<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                  gemeente
                  Haarlemmermeer
                     De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer                Postbus 250
                                                                                    2130 AG Hoofddorp
                                                                                    Bezoekadres:
                                                                                    Raadhuisplein 1
                                                                                    Hoofddorp
                                                                                    Telefoon 0900 1852
                                                                                    Telefax 023 563 95 50
          Cluster    Gebieds- en Relatiemanagement
 Contactpersoon      Jeroen Haan
Doorkiesnummer       4464
        Uw brief                                                                    Verzenddatum
   Ons kenmerk
       Bijlage(n)    3
     Onderwerp       Voortgang uitvoering plan van aanpak participatie
                                                                                       1 6 JUNI 2016
                   Geachte heer, mevrouw,
                   Op 27 november 2014 is het Plan van Aanpak Participatie (2014.0047217) 'Denk, praat en
                   beslis mee!' met u besproken. Sindsdien werken we aan het vergroten van de betrokkenheid
                   van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties en geven we extra ruimte aan
                   initiatieven uit de samenleving.
                   Met deze raadsbrief en de eerdere voortgangsrapportages (van 10 april 2015 (15.087593) en
                   29 oktober 2015 (X2015.7303)) informeren we uw raad halfjaarlijks op hoofdlijnen over de
                   voortgang. In bijlage 1 ziet u de voortgang van de acties uit het Plan van Aanpak Participatie.
                   In bijlage 2 staat de stand van zaken in de speerpuntenprojecten voor 2016 beschreven. In
                   bijlage 3 hebben we de al eerder afgeronde acties uit het Plan van Aanpak Participatie
                   verzameld.
                   Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties voelen zich betrokken bij
                   participatieprocessen. Dat merken we door hun inzet, ideeën en feedback die we krijgen bij
                   de projecten met participatie zoals beschreven in bijlage 2. Dat is bij het open proces van
                   Hoofddorp-Centraal misschien wel het meest zichtbaar. Daarbij is het voor bestuur,
                   participanten én ambtenaren ook een leerzame proeftuin.
                   Participatie leidt niet altijd tot een uitkomst waar iedereen tevreden over is. Dat verwachten
                   we ook niet als we meer mensen uitnodigen zich uit te spreken. Hoe meer (verschillende
                   groepen) mensen meepraten, hoe meer belangen, hoe meer meningen je tegenkomt. We
                   zien wél dat mensen meer begrip hebben voor eikaars argumenten, belangen en visies. En
                   dat leidt tot een bredere afweging en meer betrokkenheid bij en draagvlak voor het
                   uiteindelijke plan.
                   Een in het oog springend participatieproces ging over de voorbereiding en realisatie van de
                   noodopvang voor vluchtelingen in Vijfhuizen; een maatschappelijke opgave waar veel
                   mensen bij betrokken zijn, met uiteenlopende visies. Wij kijken terug op dit participatieproces
                   als een voorbeeld van een uitgebreid en zorgvuldig proces. Inwoners en ondernemers
                   hebben kunnen meedenken en meepraten via onder meer een informatiemarkt,
                   participatiebijeenkomst, begeleidingsgroep en uitgebreide communicatie via diverse kanalen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Ons kenmerk
     Volgvel 2
               (zoals via WhatsApp, wat hier voor het eerst gericht is ingezet). Door dit uitgebreide proces
               zijn alle betrokkenen in de gelegenheid geweest hun ideeën en zorgen te uiten. Die ideeën
               en zorgen zijn bij de besluitvorming en inrichting meegewogen en hebben een vervolg
               gekregen in de begeleidingsgroep. Er zijn slechts twee bezwaarschriften ingediend. Hoewel
               dat geen doel op zich is, zien wij dit als indicatie dat een zorgvuldig proces doorlopen is. De
               eerste bewoners van de noodopvang zijn inmiddels gearriveerd en we blijven via de
               begeleidingsgroep en via verschillende communicatiekanalen in contact met de
               participanten. De goede ervaringen en lessen rond de noodopvang zullen we terug laten
               komen in het procesvoorstel voor participatie bij het locatieonderzoek naar een
               Asielzoekerscentrum.
               Er is aandacht in de media voor participatie. Goede verhalen over projecten en processen
               worden in beeld gebracht, maar er is ook ruimte voor kritische stukken over de wijze en
               uitkomst van participatie. Kritische geluiden over participatieprocessen nemen we in alle
               gevallen serieus; met betrokkenen gaan we in gesprek en mede met de uitkomsten van
               deze gesprekken formuleren we leer en -verbeterpunten voor ons participatiebeleid en de
               uitvoering daarvan. We onderzoeken hoe we kunnen omgaan met de uiteenlopende
               verwachtingen, door vooraf nog beter aan te geven wat de beïnvloedingsruimte is. Zo
               voorkomen we steeds vaker dat participanten tijdens het traject of achteraf teleurgesteld
               raken.
               We verdiepen ons met onze organisatie en participatiedeelnemers in de verbetering van
               instrumenten en processen. De eerste Dag van de dorps- en wijkraden was daar een mooi
               voorbeeld van: we verdiepten ons met de bestuursleden van de dorps- en wijkraden onder
               meer in manieren om effectief te beïnvloeden. We delen onze instrumenten met hen om
               dezelfde taal te leren spreken en zo verschillen in interpretatie te verminderen. Ook hebben
               we de afspraak gemaakt om dubbeldorpconferenties te gaan houden, samen met de dorpen
               aan de overzijde van de Ringvaart.
               Uw raad, het college, de medewerkers én participanten dragen bij aan de ontwikkeling van
               participatie in Haarlemmermeer, reflecteren op hun rollen en leren daarvan. Het is duidelijk
               dat we bij verschillende of tegengestelde belangen nooit voor iedereen een inhoudelijk
               gewenst resultaat kunnen behalen. Maar met een zorgvuldig participatieproces, kunnen we
               een betere afweging maken en is er meer begrip en draagvlak voor de uiteindelijke
               beslissing of het plan.
               Participatie staat in de belangstelling en ligt soms onder het vergrootglas. We concluderen
               dat het leeft, groeit en ontwikkelt. Het college blijft daarom opbouwend kritisch sturen op de
               ontwikkeling van participatie in Haarlemmermeer.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Voortgang acties plan van aanpak participatie
Toelichting: In onderstaande tabel vindt u per actie uit het plan van aanpak informatie over
de voortgang. De tabel is als volgt opgebouwd:
         naam van de actie (blauw);
         omschrijving per actie, zoals benoemd in plan van aanpak participatie 2015 (kolom 1);
         beschrijving voortgang (kolom 2): update t.o.v. stand van zaken brief 29 oktober 2015;
         stand van zaken/planning (kolom 3): afgerond (groen), loopt (oranje), vertraagd of
         gestopt (rood)
 Actie zoals benoemd in plan van aanpak          Beschrijving voortgang                           Stand/
 participatie                                                                                     planning
 1 Pilot Hoofddorp-Centraal
 Met het advies van buiten, een aanpak en        Als resultaat van stap 3 zijn het ontwikkelplan  Stap 3 is
 planning volgende processtap formuleren         en de financieringsstrategie ontwikkeld.         afgerond
                                                                                                  voorjaar 2016
                                                 Voor de overige voortgang verwijzen we u         Zomer 2016
                                                 naar de B&W nota Hoofddorp-Centraal:
                                                 resultaat processtap 3 met de procesmatige en
                                                 inhoudelijke opbrengsten.
                                                 Voor stap 4 wordt de aanpak nog uitgewerkt.
 2 Pilot dorpsbeheer openbare ruimte
 Met één of meer dorps- en/of wijkraden het      Met de wijkraad Getsewoud zijn gesprekken        2015 en 2016
 werken met decentrale budgetten uitproberen     gevoerd over hoe het instrument 'begroting op
 om ervaring op te doen: Pilot voor 'begroting   de kaart' kan helpen het gesprek over
 op de kaart' (Buurtbegroting) onderzoeken en    (financiële) prioritering te voeren. Het
 uitvoeren                                       instrument is met de informatie gevuld.
 Op basis van opgedane ervaringen met meer       Als tweede wijk gaan we aan de slag met          2016
 dorps- en wijkraden op deze manier werken       Overbos in Hoofddorp.
 3 Ruimte voor initiatieven van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties
 Inzichtelijk maken hoe we initiatieven beter en We werken aan een handreiking 'Hoe               2016
 sneller kunnen faciliteren                      waardeer je een maatschappelijk initiatief?'
                                                 waarin legitimiteit, (maatschappelijk)
                                                 rendement en betrokkenheid worden
                                                 meegenomen.
 Ruimte zoeken in procedures die initiatieven    Inventarisatie hoe initiatieven in beeld komen   2015 en 2016
 onnodig ingewikkeld maken blokkeren, zoals      bij de gemeente en hoe ze
 bijvoorbeeld in vergunningverlening.            ondersteund/gefaciliteerd kunnen worden. In
                                                 de afgelopen periode:
                                                 - realisatie flitsvergunning (vergunning-in-één-
                                                 dag voor bepaalde vergunningplichtige
                                                 activiteiten)
                                                 - verbetering en versnelling intake aanvraag op
                                                 ondernemersplein
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>4 Participatie van ondernemers
Ophalen van behoeften van       We voeren regulier overleg met HOP en                               2015 en
Haarlemmermeerse ZP-            ondernemingsverenigingen. In de bestaande projecten hebben          2016
netwerken, ondernemers en       ondernemers nadrukkelijk een rol bij participatie, bijvoorbeeld:
winkeliersverenigingen.                    in Rijsenhout participeren ondernemers in de Regiegroep
                                           Ruimtelijke en Economische Visie en in de PR-groep
                                           Rijsenhout.
                                           bij de Noodopvang Vijfhuizen worden nadrukkelijk lokale
                                           ondernemers betrokken
5 Samenwerken met dorps- en wijkraden
Evaluatie financiële            In overleg met DB kernen is gekomen tot een eenvoudiger             2015 en
ondersteuning dorps- en         financieringsconstructie. Het convenant stond op de agenda van      2016
wijkraden en nagaan welke       het halfjaarlijks overleg tussen dorps- en wijkraden en college van
ondersteuning geleverd kan      B&W op 23 mei 2016.
worden
                                                                                                     e
Verkennen maatwerk per dorp     De werkgroep Informatievoorziening dorps- en wijkraden:             1 kw
of wijk                         gemeente, Meerwaarde en dorps- en wijkraden werken                  2016
                                gezamenlijk aan oplossingen om de informatie voorziening te
                                verbeteren. Het gaat om informatie uitwisseling tussen gemeente
                                en raden, tussen raden en inwoners/ondernemers, en tussen
                                raden onderling.
                                Er is een uitwisselingssite door de gemeente gemaakt die
                                informatievoorziening faciliteert. Deze wordt de komende
                                maanden geïmplementeerd en geëvalueerd.
Met dorps- en wijkraden         Gesprekken zijn gevoerd met diverse dorps- en wijkraden over        2015 en
oplossingen verkennen voor      hun rol en opstelling: meer als vertegenwoordiger of meer als       2016
het onderwerp                   intermediair om individuele inwoners en ondernemers te bereiken.
representativiteit, zoals       Dat bij enkele dorps- en wijkraden geleid tot een set afspraken
bijvoorbeeld buurtplatforms, en over samen- werking.
een aantal experimenten         Dit thema wordt op ieder halfjaarlijks overleg met de dorps- en
benoemen                        wijkraden besproken.
                                Via zorqolatform www.haarlemmermeervoorelkaar.nl en het
                                crowdfundinasDlatform www.nieuweoioniers.nl dat met de 1%Club
                                wordt opgezet, experimenteren we met rechtstreekse participatie
                                van alle inwoners, ondernemers en maatschappelijke
                                organisaties.
7 Vinden van voorbeeldprojecten
                                                                                                      e
15 voorbeeldprojecten            In oktober 2015 zijn 15 speerpuntprojecten benoemd.                2 kw
benoemd                          In bijlage 2 vindt u een overzicht met de pilots voor 2016 en een  2015
                                 beschrijving van de stand van zaken.
8 Startnotities
Ervaring opdoen met              Onder een startnotitie wordt verstaan een procesvoorstel over een 2015-
startnotities bij kaderstellend voorgenomen beleidsvorming, waarin ook de communicatie en           2016
beleids- of                      participatie nadrukkelijk uitgewerkt is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Ons kenmerk
     Volgvel 5
               ontwikkelingsprocessen en       Voorbeeld van een startnotitie waarmee de afgelopen periode
               projecten voor de inrichting en ervaring is opgedaan, is die 'van afval naar grondstof
               beheer van het publieke
               domein.
               Verkennen of we samen met de    Een belangrijke bijdrage aan het instrument startnotie komt van      in overleg
               Werkgroep Werkwijze Raad        de Werkgroep Werkwijze Raad (WWR).                                   met
               een werkwijze gaan              Onderdeel is een verdere verkenning van de rol van de raad bij       WWR
               ontwikkelen om startnoties voor projecten en processen met participatie.
               de kaderstellende,
               controlerende en                De (tijdelijk uitgebreide) Werkgroep Werkwijze Raad werkt verder
               volksvertegenwoordigende rol    aan de wijze waarop het samenspel tussen raad, college en
               van de raad bij                 participanten verder vorm kan krijgen en hoe daar per
               participatietrajecten vorm te   participatieproces duidelijke afspraken over kunnen worden
               geven.                          gemaakt.
               9 Uitwerken van Menukaart
               Ervaringen gebruiken om         Via de intranetsite 'Meepraten, meedenken, meebeslissen' zijn        Continu
               gaandeweg de menukaart te       ervaringen in projecten, met collega's en met werkmethoden
               verbeteren en aan te passen     zichtbaar en te gebruiken. Ook de menukaart is hier te vinden:
               aan nieuwe inzichten            https://hlmr.sharepoint.com/sites/lntranet/ParticiDatie/instrumenten
                                               De dynamische menukaart wordt ingezet als standaard
                                               afwegingskader om de participatieparagraaf bij iedere startnotitie
                                               voor de raad vorm te geven.
                                               Zichtbaarheid en bekendheid met het instrument, organiseren we
                                               via de workshops van de participatieacademie; hier wordt het
                                               instrument menukaart uitgelegd en gebruikt om afwegingen te
                                               maken t.a.v. procesontwerp en werkvormen. Daarnaast leert het
                                               bestuur werken met de menukaart via de Werkgroep Werkwijze
                                               Raad+.
               11 Uitwerken Monitorinstrument
                                                                                                                      e
               Uitgewerkt hebben hoe we        Met de participanten en het kernteam van Hoofddorp Centraal is       4 kw
               beter de waardering van en      (in een zogenaamd 'vissenkom'-gesprek) uitvoerig het proces van 2015
               betrokkenheid bij participatie  fase 3 geëvalueerd. Daarbij bespraken de participanten in een
               kunnen meten.                   binnenring de wijze waarop het proces is gevoerd, de inhoudelijke
                                               zaken waarover overeenstemming is en de verschillen. Het
                                               kernteam heeft geluisterd naar de waardering voor het proces,
                                               welke lessen er zijn geleerd en de inhoudelijke punten.
                                               Het evaluatieformulier wordt ook bij andere bijeenkomsten
                                               gebruikt (o.m. bij bewonersavond Zuidrand Hoofddorp).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                   Team Onderzoek onderzoekt de komende jaren met een set
                                   algemene en specifieke indicatoren de effecten van het
                                   programma participatie.
12 Inzet e-participatie versterken
E-participatie versterken door     Het digipanel (circa 700 inwoners, 10 uitvragen) en het           2015-
het gemeentelijk digipanel in te   jongerenpanel (circa 1100 jongeren, 6 uitvragen) functioneren: er 2016
zetten als participatie-           wordt bij beide tweemaandelijks een uitvraag gedaan.
instrument
                                   Leden van het digipanel en jongerenpanel worden daarnaast
                                   regelmatig uitgenodigd om verder door te praten over het
                                   onderwerp waarover zij bevraagd zijn. Dat levert waardevolle
                                   informatie en ideeën op over het onderwerp én bruikbare
                                   suggesties voor het verbeteren van de inzet van de panels.
                                   Daarnaast is er een ambassadeursgroep voor het jongerenpanel
                                   opgericht, met als doel het vergroten van het panel en het
                                   behouden van aansluiting bij hun leefwereld.
Voorstel hoe ICT breed ingezet     Met de inzet van het onlineteam in de projecten, het gebruik van   e
                                                                                                     4 kw
wordt in participatie- en          social media, een digitaal enquête-instrument en onderzoek naar   2015
consultatieprocessen               vraag en aanbod (met crowdfunding) wordt hier verder vorm aan
                                   gegeven.
                                             Via het forum van Hoofddorp Centraal, het digi- en
                                             jongerenpanel, het opstarten en beheren van online
                                             gemeenschappen (communitymanagement), gebruik van
                                             social media en inzet van het instrument OnzeWijk.nl
                                             doen we brede ervaring op met digitale participatie.
                                             Binnen de organisatie vergroten we de bekendheid van
                                             deze middelen middels presentaties en het actief zoeken
                                             naar projecten om de middelen in te zetten
13 Opschonen verordeningen
Inventariseren welke               De gemeentelijke inspraakverordening gaat over inspraak
                                                                                                       e
                                                                                                     2 kw
verordeningen opgeschoond          achteraf en interactieve beleidsvorming- Dat is vrij beperkt-     2015
moeten worden. Bepalen in          Daarom verkennen we o f herijking wenselijk is-
welk tijdpad welke verordening     Voorstel aanpassen verordeningen is gereed (4de kwartaal 2015)
aangepast moet worden en hoe       en wordt besproken met DB kernen en tijdens het halfjaarlijks
dat vorm moet krijgen.             overleg met de dorps- en wijkraden op 23 mei 2016.
15 Participatie Academie
Oprichten van platform voor        De ontwikkelde workshops krachtenveldanalyse, procesontwerp       2016
ambassadeurs in de                 en werkvormen worden als open inschrijving en als
organisatie.                       maatwerktraining verzorgd.
                                   Op de dag van de dorps- en wijkraden (9 april 2016) is de
Platform zet agenda op voor        workshop krachtenveldanalyse voor leden verzorgd.
leer- en verbetercyclus
(bijvoorbeeld intervisie, hulp bij
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>complexe vragen, collega's
helpen met startnotitie etc).
Ontwikkelen ondersteunende    Zie ook actie 7 en 9.                                              continue
instrumenten
Actieprogramma 2016           Participatie    wordt   binnen de organisatie  nadrukkelijker  een  2016
                              piek gegeven:
                                   •     Participatie in projectteams. Voor projectleiders van
                                         ruimtelijke ordening en projecten en planeconomie,
                                         worden trainingen op maat gegeven over
                                         krachtenveldanalyse en procesontwerp
                                   •     Team participatie. Bestaat uit participatie-experts
                                         werkzaam door de hele organisatie. Dragen zorg voor de
                                         organisatie van voortgang op de acties van het plan van
                                         aanpak participatie en de Participatie Academie.
                              Ook extern heeft de Participatie Academie een functie.
                                   •     Er wordt een training georganiseerd voor beginnende
                                         leden van dorps- en wijkraden.
                                   •     Er is een eerste dag van de dorps- en wijkraden
                                         georganiseerd, waarin DWR-bestuursleden verdieping
                                         en uitwisseling wordt geboden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Ons kenmerk
     Volgvel 8
               Bijlage 2: Speerpunten participatie 2016
               Hieronder vindt u de lijst met 15 speerpunten voor 2016 (zie ook actie 7). In de beschrijving
               daarbij vindt u een beknopte beschrijving van de ervaringen en lessen die zijn opgedaan tot
               nu toe.
               Visietraject
                    1. Ringdijk en Ringvaart
                   2. Economisch perspectief 2030.
                    3. Ruimtelijke en Economische Visie Rijsenhout / PrimA4a / Woningbouw
                        Centurionterrein (Rijsenhout centrum)
               Grootschalige projecten
                    4. Hoofddorp-Centraal. Zie ook actie 1
                    5. Hart van Zwanenburg
               Programma's
                    6. PARK21
                    7. Huis van HLMRMeer
                    8. Participatieraad / sociaal domein (pionieren in de polder; innovatie in het sociaal
                        domein).
               Kleinschalige projecten
                    9. Nieuw-Vennep centrum/Nieuwe Kom
                    10. Lisserbroek Turfspoor
                    11. Hoofddorp Zuidrand
                    12. Badhoevedorp participatie dorpsraad en inwoners (uitwerken procesafspraken voor
                        nieuwe participatietrajecten voor de deelgebieden, o.a. over wat de rol van
                        individuele inwoners is en die van de dorpsraad).
               Leefomgeving/werkomgeving
                    13. Pilot Getsewoud openbare ruimte (wijkschouw, gebiedskaarten, speelvoorzieningen,
                        buurtwacht, optie pilot 'begroting op de kaart'). Zie ook actie 2.
                    14. De Hoek parkmanagement
                    15. Veiligheid en participatie
                    1. Ringdijk en Ringvaart
                        Rondgang langs de Ringvaartdorpen
                        Tot nu toe zijn er bijeenkomsten geweest in de volgende kernen: Vijfhuizen, Nieuwe
                        Brug, Rijsenhout en Burgerveen, Buitenkaag,
                        Weteringbrug/Vredeburg/Leimuiderbrug, Cruquius. Op dit moment staan gepland tot
                        de zomer 2016 Badhoevedorp (Akerdijk), Zwanenburg, Lijnden en Beinsdorp. Na de
                        zomer volgen nog Lisserbroek, Zwaanshoek, Aalsmeerderbrug en Nieuwe Meer
                        (inclusief Nieuwemeerdijk Badhoevedorp).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>De opkomst in alle kernen waar de bijeenkomsten geweest zijn is goed. Bewoners
zijn trots op de Ringdijk en Ringvaart. Verkeersveiligheid is een terugkerend thema.
Maar ook ziet men kansen voor recreatie, zowel voor bewoners zelf als voor
passanten in de Ringvaart. Denk aan wandelen langs de dijk, de mogelijkheid voor
ommetjes door het achterland, mogelijkheden om vanaf een (openbare) steiger te
zwemmen in de Ringvaart, bankjes langs de waterkant, het promoten van mooie
plekken, bv bij de aquaducten. In enkele dorpen viel de term
'recreatieboulevard'. Wat dit precies inhoudt is nog niet verder uitgewerkt, maar
duidelijk is dat bewoners een meer recreatief gebruik van de dijk zouden willen. Op
sommige plekken zijn de kwaliteiten sterk aanwezig, zoals in Buitenkaag en
Rijsenhout.
Dubbeldorpen
In de voorbereiding van elke bijeenkomst tot nu toe zoeken we contact met de
gemeenten aan de overzijde en de provincie. Zij worden altijd uitgenodigd om
ambtelijk aanwezig te zijn, wij vinden de dubbeldorpen belangrijk. Immers
vraagstukken kunnen aan onze kant spelen, maar hebben een relatie met of effect
op de overkant. Bij sommige gemeenten aan de overzijde wordt de urgentie niet
gevoeld of is de capaciteit niet om aanwezig te zijn op de bijeenkomsten. De
Ringvaart is voor hen soms een 'ver weg gelegen achterkant'. Met de gemeente
Kaag en Braasem verloopt het contact zeer goed. Deze gemeente maakt
kernenplannen voor al haar elf dorpen, 'Kernen in hun kracht'. De voorbereiding van
het kernplan Kaag liep vooruit op de bijeenkomst in Buitenkaag. Op de
bijeenkomsten in zowel Kaag als Buitenkaag waren bewoners van beide dorpen
aanwezig. In het kernplan van Kaag en Braasem is nu ook aandacht besteed aan
Buitenkaag. Voor de bewoners is dit niet meer dan logisch: zij voelen zich samen
één dorp, (toevallig) gelegen in twee gemeentes en twee provincies.
Participatie Rijsenhout en Burgerveen
Het participatieproces in Rijsenhout wijkt enigszins af van de bijeenkomsten voor
Ringdijk en Ringvaart in de andere dorpen. Voor Rijsenhout wordt een ruimtelijk
economische visie opgesteld, vanwege de transformatie naar andere functies van
drie verouderde kassengebieden (afwegingsgebieden). Deze gebieden liggen alle
drie vlak achter de Leimuiderdijk. Vanwege de kansen en mogelijkheden die de
ligging biedt is er voor gekozen deze twee participatietrajecten te koppelen. Door de
ligging achter de dijk zijn er enerzijds kansen in deze gebieden iets met recreatie en
toerisme te doen, anderzijds kan er in de gebieden bv. ruimte komen voor parkeren
of andere functies zodat er op de dijk zelf meer ruimte ontstaat om de oevers van de
 Ringvaart en Westeinder te gebruiken.
 Participatie, communicatie en uitvoering
 De opkomst op de bijeenkomsten in alle tot nu toe bezochte dorpen aan de Ringdijk
 is groot. In verschillende dorpen zijn al nieuwe initiatieven ontstaan om de eigen
omgeving te verbeteren. Zoals in Buitenkaag, waar de lichtjestocht samen met Kaag
 nieuw leven wordt ingeblazen, of Fruit Your World in Rijsenhout, waar fruitbomen
geplant kunnen worden op geschikte locaties in het dorp.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>De rondgang langs alle dorpen aan de Ringvaart neemt lange tijd in beslag. Er zijn
immers veel dorpen, de dorpen willen zelf ieder een eigen bijeenkomst en de
voorbereiding en verwerking van de bijeenkomsten vraagt tijd. Hoewel we in de
communicatie hier aandacht aan besteden, leidt dit soms toch tot onbegrip bij de
bewoners. In de dorpen wil men graag dat er buiten ook echt wat gebeurt met de
door bewoners benoemde zaken. Sommige onderwerpen zijn immers al eerder naar
voren gebracht, bij het onderzoek naar de Ringdijk in 2010, bij de participatie rond
het Deltaplan bereikbaarheid in 2011.
De lessen van Ringdijk/Ringvaart:
we organiseren avonden per dorp, dat is veel werk maar werkt wel goed. Ik heb het
gevoel dat de dorpen zich wel gehoord en gezien voelen. In Cruquius bv hoorden
we de kreet 'weten de ambtenaren wel waar Cruquius ligt?"
het gevolg van de avonden per dorp is dat het lang duurt voor we alle kernen gehad
hebben. Dat beseffen de dorpen niet, we vertellen het wel, maar lijkt toch niet zo te
beklijven;
de werkwijze om aan tafels te praten, per thema en met een beperkt aantal
bewoners (max 10 per tafel) werkt heel goed. ledereen kan aan het woord komen;
op elke avond hebben we posters met beelden van het dorp. Thema's historie,
recreatie, verkeer en leefbaarheid. Dat werkt ook goed in de discussie aan de tafels.
Ook de luchtfoto's op tafel zijn handig om de exacte plekken aan te wijzen,
het feit dat het niet duidelijk is of er geld komt voor uitvoering (nl niet gelabeld voor
dit traject) vinden bewoners niet prettig, er leeft ook sterk het gevoel dat Hoofddorp
altijd voor gaat en de kernen langs de dijk het nakijken hebben.
Wat opvalt, is dat men graag meedenkt, maar wel naar de gemeente kijkt als
degene die daarin de regie neemt en de daardoor bijbehorende financiële middelen
 beschikbaar stelt. Het genereren van particulier initiatief in welke vorm dan ook, dan
wel op een andere wijze naar kansen en mogelijkheden zoeken, komt in dit traject
 nog niet echt van de grond.
 Economisch perspectief 2030.
 In augustus 2015 is de startnotitie Economisch Perspectief 2030 met de raad
 besproken. Wij zullen binnenkort het Economisch Perspectief 2030 aan de raad ter
 bespreking voorleggen.
 In de fasen die zijn doorlopen hebben wij, ook met de raad, bijeenkomsten
georganiseerd om inzichten te krijgen in ontwikkelingen en trends van de voor onze
 economische kracht relevante thema's: arbeidsmarkten onderwijs, Europa,
 innovatie en kenniscirculatie, circulaire economie en vestigingsklimaat. Voorafgaand
 aan en naar aanleiding van de bijeenkomsten zijn wij over deze thema's in gesprek
 gegaan met vertegenwoordigers van andere overheden, van bedrijfsleven en met
wetenschappers/deskundigen. Door de dialoog te voeren over de drijfveren,
 ambities en toekomstbeelden van die belanghebbenden is een goed beeld gevormd
 van hoe de economische toekomst zich voor Haarlemmermeer kan gaan
 ontwikkelen.
 In het Economisch Perspectief 2030 stellen we het richtinggevend kader vast voor
 hoe de gemeente Haarlemmermeer zich nu én op de langere termijn wil inzetten om
 met partners én vanuit een eigen verantwoordelijkheid te werken aan een sterke,
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>weerbare en toekomstbestendige economie in Haarlemmermeer. Dit kader is
richtinggevend voor nadere uitwerking in de actualisatie van ons beleid en het
bepalen voor ons handelen in de uitvoering ervan.
Het Economisch Perspectief 2030 is in samenwerking en met inbreng van
ondernemers, werknemers, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en andere
relevante organisaties in de regio
We zetten in op een integrale aanpak vanuit de samenhang en synergie van de
diverse economische beleidsterreinen. We bouwen voort op wat we al doen. Want
we doen al veel, ook samen met anderen. Met Economisch Perspectief 2030
reflecteren we hierop en scherpen we ons beleid en activiteiten aan waar nodig.
Voor de langere termijn zullen wij de strategische economische vraagstukken
onderzoeken en verdiepen, inclusief het op- en uitbouwen van netwerken en
expertise. Het Economisch Perspectief 2030 speelt hierbij een verbindende rol en is
het vertrekpunt voor dialoog, inspiratie en samenwerking.
In deze fase van het project zijn er nog geen geleerde lessen benoemd.
Ruimtelijke en Economische Visie Rijsenhout / PrimA4a / Woningbouw
Centurionterrein (Rijsenhout centrum)
Voor een drietal gebieden in Rijsenhout is glastuinbouw niet meer de meest voor de
hand liggende invulling. Voor deze gebieden wil de gemeente samen met lokale en
regionale overheden, bedrijven en bewoners andere mogelijkheden bekijken en een
ruimtelijke en economische visie opstellen. Na een startbijeenkomst eind 2015, met
een opkomst van ruim 250 personen, heeft in januari 2016 een eerste
gebiedsbijeenkomst plaatsgevonden met 120 participanten. Tijdens deze
gebiedsbijeenkomst hebben de participanten aangegeven welke wensen, ideeën en
knelpunten er zijn voor deze gebieden. Alle input van deze bijeenkomst wordt
momenteel verwerkt in een aantal scenario's, die vervolgens worden besproken met
de dorpsraad en de regiegroep van Rijsenhout in een tussenatelier. In juni vindt er
een vervolgoverleg plaats met de participanten, om de scenario's te toetsen en de
plannen concreter te maken. Het streven is om de visie tweede kwartaal 2017
gereed te hebben.
De lessen van Rijsenhout:
Creëer ruimte in het participatieproces voor ideeën vanuit de omgeving.
Geef helder aan waarover geparticipeerd kan worden en waar niet.
Manage de verwachtingen.
Maak samen een manifest waarin de rolverdeling tussen de verschillende
stakeholders beschreven staat.
Participatie betekent ook een actieve rol voor bewoners en ondernemers uit de
omgeving. Niet alleen bij het uiten van wensen en ideeën voor een gebied maar ook
bij totstandkoming ervan.
zorg voor een goed overzicht van alle participanten en hun rol in het proces
(grondeigenaren bijvoorbeeld anders benaderen dan inwoners)
Hoofddorp-Centraal.
Met het open proces Hoofddorp Centraal geeft het college uitvoering aan één van
de twee participatie pilots zoals aangekondigd in het Coalitieakkoord HLMR:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Ons kenmerk
     Volgvel 12
                Krachtig Samen Werken (2014-2018). Terugkijkend op het open proces is duidelijk
                dat we met Hoofddorp Centraal de twee doelstellingen van participatie hebben
                bereikt: Het open proces heeft veel inwoners, ondernemers en belangengroepen bij
                de gebiedsontwikkeling betrokken en heeft ruimte geboden aan initiatieven uit de
                samenleving.
                De aanpak heeft ook veel belangstelling gekregen. Ondermeer in het Binnenlands
                Bestuur, bij de provincie Friesland, tijdens de schaduw EU top en bij diverse
                universiteiten.
                Het resultaat van het open proces is een gedragen Inrichtingsplan en
                Ontwikkelstrategie dat op constructieve wijze met alle deelnemers tot stand is
                gekomen. Terwijl de aanvankelijke houding van de meeste belanghebbenden
                wantrouwend en terughoudend was. Bovendien is een aantal initiatiefnemers
                opgestaan die plannen aan het uitwerken zijn om te investeren in het gebied,
                ledereen kon meedoen aan het open proces. Er zijn vele workshops georganiseerd
                die goed zijn bezocht en zeer positief zijn beoordeeld. Jongeren zijn apart betrokken
                via de jongerenwerkers van Meerwaarde en via de scholen met behulp van het
                Podium voor Architectuur. Meedoen was ook mogelijk via social media. Wie niet
                aanwezig kon zijn kon het open proces Hoofddorp Centraal ook op de voet volgen
                en een bijdrage leveren via de website en facebook en via het forum reageren.
                Na iedere bijeenkomst is een evaluatieformulier ingevuld. Dit formulier is in de loop
                van het proces uitgebreid en steeds verbeterd. Het formulier kan als voorbeeld voor
                andere participatietrajecten gebruikt worden.
                Het gebruik van social media is gestaag toegenomen. De website is veel bezocht,
                het aantal volgers van Twitter is in afgelopen jaar verdubbelt en via facebook zijn
                veel mensen bereikt. Het gebruik van social media hangt vooral samen met
                gebeurtenissen en nieuws tijdens het proces. Op het Forum heeft weinig discussie
                plaatsgevonden, maar is wel gebruikt om te reageren op de tussen- en
                eindproducten. Uit navraag bleek dat er geen nieuwe discussies gestart worden op
                het forum omdat belanghebbenden zich gehoord voelen en het gevoel hebben 'hun
                zegje al gedaan te hebben' tijdens de workshops. Ook is met betrokkenen een
                aantal kleine evenementen georganiseerd om de betrokkenheid bij het gebied en
                het open proces te stimuleren. Zoals het optreden van een kerstkoor in de
                Fruittuinen en het planten van bomen in de Fruittuinen tijdens de boomplantdag.
                Gezamenlijk zijn de drie opgaven van de raad uitgewerkt in deelopgaven en is een
                gedeelde visie ontstaan over de kansen voor verbeteringen in Hoofddorp Centraal.
                Dit is gebundeld in het 'Advies van Buiten' dat vervolgens het uitgangspunt was voor
                het opstellen van het Inrichtingsplan en Ontwikkelstrategie die nu voorligt.
                We kunnen concluderen dat het starten van een open proces een positieve wending
                heeft opgeleverd van een wantrouwende en terughoudende houding naar een
                positief constructieve houding wat heeft geresulteerd in een gedragen Advies van
                Buiten, vervolgens een gedragen Inrichtingsplan en Ontwikkelstrategie en
                bovendien een aantal enthousiaste initiatiefnemers.
                In de volgende processtap zal de focus verschuiven van het meedenken naar het
                meedoen. Meedoen in het uitwerken van de initiatieven en nieuwe initiatieven
                ontplooien en het detailleren van de maatregelen in de openbare ruimte.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>De lessen van Hoofddorp Centraal:
Maak een krachtenveldanalyse
Luister echt en laat dat ook zien
Denk na over je online aanwezigheid
Zet verschillende groepen met elkaar aan tafel
Schep een prettige sfeer
Bewandel ook de informele weg
Financiële belanghebbenden kunnen in de openbaarheid niet alles zeggen
Externe experts kunnen je helpen
Beweeg (enigszins) naar de inwoners toe
Houdt de besluitvormingsprocessen in de gaten
Blijf je altijd ontwikkelen
Hart van Zwanenburg
Onder de naam Hart van Zwanenburg investeert de gemeente in het dorpshart van
Zwanenburg. Stichting Leefomgeving Schiphol heeft een subsidie verstrekt voor de
realisatie van een dorpshuis met sporthal en een dorpsplein. Het nieuwe dorpshuis
van Zwanenburg komt op het grasveld tussen het huidige pand van Lidl en de oude
mavo. Op de plek van het huidige dorpshuis, komt een nieuw pand voor Lidl en waar
nu Lidl is, komt het nieuwe dorpsplein. Het project kent een intensief
participatietraject. Het Ruimtelijke Programma, de basis van het plan, is na een
uitgebreid participatietraject tot stand gekomen. Naast regulier overleg met de
dorpsraad en ondernemersvereniging, zitten ondernemers en inwoners in drie
begeleidingsgroepen: begeleidingsgroep dorpshuis, begeleidingsgroep openbare
ruimte en beeldkwaliteit en begeleidingsgroep winkelcentrum. Daarnaast zijn de
inwoners van Zwanenburg en Halfweg betrokken bij de selectie van een architect
voor het nieuwe dorpshuis.
Nadat omwonenden beroep hebben aangetekend, heeft de Raad van State in
augustus 2014 uitspraak gedaan over het nieuwe bestemmingsplan voor
Zwanenburg. De Raad heeft delen van het beroep gegrond verklaard. Door deze
uitspraak heeft het project Hart van Zwanenburg ruim een jaar vertraging opgelopen.
In deze periode heeft er ook minder overleg met de begeleidingsgroepen
plaatsgevonden. Momenteel bereidt de gemeente een nieuwe
bestemmingsplanprocedure voor. Het bestemmingsplan wordt besproken met de
begeleidingsgroepen voordat deze in procedure wordt gebracht. Daarnaast worden
de concrete bouwplannen van Lidl binnenkort afgestemd met direct omwonenden.
Na vaststelling van het bestemmingsplan is de start bouw van het dorpshuis gepland
tussen medio 2017 (bij geen bezwaar) en medio 2018 (bij bezwaar).
De lessen van Hart van Zwanenburg:
Aanvankelijk (2005-2010) is er zonder veel afstemming met de inwoners van
Zwanenburg een Masterplan opgesteld door de gemeente. Dit werd niet breed
gedragen. In de jaren 2010-2011 werd met voldoende betrokkenheid een nieuw
masterplan vastgesteld. Hieraan wordt nu uitwerking gegeven.
Stedelijke vernieuwing is een kwestie van het hebben van een lange adem. In het
geval van Zwanenburg is het bestemmingsplan vernietigd en moet het opnieuw.
Dorpsraad en Ondernemersvereniging spreken we geregeld en hebben goed zicht
op de voortgang en begrijpen goed waarom die niet altijd snel kan verlopen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Ons kenmerk
     Volgvel 14
                   Uitdaging is dan wel hoe de bewoners betrokken te houden. Zij staan meer op
                   afstand en verwachten vooral waarneembare actie/verandering. Om hierin te
                   voorzien wordt in de communicatie veel aandacht besteed aan iedere gebeurtenis
                   die voor vooruitgang in de plannen voorziet.
                6. PARK21
                   Uit een aantal PARK21 opdrachten die in 2015 op een aantal basisscholen en
                   middelbare scholen is uitgewerkt, bleek dat hiermee het enthousiasme en
                   betrokkenheid bij leerlingen, leraren en ouders steeds meer toeneemt. In 2016
                   worden o.a. Herbert Vissers C en Kaj Munk College door middel van verschillende
                   opdrachten betrokken. De leerlingen van basisschool Klavertje vier zijn dit jaar
                   opnieuw gevraagd mee te werken aan de verdere voltooiing van de speeltuin in het
                   eerste deelgebied.
                   Samen met Menes worden jongeren vanaf 1 3 - 2 0 jaar geënthousiasmeerd om met
                   ideeën te komen voor zomeractiviteit in het eerste deelgebied en deze activiteit ook
                   te organiseren. In Parklanden organiseren de boeren meerdere activiteiten waaraan
                   inwoners van Haarlemmermeer actief kunnen deelnemen (fruitbomen planten,
                   maïsdoolhof, aardappels rooien).
                   PARK21 neemt deel aan de bestaande overlegvormen van de wijkraden,
                   dorpsraden en klankbordgroepen die binnen de Haarlemmermeer bestaan. Doel
                   hiervan is het informeren over de stand van zaken maar zeer zeker ook het
                   activeren van participatie zoals het meedoen aan de 'placemaking' of een activiteit
                   bij Parklanden of het initiëren van eigen activiteit.
                   In deze fase van het project zijn er nog geen geleerde lessen benoemd.
                7. Huis van HLMRMeer
                   Voor het Huis van HLMRMeer is de planvorming en aanpak nog in ontwikkeling. De
                   gemeenteraad wordt hierbij nog voor het zomerreces betrokken.
                8. Participatieraad / sociaal domein
                   De Participatieraad is een onafhankelijk adviesorgaan dat het college gevraagd en
                   ongevraagd integraal adviseert. De advisering gaat daarbij over de vorming, de
                   uitvoering, de controle en de evaluatie van het gemeentelijk beleid met betrekking
                   tot de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de jeugdhulp (Jeugdwet) en de
                   ondersteuning en begeleiding bij het vinden van werk voor arbeidsbeperkten
                   (Participatiewet).
                    De Participatieraad bestaat uit een Beleidsvleugel, een Praktijkvleugel en een
                   onafhankelijk voorzitter. De Beleidsvleugel en Praktijkvleugel hebben beiden tien
                   leden. De leden en voorzitter zijn benoemd door het college. De leden kunnen
                   afkomstig zijn van professionele of belangenorganisaties, ze nemen echter op
                    individuele titel zitting in de Participatieraad. Als voorwaarde geldt dat zij
                   onafhankelijk adviseren.
                    De Beleidsvleugel heeft als hoofdtaak in nauwe samenspraak met de Praktijkvleugel
                   de advisering op het beleid te verzorgen. De Praktijkvleugel houdt contact met
                   cliëntenraden, belangengroeperingen en dorps-en wijkraden. Deze vleugel geeft
                    inbreng vanuit de praktijk en zorgt er mede voor dat signalen of problemen in de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Participatieraad naar voren komen. Beide vleugels hebben een vertegenwoordiging
vanuit verschillende beleidsterreinen en aandachtsgebieden.
De lessen van de Participatieraad:
De Participatieraad is in 2015 voortvarend aan de slag gegaan als integraal
adviserend adviesorgaan. Doordat leden zich in verschillende aandachtsgebieden
verdiepten, werd de integraliteit van de adviezen bevorderd.
In de meeste gevallen is er een consultatie vooraf gegaan aan de advisering. Dit
gebeurde met subgroepen van de Participatieraad. Dit betekent dat een kleiner
aantal leden van zowel de Beleids- als de Praktijkvleugel in het Raadhuis is
uitgenodigd om in een vroegtijdig stadium mee te denken over beleidsvorming.
Voordeel van deze werkwijze is dat de Participatieraad tijdig werd betrokken bij het
onderwerp en goede inbreng kon hebben en dat krachten verdeeld konden worden.
Daarna volgde de officiële advisering. De consultatiegroep bestaat uit leden van
verschillende aandachtsgebieden waardoor integraal kan worden geadviseerd.
De invloed van de Participatieraad is bij een consultatie minder zichtbaar, omdat dit
vooraf gaat aan de definitieve vaststelling van een nota of een beleidsdocument. In
sommige gevallen maakt de gemeente in nota's van B&W melding van de inbreng
van de Participatieraad.
In 2016 zal verder gegaan worden met het vergroten van de deskundigheid en
uitbreiden van de contacten met de achterban om het ophalen van signalen nog
beter mogelijk te maken.
In overleg met de gemeente wordt gewerkt aan een goede spreiding en planning
van adviestrajecten.
Nieuw-Vennep centrum / Nieuwe Kom
In het centrum van Nieuw Vennep wordt gewerkt aan een aantal projecten binnen
het gebied Venneperhart: De Nieuwe Kom, winkelcentrum De Symphonie,
herinrichting Venneperweg, Plein 7, Venneperhof. In het verleden hebben deze
projecten hun eigen vorm van participatie gehad, waarbij met ondernemers,
ontwikkelaars en inwoners (zowel als gebruiker als omwonenden) samenwerking
hebben gezocht en naar ontwikkelingskansen hebben gekeken. Na de herinrichting
van de Venneperweg is de samenwerking met een paasontbijt afgesloten.
Daarnaast is er een informatiemarkt geweest waar raadsleden hebben gesproken
met inwoners en ondernemers. Dat had een meerwaarde ten opzichte van de
communicatie via krant en nieuwsbrieven.
Er is behoefte de verschillende ontwikkelingen in het centrum meer in samenhang te
bezien en bespreken. Daarom is er een nieuwe overleggroep ingesteld, waarvan de
gebiedsmanager voorzitter is, waardoor hij eerste aanspreekpunt is en coördinerend
kan optreden. De groep is divers samengesteld en maakt afspraken wie over welke
ontwikkelingen wil meedenken. Dit klemt wel met de uitvoering van de verschillende
projecten die worden gestuurd op projectscope, budget en tijd; er is daardoor niet
alle ruimte om breed te denken of de tijd te nemen om maatregelen in samenhang te
doordenken.
 In deze fase van het project zijn er nog geen geleerde lessen benoemd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Ons kenmerk
     Volgvel 16
                10. Lisserbroek Turf spoor
                    We hebben met een vertegenwoordiging van bewoners en ontwikkelaar gezamenlijk
                    een plan van aanpak opgesteld. In dit plan staan de processtappen en producten die
                    nodig zijn om tot een gebiedsontwikkeling te komen. Ook staat de rol,
                    verantwoordelijkheden en beïnvloedingsruimte van de partijen beschreven. Dit plan
                    van aanpak is 26 april door het college geaccordeerd. Bijzonder is dat bewoners al
                    vanaf de eerste dag meedenken over de opzet het proces. Het heeft wel veel
                    overleg en tijd gekost om tot heldere afspraken te komen, af en toe trapten de
                    bewoners op de rem. Gebleken is dat eikaars taal leren begrijpen tijd kost en dat de
                    tijd nemen nodig om is om onderling vertrouwen op te bouwen.
                    Parallel aan het opzetten van het plan van aanpak hebben we ook al de eerste
                    processtap met elkaar gezet. We hebben met elkaar een Ambitiedocument
                    gemaakt. Ook hier hebben we met de bewoners uitgedacht welk proces we wilden
                    doorlopen om tot een opzet van het document te komen en hebben we met elkaar
                    de bijeenkomsten georganiseerd om in groter verband het resultaat te bespreken.
                    Tijdens het gezamenlijk werken aan een inhoudelijk document kwam veel energie
                    los. En de bewonersdelegatie zorgde telkens voor een goede terugkoppeling naar
                    hun achterban. Dat hebben zij heel goed georganiseerd. Dat maakt dat de bewoners
                    die aan tafel zitten goed weten wat ze moeten inbrengen en resultaat makkelijk
                    kunnen checken bij hun achterban.
                    Lisserbroekers zijn ook bijzonder betrokken bij hun dorp.
                    De lessen van Lisserbroek Turfspoor:
                    Kwaliteit gaat voor snelheid: ga niet te snel, participanten moeten het tempo kunnen
                    bijhouden, dwing niets af.
                    Bouw aan vertrouwen: hou je aan afspraken, laat zien wat er met reacties gebeurt.
                    Maak duidelijke afspraken over beïnvloeding reikwijdte: perk in waar de participatie
                    over gaat, over welk 'probleem'.
                11. Zuidrand Hoofddorp
                    De voormalige klankbordgroep voor de ontwikkelingen in de Zuidrand van
                    Hoofddorp is na een evaluatie omgezet naar een platform Hoofddorp Zuid en
                    Zwaanshoek. Uitgangspunt hierbij is dat alle ontwikkelingen die in dit gebied spelen
                    (Bennebroekerweg, Nieuwe Bennenbroekerweg, woningbouwontwikkeling Tegen de
                    Pleinen, appartementen Westkavel, Tudor park, Woningbouwontwikkeling de
                    President, Park 21) met de verschillende dorps- en wijkraden worden besproken.
                    Naast de voortgang van de verschillende projecten wordt vooral afgestemd op welke
                    wijze de participatie van de projecten met bewoners en belanghebbenden dient
                    plaats te vinden en wie hiervoor uitgenodigd moeten worden. De wijkraden
                    Toolenburg en Floriande en de dorpsraad Zwaanshoek zijn in dit overleg
                    vertegenwoordigd. Gebiedsmanagement is verantwoordelijk voor het bijeenroepen
                    en de verslaglegging van dit overleg. De projecten zijn te gast in dit overleg. De
                    projecten organiseren pas hierna de participatiebijeenkomsten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>    De lessen van Zuidrand Hoofddorp:
    Participatie moet afgestemd worden op gebieden (waar belanghebbenden wonen)
    en niet op projecten.
    Aan de dorps- en wijkraden kan niet gevraagd worden om een inhoudelijk standpunt
    in te nemen namens alle bewoners in het dorp- of de wijk, omdat ze niet alle
    belanghebbenden kunnen vertegenwoordigen. Wel kan hen gevraagd worden om
    mee te denken over de procesgang van de participatie met bewoners.
    Veel projecten beïnvloeden elkaar, de afstemming op de grensvlakken van de
    projecten verdient daarbij extra aandacht om te voorkomen dat alles vanuit de
    individuele projecten geoptimaliseerd wordt en niet integraal in het gebied.
12. Badhoevedorp participatie dorpsraad en inwoners
    De Omlegging A9 en de gebiedsontwikkeling Badhoevedorp zijn grote en
    langlopende trajecten die verschillende fasen kennen in ontwikkeling en uitvoering.
    Het participatieproces is direct verbonden aan de fase waarin het traject zich
    bevindt. Bijzonder en opvallend is dat in de beginfase van een ontwikkeling zoals
    bijvoorbeeld ten tijde van het uitwerken van het Masterplan Badhoevedorp er veel
    ruimte aanwezig was om aan participatie vorm en inhoud te geven. Naarmate de
    uitwerkingsfasen dichterbij komen neemt de belangstelling voor participatie toe,
    meer inwoners van Badhoevedorp gaan geloven in en worden direct geconfronteerd
    met de gevolgen van de omlegging A9 en de gebiedsontwikkeling. En dat terwijl de
    ruimte voor participatie feitelijk afneemt omdat de planvorming voortschrijdt en er al
    meer op detailniveau plannen worden uitgewerkt. Een stevig dilemma zeker in het
    licht gezien van de wens om meer bewoners bij het proces te betrekken. Succesvol
    blijken de initiatieven met de inschakeling van nieuwe media.
     De Vereniging Dorpsraad Badhoevedorp heeft zich stevig georiënteerd op haar rol
     in het participatieproces en schroomt ook niet om belangrijke nieuwe dimensies te
    willen toevoegen zoals de leefbaarheid van het dorp, aandacht voor gezondheid en
     betrokkenheid van bewoners in de situatie van de komende jaren die zich
     kenmerken door grote kaalslag in groen en infrastructuur op de huidige locatie van
    deA9.
     De dorpsraad, inwoners, ondernemers en gemeente hebben hun zoektocht in de
    vormgeving van participatie voortgezet, de vorm van participatie is aan verandering
    toe waarbij het betrekken van meer personen, de zoektocht naar jonger publiek en
     de aandacht voor nieuwe invalshoeken invulling moeten gaan krijgen.
     In deze fase van het project zijn er nog geen geleerde lessen benoemd.
13. Pilot Getsewoud openbare ruimte
     Het college heeft opdracht gegeven om een pilot te doen met één of meer dorps-
    en/of wijkraden met decentrale budgetten. Het doel hiervan is om ervaring op te
    doen met gezamenlijk (her)prioriteren van middelen ten behoeve van beheer en
    onderhoud (in de eerste fase) en mogelijk andere programma's (latere fases). Door
    de wijkraad Getsewoud is een wijkschouw uitgevoerd. De uitkomsten daarvan zijn
    om de tooi 'begroting op de kaart' gezet. De wijkraad heeft met inwoners de punten
    gecategoriseerd en geprioriteerd, met ondersteuning van adviseurs van de
     'begroting op de kaart', van gemeente Amsterdam. De wijkraad en gemeente
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Ons kenmerk
     Volgvel 18
                    hebben afspraken gemaakt over hoe prioritering in uitvoeringsactiviteiten kan
                    worden aangebracht.
                    In het vervolgtraject zijn met de wijkraad Getsewoud gesprekken gevoerd over hoe
                    het instrument 'begroting op de kaart' kan helpen het gesprek over (financiële)
                    prioritering te voeren. Dit doen we in samenwerking met het Gebiedsbeheer. Ook
                    zijn we op een concreet onderwerp (Velperpoort) een bijeenkomst aan het
                    voorbereiden om na te gaan hoe we met het ervaren probleem van de bomen
                    kunnen omgaan. Ook daar werken we nauw met de wijkraad samen.
                    De pilot wordt de komende periode uitgebreid naar de wijk Overbos in Hoofddorp.
                    Verder gaan we naar het instrument 'begroting op de kaart' kijken als vervolg op de
                    gebiedskaarten.
                    Lessen van de pilot begroting op de kaart:
                    Het leert ons als organisatie integraler te kijken naar de aangedragen punten: de
                    pilot beperken tot sec herprioriteren binnen het beheer en onderhoud is vaak niet de
                    oplossing voor het ervaren probleem
                    Het gaat lang niet altijd over herprioritering van middelen. Vaak gaat het over wet-
                    en regelgeving of beleid, wat leidt tot interessante vragen als "Van wie is de buurt nu
                    eigenlijk?"
                    Schuiven in prioriteiten en planning vraagt om meer financiële flexibiliteit.
                14. De Hoek parkmanagement
                     Het college van B&W stimuleert participatie van eigenaren en gebruikers in een
                    gebied. Daar tegenover staat dat college wil dat zij zich organiseren en onderling
                    overleggen, zodat we weten wat de (gemeenschappelijke) wensen zijn die de
                    gemeente mee kan nemen in de lopende herstructurering.
                     Positief is dat vertegenwoordigers van eigenaren en gebruikers in de
                     Begeleidingsgroep De Hoek in eerste instantie de bal hebben opgepakt en tijd en
                    energie hebben gestoken in het collectief. Gebleken is dat het draagvlak voor de
                    oprichting van een Bedrijfsinvesteringszone (BIZ) De Hoek groot is, maar liefst 86%
                     is voorstander van een BIZ.
                    Toen het erop aankwam dat de Begeleidingsgroep zelf de handen uit de mouwen
                     moest steken om (met hulp van externe ondersteuning) een BIZ plan en begroting
                    op te stellen en bestuursleden moest zien te werven voor de Vereniging
                     Parkmanagement, bleek de animo aanzienlijk minder te zijn. In de nieuwsbrief van
                    december 2015 die is verspreid is onder de ondernemers De Hoek is een oproep
                    gedaan om leden te werven voor de vereniging. Dit had niet direct het gewenste
                     resultaat en daarna is ook telefonisch contact opgenomen met leden van de
                     begeleidingsgroep. Uiteindelijk is op 21 april 2016 het voltallige bestuur opgericht,
                     bestaande uit de enige drie leden die aanwezig waren bij de vergadering van de
                     begeleidingsgroep. Om moverende redenen waren de overige 7 leden van de
                     begeleidingsgroep niet aanwezig.
                     In de vergadering van 21 april is het concept BIZ-plan en begroting besproken. Het
                     plan zag er goed uit, alleen de begroting moet nog worden aangepast. De
                     verwachting is dat het BIZ-plan en begroting begin mei 2016 worden ingediend, op
                     basis waarvan de gemeente na toetsing een bedrag van € 10.000 als voorschot kan
                     verstrekken voor de opstartkosten van de BIZ.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>    In deze fase van het project zijn er nog geen geleerde lessen benoemd.
15. Veiligheid en participatie
    De pilot gebiedsgerichte samenwerking tussen wijkagenten, handhavers inwoners in
    Nieuw-Vennep is in uitvoering.
    Aan de bewoners van de wijk Linquenda is eind vorig jaar een enquête verstuurd die
    heeft geleid tot een beeld wat de inwoners qua leefbaarheid en veiligheid belangrijk
    vinden in hun wijk (de respons was 17%). Begin dit jaar heeft de bewonersavond
    voor Linquenda plaatsgevonden waar de resultaten van de enquête zijn besproken
    en waar samen met de bewoners drie prioriteiten zijn gekozen die samen opgepakt
    zouden gaan worden. In maart en april hebben naar aanleiding daarvan twee
    schouwen plaatsgevonden samen met bewoners waarbij diverse maatregelen en
    acties zijn afgesproken. Een aantal (handhaving)acties en maatregelen zijn al
    uitgevoerd, anderen staan in planning. Van de vorderingen zijn de bewoners die
    geparticipeerd hebben op de hoogte gehouden. Een tussenevaluatie zal eind april
    naar Linquenda verstuurd worden. Eind maart is aan de bewoners van Welgelegen
    een enquête verstuurd. Respons is 23%. Eind april is de bewonersavond waar de
    resultaten worden toegelicht en waar een gezamenlijke top drie voor leefbaarheid en
    veiligheid wordt vastgesteld.
    We hebben tot nu toe geleerd dat wat de participatie op veiligheid en leefbaarheid
    betreft meedenken en meepraten leeft bij een deel van de bewoners. Veel mensen
    zijn betrokken bij die onderwerpen in hun eigen wijk/buurt. Het meebeslissen over
    prioriteiten is in Linquenda gewaardeerd. Het aantal bewoners uit Linquenda dat
    echt mee ging doen in de uitvoering bleek echter gering (20 personen). Veel zaken
    worden bij de gemeente en de politie gelegd om op te pakken. Uit de enquête van
    de wijk Welgelegen blijkt dat 51% van de respondenten aangeeft bereid te zijn actief
    mee te werken aan leefbaarheid en veiligheid in eigen wijk. Soms ontstaan spontaan
    bewonersinitiatieven die zoals Whatsappgroepen tegen woninginbraken, die wij
    faciliteren met borden in de wijk. Dit hangt mogelijk samen met eigen behoeften en
    beleefde veiligheid op een thema. Door te kiezen voor verschillende wijken en die te
    vergelijken hopen we eind 2016 meer te kunnen zeggen hoe en op welke schaal
    participatie op veiligheid en leefbaarheid verder vorm kan worden gegeven.
    In deze fase van het project zijn er nog geen geleerde lessen benoemd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Bijlage 3: Afgeronde acties plan van aanpak participatie
Toelichting: In onderstaande tabel vindt u de afgeronde acties uit het plan van aanpak. De
tabel is als volgt opgebouwd:
          naam van de actie (blauw);
          omschrijving per actie, zoals benoemd in plan van aanpak participatie 2015 (kolom
          D;
          beschrijving al eerder afgeronde acties (kolom 2)
          stand van zaken/planning (kolom 3): afgerond (groen), loopt (oranje), vertraagd of
          gestopt (rood)
  Actie zoals benoemd in plan van aanpak           Beschrijving voortgang                              Stand/
  participatie                                                                                         planning
  1 Pilot Hoofddorp-Centraal
  Workshops om behoeften, belangen en              Deze stap is afgerond met het 'Advies van           Stap 2
  beweegredenen van deelnemers inzichtelijk te     buiten'.                                            afgerond
  maken, samen uitgangspunten voor een
  ontwikkelingsstrategie formuleren en een
  afrondend debat
  2 Pilot dorpsbeheer openbare ruimte
                                                                                                                  e
  Met één of meer dorps- en/of wijkraden het       Aanvankelijk zou met Abbenes een pilot              Afgerond 2
  werken met decentrale budgetten uitproberen      worden gestart. Zij zijn echter tevreden met        kw2015
  om ervaring op te doen                           hoe de samenwerking nu loopt en hebben
                                                   afgezien van een pilot.
                                                   Getsewoud heeft interesse in een pilot.
                                                   Met de wijkraad Getsewoud is een wijkschouw
                                                   uitgevoerd. De uitkomsten houdt de wijkraad
                                                   bij op een eigen kaart. De wijkraad en
                                                   gemeente hebben nu de informatie
                                                   gecombineerd in de gebiedskaart.
                                                   De wijkraad Getsewoud en gemeente hebben            3e kw 2015
                                                   afspraken gemaakt over hoe prioritering in
                                                   uitvoeringsactiviteiten kan worden
                                                   aangebracht.
  3 Ruimte voor initiatieven van inwoners, onderntïmers en maatschappelijke organisaties
  Inzichtelijk maken hoe we initiatieven beter en   In verschillende gemeentelijke programma's is      3e kw 2015
  sneller kunnen faciliteren                       actief naar mogelijkheden gezocht om
                                                   initiatieven ruim baan te geven (bijvoorbeeld
                                                   versterken sociale basisstructuur in het sociaal
                                                   domein en het energieprogramma). De
                                                   gemeente heeft al veel ervaring met het
                                                   faciliteren van ruimtelijke initiatieven van vooral
                                                   ondernemers. Deze ervaringen gebruiken we
                                                   om van te leren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Ons kenmerk
     Volgvel 21
                4 Participatie van ondernemers
                Ophalen van behoeften van                    We voeren regulier overleg met HOP en            2015
                Haarlemmermeerse ZP-netwerken,               ondernemingsverenigingen. In de bestaande
                ondernemers en winkeliersverenigingen.       projecten hebben ondernemers nadrukkelijk
                                                             een rol bij participatie, bijvoorbeeld:
                                                                       vastgoedeigenaren en -gebruikers uit
                                                                       Beukenhorst West en winkeliers uit
                                                                       Hoofddorp centrum nemen deel aan
                                                                       de pilot Hoofddorp Centraal en het
                                                                       daarbij verschenen 'Advies van
                                                                       buiten';
                                                                       in Cruquius zijn ondernemers actief in
                                                                       het traject Keurmerk Veilig
                                                                       Ondernemen, zowel vanuit het
                                                                       winkelgebied als vanuit bedrijven
                                                                       (inclusief Bennebroekerdijk)
                                                                       in Rijsenhout participeren
                                                                       ondernemers in de Regiegroep
                                                                       Ruimtelijke en Economische Visie en
                                                                       in de PR-groep Rijsenhout.
                5 Samenwerken met dorps- en wijkraden
                Evaluatie financiële ondersteuning dorps- en De evaluatie van het convenant (2013) bevat
                                                                                                               e
                                                                                                              1 kw2015
                wijkraden en nagaan welke ondersteuning      veel informatie over ondersteuning dorps- en
                geleverd kan worden                          wijkraden. Deze informatie is geactualiseerd
                                                             en aangevuld.
                6 Samenwerken met maatschappelijke groeperingen
                Met maatschappelijke groeperingen bespreken  In de loop van 2015 zijn we gestart met een       e
                                                                                                              3 kw2015
                of de manier van samenwerken met hen herijkt inventarisatie met welke organisaties
                moet worden                                  gesproken moet worden.
                                                             Met maatschappelijke organisaties die dat
                                                             hebben aangegeven zijn bestuurlijke
                                                             overleggen afgesproken, zoals bijvoorbeeld de
                                                             Belangengroep Gehandicapten
                                                             Haarlemmermeer en de voedselbank. In de
                                                             reguliere overleggen is de wijze van
                                                             samenwerking bij participatie opgenomen.
                                                             Daarnaast is er een aparte sessie
                                                             georganiseerd met de participatieraad, over de
                                                             rol- en taakopvatting van de participatieraad,
                                                             waarbij zij hun 'vlindermodel' (beleids- en
                                                             praktijkvleugel) beter kunnen benutten in het
                                                             signaleren en agenderen van vraagstukken in
                                                             het sociale domein.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Ons kenmerk
     Volgvel 22
                7 Vinden van voorbeeldprojecten
                8 Startnotities
                Ervaring opdoen met startnotities bij         Voorbeelden van startnotities waarmee            e
                                                                                                              1 kw2015
                kaderstellend beleids- of                     ervaring is opgedaan:
                ontwikkelingsprocessen en projecten voor de   - Hoofddorp-Centraal
                inrichting en beheer van het publieke domein. - Plan van aanpak Ringvaart en Ringdijk
                                                              - Economisch Perspectief
                                                              - Herijking Subsidies Sociale Basisstructuur
                                                              - dienstverlening (in de vorm van een
                                                              presentatie)
                9 Uitwerken van Menukaart
                Vormgeven van de menukaart op basis van       Is uitgewerkt, wordt doorontwikkeld om voor      e
                                                                                                              4 kw2014
                eigen ervaringen in Haarlemmermeer en best    alle ambtenaren digitaal toegankelijk te maken.
                practices in het land.
                Ervaringen gebruiken om gaandeweg de          In een maatwerktraject is voor het cluster      Continu
                menukaart te verbeteren en aan te passen aan  Ingenieursbureau een site gemaakt met
                nieuwe inzichten                              aandachtspunten van participatie bij fysieke
                                                              projecten.
                11 Uitwerken Monitorinstrument
                Uitgewerkt hebben hoe we beter de             Leervragen voor participatietrajecten zijn       e
                                                                                                              4 kw2015
                waardering van en betrokkenheid bij           geformuleerd. In de pilot Hoofddorp-Centraal
                participatie kunnen meten.                    worden deze toegepast bij de evaluaties van
                                                              bijeenkomsten. Bevindingen worden door
                                                              kernteam Hoofddorp-Centraal toegepast.
                12 Inzet e-participatie versterken
                13 Opschonen verordeningen
                Inventariseren welke verordeningen            Voor een eventuele referendumverordening          e
                                                                                                              1 kw2015
                opgeschoond moeten worden                     sluiten we aan bij de bij inwerkingtreding
                                                              referendumwet waar een tweede
                                                              parlementaire ronde voor nodig is (na de
                                                              volgende Tweede Kamer verkiezingen).
                                                              Algemene subsidieverordening i.r.t. herijking
                                                              sociale basisstructuur. Hangt samen met
                                                              initiatieven (actie 3) en ondersteuning dorps-
                                                              en wijkraden/convenant (actie 5).
                14 Kwartiermaker
                Ondersteunen bij de uitvoering van de         Zie voortgang in deze voortgangsbrief.            e
                                                                                                              1 kw2015
                activiteiten volgens planning van het
                actieprogramma 2015;
                                                                                                               e
                Opstellen actieprogramma 2016                 Zie bijlage 2.                                  3 kw2015
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>15 Participatie Academie
                                                                                                        e
Oprichten van platform voor ambassadeurs in       Projectleiders van aansprekende projecten           2 kw2015
de organisatie.                                   (groot en klein) treden op als
                                                  enthousiasmerende collega (zonder formeel
Platform zet agenda op voor leer- en              label van 'ambassadeur'). In het project
verbetercyclus (bijvoorbeeld intervisie, hulp bij Hoofddorp-Centraal zijn deelnemers (inwoners
complexe vragen, collega's helpen met             en ondernemers, niet zijnde gemeentelijke
startnotitie etc).                                medewerkers) 'ambassadeur'.
                                                  De Participatie Academie krijgt vorm doordat in
                                                  leer- en werksessies met ambtenaren de
                                                  werkwijze participatie vorm krijgt. De vorm van
                                                  krachtenveldanalyse, procesontwerp,
                                                  menukaart, hulpvragen, opleidings- en
                                                  ondersteuningsaanbod, enz. werken we verder
                                                  uit voor ambtenaren én (in overleg met DB
                                                  kernen) voor inwoners en ondernemers.
                                                  De communicatiemedewerkers bij projecten
                                                  zijn koplopers bij het vormgeven van
                                                  professionele participatie. Zij worden
                                                  ondersteund in het verder vormgeven van de
                                                  ondersteuning van projectteams op gebied van
                                                  participatie. Daarnaast zijn cluster of
                                                  teamgerichte trainingen en workshops
                                                  gegeven.
Actieprogramma 2016                                Intern  is een aantal     aanpassingen              2015
                                                  doorgevoerd     om participatie    binnen de
                                                   organisatie   nadrukkelijker  een plek te geven:
                                                        •    Participatie in projectteams. De
                                                             gemeentelijke projectleiders zijn
                                                             integraal verantwoordelijk, zowel voor
                                                             de inhoud als ook voor de interne- en
                                                             externe communicatie en participatie.
                                                             Zij worden daarbij ondersteund door
                                                             een communicatieadviseur die ook
                                                             ervaring heeft met participatie en
                                                             eventueel door de kwartiermaker
                                                             participatie of specialist participatie.
                                                        •     Team participatie. Bestaat uit
                                                             participatie-experts. Dragen zorg voor
                                                             de organisatie van voortgang op de
                                                             acties van het plan van aanpak
                                                             participatie en de Participatie
                                                             Academie.
                                                   Ook extern heeft de Participatie Academie een
                                                  functie. Net als de gemeente zijn ook dorps-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>en wijkraden en maatschappelijke
groeperingen op zoek naar manieren om een
goede gesprekspartner te zijn voor hun
achterban.
Zo is bijvoorbeeld een training georganiseerd
voor beginnende leden van dorps- en
wijkraden. Dit is goed ontvangen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>