ziet Zaanstad          overeenstemming over is of die nader onderzoek vergen, zijn als zodanig aangegeven en
  geen reden om af te wijken van de afspraken die gemaakt zijn    zullen in het gezamenlijk proces in het NOVI-gebied NZKG verder worden onderzocht en
  in de Visie Noordzeekanaalgebied 2040. Zaanstad meent dat       besproken. De Wijkermeerpolder is in het Verstedelijkingsconcept dan ook niet opgenomen
  eerst het huidige gebruik van het havengebied geoptimaliseerd   als mogelijke bedrijventerreinlocatie. Wel is deze polder gedeeltelijk aangegeven als
  moet worden en de terreinen die nu al aangewezen zijn als       zoekgebied voor tijdelijke piekwaterberging, aangezien een tijdelijke piekwaterberging als
  reserveringen voor bedrijvigheid in het Noordzeekanaalgebied    onmisbaar element is geïdentificeerd. Een procesafspraak over hoe verder en waarover verder
  en regionaal (bijvoorbeeld Edam/ Volendam, Purmerend). De       onderzoek en uitwerking nodig is, zal onderdeel uitmaken van het bij het aan de
  komende maanden bekijken we vanuit ons eigen perspectief de     Verstedelijkingsstrategie verbonden Verstedelijkingsakkoord.
  kernkwaliteiten van de Wijkermeerpolder (bijvoorbeeld
  aanwezigheid Stelling van Amsterdam, groene verbindingen.
  water) en de belangen van omwonenden. Het gebruik van de
  Wijkermeerpolder als bedrijventerrein past niet binnen onze
  visie en wordt nadrukkelijk als ongewenst beschouwd.
6 In de Verstedelijkingsstrategie voor de MRA heeft Schiphol      Rijk en regio staan de integrale benadering van het vraagstuk verhogen leefkwaliteit en een
  grote invloed nu en in de toekomst. Zaanstad vindt een verdere  duurzame en robuuste ontwikkeling van Schiphol voor. Dit vergt een nadere uitwerking die we
  uitbreiding van het aantal vliegbewegingen onwenselijk en       als Rijk en regio gezamenlijke willen oppakken. Daartoe wordt een afspraak aan de
  dringt aan op stopzetting van de nachtvluchten. De luchthaven   Verstedelijkingsstrategie gekoppeld die zal worden opgenomen in het Verstedelijkingsakkoord
  Schiphol veroorzaakt ernstige gezondheidsschade en vormt        MRA. De wensen van gemeente Zaanstad kunnen hierbij ingebracht worden. Daarnaast kan
  tevens een belemmering voor de woningbouw in het MRA            de gemeente Zaanstad haar opstelling kenbaar maken bij de Bestuurlijke Regie Schiphol, het
  gebied.                                                         samenwerkingsverband van gemeenten en provincies in de Schipholregio.
7 In de gezamenlijke reactie vanuit Zaanstreek Waterland komt     Het grote belang dat Zaanstad hecht aan de HOV lijn ZaanIJ is hier nog eens duidelijk
  ook de voor Zaanstad essentiële HOV ZaanIJ aan de orde.         onderstreept. Momenteel wordt binnen Programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid
  Zaanstad onderschrijft nadrukkelijk deze inbreng. In het        onderzocht of de mobiliteitsopgave HOV ZaanIJ de aard heeft van een gedeelde Rijk-regio-
  concept verstedelijkingsverstedelijkingsstrategie is Zaanstad
                                                                                                                                                                 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                 onderdeel van het integraal te ontwikkelen gebied Zaanstreek       opgave. Als de conclusie positief is, zal HOV ZaanIJ als Rijk-regio-opgave in het
                 Waterland. In deze deelregionale uitwerking maakt de               verstedelijkingsconcept worden opgenomen.
                 verstedelijkingsstrategie onderscheid in onderwerpen en
                 ontwikkelingen die de regio samen met het Rijk moet oppakken
                 en welke in de (deel)regio zelf moet worden uitgewerkt.
                 Opvallend hierin is dat de HOV lijn ZaanIJ hierin niet in de lijst
                 met Rijk/ regio ontwikkelingen staat maar als ontwikkeling die
                 opgepakt moet worden in de regio. Dat is onbegrijpelijk. Deze
                 HOV lijn is de ruggengraat van een groot aantal ontwikkelingen
                 die ook in samenwerking met het Rijk worden opgepakt: SBaB,
                 Bereikbare Steden, aanpak Zaandam Oost (programma
                 Leefbaarheid en Veiligheid), versnelling van 4
                 woningbouwlocaties (Achtersluispolder). Voor Zaanstad geldt
                 nog steeds dat op deze HOV lijn op termijn een metro zou
                 moeten gaan rijden. De HOV Lijn ZaanIJ hoort dan ook in de
                 lijst met Rijk/regio trajecten.
1b Gemeenten   1 In Oostzaan heeft de commissiebehandeling plaatsgevonden.          Bij ontbreken van schriftelijke reactie hebben wij gebruik gemaakt van de verslaglegging van
   Oostzaan en   Het onderwerp stond vervolgens geagendeerd voor de                 de commissiebehandeling om zodoende de inbreng van de gemeente Oostzaan Wormerland
   Wormerland    raadsvergadering van 5 juli 2021maar is daar vanwege               toch mee te kunnen wegen.
                 tijdsgebrek niet behandeld zodat formeel vanuit Oostzaan geen
                 wensen en opvattingen kunnen worden meegegeven aan het
                 Projectteam Verstedelijkingsstrategie. Voor de
                 commissiebehandeling kan wel worden verwezen naar:
                 https://ris2.ibabs.eu/Agenda/Details/oostzaan/c2ea8c8a-b8b0-
                 48ce-9f44-ccf7eefe3ff9(van1:48:35 -2:04:12).
               2 In het Verstedelijkingsconcept dient expliciet te worden vermeld   Naar aanleiding van deze reactie van de gemeenten Oostzaan en Wormerland is in Versie 3
                 dat het toevoegen van woningen in de kernen en linten, onder       explicieter vermeld dat woningbouw verspreid in de MRA wordt gerealiseerd en binnen de
                 meer door bouwen in de tweede lijn, ook kan bijdragen aan de       geldende regels en afspraken ook in de kleine kernen. Daarbij is verder opgenomen dat
                 invulling van de woningbouwopgave en bovendien van belang is       bouwen in kleine kernen ook bijdraagt aan invulling van de woningbouwopgave én van belang
                 met het oog op de leefbaarheid in de kernen en linten. Dit geldt   is met het oog op de leefbaarheid van kleine(re) kernen. Het zwaartepunt voor de
                 ook voor de ontwikkeling van de Zaanoever. TOELICHTING | P.        woningbouw blijft echter liggen bij het bouwen in de steden, op goed bereikbare plekken
                 8: Er wordt hier vermeld dat de inzet op versnelde woningbouw      nabij voorzieningen en werk.
                 gepaard zal moeten gaan met het versterken van de
                 meerkernige opzet van de metropoolregio doordat er in alle
                 kernen in de MRA gebouwd moet gaan worden om aan de
                 vereiste aantallen te komen. Op p.19 wordt daaraan nog
                 toegevoegd dat er sprake moet zijn van spreiding van
                 woningbouw over de regio. Er kan worden ingebracht dat deze
                 stellingname kan worden onderbouwd door in het
                 Verstedelijkingsconcept expliciet te vermelden (bijvoorbeeld op
                 p.20) dat het toevoegen van woningen in de kernen en linten
                 ook kan bijdragen aan de invulling van de woningbouwopgave
                 en bovendien van belang is met het oog op de leefbaarheid in
                 de kernen en linten. Zonder zo’n passage blijft de meerkernige
                 opzet van de MRA een holle frase.
               3 In het Verstedelijkingsconcept zou expliciet melding moeten        Deze wens van de gemeenten Oostzaan en Wormerland is al onderdeel van het
                 worden gemaakt van de doorontwikkeling van de recreatieve          Verstedelijkingconcept. In de algemene teksten die de koers voor de MRA als geheel
                 structuur in Zaanstreek-Waterland. Daarbij moet worden             beschrijven, gaat het om de hoofdlijnen van de koers. De uitwerking van thema's en opgaven
                 gedacht aan het versterken van de recreatieve mogelijkheden in     in de deelgebieden wordt beschreven bij de integraal te ontwikkelen gebieden. Als een van de
                                                                                                                                                                                 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>  de veenweidegebieden. TOELICHTING | P.9: Er wordt hier             opgaven voor Zaanstreek-Waterland is benoemd de integrale aanpak van het
  vermeld dat ook wordt geïnvesteerd in het landschap. Op p.23       veenweidegebied. Het toegankelijker maken voor recreatief bezoek en het versterken van de
  wordt zelf aangegeven dat een aantrekkelijke landschappelijke      verbindende functie van Zaanstreek en Waterland voor recreatie zijn onderdeel van deze
  omgeving bijdraagt aan de internationale aantrekkingskracht        aanpak. De beschrijving voorziet zodoende al in de wens van gemeenten Oostzaan en
  van de MRA. Op p.34 e.v. wordt ook ingegaan op de waarden          Wormerland.
  van het landschap. Er wordt aangegeven dat functionele
  ingrepen in het landschap om het landschap te versterken ook
  de beleving moeten vergroten en moeten bijdragen aan de
  toegankelijkheid (p.35). Een schaalsprong in het recreatieve
  netwerk is nodig (p.36) waarbij de recreatieve structuur wordt
  versterkt en doorontwikkeld. De doorontwikkeling van de
  recreatieve structuur in Zaanstreek-Waterland ontbreekt hier als
  voorbeeld. Daarbij moet worden gedacht aan het versterken
  van de recreatieve mogelijkheden in de veenweidegebieden, de
  droogmakerijen en langs de Zaanoever zouden hier als
  voorbeeld niet misstaan. Op p.36 wordt verder terecht
  aangegeven dat de bereikbaarheid van recreatie-en
  natuurgebieden moet worden verbeterd. Op p.18 wordt immers
  ook al aangegeven dat het landschap in de MRA zorgt voor een
  uitgestrekt recreatiegebied dat voor iedereen in de regio dichtbij
  is, maar dat het op dit moment niet altijd toegankelijk is.
  Daarbij gaat het echter niet alleen om de OV-bereikbaarheid
  zoals het Verstedelijkingsconcept het nu verwoord op p.36. Er
  dient op aan te worden gedrongen dat aanvullende teksten hier
  op z’n plaats zijn. Nu wordt alleen op p.28 aangegeven dat
  fietsroutes moeten worden aangelegd voor woon-werkverkeer
  waarbij overigens zou moeten worden aangegeven dat dit in
  Zaanstreek-Waterland vooral op oost-west fietsroutes
  betrekking heeft hetgeen bijvoorbeeld kan worden vermeld op
  p.52.
4 Er dient op aan te worden gedrongen dat bij de versterking van     In lijn met wat de gemeenten Oostzaan en Wormerland benadrukken, ligt de essentie van het
  de groene scheggen ook de groene scheggen in Zaanstreek-           Verstedelijkingsconcept in het behouden dan wel versterken van een verbindend landschap in
  Waterland nadrukkelijk worden genoemd. TOELICHTING | Er            de MRA. De veenweidelandschappen rond Zaanstreek-Waterland krijgen in het
  dient op aan te worden gedrongen dat bij de versterking van de     Verstedelijkingsconcept dan ook veel aandacht, inclusief de daarbij horende betere stad-land
  groene scheggen op p.9 ook de groene scheggen in Zaanstreek-       verbindingen en de oost-west zone tussen duinen-veenweiden en Markermeer. De specifieke
  Waterland nadrukkelijk worden genoemd. Een groene scheg            term 'groene scheg' wijst op robuuste groene structuren die vanuit het omringend landschap
  (afgeleid van het woord ‘wig’) is een groen gebied van formaat     doorlopen tot diep in het stedelijk gebied. In Zaanstreek-Waterland is vrijwel geen sprake van
  dat vanaf het buitengebied, via de stadsrand doordringt in         dit soort landschapselementen.
  stedelijk gebied. De stellingname op p.17 dat landschap de MRA
  verbindt is dan ook uitstekend geformuleerd.
5 Hoe verhoudt de stellingname dat de afstand en reistijd tussen     Met de Verstedelijkingsstrategie wordt ingezet op het zoveel als mogelijk in elkaars nabijheid
  wonen en werken optimaal in balans moet zijn, zodat mobiliteit     realiseren van wonen en werken, ook voor praktisch en middelbaar geschoolden. Juist voor
  ook voor praktisch en middelbaar opgeleiden betaalbaar blijft      deze groep is thuiswerken tijdens de coronacrisis minder een optie geweest en liepen mensen
  zich tot de ervaringen die zijn opgedaan met werken op afstand     meer risico op besmetting, waarmee de urgentie van het streven naar nabijheid en kortere
  in Coronatijd en tot de enorme druk op de woningmarkt en de        reisafstanden toeneemt. De druk op de woningmarkt maakt dat het realiseren van betaalbare
  beperkt beschikbare potentiele bouwlocatie. TOELICHTING | De       woningen nabij werkgelegenheid een opgave is. Dat ligt niet aan de beperkte beschikbaarheid
  passages in het Verstedelijkingsconcept over de aansluiting        van potentiële bouwlocaties, die zijn er voldoende in de MRA. Wel is de vraag vele malen
  tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt sluiten goed aan bij     groter dan het huidige productietempo en vanuit de bestaande voorraad is het betaalbare
  de agenda en Propositie van Zaanstreek-Waterland. Op p.5           aanbod bovendien sterk afgenomen. Onder de zogenoemde Woondeal werkt de MRA samen
  wordt echter ook aangegeven dat de afstand en reistijd tussen      met het Rijk aan versnelling van de woningbouw en betaalbaarheid van het wonen.
                                                                                                                                                                    11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>               wonen en werken optimaal in balans moet zijn, zodat mobiliteit
               ook voor praktisch en middelbaar opgeleiden betaalbaar blijft.
               De vraag kan worden gesteld hoe dit uitgangspunt zich
               verhoudt tot de ervaringen die zijn opgedaan met werken op
               afstand in Coronatijd en tot de enorme druk op de woningmarkt
               en de beperkt beschikbare potentiele bouwlocatie.
             6 De veenweidegebieden, de droogmakerijen en de Zaanoever          Unaniem gedeeld wordt de visie dat het toerisme meer over de regio gespreid moet worden,
               zijn vanuit toeristisch/recreatief oogpunt interessante gebieden zoals ook de gemeenten Oostzaan en Wormerland hier benadrukken. De koers van de
               die kunnen bijdragen aan een spreiding van het toerisme over     Verstedelijkingsstrategie is hierop gericht, met de inzet op het toegankelijker maken voor
               de regio. TOELICHTING | P.25: Hier wordt ingegaan op             recreatief bezoek en versterken van de verbindende functie van Zaanstreek-Waterland voor
               toerisme. De stellingname dat het toerisme meer over de regio    recreatie. Spreiding van toerisme over de regio is daarnaast de centrale doelstelling van het
               zou moeten worden gespreid kan beter worden onderbouwd.          MRA-programma Toerisme. Het programma werkt daaraan met marketing en promotie, het
               Het versterken van de recreatieve mogelijkheden in de            vergroten van de mobiliteit van bezoekers en het aanjagen van hotelontwikkeling in de regio.
               veenweidegebieden, de droogmakerijen en langs de Zaanoever
               kan bijdragen aan deze gewenste spreiding van het toerisme.
             7 Op p.61-63 wordt het Verstedelijkingsconcept uitgewerkt voor     Mede naar aanleiding van deze wensen en opvattingen van de gemeenten Oostzaan en
               MRA-deelregio Zaanstreek-Waterland. In de eerste plaats zou      Wormerland zijn de kwaliteiten van het landschap van Zaanstreek-Waterland in de tekst van
               ook hier expliciet dienen te worden vermeld dat het toevoegen    Versie 3 sterker benoemd. Zie in dit verband ook de antwoorden op wensen en opvattingen
               van woningen in de kernen en linten, onder meer door bouwen      bij de punten 2 en 6 uit de inbreng van de gemeenten Oostzaan en Wormerland. De natuur-
               in de tweede lijn, ook kan bijdragen aan de invulling van de     en landschapsontwikkeling is voorts onderdeel van de integrale aanpak door Rijk en regio van
               woningbouwopgave en bovendien van belang is met het oog op       de veenweidegebieden.
               de leefbaarheid in de kernen en linten. Bij de gebiedsopgaven
               ontbreekt in dit verband ook de ontwikkeling van de Zaanoever.
               In de tweede plaats ontbreekt ook hier de eerder vermelde
               doorontwikkeling van de recreatieve structuur in Zaanstreek-
               Waterland c.q. de veenweidegebieden, de droogmakerijen en
               de Zaanoever. Dit geldt ook voor het verbeteren van de
               bereikbaarheid en de toegankelijkheid van deze recreatieve
               gebieden en toeristische trekpleisters. Het is opvallend dat het
               landelijk gebied in de regio Zaanstreek-Waterland op deze
               pagina’s vooral als problematisch wordt gezien vanwege de
               problematiek van de bodemdaling. Terwijl juist het landelijk
               gebied van Zaanstreek-Waterland zo veel kansen biedt. De
               natuur-en landschapsontwikkeling zoals die bijvoorbeeld ook op
               p.81 wordt genoemd zou eveneens moeten worden genoemd
               bij de Rijk-Regio-afspraken voor Zaanstreek-Waterland. In de
               derde plaats zou hier ook aandacht moeten worden gevraagd
               voor het verbeteren van de oost-west fietsroutes.
             8 De vraag of het Oostzanerveld op p.37 het juiste label heeft     Het Oostzanerveld staat in de legenda aangegeven als Natura 2000 gebied conform de
               gekregen. Het is beschermd natuurgebied en dat moet het          aanwijzing. Het is daarmee inderdaad een beschermd natuurgebied.
               vooral ook blijven.
1c Gemeente  1 De Verstedelijkingsstrategie heeft een relatief hoog             De gemeente Landsmeer is bezorgd over het ontbreken van mogelijkheden tot woningbouw
   Landsmeer   abstractieniveau en integreert het beleid van de afzonderlijke   binnen de gemeentegrenzen. De Verstedelijkingsstrategie is niet het instrument om deze
               gemeenten, de provincies, de waterschappen en het Rijk.          mogelijkheden te kunnen verruimen. In de Verstedelijkingsstrategie zijn de 'Bijzonder
               Voornoemde betekent dat onder andere de ‘nieuwe’                 provinciale landschappen' overgenomen. De Omgevingsverordening biedt het wettelijk kader
               Omgevingsverordening van de provincie Noord-Holland, ofwel       voor deze gebieden. De zeggenschap over de regelgeving ten aanzien van het Bijzonder
               Omgevingsverordening NH2020, is gebruikt als onderlegger bij     Provinciaal landschap ligt bij de Provincie Noord-Holland. Ten aanzien van kleinschalige
               het opstellen van de Verstedelijkingsstrategie. De               ontwikkelingen in het landelijk gebied heeft de Verstedelijkingsstrategie een te hoog
               Omgevingsverordening leidt in de gemeente Landsmeer tot een
                                                                                                                                                                              12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                    verdere minimalisering van het aantal (potentiële)                abstractieniveau door het hoofdlijnenkarakter. Dit soort ontwikkelingen zijn aan de provincies
                    woningbouwlocaties. Dit komt vooral doordat een groot             en de desbetreffende gemeenten
                    gedeelte van het grondgebied van Landsmeer is opgenomen
                    binnen de werkingsgebieden Bijzonder Provinciaal Landschap en
                    (MRA) Landelijk Gebied. Een combinatie van voornoemde
                    werkingsgebieden sluit woningbouw in de praktijk uit. In de
                    Verstedelijkingsstrategie wordt hier helaas niet op ingegaan. Dit
                    terwijl binnen de gemeente Landsmeer de vraag naar woningen
                    groot is en niet aansluit op het woningaanbod.
                  2 In de Verstedelijkingsstrategie wordt duidelijk gesteld dat de    Dit sluit aan op het vorige punt van de gemeente Landsmeer. In de provincie Noord-Holland
                    urgentie hoog is en er veel woningen moeten worden gebouwd        maakt de provincie per regio afspraken met gemeenten over het aantal te bouwen woningen,
                    binnen de MRA. Daarbij wordt gesteld dat voornamelijk wordt       met aandacht voor de regionale én lokale woningbehoefte. Deze afspraken dienen vervolgens
                    ingezet op binnenstedelijk bouwen en het realiseren van           als basis voor de Verstedelijkingsstrategie.
                    woningen rond OV-knooppunten. Daarentegen wordt in het
                    document weinig tot geen rekening gehouden met de lokale
                    situatie en woonvraag van kleine gemeenten. Zoals eerder
                    aangegeven kent de gemeente Landsmeer een grote vraag naar
                    woningen en heeft de gemeente te maken met lokale
                    knelpunten. Zo beschikt de gemeente Landsmeer over weinig
                    binnenstedelijke locaties om woningen te realiseren.
                    Resumerend verzoeken wij u middels voorliggend schrijven om
                    bij de verdere ontwikkeling van de Verstedelijkingsstrategie
                    aandacht te besteden aan de lokale situatie en knelpunten van
                    kleine gemeenten. De gemeente Landsmeer wordt momenteel
                    vooral geduid als gemeente binnen de groene schil rond
                    Amsterdam. Dit terwijl de gemeente Landsmeer ook een lokale
                    woonvraag kent waar rekening mee dient te worden gehouden.
1d Gemeente Edam- 1 In het verstedelijkingsconcept wordt o.a. een mogelijke           De voorgestelde integrale aanpak veenweidegebieden zal op basis van diverse onderzoeken
   Volendam         vernatting van de veenweidegebieden voorgesteld. De provincie     invulling krijgen, waaronder het door de gemeente Edam-Volendam genoemde onderzoek.
                    Noord-Holland heeft onderzoek gedaan naar de bodemdaling in       Per gebied zal worden bepaald wat passende maatregelen zijn. Gemeenten die het betreft
                    veenweidegebieden. Uit dit onderzoek blijkt dat er binnen onze    zullen vanzelfsprekend bij de uitwerking van de integrale aanpak betrokken worden.
                    gemeente geen sprake is van een urgent probleem met
                    betrekking tot de bodemdaling. Aangezien het probleem van
                    bodemdaling c.q. inklinking van het veen niet zozeer aan de
                    orde is binnen de gemeente Edam-Volendam, wordt vanwege
                    het huidige agrarische beheer en onderhoud van de gronden en
                    daarmee het behoud van het Agrarische Cultuurlandschap van
                    onze gemeente, een vernatting (het onder water zetten) niet
                    voorgestaan. Indien bodemdaling zich in de toekomst in
                    toenemende mate zal voordoen, heeft onderzoek naar andere
                    technische oplossingen (zoals onderwaterdrainage e.d.) de
                    voorkeur.
                  2 Verder wijzen wij u op een tegenstrijdigheid van de aanduiding In Versie 3 zijn de kaartbeelden aangepast.
                    ontwikkellocatie Lange Weeren op verschillende kaarten. Op de
                    voorpagina van het verstedelijkingsconcept wordt het gebied de
                    Lange Weeren als groen aangeduid. Op de kaart op blz 16 met
                    de aanduiding Verstedelijkingsconcept 2050 en de kaart op blz
                    22 (Meerkernige metropool) staat de genoemde
                    woningbouwlocatie wel genoemd. Daarentegen staat op de
                                                                                                                                                                                     13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>  kaart op blz 37 (Waardevol en verbindend landschap) het
  gebied weer aangeduid als groen veengebied. Dit is
  tegenstrijdig met elkaar. Wij verzoeken u de laatstgenoemde
  kaart en de voorpagina aan te passen conform de juiste kaart
  op blz 16 en 22.
3 Vanuit onze gemeentelijke beleving wordt in hoofdstuk 4.2 (blz Terecht wijst de gemeente Edam-Volendam erop dat de gebiedsbeschrijvingen alle grote
  62/63) alleen aandacht gevraagd voor de opgaven in de             opgaven herkenbaar moeten bevatten. Daarom zijn in Versie 3 deze gebiedsbeschrijvingen
  veenweidegebieden en sociaal maatschappelijke vraagstukken. aangepast, waarmee alle grote opgaven die in een gebied spelen worden beschreven.
  Het gaat de bewoners juist met name om verbetering van de
  mobiliteit (filedruk) en aandacht voor de hoge woningnood
  (vergroting woningbouwopgave, met name starterswoningen en
  sociale woningen). Dit wordt door onze inwoners als een groot
  probleem ervaren. Vanuit gemeentelijk oogpunt wordt dus
  gevraagd aandacht te schenken aan de woningbouwopgave in
  en bij de huidige kernen en een verbetering van de mobiliteit.
4 Verder vragen wij aandacht voor de toekomstige toepassing van Deze inbreng van de gemeente Edam-Volendam sluit aan op opmerkingen van andere
  de verstedelijkingsstrategie. Voor de leesbaarheid/helderheid     indieners. Wij hebben ons deze ter harte genomen door in versie 3 extra aandacht te
  zou het stuk korter moeten zijn voor een meer concretere en       besteden aantoon, leesbaarheid en aantrekkelijkheid.
  duidelijker toepassing daarvan. Al gedurende jaren worden wij
  geconfronteerd met een groot aantal beleidsstukken vanuit het
  MRA, zonder dat veel aandacht bestaat en wordt gevraagd voor
  een concrete/praktische toepassing daarvan met ook als gevolg
  dat het overzicht op het geheel verloren gaat. Ook nu wordt op
  een hoog abstractie niveau geschreven c.q. beleidsmatig
  ingestoken, waardoor een meer concretere visie/zicht en
  strategie op de toekomst (en daarmee echt noodzakelijke
  investeringen) ontbreekt. Verzocht wordt hieraan meer
  aandacht te besteden.
5 Daarnaast vervult onze gemeente/regio in dit stuk beleidsmatig    Met de Verstedelijkingsstrategie worden de verschillende opgaven die raken aan het
  gezien een nogal ondergeschikte rol. Het landschap van ons        landschap met elkaar in samenhang gebracht. Uitgangspunt daarbij is om landschappelijke
  wordt als zeer waardevol gezien, maar gelijktijdig moet gewaakt   kwaliteiten te beschermen en waar mogelijk te versterken. Dat neemt niet weg dat
  worden voor invloeden die juist voor het waardevolle cultuur      veranderingen soms noodzakelijk zijn, waarbij goed naar de effecten moet worden gekeken
  landschap gevaar kunnen opleveren zoals transitie (waaronder      die ten koste kunnen gaan van het landschap en hoe die kunnen worden voorkomen dan wel
  ook vernatting, ander agrarisch gebruik van gronden) en           geminimaliseerd. Een grote rol is hierbij weggelegd voor de lokale overheden.
  toenemende recreatiedruk (incl. mobiliteit) e.d. Er moet voor
  gewaakt worden dat het kind niet met het badwater wordt
  weggegooid.
6 Gezien het feit dat het concept ook een doorkijk geeft naar       Het Programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBAB) bereidt de grote Rijk-regio-
  2050 zien wij een doortrekking van de Noord/Zuidlijn richting     opgaven op het gebied van mobiliteit voor. Momenteel is uit onderzoeken geen noodzaak
  het noorden (naar Purmerend en/of Edam-Volendam) als              gebleken voor het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Purmerend/Edam-Volendam. In
  gemiste kans. Wij verzoeken u dit als financieringsonderdeel      Versie 3 zijn de vanuit de regio gewenste mobiliteitsinvesteringen voor de lange termijn wel
  mee te nemen in de nog op te stellen investeringsstrategie. In    opgenomen als stip op de horizon. Voor de verbinding Amsterdam-Purmerend is dat
  het verstedelijkingsconcept versie 2 wordt echter alleen          geformuleerd als "een verbetering van de bus-corridor". Daarbij wordt ook rekening gehouden
  gesproken van een mogelijke doortrekking richting Hoofddorp       met de groei van werkgelegenheid, zoals de terecht door de gemeente Edam-Volendam
  (een heel andere kant op), terwijl een aantakking en              genoemde mogelijke extra ontwikkelingen bij Baanstee-Noord.
  doortrekking op het (metro)station Noord een logische voorkeur
  heeft. Gezien de huidige druk op de mobiliteit (fileprobleem), de
  aanzienlijke aantrekkingskracht die onze regio op het toerisme
  en recreatie uitoefent, de vergroting van het industrieterrein
                                                                                                                                                                 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                      Baanstee-noord /Purmer (ook in relatie tot het vraagstuk
                      opvang NZKG), de corridor Amsterdam/Hoorn (deze corridor
                      vormt een as voor geclusterde economische ontwikkeling, ook
                      buiten de MRA richting het noorden op locaties als de Poort van
                      Hoorn) en een mogelijke verbreding van
                      onderwijsvoorzieningen in de regio (technisch/ict) in relatie tot
                      de in onze regio te vestigen bedrijven, vragen wij hiervoor
                      opnieuw de aandacht.
                    7 Voor wat betreft het Energiesysteem en de gekozen                 De gemeente Edam-Volendam verzoekt om de consequenties van de ordeningsprincipes ten
                      ontwikkelrichting wordt als vastgestelde ordeningsprincipes het   aanzien van het energiesysteem duidelijker te maken. Daartoe zijn in Versie 3 de vier eerdere
                      volgende gehanteerd: •concentreren op locaties waar capaciteit    abstracte scenario's over de toekomstige energiesystemen vervangen door regionale
                      beschikbaar is in het net en op korte afstand van de              scenario’s, gebaseerd op de nationale scenario’s van de netbeheerders (II3050) en aangevuld
                      opweklocaties voor duurzame energie (energy oriented              met lokale informatie. In die regionale scenario's zijn de mogelijke ruimtelijke gevolgen
                      development), waardoor de energie-infrastructuur een              inzichtelijk gemaakt. Daarbij is gekeken naar de koppeling tussen verstedelijking, zowel op
                      aanknopingspunt vormt om nieuwe ontwikkelingen te                 toevoeging woningbouw als industrie en datacenters. Uit de scenario's is een aantal
                      faciliteren;•concentreren verstedelijking bij knopen in het       onmisbare elementen gedestilleerd die hoe dan ook noodzakelijk zijn om ook in de toekomst
                      energienet, waarmee we de energieleverantie het minst             een robuust energienetwerk te hebben in de MRA en in Nederland: no-regret maatregelen.
                      afhankelijk maken van een specifieke bron. Als gemeente           Deze elementen zijn opgenomen in hoofdstuk 3.3, systemen van de toekomst. De scenario’s
                      vinden wij het lastig op dit moment de gevolgen hiervan te        vormen de hoeken van het speelveld: niet om uit te kiezen, maar om van te leren. In de
                      kunnen inschatten voor de komende woningbouwopgave en             komende jaren moet gekoppeld aan de discussie over regionale en landelijke hoofdstructuur
                      mogelijkheden binnen onze gemeente/regio. Wij vragen u            voor energie besloten worden welke invulling gekozen wordt. Voor de hoofdstructuur van het
                      hierover meer concretere duidelijkheid voor de gevolgen op de     energienetwerk in Nederland verloopt dat via het landelijke programma's Energie
                      langere termijn aan te geven. Daarbij geven wij u in overweging   Hoofdstructuur. In het kader van de Verstedelijkingsstrategie is tussen Rijk en regio
                      mee, dat vanwege de hoge agrarische cultuurwaarde van de          afgesproken bij deze uitwerking ook de ruimtelijke inpassing en ruimtelijke ordening te
                      veenweidegebieden grote opweklocaties voor duurzame energie       betrekken.
                      relatief beperkt kunnen zijn.
2a Deelregio IJmond 1 Het voorliggende concept van een verstedelijkingsstrategie MRA Wij zijn erkentelijk voor het onderschrijven van het concept op hoofdlijnen en de geuite
                      2050 is een goed leesbaar, en tevens een doorwrocht,              complimenten.
                      kwalitatief hoogstaand, product met veel aanknopingspunten
                      om richting te geven aan de toekomst van de MRA. Dit wat
                      betreft de ruimtelijke inrichting en de grote opgaven die daarin
                      spelen. Dat er nog onzekerheden zijn bij de grote opgaven is
                      logisch en daarmee moeten we zo goed mogelijk zien om te
                      gaan.
                    2 In het concept is de IJmond ingedeeld in het                      Terecht geeft de regio IJmond aan dat de IJmond ook een duidelijke noord-zuid oriëntatie
                      Noordzeekanaalgebied, waardoor het erop lijkt dat dit de enige    heeft. In Versie 3 is dit toegevoegd. Verder is in Versie 3 het Noordzeekanaalgebied als apart
                      identiteit is van de IJmond. Dat is uiteraard niet het geval. De  integraal te ontwikkelen gebied opgenomen. De beschrijving van de opgaven in IJmond en
                      “verticale dynamiek” met Noord-Holland/Noord en Zuid-             Zuid-Kennemerland worden daarmee minder gedomineerd door de opgaven in het
                      Kennemerland is bijvoorbeeld ook groot. Binnen het                Noordzeekanaalgebied
                      Noordzeekanaalgebied wordt de IJmond in het concept vooral
                      benaderd als een onderdeel van de vraagstukken op het gebied
                      van energie, circulaire economie, haveneconomie en landschap.
                      Maar er zijn ook andere invalshoeken, zoals woningbouw en
                      mobiliteit. De kwaliteit van de leefomgeving en gezondheid
                      wordt wel nadrukkelijk en terecht als aandachtspunt gezien.
                    3 De ontwikkeling van de woningbouw in de IJmond, waaronder         Het benoemen van de 7 (+2 buiten de MRA gelegen Hoorn en Alkmaar) stadsharten, is een
                      de Spoorzone Beverwijk, IJmuiden centrum en het spoorgebied       uitwerking van de eerdere keuzes die zijn gemaakt in de MRA door platform Ruimte op basis
                      van Heemskerk, is een gegeven. In het verstedelijkingsconcept     van de Sleutelgebieden (en onderdeel Woondeal MRA – Rijk). Het gaat om gemengde woon-
                      wordt aangegeven dat de zogenaamde stadsharten in de MRA
                                                                                                                                                                                       15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>  delen in “10%-werkgelegenheidsspreiding” van de verwachte        werk ontwikkelingen gelegen aan Intercity stations. In dat traject zijn de regionale MRA
  groei van Amsterdam. De IJmond heeft echter geen “stadshart”     centra Beverwijk en Amstelveen niet meegenomen.
  zoals bedoeld in het concept. De IJmond deelt daarmee ten        Tegelijkertijd onderkennen we in de Verstedelijkingsstrategie de regionale verzorgingsfunctie
  onrechte niet mee in de 10%-werkgelegenheidsspreiding. In die    en vergelijkbare opgaven in Beverwijk en Amstelveen. Om die reden zijn deze twee regionale
  zin is de meerkernige ontwikkeling van de MRA, waar de           centra wel op de kaart als zodanig aangemerkt. Met de inzet op spreiding van de
  IJmond een sterk voorstander van is, niet evenwichtig genoeg.    werkgelegenheidsgroei, waarbij geschat wordt dat 10% daarvan door de overheid
                                                                   beïnvloedbaar is, gaat specifiek aandacht uit naar de steden waar een groot deel van de
                                                                   regionale woningbouwopgave landt. In een deel van die gebieden is nu al sprake van een
                                                                   scheve woon-werkbalans. De woningbouwopgave in de IJmond is vergeleken bij die in andere
                                                                   delen van de MRA relatief beperkt. Daar komt bij dat zowel Velsen als Beverwijk een
                                                                   bovengemiddelde hoeveelheid werkgelegenheid ten opzichte van de beroepsbevolking heeft.
                                                                   Voor de IJmond wordt met de inzet op de omschakeling naar een circulaire economie in het
                                                                   Noordzeekanaalgebied op een andere manier werk gemaakt van toekomstbestendige
                                                                   werkgelegenheid in de IJmond.
4 Wat betreft het energiesysteem ziet de IJmond met                De regio IJmond vraagt naar de resultaten van onderzoeken naar consequenties van
  belangstelling uit naar de resultaten van de onderzoeken naar    ordeningsprincipes ten aanzien van het energiesysteem. Op basis van wat nu bekend is, zijn
  de consequenties van drie scenario’s: het concentreren van       in Versie 3 de vier eerdere abstracte scenario's over de toekomstige energiesystemen
  verstedelijking op plekken waar netcapaciteit beschikbaar is en  vervangen door regionale scenario’s, gebaseerd op de nationale scenario’s van de
  duurzame opweklocaties dichtbij zijn, het concentreren van       netbeheerders (II3050) en aangevuld met lokale informatie. In die regionale scenario's zijn de
  verstedelijking bij knopen in het energienet en het concentreren mogelijke ruimtelijke gevolgen inzichtelijk gemaakt. Daarbij is gekeken naar de koppeling
  van energievragers in zelfvoorzienende clusters. De IJmond       tussen verstedelijking, zowel op toevoeging woningbouw als industrie en datacenters. Uit de
  toetst nieuwe initiatieven ook op het gebied van de              scenario's is een aantal onmisbare elementen gedestilleerd die hoe dan ook noodzakelijk zijn
  energietransitie aan eventuele voordelen voor de leefbaarheid    om ook in de toekomst een robuust energienetwerk te hebben in de MRA en in Nederland:
  en gezondheid, spin off voor schone en innovatieve economie      no-regret maatregelen. Deze elementen zijn opgenomen in hoofdstuk 3.3, systemen van de
  en een beter imago van het IJmond-gebied.                        toekomst. De scenario’s vormen de hoeken van het speelveld: niet om uit te kiezen, maar om
                                                                   van te leren. In de komende jaren moet gekoppeld aan de discussie over regionale en
                                                                   landelijke hoofdstructuur voor energie besloten worden welke invulling gekozen wordt. Voor
                                                                   de hoofdstructuur van het energienetwerk in Nederland verloopt dat via het landelijke
                                                                   programma's Energie Hoofdstructuur. In het kader van de Verstedelijkingsstrategie is tussen
                                                                   Rijk en regio afgesproken bij deze uitwerking ook de ruimtelijke inpassing en ruimtelijke
                                                                   ordening te betrekken.
5 Op het gebied van mobiliteit en de genoemde schaalsprong         De IJmond-regio wijst op serieuze mobiliteitsknelpunten, maar we wijzen erop dat deze
  daarin, is de IJmond niet tevreden. Onduidelijk is wat de        slechts gedeeltelijk in de Verstedelijkingsstrategie een plaats kunnen krijgen. Een mogelijke
  negatieve gevolgen zijn (bereikbaarheid, leefbaarheid,           'redesign' van het wegennet is momenteel in onderzoek binnen het programma Samen
  luchtkwaliteit) van de zgn. redesign van het ringwegennet, door  Bouwen aan Bereikbaarheid (SBaB). Daarbij worden de gevolgen voor het hele wegennet in
  de A5 en de A9 onderdeel te maken van de ring rond               de gehele regio in ogenschouw genomen. Voor wat betreft de concreet genoemde gewenste
  Amsterdam (MRA programma “Samenwerken aan                        maatregelen zijn enkele maatregelen primair de verantwoordelijkheid van de gemeente: het
  bereikbaarheid”). Omdat de IJmond niet rechtstreeks in het       verbeteren/aanleggen van langzaam verkeer routes, doorgaande fietsroutes,
  zgn. platform mobiliteit van de MRA zit, zijn de belangen van de verkeersmaatregelen spoorzone Beverwijk, verbetering Pontplein IJmuiden en het station
  IJmond onvoldoende in beeld, ook in deze                         Beverwijk toegankelijker maken aan de Oostkant. Als het gaat om regionale fietsroutes zijn er
  verstedelijkingsstrategie.                                       onder het MRA programma Metropolitane Fietsroutes de afgelopen paar jaar 9 projecten
                                                                   gerealiseerd in de IJmond en staan er nog 6 in de planning. Het organiseren van financiering
  De bereikbaarheid en de leefbaarheid van de IJmond staan nu      waar die nog ontbreekt, loopt via de Vervoerregio en Platform Mobiliteit, niet via de
  al zeer onder druk. De IJmond heeft niet alleen te maken met     Verstedelijkingsstrategie. De realisatie van de A8-A9 verbinding is momenteel in voorbereiding
  een toekomstige situatie, maar staat nu reeds voor complexe      onder verantwoordelijkheid van de provincie Noord-Holland, vooralsnog wordt start realisatie
  opgaven, voornamelijk van regionaal-, en Rijksbelang. De         voorzien voor 2025. Het ministerie van IenW heeft eerder aangegeven niet in te kunnen
  IJmond is van mening dat er maatregelen moeten worden            stemmen met een verlaging van de snelheid op de A22. De Velserverbinding is eerder
  aangekondigd en genomen om tot een verbetering te komen          onderzocht, waarbij nut en noodzaak onvoldoende zijn aangetoond. De OV-verbinding met
  van de situatie in de IJmond:                                    Schiphol en Amsterdam Zuid zal verbeterd worden met de verbetering van de HOV-verbinding
  - het verlagen van de maximumsnelheid op de A22,                 tussen deze stations en Haarlem.
                                                                                                                                                                  16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>  - de verbinding A208-A9 (“Velserverbinding”),
  - de verbinding A8/A9,
  - rechtstreekse en snelle verbinding OV naar Amsterdam,
  Schiphol en Zuidas (30 minuten, evt. light rail),
  - verbeteren/aanleggen langzaam verkeer routes,
  - doorgaande fietsroutes,
  - verkeersmaatregelen spoorzone Beverwijk,
  - verbetering Pontplein IJmuiden,
  - het station Beverwijk toegankelijker maken aan de Oostkant.
6 Reactie keuzevraagstuk NZKG                                     Wat het NZKG betreft zijn in het Verstedelijkingsconcept in Versie 3 alleen die onderdelen
                                                                  opgenomen die als onmisbaar element zijn geïdentificeerd. De verduurzaming van Tata, een
  Energietransitie: De IJmond realiseert zich dat NZKG en de MRA zoekgebied voor tijdelijke piekwaterberging en het hebben van een backbone voor
  niet zelfvoorzienend kunnen zijn en is bereid naar andere       waterstoftransport zijn van die onmisbare elementen. Elementen waar geen overeenstemming
  locaties (buiten NZKG) te kijken, zoals Flevoland en buiten de  over is of die nader onderzoek vergen, zijn als zodanig aangegeven en zullen in het
  MRA, zoals Groningen en Den Helder en naar andere trace’s       gezamenlijk proces in het NOVI-gebied NZKG verder worden onderzocht en besproken. Een
  voor de 380KV kabel, zoals in het concept geschetst. Eventuele procesafspraak daarover zal onderdeel uitmaken van het bij het aan de
  extra aanlanding van wind op zee wordt in de IJmond getoetst    Verstedelijkingsstrategie verbonden Verstedelijkingsakkoord.
  aan economische spin off, leefbaarheid, gezondheid en
  verbetering imago. Kortom, voordeel voor de IJmond is
  voorwaarde en in dat licht staat de IJmond open voor een
  gesprek hierover. Daarbij is het belangrijk dat er een directe
  relatie is met verduurzaming van Tata en versnelling van de
  energietransitie van Tata.
  Circulaire economie: Gezien de geschetste onduidelijkheid van
  deze ruimteclaim (wanneer wordt dat duidelijker?) en de druk
  op de ruimte voor andere functies, ligt het op dit moment niet
  voor de hand hiervoor significante additionele ruimte te
  reserveren. Eventuele toekomstige ruimteclaims die substantieel
  bijdragen aan de circulaire economie worden integraal getoetst
  aan alle ruimtelijke thema’s.
  Transformatie: in de IJmond is nauwelijks uitgeefbare ruimte op
  droge bedrijventerreinen (vgl. monitor NZKG-
  Uitvoeringsprogramma). De IJmond vindt het een goed idee als
  wordt verkend of dit buiten NZKG zou kunnen of buiten de
  MRA.
  Wijkermeerpolder: Om andere locaties in de regio bij dit
  vraagstuk te betrekken, zoals Baanstee Noord/De Purmer in
  Purmerend en/of Boekelermeer in Alkmaar of Almere en
  Lelystad, vindt de IJmond een goede richting. Een deel van de
  Wijkermeerpolder hiervoor benutten (welk deel?) ligt niet voor
  de hand gelet op alle provinciale beschermingsregimes, het
  zoekgebied waterbuffers langs het Noordzeekanaal en het
  belang van de groene buffer tussen de verstedelijkingsgebieden
  in de IJmond en Zaanstad. De IJmond staat nog steeds achter
  de afspraken gemaakt over de Houtrakpolder in NZKG visie
  2040... [en verder]
                                                                                                                                                             17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>            7 Reactie keuzevraagstuk Schiphol: Wettelijke- en                   Rijk en regio staan de integrale benadering van het vraagstuk verhogen leefkwaliteit en een
              beleidsontwikkelingen, alsook de mogelijke groei van de           duurzame en robuuste ontwikkeling van Schiphol voor. Dit vergt een nadere uitwerking die we
              luchtvaart hebben een grote impact op allerlei vraagstukken en    als Rijk en regio gezamenlijke willen oppakken. Daartoe wordt een afspraak aan de
              ambities in deze regio die elkaar beconcurreren in ruimte, zoals  Verstedelijkingsstrategie gekoppeld die zal worden opgenomen in het Verstedelijkingsakkoord
              de woningbouwopgave, bereikbaarheid en de energietransitie.       MRA. De wensen van de regio IJmond kunnen hierbij ingebracht worden. Daarnaast kan de
              Het gaat hierbij niet alleen om regionale of lokale ambities,     regio IJmond haar opstelling kenbaar maken bij de Bestuurlijke Regie Schiphol, het
              maar ook om gezamenlijke ambities die Rijk en de regio            samenwerkingsverband van gemeenten en provincies in de Schipholregio.
              hebben. Ontwikkelingen die ook nadrukkelijk aandacht vragen
              voor de bescherming van het leefklimaat enerzijds en oog voor
              samenhang tussen de landzijdige ambities en de belangen in de
              lucht anderzijds. De IJmond wil dat het leefklimaat, dat nu al
              onder druk staat, voldoende wordt beschermd, waarbij de
              aandacht uitgaat naar een herijking van het normenkader voor
              de luchtvaart. Waar het nu nog te vaak gaat over aantallen
              ‘ernstig gehinderden’ (volgens een bepaalde definitie), moet er
              een betere definiëring komen van hinderbeleving. Uiteindelijk
              moet het normenkader bijdragen aan de bescherming van een
              basisleefomgeving.
            8 In de raad van Beverwijk is bij de bespreking van de reactie      Het zorgen voor een gezondere leefomgeving is expliciet een van de uitgangspunten van de
              unaniem een motie aangenomen: "Verzoekt het college om in         Verstedelijkingsstrategie. Het is een belangrijke opgave. Met de Verstedelijkingsstrategie
              de begeleidende brief te benadrukken dat voor Beverwijk           agenderen we de opgave op dit vlak in de IJmond en worden afspraken gemaakt die verder
              verbetering van de leefomgeving en van de gezondheid van de       worden uitgewerkt in de samenwerking onder het NOVI-gebied Noordzeekanaalgebied en het
              inwoners van Beverwijk een absolute vereiste is bij de            Bestuursplatform Noordzeekanaalgebied. De Verstedelijkingstrategie vormt zo dan ook een
              uitwerking van de opgaven in de verstedelijkingstrategie van de   ondersteuning voor de door de gemeenteraad van Beverwijk gewenste verbetering van de
              MRA; Dit kracht bij te zetten in de verschillende gremia door uit leefomgeving en gezondheidsbevordering.
              te dragen dat voor Beverwijk de verbetering van de
              leefomgeving en de gezondheid van de inwoners van Beverwijk
              absolute prioriteit heeft "
3a Gemeente 1 De Haarlemse raad vindt de aandacht voor bereikbaarheid in        We zijn blij met de waardering van de Haarlemse gemeenteraad voor de wijze waarop de
   Haarlem    Zuid-Kennemerland in de verstedelijkingsstrategie onderbelicht.   ontwikkeling van de HOV-knooppunten Nieuw-Zuid, Oostpoort en Haarlem Centrum in de
              De raad wil met deze zienswijze specifiek aandacht vragen voor    Verstedelijkingsstrategie zijn geagendeerd. Deze ontwikkeling is ook onderdeel van een
              de mobiliteitstransitie en de ketenmobiliteit. Het gaat om een    paralleltraject waar de investeringen in deze en andere knooppunten worden voorbereid. Het
              aantal bovenregionale projecten die opgenomen zijn in het MRA     kan zijn dat Rijk en regio niet voor alle gewenste ontwikkelingen op korte termijn afspraken
              OV Toekomstbeeld, in relatie staan tot de verstedelijking in het  kunnen maken. Voor de HOV-corridor Amsterdam-Schiphol-Haarlem wordt momenteel
              westelijk deel van de MRA en een bovenregionale impact            onderzoek gedaan naar de manier waarop de huidige capaciteit van het hoogwaardig
              hebben op A9, spoor en de OV schaalsprong in het algemeen:        openbaar vervoer (HOV) verder uitgebreid moet worden, rekening houdend met de
              • OV knooppunt Nieuw-Zuid, Oostpoort, Haarlem Centrum             toekomstige ontwikkelingen in de regio, zoals de woningbouwopgave. De resultaten worden
              • De HOV Corridor Amsterdam-Schiphol-Haarlem (lightrail)          eind 2021 verwacht. De uitkomsten hiervan kunnen leiden tot Rijk-regio samenwerking op
              • Velserverbinding A9-N208                                        deze corridor, maar vooralsnog is hier geen sprake van. De Velserverbinding is eerder
              • MRA fietsroutenetwerk voltooien                                 onderzocht, waarbij nut en noodzaak onvoldoende zijn aangetoond. De werkzaamheden aan
                                                                                het MRA fietsnetwerk worden komende jaren voortgezet.
              De ontwikkeling van de OV-knooppunten wordt in de
              Verstedelijkingsstrategie goed geagendeerd, ook in het licht van
              de noodzakelijke mobiliteitstransitie en de ontwikkeling van
              nieuwe werkfuncties. Dit geldt zeker voor het nieuwe
              bovenregionale OV-knooppunt HaarlemNieuw-Zuid, maar ook
              voor stationsgebied Haarlem centrum en Oostpoort.
                                                                                                                                                                             18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>2 • De Haarlemse raad is positief over de rijk-regio samenwerking De constatering dat de lijn in het Verstedelijkingsconcept MRA goed aansluit op uw inzet,
  in de Verstedelijkingsstrategie                                  sterkt ons in de opzet en uitwerking van het Verstedelijkingsconcept MRA. Van deze
  • Het concept van de poly-centrische metropool sluit goed aan    constatering is met waardering kennis genomen.
  op de ambities die Haarlem heeft en de positie van Haarlem in
  de MRA
  • Het is goed dat de complexiteit van ruimtelijke ontwikkelingen
  integraal wordt aangepakt
3 Ondanks dat de Koepel en het C-district vermeld worden in de     Mede naar aanleiding van deze inbreng van de gemeente Haarlem zijn in Versie 3 van het
  gebiedsbeschrijving vraagt de raad wel meer aandacht voor de     verstedelijkingsconcept de economische profielen van de verschillende deelgebieden van de
  uitwerking van de economische functie. De onderbouwing van       MRA aangescherpt. Deels bij de algemene teksten van het verstedelijkingsconcept, deels bij
  de spreiding van werkgelegenheid over de regio is nog mager.     de gebiedsspecifieke beschrijvingen. Ten aanzien van de ambitie in te zetten op spreiding van
  De economische ambitie van Haarlem is steviger dan nu in het     de werkgelegenheidsgroei is de inschatting dat 10% daarvan door de overheid beïnvloedbaar
  Verstedelijkingsconcept staat verwoord. Redenerend vanuit het    is. Om de spreiding te bewerkstelligen, wordt ingezet op ontwikkeling van de stadsharten –
  idee van de poly-centrische ontwikkeling van de metropool zou    d.w.z. gemengde stedelijke milieus rond ov-knooppunten – van de gemeenten die een fors
  het uitgangspunt moeten zijn dat in de deelregio's de groei van  aandeel hebben in de woningbouwopgave.
  het aantal banen minimaal gelijke tred houdt met de toename
  van het aantal inwoners. Dit ter voorkoming van het verder
  scheef trekken van de woonwerkbalans en de hieraan
  gerelateerde benodigde mobiliteitsinvesteringen. Het toevoegen
  van werkfuncties rondom de eerdergenoemde drie Haarlemse
  ov-knooppunten is daarbij cruciaal om deze woon-werkbalans te
  behouden. Hierbij is de mate van kwaliteit van de openbare
  ruimte en de hoogstedelijkheid van deze knooppunten
  essentieel voor het succes ervan.
4 Veel bestaande bedrijventerreinen worden getransformeerd tot     Deze reactie onderschrijft de met het Verstedelijkingsconcept ingeslagen koers. We
  gemengde woonwerklocaties. Het behouden van gezoneerde           waarderen deze ondersteuning.
  bedrijventerreinen zoals Waarderpolder Haarlem Business Park
  is belangrijk om voldoende ruimte voor bedrijvigheid te blijven
  bieden. Het versterken van de economische samenwerking aan
  de westflank van de MRA (Zuid-Kennemerland, IJmond,
  Haarlemmermeer) is belangrijk en biedt kansen. Haarlem en
  Zuid-Kennemerland zijn meer dan een fijne woon-, leef- en
  bezoekregio.
5 In de verstedelijkingsstrategie is meer aandacht voor de impact  Deze reactie van de Haarlemse gemeenteraad is opgepakt door in Versie 3 ook aandacht te
  van recreatie en toerisme gewenst. Deze onderwerpen hebben       schenken aan recreatie en toerisme in het stedelijk gebied, naast de aandacht die in het
  niet alleen een grote economische impact, maar ook effect op     verstedelijkingsconcept al uitging naar recreatiedruk en verbeteringen van de recreatieve
  de ruimte en op de leefkwaliteit van de inwoners. Voor de        structuren en voorzieningen in het landschap Daarbij is de algemene lijn van het MRA
  coronacrisis was er sprake van een hoge groeiverwachting van     Programma Toerisme leidend: het opvangen van de groei door het ontlasten van drukke
  het aantal (internationale) toeristen. Nu leidt de groei van het plekken en het spreiden van toeristen en de economische voordelen over de regio.
  aantal woningen en aantal inwoners en banen ook tot een groei
  van de recreatiebehoefte, zowel in de steden als in het
  buitengebied.
6 Naarmate de verstedelijking toeneemt, is het des te belangrijker In het verstedelijkingsconcept wordt het belang van investeren in natuur en recreatie in
  te investeren in natuur en recreatie. Dit is bij uitstek een     relatie tot verdere verstedelijking geagendeerd. De Verstedelijkingsstrategie beschrijft de
  bovenlokale opgave en het is goed dat zowel de                   gezamenlijke koers voor de ontwikkeling van de MRA op hoofdlijnen, inclusief voor de
  investeringskant als de beheerkant in de                         komende jaren de bijbehorende samenwerking en investeringsagenda. De uitwerking in
  Verstedelijkingsstrategie worden geagendeerd. Minder duidelijk   concrete acties is een vervolgstap. Tegelijkertijd wordt daar soms al aan gewerkt,
  is tot welke concrete acties dit gaat leiden.                    bijvoorbeeld aan het versterken van het Natuurnetwerk Nederland. Op een aantal concrete
                                                                                                                                                                 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                                  projecten volgen mogelijk Rijk-regio afspraken die dan opgenomen zullen worden in het bij de
                                                                                  Verstedelijkingsstrategie behorende Verstedelijkingsakkoord.
               7 In het kader van het "keuzevraagstuk Noorzeekanaalgebied" wil    Wat het NZKG betreft zijn in het Verstedelijkingsconcept in versie 3 alleen die onderdelen
                 de raad meegeven dat de Houtrakpolder een belangrijk             opgenomen die als onmisbaar element zijn geïdentificeerd. Elementen waar geen
                 onderdeel is van de groene buffer tussen Amsterdam en            overeenstemming over is of die nader onderzoek vergen, zijn als zodanig aangegeven en
                 Haarlem. Gelet op het voorgaande punt is de                      zullen in het gezamenlijk proces in het NOVI-gebied NZKG verder worden onderzocht en
                 gewenste lijn hier een versterking van de natuurwaarden en de    besproken. Een procesafspraak daarover zal onderdeel uitmaken van het bij het aan de
                 recreatieve mogelijkheden                                        Verstedelijkingsstrategie verbonden Verstedelijkingsakkoord. De Haarlemse raad vraagt in het
                                                                                  bijzonder aandacht voor de Houtrakpolder. Ten aanzien van deze polder houdt de
                                                                                  Verstedelijkingsstrategie vast aan eerdere afspraken uit de visie NZKG 2040. Dit betekent dat
                                                                                  eerst intensiever gebruik moet worden gemaakt van het huidige haventerrein. Eventuele
                                                                                  discussie over anders inzetten van gronden verloopt via het Bestuursplatform conform
                                                                                  diezelfde afspraken uit de Visie NZKG 2040.
               8 Het abstractieniveau van de Verstedelijkingsstrategie en de      Ook de MRA wil de Haarlemse raad, net als de andere raden en Staten graag betrokken
                 hieruit voortvloeiende afspraken met Rijk en regio is hoog. De   houden bij het vervolg. In het proces tot de vaststelling van het verstedelijkingsconcept door
                 genoemde thema's en opgaven vragen om een degelijke              raden en Staten zal aandacht worden besteed aan het informeren en betrokken houden van
                 uitwerking in programma's en projecten. De Haarlemse raad        raden en Staten. Voor de verdere uitwerking van de Verstedelijkingsstrategie wordt de
                 blijft graag betrokken bij deze uitwerking.                      komende maanden een voorstel uitgewerkt voor de samenwerking met het Rijk. Voor de hand
                                                                                  ligt dat hierin, net als tot nu toe, een grote rol is weggelegd voor MRA Platform Ruimte. MRA-
                                                                                  bestuurders kunnen hierin, met ruggenspraak van hun raden, de belangen van de deelregio
                                                                                  naar voren brengen. Daarnaast zullen raden en Staten geïnformeerd worden over de
                                                                                  voortgang van en verdere uitwerking van de verstedelijkingsstrategie en zullen belangrijke
                                                                                  besluiten aan hen worden voorgelegd.
3b Gemeente    1 De gemeente Bloemendaal onderschrijft de centrale gedachte       De constatering dat de lijn in het Verstedelijkingsconcept MRA goed aansluit op uw inzet,
   Bloemendaal   achter de verstedelijkingsstrategie van een polycentrische       sterkt ons in de opzet en uitwerking van het Verstedelijkingsconcept MRA. Van deze
                 ontwikkeling. De MRA bestaat uit veel verschillende en krachtige constatering is met waardering kennis genomen.
                 kernen, die elkaars kwaliteiten versterken, Ze liggen in een
                 landschap dat al even gevarieerd is. Het dorpse en groene
                 karakter van Bloemendaal, met de afzonderlijke kernen, is een
                 te behouden kwaliteit voor de metropoolregio. In de
                 verstedelijkingsstrategie wordt ingezet op een goede verdeling
                 van de werkgelegenheid in de MRA en balans in woon- en
                 werklocaties. In de doorontwikkeling van de MRA regio wordt
                 daarnaast niet enkel ingezet op het toevoegen van woningen,
                 maar nagedacht hoe de MRA leefbaar blijft met ook aandacht
                 voor klimaatadaptatie en landschap. Dit zijn logische keuzes en
                 sluiten goed aan op de ambities die de regio Zuid-
                 Kennemerland heeft en de positie van Zuid-Kennemerland in de
                 MRA.
               2 Het verbeteren van de bereikbaarheid is een belangrijke          Deze reactie onderschrijft de inzet op het thema mobiliteit van het Verstedelijkingsconcept.
                 randvoorwaarde voor de verdere ontwikkeling van de regio         We waarderen deze ondersteuning.
                 Zuid-Kennemerland. In de regio wordt stevig ingezet op een
                 mobiliteitstransitie en hiervoor zijn een schaalsprong van het
                 regionale OV, het versterken van het regionale
                 fietsroutenetwerk en het verbeteren van de voorzieningen voor
                 ketenmobiliteit onontbeerlijk. De ontwikkeling van de OV-
                 knooppunten wordt in de
                 verstedelijkingsstrategie goed geagendeerd, ook in het licht van
                                                                                                                                                                                 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>  de noodzakelijke mobiliteitstransitie en de ontwikkeling van
  nieuwe werkfuncties.
3 In de verstedeliikingsstrategie is meer aandacht voor de impact      In het verstedelijkingsconcept wordt het belang van investeren in natuur en recreatie in
  van recreatie en toerisme gewenst. Deze onderwerpen hebben           relatie tot verdere verstedelijking geagendeerd. De Verstedelijkingsstrategie beschrijft de
  niet alleen een grote economische impact, maar ook effect op         gezamenlijke koers voor de ontwikkeling van de MRA op hoofdlijnen, inclusief voor de
  de ruimte, op de natuurwaarden en landschappelijke kwaliteit         komende jaren de bijbehorende samenwerking en investeringsagenda. De uitwerking in
  en op de leefkwaliteit van de inwoners. voor de coronacrisis was     concrete acties is een vervolgstap. Tegelijkertijd wordt daar soms al aan gewerkt,
  er sprake van een hoge groeiverwachting van het aantal               bijvoorbeeld aan het versterken van het Natuurnetwerk Nederland. Op een aantal concrete
  (internationale) toeristen. Nu leidt de groei van het aantal         projecten volgen mogelijk Rijk-regio afspraken die dan opgenomen zullen worden in het bij de
  woningen, aantal inwoners en banen ook tot een groei van de          Verstedelijkingsstrategie behorende Verstedelijkingsakkoord.
  recreatiebehoefte, zowel in de steden als in het buitengebied.
  Naarmate de verstedelijking het toeneemt is des te belangrijker
  te investeren in natuur en recreatie. Dit is bij uitstek een
  bovenlokale opgave en het is goed dat zowel de
  investeringskant als de beheerkant in de
  verstedelijkingsstrategie worden geagendeerd. Minder duidelijk
  is tot welke concrete acties dit gaat leiden.
4 Met betrekking tot de kwaliteitsimpuls van de Noordzeekust           Naar aanleiding van deze wens van de gemeente Bloemendaal is de beschrijving in versie 3
  vinden wij het belangrijk om in te gaan op de zonering van de        aangevuld in hoofdstuk 4.2.
  verschillende kustplaatsen. In de omschrijving van de opgaven
  van Zuidprofiel Kennemerland wordt omschreven dat de
  kustplaatsen een sterk toeristisch profiel hebben en dat dit
  onder de noemer Amsterdam Beach wordt versterkt. De
  verscheidenheid van de Noordzeekust komt hier onvoldoende in
  naar voren, terwijl dit een belangrijke kwaliteit is in de regio die
  geborgd moet worden. Naast het ontwikkelen van jaarrond-
  voorzieningen op de recreatiestranden (Zandvoord en IJmuiden
  aan Zee) is het voor een kwaliteitsimpuls belangrijk dat de
  verscheidenheid van de kustplaatsen behouden blijft. Dit is van
  belang voor de leefkwaliteit in de regio en de verschillende
  doelgroepen die de Noordzeekust bedient.
5 Betreffende het "keuzevraagstuk Noorzeekanaalgebied" zijn wij        Wat het NZKG betreft zijn in het Verstedelijkingsconcept in versie 3 alleen die onderdelen
  van mening dat de Houtrakpolder een belangrijk onderdeel is          opgenomen die als onmisbaar element zijn geïdentificeerd. Elementen waar geen
  van de groene buffer tussen Amsterdam en Haarlem. Gelet op           overeenstemming over is of die nader onderzoek vergen, zijn als zodanig aangegeven en
  de recreatieve druk in het buítengebied is de gewenste lijn hier     zullen in het gezamenlijk proces in het NOVI-gebied NZKG verder worden onderzocht en
  een versterking van de natuurwaarden en de recreatieve               besproken. Een procesafspraak daarover zal onderdeel uitmaken van het bij het aan de
  mogelijkheden.                                                       Verstedelijkingsstrategie verbonden Verstedelijkingsakkoord. De raad van Bloemendaal vraagt
                                                                       in het bijzonder aandacht voor de Houtrakpolder. Ten aanzien van deze polder houdt de
                                                                       Verstedelijkingsstrategie vast aan eerdere afspraken uit de visie NZKG 2040. Dit betekent dat
                                                                       eerst intensiever gebruik moet worden gemaakt van het huidige haventerrein. Eventuele
                                                                       discussie over anders inzetten van gronden verloopt via het Bestuursplatform conform
                                                                       diezelfde afspraken uit de Visie NZKG 2040.
6 De onderbouwing van de spreiding van werkgelegenheid over            Mede naar aanleiding van deze inbreng van de gemeente Bloemendaal zijn in Versie 3 van het
  de MRA-regio is nog mager. De economische ambitie van Zuid-          verstedelijkingsconcept de economische profielen van de verschillende deelgebieden van de
  Kennemerland is steviger dan nu in het verstedelijkingsconcept       MRA aangescherpt. Deels bij de algemene teksten van het verstedelijkingsconcept, deels bij
  staat verwoord. Redenerend vanuit het idee van de                    de gebiedsspecifieke beschrijvingen. Ten aanzien van de ambitie in te zetten op spreiding van
  polycentrische ontwikkeling van de metropool zou het                 de werkgelegenheidsgroei is de inschatting dat 10% daarvan door de overheid beïnvloedbaar
  uitgangspunt moeten zijn dat in de deelregio's de groei van het      is. Om de spreiding te bewerkstelligen, wordt ingezet op ontwikkeling van de stadsharten –
  aantal banen minimaal gelijke tred houdt met de toename van
                                                                                                                                                                     21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>               het aantal inwoners. Dit ter voorkoming van verdere             dwz gemengde stedelijke milieus rond ov-knooppunten – van de gemeenten die een fors
               scheefgroei van de woon-werkbalans en de hieraan                aandeel hebben in de woningbouwopgave.
               gerelateerde benodigde mobiliteits-investeringen. Het
               toevoegen van werkfuncties rondom de ov-knooppunten is
               daarbij cruciaal om deze woon-werkbalans te behouden.
             7 Veel bestaande bedríjventerreinen worden getransformeerd tot    Deze reactie onderschrijft de met het Verstedelijkingsconcept ingeslagen koers. We
               gemengde woonwerklocaties. Het behouden van voldoende           waarderen deze ondersteuning.
               gezoneerde bedrijventerreinen zoals waarderpolder Haarlem
               Business park is belangrijk om voldoende ruimte voor
               bedrijvigheid te blijven bieden. Het versterken van de
               economische samenwerking aan de westflank van de MRA
               (Zuid-Kennemerland, IJmond, Haarlemmermeer) is belangrijk
               en biedt kansen, Zuid-Kennemerland is meer dan fijne woon-,
               leef- en bezoekersregio.
             8 Het abstractieniveau van de verstedelijkingsstrategie en de     Ook de MRA wil de Bloemendaalse raad, net als de andere raden en Staten graag betrokken
               hieruit voortvloeiende afspraken met Rijk en regio is hoog. De  houden bij het vervolg. In het proces tot de vaststelling van het verstedelijkingsconcept door
               genoemde thema's en opgaven vragen om een degelijke             raden en Staten zal aandacht worden besteed aan het informeren en betrokken houden van
               uitwerking in programma's en projecten. Wij blijven graag       raden en Staten. Voor de verdere uitwerking van de Verstedelijkingsstrategie wordt de
               betrokken bij deze uitwerking.                                  komende maanden een voorstel uitgewerkt voor de samenwerking met het Rijk. Voor de hand
                                                                               ligt dat hierin, net als tot nu toe, een grote rol is weggelegd voor MRA Platform Ruimte. MRA-
                                                                               bestuurders kunnen hierin, met ruggenspraak van hun raden, de belangen van de deelregio
                                                                               naar voren brengen. Daarnaast zullen raden en Staten geïnformeerd worden over de
                                                                               voortgang en verdere uitwerking van de verstedelijkingsstrategie en zullen belangrijke
                                                                               besluiten aan hen worden voorgelegd.
3c Gemeente  1 De Zandvoortse raad is in beginsel positief over de rijk-regio  Conform het convenant Versterken Samenwerking in de Metropoolregio Amsterdam (2016) is
   Zandvoort   samenwerking in de Verstedelijkingsstrategie. Wel is de raad    de reactietermijn van 8 weken gehanteerd.
               kritisch op de (wederom) korte reactietermijn die vanuit het
               MRA-bureau geboden wordt voor de bestuurlijke behandeling.
               Graag een volgende keer een realistisch tijdspad aanhouden.
             2 Het concept van de polycentrische metropool sluit goed aan op   De constatering dat de lijn in het Verstedelijkingsconcept MRA goed aansluit op uw inzet,
               de waarde die de                                                sterkt ons in de opzet en uitwerking van het Verstedelijkingsconcept MRA. Van deze
               afzonderlijke deelregio's hebben voor de MRA. Er komen de       constatering is met waardering kennis genomen.
               komende decennia complexe ontwikkelingen op ons af en het is
               goed dat erop regionale schaal, samen met het Rijk, integraal
               nagedacht wordt over de ruimtelijke consequenties hiervan.
             3 De raad vraagt meer aandacht voor de uitwerking van de          Mede naar aanleiding van deze inbreng van de gemeenteraad van Zandvoort zijn in Versie 3
               economische functie. De onderbouwing van de spreiding van       van het verstedelijkingsconcept de economische profielen van de verschillende deelgebieden
               werkgelegenheid over de regio is nog mager. De economische      van de MRA aangescherpt. Deels bij de algemene teksten van het verstedelijkingsconcept,
               en toeristische ambitie van Zandvoort is steviger dan nu in het deels bij de gebiedsspecifieke beschrijvingen. Ten aanzien van de ambitie in te zetten op
               Verstedelijkingsconcept staat verwoord. Voor Zuid-              spreiding van de werkgelegenheidsgroei is de inschatting dat 10% daarvan door de overheid
               Kennemerland en in het bijzonder voor Zandvoort is recreatie    beïnvloedbaar is. Om de spreiding te bewerkstelligen, wordt ingezet op ontwikkeling van de
               en toerisme een hele belangrijke economische pijler. Dit        stadsharten – d.w.z. gemengde stedelijke milieus rond ov-knooppunten – van de gemeenten
               verdient in de Verstedelijkingsstrategie meer aandacht.         die een fors aandeel hebben in de woningbouwopgave.
               Zandvoort heeft de ambitie om als dé badplaats van de MRA
               "werken aan zee" te stimuleren als onderscheidend werkmilieu
               in de MRA. Deze ontwikkeling hangt sterk samen met de
               aanwezigheid van het station. Graag zou Zandvoort ook zien dat
               voor de knooppuntontwikkeling naar de stationsomgeving van
               Zandvoort wordt gekeken. De omgeving van het station
                                                                                                                                                                              22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                      Zandvoort aan Zee met het Entreegebied en Badhuisplein biedt
                      kansen voor het toevoegen van werk- en commerciële functies.
                      Hier wordt de uitstraling van Zandvoort de komende jaren fors
                      verbeterd. Het belang van recreatie wordt de komende jaren
                      steeds groter. Voor Zandvoort is naast de kustrecreatie ook de
                      natuurrecreatie van belang. Om in de toenemende recreatieve
                      en toeristische vraag in de MRA te kunnen voorzien gaat
                      Zandvoort graag regionaal het gesprek aan over de
                      ontwikkeling van meer jaarrond voorzieningen aan de kust.
                    4 Een ander belangrijk punt dat onvoldoende in het                    De gemeenteraad van Zandvoort wijst op het belang van de zogeheten Velserverbinding voor
                      Verstedelijkingsconcept naar voren komt is                          de bereikbaarheid. De Velserverbinding is eerder onderzocht, waarbij nut en noodzaak
                      de bereikbaarheid van de kust voor alle modaliteiten. Deze          onvoldoende zijn aangetoond. Daarom is deze verbinding niet in de Verstedelijkingsstrategie
                      modaliteiten zijn gelijkwaardig en                                  opgenomen.
                      de auto blijft ook in komende jaren belangrijk voor een goede
                      bereikbaarheid; investeringen
                      in infrastructuur kunnen niet achterwege blijven. Eén van de
                      maatregelen die leidt tot een
                      verbetering van de bereikbaarheid van de kust is de aanleg van
                      de verbinding A208-A9 (de
                      zogenaamde "Velserverbinding").
                    5 Uitbreiding van het Nationaal Park is een goede zaak, maar mag Het plan voor uitbreiding van Nationaal Park Zuid-Kennemerland zal worden uitgewerkt in
                      er niet toe leiden dat aan de                                       samenspraak met betrokken gemeenten, waaronder Zandvoort. Deze gemeenten hebben ook
                      kust de ruimte voor economische en toeristische ontwikkeling        een rol in de uiteindelijke besluitvorming over uitbreiding.
                      verder ingeperkt wordt.
                    6 Het is een goede zaak dat, in het licht van de                      Dit onderzoek vindt plaats binnen het deltaprogramma voor Nederland. Hierin wordt de
                      klimaatveranderingen, de noodzaak tot                               kustverdediging in zijn totaliteit beschouwd en gezocht naar mogelijke oplossingen:
                      versterking van de kustverdediging wordt onderzocht.                https://www.deltaprogramma.nl/deltaprogramma/kennisontwikkeling/zeespiegelstijging
                      Zandvoort wil graag met het rijk en de
                      regio verkennen wat dit kan betekenen voor Zandvoort en de
                      ontwikkeling van de boulevardzone.
4 Deelregio Gooi en 1 De raden realiseren zich dat het traject van de                     We onderschrijven het grote belang om de raden en Staten aangehaakt te houden om zo
  Vechtstreek         Verstedelijkingsstrategie MRA van groot belang is voor het          draagvlak, commitment en democratische legitimatie te borgen. Mede naar aanleiding van de
                      agenderen van agendapunten waarop de samenwerking met               reactie van de Gooi en Vechtstreek zal daarom een extra processtap worden ingebouwd voor
                      het Rijk de komende jaren essentieel is. De afstemming op MRA       bespreking van versie 3 in de raden en Staten, voordat tot besluitvorming tussen Rijk en regio
                      schaal is daar een belangrijk (lobby) middel voor, mede doordat     zal worden overgegaan. Deze stap is voorzien in de periode november 2021-januari 2022, de
                      het Rijk zelf de keuze heeft gemaakt via                            exacte planning voor het vaststellen van het verstedelijkingsconcept door raden en Staten
                      verstedelijkingsconcepten tot prioriteringen van Rijks inzet te     wordt voorgelegd aan de Stuurgroep. Het signaal van de regio Gooi en Vechtstreek over de
                      komen. We pleiten voor een zo nauw mogelijke betrokkenheid          timing in relatie tot de raadsverkiezingen zal daarbij kenbaar gemaakt worden.
                      van de raden en Staten in dit proces. Graag zien we deze
                      democratische legitimiteit ook in het vervolgtraject voldoende
                      geborgd. We vinden de timing van het vaststellen van het
                      verstedelijkingsconcept begin 2022 zo vlak voor de
                      gemeenteraadsverkiezingen onhandig gepland. Dit had of veel
                      eerder of juist over de verkiezingen heen getild moeten worden.
                    2 Wij vinden het een positieve ontwikkeling dat gezamenlijk met       In Versie 3 zijn de belangrijkste opgaven in de gebieden en op de verschillende thema's
                      het Rijk wordt gewerkt aan de opgaven in het gebied. Als            benoemd, waarbij er minder nadruk ligt op het onderscheid tussen Rijk-regio opgaven en
                      metropool kunnen we een belangrijke bijdrage leveren aan de         regio-opgaven. Op basis van het Verstedelijkingsconcept maken Rijk en regio afspraken om
                      doelstellingen van de Nationale Omgevingsvisie, zowel op            samen te werken aan de ontwikkeling van de regio. In het geval er in de toekomst
                      stedelijke als landschappelijke ontwikkeling. Inzet van het Rijk is
                                                                                                                                                                                         23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>  echter ook onmisbaar voor realisatie van deze doelen. Zeker in    Rijksmiddelen voor landschap beschikbaar komen, kunnen mogelijk afspraken gemaakt
  het licht van de druk die al bij gemeenten aanwezig is door       worden over Rijk-regio samenwerking op dat thema.
  decentralisatie van diverse taken. Daarom willen wij als
  aandachtspunt meegeven goed te letten op onderwerpen
  waarop in het verstedelijkingsconcept wordt aangegeven dat dit
  wel of juist geen Rijk-regio opgave zou zijn. Een belangrijk
  voorbeeld is de urgentie voor meer Rijksinzet voor landschap.
  Hier komen wij verder in deze brief op terug.
3 Wij zijn voorstander van het uitwerken van een polycentrisch      De constatering dat de lijn in het Verstedelijkingsconcept MRA goed aansluit op uw inzet,
  model. Een sterke metropool heeft baat bij zowel een kernstad sterkt ons in de opzet van het Verstedelijkingsconcept MRA. Van deze constatering is met
  als een krachtige regio met kernen daaromheen. Dat draagt bij waardering kennis genomen.
  aan zowel de leef kwaliteit in Amsterdam, onze regio Gooi en
  Vechtstreek als ook van de andere gebieden in de metropool.
  Het versterken van de identiteit van de verschillende gebieden
  in de metropool complementair aan elkaar helpt om samen de
  hele metropoolregio te versterken. Het is dan ook sterk en
  logisch dat in het stuk de aandacht goed verdeeld is over de
  verschillende deelgebieden die onze metropool beslaat, o.a. via
  de uitwerking van verschillende integraal uit te werken
  gebieden. Als Gooi en Vechtstreek dragen wij bij aan de gehele
  metropool. We hebben een aantrekkelijk woon- en werkgebied
  in de metropool met hoge natuur- en recreatieve waarde en een
  sterk economisch profiel. De regio ontwikkelt zich steeds verder,
  zoals langs de Gooicorridor en HOV-lijnen (zie het recent
  gesloten woonakkoord met de provincie) en het landschap
  (bijvoorbeeld het Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen).
4 Doel van de verstedelijkingsstrategie is dat 'in internationaal   Het verstedelijkingsconcept is mede naar aanleiding van deze reactie van de deelregio Gooi-
  perspectief de regio zich niet alleen moet (blijven)              en Vechtstreek aangepast. In Versie 3 zijn de handelingsperspectieven op de sociaal-
  onderscheiden door economische groeimogelijkheden, maar ook       maatschappelijke verstedelijkingsopgaven daartoe verder uitgewerkt. In de latere uitwerking
  door de goed opgeleide beroepsbevolking, het sociaal              en uitvoering van de verstedelijkingsstrategie zal hier verder invulling aan worden gegeven.
  evenwicht en de hoge kwaliteit van de leefomgeving'. Het          Verder zijn ook in Woondeal tussen Rijk en Regio afspraken gemaakt over de inzet voor
  onderdeel sociaal evenwicht of ook wel de inclusiviteit van de    voldoende betaalbare woningen. Binnen het traject Bereikbare Steden worden voorts per
  regio is misschien wel de lastigste en moeilijkste, maar tegelijk stadshart integrale gebiedsplannen opgesteld. Betaalbaar wonen zal hier ook een thema in
  ook de meest essentiële opgave voor de komende jaren. Meer        zijn.
  nog dan in de afgelopen periode zal deze pijler, die o.a. vorm
  en inhoud moet krijgen onder de paraplu van bereikbare
  steden, de komende tijd volop ontwikkeld moeten worden. Zo
  kunnen bijvoorbeeld niet alleen voldoende, maar ook voldoende
  betaalbare woningen op goed bereikbare plekken voor
  voldoende praktijkgeschoolde werknemers, de toekomstige
  welvaart en welzijn in onze regio borgen. Dit onderdeel zou nog
  verder uitgewerkt moeten worden in het
  verstedelijkingsconcept.
5 Wij zijn voorstander van het uitwerken van een polycentrisch      In Versie 3 van het verstedelijkingsconcept zijn de economische profielen van de verschillende
  model met sterke deelgebieden die economisch complementair        deelgebieden van de MRA aangescherpt. Deels bij de algemene teksten van het
  zijn aan elkaar. Het genoemde en al bestaande economisch          verstedelijkingsconcept, deels bij de gebiedsspecifieke beschrijvingen. De kwalitatieve
  profiel van Media, ICT, zorg en vrijetijdseconomie voor onze      beschrijving van het economisch profiel van Gooi en Vechtstreek en ambities voor de
  regio is sterk. Versterken van het economisch profiel Gooi en     toekomst zijn hierin meegenomen. Als het gaat om Rijksbetrokkenheid bij lokale/regionale
  Vechtstreek op media met het perspectief van een AI-campus is
                                                                                                                                                                   24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>  een belangrijke ontwikkeling dat wet degelijk ook inzet en       economische ontwikkeling, dan zitten hier voorwaarden aan: de opgave moet van nationaal
  betrokkenheid van het Rijk vraagt en wij dan ook graag zo zien belang zijn, grote urgentie kennen en niet zonder Rijksinzet kunnen.
  terugkomen op p.71. Doel is het verder benutten, versterken en
  verbreden van het bestaande ecosysteem door cross-sectorale
  vervlechting met ICT, CI en Tech (AI, AR, VR en Gaming), en
  toepassen vaardigheden in het ecosysteem voor
  maatschappelijke uitdagingen in bijv. zorg, onderwijs en het
  verrijken van de mediawijsheid van de Nederlandse bevolking.
  Het waardevolle landschap is een stevige pijler onder
  vestigingsvoorwaarden van werkgelegenheid. Ondanks beperkte
  ruimte in onze regio door het waardevolle landschap is er zeker
  plaats voor meer werkgelegenheid. Een goede woon-
  werkbalans en versterkte focus op behoud van
  praktijkgeschoold werk is relevant voor behoud en versterking
  van de leefbaarheid.....(p.8 reactie) Wat betreft de opgave van
  de ontwikkeling van een AI-Campus wordt dit in het
  verstedelijkingsconcept als regionale opgave gezien. Dat klopt
  grotendeels, echter wordt ook urgentie van betrokkenheid van
  de ministeries van BZK en OCW op onderdelen gezien.
6 Een aanvullende opmerking over de kaart op p.26                  Het algemene kaartbeeld wordt aangepast op deze reactie van de Gooi- en Vechtstreek. Per
  (veerkrachtige, schone en inclusieve economie) wat betreft       deelgebied is in Versie 3 tevens een meer gedetailleerd kaartbeeld toegevoegd waarbij het
  ontwikkelingen rondom knooppunten Hilversum en Hilversum         onderscheid tussen Mediapark en station Hilversum duidelijker is.
  Mediapark: Hoewel het bolletje overlappend op beide
  knooppunten staat lijkt de kaart te suggereren dat (geplande)
  economische ontwikkeling rondom station Hilversum wegvallen
  en alles zich concentreert rondom het Hilversum Mediapark. Dat
  klopt niet. Hoewel inderdaad kansen worden gezien voor veel
  banengroei rondom het Mediapark, zijn er ook ontwikkelingen
  en kansen voor werkgelegenheidsgroei rondom station
  Hilversum. Wij gaan er vanuit dat deze bollen nu samen zijn
  genomen en dit niet alleen gaat om ontwikkeling van Mediapark
  en zien in de volgende versie dit graag verduidelijkt terugkomen
  in de legenda of met aparte bollen op de kaart.
7 Het valt op dat de mobiliteitsoplossingen voortkomen uit het     Het Rijk-regio Programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBaB) bereidt de grote Rijk-
  programma Samen bouwen aan Bereikbaarheid. Dit programma         regio-opgaven op het gebied van mobiliteit voor. Gooi en Vechtstreek is in dit programma
  heeft echter niet exact dezelfde doelen en reikwijdte als de     vertegenwoordigd via de provincie Noord-Holland. Er wordt intensief afgestemd tussen de
  Verstedelijkingsstrategie. Ook zijn niet alle deelregio's direct Verstedelijkingsstrategie en SBaB.
  vertegenwoordigd in de besluitvormende gremia in dit
  programma. Dit vraagt daarom extra aandacht bij de
  integratieslag.
8 De doorstroom op de A1, A27 en Gooicorridor is essentieel voor   De beschrijving van de opgaven in het mobiliteitssysteem is in Versie 3 aangepast op het
  ontwikkelingen en de leefbaarheid in onze regio. We zien deze    oplossen van knelpunten in de doorstroming A1, A27, Gooicorridor waar Gooi- en Vechtstreek
  urgentie met inzet op knelpunten op de doorstroming op de A1     op wijst.. Ook is de relatie van de opgave op de A1 met de Gooicorridor benoemd in de
  en Gooicorridor in de volgende versie graag nadrukkelijker       deelgebied-beschrijving. Het functioneren van de corridors in de MRA is onderdeel van het
  terug.                                                           Multimodaaltoekomstbeeld dat binnen Programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBAB)
                                                                   wordt opgesteld, waarbij ook ontwikkelingen van buiten de MRA worden meegenomen.
  De A1 en Gooicorridor zijn van essentieel belang voor de
  verbindingen met andere metropolen en het oosten van NL.
  Onterecht is dat de A1 niet wordt genoemd in het
                                                                                                                                                              25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>   systeemvraagstuk mobiliteit en de fasering. Daarnaast is ook de
   Gooicorridor (trein) een belangrijke ader voor onze regio en een
   belangrijke verbinder met de regio Amersfoort en verder
   richting het Oosten. Versterking van de Gooicorridor kan een
   belangrijke bedrage leveren aan vermindering van NMCA
   knelpunt A1. De Gooicorridor moet daarom benoemd worden
   als Rijk-MRA opgave op p.71 en de tekst op p.52 moet hierop
   worden aangepast. Relevant is de afgesproken (BO MIRT 2020)
   vervolgstudie naar de gevolgen van besluitvorming OV SAAL
   voor de trajecten die reistijdverlies ondervinden en waar
   aanvullende maatregelen mogelijk en nodig zijn, zoals voor de
   verbinding Hilversum-Amsterdam CS.
   Voor A1 en Gooicorridor, de verbinding van Oost NL met de
   MRA, is het belangrijk de opgaven langs deze as bij elkaar op te
   tellen. De prognose tot 2040 is dat naast de 11.500 woningen
   en 115.000 banen in de Gooi en Vechtstreek, opgeteld nog eens
   62.000 woningen en 367.000 arbeidsplaatsen extra aan deze
   corridor in de regio Amersfoort en Foodvalley en de
   Cleantechregio met de MRA worden verbonden. Daar komt bij
   dat met oog op toename van thuiswerken steeds meer mensen
   verder van hun werk verhuizen.
   Wij pleiten daarom voor een vervolg van het MIRT-onderzoek
   Oostkant Amsterdam, zowel in maatregelen als nader
   onderzoek naar de langere termijn via een integraal MIRT-
   onderzoek A1 (multimodaal, incl Gooicorridor).
   + Moties gem. Laren en Gooise Meren met wens dat hierbij de
   ondergrondse variant wordt meegenomen, ihkv leefbaarheid en
   mogelijk te creëren nieuwbouwlocaties en verbindingen.
 9 Daarnaast willen we aandacht vragen voor doorwerking op het      In Programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBAB) wordt het herontwerp van het
   onderliggend wegennet bij het Re-design van het wegennet, in     wegennet onderzocht in het traject Multimodaal toekomstbeeld. Daarbij wordt, naast naar
   relatie tot de belasting van de A9. Het effect op onderliggend   effecten elders in het hoofdwegennet, ook gekeken naar effect op het onderliggend wegennet
   wegennet moet breder worden onderzocht dan nu onder het          van N-wegen. Bij een mogelijke verdere uitwerking komen thema's als leefbaarheid en
   programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid wordt gedaan.          natuurwaarden nadrukkelijk ook aan bod.
   Effecten kunnen ook verderop op het wegennet doorwerking
   hebben. Om dit uit te kunnen sluiten of beter rekening mee te
   houden pleiten we ervoor ook hier de N201 en N236 in mee te
   nemen. Wij willen negatieve effecten voor de leefbaarheid of
   natuurwaarden voorkomen, zoals in Wijdemeren en Hilversum,
   waar de N201 door de stad aansluiting vindt op de A27/A1, of
   langs de N236.
10 Verder missen wij in het verstedelijkingsconcept op de kaart in  Dit betreft een buslijn (321) die op dit moment al rijdt hij als spitslijn (221). Met de
   het hoofdstuk mobiliteit de gewenste HOV route Gooi-             Vervoerregio Amsterdam is besproken dat de uiteindelijke route van de bus langs het
   Amsterdam Zuid (via Muiden P+R). Het inpassen van ruimte         busstation bij Zuid zal zijn. Hier is momenteel nog geen ruimte voor en tijdens de verbouwing
   voor haltering op Amsterdam Zuid is hiervoor van belang. Zeker   ook niet. Er zijn op dit moment daarvoor een aantal tijdelijke haltes aangelegd. Sinds
   met de keuze voor Amsterdam Autoluw is dit een belangrijke       augustus rijdt lijn 200 van Huizen busstation naar Utrecht Science Park. Op halte Blaricum
   aanvullende kansrijke verbinding. Daarnaast is doorontwikkeling  Carpoolplaats kan op dit moment overgestapt worden van lijn 326 uit Almere naar lijn 200. Er
   van de HOV-verbinding tussen Almere, Gooi en Utrecht langs de    zijn bij de provincie Noord-Holland op dit moment geen plannen om daar iets op aan te
   A27 een kans.
                                                                                                                                                                  26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                    passen. Wel staat de doorontwikkeling van de HOV-verbinding tussen Almere, Gooi en Utrecht
                                                                    langs de A27 opgenomen in het OV Toekomstbeeld.
11 Tot slot een opmerking over kaartbeeld mobiliteit op p.22. Hier Het kaartbeeld is op deze reactie aangepast.
   is Naarden-Bussum onterecht niet als halte gemarkeerd. Dit zien
   wij graag juist opgenomen in de volgende versie van het
   verstedelijkingsconcept.
12 Landschap en recreatie is niet alleen een tegenhanger van        Het ministerie van OC&W wil dat iedereen cultuur kan beleven. Het stelt ook middelen
   verstedelijking, ook een zeer belangrijke randvoorwaarde voor    beschikbaar voor behoud van waardevol cultuurlandschap, bijvoorbeeld via de erfgoeddeal.
   verstedelijking als we dat inderdaad op een manier willen doen   Het beheer van recreatieve voorzieningen valt in de huidige verdeling van taken niet onder
   die bijdraagt aan de leefbaarheid. En leefbaarheid is immers     Rijksverantwoordelijkheid, daarom is er hiervoor geen Rijksbudget beschikbaar. Indien er door
   een belangrijk uitgangspunt van het verstedelijkingsconcept.     het beheer aan Rijksdoelen bij wordt gedragen kan er mogelijk aansluiting worden gezocht bij
   Wij kunnen ons goed vinden in het voorstel op p.36. Behoud       bijbehorende Rijksinstrumenten.
   van waardevolle cultuurlandschappen in onze regio, maar ook      Volledig in lijn met deze suggestie van regio Gooi en Vechtstreek willen we vanuit de VS MRA
   de gehele MRA is een urgente opgave. Daar zou ook het Rijk       de situatie m.b.t. de beheertekorten in kaart brengen om te agenderen bij het nieuwe kabinet
   zich meer aan moeten committeren. Op dit moment ontbreekt        en aan te sturen op het gezamenlijk oplossen ervan.
   een adequaat wettelijk en financieel kader voor beheer van
   recreatieve voorzieningen, waardoor feitelijk dit vraagstuk
   vooral bij gemeenten en terreinbeheerders landt. We willen het
   belang benadrukken om het Rijk vanuit de MRA om hun
   verantwoordelijkheid hierin te wijzen en vragen aan het Rijk een
   structurele financiële bijdrage hieraan te gaan leveren.
13 We zijn tevreden over de aandacht die het onderwerp water        We waarderen de ondersteuning van de Gooi en Vechtstreek voor de aandacht in het
   krijgt in het verstedelijkingsconcept. Dat is immers een         verstedelijkingsconcept voor het onderwerp water. In Versie 3 is een verdere integratieslag
   belangrijke randvoorwaarde voor verdere verstedelijking,         uitgevoerd als het gaat om de verbinding van de wateropgave met andere opgaven. In de
   leefbaarheid en natuurwaarden. Wij dragen graag bij aan het      uitwerking van het onderzoek naar een waterrobuuste inrichting van Gooi en Vechtstreek en
   voorgenomen Rijk-regio onderzoek naar een waterrobuuste          klimaatadaptatie kunnen de benoemde aandachtspunten een plek krijgen, waarbij uiteraard
   inrichting van Gooi en Vechtstreek en de tijdelijke              een rol is voor de betrokken gemeenten.
   waterbufferlocaties. Op pagina 40/41 worden de benodigde
   acties benoemd voor een water robuuste inrichting en
   klimaatadaptatie. Graag vragen wij daar in het bijzonder de
   aandacht voor drinkwater, waarvan de noodzaak om voldoende
   te hebben evident is. Daarnaast speelt hier in het bijzonder de
   integratieslag met de gebieden, dit wordt ook onderkend. Ook
   kan de keuze voor een gebied consequenties hebben voor een
   ander (zoals het Oer IJ en het Amsterdam Rijnkanaal qua
   waterberging of het IJmeer en onze drinkwaterwinning). Mocht
   het noodzakelijk zijn dat er ruimte gevonden moet worden in
   onze regio dan zullen we meedenken wat een meest geschikte
   plek is. Daarbij dient dan wel gezocht te worden naar passende
   oplossingen voor de huidige functies in dat gebied. Als lokale
   overheden hebben wij hier uiteraard een belangrijke stem
   in....(p9 reactie inz Noordzeekanaalgebied) De
   keuzevraagstukken die ons gebied wel indirect raakt is de keuze
   voor waterbuffering in het Oer IJ. Keuze hierop beïnvloedt de
   noodzaak van een tijdelijke piekwaterberging in de Vechtstreek.
   Wij zijn niet tegen een tijdelijke waterberging in het Oer IJ en
   zien de noodzaak de mogelijkheden daar eerst goed te
                                                                                                                                                                  27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>   onderzoeken. Tevens zullen we niet weglopen voor
   verantwoordelijkheid voor het zoeken naar een
   piekwaterberging in de Vechtstreek, waar nodig. Echter dient
   wel rekening te worden gehouden met beïnvloeding op
   aanwezige functies en dienen de gemeenten waar gezocht
   wordt vanaf het begin nauw aangehaakt te worden in het
   traject.
14 Wij kunnen ons goed vinden in het belang dat het ecologisch      In de provinciale verordening zijn de maatregelen om ecologische barrières te slechten
   systeem goed op orde is. Wij leveren hier als gebied een         benoemd. Het verstedelijkingsconcept gaat over de hoofdlijnen van inrichtingsvraagstukken
   belangrijke bijdrage aan met een grote hoeveelheid waardevolle   en dit meer algemene karakter betekent dat zulke maatregelen daarin niet zijn opgenomen.
   natuur. Specifieke opmerking in deze betreft ecologische         In de uitwerking van het NOVI-gebied Groene Hart, de groene zones en de uitwerking van de
   verbindingen. Dit is een cruciaal onderdeel voor het             integrale aanpak van het watersysteem komen deze wel concreet aan bod.
   functioneren van het Nederlandse Natuurnetwerk. Er wordt
   gesproken over zones, maar daarnaast zijn concrete
   maatregelen voor ontsnippering minstens zo van belang, zeker
   als de hoeveelheid infrastructuur toeneemt of verbreed. Deze
   verbindingen zijn ook niet zo helder aangewezen als het stuk
   suggereert. In Noord-Holland zijn deze wel met een lijn in de
   verordening aangeduid, maar hier zit geen aangewezen
   (wettelijke) taak voor realisatie aan vast en het is dus geen
   gegeven dat deze er ook komen. Voorbeeld is de verbinding
   tussen de oostkant van het Gooi en Flevoland langs de A27. Er
   is en wordt ook veel geïnvesteerd om tussen het Naardermeer
   en het IJmeer de barrières door wegen te doorbreken voor de
   natuurverbinding 'Waterlandtak'. Verder is de verbinding tussen
   de Vechtstreek (inclusief Diemerscheg) en Waterland erg
   kwetsbaar, deze missen wij expliciet benoemd....(p.8 reactie)
   Hierboven hebben wij al het belang van ecologische
   verbindingen benoemd. Dit speelt zeker in onze regio, waar
   bijvoorbeeld de verbinding tussen alle heidegebieden afhangt
   van een ecoduct over de A1. Er is ook een sterke
   afhankelijkheid van de natte natuur in de Vechtstreek met de
   droge natuur op de Heuvelrug door het watersysteem. Hierbij
   kan worden verwezen naar het onderzoek naar dit systeem.
15 Wat wij nog missen in het stuk is verbetering van Natura 2000    In lijn met deze inbreng is in Versie 3 meer expliciet aandacht besteed aan de
   in tot verstedelijking. Zo wordt weinig gesproken over stikstof. stikstofproblematiek en de invloed ervan op de verstedelijkingsopgave. Voor wat betreft de
   Compensatie van stikstof kan een belangrijke showstopper         Kaderrichtlijn water en de waterkwaliteit is al afdoende aandacht in het
   worden voor de verstedelijkingsopgave, hier zou meer aandacht    verstedelijkingsconcept, zowel in relatie tot het watersysteem als tot ecologie.
   naar uit moeten gaan in het stuk. Dit geldt ook voor de
   Kaderrichtlijn water. Wij merken nu al dat beoogde
   (recreatieve) ontwikkeling stuit op de waterkwaliteit.
16 Daarnaast missen wij voldoende aandacht voor behoud van de       Mede naar aanleiding van deze reactie wordt Versie 3 in de tekst expliciet aandacht besteed
   leefbaarheid in bestaande kleinere kernen. Inzet op              aan de leefbaarheid in kleine kernen. Vanuit de Provincie Noord-Holland is er inzet op het
   bereikbaarheid (OV, fiets, waar nodig uitbreiding P+R bij OV     versterken van de leefbaarheid van kleine kernen, zoals door het tegengaan van
   knooppunten) van deze kleinere kernen naar de regiokernen en     winkelleegstand. Ook werkt de provincie aan het versterken van het HOV. De MRA werkt
   (H)OV knooppunten is een gezamenlijke opgave die volgt op de     daarnaast met het programma Metropolitane fietsroutes ook in het Gooi aan het verbeteren
   keuze voor met name verstedelijken rondom de regiokernen en      van de fietsbereikbaarheid.
   overstap op deze OV knooppunten. Ook moet meer aandacht
   uitgaan naar het op peil kunnen houden van voorzieningen en
                                                                                                                                                                28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>   de leefbaarheid in deze kernen. Verdere uitwerking, mede in het
   licht van voorgaande alinea, verdient de paragraaf over een
   sociaal sterke metropool.
17 Wat in het stuk gemist wordt is het goed verder kijken over de     In Versie 3 is de relatie van de MRA met omliggende regio's meer uitgewerkt.
   MRA grenzen heen. De MRA is in verbinding met Utrecht, Zuid-
   Holland, Noord-Holland Noord. De afstemming en verbinding
   met deze regio's komt weinig terug. Aanvullend op eerdere
   opmerkingen in deze brief van benodigde aandacht voor
   verbinding met buiten de MRA (zoals dit ook geldt voor de A1
   corridor en Gooicorridor (trein), is dat daarbij juist afstemming
   goed gezocht moet worden. De verstedelijkingsstrategie MRA
   komt volgend jaar samen met die van Utrecht in landsdeel NW
   Nederland. Laat in de verstedelijkingsstrategie het belang van
   deze corridors sterker terugkomen en zo goed samenvallen met
   de (gezamenlijke) opgaven van Utrecht. Van belang daar nu al
   goed op voor te sorteren in dit verstedelijkingsconcept en juiste
   prioritering aan te geven.
18 Overigens vinden wij dat het relevant dat in het                   In Versie 3 is de bodem en ondergrond meer expliciet benoemd als randvoorwaarde voor
   verstedelijkingsconcept de bodem als randvoorwaarde aan de         verstedelijking.
   orde wordt gesteld. Deze is randvoorwaardelijk voor veel
   ruimtelijk te maken keuzes, zoals verstedelijking,
   waterhuishouding en biodiversiteit.
19 Markermeer en IJmeer(kusten) behoren in veel opzichten tot de      Wij zijn het met u eens dat Markermeer en IJmeer(kusten) een stapeling kennen van opgaven
   grote ruimtelijke kwaliteiten van de MRA. Dat wordt ook            en mogelijke ingrepen. De versterkt de noodzaak voor een integrale visie en samenhangende
   genoemd in het verstedelijkingsconcept (o.a. p. 67). Het           realisatie. Het onderzoek naar de mogelijke komst van een IJmeerverbinding en de ruimtelijke
   verstedelijkingsconcept laat de grote druk in dit gebied zien. Wij inpassing daarvan verloopt via het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBAB).
   willen in het bijzonder wijzen op de opstapeling van mogelijke     Daarbij wordt gekeken naar alle relevante belangen.
   ingrepen op dit waardevolle landschap, zoals een mogelijke
   380kV leiding en een IJmeerverbinding. De noordelijke
   Vechtstreek en Diemerscheg zijn al sterk versnipperd en het
   landschap in dit Unescowerelderfgoed heeft zijn laadvermogen
   al aardig bereikt.
   Tegenstrijdig met wat later in de alinea staat: Als nut en
   noodzaak vaststaan kunnen tracévarianten worden uitgewerkt,
   al dan niet deels ondergronds. Wij zijn zeer tegen een
   bovengrondse IJmeerverbinding in het IJmeer. Wat ons betreft
   zou deze zeker ondergronds moeten worden aangelegd als
   belangrijke randvoorwaarde. Wij zijn ervan overtuigd dat je bij
   verstedelijking rond het IJmeer alleen het kwalitatieve
   ambitieniveau kunt waarmaken als dit niet ten koste gaat van
   de landschappelijke en ecologische kwaliteit van dit gebied.
20 Verder valt op dat het ontwikkelen van de oevers van het           De tekst in Versie 3 is hierop aangepast en aangegeven is nu dat dit om een Rijk-regio
   Gooimeer gezien wordt als regionale opgave. Wij zien               opgave gaat. Er staan in dit gebied vanuit het Rijk in ieder geval maatregelen vanuit de
   betrokkenheid van het Rijk hier echter ook van essentieel          Kaderrichtlijn Water geprogrammeerd.
   belang. Dit zou een Rijk-regio opgave moeten zijn. Een
   onderdeel is de waterplantenproblematiek die zowel de
   waterkwaliteit (Kaderrichtlijn water) als de mogelijkheid tot
   recreatie beïnvloeden aan beide zijden van het Gooimeer.
                                                                                                                                                                   29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>   Behoud van de waarden van dit N2000 gebied is niet alleen een
   regionale opgave.
21 We erkennen het belang van Almere om te komen tot een eigen      Het is goed om te zien dat de achterliggende analyses breed worden gedeeld.. Binnen de
   economisch profiel. Gezien wordt de urgentie dat het             MRA wordt met de regionale economische strategie uitgewerkt wat de huidige en kansrijke
   economisch te ontwikkelen profiel niet concurreert met andere    economische profielen van de deelgebieden binnen de MRA zijn en hoe die elkaar kunnen
   profielen in de MRA.                                             versterken. Deze profielen zijn overgenomen in de Verstedelijkingsstrategie.
22 We zijn tevreden over de uitwerking van stadshart Hilversum in   Naar aanleiding van deze reactie van de Gooi en Vechtstreek is de tekst in Versie 3
   het stuk. Wat betreft dit hoofdstuk dat meer inzoomt op het      aangepast.
   gebied wordt gemist dat dat naast Hilversum er ook aandacht
   uitgaat naar de andere gemeenten in deze regio. Aanvullende
   opmerking is op zijn plaats dat naast Hilversum, dat zeker de
   grootste stempel drukt, ook de hele regio bijdraagt aan
   werkgelegenheid op het economisch profiel. Dit komt niet sterk
   tot uiting in de tekst (p70). Het klopt dat de meeste banengroei
   en woningbouw in Hilversum kan plaatsvinden, echter elders in
   de regio zijn ook veel kansen voor binnenstedelijke
   ontwikkelingen, m.n. rondom (H)OV knooppunten.
23 Keuzes voor dit deel van de MRA zijn ruimtelijk gezien zeer      In versie 3 is een paragraaf over leefkwaliteit en gezondheid opgenomen.
   complex. Afweging van lokale overheden uit dit gebied moeten
   zeer serieus genomen worden. De toekomst/doorontwikkeling
   van Tata aan de ene kant staat tegenover verhoogde druk bij
   extra woningen in Amsterdam westelijk Havengebied die de
   industrie verder de stad uit duwen. Urgent is dat naast
   aandacht voor economie en wonen ook de leefbaarheid voor
   bestaande bewoners in het Noordzeekanaalgebied zeer goed
   worden meegenomen in de afweging bij te maken keuzes.
24 Zuidflank: Het is positief dat met de ontwikkelingen rondom      We zijn blij dat u de in uw brief geschetste ontwikkelingen onderschrijft.
   Amsterdam Oost/ Duivendrecht ook aanvullend ingezet wordt
   op het opvangen van de daarmee toenemende recreatiedruk en
   daarmee de druk in andere delen van onze metropoolregio
   (bijvoorbeeld Diemerscheg en Gooi en Vechtstreek) te
   verlichten
25 Aan de orde komt dat rond Schiphol in een integrale aanpak       Een van de uitwerkingsopgaven van het Verstedelijkingsconcept is het uitwerken van een
   gekeken wordt naar de leefkwaliteit in het gebied dat onder de   integrale gebiedsaanpak met als doel het verbeteren van de balans tussen leefkwaliteit in het
   invloed van Schiphol ligt, waarin de ruimtelijk economische      invloedsgebied van Schiphol in de MRA met inzet op vermindering overlast en meer ruimte
   ontwikkelingen rond Schiphol en de ontwikkeling van Schiphol     voor ruimtelijke ontwikkelingen. De wensen van de Gooi en Vechtstreek kunnen hierbij
   zelf (in samenhang met de Luchtvaartnota) in samenhang           ingebracht worden. Daarnaast kunnen de gemeenten in de Gooi en Vechtstreek hun opstelling
   worden bekeken(p77). Wij willen benadrukken dat bij de           kenbaar maken bij de Bestuurlijke Regie Schiphol, het samenwerkingsverband van gemeenten
   verdere ontwikkeling van Schiphol en besluitvorming rondom de    en provincies in de Schipholregio.
   luchtvaartnota ook goed gekeken (blijft) worden naar bestaand
   stedelijk gebied ook verder in onze regio waaronder ook de
   Gooi en Vechtstreek waarover gevlogen wordt. Aanvullende
   verstedelijking onder de rook van Schiphol kan ook van invloed
   zijn op toekomstige vliegbewegingen. Deze mogen niet ten
   nadele gaan van andere gebieden in de metropoolregio
   waarvan het belang van de leefbaarheid in het kader van de
   geluidshinder goed moet worden meegenomen in de
   afwegingen.... (p9 reactie) Zoals al eerder in deze brief
   aangegeven vinden we de leefbaarheid van inwoners onder de
                                                                                                                                                                  30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>   rook van Schiphol van belang. Zo ook iets verder van Schiphol
   vandaan waaronder in de Gooi en Vechtstreek. Wij zien
   Schiphol als een belangrijke motor van Nederland en de MRA.
   Aanvullend denken we dat verdere verstedelijking mogelijk
   moet zijn rondom Amsterdam om de bestaande druk en vraag
   daar deels op te kunnen vangen. Wel is het belangrijk dat
   hierdoor ook goed naar de belangen van al bestaand stedelijk
   gebied verder in de MRA waarover gevlogen wordt gekeken of
   daar de geluidshinder en daarmee de leefbaarheid niet achteruit
   gaat. Keuze om vliegen te beperken kan een optie zijn, of uit te
   wijken naar Lelystad Airport.
26 Wij begrijpen het belang van het bevorderen van autoluwe stad    In Versie 3 is meer aandacht besteed aan de consequenties van autoluw-beleid. Binnen de
   voor behoud en versterking van de leefbaarheid in Amsterdam.     MRA wordt onder Platform Ruimte gewerkt aan verdere ontwikkeling van P+R-locaties,
   Meer aandacht zou moeten uitgaan in het                          (H)OV-verbindingen en regionale (snel)fietsverbindingen. Waar sprake is van samenwerking
   verstedelijkingsconcept naar de consequenties voor de andere     met het Rijk, vindt afstemming plaats in Programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid
   delen van de metropoolregio, waaronder Gooi en Vechtstreek,      (SBAB).
   omdat dit zal leiden tot een waterbedeffect. Hiervoor hebben de
   gemeenten in de Gooi en Vechtstreek ook al aandacht gevraagd
   in de zienswijzereactie op de Omgevingsvisie van Amsterdam.
   Het wordt lastiger om met de auto locaties binnen Amsterdam
   te bereiken of er te kunnen parkeren. Om mensen eerder uit de
   auto op het OV te kunnen laten stappen zijn opvanglocaties
   nodig, zoals benodigde uitbreiding van P+R locaties bij OV
   knooppunten elders in de MRA. Keuzes voor opvanggebieden
   raken de gebieden rondom Amsterdam. Naast dat dit extra
   financiële middelen vereist die niet (alleen) door de gemeenten
   rondom Amsterdam zouden moeten worden betaald, is het ook
   urgent om in samenspraak met deze gebieden de plekken voor
   afvang van reizigers te maken. Wij vragen aandacht voor
   afstemming met Utrecht dat ook autoluwer wordt. Opvang in
   onze deelregio werkt beide kanten op naar zowel Amsterdam
   als Utrecht. Wij zien dat het autoluwer maken van Amsterdam
   ook kansen biedt voor versterking van gebruik van bestaande
   en nieuwe (H)OV verbindingen op de stad Amsterdam en het
   urgenter worden van aanleg van het snel- en
   doorfietsroutenetwerk.
27 Het is goed dat er al een eerste schets gemaakt wordt van een    De fasering in Versie 3 omvat de ideale fasering van ontwikkelingen in de regio. De komende
   mogelijke fasering, zodat raads- en statenleden hier ook op      maanden wordt deze verder aangescherpt op basis van onderzoek en mede op basis van
   kunnen reageren vooraf aan het BO MIRT dit najaar. Zeer          samenwerking tussen de programma's MRA Verstedelijkingsstrategie en Programma Samen
   positief zijn de raadsleden over de inzet op de integrale aanpak Bouwen aan Bereikbaarheid. Het onderzoek naar de mogelijke komst van een
   van de veenweidegebieden en van het watersysteem in Gooi en      IJmeerverbinding en de ruimtelijke inpassing daarvan verloopt via het programma Samen
   Vechtstreek en in de fasering dit te plaatsen om de komende      Bouwen aan Bereikbaarheid (SBAB). De uitkomsten worden meegenomen in de fasering van
   jaren al verder vorm te geven, naast het verder werken aan de    stedelijke ontwikkelingen in de MRA.
   integrale systeemvisie ten behoeve van een klimaatrobuuste
   regio. Ook de inzet voor stadsharten verspreid over de MRA tot
   2030 (en verder) zien wij positief en sluit goed aan bij het
   daadwerkelijk uitvoeren van het polycentrisch model. Wij
   begrijpen de keuze voor inzet voor de Noord-Zuidlijn en
   ontwikkeling van Zuidasdok, wat effecten heeft op het gehele
   OV en spoorsysteem en daar profiteert iedereen in de regio (en
                                                                                                                                                                31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>   zelfs landelijk) van mee. Wel zien we dat, althans bij mobiliteit,
   het ingezette polycentrisch model minder goed uit de verf komt
   en in prioritering de aders naar en van de deelregio's niet goed
   aan bod komen. Waar we van schrikken is dat bij de fasering de
   A1 totaal niet genoemd wordt. Meer inzet voor de A1 is zeer op
   zijn plaats. We willen de inzet te komen tot uitvoering van een
   MIRT onderzoek A1 (multimodaal) opgenomen zien in de
   fasering tot 2030. Wat betreft fasering voor een mogelijke
   IJmeerverbinding is het noodzakelijk dat bij eerdere
   verstedelijking er versneld de nodige maatregelen worden
   getrokken in het mobiliteitssysteem in de tussentijd, waarbij de
   bereikbaarheid van de Gooi en Vechtstreek geen nadeel mag
   ondervinden. Daarnaast moet het ook niet zijn dat de wens om
   een IJmeerverbinding versneld aan te leggen ertoe leidt dat het
   een bovengrondse verbinding wordt. Behoud van de kwaliteiten
   van het IJmeer mogen niet ondergesneeuwd worden.
28 Voor de keuze van het tracé van het 380 kV-netwerk dient goed      Momenteel wordt in het Programma Energiehoofdstructuur onderzoek gedaan naar de
   te worden meegewogen dat verrommeling in waardevolle               behoefte aan uitbreiding van het 380kV-net. Bij uiteindelijke uitbreiding worden voor
   natuur en landschappen zoveel mogelijk wordt voorkomen. Kijk       tracékeuzes verschillende belangen, zoals de genoemde, afgewogen. In het kader van de
   waar het niet mogelijk is dit uit de weg te gaan en waar           Verstedelijkingsstrategie hebben Rijk en regio afgesproken intensiever samen te werken ten
   mogelijk een tracé deels ondergronds kan lopen. Ook moet           behoeve van een integrale besluitvorming op nationaal en regionaal niveau over ruimtelijke en
   worden gerealiseerd dat een 380 kV lijn andere ontwikkelingen      economische ontwikkeling aan de ene kant en een robuust en duurzaam hybride
   beperkt.                                                           energiesysteem aan de andere kant. Op basis van verder onderzoek zijn de 4 abstracte
                                                                      scenario's over de toekomstige energiesystemen vervangen. Door middel van regionale
                                                                      scenario’s, gebaseerd op de nationale scenario’s van de netbeheerders (II3050) en verrijkt
                                                                      met lokale informatie, zijn ruimtelijke gevolgen inzichtelijk gemaakt. Daarbij is gekeken naar
                                                                      de koppeling tussen verstedelijking, zowel op toevoeging woningbouw als industrie en
                                                                      datacenters. Uit de scenario’s is een aantal onmisbare elementen gedestilleerd die hoe dan
                                                                      ook noodzakelijk zijn om ook in de toekomst een robuust energienetwerk te hebben in de
                                                                      MRA en in Nederland: no-regret maatregelen. Verder wordt gekeken naar de mogelijkheden
                                                                      tot het plaatsen van lokale (wijk) opslag voor elektriciteit om het netwerk te ontlasten.
                                                                      Wanneer elektriciteit lokaal (voor een korte tijd) wordt opgeslagen in batterijen, kan dit
                                                                      zorgen voor een ontlasting van het elektriciteitsnetwerk. Deze en meer elementen zijn
                                                                      opgenomen in hoofdstuk 3.3, systemen van de toekomst. In de komende jaren moet
                                                                      gekoppeld aan de discussie over regionale en landelijke hoofdstructuur voor energie besloten
                                                                      worden welke invulling gekozen wordt
29 Vooraf aan definitieve keuze voor de voorkeurslocatie van een      Momenteel wordt voor de eventuele vestiging van een vierde hyperconnectiviteitscluster bij
   vierde hyperconnectiviteitscluster bij Almere/Zeewolde dient te    Almere-Zeewolde een inpassingsonderzoek uitgevoerd, waar de behoefte aan water voor
   worden bekeken wat dit vraagt aan benodigd water voor              koeling en de consequenties daarvan ook aan bod komen. Ook financiering is onderdeel van
   koeling en welke effecten dat heeft voor benodigd water in het     dit onderzoek. Het Rijk laat de inpassing van datacenters, ook hyperconnectiviteitsclusters,
   Gooimeer of IJmeer. Daarnaast benadrukken we dat een               conform de NOVI aan de regio en speelt alleen een faciliterende rol waar dat nodig is.
   hyperconnectiviteitscluster een nationaal belang is, waardoor      Rijksinvesteringen zijn daarmee ook niet te verwachten.
   afwegingen voor het plaatsen elders buiten de MRA ook een
   optie kan zijn. Verder zouden investeringen ook vanuit het Rijk
   moeten komen.
30 Tenslotte, en dat geldt voor ieder keuzevraagstuk, hechten wij     Deze reactie onderschrijft het Verstedelijkingsconcept, waarin behoud van erfgoedwaarden,
   zeer aan de Unescostatus van de Stelling van Amsterdam (en         waaronder UNESCO-status, reeds zijn opgenomen. En we zijn natuurlijk met Gooi en
   hopelijk binnenkort Nieuwe Hollandse Waterlinie). Behoud van       Vechtstreek verheugd dat Nieuwe Hollandse Waterlinie inderdaad de Unescostatus heeft
                                                                      verkregen.
                                                                                                                                                                     32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>   deze status is wat ons betreft randvoorwaarde en
   ontwikkelingen dienen zich daartoe te verhouden.
31 Reactie Gemeente Hilversum:                                        We betreuren het zeer dat door de door de gemeente Hilversum genoemde fouten een beeld
   In het verstedelijkingsconcept hebben wij een aantal foutieve      van ‘doordrukken’ is ontstaan, want dat is beslist niet onze werkwijze of intentie. In Versie 3
   kaartbeelden geconstateerd:                                        zijn de fouten in het kaartbeeld nu volledig hersteld.
   • Pagina 22: hier staat onterecht een rode bol geprojecteerd op
   Hilversum Noord. Zulke plannen heeft de gemeente Hilversum
   niet.
   • Pagina 26: de `stadshartontwikkeling' is ingetekend bij het
   verkeerde station (Mediapark). Dit moeten de stations
   Hilversum en Sportpark zijn.
   • Pagina 37: de Utrechtse Heuvelrug mist als waardevol
   landschap.
   Met name over de eerste twee genoemde kaartbeelden zijn wij
   buitengewoon ontstemd, omdat zij de politieke realiteit in
   Hilversum niet lijken te erkennen. In het afgelopen jaar is de
   MRA bestuurlijk en ambtelijk meermaals op deze fouten
   gewezen. Wij zijn zeer teleurgesteld dat deze fouten niet
   gerepareerd zijn en onze gemeenteraad opnieuw met een
   document is geconfronteerd dat het een bestaand sentiment
   dat `de MRA-organisatie zaken doordrukt' lijkt te bevestigen.
   Het niet herstellen van zulke fouten is schadelijk voor het
   vertrouwen in de bovenregionale samenwerking. De
   gemeenteraad heeft duidelijk uitgesproken dat als deze fouten
   niet worden hersteld, de gemeenteraad van Hilversum in 2022
   in geen geval zal instemmen met de uiteindelijke
   verstedelijkingsstrategie MRA. Met andere woorden: herstel van
   deze fouten is een noodzakelijke voorwaarde om in 2022
   vaststelling van de uiteindelijke verstedelijkingsstrategie MRA te
   willen overwegen.
32 Reactie gemeente Hilversum                                         De investeringsstrategie werkt verschillende financieringsmogelijkheden voor de benoemde
   • Te constateren dat het verstedelijkingsconcept de bestaande      opgaven uit en bestaat daarnaast uit een investeringsagenda die in samenhang met de
   ambities, beleid en projecten van Hilversum en Gooi en             fasering op regelmatige basis wordt geactualiseerd. In het vigerende convenant 'Versterken
   Vechtstreek in de teksten en verbeelding                           Samenwerking in de Metropoolregio Amsterdam' (2016) is afgesproken dat raden en Staten
   `verstedelijkingsconcept 2050' op pagina 16 op een juiste          worden geconsulteerd over regionale afspraken, in ieder geval over de MRA Agenda, het
   manier weergeeft.                                                  werkplan, de begroting en wijzigingen aan het convenant. Daarnaast leggen "de
   • Op korte termijn meer helderheid te geven hoe de                 vertegenwoordigers van deelnemers betrokken bij de uitvoering van het convenant aan het
   investeringsstrategie er uit kan zien.                             eigen college en het vertegenwoordigend orgaan verantwoording af over de door hen in het
   • Dat een zienswijzeprocedure voor gemeenteraden en                kader van de MRA gemaakte afspraken. Zij geven daartoe op verzoek van het college of het
   Provinciale Staten nodig is voor de fasering en                    vertegenwoordigend orgaan alle informatie die zij nodig achten voor de uitoefening van hun
   investeringsstrategie en deze zienswijzeprocedure voor de          taak." De Verstedelijkingsstrategie is niet expliciet benoemd in het convenant. Voor de
   gemeenteraadsverkiezingen van 2022 of te ronden.                   Verstedelijkingsstrategie is besloten tot een ronde wensen en opvattingen op het
   • Dat er voldoende tijd moet worden ingeruimd in het               verstedelijkingsconcept, aangezien dat raakt aan de gemeentelijke/provinciale
   besluitvormingsproces na het BO MIRT van 25 november 2021          omgevingsvisies. De fasering en de investeringsagenda betreffen de onderdelen van de
   voor regionale onderlinge afstemming op het niveau van             verstedelijkingsstrategie gericht op uitvoering, waarbij sprake is van bovenlokale
   gemeenteraden, voor een toets aan de opbrengst van fase 2          belangenafwegingen. Eventuele onderhandelingen hierover in regionaal verband zullen plaats
   (denkrichtingen) van het proces van de Omgevingsvisie en dat       moeten vinden via de bestuurlijke platforms van de MRA. De wens het proces van de
   daarvoor naar onze inschatting een kwartaal extra voor nodig       verstedelijkingsstrategie af te stemmen de eigen Omgevingsvisie is begrijpelijk. Het regionale
   is.                                                                proces kan echter niet wachten op lokale beleidsprocessen, wel kan de wisselwerking
                                                                                                                                                                      33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                                 georganiseerd worden, bijvoorbeeld door deelregio-bijeenkomsten. In het proces tot de
                                                                                 vaststelling van het verstedelijkingsconcept door raden en Staten zal aandacht worden
                                                                                 besteed aan het informeren en betrokken houden van raden en Staten. Er wordt onder meer
                                                                                 een extra processtap ingebouwd voor bespreking van versie 3 in de raden en Staten.
            33 Reactie Gemeente Hilversum: Aanpassen van de eerste zin op        De tekst is conform de wens van Hilversum aangepast.
               pagina 4 van de inleiding door het toevoegen van de woorden
               `de gemeenteraden en Provinciale Staten'.
            34 Reactie gemeente Hilversum: Toevoegen van het begrip              De tekst is conform de wens van Hilversum aangepast.
               `kringlooplandbouw' in verband met N2000 gebieden en
               stikstof.
            35 Reactie gemeente Hilversum: Duidelijker toelichten dat het in     In de gebiedsbeschrijving in Versie 3 is dit nu toegelicht.
               de regionale zienswijze aangegeven aantal van 11.500
               woningen voor de Gooi en Vechtstreek uit de Regionale
               Woonvisie komt en dat deze woningen binnen de bestaande
               plancapaciteit gerealiseerd kunnen worden.
5 Gemeente   1 We zijn zeer tevreden met deze tweede versie met de               We zijn blij met deze ondersteuning en waarderen de complimenten.
  Amsterdam    belangrijke boodschap: We bouwen niet alleen woningen maar
               complete steden. Er is gezamenlijk met het Rijk en de regio veel
               uitgezocht en er ligt een goed inhoudelijk concept met inzicht in
               en ambities op de meest prangende ruimteclaims voor de
               komende 30 en 50 jaar: de enorme woningbouwopgave, de
               benodigde infrastructuur, de transities op het gebied van
               energie, (circulaire) economie en de knelpunten op het gebied
               klimaat en ecologie.
             2 De MRA Verstedelijkingsstrategie sluit ook goed aan bij onze      De constatering dat de lijn in het Verstedelijkingsconcept MRA goed aansluit op de
               eigen Amsterdamse (concept) Omgevingsvisie en ambities.           Amsterdamse Omgevingsvisie en ambities sterkt ons in de opzet en uitwerking van het
               • De 150.000 woningen uit de Omgevingsvisie passen naadloos       Verstedelijkingsconcept MRA. Van deze constatering is met waardering kennis genomen.
               in de woningbouwambitie van de Verstedelijkingsstrategie
               • Het Verstedelijkingsconcept is een integraal concept met
               zowel aandacht voor de enorme woningbouwopgave als de
               benodigde voorwaarden op het gebied van mobiliteit, energie,
               klimaat, landschap.
               • Het polycentrische model voor de regio sluit aan bij de
               beoogde meerkernigheid binnen de gemeente Amsterdam. De
               gemeente Amsterdam ondersteunt het streven om een betere
               spreiding van de economische groei in de regio krijgen. We
               willen hier graag regionaal in optrekken.
               • De sociaal-maatschappelijke achterkant van het succes van
               stad en metropool (segregatie, ongelijkheid, verdringing,
               vervoersarmoede etc.) wordt in deze versie goed beschreven.
               Amsterdam wil met de verstedelijkingsstrategie ook de sociaal-
               maatschappelijke structuur van de regio versterken.
               • Amsterdam is blij met de regionale inzet om de landschappen
               en de scheggen open te houden en te verbeteren, zoals de
               Westereinderscheg. Dit gaat samen met de regionale inzet om
               zoveel mogelijk te bouwen binnen bestaand stedelijk gebied
               door het maken van keuzes en/of transformatie. Met de MRA
               Verstedelijkingsstrategie kunnen we de beperkte ruimte in de
                                                                                                                                                                         34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>  MRA zo goed mogelijk benutten door gezamenlijk met zowel de
  regio als het Rijk ruimtelijke keuzes te maken.
3 De Verstedelijkingsstrategie onderstreept de noodzaak om niet      Wij zijn het eens dat samenwerking tussen Rijk en regio onontbeerlijk is. We zullen ons
  alleen met de regio maar ook met het Rijk samen te werken. Er      gezamenlijk in moeten spannen om noodzakelijke randvoorwaarden rond transities,
  is in het BO MIRT van vorig jaar afgesproken dat een deel van      woningbouwambities én het invullen van de daarbij benodigde randvoorwaarden waar te
  woningbouwopgave versneld gerealiseerd moet worden. In het         maken. Dit vraagt om een langjarig commitment op een gezamenlijke koers voor de
  BOL van dit jaar is bevestigd dat MRA hier graag aan bijdraagt,    ontwikkeling van de MRA en om afspraken over hoe we aan die gezamenlijke inspanning
  maar dat deze opgave alleen (versneld) gerealiseerd kàn            vormgeven. Deze afspraken leggen we vast in een Verstedelijkingsakkoord tussen Rijk en
  worden als het Rijk eveneens inzet pleegt op knelpunten zoals      regio.
  de aanpak van stikstof en geluidscumulatie en de
  investeringscapaciteit van corporaties en voorwaarden zoals
  bereikbaarheid (OVschaalsprong), energietransitie,
  klimaatadaptatie en landschappelijke ontwikkeling. De
  gemeente Amsterdam is erkentelijk voor de reservering van het
  Groeifonds, maar er is meer nodig. Als in het komende BO MIRT
  geen invulling wordt gegeven aan bovenstaande
  randvoorwaarden en er geen extra financiële middelen (of
  benodigde regelgeving) beschikbaar komen, dan loopt niet
  alleen de woningbouwopgave, maar ook de benodigde transities
  op het gebied van mobiliteit, klimaat en energie onherroepelijk
  vast.
4 Van versie 2 naar 3: fasering van het Verstedelijkingsconcept.     In versie 3 is fasering verder uitgewerkt ten opzichte van versie 2. Per samenhangend gebied
  In deze versie zit al een goede aanzet voor de fasering. Alle      is inzichtelijk gemaakt welke ontwikkelingen samenhangen zowel functioneel als in de tijd. Het
  systemen zijn benoemd in deze fasering, maar het is nog geen       gaat om een zogenaamde ideale fasering. Deze fasering dient als een startpunt om na
  integrale afweging van alle opgaven. Tot 2030 lijken de            vaststelling van de Verstedelijkingsstrategie als Rijk en regio samen de uitvoering ter hand te
  woningbouwopgave en de infrastructuur bepalend voor de             nemen. Al naar gelang de (on-)mogelijkheden die er zijn, kunnen Rijk en regio samen
  fasering. Mogelijk komt dit omdat er nog veel onzekerheden zijn    bijsturen in tempo en prioritering van de gewenste ontwikkelingen.
  over opgaven en ruimtelijke consequenties van de
  energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie. Wij
  adviseren in de 3e versie duidelijk aan te geven waar
  onzekerheden zitten, waar onderzoek nodig is, en hoe, ook bij
  onvolledige informatie, toch keuzes gemaakt kunnen worden.
5 Uitwerken sociale maatschappelijke effecten van de                 De sociaal-maatschappelijke onderwerpen uit versie 2 zijn mede naar aanleiding van de
  verstedelijkingsstrategie.                                         reactie van de gemeente Amsterdam in versie 3 nu voorzien van een handelingsperspectief.
  De 2e versie van het verstedelijkingsconcept geeft een goed        Ze zijn opgenomen in verschillende onderdelen van het verstedelijkingsconcept.
  inzicht in wat de sociaal-maatschappelijke effecten zijn van de
  verstedelijking en aandachtspunten zoals een betaalbaar
  vervoer en woningen, leefbaarheid en veiligheid. Dit inzicht leidt
  echter nog niet tot een integrale afweging met de andere
  opgaven en is ook geen onderdeel van de fasering. Wij
  adviseren deze opgave beter uit te werken in de
  verstedelijkingsstrategie. Tevens vragen we aandacht om inzicht
  te geven in de benodigde sociaal-maatschappelijke
  voorzieningen bij de verstedelijking.
6 Zelfbewoonplicht en anti-speculatiebeding                          De wens van de Amsterdamse gemeenteraad om te komen tot een anti-speculatiebeding en
  De bouwopgave moet leiden tot betaalbare huur- en                  zelfbewoonplicht zijn gericht op het betaalbaar maken én houden van woningen. Voor de MRA
  koopwoningen. In de MRA wordt veel gespeculeerd. Wij gaan          is dit een belangrijke inzet om in lijn met de Woondeal als Rijk en regio tot gezamenlijke
  daarom graag met u in overleg over de mogelijkheden voor een       maatregelen hiervoor te komen, zodat woningen bereikbaar blijven voor alle doelgroepen. Via
  anti-speculatiebeding en een zelfwoonplicht voor                   het MRA programma bouwen en wonen wordt kennis en ervaring uitgewisseld en
                                                                                                                                                                     35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>  nieuwbouwwoningen. Zie ook bijgaande Amsterdamse                  samengewerkt op gebied van maatregelen die bijdragen aan de betaalbaarheid van het
  raadsmoties 620 en 621.                                           wonen.
7 Keuzevraagstukken energietransitie, circulaire economie en        Voor het keuzevraagstuk rondom het NZKG is nader onderzoek verricht om meer inzicht te
  transformatie van bedrijven.                                      krijgen in keuzes en effecten van keuzes in samenhang. Tevens zijn de wensen en
  In deze keuzevraagstukken wordt gevraagd of er bereidheid is      opvattingen van raden en staten betrokken bij de voorgestelde wijzigingen in versie 3. Dit
  ten aanzien van de energietransitie, circulaire economie en       heeft ertoe geleid dat het voorstel voor het NZKG in versie 3 als volgt luidt: De
  transformatie extra ruimte te reserveren, deels binnen de MRA,    Wijkermeerpolder wordt gereserveerd als zoekgebied voor tijdelijke piekwaterberging (en dus
  waaronder de Wijkermeerpolder, deels buiten de MRA. Conform       niet voor bedrijventerrein). Voor bedrijven die door transformatie een andere plek zoeken
  haar (concept) Omgevingsvisie wil Amsterdam de bestaande          wordt een aantal bedrijventerreinen in en net buiten de MRA betrokken (Boekelermeerpolder
  landschappen openhouden en verbeteren. Over een mogelijke         Alkmaar, Baanstee Noord Purmerend, Flevopolder). Conform de wens van de gemeente
  uitbreiding van het Havenareaal in de Noordelijke Houtrakpolder   Amsterdam en overigens ook de gemeente Haarlemmermeer blijven de afspraken over de
  zijn afspraken gemaakt in de visie NZKG 2040. Dit geldt niet      Houtrakpolder onveranderd. Dit betekent eerst maximaal intensiveren van het huidige
  voor de Wijkermeerpolder.                                         haventerrein en het betrekken van andere locaties binnen en buiten de MRA waaronder
  De transformatie van de Houtrakpolder is ook een nee, tenzij.     Almere en Lelystad. Er wordt ruimte gereserveerd voor nationale en regionale
  Deze polder komt pas in beeld na maximale intensivering van       waterstofleidingentracés. Waterstof wordt grotendeels geïmporteerd via deze leidingen van
  bestaande terreinen en afstemming met ruimte op terreinen         elders in Nederland en via de internationale scheepvaart. Tata verduurzaamt. In het kader
  binnen, en buiten, de MRA. Daarnaast zal de uitbreiding samen     van Het Novigebied NZKG wordt nader onderzoek uitgevoerd naar exactere ruimteclaims van
  moeten kunnen gaan met de woningbouwopgave die er ligt in         energietransitie en circulaire economie
  Haven Stad. Tot slot adviseren we inzake de circulaire economie
  en de energietransitie nadrukkelijk om meer gezamenlijk
  onderzoek te doen om te komen tot reële, goed onderbouwde
  ruimteclaims. Er zijn nog te veel onzekerheden.
  Keuzevraagstuk gezonde leefomgeving nabij NZKG
  Wij zijn niet zonder meer bereid om de hogere grenswaarden
  voor geluid en risico maximaal uit te nutten voor nieuwe
  woningen. De nieuwe woningen, hoe groot ook in aantal,
  moeten in principe alle komen te staan in gebieden waar een
  goede leefkwaliteit gewaarborgd is. Bij twijfel over de
  leefkwaliteit, bijvoorbeeld in gemengde woonwerkgebieden,
  moet worden onderzocht hoe de kwaliteit van de leefomgeving
  alsnog op het gewenste niveau kan worden gebracht.
8 Omgeving Schiphol, Zuidflank: Keuzevraagstukken leefkwaliteit     Het advies van de gemeente Amsterdam voor een nadere uitwerking wordt overgenomen en
  en verrommeld glas (Westeinderscheg). De vraag wat de juiste      zal worden opgenomen in de bij de Verstedelijkingsstrategie behorende afspraken in het
  balans is tussen woningbouw, leefomgevingskwaliteit,              Verstedelijkingsakkoord. Het belang van de multimodale knoop Schiphol voor (inter)nationaal
  gezondheid en de ruimte voor luchtvaart in de Zuidflank van de    treinverkeer wordt onderkend en zal mede bijdragen aan de ambitie voor een substitutie van
  MRA is een nogal academische. Niettemin staat het buiten kijf     middellang vliegverkeer naar het spoor. Reeds gemaakte afspraken over het versterken van
  dat het een uiterst belangrijk gebied is om in te investeren, met de multimodale knoop Schiphol en de voorgenomen doortrekking van de NoordZuidlijn
  name in allerlei landschapsaspecten. De leefkwaliteit staat er    onderstrepen dit belang.
  sterk onder druk door Schiphol, maar ook door de aanwezigheid
  van rijkswegen en bedrijventerreinen met logistieke en aan de
  luchthaven verbonden functies (‘dozenlandschap’) en het
  verrommeld glas van de tuinbouw. Dat neemt niet weg dat een
  kwalitatieve impuls geven aan dit gebied een kostbare en
  ingewikkelde operatie is. Ook liggen hier verantwoordelijkheden
  van betrokken gemeenten, provincie en het Rijk. Om zicht te
  krijgen op de mogelijkheden en consequenties van deze
  investering, adviseren wij voor dit gebied een nadere uitwerking
  te maken over de mogelijke financiering, regelgeving en
  verantwoordelijkheden van de verschillende partijen in dit
  gebied (Schiphol, bedrijven, Rijk, Provincie en betrokken
                                                                                                                                                                36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>   gemeenten). Het recent opgeleverde Toekomstperspectief
   Oostflank Haarlemmermeer kan hierbij benut worden. Ten
   aanzien van mobiliteit willen we voor dit gebied het volgende
   meegeven. De trend van substitutie draagt bij
   duurzaamheidsdoelen en minder overlast voor de leefomgeving.
   Ook voor het treinverkeer zien wij Schiphol daarom in
   toenemende mate als het internationale knooppunt (en niet
   meer als een eindpunt).
 9 Keuzevraagstuk waterbuffering: Door de klimaatverandering zijn    De steun voor het aanwijzen van zoekgebieden van onder meer Amsterdam heeft
   extra mogelijkheden voor waterberging in de MRA vereist.          geresulteerd in het aanwijzen van een tweetal zoekgebieden voor waterbuffering in versie 3,
   Allereerst moeten hiertoe de lokale bergingsmogelijkheden         opgenomen in hoofdstuk 3.3 onder watersysteem en hoofdstuk 4.1 Noordzeekanaalgebied.
   worden geoptimaliseerd of daar waar mogelijk gerealiseerd (op     Peilverhoging als mogelijke oplossing en de voor- en nadelige effecten daarvan worden
   daken, in de haarvaten van veenweidegebieden in combinatie        meegenomen in het onderzoek van het project Toekomstbestendig watersysteem NKG/ARK.
   met tegengaan bodemdaling). Dit is waarschijnlijk niet
   voldoende, dus daarnaast moet rekening gehouden worden met
   ruimteclaims voor grootschalige extra waterbuffering.
   Onderzoek of het Oer-IJ gereserveerd kan worden voor
   waterbuffering. Daarnaast is Vechtplassengebied (nabij het
   Amsterdam-Rijnkanaal)een goed zoekgebied. Beide opties
   bieden goede mogelijkheden om de opgaven inzake water en
   landschap met elkaar te combineren en om water beschikbaar
   te hebben in drogere perioden. Een laatste, maar beduidend
   minder wenselijke keuze, is een peilverhoging van
   Noordzeekanaal en Amsterdam-Rijnkanaal. Deze optie heeft
   verstrekkende gevolgen voor doorvaarthoogten van zowel het
   Amsterdam-Rijnkanaal, IJ en Noordzeekanaal als op de Amstel
   en hiermee verbonden waterwegen zoals de grachten binnen
   Amsterdam. Daarnaast werkt een hoger waterpeil door op de
   bebouwing en gebiedsontwikkelingen direct langs het IJ en
   Noordzeekanaal. Voordat kan worden overgegaan tot
   besluitvorming over waterbuffering en bijhorende locaties,
   zullen de ruimtelijke en economische effecten in beeld moeten
   worden gebracht. Zolang deze nog niet duidelijk zijn, adviseren
   we om voor locaties die onder druk staan (zoals de
   Houtrakpolder en Wijkermeerpolder) nog geen onomkeerbare
   besluiten te nemen die eventuele waterbuffering in de weg
   staan. De waterbuffering dient ook meegenomen worden in de
   fasering.
10 Keuzevraagstuk Hyperconnectiviteitshub. Ten aanzien van de        Amsterdam onderschrijft de met het Verstedelijkingsconcept ingeslagen koers ten aanzien van
   Vierde Hyperconnectiviteitshub (in samenhang met onderzoek        de datastrategie. We waarderen deze ondersteuning. De voorlopige resultaten zijn reeds
   4e HCH/datacenterstrategie MRA) sluiten wij aan bij de MRA        verwerkt in het Verstedelijkingsconcept versie 2. Het Rijk is blij met de inzet van de MRA op
   Datastrategie.                                                    de datacenterstrategie, staat daarover in contact met de MRA en is ermee akkoord dat dit
                                                                     document leidend is in de regionale keuzes.
11 De Verstedelijkingsstrategie bevat een goede samenhang            We ontvangen het uitgesproken compliment met waardering. Overige benodigde
   tussen verstedelijking en mobiliteit voor de hoofdstructuren. Wij investeringen voor stedelijke mobiliteit worden meegenomen in het programma Samen
   benadrukken het belang van een MRA-brede duurzame                 Bouwen aan bereikbaarheid (SBAB) bij het onderdeel Bereikbare steden. Daarnaast zal dit
   mobiliteitstransitie van regio en Rijk om de druk op het          onderwerp onderdeel uitmaken van de gezamenlijke inspanning richting uitvoering na
   verkeerssysteem te verlichten. Een belangrijk onderdeel hiervan   vaststelling van de verstedelijkingsstrategie.
   is het doortrekken van de Noord Zuidlijn en het sluiten van de
                                                                                                                                                                   37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                kleine ring. We zijn erkentelijk voor de reservering hiervoor in
                het Groeifonds. Daarnaast vragen wij aandacht voor overige
                benodigde investeringen in stedelijke mobiliteit. Met name die
                bijdragen aan de grote woningbouwopgave in de MRA.
             12 Publieksversie: Het verreist specifieke kennis om het             Deze suggestie nemen we graag over. Van het definitieve verstedelijkingsconcept zal een
                verstedelijkingsconcept te lezen. Wij adviseren om van de 3e      (digitale) publieksversie worden gemaakt.
                versie ook een publieksversie te maken, die de toegankelijkheid
                van de informatie verder vergroot.
             13 Overwegende dat er binnen de MRA veel gespeculeerd wordt          Deze wens sluit direct aan op wat in punt 6 van de reactie van de gemeente Amsterdam
                met woningen;                                                     staat. We zetten in lijn met de Woondeal als rijk en regio gezamenlijk in op maatregelen om
                speculatie leidt tot minder kansen voor starters en               woningen betaalbaar te maken én te houden, voor alle doelgroepen. Via het MRA programma
                middeninkomens op een eigen woning, verzoek om met andere         bouwen en wonen wordt kennis en ervaring uitgewisseld en samengewerkt op gebied van
                gemeenten binnen de MRA in gesprek te gaan over de invoering      maatregelen die bijdragen aan de betaalbaarheid van het wonen.
                van een anti-speculatiebeding voor nieuwbouwwoningen en
                indien gewenst de mogelijkheden voor de invoering van een
                anti-speculatiebeding gezamenlijk te verkennen.
             14 overwegende dat er in de MRA veel wordt gespeculeerd op           Er bestaat al de mogelijkheid voor een zelfbewoningplicht voor nieuwbouw. Een aantal
                vastgoed; speculatie leidt tot verminderde kansen voor starters   gemeenten hebben dit ook al ingevoerd, voor betaalbare nieuwbouw (grenzen verschillen) of
                en middeninkomens op de woningmarkt. Verzoek om met               specifiek project. Nieuw is de zelfbewoningsplicht – opkoopbescherming- in (een specifiek
                gemeenten in de MRA in gesprek te gaan over een                   deel van) de bestaande voorraad die per 1 januari 2022 mogelijk wordt gemaakt door het
                zelfwoonplicht voor nieuwbouw; met gemeenten in de MRA te         ministerie van BZK. Gemeenten zijn nu bezig met de voorbereiding. We zijn van plan
                lobbyen bij het Rijk voor een zelfwoonplicht voor nieuwbouw.      komende tijd te inventariseren of gemeenten in de MRA bezig zijn of interesse hebben in
                                                                                  opkoopbescherming, en of we hierin samen kunnen optrekken.
6 Deelregio   1 verzoek om mee betrokkenheid van de gemeenteraden in de           We onderschrijven het grote belang om de raden en Staten aangehaakt te houden om zo
  Amstelland    stap van versie 2 naar versie 3                                   draagvlak, commitment en democratische legitimatie te borgen. Mede naar aanleiding van de
  Meerlanden                                                                      reactie van de deelregio Amstel Meerlanden zal daarom een extra processtap worden
                Nogmaals dank dat de raden en staten in de MRA de kans            ingebouwd voor bespreking van versie 3 in de raden en Staten, voordat tot besluitvorming
                krijgen om wensen en opvattingen in te dienen op                  tussen Rijk en regio zal worden overgegaan. Deze stap is voorzien in de periode november
                Verstedelijkingsconcept 2 van de MRA Verstedelijkingsstrategie.   2021-januari 2022, de exacte planning voor het vaststellen van het verstedelijkingsconcept
                Hiermee kunnen de raden hun mening geven op versie 2, maar        door raden en Staten wordt voorgelegd aan de Stuurgroep.
                in het proces is nog geen stap opgenomen dat Raden ook            Daarbij merken we op dat de Verstedelijkingsstrategie en het daarbij behorende
                betrokken worden bij versie 3 vóórdat deze met het Rijk           Verstedelijkingsconcept voor de MRA van begin af aan mét de Rijksoverheid wordt opgesteld.
                besproken wordt. Wij zijn uiteraard benieuwd wat er met de        De grondgedachte bij de start van de opdracht is om niet over maar met elkaar te praten over
                ingediende opmerkingen gebeurt en of dat al dan niet tot          mogelijke gezamenlijke inspanningen van Rijk en regio om de MRA-ontwikkelingen te
                wijzigingen leidt in de derde versie. De aangekondigde            ondersteunen. Dat betekent dat alle versies, dus ook deze Versie 3, samen met het Rijk
                Reactienota helpt daarbij, maar deze dient ter informatie terwijl worden opgesteld.
                mogelijk juist discussie of reflectie/toelichting nodig is.
                Vaststelling van de derde versie ná het BO MIRT zonder
                tussentijds betrekken van de Raad, zoals nu voorgesteld is, kan
                dan ook niet op onze goedkeuring rekenen. Graag dus
                procesmatig een extra stap inbouwen.
              2 versie 2 is nog niet compleet, er is ook nog geen                 Aan het begin van het proces is met raden en Staten afgesproken dat zij tijdens het
                investeringsstrategie: hoe worden gemeenteraden hierbij           maakproces op tussenproducten kunnen reageren. Dat betekent dat er een onvoltooid
                betrokken?                                                        product wordt voorgelegd met de idee dat via wensen en opvattingen invloed kan worden
                                                                                  uitgeoefend op het definitieve product. In de nu voorliggende Versie 3, zijn naast de wensen
                In aansluiting op het vorige punt merken wij op dat wij nu        en opvattingen ook de laatste onderzoeksresultaten meegenomen op de door Amstelland-
                reageren op een Verstedelijkingsconcept dat nog niet compleet     Meerlanden genoemde onderwerpen sociaal en economie alsmede energie. Zoals aangegeven
                is. In het tweede concept mist bijvoorbeeld de uitwerking van     bij de reactie van Amstelland Meerlanden onder 1 wordt deze versie in een extra processtap
                de sociale component. Er zijn hier weliswaar een aantal           aan de raden en Staten voorgelegd.
                                                                                                                                                                               38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>  keuzevraagstukken genoemd, maar nog niet bekend is tot
  welke (concrete) afspraken dit gaat leiden. Ook voor het
  onderwerp economie volgt een inhoudelijk uitwerking, zoals in
  versie 2 is aangekondigd “De MRA is dit jaar gestart met het
  opstellen van economische profielen”. De uitwerking betreft een
  kwalitatief economische bouwsteen in aanvulling op de (reeds
  ingebrachte) kwantitatief economische bouwsteen. Hierbij wordt
  zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande informatie
  zoals (economische) onderzoeken en gemeentelijke visies.
  Ander aandachtspunt betreft het maken van afspraken. Er
  wordt bijvoorbeeld gesproken over afspraken over verdeling van
  ruimte voor wonen en werken. Deze afspraken kunnen op MRA-
  schaalniveau niet gemaakt worden, dat is aan de
  gemeenteraden. De MRA stelt immers niks vast, die
  bevoegdheid is aan de raden en staten. Daarnaast ontbreekt de
  Investeringsstrategie nog volledig. Dit document zouden wij ook
  graag nog beoordelen alvorens dit met het Rijk besproken
  wordt.
3 Uitwerking keuzevraagstuk Leefkwaliteit Schiphol                  De hier onder de punten 3, 4, 5 en 6 weergegeven wensen en opvattingen van de deelregio
                                                                    Amstel-Meerlanden hebben betrekking op de samenhang van complexe vraagstukken als
  Wij zijn blij te vernemen dat het keuzevraagstuk Leefkwaliteit    leefkwaliteit, woningbouw, mobiliteit en economie. In de Verstedelijkingsstrategie worden
  Schiphol als één van de belangrijke keuzevraagstukken wordt       deze vraagstukken in hun onderlinge verwevenheid bezien. Rijk en regio staan de integrale
  genoemd in de MRA Verstedelijkingsstrategie. Schiphol levert de benadering van het vraagstuk verhogen leefkwaliteit en een duurzame en robuuste
  gemeenten in de AM-regio lusten, maar ook lasten. Wij hebben ontwikkeling van Schiphol voor. Dit vergt een nadere uitwerking die we als Rijk en regio
  de afgelopen jaren gemerkt dat het luchtvaartbelang regelmatig gezamenlijke willen oppakken. Daartoe wordt een afspraak aan de Verstedelijkingsstrategie
  voor het bredere integrale ruimte-, milieu- en                    gekoppeld die zal worden opgenomen in het Verstedelijkingsakkoord MRA. De wensen van de
  gezondheidsbelang wordt gesteld. We zien de MRA                   deelregio Amstelland Meerlanden kunnen hierbij ingebracht worden. Daarnaast kan de
  Verstedelijkingsstrategie als een goed podium om de wonen-        deelregio haar opstelling kenbaar maken bij de Bestuurlijke Regie Schiphol, het
  vliegen discussie integraal en vanuit wederkerigheid te voeren,   samenwerkingsverband van gemeenten en provincies in de Schipholregio.
  inclusief de afwegingen ten aanzien van leefkwaliteit. De
  teksten in het tweede concept bieden hier al eerste aanzetten
  toe, maar wij zien de balans toch regelmatig uitslaan richting de
  luchtvaart en een groei van Schiphol. Dat is voor ons geen
  gegeven. Wij gaan uit van een integrale aanpak leidend tot
  vergroting van de leefkwaliteit in de AM-regio (vermindering
  overlast, meer ruimte voor ruimtelijke ontwikkelingen, kansen
  voor opruimen verrommeld glas en vergroening) én een
  duurzame en robuuste ontwikkeling van Schiphol. De Corona
  crisis en de (harde) gevolgen voor de luchtvaart geeft hiervoor
  ook kansen. Inwoners moeten weer centraal staan.
4 De grote opgaven in onze regio op het gebied van woningbouw, Zie de reactie op punt 3 hiervoor.
  economie, mobiliteit, energietransitie en groen vragen om een
  brede belangenafweging en een zorgvuldige toedeling van
  functies aan de schaarse ruimte. Drie cruciale en soms
  conflicterende factoren spelen in dit keuzevraagstuk een rol: (1)
  de nodige verbetering van de leefkwaliteit voor onze inwoners,
  o.a. op het gebied van geluidhinder, luchtkwaliteit en
  gezondheid, (2) de grote bouwopgave in de regio en (3) de
  ontwikkeling van Schiphol. De luchthaven is van waarde voor de
  regio, net zoals woningbouw van waarde is voor het versterken
                                                                                                                                                              39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>  van het vestigingsklimaat en als bijdrage aan de bouwopgave.
  De luchtvaart is in beweging, net zoals ontwikkelingen op de
  grond. Uitgangspunt voor de regio is het principe van
  wederkerigheid tussen ‘de lucht’ en ‘de grond’: Schiphol houdt
  rekening met ruimtelijke ontwikkelingen op de grond en vice
  versa. Bovendien staat vanuit de regio leefkwaliteit centraal.
  Bewoners van onze regio moeten daar van op aan kunnen,
  rechtszekerheid op dit punt is noodzakelijk. Uiteraard verliezen
  wij ook het economische en luchtvaartbelang niet uit het oog.
  De belangen van de luchtvaart, de ruimtelijk-economische
  ontwikkeling en de leefkwaliteit moeten met elkaar in evenwicht
  zijn. Dat vergt een integrale afweging. Ook de Commissie m.e.r.
  heeft recentelijk in haar adviezen met betrekking tot de LVB en
  Luchtruimherziening weer het belang van een integrale
  afweging en transparante keuzes tussen verschillende belangen
  benadrukt.
5 Deze afwegingen moeten voor de korte en middellange termijn      Zie de reactie op punt 3 hiervoor.
  (tot 2030 en daarna) worden uitgewerkt. Vragen die daarbij
  spelen zijn onder andere:
  hoe kan de luchtvaart de ruimte geven aan de leefkwaliteit in
  de regio? Alleen innovatie en vlootvernieuwing geven
  onvoldoende perspectief op de noodzakelijke verbetering van de
  leefkwaliteit, daar is meer voor nodig.
  welke basisleefkwaliteit hanteert de rijksoverheid als norm
  (normstelling), voldoet de leefsituatie van omwonenden hier
  ook inderdaad aan (monitoring), waarop kunnen de betreffende
  omwonenden aanspraak maken indien hun leefsituatie hier niet
  aan voldoet (wat) en waar kunnen zij zich daarvoor melden
  (hoe)? Conform het advies van Van Geel.
  of en zo ja hoe stedelijke ontwikkelingen met maatwerk en een
  brede belangenafweging vorm kunnen krijgen ondanks de
  beperkingen die de luchtvaart in beginsel met zich meebrengt?
  hoe wij in een gezamenlijke rijk-regio inspanning de
  leefkwaliteit versterken door vergroening? In gebieden waar
  geen woningen gebouwd kunnen worden wegens veiligheid of
  te veel hinder vanuit de lucht(haven), zou versterking van
  groen, recreatie en natuur bij kunnen dragen aan de
  leefkwaliteit in de regio. Hier ligt wel een gezamenlijke
  verantwoordelijkheid van partijen.
  hoe geven we, met ook hier wederkerigheid als vertrekpunt,
  vorm aan nieuwe rekenregels voor cumulatie van vliegtuiggeluid
  in combinatie met een gewijzigde omvang van het
  werkingsgebied voor die cumulatie? Het zondermeer verzwaren
  van de bijdrage van luchtvaart in het gecumuleerde
  geluidniveau (zoals werd voorgesteld in de Aanvullingsregeling
                                                                                                      40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>     geluid) zet de woningbouwopgave in de regio gevaarlijk onder
     druk. Naast verhoogde procesrisico’s gaat het om vertraging en
     zelfs uitval van (delen van) belangrijke locaties.
   6 Alleen het keuzevraagstuk Leefkwaliteit Schiphol noemen in de    Zoals aangeven in de reactie bij punt 3 zal de integrale aanpak van het vraagstuk verhogen
     Verstedelijkingsstrategie leidt nog niet tot actie. Dit          leefkwaliteit en een duurzame en robuuste ontwikkeling van Schiphol door Rijk en regio
     keuzevraagstuk moet leiden tot een concrete Rijk-regio afspraak  gezamenlijk worden uitgewerkt. Bezien zal worden welke systematiek het meest passend is
     in het BO MIRT van november 2021. Het MIRT zien wij als de       voor deze gezamenlijke uitwerking. Centraal staat in ieder geval de gezamenlijke integrale
     plek waar op een integraal vlak rijk-regio belangen              afweging.
     samenkomen en vanuit AM stellen wij dan ook het volgende
     besluit voor:
     Rijk en regio spreken af voor het keuzevraagstuk Leefkwaliteit
     Schiphol een MIRT Onderzoek te starten met als doel de
     vraagstukken rond dit keuzevraagstuk integraal op te pakken.
     Dit MIRT Onderzoek start eind 2021 en de resultaten worden
     besproken in het BO MIRT van het najaar 2022.
     Vanuit het ministerie van IenW is in 2020 al een visie
     neergelegd in de Luchtvaartnota waarbij een bijbehorende
     Uitvoeringsagenda is opgesteld. Deze stukken en de rijk-regio
     overleggen, bijvoorbeeld met de BRS, worden bij het MIRT
     traject betrokken. Het MIRT traject kan het vraagstuk echter
     breder trekken in een integraal ruimtelijk onderzoek, zodat een
     brede en transparante belangenafweging tot zijn recht komt.
   7 Onderzoek naar afwaarderen A10                                   Mede naar aanleiding van deze inbreng van Amstelland Meerlanden is de aanduiding van een
                                                                      tweede ring in Versie 3 van de kaart verwijderd. Het onderzoek naar het toekomstig
     Om de autobereikbaarheid in de MRA te behouden, is het van       functioneren van de ring A10, een eventueel functioneren van een tweede ring en de effecten
     belang dat de draaischijf (de ring A10) draaiende blijft. Daar   op het onderliggend wegennet worden in het genoemde onderzoek binnen het programma
     zijn wij het over eens. Eén van de opties is om het doorgaand    Samen Bouwen aan bereikbaarheid (SBAB) uitgevoerd. Volstaan wordt met een beschrijving
     verkeer meer via de A5 en de A9 te leiden als “tweede ring” om   in de tekst van het onderzoek.
     Amsterdam heen. Hier wordt komende maanden binnen het
     programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBaB)
     onderzoek naar verricht. Het is van belang dat dit in het
     Verstedelijkingsconcept ook als onderzoek wordt genoemd en er
     niet vooruit wordt gelopen op nog te nemen besluiten. In het
     kaartmateriaal zien wij bijvoorbeeld al de tweede ring
     ingetekend en de huidige Ring A10 wat vager, nauwelijks
     zichtbaar gemaakt. Dit klopt niet en dient (voorlopig) aangepast
     te worden. Voor de AM-gemeenten is het van belang om uit te
     zoeken of het extra verkeer op de A5 en de A9 past, zowel qua
     doorstroming als qua leefkwaliteit / milieueffecten. Daarnaast
     willen wij in het onderzoek ook graag de effecten op de
     belangrijkste provinciale wegen (in ieder geval de N201 en
     N522) en op het onderliggend wegennet in de Zuidoostlob
     (Diemen/Ouder Amstel/ Amsterdam Zuidoost) meegenomen
     hebben. Pas na afronding van en akkoord op het SBaB-
     onderzoek kan het definitieve verhaal in het
     Verstedelijkingsconcept opgenomen worden, en niet eerder.
6a 1
                                                                                                                                                                  41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>           De leefkwaliteit van onze gemeente wordt voor een groot deel
           bepaald door de nadrukkelijke aanwezigheid van de luchthaven
           Schiphol. Zowel qua overlast (geluid en lucht/fijnstof) als qua
           ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden ervaren wij de
           negatieve consequenties voor de enorme beperkingen in de
           leefkwaliteit in onze gemeente en in de regio. Om de ervaren
                                                                           Rijk en regio staan de integrale benadering van het vraagstuk verhogen leefkwaliteit en een
           overlast van Schiphol voor onze gemeente op te lossen, zien
                                                                           duurzame en robuuste ontwikkeling van Schiphol voor. Dit vergt een nadere uitwerking die we
           voorlopig wij maar één echte oplossing: krimp in het aantal
                                                                           als Rijk en regio gezamenlijke willen oppakken. Daartoe wordt een afspraak aan de
           vluchten. In de toekomst zouden technologische ontwikkelingen
                                                                           Verstedelijkingsstrategie gekoppeld die zal worden opgenomen in het Verstedelijkingsakkoord
           mogelijk kunnen helpen, maar dat helpt voor nu nog niet.
                                                                           MRA. Bezien zal worden welke systematiek het meest passend is voor deze gezamenlijke
           Gesprekken met het Rijk over Schiphol zijn de afgelopen jaren
                                                                           uitwerking. Centraal staat in ieder geval de gezamenlijke integrale afweging.
           vooral gevoerd vanuit het luchtvaartbelang en dit belang gaat
           duidelijk voor alle andere belangen. Wij verwachten dat vanuit
           het Schiphol-keuzevraagstuk in de Verstedelijkingsstrategie er
           een evenwichtig integraal Rijk-regio traject gaat lopen vanuit
           wederkerigheid. Een MIRT-onderzoek vinden wij daarvoor het
           meest geschikte traject.
         2 Voor de regionale bereikbaarheid van Aalsmeer en ook voor       Mede naar aanleiding van deze inbreng van de gemeente Aalsmeer is de aanduiding van een
           bereikbaarheid van de Greenport Aalsmeer is doorstroming van    tweede ring in Versie 3 van de kaart verwijderd. Het onderzoek naar het toekomstig
           de N201 van groot belang. Eventueel extra verkeer mag ook       functioneren van de ring A10, een eventueel functioneren van een tweede ring en de effecten
           niet ten koste gaan van de leefbaarheid in de nabijheid van     op het onderliggend wegennet worden in het genoemde onderzoek binnen het programma
           deze weg. In het onderzoek over afwaardering van de A10 dient   Samen Bouwen aan bereikbaarheid (SBAB) uitgevoerd. Volstaan wordt met een beschrijving
           dan ook gekeken te worden naar de gevolgen voor de N201 zijn    in de tekst van het onderzoek. Verbetering van de regionale fietsstructuur is inderdaad van
           wanneer er meer verkeer over de A5 en de A9 wordt geleid.       belang en loopt in via de regionale programma's van de vervoerregio in samenspraak met de
Gemeente   Wanneer deze wegen vast staan, zal het verkeer automatisch      provincie. Hierbij wordt in lijn met de inbreng van Aalsmeer ook contact gelegd met de
Aalsmeer   een ring verder kijken en dan komt de N201 in beeld.            provincie Zuid-Holland.
           Vooruitlopend op resultaten van het onderzoek moet derhalve
           niet de indruk gewekt worden dat er al sprake is van een
           tweede ring en het verplaatsen van verkeer naar de A9 en de
           A5. Daarnaast is bereikbaarheid per openbaar vervoer en
           (elektrische) fiets voor gemeenten aan de randen van de MRA
           van groot belang. Juist door hier op in te zetten wordt er een
           volwaardig alternatief voor de auto geboden. Voor Aalsmeer en
           Kudelstaart gaat het niet alleen om directe verbinding met
           hoogwaardig openbaar vervoer, maar ook om mobiliteitshubs
           (zoals de hub die nu onderzocht wordt bij bedrijventerrein
           Amstelveen Zuid) om over te kunnen stappen op het openbaar
           vervoer. Zoek ook aansluiting bij de noordkant van Zuid-
           Holland: de MRA houdt wel op na Aalsmeer, maar de
           verbindingen lopen door.
         3 Aanvullend hebben wij een tweetal aandachtspunten bij de        In het Verstedelijkingsconcept is in Versie 3 een direct verband gelegd tussen de elementen
           ontwikkeling van de Westeinderscheg. In dit gebied komen tal    zoals in deze inbreng van de gemeente Aalsmeer wordt voorgesteld. Dat sluit ook goed aan
           van ruimtelijke opgaven samen. En er liggen unieke kansen       op de tekst en beelden in het verstedelijkingsconcept en we waarderen de ondersteuning voor
           voor meer natuur, ecologische en recreatieve verbindingen en    de achterliggende visie. Voor een vervolgactie naar concrete afspraken over de koppeling van
           versterking van cultureel erfgoed zoals de Stelling van         de bossenstrategie en invulling van de Westeinderscheg, wordt een afspraak opgenomen in
           Amsterdam, de Ringvaart en de Amstel. Voor Aalsmeer zijn de     het bijbehorende Verstedelijkingsakkoord.
           volgende onderwerpen van belang: transformatie van tuinbouw
           naar een groen/recreatief landschap, de vergroting van de
           recreatieve bereikbaarheid van de Westeinderplassen en de
           Bovenlanden, de groen/recreatieve verbindingen naar en tussen
                                                                                                                                                                        42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                     de deelgebieden van de Westeinderscheg, de Drechtdoorsteek,
                     de vergroting van de leefbaarheid en beleving van Aalsmeer via
                     de thema's water, bloemen, fietsen en wandelen op basis van
                     het plan Villagedressing Aalsmeer, de versterking van de
                     promotie van het gebied. Eerste aandachtspunt betreft de
                     bossenstrategie van het Ministerie van LNV. In de
                     Verstedelijkingsstrategie wordt namelijk regelmatig gesproken
                     over deze bossenstrategie als een kansrijk traject om de
                     Westeinderscheg door het aanplanten van bossen meer groen
                     en leefbaar te maken. Hier zijn echter nog geen concrete
                     afspraken over gemaakt en wij zien dat wel graag gebeuren.
                     Tweede aandachtspunt is dat wij een directe link zien tussen
                     het keuzevraagstuk leefkwaliteit Schiphol en de
                     Westeinderscheg om daadwerkelijk stappen te zetten in het
                     transformeren van 850 hectare verouderde glastuinbouw. Dit
                     zorgt voor een vergroting van de leefkwaliteit van Aalsmeer en
                     geeft een boost aan de ontwikkeling van de Westeinderscheg.
                     Die versterking van de leefkwaliteit zit in de Zuidflank van de
                     MRA in wonen en recreatie. Ontwikkelingen in dit gebied
                     zouden hierop moeten aansluiten.
                   4 Opmerkingen over gevolgen uitgangspunt polycentrische en           Zoals terecht door de gemeente Aalsmeer opgemerkt is het uitgangspunt voor het
                     inclusieve metropool. De Verstedelijkingsstrategie gaat uit van    Verstedelijkingsconcept een polycentrische ontwikkeling van de MRA. Daarbij is de strategie
                     deze gedachte; een MRA waar Amsterdam weliswaar de                 om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de kernkwaliteiten van de verschillende deelregio's
                     centrumstad is, de losse kernen zelfstandig functioneren, maar     binnen de MRA, zoals die van Aalsmeer. Het doel daarbij is een evenwichtige ontwikkeling van
                     waar ook een meerwaarde ontstaat doordat de kernen                 de MRA waarbij zoveel mogelijk kansen en gewenste (ruimtelijke) ontwikkelingen worden
                     onderdeel uitmaken van een stedelijk netwerk. Daarnaast gaat       benut om in alle delen van de MRA voldoende welvaartsniveau te ontwikkelen en behouden.
                     de Verstedelijkingsstrategie uit van een metropool waarin de
                     welvaart gelijkmatig verdeeld is over de deelregio's, een
                     ongedeelde inclusieve metropool. De vraag is of dit een
                     (volledig) haalbare kaart is; theoretisch is het een mooi
                     uitgangspunt maar is het reëel? Wij zijn van mening dat het
                     goed is om zaken af te stemmen binnen de MRA, maar vinden
                     dat de Verstedelijkingsstrategie er niet toe mag leiden dat
                     kansrijke en gewenste (ruimtelijke) ontwikkelingen in Aalsmeer
                     en omgeving niet door kunnen gaan als gevolg van de
                     uitwerking van dit uitgangspunt. Ongedeeldheid moet niet hét
                     belangrijkste criterium worden.
                   5 Een belangrijke notie is dat de deelregio Amstelland-Meerlanden    Alle deelregio's in de MRA leveren een specifieke bijdrage aan de sterke economie van de
                     een belangrijke economische regio in de MRA is met een relatief    MRA als geheel met een nationaal belang. Mede naar aanleiding van deze suggestie van de
                     groot aandeel in de (internationale) economie van de MRA.          gemeente Aalsmeer zijn in Versie 3 voor elke deelregio teksten toegevoegd in het onderdeel
                     Economische versterking van de verschillende deelregio's buiten    integraal te ontwikkelen gebieden. Zo worden de bijdragen van de deelregio’s nadrukkelijker
                     de kernstad Amsterdam is daarom van groot belang. Dit mag in       weergegeven. Daarbij is gebruik gemaakt van de in het kader van Plabeka opgestelde
                     de Verstedelijkingsstrategie nadrukkelijk worden benoemd.          economische profielen en daarbij behorende strategische lijnen.
8 Provincie Noord- 1 Wij herkennen in het Verstedelijkingsconcept veel van wat wij      De constatering dat de lijn in het Verstedelijkingsconcept MRA goed aansluit op uw inzet,
  Holland            eerder in de provinciale Omgevingsvisie hebben gezegd. Het         sterkt ons in de opzet van het Verstedelijkingsconcept MRA. Van deze constatering is met
                     concept is op hoofdlijnen in lijn met het provinciaal beleid, waar waardering kennis genomen.
                     wij dan ook blij mee zijn. Het gaat daarbij dan onder meer om
                     de uitgangspunten van binnenstedelijke verdichting, van
                     knooppuntontwikkeling, het doorontwikkelen van het
                                                                                                                                                                                     43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>  metropolitane landschap, de aanpassing van het
  mobiliteitssysteem, het watersysteem en van het
  energiesysteem en de ecologische versterking. Het is goed te
  lezen dat deze uitgangspunten mede in het licht staan van het
  behouden en versterken van de leefkwaliteit.
2 Maar wij zien ook dat bepaalde onderdelen nog onvoldoende        De constatering van de provincie dat onderdelen nog verder uitgewerkt moeten worden is
  zijn uitgewerkt of tegen elkaar zijn afgewogen. Over de wijze    juist. Bestaande afspraken en kaders zijn daarvoor leidend. De opgaven rondom Schiphol en
  waarop het concept realiteit zou moeten worden en onder          het Noordzeekanaalgebied worden bovendien verder uitgewerkt in verbinding met de reeds
  welke condities, moet nog wel het nodige worden uitgewerkt en    bestaande samenwerkingen op deze gebieden.
  afgesproken. Wij voelen als provincie een verantwoordelijkheid
  om bestaande kaders en liggende afspraken, of die nu het
  schaalniveau van de hele MRA betreffen, of het schaalniveau
  van (delen van) de MRA overstijgen, bij de
  Verstedelijkingsstrategie te betrekken. Twee belangrijkere
  nationale economische clusters, Schiphol en het
  Noordzeekanaalgebied, zijn verbonden aan de metropoolregio
  en liggen in onze provincie. Die zijn continu onderwerp van
  maatschappelijke discussie. Uit oogpunt van zorgvuldigheid en
  duurzaamheid vinden wij het een voorwaarde dat bestaande
  afspraken en kaders goed bij de afwegingen worden betrokken.
3 Wij hebben vorig jaar het programma Gezonde Leefomgeving         Naar aanleiding van deze suggestie van de provincie is in Versie 3 van het
  vastgesteld. Een gezonde leefomgeving is een woon-               Verstedelijkingsconcept op de plaatsen waar de term ‘leefkwaliteit’ gewijzigd in ‘gezonde
  werkomgeving die als prettig wordt ervaren, waar je zo min       leefomgeving’ als daarop wordt gedoeld. Het begrip leefkwaliteit in Versie 3 betekent nu
  mogelijk wordt blootgesteld aan ongezonde stoffen en             'aantrekkelijke leefomgeving'. Ten aanzien van stedelijke ontwikkeling en normen voor een
  veiligheidsrisico’s, waar de druk op de gezondheid minimaal is   gezonde leefomgeving is in het traject van de MRA Verstedelijkingsstrategie samenwerking
  én die uitnodigt tot gezond gedrag. Alle aspecten voorde         gestart met het RIVM. Het RIVM heeft de huidige stand van zaken m.b.t. leefomgeving en
  gezonde leefomgeving zien we in meer of mindere mate wel         gezondheid in de MRA in beeld gebracht, en een inschatting gemaakt waar in de MRA
  terug in het Verstedelijkingsconcept. In het                     opdrachten, kansen en risico’s liggen om een gezonde leefomgeving te creëren of juist alert te
  verstedelijkingsconcept wordt hierbij de term leefkwaliteit      zijn om deze onder verstedelijkingsdruk te behouden. Op basis van deze RIVM-verkenning
  gehanteerd. We stellen voor om dit begrip in het                 worden verdere handelingsperspectieven voor het werken aan een gezondere leefomgeving
  verstedelijkingsconcept te wijzigen in gezonde leefomgeving,     uitgewerkt. Dit is onderdeel van de uitvoering van de Verstedelijkingsstrategie.
  zodat het aansluit bij de Omgevingswet.
  In de lijst met keuzevraagstukken roept u de vraag op hoever
  we willen gaan in het benutten van de maximale wettelijke
  mogelijkheden voor hogere grenswaarden voor leefkwaliteit. In
  onze Omgevingsvisie NH2O5O hebben wij uitgesproken te
  streven naar het behalen van de WHO-normen in 2050, voor de
  hele provincie. Wij hebben in januari 2020 het Schone lucht
  Akkoord (SLA) ondertekend net als andere partijen binnen de
  MRA. Daarbij streven we actief naar het behalen van WHO-
  advieswaarden voor luchtkwaliteit per 2030 voor de stoffen
  fijnstof (PM10 en PM2.5) en stikstofdioxide. We beseffen dat dit
  consequenties heeft voor de mogelijkheden voor woningbouw
  en willen dan ook inzetten op het vinden van innovatieve
  oplossingen hiervoor. Voor de korte termijn achten wij een
  nadere uitwerking nodig naar hoe de stedelijke ontwikkeling in
  relatie tot gezonde leefomgeving en de normen vorm kan
  krijgen.
                                                                                                                                                                  44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>4 Schiphol Airport is een essentieel onderdeel van de Noord-       In Versie 3 heeft de integrale opgave rondom Schiphol een centralere plek gekregen. Rijk en
  Hollandse economie. Het vormt een belangrijke spil in de         regio staan de integrale benadering van het vraagstuk verhogen leefkwaliteit en een
  internationale connectiviteit van ons land. Maar dit heeft ook   duurzame en robuuste ontwikkeling van Schiphol voor. Dit vergt een nadere uitwerking die we
  een keerzijde, de impact op de leefomgeving is groot. Doel is te als Rijk en regio gezamenlijke willen oppakken. Daartoe wordt een afspraak aan de
  komen tot een gezond woon-, werk- en leefklimaat in de           Verstedelijkingsstrategie gekoppeld die zal worden opgenomen in het Verstedelijkingsakkoord
  Schipholregio. De grote opgaven in onze regio op het gebied      MRA.
  van woningbouw, economie, mobiliteit, energietransitie,
  klimaat, natuur en biodiversiteit vragen om een integrale
  belangenafweging. Luchtvaart is slechts één van die belangen
  en staat dus niet op zichzelf (zie ook adviescommissie MER over
  samenhang lucht en land). De uitdaging is de balans te vinden
  tussen de verschillende, soms met elkaar schurende opgaven en
  ambities.
  Hoewel de problematiek rond luchtvaart prominent aanwezig is
  in de Zuidflank, speelt het principiële vraagstuk over de
  integratie van luchtvaart in het stelsel van het omgevingsrecht
  in de hele MRA en zelfs daarbuiten. Wij pakken dit daarom op
  vanuit de Bestuurlijke Regie Schiphol om hier richting Rijk
  gezamenlijk onze koers in te bepalen. Wij willen dan ook voor
  dit keuzevraagstuk een andere, meer centrale plek in het
  Verstedelijkingsconcept.
5 Daarbij moeten ook de consequenties van de uitbreiding van       We zijn het eens met de provincie en onderkennen dat hier sprake is van een complexe
  het werkingsgebied voor cumulatie van vliegtuiggeluid in         problematiek. De discussie hierover wordt niet via de Verstedelijkingsstrategie MRA maar via
  combinatie met nieuwe rekenregels worden betrokken. De           het proces van de Luchtvaartnota gevoerd.
  verzwaring van de bijdrage van luchtvaart in het gecumuleerde
  geluidniveau geeft problemen bij het realiseren van de
  woningbouwopgave in de hele MRA. Naast verhoogde
  procesrisico’s gaat het om vertraging en zelfs uitval van (delen
  van) belangrijke locaties. Om zinvol te kunnen cumuleren
  moeten eerst principiële vraagstukken rond de regulering van
  vliegtuiggeluid worden opgelost. Onze oproep aan het Rijk is
  om hiermee voortvarend aan de slag te gaan en in de tussentijd
  te voorkomen dat er via de Aanvullingsregeling geluid
  Omgevingswet nieuwe belemmeringen voor de gezamenlijke
  woningbouwopgave in de MRA worden opgeworpen. In
  afwachting van de uitwerking van een deugdelijk stelsel voor de
  regulering van luchtvaartgeluid is de beproefde systematiek van
  het “rekenschap geven”, zoals we dat conform de wonen-
  vliegen-afspraken in LIB 5 doen, een werkbaar alternatief om
  vliegtuiglawaai op een zorgvuldige manier mee te wegen bij
  ruimtelijke ontwikkelingen.
6 De provincie werkt al lang samen met gemeenten, Rijk en          Wat het NZKG betreft zijn in het Verstedelijkingsconcept in versie 3 alleen die onderdelen
  havenbeheerders in het Bestuursplatform NZKG. In 2013            opgenomen die als onmisbaar element zijn geïdentificeerd. Elementen waar geen
  hebben alle betrokken partners de Visie NZKG 2040 vastgesteld.   overeenstemming over is of die nader onderzoek vergen, zijn als zodanig aangegeven en
  De provincie heeft ze vervolgens in haar Omgevingsvisie          zullen in het gezamenlijk proces in het NOVI-gebied NZKG verder worden onderzocht en
  NH2050(2018) overgenomen. Voor ons zijn ze dan ook de basis      besproken. Een procesafspraak daarover zal onderdeel uitmaken van het bij het aan de
  voor regionale afspraken als het gaat om het NZKG.               Verstedelijkingsstrategie verbonden Verstedelijkingsakkoord. Wat de Houtrakpolder betreft,
                                                                   houdt de Verstedelijkingsstrategie vast aan eerdere afspraken uit de visie NZKG 2040. Dit
  Wij staan nog steeds achter beide visies en de samen gemaakte betekent dat eerst intensiever gebruik moet worden gemaakt van het huidige haventerrein.
                                                                                                                                                                45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>  afspraken. Dat betekent dat we ook nog steeds achter de          Eventuele discussie over anders inzetten van gronden verloopt via het Bestuursplatform
  ambitie staan om bepaalde gebieden te transformeren, mede        conform diezelfde afspraken uit de Visie NZKG 2040.
  gelet op de grote behoefte aan woningen inde regio. We wijzen
  onder andere op Havenstad, Achtersluispolder en
  Hembrugterrein. In lijn met de afspraken hebben wij als
  provincie dan ook meegewerkt aan de dezonering van Sloterdijk
  I, waarmee daar de ontwikkeling naar een gemengd
  woonwerkgebied is mogelijk gemaakt.
  Natuurlijk zijn wij ons ervan bewust dat de wereld sinds 2013
  en 2018 niet heeft stilgestaan. Er zijn nieuwe ontwikkelingen
  met daarbij behorende ruimteclaims waarmee destijds geen of
  onvoldoende rekening is gehouden. Ook dienen bepaalde
  ontwikkelingen zich sneller aan dan verwacht. Die
  ontwikkelingen worden in het Verstedelijkingsconceptgoed
  beschreven.
  …Al deze opgaven komen samen in het Noordzeekanaalgebied,
  wat spanning oplevert voor de manier waarop daaraan aan
  tegemoet kan worden gekomen. Duidelijk is dat niet alles kan,
  of dat niet alles tegelijk kan en dat dus een zorgvuldige
  afweging is vereist. Wat ons betreft bieden de afspraken in het
  kader van Visie NZKG 2040 nog steeds het kader voor het
  maken van die afwegingen. Wij onderstrepen de afspraken over
  de te benutten locaties voor wonen, werken en recreatie.
  Echter, wel binnen de daarbij gestelde randvoorwaarden in de
  Visie NZKG 2040; daar hechten wij sterk aan. Het tempo waarin
  de gebieden kunnen ontwikkelen of transformatie kan
  plaatsvinden is afhankelijk van de invulling van die
  randvoorwaarden. Voor de volledigheid voegen we het
  rompbesluit uit 2013 als bijlage bij deze brief.
7 De energietransitie vraagt van ons om rekening te houden met     Zoals in reactie op de onder punt 6 weergegeven inbreng van de provincie is aangegeven, zijn
  alles wat met de aanlanding van de windenergie op land te        wat het NZKG betreft in het Verstedelijkingsconcept in versie 3 alleen die onderdelen
  maken heeft. De omvang van de benodigde ruimte is nog            opgenomen die als onmisbaar element zijn geïdentificeerd. Elementen waar geen
  uiterst onzeker. De lopende strategieën en onderzoeken die in    overeenstemming over is of die nader onderzoek vergen, zijn als zodanig aangegeven en
  dat kader worden uitgevoerd, zoals Regionale Energie Strategie   zullen in het gezamenlijk proces in het NOVI-gebied NZKG verder worden onderzocht en
  (RES)en Cluster Energie Strategieën (CES), geven ons op          besproken. Een procesafspraak daarover zal onderdeel uitmaken van het bij het aan de
  afzienbare termijn wel meer inzicht daarin.                      Verstedelijkingsstrategie verbonden Verstedelijkingsakkoord. De suggestie van de provincie
  Voor de aanlanding van wind op zee, alsmede de productie en      met betrekking tot de afstemming met de Noordkop en Port of Den Helder betreft, deze
  distributie van waterstof kijken wij verder dan alleen de MRA en kunnen worden meegenomen in de afstemming die plaatsvindt via het Bestuursplatform
  het NZKG. Wij dringen aan op een integrale en gezamenlijke       NZKG en het landelijke programma Hoofdinfrastructuur Energie.
  ontwikkeling met de gemeenten en bedrijven in de Noordkop en
  de Port of Den Helder (PoDH). De Noordkop en de haven van
  Den Helder zijn ideaal gesitueerd voor de aanlanding van wind
  op zee en de productie van waterstof. Deze samenwerking
  verlicht niet alleen de druk op de schaarse ruimte in de MRA,
  het biedt ook een stevige en duurzame economische en
  werkgelegenheidsimpuls voor deze regio. In plaats van een
  ‘ieder voor zich’ benadering zien wij graag een nauwe
  samenwerking tussen de MRA en de Noordkop/PoDH bij de
                                                                                                                                                                46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>   verdere uitwerking van de strategie op dit gebied.
   Heronderzoek naar de benodigde ruimte voor de
   energietransitie ondersteunen we. We nemen echter niet eerder
   een standpunt over de ruimte die moet worden gereserveerd in,
   dan nadat de uitkomsten bekend zijn.
 8 Ook de transitie naar circulaire economie gaat met                Zoals eerder aangegeven zijn in het Verstedelijkingsconcept voor het NZKG in versie 3 alleen
   onzekerheden in het ruimtebeslag gepaard. Het is onduidelijk of   die onderdelen opgenomen die als onmisbaar element zijn geïdentificeerd. Elementen waar
   die geheel binnen de contouren van het bestaande haven- en        geen overeenstemming over is of die nader onderzoek vergen, zijn als zodanig aangegeven
   bedrijventerreincluster kan plaatsvinden; zowel de fysiek-        en zullen in het gezamenlijk proces in het NOVI-gebied NZKG verder worden onderzocht en
   ruimtelijke contour als de bestaande milieucontouren. De ruimte   besproken. In lijn met de stellingname van de provincie is de Wijkermeerpolder in het
   die nodig is voor circulaire economie moet ons inziens gevonden   Verstedelijkingsconcept dan ook niet opgenomen als mogelijke bedrijventerreinlocatie. Wel is
   worden binnen de grenzen van bestaande haven-, industrieën        het gedeeltelijk aangegeven als zoekgebied voor tijdelijke piekwaterberging, aangezien een
   bedrijventerreinen; daarvoor kunnen geen nieuwe gebieden          tijdelijke piekwaterberging als onmisbaar element is geïdentificeerd. Een procesafspraak over
   binnen het Noordzeekanaalgebied worden aangewezen. We zijn        hoe verder en waarover verder onderzoek en uitwerking nodig is, zal onderdeel uitmaken van
   dan ook niet bereid de Wijkermeerpolder aan te merken als (te     het bij het aan de Verstedelijkingsstrategie verbonden Verstedelijkingsakkoord.
   reserveren) bedrijventerrein, ook niet voor uit te plaatsen niet-
   haven-gebonden bedrijven. We zijn er voorstander van
   dergelijke bedrijven te verwijzen naar bestaande terreinen in de
   omgeving, zoals in Purmerend en Alkmaar. Dit biedt in onze
   ogen tevens een kans om bij te dragen aan de
   werkgelegenheidsontwikkeling in deze gebieden.
   Vanwege de grotere woningbouwopgave dan waarmee eerder
   rekening is gehouden, wordt onderzocht of bepaalde
   bedrijventerreinen (zoals Coen- en Vlothaven Amsterdam,
   Achtersluispolder Zaanstad, De Pijp Beverwijk) nu – al dan niet
   eerder of in een sneller tempo dan gedacht – kunnen worden
   getransformeerd. Dat brengt met zich mee dat ruimte gevonden
   moet worden voor bedrijven die op zoek moeten naar een
   alternatieve locatie. Vooral als we ze willen behouden voorde
   regio.
 9 Ingebed in een natte en groene omgeving heeft het gebied ook      Wat het NZKG betreft zijn in het Verstedelijkingsconcept in versie 3 alleen die onderdelen
   te maken met vraagstukken rond bijvoorbeeld                       opgenomen die als onmisbaar element zijn geïdentificeerd. De tijdelijke waterbuffer is een
   klimaatverandering, groenrecreatief landschap en natuur. Er       dergelijk onmisbaar element en is als zoekgebied opgenomen in versie 3 van het
   moeten maatregelen worden getroffen om de piekbelasting van       Verstedelijkingsconcept. Elementen waar geen overeenstemming over is of die nader
   water op te vangen. Niet alleen door het peil van het             onderzoek vergen, zijn als zodanig aangegeven en zullen in het gezamenlijk proces in het
   Noordzeekanaal te verhogen, maar ook door ruimte te zoeken        NOVI-gebied NZKG verder worden onderzocht en besproken. Een procesafspraak daarover zal
   voortijdelijke waterbuffering. Wat betreft waterbuffering in het  onderdeel uitmaken van het bij het aan de Verstedelijkingsstrategie verbonden
   gebied zien wij mogelijkheden voor en zijn wij bereid om een      Verstedelijkingsakkoord.
   deel van het Oer-IJ als tijdelijke waterbuffer, in combinatie met
   recreatie en natuurontwikkeling, te reserveren en in te richten.
10 Juist in het traject NOVI-gebied NZKG is het zaak om al deze      Wat het NZKG betreft zijn in het Verstedelijkingsconcept in versie 3 alleen die onderdelen
   aspecten, ruimte vragers, in samenhang te bekijken en tegen       opgenomen die als onmisbaar element zijn geïdentificeerd. Elementen waar geen
   elkaar af te wegen. We verwachten dat de kaders die vanuit de     overeenstemming over is of die nader onderzoek vergen, zijn als zodanig aangegeven en
   Verstedelijkingsstrategie worden meegegeven voldoende ruimte      zullen in het gezamenlijk proces in het NOVI-gebied NZKG verder worden onderzocht en
   bieden om binnen het traject van NOVI-NZKG ook eigen              besproken. Een procesafspraak daarover zal onderdeel uitmaken van het bij het aan de
   afwegingen te kunnen maken, pilots te kunnen doen en              Verstedelijkingsstrategie verbonden Verstedelijkingsakkoord. Wat de Houtrakpolder betreft,
   besluiten te nemen. Wij verwachten hierover goede afspraken       houdt de Verstedelijkingsstrategie vast aan eerdere afspraken uit de visie NZKG 2040. Dit
   in het kader van de Verstedelijkingsstrategie te kunnen maken.    betekent dat eerst intensiever gebruik moet worden gemaakt van het huidige haventerrein.
                                                                                                                                                                   47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                                                                      Enige discussie over anders inzetten van gronden verloopt via het Bestuursplatform conform
                                                                      diezelfde afspraken uit de Visie NZKG 2040.
11 De energietransitie heeft impact op de energie-infrastructuur      Mede naar aanleiding van deze inbreng van de provincie is in Versie 3 is een volgende stap
   met ruimtelijke consequenties op de schaal van de MRA, maar        gezet in het in beeld brengen van de knelpunten in het energiesysteem op de korte termijn
   ook op gebiedsniveau binnen de MRA. Bij de NZKG zijn we daar       (tot 2030) en van de richting voor het hybride energiesysteem van de toekomst. De laatste is
   al op in gegaan. Wij benadrukken het belang van de                 echter afhankelijk van verschillende trajecten op nationaal niveau, waarin nog bepalende
   energievraag en welke voorzieningen daarvoor ruimtelijk nodig      keuzes gemaakt moeten worden. Het Programma Energiehoofdstructuur is hier in grote mate
   zijn op gebiedsniveau. Wij willen dat de richting die het          bepalend. In de Verstedelijkingsstrategie worden wel dezelfde scenario’s toegepast als in het
   energiesysteem op gaat, wordt geconcretiseerd inclusief de         programma PEH: de landelijk II3050 scenario’s. Voor de verdere uitwerking van het
   ruimtelijke consequenties. Niet alleen de ruimtelijke impact van   energiesysteem hebben Rijk en regio in het kader van de Verstedelijkingsstrategie
   het systeem zelf, maar ook de uitwerking daarvan op andere         afgesproken intensiever samen te werken ten behoeve van een integrale besluitvorming op
   ontwikkelingen, zoals wonen en werken. We willen dit dan ook       nationaal en regionaal niveau over ruimtelijke en economische ontwikkeling aan de ene kant
   terug zien in de volgende versie van het                           en een robuust en duurzaam hybride energiesysteem aan de andere kant.
   verstedelijkingsconcept.
12 In de Verstedelijkingsstrategie wordt geconstateerd dat het        Terecht wijst de provincie op de nauwe samenhang tussen de Verstedelijkingsstrategie en het
   mobiliteitssysteem vraagt om een transitie: “een duurzame,         programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid, w.o. het Multimodaal Toekomstbeeld. In lijn
   gezonde en slimme mobiliteit, die het mensen gemakkelijk           hiermee wordt dan ook nauw samengewerkt.. Bevindingen uit Programma SBaB worden
   maakt om hun reis van deur tot deur te organiseren, op             geïntegreerd in het Verstedelijkingsconcept en vanuit de Verstedelijkingsstrategie wordt
   betaalbare wijze en beperkt afhankelijk van een eigen auto”. Dit   geborgd dat de mobiliteitsopgaven in SBaB gekoppeld zijn aan de integrale
   sluit goed aan bij de drie pijlers van ons Perspectief Mobiliteit: verstedelijkingsopgave. De elementen van het Regionaal OV Toekomstbeeld worden
   Verminder, Verander, Verbeter. Daarom ook benadrukken wij          geïntegreerd in het verstedelijkingsconcept, waarbij wordt aangegeven of er momenteel voor
   de belangrijke relatie tussen het programma Samen Bouwen           ROVT-projecten al dan niet sprake is van Rijksbetrokkenheid. Zoals de provincie vraagt, wordt
   aan Bereikbaarheid (SBaB) en meer specifiek het Multi Modaal       bij het onderzoek naar het herontwerp van het wegennet in het traject Multimodaal
   Toekomstbeeld 2040. Juist deze multimodale strategie is van        toekomstbeeld – naast naar effecten elders in het hoofdwegennet – ook gekeken naar de
   groot belang om de verstedelijkingsstrategie te laten slagen,      effecten op het onderliggend wegennet van N-wegen.
   ook met het oog op de Mobiliteitstransitie (die ook wordt
   uitgewerkt binnen datzelfde Multi ModaleToekomstbeeld).
   De relatie met het Regionaal OV Toekomstbeeld (ROVT) willen
   we uitgebreider hebben verwoord in de
   Verstedelijkingsstrategie. ROVT-projecten zoals HOV A9-corridor
   en HOV Hillegom-Schiphol horen ook te worden benoemd
   (naast HOV ZaanIJ, dat wel staat benoemd).
   Tenslotte vragen wij aandacht voor mobiliteitsvraagstukken die
   niet in het programma SBaB zijn ondergebracht, denk daarbij in
   ieder geval aan de Gooicorridor en de A22. Maar ook aan de
   doorwerking van het programma SBaB op het regionale
   wegennet, bijv, n.a.v. het onderzoek naar het “redesign” van
   het weggennet dat op dit moment wordt uitgewerkt in het Multi
   Modaal Toekomstbeeld.
13 Wij zien de verstedelijkingsstrategie als een stip op de horizon   Zoals gesignaleerd door de provincie markeert de Verstedelijkingsstrategie inderdaad een
   waar we binnen de MRA en met het Rijk gezamenlijk naar toe         nieuwe wijze van samenwerken tussen regio en Rijk. Binnen de MRA wordt dit opgepakt en
   werken. Het kan zijn dat de verstedelijkingsstrategie nu of in de  uitgewerkt door platform Ruimte. Ten aanzien van de samenwerking worden de komende tijd
   toekomst op onderdelen af zal wijken van lokale of regionale       afspraken uitgewerkt over de manier waarop aan de verstedelijkingsopgaven in de MRA wordt
   visies. Of dat ontwikkelingen in andere programma's                gewerkt en hoe verschillende trajecten zich tot elkaar verhouden. Belanghebbenden worden
   consequenties hebben voor keuzes in de                             betrokken bij het formuleren van die afspraken.
   verstedelijkingsstrategie. Zie bijvoorbeeld het eerdergenoemde
   NOVI-gebied NZKG, waarbinnen de verdere gebiedsgerichte
                                                                                                                                                                    48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>   uitwerking plaatsvindt van de daar spelende opgaven uit de
   Verstedelijkingsstrategie.
   We gaan ervan uit dat over deze punten het gesprek met elkaar
   wordt gevoerd binnen de MRA en waar nodig met het Rijk. We
   zien de Verstedelijkingsstrategie in die zin dan ook als een
   startpunt, waarbij de sturing op het invullen van de
   randvoorwaarden, die we noodzakelijk achten om de doelen te
   bereiken, en het maken van afspraken hoe we dat samendoen,
   centraal moet staan.
   Wij pleiten daarnaast voor het borgen van de afspraken, in het
   licht van de lopende programma’s, om te vermijden dat partijen
   naar elkaar kijken in plaats van actie te ondernemen waar
   afgesproken en nodig. Dit geldt onder meer voor de lopende
   trajecten, programma’s en onderzoeken in het kader van de
   nationale Energietransitie en voor klimaatadaptatie.
14 Klimaatverandering heeft terecht een stevige positie in het      We waarderen de steun van de provincie voor de keuze om klimaatverandering een centrale
   verstedelijkingsconcept gekregen. We moeten ons als              positie te geven in het Verstedelijkingsconcept. Het Verstedelijkingsconcept agendeert de
   samenwerkende overheden voorbereiden op de grote gevolgen        opgaven hiervoor en schetst een koers hoe deze kunnen worden aangepakt. In Versie 3 wordt
   die klimaatverandering voor de MRA kunnen hebben.                verbinding gemaakt met lopende programma’s op dit terrein. In de uitwerking van de
   Klimaatverandering leidt, naast wateroverlast, steeds meer tot   opgaven zal vervolgens gekeken worden wat aanvullend op die programma's nodig is.
   watertekort, waarmee overlast in een ander perspectief komt te
   staan. Het is daarom belangrijk dat de Verstedelijkingsstrategie
   rekening houdt met lopende water- en klimaatprogramma’s van
   Rijk, regio, provincie en waterschappen. Denk aan Deltaplan
   Zoetwater, Programma Toekomstbestendig Amsterdam-
   Rijnkanaal/ Noordzeekanaalgebied en Gebiedsprogramma Laag-
   Holland.
15 De verstedelijkingsstrategie richt zich op kansengelijkheid en   Tot 2030 heeft de MRA een woningbouwopgave van 175.000 woningen, tot 2050 een opgave
   betaalbare woningen voor alle inwoners en refereert aan de       van 325.000 woningen. In de Verstedelijkingsstrategie is gesteld dat tot 2030 alles nodig is
   grote bouwopgave van 175.000 woningen voor de hele regio. Er     om te voldoen aan de woningbouwopgave. Voor de decennia erna is meer sprake van keuzes
   worden in de huidige versie geen expliciete strategische keuzes  maken. De fasering is in Versie 3 is in hoofdzaak een ideale fasering, aangescherpt ten
   gemaakt over fasering en prioriteiten en regionale verdeling op  opzichte van Versie 2 waar mogelijk. Verdere aanscherping en prioritering vergen een
   woonmilieus, woningtypes en aantallen, noch over onderlinge      zorgvuldig proces en draagvlak. De komende maanden worden voor dit proces benut. De
   taakverdeling tussen de samenwerkende partijen en hoe deze       resultaten van de handelingsperspectieven sociaal-maatschappelijke opgaven bieden hier ook
   keuzes – gezamenlijk en op integrale, sector overstijgende wijze aanknopingspunten voor. En binnen MRA Bouwen en Wonen gesprekken gevoerd over de
   – gerealiseerd gaan worden, terwijl focus op de afgesproken      afstemming als het gaat om woningtypes, woonmilieus en spreiding van betaalbare woningen
   locaties het juist mogelijk moet maken om andere plekken te      in de regio. Met de Woondeal hebben de MRA en het Rijk afspraken gemaakt over de
   vrijwaren van nieuwe grootschalige bebouwing. Een dergelijke     Rijksinzet op investeringscapaciteit van woningcorporaties en betaalbaarheid. Betaalbaarheid
   expliciete keuze zou onderdeel moeten worden van een             heeft niet alleen betrekking op nieuwbouw maar is ook sterk gerelateerd aan de
   volgende versie van de verstedelijkingsstrategie cq daarin nader woningvoorraad.
   uitgewerkt zijn.
16 Tot slot willen we ingaan op de aangekondigde integratieslag     De provincie wijst op het belang van een verdere integratie van de bouwstenen in het
   richting versie 3 van het Verstedelijkingsconcept. Wij zien uit  Verstedelijkingsconcept. In Versie 3 is een integratieslag doorgevoerd, voor de eerdere
   naar de wijze waarop de samenhang tussen functies en             vraagstukken uit versie 2 zijn keuzevoorstellen opgenomen waarbij tevens is gelet op
   systemen inversie 3 vorm krijgt, want die stap is zeker nodig.   herkenbaarheid ten opzichte van versie 2.
   Het gaat om de verweving van de meerkernige metropool met
   het groenblauwe netwerk, en dat we de stap zetten van het
                                                                                                                                                                 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                benoemen van schuurpunten naar het maken van
                daadwerkelijke keuzes, waarbij de consequenties van die
                keuzes op alle onderdelen inzichtelijk zijn gemaakt.
6b Gemeente   1 De Metropoolregio Amsterdam is een samenwerkingsverband en       Aan het begin van het proces is met raden en Staten afgesproken dat zij tijdens het
   Amstelveen   is niet democratisch gelegitimeerd zelfstandig besluiten te      maakproces op tussenproducten kunnen reageren. Tot op heden is op die wijze elke stap in
                nemen, dat is aan de Raden en Staten in het gebied. Het is       het proces ter informatie aangeboden aan raden en Staten. De wensen- en
                daarom van groot belang dat wij als gemeenteraad van             opvattingenperiode is bedoeld om het inhoudelijke debat in raden en Staten te kunnen voeren
                Amstelveen goed betrokkenzijn in dit voor de regio én            en wensen en opvattingen mee te geven die van invloed zijn op de nu voorliggende Versie 3
                Amstelveen belangrijke traject. Ons college heeft ons            van het Verstedelijkingsconcept. Mede naar aanleiding van de reactie van de gemeenteraad
                geïnformeerd dat hier meermaals aandacht voor gevraagd is in     van Amstelveen wordt een extra processtap ingebouwd voor bespreking van Versie 3 in de
                ambtelijke overleggen en bij bespreking in de bestuurlijke MRA-  raden en Staten, voordat tot besluitvorming tussen Rijk en regio zal worden overgegaan. Deze
                platforms Economie en Ruimte/Wonen. Zoals eerder                 stap is voorzien in de periode november 2021-januari 2022, de exacte planning voor het
                aangegeven is betrokkenheid bij de kaders tot op heden           vaststellen van het verstedelijkingsconcept door raden en Staten wordt voorgelegd aan de
                onvoldoende geweest, hierdoor is er in de Raad van Amstelveen    Stuurgroep..
                geen mogelijkheid geweest hier een politieke discussie over te
                voeren. In het proces “van versie 2 naar versie 3” wordt de
                Raad ook niet actief betrokken. Dit kan niet en is niet conform
                de democratische legitimatie. Wij verzoeken u hier uitdrukkelijk
                om procesmatig een extra stap voor in te voeren.
              2 Het is terecht dat wij als Amstelland Meerlanden-regio een       Alle deelregio's in de MRA leveren een specifieke bijdrage aan de sterke economie van de
                eigen plek in het Verstedelijkingsconcept hebben als gebied      MRA als geheel met een nationaal belang. Mede naar aanleiding van deze suggestie van de
                Zuidflank. De MRA is namelijk méér dan alleen Amsterdam.         gemeente Amstelveen zijn in Versie 3 voor elke deelregio teksten toegevoegd in het
                Juist de deelregio’s binnen de MRA hebben hun eigen              onderdeel integraal te ontwikkelen gebieden. Zo worden de bijdragen van de deelregio’s
                kwaliteiten en specifieke opgaven, dienen verder versterkt te    nadrukkelijker weergegeven. Daarbij is gebruik gemaakt van de in het kader van Plabeka
                worden en dragen zo ook bij aan het versterken van               opgestelde economische profielen en daarbij behorende strategische lijnen. Het uitgangspunt
                Amsterdam. Deze relatie tussen Amsterdam en de Zuidflank         is een evenwichtige ontwikkeling van de MRA waarbij in samenspraak (dus niet ongevraagd)
                moet wat ons betreft evenwichtig zijn. Er kan geen sprake zijn   de ontwikkelingen als geheel worden geschetst.
                van het (ongevraagd) afschuiven of overdragen van stedelijke
                problematiek op randgemeenten. Dit mag in het
                Verstedelijkingsconcept sterker neergezet worden.
              3 Als gemeente herkennen we ons in de gezamenlijke AM-reactie      Rijk en regio staan de integrale benadering van het vraagstuk verhogen leefkwaliteit en een
                en wij hebben tevens een aantal aanscherpingen. Als              duurzame en robuuste ontwikkeling van Schiphol voor. Dit vergt een nadere uitwerking die we
                Amstelveen ervaren wij ook de lusten en de lasten van de         als Rijk en regio gezamenlijke willen oppakken. Daartoe wordt een afspraak aan de
                luchthaven Schiphol en bemerken wij dat de gesprekken met        Verstedelijkingsstrategie gekoppeld die zal worden opgenomen in het Verstedelijkingsakkoord
                het Rijk over (de ontwikkeling van) Schiphol steeds meer vanuit  MRA. Bezien zal worden welke systematiek het meest passend is voor deze gezamenlijke
                het luchtvaartbelang gevoerd zijn de afgelopen jaren. Wat ons    uitwerking. Centraal staat in ieder geval de gezamenlijke integrale afweging.
                betreft moet het belang van de inwoners centraler staan en
                moet de ontwikkeling van Schiphol ook bezien worden vanuit
                zaken als leefkwaliteit, schonere lucht, ruimtelijke
                ontwikkelingsmogelijkheden. De Verstedelijkingsstrategie zien
                wij als grote kans om het gesprek over Schiphol integraal te
                voeren, vanuit de wederkerigheid van grond en lucht. Een MIRT
                Onderzoek zien wij als het juiste middel om het onderzoek ook
                echt integraal op te pakken.
              4 Voor de regionale bereikbaarheid van Amstelveen en in het        Mede naar aanleiding van deze inbreng van Amstelveen is de aanduiding van een tweede ring
                bijzonder de bereikbaarheid van onze bedrijven en inwoners is    in Versie 3 van de kaart verwijderd. Het onderzoek naar het toekomstig functioneren van de
                de A9 van groot belang. Daarom wordt deze ook de komende         ring A10, een eventueel functioneren van een tweede ring en de effecten op het onderliggend
                jaren verbreed en verdiept om de doorstroming op de weg en       wegennet worden in het genoemde onderzoek binnen het programma Samen Bouwen aan
                de leefkwaliteit langs de weg te verbeteren én om de
                                                                                                                                                                              50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>  tweedeling van de stad te verminderen. Wij begrijpen dat voor     bereikbaarheid (SBAB) uitgevoerd. Volstaan wordt met een beschrijving in de tekst van het
  de bereikbaarheid van de MRA het belangrijk is dat de Ring A10 onderzoek.
  (als draaischijf) door moet blijven stromen. Een eventuele
  afwaardering van de A10 betekent echter een groot risico dat
  verkeer zich verplaatst naar de A9 (als tweede ring) en mogelijk
  ook de N201 (als derde ring). De A9 loopt door het centrum van
  Amstelveen en extra verkeersbelasting zal zowel ten koste gaan
  van de doorstroming als de leefkwaliteit en gezondheid in
  Amstelveen. Wij verwachten dat het onderzoek naar een
  mogelijke afwaardering van de A10 dit ook zal uitwijzen. Voor
  de gemeente Amstelveen is een afwaardering van de A10 dan
  ook geen optie! Vooruitlopend op de resultaten van het
  onderzoek kan derhalve niet in de Verstedelijkingsstrategie de
  indruk gewekt worden dat er reeds sprake is van een “tweede
  ring” en het verplaatsen van doorgaand verkeer naar de A9 en
  de A5. Dit moet zowel op kaarten als in tekst aangepast
  worden. Alvorens dit in het Verstedelijkingsconcept op te nemen
  zullen eerst de resultaten van het onderzoek en het SBaB-
  traject rond de multimodale netwerkstrategie, waaronder
  onderzoek afwaardering A10, met ons besproken moeten
  worden.
5 Naast bovenstaande punten uit de AM-reactie willen wij wat        Zoals terecht door de gemeente Amstelveen opgemerkt is het uitgangspunt voor het
  opmerkingen meegeven over de gevolgen van het uitgangspunt        Verstedelijkingsconcept een polycentrische ontwikkeling van de MRA. Daarbij is de strategie
  van een polycentrische en inclusieve metropool. De                om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de kernkwaliteiten van de verschillende deelregio's
  Verstedelijkingsstrategie gaat uit van deze gedachte: een MRA     binnen de MRA, zoals die van Amstelveen. Het doel daarbij is een evenwichtige ontwikkeling
  waar Amsterdam weliswaar de centrumstad is, de losse kernen       van de MRA waarbij zoveel mogelijk kansen en gewenste (ruimtelijke) ontwikkelingen worden
  zelfstandig functioneren, maar waar ook een meerwaarde            benut om in alle delen van de MRA voldoende welvaartsniveau te ontwikkelen en behouden.
  ontstaat doordat de kernen onderdeel uitmaken van een
  stedelijk netwerk. Daarnaast gaat de Verstedelijkingsstrategie
  uit van een metropool waarin de welvaart gelijkmatig verdeeld
  is over de deelregio’s, een inclusieve en ongedeelde metropool.
  Theoretisch een mooi uitgangspunt, maar wij betwijfelen of dit
  haalbaar is. Rekening moet worden gehouden met de specifieke
  kenmerken van de verschillende deelregio’s. Daarbij kunnen
  sterkere deelregio’s de MRA als geheel naar een hoger
  welvaartsniveau brengen. Wij zijn van mening dat het goed is
  om zaken af te stemmen binnen de MRA, maar vinden dat de
  Verstedelijkingsstrategie er niet toe mag leiden dat kansrijke en
  gewenste (ruimtelijke) ontwikkelingen in Amstelveen en de
  Zuidflank niet door kunnen gaan als gevolg van de uitwerking
  van dit uitgangspunt. Ongedeeldheid is een mooie ambitie,
  maar kan geen uitgangspunt of randvoorwaarde worden. Zie
  ook onze eerdere opmerking over de deelgebieden.
6 De Raad van Amstelveen heeft recentelijk de notitie ‘Positie van  Dit verzoek van de raad van Amstelveen is verwerkt door voor de deelregio Amstelland
  Amstelveen in de regio’ vastgesteld. Eén van de                   Meerlanden net als voor andere deelregio’s een eigen profiel in Versie 3 op te nemen, waarin
  aandachtspunten hierin is dat de MRA de deelregio Amstelland-     de specifieke bijdrage aan de sterke economie van de MRA als geheel is weergegeven. Daarbij
  Meerlanden erkent als belangrijke deelregio met een relatief      is gebruik gemaakt van de in het kader van Plabeka opgestelde economische profielen en
  groot aandeel in de (internationale) economie van de MRA.         daarbij behorende strategische lijnen.
  Amstelveen geeft prioriteit aan een aantal thema’s in de MRA,
  waaronder de economische versterking van de verschillende
                                                                                                                                                                 51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                  deelregio’s buiten de kernstad Amsterdam. Dit zien wij in de
                  Verstedelijkingsstrategie graag nadrukkelijker terugkomen.
                7 Nadat het Stadhart Amstelveen in een eerdere versie van het       Het benoemen van de 7 (+2 buiten de MRA gelegen Hoorn en Alkmaar) stadsharten, is tot
                  Verstedelijkingsconcept geheel ontbrak, is het in de tweede       stand gekomen in het programma Samen bouwen aan bereikbaarheid, bij het onderdeel
                  versie aangemerkt als “regionaal centrum”. Toch is nog altijd     bereikbare steden en in lijn met de MRA Sleutelgebieden (onderdeel Woondeal MRA-Rijk),
                  onduidelijk hoe in het Verstedelijkingsconcept gekomen is tot de  voor zover gelegen in een stadscentrum. Het gaat om gemengde woon-werk ontwikkelingen
                  zeven geselecteerde Stadsharten (die toevallig allen nabij een    gelegen aan Intercity stations. In dat traject zijn de regionale MRA centra Amstelveen en
                  NS-Station liggen) en waarom Amstelveen aangemerkt is als         Beverwijk niet meegenomen. Tegelijkertijd onderkennen we in de VS de regionale
                  regionaal centrum en niet op korte termijn als rijk-regio project verzorgingsfunctie en vergelijkbare opgaven in Amstelveen en Beverwijk. Om die reden zijn
                  opgepakt wordt. Wij zijn van mening dat het Stadshart             deze twee regionale centra wel op de kaart als zodanig aangemerkt.
                  Amstelveen als goed bereikbaar centrum van een stad binnen        Daarbij geldt verder dat het leeuwendeel van de woningbouwopgave van Amstelveen niet in
                  de MRA met bijna 100.000 inwoners en met een belangrijke          het Stadshart wordt gerealiseerd, maar vooral in Sleutelgebied Kronenburg en
                  functie voor een veel groter verzorgingsgebied in de              Woningbouwimpuls-/versnellingsproject Legmeer.
                  Verstedelijkingsstrategie aangemerkt zou moeten worden als
                  één van de Stadsharten in de MRA. Dat hier toevallig, omdat er
                  geen NS-Station in het Stadshart ligt, geen rijk-regio traject
                  voor is opgestart moet geen reden zijn om het Stadshart niet de
                  plek geven die het verdient.
                8 De Amstelscheg is een voormalige Rijksbufferzone en vormt één     We zijn blij met de bevestiging van de gemeente Amstelveen omtrent de functie en status van
                  van de landschapsparels van de MRA. In dit gebied komen veel      de Amstelscheg. Wat de plaatsing van windturbines betreft wordt de input vanuit de RES
                  opgaven samen: landbouw, weidevogels, klimaat, energie en         Noord-Holland Zuid gevolgd. Wat betreft de betrokkenheid vanuit het Rijk wordt aansluiting
                  een toenemende recreatieve druk vanwege ruimtelijke               gezocht met het NOVI-gebied Groene Hart.
                  ontwikkelingen. Belangrijk dus dat deze scheg prominent
                  genoemd wordt en dat wij bevestigen dat in deze scheg wat
                  Amstelveen betreft geen ruimte is voor windenergie. Het
                  bestaande Bestuurlijk Overleg Amstelscheg is weer opgepakt, er
                  wordt een Ontwikkelvisie voor het gebied opgesteld en wij zijn
                  benieuwd welke rol het Rijk wil pakken in de verdere
                  ontwikkeling van dit gebied.
                9 Wij vernemen graag hoe onze opvattingen verwerkt worden in        De werkwijze is als volgt. De wensen en opvattingen van alle betrokken raden en Staten
                  de volgende versie (versie 3) van het MRA                         worden voorzien van een antwoord en in de vorm van deze Nota van Beantwoording aan
                  Verstedelijkingsconcept (inclusief de Investeringsstrategie). We  raden en Staten gestuurd, samen met Versie 3 van het Verstedelijkingsconcept. Zo kunnen
                  verwachten ook actieve betrokkenheid en willen gekend worden      alle betrokken zien hoe de wensen en opvattingen zijn verwerkt. Zoals aangegeven bij de
                  voordat de derde versie met het Rijk besproken gaat worden in     reactie van Amstelveen onder 1 wordt deze versie in een extra processtap aan de raden en
                  het BO MIRT. Dat geldt ook voor de uitkomsten van het SBaB-       Staten voorgelegd.
                  traject rond de multimodale netwerkstrategie. Veel succes         Daarbij merken we op dat de Verstedelijkingsstrategie en het daarbij behorende
                  gewenst met het verwerken van alle opmerkingen.                   Verstedelijkingsconcept voor de MRA van begin af aan mét de Rijksoverheid wordt opgesteld.
                                                                                    De grondgedachte bij de start van de opdracht is om niet over maar met elkaar te praten over
                                                                                    mogelijke gezamenlijke inspanningen van Rijk en regio om de MRA-ontwikkelingen te
                                                                                    ondersteunen. Dat betekent dat alle versies, dus ook deze Versie 3, samen met het Rijk
                                                                                    worden opgesteld.
9 Waterschappen 1 Allereerst willen we u complimenteren met het                     Met waardering nemen we de uitgesproken complimenten in ontvangst.
                  Verstedelijkingsconcept dat nu voorligt. Er is een evenwichtig
                  verstedelijkingsconcept opgesteld, waarin de belangen van
                  'water en klimaat' goed zijn meegenomen in de opgaven,
                  systeemlagen en gebieden. Wel hebben we een aantal serieuze
                  aandachtspunten, die vooral gaan over de integratie van
                  opgaven en het borgen van de ambities in de praktijk.
                                                                                                                                                                                 52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>  De MRA-verstedelijkingsstrategie vormt een belangrijk kader
  voor de ontwikkeling van de Metropoolregio Amsterdam de
  komende jaren. Daarbij blijven we benadrukken dat door water
  mede sturend te laten zijn in de ruimtelijke ordening, we er
  samen voor kunnen zorgen dat we zowel nu als in de toekomst
  kunnen blijven wonen, werken en recreëren in dit mooie maar
  laaggelegen deel van Nederland.
2 Lange termijn perspectief                                         In Versie 3 gaat net als in versie 2 aandacht uit naar het belang van het hanteren van een
  Bij klimaatadaptatie, het aanpassen aan de impact van             lange termijn perspectief als het gaat om klimaatadaptatie en waterrobuustheid. Wij zijn het
  klimaatverandering, is geschetst dat het van belang is nu al      met u eens dat in de uitwerking van de Verstedelijkingsstrategie en afzonderlijke
  rekening te houden met klimaatveranderingen op de lange           ontwikkelingen dit lange termijn perspectief op de opgave verder doorwerking moeten krijgen
  termijn (2050 - 2100). Het Verstedelijkingsconcept gaat tot       waarbij klimaatadaptatie en waterrobuustheid continu moeten worden betrokken.
  2050, waarbij de focus ligt op de nabije toekomst (2030). De
  ruimtelijke ontwikkelingen in de MRA hebben echter een langere
  levensduur en stimuleren bovendien weer nieuwe toekomstige
  ontwikkelingen. Daarom is het van belang bij de huidige
  ruimtelijke ontwikkelingen al rekening te houden met de lange
  termijn impact van klimaatverandering, die zich uit in
  toenemende extreme neerslag, hitte, droogte en
  overstromingen. En de huidige ruimtelijke ontwikkelingen te
  benutten om de robuustheid van landschap en watersysteem te
  vergroten. Dit voorkomt afwenteling van kosten naar de
  toekomst, zoals in de studie 'Resilience by design' duidelijk is
  geworden. De ambitie is om in 2050 klimaatbestendig te zijn
  (zie ook het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie), maar
  klimaatadaptatie is een continu proces. Klimaatveranderingen
  zetten door en zullen ook daarna blijvend om adaptatie vragen.
  We merken op dat deze opgave nog onvoldoende doorwerking
  krijgt in alle andere thema's van het verstedelijkingsconcept. En
  dat vinden wij zorgelijk.
3 Borging van de ambities                                           In lijn met deze suggestie van de Waterschappen zal de uitvoering van de
  De ambities op het gebied van klimaatadaptatie, energie,          verstedelijkingsstrategie worden gemonitord. De ambities op het gebied van 'klimaat en
  biodiversiteit en toetsen aan lange termijn scenario's zijn mooi, water' zullen vanzelfsprekend onderdeel zijn van deze monitor. De monitoring zal in overleg
  maar ook noodzakelijk om het hele gebied in de toekomst           met onder andere de Waterschappen worden vormgegeven.
  aangenaam leefbaar te houden. De ervaring leert echter dat
  ambities kunnen sneuvelen als gevolg van korte termijnbeleid of
  gebrek aan kennis bij de uitvoering van deelprojecten. Om dat
  te voorkomen roepen wij u op om de ambities te borgen in de
  uitvoering van de verstedelijkingsstrategie en de
  investeringsbeslissingen die daaraan ten grondslag liggen.
4 Door de opgaven en ambities voor duurzaamheid (waaronder          De door de Waterschappen bepleitte verdere integratie is in Versie 3 doorgevoerd, waarbij de
  klimaatadaptatie) en landschap (waaronder biodiversiteit) in      opgaven van duurzaamheid (waaronder klimaatadaptatie en ecologie) een prominente rol
  aparte paragrafen te behandelen, mist de doorwerkte integratie    heeft in het groenblauwe netwerk in en om de stad en ook bij de ontwikkeling van wonen,
  met de ambities voor wonen, werken en bereikbaarheid in het       werken en bereikbaarheid. Deze staan verwoord in hoofdstuk 3. Verdere integratie zal bij de
  verstedelijkingsconcept. Het is een gezamenlijke opgave om te     uitwerking van deze ontwikkelingen gerealiseerd moeten worden.
  werken aan robuuste ruimtelijke ontwikkelingen om de
  leefbaarheid nu en in de toekomst te waarborgen en
  afwenteling naar de toekomst te voorkomen.
                                                                                                                                                                 53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>5 Ook in de uitwerking van het faseringsbeeld missen we de          Mede naar aanleiding van deze reactie van de Waterschappen is in Versie 3 de fasering
  integratie van de opgaven. Door het onderscheid dat is            aangescherpt, waarbij ook meer aandacht is voor de opgaven op het gebied van 'klimaat en
  aangebracht in de fasering voor de meerkernige metropool en       water'.
  de groenblauwe netwerken mist de onderlinge afhankelijkheid.
  Als er nu minder klimaatadaptief wordt ontwikkeld, ontstaan er
  sneller problemen in het blauwe netwerk (watersysteem)
  waarbij er mogelijk niet genoeg tijd is om maatregelen te
  nemen, of mogelijk hele dure tijdelijke investeringen nodig zijn.
  Wij verzoeken u het volgende te verwerken in een volgende
  versie van de fasering:
  • Er wordt niet op ingegaan hoe de verschillende maatregelen
  die nodig zijn voor wonen, werken, energie, water, landschap
  ook in tijd van elkaar afhankelijk zijn.
  • Voor de systeemlagen water en ecologie worden de ingrepen
  niet duidelijk gemaakt. Ook in deze systeemlagen zitten
  faseringsvraagstukken, we willen u vragen om deze ook een
  plek te geven in de fasering.
  • Fase 2021-2030: hier graag toevoegen dat we:
  o in de eerste periode inzetten op verder optimaliseren van het
  huidige watersysteem (met dijkversterking etc.),
  o daarnaast inzetten op onderzoek en planvorming voor locaties
  voor piekwaterbergingsgebieden,
  o en vanuit de integrale systeemvisie water en RO de juiste
  keuzes maken voor mogelijke systeemveranderingen per
  gebied.
  • Fase 2031-2040: We missen in de fasering de maatregelen die
  sowieso nodig zijn voor het watersysteem, denk aan
  dijkversterkingen, aanleggen van extra gemalen om de
  spuicapaciteit te vergroten e.d. om deze regio op de toekomst
  voor te bereiden.
  • Fase 2041-2050: De invloed van trends waar wij maar weinig
  invloed op hebben wordt niet benoemd, denk aan
  klimaatverandering. De snelheid en grootte van deze trends
  weet men niet. Dit is een onzekerheid die mogelijk relevant
  wordt voor de latere fases, het is daarom goed deze te noemen.
6 Water- en bodemsysteem medesturend bij ruimtelijke keuzes         In Versie 3 is de tekst van het verstedelijkingsconcept op dit punt aangescherpt in het intro
  Het verstedelijkingsconcept maakt zichtbaar dat er een            van hoofdstuk 3.2 en verspreid over de tekst bij concrete situaties. Het is een uitwerking van
  duidelijke concurrentie is om ruimte. Daarbij worden              de opgave die in Versie 2 was benoemd in de bijlage: " Klimaatadaptiviteit en
  economische belangen afgezet tegen de belangen van een            waterrobuustheid moeten vanzelfsprekende onderdelen worden van ruimtelijke keuzes voor
  gezonde en veilige leefomgeving. Gezien de snelheid van de        stad en land. Ook de bodemsoort en bodemkwaliteit worden meer dan voorheen sturend voor
  diverse ruimtelijke ontwikkelingen en de klimaatverandering, is   het ruimtegebruik."
  het noodzakelijk dat het verstedelijkingsconcept gaat leiden tot
  ruimtelijke keuzes. Als gezamenlijke waterbeheerders vinden wij
  het van essentieel belang dat bij het maken van die keuzes het
  water- en bodemsysteem (inclusief de gevolgen van
  klimaatverandering) als een van de richtinggevende principes
  wordt gehanteerd.
7 Investeren in het (toekomstige) waterbeheer                       De investeringen die nodig zijn voor het (toekomstig) waterbeheer zullen (mede) een plek
  De grenzen van ons watersysteem komen steeds meer in zicht.       krijgen in de investeringsagenda van de Verstedelijkingsstrategie. De opgaven worden
  Voor een klimaatrobuust watersysteem is het noodzakelijk dat
                                                                                                                                                                   54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>  er voldoende ruimte is voor (extra) waterberging (zowel in de   benoemd in het verstedelijkingsconcept en de fasering. De fasering is daarbij, samen met de
  ruimte als in het kunnen toestaan van meer flexibele            investeringsagenda, een dynamisch onderdeel van de Verstedelijkingsstrategie.
  waterpeilen), water aan- en waterafvoer. Dit geldt voor alle
  schaalniveaus, van stoeptegel tot hoofdwatersysteem. Dit wordt
  in het verstedelijkingsconcept weergegeven, maar we zien ook
  dat de druk op de ruimte groot is. De ruimtelijke en
  economische afwegingen die in het verstedelijkingsconcept
  gemaakt moeten worden, zullen (grote) financiële gevolgen
  hebben voor het (toekomstige) waterbeheer. We verzoeken u
  daarom om dit in het faseringsbeeld ook duidelijk zichtbaar te
  maken. En daarin naast de onderzoeken ook de fysieke
  maatregelen op te nemen die voor het watersysteem genomen
  moeten worden. Zoals aanleg piekwaterbergingen, maatregelen
  om verhoging calamiteitenpeil mogelijk te maken, aanleg extra
  gemalen etc. We willen ervoor waken dat de lasten eenzijdig bij
  de waterbeheerders vallen en verzoeken u om bij de verdere
  uitwerking van het verstedelijkingsconcept hiermee rekening te
  houden.
8 Neem de verschillende wateraspecten echt mee als een            In Versie 3 is de tekst op deze wens van de Waterschappen aangescherpt, zowel in de
  belangrijke ontwerpopgave voor diverse ruimtelijke en           beschrijving van de koers van meerkernige ontwikkeling van wonen, werken en voorzieningen
  economische ontwikkelingen. De waterschappen hebben             als in die van het groenblauwe netwerk in en om de stad. Opmerkingen over concrete locaties
  daarvoor de nodige (gebieds)kennis en kunde. Het verzoek is     (zoals Haarlemmermeer) zijn opgenomen in de gebiedsuitwerkingen.
  om ons hier vroegtijdig bij te betrekken. Enkele
  gebiedsspecifieke voorbeelden:
  • Westflank Haarlemmermeer. Hier kan sterker worden
  benadrukt dat investeringen in woningbouw (als dominante
  opgave) ook stevige investeringen vragen om deze water- en
  klimaatrobuust te maken, o.a. waar het gaat om de
  bescherming van vitale en kwetsbare infrastructuur tegen
  mogelijke overstromingen en het voorkomen van wateroverlast
  bij extreme neerslag.
  • OerIJ gebied. Waterberging in dit gebied zal meegenomen
  moeten worden bij de verschillende ruimteclaims. Bij een
  waterberging kan overigens sprake zijn van meervoudig
  ruimtegebruik (combinatie met bijvoorbeeld natuur en
  recreatie).
  • De wens ligt er om Nationaal Park Zuid-Kennemerland te
  verbinden met Spaarnwoude en PARK21. Hier liggen kansen in
  termen van een versterking van de groenblauwe structuur,
  inclusief ruimte voor extra waterberging.
  • Gooise Heuvelrug. Het watersysteem is nu al aan zijn grenzen
  en komt in de toekomst verder onder druk te staan door
  klimaatverandering en verstedelijking. Daarnaast is er een
  toenemende drinkwatervraag. Het is van belang om deze
  complexe opgave integraal te benaderen. En om op korte
  termijn knelpunten op te lossen, met de lange termijn in beeld.
  • Noord-Holland. Ten gevolge van het perforeren van de
  ondergrond bij de aanleg van verticale drainage ten behoeve
  van woningbouw, treedt de kans op verzilting op. Dit leidt tot
  effecten voor de grondwater- en oppervlaktewaterkwaliteit. Dit
                                                                                                                                                              55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>   is een knelpunt wat mee moet worden genomen in locatiekeuze
   en ontwerp.
 9 De eerder gevraagde integratie van alle opgaven mist bij de      De MRA Datacenterstrategie is geïntegreerd in het Verstedelijkingsconcept. Bij de keuzes voor
   keuze om (clusters van) datacenters in de Haarlemmermeer en      verdere ontwikkeling van datacenters is rekening gehouden met de huidige datainfrastructuur
   in Flevoland te plaatsen, in diepe polders. Daarbij lijkt geen   en met de nabijheid van energiehoofdnet. Ook in diepe polders kunnen datacenters
   rekening te zijn gehouden met klimaatadaptatie, de extra         klimaatbestendig worden ontworpen, getuige het datacenter in Amsterdam Watergraafsmeer.
   aandacht voor klimaatbestendigheid van vitale en kwetsbare       In de MRA Datacenterstrategie worden verder vestigingsvoorwaarden gesteld aan nieuwe
   (maatschappelijke) functies en waterbeschikbaarheid. Wat         datacenter, waarbij expliciet aandacht is voor water en klimaatbestendigheid. De tekst van
   betreft het koelvraagstuk van datacenters willen we benoemen     Versie 3 is in lijn met de MRA Datacenterstrategie aangescherpt op de opmerkingen van de
   dat nuttig inzetten van restwarmte nagestreefd moet worden.      Waterschappen. Het Rijk steunt de opvatting dat de inzet van restwarmte nagestreefd moet
   Hiermee wordt de koelwatervraag sterk gereduceerd. De            worden. De zorgen over de beschikbaarheid van koelwater verhoudt zich moeilijk met de
   beschikbaarheid van voldoende zoet water ten behoeve van         berichten uit de sector dat er slechts op de warmste dagen van het jaar met water gekoeld
   datacenters kan niet worden gegarandeerd zeker niet op           wordt, waarvoor ook nog eens gebruik wordt gemaakt van hemelwateropslag. Indien de nood
   langere termijn. Er zullen daarom afspraken moeten worden        onverhoopt toch groot zou worden, vallen datacenters onder de eerste groepen afnemers die
   gemaakt over een continue inspanningsverplichting bij            worden afgesloten om te verzekeren dat de vitale onderdelen van de maatschappij over
   datacenters om laagwaardige toepassing van drinkwater,           voldoende drinkwater blijven beschikken. Het Rijk is kritisch op de milieuprestaties van
   oppervlaktewater en grondwater sterk te beperken.                datacenters en heeft dit onlangs in de casus ‘Tulip’ ook gecommuniceerd naar de regionale
                                                                    overheden.
10 Ook in het hoofdstuk over energietransitie missen we de          De opmerkingen van de Waterschappen worden geagendeerd voor de verdere uitwerking van
   aandacht voor de klimaatbestendigheid van de nieuw aan te        het energiesysteem. Op basis van verder onderzoek zijn de 4 abstracte scenario's over de
   leggen infrastructuur. Wat betreft de energietransitie willen we toekomstige energiesystemen vervangen. Door middel van regionale scenario’s, gebaseerd op
   de potentie van aquathermie, geothermie en restwarmte            de nationale scenario’s van de netbeheerders (II3050) en verrijkt met lokale informatie, zijn
   benoemen. De waterschappen zijn betrokken bij de                 ruimtelijke gevolgen inzichtelijk gemaakt. In deze scenario's is ook expliciet gekeken naar
   ontwikkeling hiervan en brengen graag kennis in, daarbij         geo- en aquathermie. Locaties van geothermie zijn indicatief, over de potentie van geothermie
   rekening houdend met andere belangen zoals bijvoorbeeld de       is nog veel onbekend. De locaties zijn alleen ingetekend op locaties met een goede technische
   afstand van warmteleidingen ten opzichte van                     potentie van minimaal 5 MWth. Daarbij is gekeken naar de koppeling tussen verstedelijking,
   drinkwaterleidingen.                                             zowel op toevoeging woningbouw als industrie en datacenters. Daarbij zijn een aantal
                                                                    onmisbare elementen geanalyseerd die hoe dan ook noodzakelijk zijn om ook in de toekomst
                                                                    een robuust energienetwerk te hebben in de MRA en in Nederland: no-regret maatregelen.
                                                                    Deze elementen zijn opgenomen in hoofdstuk 3.3, systemen van de toekomst. In de komende
                                                                    jaren moet gekoppeld aan de discussie over regionale en landelijke hoofdstructuur voor
                                                                    energie besloten worden welke invulling gekozen wordt.
11 Kansen voor versterken landschap. watersysteem en                In Versie 3 is de tekst op deze inbreng van de Waterschappen aangepast in hoofdstuk 3.2, in
   biodiversiteit                                                   de beschrijving van de koers voor het groenblauwe netwerk in en om de stad.
   Er is in dit gebied een sterke link tussen het landschap en het
   watersysteem. Die link wordt in het Verstedelijkingsconcept
   maar een keer genoemd: "De noodzaak om tot een
   waterrobuuste, klimaatadaptieve inrichting te komen kan
   landschappelijke versterking aanjagen in gebieden die met
   verdroging of verzilting te maken hebben en ook
   natuurontwikkeling geeft kans op landschappelijke versterking".
   Om deze kansen ook werkelijk te verzilveren vragen we u om
   die koppeling sterker te leggen in de verdere uitwerking van de
   Verstedelijkingsstrategie. Meer in detail vragen wij hierin ook
   aandacht voor het watererfgoed als belangrijk en waardevol
   onderdeel van het landschap.
12 Opgaven in het landelijk gebied                                  Naar aanleiding van deze reactie van de Waterschappen is in Versie 3 een afzonderlijke
   De nadruk ligt natuurlijk op verstedelijking. Opvallend afwezig  tekstbox over kringlooplandbouw ingevoegd. Ook op andere plaatsen in de tekst is de relatie
   vinden wij de landbouw en voedselvoorziening als thema in het
                                                                                                                                                                  56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                      verstedelijkingsconcept. Het wordt wel aangestipt, onder andere met landbouw gelegd. Behoud van goede landbouwgrond wordt in 3.2 opgevoerd als een vast
                      in het hoofdstuk Waardevol en Verbindend Landschap. Maar          criterium bij afwegingen over het ruimtegebruik in het landelijk gebied.
                      zelfs binnen dat hoofdstuk niet als apart onderwerp benoemd.
                      Terwijl een groot deel van het oppervlak van de regio op dit
                      moment agrarisch in gebruik is en van strategisch belang in
                      ieder geval gedurende de transformatieperiode tot 2050 die het
                      rapport beziet. Daarnaast spelen er allerlei opgaven zoals
                      landbouwtransitie naar duurzaam en kringlooplandbouw en
                      duurzame voedselproductie nabij de stad, die in samenhang
                      moeten worden bezien met de verstedelijkingsopgave. We
                      vragen u hier meer aandacht voor te hebben.
                   13 • Voor wat betreft het klimaatadaptief bouwen missen we de        Deze suggestie is overgenomen en de tekst is hierop aangepast.
                      verwijzing naar het document ‘Basisveiligheidsniveau
                      klimaatbestendige nieuwbouw’ van de MRA. Het lijkt ons goed
                      om betreffend document, na ondertekening van de
                      intentieovereenkomst waar dit document onderdeel van is,
                      stevig in de verstedelijkingsstrategie te verankeren.
                   14 • Op blz. 40 worden medicijnresten,                               Deze suggestie is overgenomen en de tekst is hierop aangepast.
                      gewasbeschermingsmiddelen en bemesting genoemd als bron
                      van waterverontreiniging. Dat is juist, maar verontreiniging is
                      ook afkomstig van riooloverstorten, foutieve aansluitingen (riool
                      op hemelwaterafvoer) en overmatige organische belasting door
                      bladeren en groenafval. Zeker in stedelijk gebied spelen deze
                      laatste factoren een belangrijke rol. Daarnaast wordt de
                      waterkwaliteit ook bepaald door de inrichting van wateren. We
                      willen u vragen deze aspecten ook te benoemen, het voldoen
                      aan de normen van de Kaderrichtlijn Water is immers ook een
                      gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten,
                      waterschappen, provincies en het Rijk.
6c Gemeente Diemen  1 De Diemerscheg is een natuur- en recreatiegebied met een          Terecht stelt de gemeente Diemen dat de Diemerscheg een belangrijk onderdeel vormt
                      belangrijke functie voor meerdere omliggende deelgebieden. In binnen het totale metropolitane landschap. Voorgesteld tekstdeel is overgenomen in
                      het Verstedelijkingsconcept is de Diemerscheg opgenomen in        hoofdstuk 4.4, integraal te ontwikkelen gebieden.
                      het integraal te ontwikkelen gebied Gooi- en Vechtstreek
                      (paragraaf 4.4). In de tekst komt de Diemerscheg echter
                      nauwelijks voor. Daarom is het verzoek om op blz. 70 het
                      volgende tekstblok toe te voegen:
                      Door de verdere verstedelijking aan de randen van de
                      Diemerscheg wordt een groene Diemerscheg steeds
                      belangrijker. De betrokken partijen zetten in op een
                      kwaliteitsverbetering van de Diemerscheg:
                      landschappelijk, ecologisch, cultuurhistorisch en qua recreatieve
                      voorzieningen. Om toekomstbestendig te zijn wordt gedacht
                      aan het ontwikkelen van klimaatbossen, met een hogere
                      grondwaterstand en opvangmogelijkheden van water en minder
                      CO2 uitstoot. Ook moet er ruimte zijn voor de energietransitie,
                      mits deze goed landschappelijk wordt ingepast. Voor de
                      eventuele aanleg van de IJmeerlijn geldt ook dat deze goed
                      landschappelijk moet worden ingepast om de ingezette
                      versterking van de Diemerscheg niet teniet te doen
                                                                                                                                                                              57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>  (opgenomen bij het deelgebied Oostflank) en dat compensatie
  plaatsvindt in de Diemerscheg.
2 Daarnaast kan op een paar andere punten in deze paragraaf de        De passage over de Diemerscheg is in Versie 3 nu ook opgenomen in hoofdstuk 4.4, de
  Diemerscheg worden toegevoegd achter Gooi- en Vechtstreek           paragraaf over de Oostflank, vanwege de nauwe relatie met de verstedelijking in dit
  omdat de betreffende opgaven ook in de Diemerscheg spelen           deelgebied (w.o. mogelijke aanleg van de IJmeerlijn) en de landschappelijke verwevenheid
  (klimaat robuuste inrichting, natte natuur, rijke cultuurhistorie). met het IJmeer
  Bij de afspraken over dit gebied staat de Diemerscheg al wel
  goed opgenomen. In de samenvatting vooraan dient in de tekst
  over dit gebied de Diemerscheg ook te worden opgenomen. De
  OV-bereikbaarheid van de Diemerscheg is een belangrijk
  aandachtspunt. Die is nu nog minimaal. Dit kan worden
  toegevoegd in paragraaf 2.6 bij de beleving van het landschap
  (blz. 36)
3 In hoofdstuk 3 over de toekomstig bestendige systemen komt          Op basis van verder onderzoek zijn de 4 abstracte scenario's over de toekomstige
  ook het energiesysteem aan de orde. Daarbij worden vier             energiesystemen vervangen door regionale scenario’s, gebaseerd op de nationale scenario’s
  ontwikkelrichtingen beschreven (blz. 49 en 50) . Het lijkt erop     van de netbeheerders (II3050) en aangevuld met lokale informatie. In die regionale scenario's
  dat in deze ontwikkelrichtingen ruimte wordt geboden voor           zijn de mogelijke ruimtelijke gevolgen inzichtelijk gemaakt. Volledig in lijn met de opmerking
  verstedelijking in de Diemerscheg nabij het energieknooppunt        van de gemeente Diemen is in geen van deze drie scenario's verstedelijking gekoppeld aan
  Diemen. Dit is in strijd met de rest van het                        energieknooppunt Diemen: de scenario’s sluiten aan op ruimtelijke ontwikkelingen uit de MRA
  Verstedelijkingconcept waarin het belang van het openhouden         Verstedelijkingsstrategie. Wel zijn voor energieknooppunt Diemen 3 mogelijke functies op de
  van de scheggen duidelijk is verwoord. De tekst bij het             kaart gezet variërend in omvang en betekenis. De scenario’s vormen de hoeken van het
  energiesysteem dient hier beter op te worden afgestemd.             speelveld: niet om uit te kiezen, maar om van te leren. In de komende jaren moet gekoppeld
                                                                      aan de discussie over regionale en landelijke hoofdstructuur voor energie besloten worden
                                                                      welke invulling gekozen wordt.
4 In het Verstedelijkingsconcept staat dat gekeken wordt naar         Het onderzoek naar de mogelijke komst van een IJmeerverbinding en de ruimtelijke inpassing
  een nieuwe metroverbinding tussen Almere en Amsterdam via           daarvan verloopt via het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBAB). Daarbij
  het IJmeer. Aangezien dit een forse doorsnijding betekent van       wordt tevens nut en noodzaak bezien van een mogelijke combinatie met een wegverbinding.
  het IJmeer en de Diemerscheg vinden wij het belangrijk dat
  deze oplossing goed wordt afgewogen tegen andere mogelijke
  oplossingen via de bestaande verbindingen tussen Amsterdam
  en Almere.
  Voor wat betreft het onderzoek naar de aanleg van een
  IJmeerlijn is voor Diemen cruciaal dat de barrièrewerking
  hiervan geminimaliseerd wordt en dat de inpassing in de
  Diemerscheg en in Diemen zelf zeer zorgvuldig plaatsvindt. Dit
  betekent dat naast een bovengrondse oplossing in ieder geval
  ook een ondergrondse oplossing op het tracédeel door Diemen
  dient te worden onderzocht. Bij een bovengrondse oplossing
  dient te worden uitgegaan van een viaduct om het ruimtebeslag
  en de barrièrewerking te minimaliseren. Indien de IJmeerlijn er
  komt kan een metrostation bij de keerlus van tram 19 bij
  Plantage de Sniep een goede aanvulling zijn op het OV-netwerk
  aan de oostkant van Amsterdam.
5 De IJmeerlijn sluit aan op station Diemen Zuid. De positie van      De huidige functie als sprinterstation Diemen Zuid is mede naar aanleiding van deze
  station Diemen Zuid als OV knooppunt in de Zuidoostlob van          opmerking van de gemeente Diemen als zodanig opgenomen op de kaarten van het
  Amsterdam zal daarmee verder worden versterkt. Daarvoor             Verstedelijkingsconcept. Het onderzoek naar de mogelijke komst van een IJmeerverbinding en
  dient dit station wel een goede aansluiting te behouden op het      de ruimtelijke inpassing daarvan verloopt via het programma Samen Bouwen aan
  NS-netwerk als sprinter-station. Dit is ook een belangrijke         Bereikbaarheid (SBAB). Daarbij wordt ook gekeken naar de aanlanding in de Amsterdamse
  randvoorwaarde voor de grootschalige woningbouw die bij dit         regio.
                                                                                                                                                                     58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>  station al in gang is gezet.
  Bij de afspraken voor het deelgebied Zuidflank MRA is dit punt
  daarom ook specifiek opgenomen (blz. 77). Op de kaartbeelden
  dient dit sprinterstation daarom als zodanig te worden
  aangegeven.
6 In het onderzoek naar de IJmeerlijn wordt op dit moment de       Het onderzoek naar de mogelijke komst van een IJmeerverbinding en de ruimtelijke inpassing
  optie van een IJmeerweg meegenomen. In het                       daarvan verloopt via het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBAB). Daarbij
  Verstedelijkingsconcept wordt deze optie niet genoemd. Voor      wordt tevens nut en noodzaak bezien van een mogelijke combinatie met een wegverbinding.
  Diemen is van belang dat deze wegverbinding er niet komt
  omdat dit tot een nog grotere aantasting zal leiden van de
  Diemerscheg en ook tot grote problemen zal leiden op het
  onderliggend wegennet.
7 Bij het onderzoek naar het aanpassen van de rol van de A10 en    Mede naar aanleiding van deze inbreng van de gemeente Diemen is de aanduiding van een
  de A9 in het hoofdwegennet rond Amsterdam is het belangrijk      tweede ring in Versie 3 van de kaart verwijderd. Het onderzoek naar het toekomstig
  dat de gevolgen voor het hoofdwegennet in de Zuidoostlob         functioneren van de ring A10, een eventueel functioneren van een tweede ring en de effecten
  (Diemen, Ouder-Amstel en Amsterdam Zuidoost) goed in beeld       op het onderliggend wegennet worden in het genoemde onderzoek binnen het programma
  worden gebracht en worden meegenomen in de verdere               Samen Bouwen aan bereikbaarheid (SBAB) uitgevoerd. Volstaan wordt met een beschrijving
  besluitvorming. In dit kader is het vanuit                       in de tekst van het onderzoek.
  leefbaarheidsoverwegingen van groot belang dat op de A1 en
  de A10 de maximum snelheid wordt verlaagd naar 80 km/uur.
8 Bij het benoemen van de huidige plancapaciteit voor              Uiteraard zijn wij het eens met de gemeente Diemen dat voor woningbouwplannen de meest
  woningbouw in paragraaf 2.2. moet goed worden aangesloten        actuele cijfers gebruikt moeten worden. Voor de plancapaciteit wordt daartoe gebruik
  bij de meest actuele opgave. Vanaf 1 mei zijn de actuele cijfers gemaakt van de plancapaciteitsmonitor van de MRA, die minimaal een keer per jaar wordt
  immers beschikbaar. Wij missen uitspraken over de gewenste       geactualiseerd en door gemeenten zelf wordt ingevuld. Deze cijfers zullen altijd dynamisch
  differentiatie naar prijs en kwaliteit van de woningen.          zijn. Om die reden wordt ook van de monitor gebruik gemaakt, ook na vaststelling van de
                                                                   Verstedelijkingsstrategie. Voor het opstellen van het Verstedelijkingsconcept hanteren we als
                                                                   peildatum mei 2020. Voor het concept hebben de fluctuaties in cijfers geen invloed. Voor de
                                                                   uitvoering wel. Bij de uitvoering worden de meest recente cijfers uit de plancapaciteitsmonitor
                                                                   wel gebruikt.
                                                                   Met betrekking tot de differentiatie: In de Woondeal hebben Rijk en Regio afgesproken zich in
                                                                   te zetten voor voldoende aanbod in alle segmenten, in het bijzonder voor lage en
                                                                   middeninkomens. Het gesprek over differentiatie naar prijs en kwaliteit wordt gevoerd in
                                                                   deelregio’s, met de provincies (in NH via de Woonakkoorden) en in het PHO Bouwen en
                                                                   Wonen.
9 De bestaande stad blijft onderbelicht. Paragraaf 2.4 Sociaal     In lijn met deze opmerking van de gemeente Diemen zijn voor de sociaal maatschappelijke
  sterke metropool is nog niet                                     onderwerpen drie handelingsperspectieven opgesteld. De resultaten daarvan zijn opgenomen
  verder uitgewerkt. Gezien het belang van deze ambitie is een     in versie 3 in onderdeel 3A, meerkernige ontwikkeling met menselijke maat.
  nadere analyse en uitwerking
  benodigd. De kaart op pagina 29 die bij dit onderdeel hoort
  geeft slechts één van de vele indicatoren weer die deze ambitie
  in zouden moeten vullen richting sterke wijken, dorpen en
  steden. Van mogelijke scenario’s of gewenste ontwikkelingen
  voor spreiding van de werkgelegenheid, gewenste
  woningbouwdifferentiatie of gewenste inzet op het
  voorzieningenniveau (zorg en welzijn) is nog geen sprake. Wij
  missen een uitwerking van de handelingsperspectieven die
  worden genoemd
  (op blz. 27 en 28).
                                                                                                                                                                   59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>                  10 In het Verstedelijkingsconcept is er weinig aandacht voor        Het is juist dat in het Verstedelijkingsconcept geen aandacht is voor ZZP’ers in relatie tot
                     ZZP'ers en thuiswerkers, terwijl dit                             bijvoorbeeld mobiliteit. De huidige situatie rondom ZZP 'ers, waarbij onder andere de
                     groepen werknemers zijn die wel veel impact gaan hebben op       discussie woedt op het gebied van arbeidsrecht, maakt de structurele effecten en noden op
                     meerdere aspecten zoals wonen en mobiliteit. Door de toename     dit moment moeilijk in te schatten.
                     van het aantal ZZP’ers en thuiswerkers nemen bijvoorbeeld
                     forensenstromen af, is er meer behoefte aan flex-werkplekken
                     dichtbij woonwijken en aan ontmoetings/vergaderlocaties etc.
                  11 Ook is er weinig aandacht voor de kantorenparken terwijl die,    Op dit moment zijn de structurele effecten van de Coronapandemie waar de gemeente
                     doordat thuiswerken waarschijnlijk iets blijvends gaat zijn, met Diemen aandacht voor vraagt nog moeilijk in te schatten. Aan de actuele data valt vooralsnog
                     meer leegstand te maken kunnen krijgen. Er liggen daarom         niet af te lezen dat er substantieel en structureel minder vierkante meter kantooroppervlak
                     kansen om meer met de bestaande kantorenparken te doen           wordt afgenomen. Wel is de inschatting dat op zijn minst de inrichting van kantoren sterk zal
                     dan nu het geval is. Bovendien zullen er in de toekomst minder   veranderen.
                     nieuwe kantorenparken nodig kunnen zijn dan voor de corona-      Wat de economische ontwikkelingen betreft, is zijn aan versie 3 van het concept de
                     crisis werd becijferd.                                           strategische lijnen per deelregio toegevoegd.
                     In paragraaf 2.3 staat dat de MRA tot 2040 alle beschikbare
                     harde en zachte plancapaciteit nodig heeft om te voorzien in de
                     behoefte aan bedrijventerreinen, zowel voor nieuwe bedrijven
                     als bedrijven afkomstig van te transformeren terreinen. Die
                     capaciteit is onder andere te vinden in de Zuidflank. Het wordt
                     noodzakelijk gevonden om deze ruimte de komende 20 jaar
                     vast te houden. In het hoofdstuk over de fasering staat dat er
                     korte termijn (voor 2023) een uitgekiende
                     bedrijventerreinenstrategie voor de MRA zal komen met
                     bijbehorende bestuurlijke afspraken.
                     In het Verstedelijkingsconcept zien wij graag duidelijker
                     aangegeven dat deze reservering van plancapaciteit voor
                     bedrijven de aanleg van nieuwe grote bedrijventerreinen
                     betreft. Voor bestaande bedrijventerreinen in de Zuidflank dient
                     er de mogelijkheid te blijven voor gemeenten om een eigen
                     afweging te maken.
                  12 Voor wat betreft de vestgingsmogelijkheden voor datacenters is   We onderschrijven de door de gemeente Diemen bepleite terughoudendheid voor de vestiging
                     het belangrijk dat de MRA datacentercenterstrategie op korte     van nieuwe datacenters conform NOVI. Dat betekent dat hyperscales bij voorkeur aan de
                     termijn beschikbaar komt en hier voldoende duidelijkheid over    randen van Nederland worden gesitueerd. Daarnaast gaat het om geconcentreerde
                     geeft richting marktpartijen en gemeenten. Gelet op alle andere  ontwikkelingen zoals de 3 bestaande clusters in de MRA. Een locatie in Flevoland voor een
                     ruimteclaims vinden wij een meer terughoudende opstelling        eventuele hyperconnectiviteitshub ten behoeve van datacenters is onderwerp van lokale en
                     voor het MRA-gebied gewenst, waarbij wordt uitgegaan van         regionale besluitvorming. We onderschrijven de ambitie te onderzoeken of en hoe een 4e
                     concentratie in de bestaande drie clusters en een nieuwe vierde  hyperconnectiviteiteshub in Flevoland kan landen. Het lopende onderzoek van de gemeente
                     cluster in Flevoland.                                            Almere naar de mogelijkheid en wenselijkheid van deze hyperconnectiviteitshub en de door de
                                                                                      gemeente Almere en de Provincie Flevoland nieuwe, nog op te stellen datacenterstrategie
                                                                                      vormen hiervoor de basis.
                  13 Bij toerisme wordt de impact van de coronacrisis op het aantal   Op dit moment zijn de exacte structurele effecten van de Coronapandemie op dit vlak nog
                     zakelijke bezoeken aan de MRA niet benoemd en waarschijnlijk     moeilijk in te schatten. Ze vormen wel een aandachtspunt richting uitvoering.
                     onderschat. Een stijging van het aantal video-vergaderingen en
                     een blijvende daling van het aantal fysieke bijeenkomsten ten
                     opzichte van voor de coronacrisis is zeer waarschijnlijk
6d Gemeente        1 Het lijkt erop dat regionaal onvoldoende helder is wat voor      Het standpunt aangaande de strategische reservering van de Houtrakpolder voor
   Haarlemmermeer    precair onderwerp dit in Haarlemmermeer is. Op pagina 9 en       havenactiviteiten is duidelijk en tijdens het opstellen van het proces gehoord. Alle partners
                     59, 84 en op de kaart op pagina 16 van het                       rond het NZKG hebben in 2013 de visie NZKG 2040 vastgesteld waarbij de gemeente
                     Verstedelijkingsconcept MRA van de tweede versie van het         Haarlemmerliede Spaarnwoude niet heeft ingestemd op het punt van de strategische
                                                                                                                                                                                    60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>  Verstedelijkingsconcept MRA wordt de Houtrakpolder in              reservering van de Houtrakpolder. In de Verstedelijkingsstrategie wordt gekeken naar de
  Haarlemmermeer genoemd als strategische reservering voor           opgaven die op de regio afkomen. Deze opgaven rond onder andere energietransitie,
  Havenontwikkelingen. Dit is voor ons onacceptabel. Het is juist    circulaire economie en woningbouw doen zich allen in grotere omvang voor dan 8 jaar
  dat dit zo omschreven is in de visie Noordzeekanaalgebied 2040     geleden werd voorzien en ook in een hoger tempo dan toen kon worden ingeschat. Dit vraagt
  en dat genoemd wordt dat Haarlemmermeer hier een afwijkend         om een zorgvuldige afweging of en hoe sprake zou kunnen zijn van veranderend
  standpunt over heeft. Dit is voor ons niet voldoende. Wij willen   grondgebruik. Wat de Houtrakpolder betreft, houdt de Verstedelijkingsstrategie vast aan
  dat deze reservering vervalt, omdat wij, de gebiedsautoriteit, dit eerdere afspraken uit de visie NZKG 2040. Dit betekent dat eerst intensiever gebruik moet
  gebied structureel open willen houden. Kortom de                   worden gemaakt van het huidige haventerrein. Eventuele discussie over anders inzetten van
  Houtrakpolder is niet (meer) beschikbaar voor Havenactiviteiten    gronden verloopt via het Bestuursplatform conform diezelfde afspraken uit de Visie NZKG
  ook niet als strategische reservering. In een regio waar goed      2040. Letterlijke quote uit het betreffende besluit: "Alvorens het besluit tot de daadwerkelijke
  wordt samengewerkt wordt naar elkaar geluisterd en worden          aanleg van een haven in de Houtrakpolder wordt genomen, wordt een voorstel hiertoe via
  elkaars (sterke) wensen gerespecteerd, bij dit onderwerp           een breed samengestelde stuurgroep voorgelegd aan de betrokken bestuurscolleges in het
  ervaren wij dat niet en betreuren dat zeer. Wij verzoeken u in     NZKG." Dit betekent dus dat de gemeente Haarlemmermeer als gebiedsautoriteit altijd
  de tekst van het Verstedelijkingsconcept MRA hierop aan te         betrokken is en moet worden bij een dergelijk besluit. In het Verstedelijkingsconcept zijn in
  passen en aan te geven dat de Hourakpolder in de gemeente          versie 3 alleen die onderdelen opgenomen die als onmisbaar element zijn geïdentificeerd.
  Haarlemmermeer niet beschikbaar is voor haven activiteiten.        Elementen waar geen overeenstemming over is of die nader onderzoek vergen, zijn als
  Wij vinden dat uitbreiding van het Westelijk Havengebied van       zodanig aangegeven en zullen in het gezamenlijk proces in het NOVI-gebied NZKG verder
  Amsterdam richting de Houtrakpolder niet past bij het open en      worden onderzocht en besproken. Een procesafspraak daarover zal onderdeel uitmaken van
  groene karakter van de oorspronkelijke groene buffer tussen        het bij het aan de Verstedelijkingsstrategie verbonden Verstedelijkingsakkoord.
  Haarlem en Amsterdam. Onze inzet is op diverse manieren
  vastgelegd in ons beleid en we hebben dat ook uitgedragen,
  ook richting de partners in het Bestuursplatform NZKG,
  waaronder de gemeente Amsterdam. In verschillende
  documenten is vastgelegd dan wel aangegeven dat de
  Houtrakpolder open moet blijven en niet beschikbaar is voor
  havenactiviteiten of voor de ruimtelijke opgaven voortvloeiend
  uit de Regionale Energie Strategie(RES).
2 De algemene indruk is dat het stuk goed in elkaar zit en dat de De complimenten worden met waardering in ontvangst genomen
  meeste ontwikkelingen op een gunstige manier met elkaar
  verbonden worden. Complimenten voor de wijze waarop de vele
  opmerkingen op eerdere versies zijn verwerkt en hoe er met de
  meeste gemaakte opmerkingen is omgegaan.
3 Samen met onze (deel)regionale partners willen we vol inzetten     De verdere onderbouwing van nut en noodzaak voor het doortrekken van de Noordzuidlijn
  op de doortrekking van de Noord/Zuidlijn tot Hoofddorp. De         naar Hoofddorp wordt via het programma Samen bouwen aan bereikbaarheid en de aanpak
  plannen voor deze doortrekking zijn in voorbereiding. Door de      Bereikbare Steden uitgevoerd. In het Nationaal Groeifonds is hiervoor een financiële
  betere bereikbaarheid van Haarlemmermeer kunnen er 40.000          reservering opgenomen. Het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Hoofddorp in combinatie
  woningen worden toegevoegd in en rondom Hoofddorp, een             met de Verstedelijkingsontwikkeling in Hoofddorp wordt onderschreven en is opgenomen in
  ontwikkeling die wenselijk, zo niet noodzakelijk is in de          het Verstedelijkingsconcept voor de MRA. In versie 3 onderdeel 3.1 meerkernige ontwikkeling
  toekomst perspectief van de MRA. Dit betekent dat komende          met menselijke maat, zijn handelingsperspectieven opgenomen die bijdragen aan de door
  decennia nog eens een middelgrote stad aan Haarlemmermeer          Haarlemmermeer genoemde opgaven om naast woningen en infrastructuur, aan
  wordt toegevoegd. Een opgave van nationaal en regionaal            samenlevingen te bouwen.
  belang. De totale verstedelijkingsopgave is er een waarbij rijk,
  regio en gemeente de handen ineen moeten slaan. Dit gaat
  immers om meer dan huizen bouwen en infrastructuur
  aanleggen alleen. Dit gaat over mensen, samenleving
  opbouwen, goede voorzieningen,(internationale) economie en
  hoogwaardige leefomgeving.
4
                                                                                                                                                                      61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>                     De polder ligt in het recreatiegebied Spaarnwoude, da t is
                     ontwikkeld als reactie op de behoefte van de stedelijke
                     bevolking. Naast dagrecreatie wordt het gebied onder meer
                     gebruikt voor grote evenementen. Het recreatiegebied
                     Spaarnwoude maakt onderdeel uit van het Natuurnetwerk
                     Nederland en ontvangt jaarlijks 5,5 miljoen bezoekers. De
                     Houtrakpolder neemt daar van ongeveer 900.000 bezoekers
                     voor zijn rekening. De natuurwaarde van het gebied is hoog.
                     Wij willen die recreatieve functie en landschappelijke openheid
                                                                                      Zie het antwoord bij 6 d1: de Verstedelijkingsstrategie houdt vast aan eerdere afspraken uit
                     behoud en wijzen daarom elke vorm van havenactiviteit in de
                                                                                      de visie NZKG 2040 ten aanzien van de Houtrakpolder.
                     Houtrakpolder van de hand. Wij willen zien dat deze wens over
                     ons grondgebied wordt gerespecteerd in de MRA en dat de
                     Houtrakpolder een open en niet verstedelijkte polder blijft die
                     op natuurontwikkeling en recreatie gericht is. Wij menen dat de
                     hele transformatie opgave waar de MRA, het NZKG en de
                     Amsterdamse Haven zich voor geplaatst ziet zodanig moet en
                     kan worden ingevuld dat de bestemming van de Houtrakpolder
                     daardoor niet verandert. Wij verwachten dat deze wens ook
                     uitgangspunt is bij de verdere samenwerking in MRA verband.
6e Gemeente Ouder- 1 We zijn blij dat verschillende van onze eerder ingebrachte       Wij nemen de complimenten met waardering in ontvangst
   Amstel            punten (zowel via de Redeneerlijn van de AM gemeenten, als
                     via de Raadsledensessie en ambtelijke inbreng) zijn opgenomen
                     in de 2e versie en complimenteren u met al het werk wat al
                     verzet is. Uiteraard zien wij ook nog punten die meer aandacht
                     of verdere uitwerking behoeven.
                   2 Projecten De Nieuwe Kern, Werkstad OverAmstel en                 In versie 3 zijn conform de wensen en opvattingen van de gemeente Ouder-Amstel Werkstad
                     EntradaGemeente: Ouder-Amstel neemt haar                         OverAmstel en Entrada opgenomen als versnellingslocaties gekoppeld aan versnellingslocatie
                     verantwoordelijkheid in de grote bouwopgave voor onze regio      Duivendrecht vanwege de onlosmakelijke verbondenheid van de projecten. Tevens hebben wij
                     en heeft een grote bouwambitie met 5000 – 10.000 woningen        Duivendrecht in de tekst opgenomen als bij Amsterdam Zuidoost ook Duivendrecht bedoeld is.
                     tot 2030. Een deel hiervan wordt gerealiseerd in samenwerking    Een verwijzing naar de gebruikte bron, de plancapaciteitsmonitor van de MRA is tevens
                     met Amsterdam. In het Verstedelijkingsconcept staan              opgenomen.
                     verschillende bouwlocaties in de metropoolregio genoemd en
                     sommigen krijgen meer urgentie dan anderen. Er zijn
                     bijvoorbeeld voor verschillende grote ontwikkellocaties en
                     Stadsharten al afspraken gemaakt met het Rijk, zoals in het
                     Programma Bereikbare Steden. De ontwikkellocaties in Ouder-
                     Amstel zoals De Nieuwe Kern, Werkstad OverAmstel en Entrada
                     zijn alleen benoemd onder de kop Amsterdam Zuidoost/
                     Duivendrecht en de positie en mogelijkheden van de individuele
                     projecten blijven zo onbenoemd. De bolletjes die refereren aan
                     woningaantallen bij de kaartjes (op pagina 22) maken de
                     projecten niet expliciet. De versnellingslocatie in Duivendrecht
                     zoals getoond op deze kaart, omvat niet Werkstad OverAmstel
                     en Entrada. Wij willen deze graag opgenomen hebben onder de
                     versnellingslocatie omdat deze drie projecten gelegen rondom
                     station Duivendrecht onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
                     Wat ons daarnaast opvalt is dat in het Verstedelijkingsconcept
                     op een aantal plekken wel Duivendrecht is opgenomen en op
                     andere niet. Waar met Amsterdam-Zuidoost ook Duivendrecht
                     wordt bedoeld, vragen wij om dat expliciet op te nemen
                                                                                                                                                                                   62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>              (bijvoorbeeld op pagina 83). Wij wensen aandacht en positie
              voor de projecten De Nieuwe Kern, Werkstad en Entrada zodat
              deze waar nodig ondersteund kunnen worden en in ieder geval
              niet worden belemmerd. Verder valt het op dat de projecten
              schematisch staan opgenomen in de kaartbeelden. Wij stellen
              voor om hierbij te verwijzen naar de monitor plancapaciteit als
              brondocument voor de projecten. Dan weten we zeker dat ze
              correct zijn
              5overgenomen.
            3 Knelpunten voor woningbouw: De Verstedelijkingsstrategie          Ouder-Amstel wijst op de knelpunten bij de woningbouwopgaven. De oplossingen die voor
              heeft als een van de grote onderwerpen woningbouw. Juist hier     deze knelpunten moeten worden gevonden, zijn echter veelal locatiespecifiek en vragen om
              ligt een grote en ingewikkelde opgave. Daarom bevreemdt het       maatwerk. Deze passen daarom niet bij het hoofdlijnenkarakter van de
              ons dat het adresseren van de knelpunten voor woningbouw          Verstedelijkingsstrategie. Het gaat bij die oplossingen om uitvoering, waaraan o.a. via de MRA
              niet zijn opgenomen. Wij denken hierbij aan de beperkende         versnellingsaanpak en Woningbouwpuls invulling wordt gegeven. Overigens worden de
              regelgeving en specifieke knelpunten voor kleinere gemeenten.     knelpunten zelf wel besproken in het derde deel van de Verstedelijkingsstrategie, de
              Een voorbeeld is de woningbouwontwikkeling bij De Nieuwe          investeringsstrategie.
              Kern, Werkstad OverAmstel en Entrada, onderdeel van de
              genoemde vijf kernprojecten binnen de Verstedelijkingsstrategie
              waarbij gezocht wordt naar een versnelling van de
              bouwopgave. Aan randvoorwaarden zoals nu gesteld in de
              Woondeal of andere subsidietrajecten kan door ons als
              gemeente, ondanks deze enorme bouwopgave, niet worden
              voldaan.
            4 Nieuwe A2 Entree Mobiliteit is een ander belangrijk onderdeel     In lijn met deze opmerking van de gemeente Ouder-Amstel is in Versie 3 de Nieuwe A2 Entree
              van de Verstedelijkingsstrategie. In het Verstedelijkingsconcept  opgenomen als onderdeel van de integrale ontwikkeling in Amsterdam Zuid-
              wordt hiervoor verwezen naar SBaB (Samen Bouwen aan               Oost/Duivendrecht en in bijbehorende fasering. Het Rijk-regio Programma Samen Bouwen
              Bereikbaarheid), maar aangezien mobiliteit onlosmakelijk is       aan Bereikbaarheid (SBaB) bereidt de grote Rijk-regio-opgaven op het gebied van mobiliteit
              verbonden aan de verstedelijkingsopgave vragen wij ook hier       voor. Er wordt intensief afgestemd tussen de Verstedelijkingsstrategie en SBaB.
              aandacht voor dit thema. Voor de ontsluiting van het te
              ontwikkelen gebied in Duivendrecht is een Nieuwe A2 Entree in
              onderzoek. Dit betreft het afwaarderen van het eerste deel van
              de A2 (vanaf de Utrechtsebrug tot aan het knooppunt A9). De
              nieuwe aansluiting van de A2 (kruispunt Van de Madeweg en
              Johan Muyskenweg) geeft mogelijkheden voor een betere
              ontsluiting van het te ontwikkelen gebied van De Nieuwe Kern
              en Werkstad. Binnen SBaB is dit onderzoek gekoppeld aan de
              ontwikkelingen van Zuidasdok. In de fasering in het
              Verstedelijkingsconcept staat Zuidasdok genoemd. Wij wensen
              dat bij deze fasering ook de Nieuwe A2 Entree expliciet moet
              worden opgenomen.
            5 Aanvulling op verrommeld glastuinbouwgebied: Wij zien de          Het vraagstuk over verrommeling in het landelijk gebied is in brede zin is opgenomen in de
              verrommeling zoals wij hebben benoemd in de AM reactie niet       tekst in hoofdstuk 3.2, groenblauw netwerk. Het gaat daar o.m. om het versterken van
              alleen bij de kassen, maar ook in breder opzicht in het landelijk landschappen en een kwaliteitsimpuls voor landschappen met bijzondere waarden. Sanering
              gebied. Daarom willen wij het opruimen van verrommeld glas        van tuinbouwkassen is een hardnekkig probleem dat ook afzonderlijk benoemd dient te
              graag uitbreiden naar de noodzaak voor een bredere                worden. Tevens is het geagendeerd als onderdeel waarop mogelijk afspraken kunnen worden
              kwaliteitsimpuls.                                                 gemaakt in het Verstedelijkingsakkoord dat aan de Verstedelijkingsstrategie wordt gekoppeld.
6f Gemeente 1 Wij onderschrijven het belang van de Verstedelijkingsstrategie,   Wij waarderen de duidelijke ondersteuning door de gemeente Uithoorn van de hoofdambitie
   Uithoorn   en zien het als een instrument om samen een gezamenlijke          in de Verstedelijkingsstrategie.
              ruimtelijke strategie van de MRA en het Rijk uit te zetten. De
                                                                                                                                                                               63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>  gemeenteraad van Uithoorn sluit zich aan bij de ambitie voor de
  MRA die uit het document blijkt; (door)ontwikkelen tot
  duurzame meerkernige metropoolregio van grote klasse, die
  sociaal en economisch sterk is, met menselijke maat. Ook wij
  kennen in onze gemeente grote en complexe uitdagingen op
  het gebied van wonen, mobiliteit, werken, verduurzaming,
  landschap en leefbaarheid, in een gebied waar de ruimte voor
  deze opgaven zeer beperkt is. Dat dit keuzes vereist, op ieder
  schaalniveau, is zonneklaar. Wij maken deze keuzes graag in
  overleg met andere overheden en stakeholders.
2 Potentie van de Stelling van Amsterdam voor grote opgaven Op         We zijn het met de gemeenteraad van Uithoorn eens dat het belangrijk is cultureel erfgoed te
  het gebied van landschapsontwikkeling ligt de focus in de            behouden en versterken en daarbij een koppeling te zoeken met andere opgaven die hier
  zuidflank voornamelijk op de scheggen (de Diemerscheg,               goed aan kunnen worden verbonden. In het Verstedelijkingsconcept is daartoe in algemene
  Amstelscheg, ontwikkeling van de Westeinderscheg). Op het            zin een zinsnede opgenomen in hoofdstuk 3.2, groenblauw netwerk en specifiek in de
  kaartbeeld 'Waardevol en verbinden landschap' (p.37) staan zij       paragraaf over de multifunctionele ‘Groene Zones’. Vuurlijn wordt opgenomen in de
  genoemd onder 'aan de slag'. De raad van Uithoorn is positief        gebiedsparagraaf over de Zuidflank. Tevens stellen we voor te onderzoeken waar dit leidt tot
  over de manier waarop er naar deze landschappen wordt                regionale of Rijks- regionale afspraken in de uitvoering. Mogelijke afspraken hierover kunnen
  gekeken. Er is druk op deze ruimten vanuit verstedelijking, en       worden opgenomen in het bij de Verstedelijkingsstrategie behorende Verstedelijkingsakkoord.
  er zijn uitdagingen zoals bodemdaling. Maar ze kunnen ook
  bijdragen aan opgaven zoals klimaatadaptatie, energietransitie,
  natuur, ecologische en recreatieve verbindingen en toerisme.
  Samen kan er een integraal perspectief ontstaan, dat door
  gebieds-ontwikkeling dit erfgoed en de beleving daarvan
  versterkt. Lokaal zijn wij daar in Uithoorn mee bezig: er wordt
  gekeken naar een groene recreatieve verbinding tussen de
  Westeinderplassen en de Amstel, onder andere via de Vuurlijn
  — het gedeelte van de Stelling van Amsterdam dat over ons
  grondgebied loopt. Wij zien in dit gebied ruimte voor de
  opgaven die op de gemeente afkomen, en de potentie om een
  verbinding van regionaal belang te vormen. Wij zouden dit
  graag in het verstedelijkingsconcept terug zien, en gaan
  hierover (ambtelijk) graag met u in gesprek
3 Knelpunten voor woningbouw: Voor het realiseren van de               We onderschrijven het dynamische karakter van de ontwikkeling van woningbouwlocaties
  woningbouwopgaven (tot 2030 175.000 nieuwe woningen in de            waar de gemeente Uithoorn op wijst. Aan de Verstedelijkingsstrategie wordt een
  MRA) ligt de focus van het Verstedelijkingsconcept voornamelijk      Verstedelijkingsakkoord verbonden. Hierin worden naast het vaststellen van een gezamenlijk
  op grote ontwikkelingen, de zogenaamde stadsharten.                  verhaal in de vorm van het Verstedelijkingsconcept ook afspraken gemaakt richting uitvoering
  Daarnaast wordt er gekeken naar grote ontwikkellocaties. Er          van gezamenlijke ambities en hoe we daar de komende jaren gezamenlijk aan werken.
  moet echter ook aandacht zijn voor kleinere gemeenten met            Onderdeel in het gezamenlijk werken aan ambities is het monitoren waar we wanneer
  woningbouwopgave op de middellange termijn en lange termijn          ontwikkelen. Hierbij wordt ook ruimte ingebouwd voor actualiseringen bijvoorbeeld in de
  (na 2030). Vanwege de leefbaarheid in dorpen, om de                  woningbouwplannen. Daarmee geven we invulling aan de reactie van Uithoorn over het
  doorstroom van doelgroepen te bevorderen, etc. Om de                 dynamische karakter van woningbouwopgaven. Een en ander wordt beschreven in hoofdstuk
  woningbouwproductie op gang te houden is het van belang om           5, Van concept naar uitvoering.
  hier nu al in te investeren. De nieuwe locaties zijn in vergelijking
  tot het verleden veelal ingewikkelder om te ontwikkelen, en de
  gemeentelijke budgetten om in te zetten beperkt. U geeft aan
  dat beleid voor ruimtelijke ontwikkeling per definitie te maken
  heeft met onzekerheid, en dat ruimtelijke programma's
  voortdurend moeten worden herijkt en aangepast aan
  ontwikkelingen die nu nog onzeker zijn. U stelt daarom voor om
  een monitoringssysteem te verbinden aan de
                                                                                                                                                                     64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>                       verstedelijkingsstrategie (p.3). Wij herkennen dit dynamische
                       proces en vragen daarom, om bij het opstellen van dit systeem
                       ook rekening te houden met ontwikkelingen die wel aan de
                       randvoorwaarden voldoen, maar in de besluitvorming nog niet
                       zover zijn dat zij mee kunnen worden genomen in deze versie
                       van het verstedelijkingsconcept. Wanneer er, bijvoorbeeld in het
                       kader van de gemeentelijke Omgevingsvisie, wel besloten is
                       over een project, zouden wij graag de mogelijkheid hebben
                       deze voor te dragen om opgenomen te worden in de strategie,
                       zodat deze eventueel kan meelopen in de BO-MIRT cyclus.
                     4 Situatie Leefomgeving rond Schiphol: In aanvulling op de         De genoemde motie van de raad van Uithoorn over leefbaarheid in de omgeving van Schiphol
                       hierboven ingebrachte AM-reactie omtrent Schiphol stelt de       valt buiten de reikwijdte van de Verstedelijkingsstrategie van de MRA. De discussie over de
                       gemeenteraad van Uithoorn dat zijn standpunt met betrekking      luchtzijdige kant van de ontwikkelingen van Schiphol wordt niet via de
                       tot de leefbaarheid in de omgeving van Schiphol, zoals           Verstedelijkingsstrategie MRA maar via het proces van de Luchtvaartnota gevoerd. Wel
                       weergegeven in een raadsbrede motie "Minder vliegen is minder    spreken Rijk en regio af een gezamenlijke integrale gebiedsuitwerking voor Schiphol en
                       hinder" van 4 maart 2021 nog onveranderd is. Hierin wordt        omgeving te maken waarin een integrale afweging wordt gemaakt over het verbeteren van de
                       aangegeven dat de raad van Uithoorn van mening is dat minder     leefkwaliteit en een robuuste ontwikkeling van de luchthaven.
                       hinder echt alleen mogelijk is door minder vliegbewegingen.
7 Deelregio Almere-  1 In brede zin kunnen wij ons vinden in de inhoud van dit          Deze reactie onderschrijft de met het Verstedelijkingsconcept ingeslagen koers en de opzet.
  Lelystad/Oostflank   concept. Het heeft een heldere opzet. De bijzondere aandacht     We waarderen deze ondersteuning.
                       voor landschap en de systeemlagen mobiliteit, ecologie, water
                       en energie onderschrijven wij.
                     2 Wij onderstrepen het beeld van een evenwichtige meerkernige      Mede naar aanleiding van deze reactie van de Oostflank MRA zijn voor de sociaal
                       metropool, waarin niet alleen ruimte is voor wonen, maar ook     maatschappelijke onderwerpen drie handelingsperspectieven opgesteld. De resultaten
                       voor werken en recreëren. Wij bouwen aan een samenleving.        daarvan zijn opgenomen in versie 3 in onderdeel 3A, meerkernige ontwikkeling met
                       Een betaalbare woningmarkt voor alle doelgroepen die de MRA      menselijke maat.
                       samen tot een succes maken, is daar bij voor ons een
                       belangrijke randvoorwaarde. In de ‘Metropool van grote klasse
                       met menselijke maat ’ ligt een grote opgave om de sociaal-
                       maatschappelijke veerkracht in de samenleving te versterken.
                       Hoe de verstedelijking ten dienste staat aan deze opgave is nog
                       onvoldoende uitgewerkt. Naast een menselijke maat een hoge
                       leefkwaliteit, gecombineerd met een internationale oriëntatie.
                     3 De MRA is feitelijk een nationaal (mobiliteits)knooppunt. De     Het onderzoek naar de mogelijke komst van een IJmeerverbinding inclusief
                       meervoudige ontsluiting van dit nationale knooppunt is niet      capaciteitsafwegingen en de ruimtelijke inpassing daarvan verloopt via het programma Samen
                       alleen voor het rijk maar ook voor ons van groot belang. Indien  Bouwen aan Bereikbaarheid (SBaB). Daarbij wordt ook gekeken naar de effecten van een
                       de verbinding naar het noorden wordt versterkt, dient er         IJmeerverbinding op het bestaande spoornetwerk.
                       rekening mee te worden gehouden dat de IJmeerverbinding
                       extra capaciteit op een verbinding naar het noorden biedt.
                     4 De Oostflank is een belangrijk onderdeel van de MRA. Er wordt    We zijn het eens met de opmerkingen van de Oostflank MRA over het economisch profiel en
                       veel gebouwd en er is veel ruimte om te bouwen (deels ook om     het economisch potentieel. In Versie 3 zijn de door de regio opgestelde strategische lijnen
                       tegemoet te komen aan de eigen woningbehoefte). Zo is het        voor economische ontwikkeling nu ook toegevoegd. De BO MIRT afspraak wordt inmiddels
                       programma RRAAM/Almere2.0 en Lelystad NextLevel volop in         uitgevoerd. Mogelijke vervolgafspraken tussen Rijk en regio over dit onderwerp richting
                       uitvoering. De aandacht voor een veerkrachtige, schone en        uitvoering kunnen worden opgenomen in het bij de Verstedelijkingsstrategie behorende
                       inclusieve economie waarderen wij, zeker ook in verband met      Verstedelijkingsakkoord.
                       de inzet op versterking van de stadsharten en de versterking
                       van de economische profielen van Almere en Lelystad. De inzet
                       opstuwende werkgelegenheid, een krachtige human capital
                       agenda en onderwijs is voorwaarde voor succesvolle
                                                                                                                                                                                    65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>  ontwikkeling van de steden en behoeft versterkte inzet van rijk
  en regio? Daarbij benadrukken we het belang van de vorig jaar
  tijdens het bestuurlijk overleg MIRT gemaakte afspraak over het
  versterken van het kennisprofiel van Almere en de kansen die
  de luchtvaart en de logistiek hebben voor het kennisprofiel van
  Lelystad? Kortom, de Oostflank is een gebied met veel
  economisch groeipotentieel.
5 Verstedelijkingsstrategie ondersteunt afspraken                  Terecht wijst de Oostflank MRA erop dat de genoemde bestaande Rijk-regio
  Handelingsperspectief Oostflank en Lelystad NextLevel. Het is    gebiedsprogramma's als bouwstenen dienen voor het Verstedelijkingsconcept en de afspraken
  van belang te concluderen dat Rijk-regioprogramma’s zoals het    in elkaar verlengde moeten liggen. Er wordt daarom expliciet aandacht aan besteed aan hoe
  Handelingsperspectief Oostflank en Lelystad NextLevel            verschillende trajecten zich tot elkaar verhouden.
  bouwstenen zijn voor deze Verstedelijkingsstrategie. Deze
  programma’s zijn nog volop in ontwikkeling en leiden in de
  komende tijd tot afspraken met lokale, regionale en
  Rijkspartners. Wij benadrukken dat afspraken die in het kader
  van de Verstedelijkingstrategie worden gemaakt in het
  verlengde liggen van de afsprak en die vla deze programma’s
  worden gemaakt, dan wel deze afspraken versterken.
6 Versnelling woningbouw Almere en Lelystad. De                    We onderschrijven dat het bij Verstedelijking niet alleen gaat om het bouwen van woningen
  woningbouwopgave in de MRA is groot en urgent. Almere (2e        maar om het bouwen aan samenlevingen met alle randvoorwaarden die daarbij horen
  bouwgemeente van de MRA) en Lelystad kunnen en willen daar       waaronder een goede bereikbaarheid. Het onderzoek naar de mogelijke komst van een
  een belangrijke bijdrage aan leveren. En we zijn bereid in te    IJmeerverbinding verloopt via het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBAB). De
  zetten op versnelling van de woningbouw, met in achtneming       regio is daarbij intensief betrokken.
  van onze kernwaarden voor verstedelijking: leefbaarheid,
  betaalbare woningen, banen, goede voorzieningen en
  bereikbaarheid. Immers, we bouwen niet alleen woningen,
  maar een stedelijke samenleving. De bereikbaarheid van de
  Oostflank via alle vervoersmodaliteiten dient van een uitstekend
  niveau te zijn wanneer de regio verder voorziet in de regionale
  woningbehoefte. Een IJmeerverbinding is daar voor een
  randvoorwaardelijke toevoeging. De capaciteit van alle
  vervoersmodaliteiten dient ten minste gelijk op, maar beter nog,
  vooruit te lopen op de verstedelijkingen de ontwikkeling van de
  stedelijke samenleving. Zowel ruimtelijk als in de tijd. Ook
  aandacht voor een nachtnet is daarbij van belang.
7 Wat de fasering betreft zijn de afspraken van het bestuurlijk    Het onderzoek naar de mogelijke komst van een IJmeerverbinding en de ruimtelijke inpassing
  overleg MIRT van november 2020 voor ons leidend: tot 2030        daarvan verloopt via het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBAB). De
  prioriteit bij het versnellen van woningbouw en noodzakelijke    uitkomsten hiervan worden meegenomen in de fasering van stedelijke ontwikkelingen in de
  randvoorwaarden in de 7 stadsharten (waaronder die van           MRA.
  Almere en Lelystad) en de 5 grote ontwikkellocaties (waaronder
  AmsterdamBayArea/AlmerePampus). Dit is een aanscherping
  van de afspraak die bij BO Leefomgeving van juni 2020 was
  gemaakt over prioriteiten voor verstedelijking in de MRA en die
  ook terugkomt in de tekst van de Verstedelijkingsstrategie.
  'Concreet moet er op veel plekken binnen de MRA vol op
  worden gebouwd. In tegenstelling tot de suggestie die de
  afspraak van BO Leefomgeving wekt, is de Oostflank volgens
  ons de sleutel in de woningbouw- en noodzakelijke
  versnellingsopgave. De Oostflank is onlosmakelijk onderdeel van
                                                                                                                                                              66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>  de internationale corridor Schiphol-Amsterdam-Almere-Lelystad
  airport.’ In de komende periode moeten Rijk en regio met
  urgentie daar om voor de Oostflank een aantal cruciale
  besluiten nemen, zoals over de vorm van de IJmeerverbinding
  en de voorbereidingen voor Almere Pampus. Daarbij melden we
  nog eens dat de ontwikkeling van Pampus als krachtige woon-
  en werklocatie zonder volwaardige IJmeerverbinding geen optie
  is. En dat ook de autobereikbaarheid en fietsverbindingen
  daarbij op orde dient te zijn, waarbij alle opties -inclusief een
  IJmeerweg-onderzocht dienen te worden."
8 In de tekst over fasering tot 2030 vragen we -naast de Inzet op   We zijn het volledig eens met de visie van Oostflank MRA dat de ontwikkelingen van
  de ontwikkeling van het stadshart van Lelystad- aandacht voor     stadsharten en locaties als Lelystad Zuid niet een eenzijdige woningbouwontwikkeling, maar
  uitbreiding in Lelystad Zuid (Warande), de versterking van de     een gemengde ontwikkeling moet zijn. Vraag en aanbod op de markt zijn vervolgens
  bestaande stad (w.o. Lelystad Oost, onderdeel van Programma       bepalend voor de fasering van deze ontwikkeling. Die marktontwikkeling zal de komende
  Leefbaarheid en Veiligheid van BZK) en de ontwikkeling van de     jaren gezamenlijk gemonitord worden, om de beoogde functiemenging te kunnen bewaken.
  Kustzone Inclusief bovenregionale voorzieningen zoals             Mogelijke ingrepen in de bereikbaarheid na 2030, die passen bij de ontwikkeling van Lelystad,
  vrijetijdseconomie, stedelijk wonen en natuurontwikkeling.        zullen op termijn geagendeerd moeten worden op het BO MIRT Noordwest.
  Alleen onder de voorwaarde dat er een juiste mix van
  woonmilieus wordt ontwikkeld kan versnelling van de
  woningbouwopgave in Lelystad plaatsvinden. De woningbouw-
  en transformatieopgave dient een bijdrage te leveren aan de
  noodzakelijke "sterke schouders" en aan" extraschouders" in de
  stad. ”Opnieuw eenzijdige woningbouwontwikkeling leidt
  onherroepelijk tot herhaling van problemen uit het verleden. In
  de periode na 2030 zijn voor de groeien leefbaarheid van
  Lelystad een station Lelystad Zuid en de bochtafsnijding
  N23/A23 (de doorgaande route Alkmaar-Zwolle) van belang.
  Het verkeer vanuit Enkhuizen richting Flevokust haven door
  Lelystad wordt daarmee voorkomen. Daarnaast is een
  aantakking van het spoor op Flevokusthaven voor een
  multimodale logistieke hub gewenst. Bij de aanleg van een
  Lelylijn vinden wij een intercity-stop op station Lelystad
  vanzelfsprekend.
9 Flevoland -Gooicorridor: In Versie 2 staat onder 'mobiliteit' dat Het Programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBaB) bereidt de grote Rijk-regio-
  naast de hoofdkeuzes voor wegen openbaar vervoer de               opgaven op het gebied van mobiliteit voor. In dat kader is in het BO MIRT van najaar 2020
  opgaven op specifieke corridors zoals Almere-Utrecht en de        afgesproken te starten met een MIRT-verkenning A27 Almere-knooppunt Eemnes. Voor het
  Gooicorridor "met lokale maatregelen kunnen worden opgelost".     spoor zijn het OV Toekomstbeeld en de gemaakte afspraken over OV SAAL leidend.
  Dit is geenszins het geval. We verwijzen in dit verband naar de
  uitkomsten van het Regionaal OV Toekomstbeeld 2040 Noord-
  Holland&Flevoland uit 2019. In dit toekomstbeeld zijn
  ingrijpende maatregelen opgenomen. Momenteel loopt er een
  MIRT-verkenning naar de aanpak van knelpunten op de A27
  tussen Almere Haven en knooppunt Eemnes. In de toekomst
  krijgen meerdere wegdelen van de A27 met knelpunten te
  maken. In dit verband zien wij graag terug dat de reservering
  die thans bestaat, in stand wordt gehouden voor een
  Stichtselijn van Almere naar Utrecht. De Intercity-of
  gelijkwaardige verbinding tussen Utrecht en Almere is niet
  alleen belangrijk voor de ontwikkeling van de Gooi-corridor
  maar ook voor de MRA als regionaal en nationaal knooppunt.
                                                                                                                                                                  67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>10 Nieuwe vormen van beheer, preventieve aanpak bestaand              Het is terecht dat de Oostflank MRA de aandacht vestigt op de beheer- en
   stedelijk gebied: jonge steden zoals Lelystad en Almere staan      onderhoudsopgaven in voormalige groeikernen. In de tekst van Versie 3 van het
   aan de vooravond van een heel nieuwe intensieve periode.           verstedelijkingsconcept is daar nu in hoofdstuk 3.1 een zinsnede aan gewijd. Dit onderwerp
   Naast groei is dóórontwikkeling noodzakelijk. Daarbij mag het      wordt later ook besproken in het kader van te maken afspraken als onderdeel van het
   beheer van het bestaande niet worden vergeten. Net als in          Verstedelijkingsakkoord dat verbinden is aan de Verstedelijkingsstrategie.
   andere steden, is er aandacht nodig voor beheer, waarbij
   rekening moet worden gehouden met de leeftijdsopbouw van
   de wijken en het karakter van deze jonge steden (in verhouding
   kwalitatief goede woningvoorraad en leefomgeving). Beheer
   moet zich daarbij niet alleen richten op problemen op fysiek
   en/of sociaal terrein na dat ze zich manifesteren en er eenmaal
   zijn. Het Is juist nodig dit vroegtijdig aan te pakken, dan wel
   preventief. Steden zoals Almer een Lelystad zijn jonge steden
   waarde onderhouds- en beheer opgave zich ook meer dan in de
   oude steden massiever gaat voordoen. In het kader van de
   Verstedelijkingsstrategie pleiten wij er voordat er tussen Rijk en
   regio nieuwe vormen van beheer voor deze voormalige
   groeikernen worden uitgewerkt.
11 De Oostflank een gezonde en groene leefomgeving. De                We herkennen het profiel van een gezonde en groene leefomgeving in de Oostflank van de
   Oostflank heeft unieke landschappen en wateren die een nog         MRA. Dit komt ook naar voren uit de analyse die we door het RIVM hebben laten opstellen op
   grotere betekenis kunnen krijgen (Nationaal Park Nieuw Land,       dit punt. Tegelijkertijd is het noodzakelijk, zoals de Oostflank MRA in haar brief eerder ook
   IJmeer als waterpark voor de MRA). De steden hebben                heeft gesteld, dat de economische potenties van de Oostflank worden benut. Ontwikkeling
   attractieve groene suburbane woonwijken die door de bewoners       van de economie met groei van circulaire bedrijvigheid en Lelystad Airport heeft een
   worden gewaardeerd. Almere en Lelystad gaan ook bij de             onmiskenbaar positief effect op de werkgelegenheid en het economisch vestigingsklimaat.
   verdere ontwikkeling van de steden voor groene verstedelijking.    Ook kan Lelystad Airport bijdragen aan het verminderen van het aantal nachtvluchten op
   Ons groen groeit mee met de verstedelijking.                       Schiphol. Tegelijkertijd hebben dergelijke ontwikkelingen ook een (plaatselijke) invloed op de
   De groene scheggen en buffers van Almere en de                     leefomgeving. De gezonde leefomgeving van de Oostflank is een grote kwaliteit. In de
   polycentrische structuur zijn een kernwaarde van onze steden.      verdere ontwikkeling van de Oostflank zal de balans tussen deze kwaliteit van de gezonde
   Zo profileert Lelystad zich als Hoofdstad van de Nieuwe Natuur.    leefomgeving en economische belangen zorgvuldig bewaakt moeten worden. Activiteiten die
   Binnen de MRA biedt de Oostflank een gezonde en groene             worden toegevoegd bijvoorbeeld voor circulaire economie, zijn in het verstedelijkingsconcept
   leefomgeving, in tegenstelling tot grote delen van de MRA die te   op een selectief aantal plekken aangegeven in lijn met door gemeenten en provincies
   maken hebben met een minder gezonde leefomgeving. Wij              aangemerkte bedrijventerreinen.
   menen dat de kansen die de Oostflank op dit vlak biedt sterker
   In de Verstedelijkingsstrategie, en de keuzes die daarin worden
   gemaakt, zowel qua stads- als natuurontwikkeling, duidelijker
   terug mogen komen.
12 Verwevenheid stad en landschap in Lelystad en Almere Wij           In lijn met deze reactie is de samenhang in ontwerp en ontwikkeling stad-landschap expliciet
   hebben onze waardering uitgesproken voor de aandacht voor          benoemd in de paragraaf kernkwaliteiten. Nieuwe ecologische verbindingen in stedelijke
   het landschap en ecologie. Waar het gaat om de inhoud op           gebied zijn (op de kaart) opgenomen als ‘aanleg groene zones’. Gelet op het
   deze thema's, kan de kwaliteit van Flevoland krachtiger voor het   hoofdlijnenkarakter van de Verstedelijkingsstrategie MRA zijn kansen voor de Flevolandse
   voetlicht worden gebracht. In woord en kaartbeeld moet sterker     bossen voortvloeiend uit de nationale bossenstrategie in algemene zin benoemd.
   tot uitdrukking komen wat in Flevoland de kwaliteiten en
   opgaven van het landschap zijn. Concreet gaat het om de
   groenblauwe opzet van Lelystad en Almere en de daarmee
   samenhangende woonkwaliteit, de bestaande Flevolandse
   bossen en de rol die ze spelen als recreatie/rustgebied, de
   Bossenstrategie en nieuwe ecologische verbindingen in het
   stedelijk gebied.
                                                                                                                                                                     68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>13 Samenhangende uitwerking energiesysteem, inclusief                Op basis van verder onderzoek zijn in Versie 3 de vier eerdere abstracte scenario's over de
   Waterstof, Warmte en CO2 In het licht van het streven naar        toekomstige energiesystemen vervangen door regionale scenario’s, gebaseerd op de nationale
   duurzaamheid en robuustheid van de energievoorziening missen      scenario’s van de netbeheerders (II3050) en aangevuld met lokale informatie. In die regionale
   wij een samenhangende uitwerking met naast aandacht voor          scenario's zijn de mogelijke ruimtelijke gevolgen inzichtelijk gemaakt. Daarbij is gekeken naar
   elektriciteit ook aandacht voor waterstof (ook transport en       de koppeling tussen verstedelijking, zowel op toevoeging woningbouw als industrie en
   mogelijke aanlanding in Flevokusthaven), warmte (in verband       datacenters. Uit de scenario's is een aantal onmisbare elementen gedestilleerd die hoe dan
   met geothermie en restwarmte) en CO2 (onder meer gebruik          ook noodzakelijk zijn om ook in de toekomst een robuust energienetwerk te hebben in de
   van ‘oude’ gasleidingen naar opslag).                             MRA en in Nederland: no-regret maatregelen. Deze elementen zijn opgenomen in hoofdstuk
                                                                     3.3, systemen van de toekomst. De scenario’s vormen de hoeken van het speelveld: niet om
                                                                     uit te kiezen, maar om van te leren. In de komende jaren moet gekoppeld aan de discussie
                                                                     over regionale en landelijke hoofdstructuur voor energie besloten worden welke invulling
                                                                     gekozen wordt. Voor de hoofdstructuur van het energienetwerk in Nederland verloopt dat via
                                                                     het landelijke programma's Energie Hoofdstructuur.
14 Keuzevraagstuk 4e hyperconnectiviteitshub is onderwerp van        Flevoland staat positief tegenover een 4e connectiviteitshub. De Provincie onderzoekt samen
   provinciale en lokale besluitvorming Het is goed om nogmaals te   met lokale overheden waar en hoe dit kan landen. Het lopende onderzoek van de gemeente
   benadrukken, zoals de Verstedelijkingsstrategie ook al wel stelt, Almere naar de mogelijkheid en wenselijkheid van deze hyperconnectiviteitshub en de door de
   dat een locatie in Flevoland voor een eventuele                   gemeente Almere en de Provincie Flevoland nieuwe, nog op te stellen datacenterstrategie
   hyperconnectiviteitshub ten behoeve van datacenters               vormen voor de verstedelijkingsstrategie de basis op dit onderwerp.
   onderwerp is van lokale en regionale besluitvorming. We
   onderschrijven de ambitie te onderzoek en of en hoe een 4e
   hyperconnectiviteiteshub in Flevoland kan landen. Het lopende
   onderzoek van de gemeente Almere naar de mogelijkheid en
   wenselijkheid van deze hyperconnectiviteitshub en de door de
   gemeente Almere en de Provincie Flevoland nieuwe, nog op te
   stellen datacenterstrategie vormt hiervoor de basis. In de
   Verstedelijkingsstrategie is iedere concrete locatiekeuze
   prematuur.
15 Keuzevraagstuk Extra 380kV tracé Bij de toekomstige               Zoals aangegeven in reactie op punt 13 van de reactie van de Oostflank MRA zijn nu drie
   energievoorziening in de MRA is sprake van een mogelijk nieuw     scenario's voor energiesystemen uitgewerkt. Daarbij is een aantal onmisbare elementen
   380kV-tracé als keuzevraagstuk. Momenteel vindt al een            geanalyseerd die hoe dan ook noodzakelijk zijn om ook in de toekomst een robuust
   verzwaring plaats van de bestaande 380kV-leidlng die door         energienetwerk te hebben in de MRA en in Nederland. Onderdeel daarvan zijn ook de
   Flevoland loopt en dwars door het stedelijk gebied van Almere.    mogelijke 380KV tracé's. Deze elementen zijn opgenomen in hoofdstuk 3C, systemen van de
   Mocht een nieuw380kV-tracé nodig zijn in de MRA, dan dient        toekomst. In de komende jaren moet gekoppeld aan de discussie over regionale en landelijke
   rekening te worden gehouden met verstedelijking in Flevoland.     hoofdstructuur voor energie besloten worden welke invulling gekozen wordt. Voor de
   Wij vinden het belangrijk dit vanuit de Verstedelijkingsstrategie hoofdstructuur van het energienetwerk in Nederland verloopt dat via het landelijke
   MRA aan het ministerie van EZK mee te geven.                      programma's Energie Hoofdstructuur (EHS). Vanuit de Verstedelijkingsstrategie is aan het
                                                                     programma EHS, de wens en opvatting vanuit de Oostflank MRA aangegeven om te betrekken
                                                                     bij de afwegingen over mogelijke nieuwe tracés voor een 380KV.
16 Keuzevraagstukken Noordzeekanaalgebied en Schiphol in relatie     De Oostflank van de MRA wordt nadrukkelijk meegenomen in de zoektocht naar ruimte voor
   tot mogelijkheden in de Oostflank De keuzevraagstukken voor       bedrijven en benutten van economische kansen voor de Oostflank. Uiteraard is het de
   het Noordzeekanaalgebied, de haven van Amsterdam en de            bedoeling dat bedrijven voor wie Flevoland een alternatief kan zijn, het economisch profiel
   omgeving Schiphol zijn taaie vraagstukken. Hier kan de            van de Oostflank zo veel mogelijk versterken. We herkennen het genoemde unique
   Oostflank een oplossing bieden. Openstelling van Luchthaven       sellingpoint van de Oostflank van de MRA. Dit komt ook naar voren uit de analyse die we door
   Lelystad voor vakantievluchten geeft mogelijkheden om een         het RIVM hebben laten opstellen op dit punt. Tegelijkertijd is het noodzakelijk, zoals in de
   deel van de problematiek rond Schiphol te verlichten. Daarnaast   brief van de Oostflank eerder is gesteld, dat de economische potenties van de Oostflank
   is er rond Lelystad ruimte te vinden voor logistieke              worden benut. Ontwikkeling van de economie met groei van circulaire bedrijvigheid en
   bedrijvigheid. Lelystad Airport en Flevokust Haven als            Lelystad Airport heeft een onmiskenbaar positief effect op de werkgelegenheid en het
   multimodaal knooppunt zijn de motor voor de economische           economisch vestigingsklimaat. Ook kan Lelystad Airport bijdragen aan het verminderen van
   ontwikkelingen. Waar het gaat om de ruimte voor wonen of          het aantal nachtvluchten op Schiphol. Tegelijkertijd hebben dergelijke ontwikkelingen ook een
                                                                                                                                                                     69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>               voor bedrijvigheid in het Noordzeekanaalgebied of in de haven        (plaatselijke) invloed op de leefomgeving. De gezonde leefomgeving van de Oostflank is een
               van Amsterdam, kan de Oostflank met bedrijventerreinen zoals         grote kwaliteit. In de verdere ontwikkeling van de Oostflank zal de balans tussen deze
               De Vaart en Flevokust Haven kansen en schuifruim te bieden als       kwaliteit van de gezonde leefomgeving en economische belangen zorgvuldig bewaakt moeten
               alternatief voor bedrijven van elders. Voorwaarde is dat             worden. Activiteiten die worden toegevoegd bijvoorbeeld voor circulaire economie, zijn in het
               dergelijke bedrijven en functies (zoals de energiehub) het           verstedelijkingsconcept op een selectief aantal plekken aangegeven in lijn met door
               economische profiel van de Oostflank versterken, er veel directe     gemeenten en provincies aangemerkte bedrijventerreinen.
               en indirecte arbeidsplaatsen mee gemoeid zijn en een duurzame
               bedrijfsvoering hebben. Om de kwaliteiten de leefbaarheid van
               de regio te behouden (onze unique sellingpoint), zijn overlast
               en hinder op de directe omgeving ongewenst.
3d Gemeente  1 Wij onderschrijven de centrale gedachte achter de                    Deze reactie onderschrijft de met het Verstedelijkingsconcept ingeslagen koers. We
   Heemstede   Verstedelijkingsstrategie van een polycentrische ontwikkeling.       waarderen deze ondersteuning en het is goed te lezen dat het direct aansluit op de ambities
               De MRA bestaat uit veel verschillende en krachtige kernen, die       van de gemeente Heemstede.
               elkaars kwaliteiten versterken. Ze liggen in een landschap dat al
               even gevarieerd is. Iedere partner brengt daarbij zijn eigen
               kwaliteit in. Zo bezien is het goed om te constateren dat naast
               de inzet op woningbouw, een goede verdeling van
               werkgelegenheid in de MRA en balans in woon- en werklocaties,
               ook wordt nagedacht hoe de MRA leefbaar blijft met aandacht
               voor duurzaamheid, klimaatadaptatie en landschap. Dit sluit
               goed aan op de ambities die Heemstede met betrekking tot de
               regio Zuid-Kennemerland heeft en de positie van Zuid-
               Kennemerland in de MRA. Vanuit dit perspectief en met
               inachtneming van de inzet van de regio, zoals deze is
               vastgelegd in documenten als de Zuid-Kennemer agenda, het
               ontwikkelperspectief voor de Binnenduinrand en de regionale
               Bereikbaarheidsvisie, hebben wij het voorliggende
               Verstedelijkingsconcept beoordeeld.
             2 Voor de toekomst heeft de raad van Heemstede uitgesproken            Het Verstedelijkingsconcept is in lijn met de uitspraken van de gemeenteraad van Heemstede.
               dat groen, natuur en ruimte voor rust(recreatie) gebied              In Heemstede staat geen grootschalige verstedelijkingsambitie geprojecteerd. Uitgegaan
               belangrijke functies zijn, die even belangrijk als woon- en          wordt van door de gemeente zelf aangedragen initiatieven voor woningbouw zoals opgegeven
               werkfuncties zijn. Heemstede fungeert in toenemende mate als         in de plancapaciteitsmonitor MRA. Tegelijkertijd hebben we door opname van Nationale
               toegangspoort tot de natuurgebieden in de Binnenduinrand en          Parken Nieuwe Stijl, verbinding proberen te leggen met de ambities van de gemeente in de
               de MRA en vervult hierbij de functie van een duurzame, groene,       Binnenduinrand waarbij natuur, recreatie, historisch erfgoed en gebieden om rust te vinden,
               historische en recreatieve oase. De door de raad aangenomen          een plek krijgen.
               motie 'Heemstede; Groene Oase in de MRA/Binnenduinrand',
               waarin deze positionering nader is toegelicht, is als bijlage bij de
               zienswijze gevoegd. Daarbij past geen grote
               Verstedelijkingsambitie, de bijdrage van Heemstede aan de
               woningbouwopgave is afgelopen decennia geleverd.
             3 Het verbeteren van de bereikbaarheid is voor Heemstede een           Alle modaliteiten zijn van belang in het MRA netwerk. Als MRA partners werken we aan de
               van de belangrijke randvoorwaarden voor de verdere                   mobiliteitstransitie richting fiets en OV voor de doorstroming van de bestaande wegen en voor
               ontwikkeling van de regio Zuid-Kennemerland. Alle                    een gezonde leefomgeving in dorpen en steden. Het toekomstig functioneren van de N201
               vervoerwijzen (auto, OV en fiets) zijn daarbij van even groot        wordt in de netwerkstudie, het Multimodaal toekomstbeeld verder uitgewerkt en voor de
               belang. De vervoerwijze(n) die voor een maatregel het beste          deelregio's fijnmaziger in kaart gebracht.
               resultaat biedt of bieden, moeten voor die maatregel in beeld
               komen. De ontwikkeling van de OV-knooppunten wordt in de
               Verstedelijkingsstrategie goed geagendeerd. Het is goed om te
               constateren dat station Heemstede-Aerdenhout op de kaart (blz
                                                                                                                                                                                  70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>  54.) voor de ontwikkelrichting van het mobiliteitssysteem van
  de MRA als Intercitystation is aangeduid. De HOV-as Zandvoort-
  Heemstede-Hoofddorp is gedeeltelijk (als onderdeel van andere
  verbindingen) wel aangeduid, maar wij missen deze verbinding
  als geheel op de genoemde kaart. In het
  Verstedelijkingsconcept wordt de problematiek rond de N201
  alleen geadresseerd in de context van de uitbreiding van de ring
  rond Amsterdam. Wij verzoeken u deze problematiek ook in de
  context van de leefbaarheid in de Westflank te bezien. In het
  bijzonder wordt daarbij gedacht aan een extra oost-
  westverbinding, die een substantiële bijdrage kan leveren aan
  de nu al te grote verkeersdruk op de N201. Een verkeersdruk
  die nog wordt vergroot door de substantiële
  woningbouwambitie voor de Westflank van Haarlemmermeer.
4 Gezien de forse woningbouwopgave voor een al sterk                Met waardering constateren wij dat voor natuur en recreatie de inhoud goed aansluit op de
  verstedelijkte regio, is het van groot belang dat de              wensen van de gemeente Heemstede. In het Verstedelijkingsconcept schetsen we het
  natuurwaarden en de openheid die er tussen de kernen              gezamenlijke verhaal van Rijk en regio voor de MRA. Uiteraard moet dit leiden tot concrete
  aanwezig is, wordt gekoesterd. Heemstede zet voor het eigen       acties naar uitvoering. Hiervoor zal aan de Verstedelijkingsstrategie als geheel een
  grondgebied en voor de gehele Binnenduinrand in op behoud         Verstedelijkingsakkoord worden gekoppeld met daarin naast het uit te spreken commitment
  en versterking van deze waarden, van volbouwen van het            op het gezamenlijke verhaal, de concrete acties die we als Rijk en regio samen oppakken,
  buitengebied kan geen sprake zijn. Tegelijkertijd komen deze      procesafspraken voor verdere uitwerking van plannen en hoe we dat met elkaar gaan
  waarden steeds meer onder druk te staan dor de groeiende          organiseren én monitoren.
  recreatiebehoefte. De groei in recreatie en toerisme heeft niet
  alleen een groeiende economische impact, maar ook effect op
  de ruimte, op de natuurwaarden en landschappelijke kwaliteit
  en op de leefkwaliteit van de inwoners. Voor de Coronacrisis
  was er sprake van een hoge groeiverwachting van het aantal
  (internationale) toeristen. Nu leidt de groei van het aantal
  woningen, aantal inwoners en bannen ook tot een groei van de
  recreatiebehoefte, zowel in de steden als in het buitengebied. In
  het Verstedelijkingsconcept wordt hier al de nodige aandacht
  aan besteed. De bevestiging van de ecologische
  verbindingszone van de duinen naar het achterland, met de
  gewenste recreatieve fietsverbinding naar de kust als
  koppelkans en de vergroting van het Nationale Park en de
  doorontwikkeling van het recreatiegebied Spaarnwoude bieden
  goede kansen om zowel de in de regio aanwezige
  natuurwaarden te beschermen als de recreatieve druk te
  verminderen door deze meer over de hele MRA te spreiden.
  Naar mate de verstedelijking toeneemt is het des te belangrijker
  te investeren in natuur en recreatie. Dit is bij uitstek een
  bovenlokale opgave en het is goed dat zowel de
  investeringskant als de beheerkant in de
  verstedelijkingsstrategie worden geagendeerd. Minder duidelijk
  is echter nog tot welke concrete acties dit gaat leiden. In de
  verstedelijkingsstrategie is hiervoor meer aandacht gewenst.
5 De onderbouwing van spreiding van werkgelegenheid over de         Werkgelegenheidsontwikkeling laat zich moeilijk sturen, zeker als het om vestiging van
  MRA regio is nog mager. De economische ambitie van Zuid-          bedrijven gaat. Net als de gemeente Heemstede beoogt de MRA de balans tussen wonen en
  Kennemerland is steviger dan nu in het verstedelijkingsconcept    werken te behouden en te verbeteren. Daarom is de inzet in het verstedelijkingsconcept, om
  staat verwoord. Redenerend vanuit het idee van de                 bedrijven te verleiden zich in de verschillende deelregio's te vestigen, steeds passend bij de
                                                                                                                                                                   71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>                               polycentrische ontwikkeling van de metropool zou het              eigen kwaliteiten van die deelregio's. Alle deelregio's in de MRA leveren daarbij een specifieke
                               uitgangspunt moeten zijn dat in de deelregio's de groei van het   bijdrage aan de sterke economie van de MRA als geheel met een nationaal belang. Om nog
                               aantal banen minimaal gelijke tred houdt met de toename van       meer duiding te geven aan die verschillende bijdragen, zijn in versie 3, puttend uit de in het
                               het aantal inwoners. Dit ter voorkoming van verdere               kader van Plabeka opgestelde economische profielen en daarbij behorende strategische lijnen
                               scheefgroei van de woon-werkbalans en de hieraan                  voor elke deelregio teksten toegevoegd in het onderdeel integraal te ontwikkelen gebieden. In
                               gerelateerde mobiliteitsinvesteringen. Het toevoegen van          hoofdstuk 3A is een alinea opgenomen over ongemengde bedrijventerreinen.
                               werkfuncties rondom de ov-knooppunten is daarbij cruciaal om
                               deze woon-werkbalans te behouden. Veel bestaande
                               bedrijventerreinen worden getransformeerd tot gemengde
                               woon-werklocaties. Het behouden van voldoende gezoneerde
                               bedrijventerreinen zoals Waarderpolder Haarlem business park
                               is belangrijk om voldoende ruimte voor bedrijvigheid te bieden.
                               Het versterken van economische samenwerking aan de
                               westflank van de MRA (Zuid-Kennemerland, IJmond,
                               Haarlemmermeer) is belangrijk en biedt kansen, mits de balans
                               met de unieke kenmerken van Zuid-Kennemerland behouden
                               blijft.
                            6 Het abstractieniveau van de Verstedelijkingsstrategie en de        De uitwerking van de Verstedelijkingsstrategie vraagt om een langjarig commitment op een
                               hieruit voortvloeiende afspraken tussen Rijk en regio is hoog.    gezamenlijke koers voor de ontwikkeling van de MRA en om afspraken over hoe we aan die
                               De genoemde thema's en opgaven vragen om een degelijke            gezamenlijke inspanning vormgeven. Deze afspraken leggen we vast in een
                               uitwerking in programma's en projecten. De regio Zuid-            Verstedelijkingsakkoord tussen Rijk en regio. De regio Zuid-Kennemerland zal daarbij
                               Kennemerland blijft graag betrokken bij deze uitwerking.          vanzelfsprekend betrokken worden.
2b       Gemeente           1 Het Oer-IJ als buffergebied voor de regio is een interessant idee Wij zijn blij met de brede interesse, onder meer van de gemeente Uitgeest voor het idee om
         Uitgeest              waarbij aandacht moet zijn voor de inrichting van het landschap het Oer-IJ als zoekgebied voor waterberging aan te wijzen. In versie 3 van het
                               en de consequenties voor landbouw en natuur.                      Verstedelijkingsconcept is dit zoekgebied nu ok opgenomen.. De verdere uitwerking van
                                                                                                 exacte locatie, inrichting en consequenties vindt plaats in het vervolg in het project NOVI-
                                                                                                 gebied NZKG.
                            2 De invloed van Schiphol - op bijvoorbeeld de mogelijkheid om te Mede naar aanleiding van de reactie van de gemeente Uitgeest is in Versie 3 in hoofdstuk 3.3
                               bouwen en de geluidshinder - zou sterker naar voren moeten        meer aandacht gegeven aan de impact van Schiphol en ruimtelijk economische
                               komen.                                                            ontwikkelingen op elkaar. Ter vergelijking: in de vorige versie stond het keuzevraagstuk over
                                                                                                 leefkwaliteit en Schiphol in het hoofdstuk integraal te ontwikkelen gebieden onder gebied
                                                                                                 Zuidflank.
                            3 Bij verandering van verkeersstromen en daarmee gepaarde            Voor alle eventuele veranderingen in het mobiliteitsnetwerk geldt dat via modelberekeningen,
                               hogere belasting van bepaalde wegen moet goed gekeken             berekend wordt wat de eventuele extra belasting is. Effecten als eventuele toename van
                               worden of die wegen inderdaad extra belast kunnen worden en       geluidshinder worden hierbij ook meegenomen.
                               of dit niet leidt tot extra geluidshinder.
                            4 Bij de voorbeelden over behoud en versterken van OV-               Deze wens van de gemeente Uitgeest is overgenomen. In Versie 3 is de ZaanIJ-corridor
                               bereikbaarheid ook de Kennemerlijn en de Zaancorridor             opgenomen in de hoofdstukken 3, 3.3 en 4 en is de Kennemerlijn opgenomen in hoofdstuk 4.
                               noemen.
                            5 Bij ontwikkelingen met gevolgen voor het grondgebied van           In lijn met deze reactie wordt de gebiedsvisie van Uitgeest betrokken bij het opstellen van dit
                               Uitgeest, zoals verdichting van woningbouw rond OV-               Verstedelijkingsconcept van de MRA en in het vervolg bij de uitwerking hiervan.
                               knooppunten en de uitbreiding van het 380-KV netwerken,
                               moet aansluiting worden gezocht bij de gebiedsvisie van
                               Uitgeest en het zijn van een groene HUB.
24 Vervoerregio   1 Wij steunen de inzet op het poly-centrische model waarbij de nadruk ligt op het        Wij zijn blij met de door de VRA uitgesproken steun voor het polycentrische model
   Amsterdam        verdichten van centrum- en knooppuntlocaties van harte. Juist omdat er bij             en de daarin opgenomen knooppuntontwikkelingen. We onderschrijven dat
                                                                                                                                                                                                  72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>  knooppunten veel bij elkaar komt blijkt het ontwikkelen van deze locaties in de          voorkomen moet worden dat de zogenaamde ‘makkelijke‘ locaties toch als eerste
  praktijk lastig. Wij zouden graag zien dat er meer aandacht wordt gegeven aan wat        worden bebouwd. De afstemming over fasering en prioritering van te ontwikkelen
  er nodig is om dit mogelijk te maken en te vereenvoudigen. Bijvoorbeeld door             locaties is op hoofdlijnen in het faseringsbeeld opgenomen in hoofdstuk 5. De
  regelgeving of nieuwe samenwerkingsvormen waarbij wij binnen de MRA nauw                 nauwe samenwerking binnen de regio en het gesprek met het Rijk dient continu te
  samenwerken en elkaar vasthouden bij het kiezen van de locaties en de daaraan te         worden gevoerd waarbij obstakels in de uitvoering onderwerp van gesprek zijn. Over
  stellen eisen. Los je dit niet op, dan bestaat het risico dat toch eerst de ‘makkelijke’ de samenwerkingsvorm die daarbij past, vindt nog onderzoek plaats.
  locaties worden bebouwd. Deze locaties zijn vaak slechter bereikbaar en lokken
  vervolgens op langere termijn grotere investeringen uit
2 Een van de meest complexe delen van de ruimtelijke puzzel bevindt zich rond              Rijk en regio staan de integrale benadering van het vraagstuk verhogen leefkwaliteit
  Schiphol. Woningen bouwen bij de stations van Hoofddorp en Nieuw Vennep is lastig        en een duurzame en robuuste ontwikkeling van Schiphol voor. Dit vergt een nadere
  door de geluidscontouren terwijl de bereikbaarheid per OV daar erg goed is. Ons          uitwerking die we als Rijk en regio gezamenlijk willen oppakken. Daartoe wordt een
  verzoek is om dit mee te nemen bij de integrale gebiedsaanpak in samenwerking            afspraak aan de Verstedelijkingsstrategie gekoppeld die naar verwachting zal
  met de luchtvaartnota om te kijken wat op dergelijke plekken wel mogelijk kan            worden opgenomen in het Verstedelijkingsakkoord MRA. De gebiedsontwikkeling
  worden gemaakt.                                                                          rond station Hoofddorp is opgenomen in het Verstedelijkingsconcept.
3 Op basis van de verstedelijkingsstrategie is het ons nog niet duidelijk of ook           In lijn met deze reactie van de VRA is in versie 3 van het verstedelijkingsconcept een
  daadwerkelijk de beste keuzes worden gemaakt op het gebied van ruimte en                 uitgebreidere koppeling gemaakt in het hoofdstuk fasering. Deze kan helpen bij de
  mobiliteit. De kosten en baten van de investeringen in verkeer en vervoer die            afwegingen zoals de VRA vraagt. Die afwegingen zullen een continu gesprek vergen
  samenhangen met de ruimtelijke keuzes zijn onduidelijk. Voor het vervolgproces is        op basis van inzichten die worden opgedaan in concrete gebiedsuitwerkingen. In het
  het essentieel om voor elke ruimtelijke ontwikkeling duidelijk te hebben welke           concept schetsen we in samenhang de koers voor de MRA naar 2050. In de fase van
  investeringen op het gebied van verkeer en vervoer op alle schaalniveaus nodig zijn.     uitvoering zullen we aandacht besteden aan de door de VRA gevraagde afwegingen.
  Bij het ene te ontwikkelen gebied kan daarbij gebruik worden gemaakt van
  bestaande systemen met restcapaciteit en zullen in het beste geval veel
  bestemmingen nabij liggen en per fiets bereikbaar zijn. Bij het andere gebied moeten
  er mogelijk miljarden geïnvesteerd worden in mobiliteitsoplossingen. Alleen door dit
  inzichtelijk te maken kan de beste integrale keuze worden gemaakt voor zowel
  mobiliteit als de ruimtelijke ordening. Daarbij dienen wat ons betreft de afspraken
  zoveel als mogelijk bij te dragen aan een duurzame mobiliteit (conform afspraken uit
  het klimaatakkoord). Wij verzoeken dan ook om dit expliciet te maken in het
  vervolgproces en ook ruimte in het proces in te bouwen om ruimtelijke keuzes te
  heroverwegen indien de kosten voor het mobiliteitssysteem bij bepaalde keuzes niet
  in verhouding staan met de baten.
4 De ontwikkeling van het mobiliteitssysteem als randvoorwaarde is voor ons zeer           De VRA stipt een terecht punt aan. Het Verstedelijkingsconcept heeft de door de
  logisch. Ons zorgpunt daarbij is wel dat het erg leunt op drie nieuwe                    VRA gevraagde nabijheid en het optimaal benutten van het bestaande
  metroverbindingen. Daar bovenop worden in de kaart voor 2050 zelfs nog een               mobiliteitsnetwerk als uitgangspunten. In de komende 10 jaar wordt vooral ingezet
  handvol “Potentiële HOV metrolijnen” toegevoegd. In de praktijk zijn de kosten om        op de ontwikkeling van locaties die nu al goed ontsloten zijn of waar een beperkte
  dergelijk verbindingen te realiseren erg hoog en het risico dat financiering hiervoor    aanpassing van de bestaande infrastructuur volstaat. Voor de periode daarna staat
  niet rondkomt groot. Ons verzoek is dan ook om daarnaast ook te focussen op              een aantal grotere gebiedsontwikkelingen op de kaart die naast de door de VRA
  minder omvangrijke opgaven waar meer gebruik wordt gemaakt van verbeteringen             genoemde aandachtspunten ook vragen om een transitie in het mobiliteitssysteem
  in het bestaande netwerk. Daarbij vragen wij ook meer aandacht voor nabijheid van        voor alle modaliteiten, waaronder voor het OV.
  werkgelegenheid en voorzieningen of voor zoiets als een 10-minutenstad waarbij
  veel meer verplaatsingen met actieve modaliteiten kunnen worden afgelegd.
  Dergelijke verbeteringen zijn zowel in het belang van rijk als regio.
5 Het concept stelt het Rijk-regio-verband centraal. Regio’s lossen waar mogelijk          We zijn het eens met de VRA dat er naar de samenhang van grote en kleine, Rijks-
  onderling problemen op. Er zijn echter ook veel regionale projecten die een              en regionale projecten moet worden gekeken. Daarbij is echter ook selectiviteit in de
  belangrijke bijdrage leveren aan landelijke doelstellingen. Er dreigen echter wel te     vorm van de bijdrage aan de doelstellingen van het Verstedelijkingsconcept een
  veel (deel)regionale vraagstukken buiten de ‘Rijk-regio-boot’ te vallen. Keuzes op       belangrijk aandachtspunt. Als input voor Versie 3 is gebruik gemaakt van het
  landelijk, regionaal en lokaal niveau hangen sterk samen en hebben invloed op            multimodaal toekomstbeeld.
  elkaar. Verzoek is dan ook om alle schaalniveaus in samenhang te blijven bekijken
  en gezamenlijke doelen centraal stellen in plaats van de scheiding rijk-regio.
                                                                                                                                                                                  73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>   Daarmee kan ruimte worden geboden voor het oplossend vermogen van vele
   regionale/lokale oplossingen voor een landelijk/regionale knelpunten zoals sprong
   over het IJ, HOV ZaanIJ, HOV Haarlem-A9-Amsterdam maar ook kleinere projecten
   en investeringen in stedelijke mobiliteit buiten de prioritaire/sleutelgebieden.
   Andersom doet de Vervoerregio ook soms mee met een rijksproject omdat dit
   primaire regionale doelen raakt. Daarom verzoeken wij om dergelijke projecten ook
   bij de Rijk-regio opgaven te noemen op pagina 64.
 6 De HOV ZaanIJ is bijvoorbeeld noodzakelijk voor de gepland ruimtelijke                Mede naar aanleiding van deze wens van de VRA is in Versie 3 van het
   ontwikkelingen. Bijvoorbeeld met trambus-concept als faseringsoplossing en met        Verstedelijkingsconcept de HOV ZaanIJ opgenomen.
   lightrail in het eindbeeld. Dat vraagt om de structurerende werking van OV die
   samen met de verstedelijkingsopgave zekerheid kan bieden voor marktpartijen en
   investeerders op de lange termijn. En mogelijk biedt de uitkomst van het onderzoek
   ook een kans om het hoofdrailnet te ontlasten, waaronder de knelpunten in de
   Hemtunnel en op de Hoornselijn. Het project HOV ZaanIJ betreft om deze reden een
   regionale opgave met landelijke betekenis, waarbij directe betrokkenheid van Rijk en
   regio van groot belang zijn.
 7 Dit is ook het geval bij de substantiële woningbouwprojecten in Zuid, waarvan de      Conform de suggestie van de VRA is in Versie 3 het doortrekken van de
   grootste in Haarlemmermeer zijn. Bij de projecten die op korte termijn gaan lopen     Noordzuidlijn opgenomen, mede gekoppeld aan de ontwikkelingen in Hoofddorp.
   (Hoofddorp Station/Centrum en Lisserbroek), is er wel al rijk-regio samenwerking en Besluitvorming vindt plaats in het kader van het Nationaal Groeifonds.
   financiering. Bij Hoofddorp natuurlijk in de vorm van het Nationaal Groeifonds en het
   traject Bereikbare Steden. Bij Lisserbroek mogelijk in de vorm van de
   woningbouwimpuls van BZK. Om de binnenstedelijke woningbouw (15.500) en
   arbeidsplaatsen (6.200) rondom het stationsgebied Hoofddorp mogelijk te maken en
   daarmee bij te dragen aan de versnellingsambities die door het Rijk zijn
   geformuleerd in o.a. de NOVI, het noodzakelijk is om de Noord-zuidlijn naar
   Hoofddorp door te trekken. We gaan ervanuit dat het Rijk daaraan substantieel zal
   bijdragen.
 9 Logistiek wordt slechts één keer genoemd. Voor een gezonde en leefbare MRA is         Terecht wijst de VRA op het belang van goede logistiek. Dit is in Versie 3
   logistiek onmisbaar, zeker gezien de grote woningbouwopgave. De logistiek moet        nadrukkelijk aangegeven door middel van een aparte alinea over logistiek. Tevens is
   daarom goed gefaciliteerd worden maar wel gericht zijn op verduurzaming (zie          er een toevoeging over goederenvervoer gedaan.
   afspraken uit het Klimaatakkoord) en het slimmer maken (digitalisering, bundelen,
   meer via een netwerk van logistieke hubs). Wij ontwikkelen dit jaar een netwerkvisie
   duurzame logistieke hubs voor de MRA. In 2018 is de Samenwerkingsagenda
   Logistiek voor de MRA vastgesteld. Deze is nog steeds actueel en kan zo worden
   overgenomen in de verstedelijkingsstrategie.
10 Helaas zijn de mobiliteitsopgaven in de Verstedelijkingsstrategie hoofdzakelijk te    Zie de reactie onder punt 4 van de VRA.
   lezen als (grote) infra-opgaven. Verschonen van mobiliteit, inspelen op veranderende
   reispatronen en beprijzen ontbreken nog grotendeels. Belangrijke punten waarop
   juist afspraken tussen rijk en regio gewenst zijn.
11 Ook is het belangrijk om flexibiliteit in te bouwen. Het is goed mogelijk dat wat er  We zijn ons bewust van de onzekerheden waar de VRA op wijst die spelen bij
   nodig is flink afwijkt van wat nu geschetst is volgens de oude verwachtingen qua      toekomstige ontwikkelingen. Het Verstedelijkingsconcept is daarom een adaptief
   bevolkingsontwikkeling, mobiliteitspatronen en keuzes voor woon- en werklocaties.     concept dat meebeweegt met toekomstige ontwikkelingen en de opgaven die
   We hebben bijvoorbeeld nog geen goed beeld van de mobiliteitsontwikkeling na          daaruit voortvloeien. Dit vergt continu aandacht en periodiek aanpassen van het
   COVID-19. De relatie tussen economische groei, vestigingsplaats, mobiliteitsgroei en  Verstedelijkingsconcept en het nemen van daarop afgestemde uitvoeringsbesluiten.
   spitsreizen is na corona zeer waarschijnlijk blijvend veranderd (denk aan meer thuis  In het concept schetsen we in samenhang de koers voor de MRA naar 2050. In het
   werken, wens om groener en rustiger te gaan wonen). Alleen weten we nog niet          vervolgtraject naar uitvoering zullen we aandacht besteden aan de door u
   precies op welke manier. Het is wenselijk om deze inzichten te benoemen en te         gevraagde afwegingen.
   zorgen voor flexibiliteit.
                                                                                                                                                                             74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>75</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>