<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>gemeente
Haarlemmermeer




                      De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer                                  Postbus 250
                                                                                                       2130 AG Hoofddorp



                                                                                                       Bezoekadres:
                                                                                                       Raadhuisplein 1
                                                                                                       Hoofddorp

                                                                                                       Telefoon 0900 1852

                                                                                                       Faxnummer 023 563 95 50




                                                                                                       Verzenddatum
           cluster    Ruimte, Economie en Duurzaamheid
    contactpersoon    mevrouw N. van Paasschen
   Doorkiesnummer     +31235674894
                                                                                                        2 7 JUNI 2019
          Uw brief
      Ons kenmerk     X.2019.09504
         Bijiage(n)   Zie onder
        onderwerp     Resultaten deelonderzoek ultrafijn stof Schipholregio



                      Geachte heer, mevrouw,

                      In deze brief informeren wij u over de resultaten van een onderzoek naar ultrafijn stof door het
                      Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het is onderdeel van een groter
                      onderzoek naar effecten van ultrafijn stof in de omgeving van Schiphol. Het huidige onderzoek
                      gaat in op de gezondheidseffecten van ultrafijn stof op de korte termijn. De resultaten van dit
                      onderzoek geven nog geen inzicht in mogelijke lange termijn gezondheidseffecten van ultrafijn
                      stof. Deze onderzoeksresultaten worden in 2021 verwacht.

                      Achtergrond onderzoek ultrafijn stof
                      Het RIVM is in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (lenW) een
                      onderzoeksprogramma gestart waarin samen met de (inter)nationale wetenschap gedurende 4
                      tot 5 jaar onderzoek wordt gedaan naar de gezondheidseffecten van ultrafijn stof uit vlieg- en
                      wegverkeer in de Schipholregio. Wij hebben u hierover eerder geïnformeerd in de raadsbrief
                      (X2017.55005) van 19 december 2017 en in de Voortgangsrapportage Luchthavenzaken 2017
                      (2018.0032601).

                      Het programma bestaat uit verschillende onderzoeken:
                      -       Onderzoek naar de lange termijn concentraties ultrafijn stof.
                      -       Onderzoek naar acute gezondheidseffecten door kortdurende verhogingen van de
                              concentratie van ultrafijn stof en naar de toxiciteit van ultrafijn stof.
                      -       Onderzoek naar de langetermijneffecten van ultrafijn stof.

                      De resultaten van deze deelonderzoeken worden medio 2021 geïntegreerd in één
                      eindrapportage.

                      Ultrafijn stof is zo klein dat het lichaam het minder snel opruimt dan grotere deeltjes fijnstof.
                      Daardoor blijft het langer in de longen achter na inademen. Ook kunnen deze deeltjes
                      makkelijker via de longen in het bloed terechtkomen en zo andere organen bereiken. Ultrafijn
                      stof is daardoor mogelijk schadelijker voor de gezondheid dan grotere stofdeeltjes. Het
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Ons kenmerk:   X.2019.09504                                                                Pagina 2




onderzoekprogramma van het RIVM is bedoeld om daar meer zicht op te krijgen. Ultrafijn stof
komt vrij bij verbranding. Bronnen zijn bijvoorbeeld transportmiddelen (auto's, schepen,
vliegtuigen), huishoudens (koken, houtkachels en openhaarden) en de industrie. Behalve het
vliegverkeer is er door de aanwezigheid van een aantal snelwegen ook veel wegverkeer. Het is
daarom belangrijk dat meer inzicht komt in het effect van ultra fijnstof in de Schipholregio.

Resultaten effecten ultra fijnstof op korte termijn
Mensen die in de buurt van Schiphol wonen, staan regelmatig bloot aan verhoogde
concentraties ultrafijn stof. Het deelonderzoek naar effecten van ultrafijn stof op korte termijn
dat het RIVM nu heeft afgerond, laat zien dat de blootstelling aan ultrafijn stof rond Schiphol
een kortdurend effect kan hebben op de gezondheid. Op zulke dagen hebben kinderen meer
last van luchtwegklachten, zoals kortademigheid en piepende ademhaling. De effecten treden
vooral op bij kinderen die al klachten aan de luchtwegen hebben en hiervoor al medicijnen
gebruiken. Deze kinderen gebruiken dan meer medicijnen.

Bij kinderen en gezonde volwassenen zijn kortdurende verminderingen in de longfunctie
gemeten. Bij gezonde volwassen zijn ook vermindering van de hartfunctie gemeten door de
kortdurende hogere blootstelling. Gemiddeld genomen zijn deze veranderingen klein en hoeven
ze niet tot gezondheidsklachten te leiden. Deze veranderingen kunnen groter zijn voor mensen
die hiervoor gevoelig zijn, bijvoorbeeld omdat ze astma of hartaandoeningen hebben. Het gaat
om nieuw onderzoek van het RIVM, in samenwerking met de Universiteit van Utrecht en het
Academisch Medisch Centrum (AMC).

De conclusies van het onderzoek naar effecten op de korte termijn zijn gebaseerd op drie
studies: een studie met 191 basisschoolkinderen in woonkernen vlakbij Schiphol, een studie
met 21 gezonde volwassenen in een mobiel laboratorium direct naast Schiphol en een
laboratoriumstudie met longcellen. Een basisschool uit Badhoevedorp en twee basisscholen uit
Aalsmeer hebben deelgenomen. Daarnaast heeft een aantal inwoners uit Hoofddorp, Vijfhuizen
en kernen uit andere gemeentes in de omgeving van Schiphol deelgenomen.

Het RIVM stelt dat "de effecten zowel optreden bij ultrafijn stof afkomstig van vliegverkeer als
bij andere bronnen, zoals wegverkeer. Er zijn geen aanwijzingen dat de gezondheidseffecten
van het vliegverkeer anders zijn dan die van het wegverkeer."

De resultaten van dit onderzoek geven nog geen inzicht in mogelijke gezondheidseffecten van
ultrafijn stof over een lange periode. Het RIVM doet ook onderzoek naar de effecten van
langdurige blootstelling aan ultrafijn stof van vliegverkeer.

Betrokkenheid Haarlemmermeer
Gezondheid is een belangrijk thema voor Haarlemmermeer. Wij hechten als gemeente veel
waarde aan de onderzoeksresultaten. Het gaat tenslotte om de gezondheid van onze inwoners.
In de directe omgeving van Schiphol kunnen mensen op sommige dagen last van de luchtwegen
krijgen. In gesprekken met de diverse partijen kijken we naar oplossingen om milieu en mens te
ontlasten. De RIVM-onderzoeksresultaten kunnen worden gebruikt voor de scherpte in deze
gesprekken en worden meegenomen bij het maken van beleid of het nemen van besluiten.

Doordat er wereldwijd nog geen andere grootschalige onderzoeken naar ultrafijn stof zijn
gedaan, is nog veel onduidelijk en er zijn nog veel vragen. Wij zijn vooral benieuwd naar:
         een vergelijking tussen gebieden met hoge concentraties ultrafijn stof en juist lage
         concentraties.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Ons kenmerk:   X.2019.09504                                                                  Pagina 3




            De resultaten van het huidige onderzoek zijn niet te vergelijken met andere gebieden.
            Ook binnensteden of havengebieden zouden een hogere concentratie ultrafijn stof
            kunnen hebben bij bepaalde activiteiten en windrichtingen. Gebieden met een hoge
            concentratie zouden we willen vergelijken met gebieden met een lage concentratie
            ultrafijn stof;
            het aandeel ultrafijn stof van vliegverkeer ten opzichte van het aandeel ultrafijn stof
            van wegverkeer;
            of er verschil is tussen het gezondheidseffect op lange termijn van ultrafijn stof
            afkomstig van vliegverkeer en ultrafijn stof afkomstig van wegverkeer.

We willen daarnaast graag weten wat de (gezondheids)effecten op lange termijn zijn maar dit
onderzoek is nog niet gereed.

Gezondheidsvraagstukken beperken zich niet tot de gemeentegrenzen. Haarlemmermeer zet
daarom in op kennisvergroting in samenwerking met andere partijen, heldere communicatie en
gezamenlijk handelen in de regio. Dat gebeurt onder meer het onderzoeksprogramma Ultra
Fijnstof. Bij het onderzoek is de Omgevingsraad Schiphol (ORS) betrokken, waarin verschillende
belanghebbenden uit de regio zijn vertegenwoordigd. Gemeente Haarlemmermeer zit hierin als
lid van de bestuurlijke BRS-delegatie (Bestuurlijke Regie Schiphol). De ORS vervult hierbij voor
het RIVM de rol als overlegplatform voor de omgevingspartijen, luchtvaartpartijen en
overheden. In dit platform kan nader worden overlegd over (de voortgang en tussenresultaten
van) het beoogde onderzoeksprogramma en de eventuele vervolgacties.

Voor meer informatie en vragen over het onderzoek verwijzen wij naar de website van het
RIVM www.rivm.nl. Het onderzoeksrapport wordt vandaag, donderdag 27 juni om 13.00 uur,
gepubliceerd op www.rivm.nl/ultrafiinstofschiphol. Voor informatie over gezondheidsklachten
in relatie tot ultrafijnstof verwijzen wij naar de website van GGD Kennemerland
www.ggdkennemerland.nl.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend,
burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer,
namens dezen,




Mieke Booij - van Eek                                   drs. Jurgen Nobel
Wethouder Volksgezondheid                               Wethouder Luchthavenzaken




Bijlagen:
      Nieuwsbericht RIVM
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Ultrafijn stof rondom Schiphol heeft effect op gezondheid
Mensen die in de buurt van Schiphol wonen, staan regelmatig bloot aan
verhoogde concentraties ultrafijn stof. Dit kan een kortdurend effect hebben op
de gezondheid. Op zulke dagen hebben kinderen met luchtwegaandoeningen
meer last en gebruiken ze meer medicijnen. Klachten zijn kortademigheid en
piepende ademhaling. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van het RIVM, in
samenwerking met de Universiteit van Utrecht en het Academisch Medisch
Centrum (AMC). Nog niet eerder is er zo'n uitgebreid onderzoek gedaan naar
ultrafijnstof en gezondheid.

Bij kinderen en gezonde volwassenen zijn kortdurende verminderingen in de longfunctie
gemeten. Bij gezonde volwassen zijn ook vermindering van de hartfunctie gemeten door
de kortdurende hogere blootstelling. Gemiddeld genomen zijn deze veranderingen klein
en hoeven ze niet tot gezondheidsklachten te leiden. Deze veranderingen kunnen groter
zijn voor mensen die hiervoor gevoelig zijn, bijvoorbeeld omdat ze astma of
hartaandoeningen hebben.

Ultrafijn stof
De effecten treden zowel op bij ultrafijn stof afkomstig van vliegverkeer als bij andere
bronnen, zoals wegverkeer. Er zijn geen aanwijzingen dat de gezondheidseffecten van
het vliegverkeer anders zijn dan die van het wegverkeer. Ultrafijn stof is het aantal zeer
kleine deeltjes in de lucht (kleiner dan 0,1 micrometer).

Breed onderzoeksprogramma
De conclusies zijn gebaseerd op drie studies: een studie met 191 basisschoolkinderen in
woonkernen vlakbij Schiphol, een studie met 21 gezonde volwassenen in een mobiel
laboratorium direct naast Schiphol en een laboratoriumstudie met longcellen. De
resultaten van dit onderzoek geven nog geen inzicht in mogelijke gezondheidseffecten
van ultrafijnstof over een lange periode.

Het RIVM is nu gestart met onderzoek naar de effecten van langdurige blootstelling aan
ultrafijn stof van vliegverkeer. Dit onderzoek maakt gebruik van de resultaten van het
onderzoek 'meten en berekenen' <link> naar de hoeveelheid ultrafijn stof rond Schiphol
en de resultaten van het onderzoek naar directe effecten op de gezondheid. De
resultaten hiervan worden in 2021 verwacht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>