<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>gemeente
Haarlemmermeer
                      nota van B&W
          onderwerp   Regenboogagenda 2020-2022
  Portefeuillehouder  Marjolein Steffens-van de Water
  Collegevergadering  25 februari 2020
         Inlichtingen Hanny Weijde (+31235676171)
  Registratienummer   2020.0000425
                       1. Voorstel
                       Collegebesluit(en)
                       Het college heeft besloten om:
                       1. in te stemmen met de Regenboogagenda 2020-2022 met de speerpunten: zichtbaarheid,
                             bewustwording, inclusieve hulp en ondersteuning, veiligheid thuis en op straat, sociale
                             activiteiten buitenshuis, en dialoog in orthodoxe gemeenschappen.
                       2. deze nota na vaststelling voor 1 maart 2020 ter informatie te zenden aan het Ministerie van
                             Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW), conform de afspraak in de Intentieverklaring
                            van de Regenboogsteden en de minister van OCW d.d. 11 december 2019;
                       3. deze nota ter informatie te zenden aan de raad.
                       2. Samenvatting
                       Op 11 december 2019 ondertekende de portefeuillehouder Doelgroepenbeleid en Emancipatie
                       de gezamenlijke intentieverklaring van 54 regenbooggemeenten en de minister van OCW.
                       Daarmee gaan wij de gezamenlijke opdracht aan om met onze Regenboogagenda te bereiken
                       dat alle inwoners volwaardig kunnen meedoen in onze samenleving. Dit geldt ook voor onze
                       inwoners die zich onderscheiden in hun seksuele oriëntatie of genderidentiteit, volgens de
                       landelijke statistieken in totaal ca 10.000 inwoners.
                       De maatschappelijke acceptatie van lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen,
                       transgender- en intersekse-personen (LHBTI's) neemt al decennia toe.
                       Toch doen zich ook trends voor die juist weer op het tegendeel (kunnen) wijzen. LHBTI-
                       inwoners ontwikkelen bijvoorbeeld meer conflictmijdend gedrag in vergelijking met enkele
                       jaren geleden (zoals gemeten in de Pink Panel-enquête van Bureau Discriminatiezaken). De
                       bereidheid om melding te doen bij Bureau Discriminatiezaken of aangifte te doen bij de politie
                       is laag, terwijl dit niet strookt met het aantal incidenten of casuïstiek bij hulpverleners.
                       Onderzoek en de praktijk van hulpverlening laten zien dat de welzijns- en gezondheidsbeleving
                        relatief slechter is onder leden van de doelgroep (psychische problemen, eenzaamheid). Dit
                       geldt voor alle leeftijdsgroepen.
                       Om inclusie en volwaardig burgerschap voor iedereen mogelijk te maken, geven we met ons
                        regenboogbeleid extra impulsen aan hun zichtbaarheid, welzijn en veiligheid door:
                                  een brede en diverse alliantie aan te gaan met maatschappelijke partners;
                                  zoveel mogelijk voorlichting, informatie en advies, communicatie en bejegening LHBTI-
                                  vriendelijk te maken;
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Regenboogagenda 2020-2022                                                                    Pagina 2
           professionals met klantcontacten bij te scholen en gespecialiseerde hulp en
           ondersteuning beter te ontsluiten;
           specifieke weerbaarheidstraining aan te bieden aan leden van de doelgroep;
           laagdrempelig ontmoeten mogelijk te maken;
           meer inhoud te geven aan inclusief werkgeverschap, in samenspraak met het
           bedrijfsleven;
           het welzijn van LHBTI's bespreekbaar te maken in gemeenschappen waarin dit een
           taboe is.
Wij geven de komende drie jaar op deze wijze vorm aan het regenboogbeleid, aan de hand van
de Regenboogagenda 2020-2022 waarin knelpunten en oplossingen worden benoemd.
3.   Uitwerking
3.1    Wat willen we bereiken?
In vrijheid jezelf kunnen zijn
In ons beleid voor inclusie en diversiteit erkennen wij de toegenomen differentiatie van onze
inwoners. Dit houdt in dat verschillende levensbehoeften en leefstijlen van inwoners naast
elkaar kunnen en mogen bestaan. Het betekent ook dat gelijke behandeling van inwoners
vanzelfsprekend is, ongeacht culturele achtergrond, handicap, leeftijd, sekse, seksuele
oriëntatie of genderidentiteit. De sociale acceptatie van de groep inwoners van lesbische
vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen, transgender-, en intersekse-personen laat echter
nog altijd te wensen over. Dit blijkt uit bronnen van zowel politie als Bureau Discriminatiezaken.
Het uit zich soms ook in onze gemeente onder meer in discriminatie, intimidatie of zelfs geweld.
Het openlijk uiten van vooroordelen, stereotypering of andere onjuiste bejegening komt nog
altijd voor. We zien vaker verlies van vertrouwen optreden van leden van deze doelgroep om in
vrijheid zichzelf te kunnen zijn, ook in het openbaar leven. Met gerichte acties voor LHBTI's in
de komende jaren door de gemeente en haar partners wordt de samenleving voor hen
inclusiever.
LHBTI's: geaccepteerd, veilig en weerbaar
Wij willen bijdragen aan de realisatie van vier ambities, waarvan de laatste drie reeds genoemd
zijn in de intentieverklaring, die de portefeuillehouder Doelgroepenbeleid en Emancipatie rond
Coming Out Dag ondertekende (zie bijlage):
      a) in een brede alliantie vergroten van het besef dat LHBTI's zichzelf mogen en kunnen zijn;
      b) toename van sociale acceptatie van LHBTI's in onze gemeente;
      c) afname van discriminatie, intimidatie en geweld tegen deze inwoners;
      d) toename van ondersteuning, veiligheid en weerbaarheid thuis en buitenshuis.
Wij gaan een intensieve samenwerking aan met zoveel mogelijk organisaties om gezamenlijk de
Regenboogagenda uit te voeren en tot integraal beleid te komen. Te denken valt onder meer
aan Bureau Discriminatiezaken, COC Kennemerland, onderwijsinstellingen, Politie (Roze in
 Blauw) en andere betrokkenen in de veiligheidsregio zoals gemeentelijke toezichthouders,
Veilig Thuis, GGD, Meerwaarde en Maatvast, Team Sportservice Haarlemmermeer,
zorgaanbieders. Voor het thema van inclusief werkgeverschap verbeteren wij onszelf verder
door in het gemeentelijk HRM-beleid meer toe te passen, en overleggen we met
 maatschappelijke organisaties en ondernemers over hun mogelijkheden als werkgever.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Regenboogagenda 2020-2022                                                                   Pagina 3
Na de periode van drie jaar waarop deze Regenboogagenda betrekking heeft:
           zijn LHBTI's in onze gemeente voor hun ondersteuningsvragen bij alle aangesloten
           organisaties in beeld;
           kunnen LHBTI's rekenen op de juiste bejegening en informatie en advies.
3.2 Wat gaan we daarvoor doen?
Aan de hand van de verkenning voor deze gezamenlijke aanpak werken we met name dit jaar
thema's gedetailleerd uit, samen met partners en bij voorkeur met leden van de doelgroep.
We vragen aan zoveel mogelijk partners inclusiever te werken en dit actief uit te dragen.
We formuleren gezamenlijk taken op het gebied van voorlichting, bewustwording en
zichtbaarheid, sociale acceptatie, veiligheid thuis en buitenshuis, sociale activiteiten
buitenshuis, deskundigheidsbevordering bij (taakgemandateerde) professionals en toereikende
hulp en ondersteuning. Zo komt in de zomer van dit jaar een jaarlijkse activiteitenkalender tot
stand voor de komende drie jaar. Gemeenten die beleid vormen voor meer sociale acceptatie
van LHBTI's, ervaren dat dit na verloop van tijd tot meer zichtbaarheid van de doelgroep leidt.
Vragen uit de doelgroepen komen vaker en eenvoudiger in beeld naarmate de gemeente en
andere organisaties hierover meer publiceren, informeren en meer ondersteuningsaanbod
aanbieden. Zo werken we aan meer (voorlichting over) bewustwording, juiste bejegening en
een adequaat voorzieningenaanbod.
We willen het komende jaar onze huidige inzichten verder verdiepen en kiezen daarbij voor een
actieve regierol van de gemeente.
Daarvoor:
     vormen we een regenboog-alliantie met partners die, in een (breed samengestelde)
     stuurgroep, de voortgang bewaakt van de activiteiten en zonodig bijstelt. Dit betreft
     diverse organisaties voor welzijn en zorg, onderwijs, sportbeoefening of andere invulling
     van vrije tijd, werk en (openbare orde) en veiligheid;
     werken we in gezamenlijkheid trajecten uit voor gemeentelijke taken en taken voor
     ketenpartners.
De komende drie jaren vullen we als volgt in:
In de initiatieffase van het komend jaar, 2020:
     komen we geleidelijk meer persoonlijk in contact met leden van de doelgroep zelf of hun
      persoonlijke netwerk, onder meer via het Pink Panel van Bureau Discriminatiezaken,
     eventueel het (digitale) Jongeren- en volwassenenpanel van de gemeente en de GSA-
      leerlingen, de leerlingen die zich op scholen solidair verklaren in een 'Gender&Sexuality
     Alliance';
     stellen we het eerste halfjaar met onze partners concrete jaarlijkse doelen op voor de
      benoemde thema's en maken we afspraken over ieders taken, zoveel mogelijk in relatie tot
     al afgestemde programma's van eisen en subsidie-afspraken of zorginkoop-afspraken;
      activeren we de netwerken en werken we samen op basis van co-creatie en gedeeld
      eigenaarschap;
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Regenboogagenda 2020-2022                                                                   Pagina 4
     maken we voorlichting, informatie en advies LHBTI-vriendelijker en bevorderen we
     deskundigheid;
     dragen we bij aan bewustwording van sociale normen die de vrijheid beperken, met extra
     publiciteit.
In het doorontwikkelen in 2021:
     gaan we hiermee verder en werken we toe naar een structureel aanbod;
     verdiepen we in overleg met partners en leden van de doelgroepen op deelthema's.
In het jaar van borging in 2022:
     zorgen we voor sluitende afspraken met onze partners over de uitvoering in de jaren
     daarna en heffen we de stuurgroep weer op.
3.3. Wat mag het kosten?
Uitvoering van de Regenboogagenda kost jaarlijks € 40.000. De kosten worden gedekt uit het in
de programmabegroting beschikbare budget van beleidsdoel C (inwoners nemen in hun buurt
of kern actief deel aan de samenleving) van het programma Maatschappelijke Ontwikkeling,
taakveld integratie.
Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen vult 50% van het vereiste budget aan
voor de periode 2020-2022, onder de voorwaarden dat:
     het gehele budget wordt ingezet voor het behalen van doelen van het regenboogbeleid;
     de gemeente zelf ook evenredig middelen en/of capaciteit inzet en ervaringen en kennis als
     regenbooggemeente deelt met andere gemeenten.
De middelen van het Rijk voor 2019 (€ 20.000) zijn reeds via de decembercirculaire aan onze
begroting toegevoegd. Omdat de beleidsvorming later in het jaar gestart is, zijn deze middelen
nog niet besteed en wordt hiervoor een budgetoverheveling voorgesteld bij de vaststelling van
de Jaarstukken 2019.
3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk?
Het college geeft vorm aan het regenboogbeleid via de Regenboogagenda 2020-2022. De
portefeuillehouder Doelgroepenbeleid en Emancipatie is het eerste aanspreekpunt in het
college.
3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar?
 Deel van het vraagstuk is de vrij grote onzichtbaarheid van de LHBTI-doelgroep, ook in onze
gemeente. Veel blijft onder de radar vanwege maatschappelijk taboe, persoonlijk ervaren
schaamte, gevoelens van onveiligheid, onverdraagzaamheid van andersdenkenden en andere
oorzaken. Belangrijk zijn vooral de cijfers die onder meer Bureau Discriminatiezaken
 Kennemerland genereert via de klachtenregistratie en -afhandeling van (vermeende)
discriminatie op grond van seksuele oriëntatie of genderidentiteit, en de aangiften bij de politie.
Ook het Pink Panel-onderzoek van deze organisatie wordt relevanter, nu in 2019 ook meer
 inwoners uit Haarlemmermeer daarvan deel zijn gaan uitmaken (80 inwoners op het totaal van
 285 respondenten in de regio). We zetten in op nog meer deelname vanuit Haarlemmermeer
 aan deze tweejaarlijkse enquête. Op een recente oproep onder leden van dit panel om in een
 extra sessie inhoudelijk bij te dragen aan ons beleid, is echter nog maar door een enkeling
gereageerd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Regenboogagenda 2020-2022                                                                 Pagina 5
We gaan dit op korte termijn herhalen en op zoek naar laagdrempeliger vormen van participatie
(op locatie, naar doelgroep, naar betrokken organisaties). Onze ketenpartners geven aan dat zij
mogelijkheden zien om hieraan vorm te geven.
De status van regenbooggemeente maakt meer kennisdeling mogelijk met de ruim 50 andere
gemeenten die al geruime tijd ervaringen opdoen met de realisatie van de genoemde ambities.
Kennisinstituut Movisie heeft van het ministerie de opdracht gekregen, de gemeenten daarin te
ondersteunen en zoveel mogelijk kennisdeling te faciliteren met een afzonderlijke webpagina,
bijeenkomsten en diverse handreikingen. Bij de uitwerking van de Regenboogagenda maken we
hier al gebruik van. Voor het inrichten van een eenvoudige monitor vragen we advies aan
Movisie. Onze eerste kennismaking met regenbooggemeenten in de regio levert ook nuttige
informatie op over huidige uitvoeringen en mogelijke gezamenlijke samenwerkingspartners in
de toekomst.
Onze communicatie verloopt langs drie lijnen:
•    Zelf brengen we de diversiteit van onze inwoners onder de aandacht. Dit kan bijvoorbeeld
     door in communicatie-uitingen over Meer voor Elkaar (in de buurt) vaker beelden te laten
     zien van niet-traditionele relaties.
•    Samen met onze partners communiceren we over activiteiten rondom dit onderwerp. Dit
     doen we door bijvoorbeeld initiatieven te delen via de gemeentelijke kanalen. Via de
     nieuwsbrief voor het sociaal domein (Meer voor Elkaar) informeren en betrekken we
     andere (gemandateerde) professionals bij het onderwerp.
•    Beschikbare zorg en ondersteuning brengen we actief onder de aandacht bij inwoners. Dit
     doen we via onze ketenpartners, maar ook door onze eigen kanalen.
     Op dit moment doen we dat voor andere onderwerpen via de Meer voor Elkaar
     community: we vertellen de mooie voorbeelden, laten goede initiatieven zien en verwijzen
     waar nodig door. Op de Sociale Kaart vinden inwoners alle ingekochte en vrij toegankelijke
     hulp en ondersteuning. Hier gaan we meer informatie opnemen over organisaties die
     ondersteuning bieden bij 'levensbrede' vragen over LHBTI-zijn.
3.6 Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd?
De raad wordt jaarlijks over de voortgang geïnformeerd in een brief.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Regenboogagenda
Verkenning & plan van aanpak
Regenboogbeleid
Haarlemmermeer 2020- 2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>   Colofon
   Tekst, vormgeving en drukwerk
   Gemeente Haarlemmermeer
   Postbus 250
   2130 AG Hoofddorp
   Telefoon 0900 1852
   E-mail info@haarlemmermeer.nl
   Internet www.haarlemmermeer.nl
   Fotografie
   Shutterstock.com
   Ilse Volkstedt, adviseur
   Regenboogbeleid
   Januari 2020
2 Gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1. Waarom dit plan van aanpak? ..................................................................... 4
   Dit plan van aanpak geeft inhoud aan het Regenboogbeleid 2020 - 2022 van de gemeente
   Haarlemmermeer. Het bevat alle ingrediënten voor een samenhangende aanpak voor meer acceptatie
   van lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen, transgender-, en intersekse personen
   (LHBTI’s) in de gemeente Haarlemmermeer.
2 Hoe is de situatie in de gemeente Haarlemmermeer?........................ 7
   Hoeveel LHBTI’s wonen in Haarlemmermeer? Waarmee hebben zij te maken? Hoe gaat het met hun
   sociale acceptatie? Dit hoofdstuk schetst een beeld op basis van landelijke en lokale cijfers.
3 Wat gaan we doen voor LHBTI ´s in de gemeente
   Haarlemmermeer in 2020 - 2022? ............................................................. 15
   De verkenning uit het voorgaande hoofdstuk maakt duidelijk dat er 6 speerpunten zijn voor de gemeente
   Haarlemmermeer. In dit hoofdstuk staan de doelen en activiteiten, onze Regenboogagenda.
4 Hoe verloopt de uitvoering van de Regenboogagenda? ................. 22
   Dit hoofdstuk beschrijft de rollen van alle betrokkenen. Zo zorgen we er in een lokale coalitie voor dat
   het Regenboogbeleid structureel en duurzaam wordt verankerd in Haarlemmermeer. We geven het
   budgetoverzicht voor de periode 2020 - 2022 op pagina 25.
Bijlagen
Lijst met begrippen ............................................................................................. 26
Gebruikte bronnen .............................................................................................. 28
Pink Panel onderzoek 2019 ............................................................................... 28
                                                                                                      Regenboogagenda 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>   1. Waarom dit plan van
              aanpak?
   Dit plan van aanpak geeft inhoud aan het Regenboogbeleid 2020-2022 van de
   gemeente Haarlemmermeer. Het bevat alle ingrediënten voor een samenhangende
   aanpak voor meer acceptatie van lesbische vrouwen, homoseksuele mannen,
   biseksuelen, transgender- en intersekse personen (LHBTI) binnen de gemeente
   Haarlemmermeer.
   Uitgangspunt                                            Samenwerking
   Haarlemmermeer wil een gemeente zijn waar               Regenbooggemeenten: op zoek
   alle inwoners kunnen zijn wie ze (willen) zijn, een     naar best practices
   gemeente waar iedereen zich veilig en geaccepteerd      Behalve Haarlemmermeer zijn er nog 53
   voelt. De gemeente is daarom actief met inclusief       Regenbooggemeenten die zich expliciet en
   beleid, dat wil zeggen beleid dat niemand buitensluit.  in onderlinge samenwerking inzetten voor
   Hoewel het elk jaar vooruitgaat met de leefsituatie     LHBTI’s. Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
   van LHBTI’s, is er nog een flinke weg te gaan, zo       Wetenschappen ondersteunt dit met extra middelen
   blijkt uit de LHBT-monitor van het Sociaal Cultureel    en ondersteuning door kennisinstituut Movisie. De
   Planbureau (2018). Zo voelen zij zich onveiliger,       gemeente Haarlemmermeer neemt nu ook deel
   ervaren zij minder sociale cohesie in hun wijk en       aan de intergemeentelijke uitwisseling die Movisie
   krijgen zij vaker te maken met respectloos gedrag       jarenlang speciaal voor Regenbooggemeenten
   dan de mensen die niet bij de doelgroep horen.          biedt. Dit betekent dat we leren van andere
   Voor transgender personen geldt dat zij vaker           Regenbooggemeenten en kennis delen. Movisie biedt
   schuldproblemen hebben, vaker werkloos zijn en          ook overzicht van best practices in de afgelopen
   vaker geweld meemaken.                                  tien jaar in de gemeenten die Haarlemmermeer
                                                           voorgingen. Positieve ervaringen betreffen vooral de
   De gemeente Haarlemmermeer vindt dat het niet           met partijen uitgevoerde trajecten voor voorlichting
   uitmaakt op wie je verliefd wordt, of je je wel of      en het aanbod aan laagdrempelig ontmoeten voor
   niet thuis voelt in het hokje ‘man’ of ‘vrouw’ en of je jongeren en ouderen.
   je als zodanig gedraagt. Zij wil de komende jaren
   een extra impuls geven aan de sociale acceptatie        Ambitie van Haarlemmermeer
   en veiligheid van LHBTI-inwoners. Op 11 december        Als Regenbooggemeente heeft de gemeente
   2019 heeft wethouder Steffens- van de Water de          Haarlemmermeer 4 ambities:
   intentieverklaring met de Regenboogcoalitie van         1.   Zorgen voor bewustwording van de specifieke
   gemeenten en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur           positie van LHBTI-personen, binnen en buiten de
   en Wetenschappen ondertekend.                                gemeentelijke organisatie. We vormen een lokale
                                                                coalitie met partners.
                                                           2.   Zorgen (in de gemeente, met anderen) dat
                                                                de sociale acceptatie van LHBTI-personen
                                                                toeneemt. Dit geldt vooral voor de acceptatie
                                                                onder jongeren, ouderen en in omgevingen waar
4 Gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>      LHBTI soms ook nog een taboe is.                 Waar komen de cijfers vandaan?
3.    Zorgen (in de gemeente, met anderen) dat         •   Jeugdonderzoek team Onderzoek van de
      vooroordelen, discriminatie, intimidatie en          gemeente (LHBTI wordt nu nog heel summier
      geweld tegen LHBTI-personen afnemen.                 uitgevraagd).
4.    Zorgen (in de gemeente, met anderen) dat         •   Klachtenregistratie van Bureau Discriminatiezaken
      LHBTI-personen zich gesteund voelen, zich veilig     Kennemerland.
      en weerbaar voelen op school, op straat, op het  •   Aangiftes bij de politie.
      werk, in de zorg en thuis, in de sport en in hun •   Pink Panel-onderzoek van Bureau
      eigen sociale kring.                                 Discriminatiezaken Kennemerland.
                                                       •   Landelijke bestanden: Centraal Bureau voor
Doel                                                       de Statistiek, GGD, vooral verwerkt in goed
In 2022 is inclusief werken bij alle betrokken             bruikbare rapportages van het Sociaal Cultureel
organisaties geborgd. Dit geldt ook voor                   Planbureau.
de gemeente zelf in haar eigen taken, zoals            •   Mulierinstituut voor sportbeoefening.
voorlichting, informatie en advies, dienstverlening,
subsidieverlening en zorginkoop. In al deze taken      Interviews en bijeenkomsten
komen dan behoeften van LHBTI’s meer aan bod.          Tijdens de verkenning zijn gesprekken gevoerd
Ook geeft de gemeente inhoud aan inclusief             met 14 contactpersonen van 12 organisaties.
werkgeverschap, en geeft zij daarmee het goede         Daarnaast zijn 2 werkbijeenkomsten gehouden:
voorbeeld van LHBTI-bewust werken aan andere           1 met lokale en regionale organisaties en 1
instellingen en bedrijven. De gemeente draagt als      met gemeenteambtenaren voor Onderwijs,
regiegemeente zoveel mogelijk bij aan de juiste        Welzijn, Sociale Dienstverlening, Veiligheid, Zorg
randvoorwaarden voor activiteiten van andere           en Ondersteuning, Arbeidsmarktdeelname en
organisaties voor LHBTI-inwoners.                      Gebiedsmanagement. Aan deze bijeenkomsten
Het effect van de uitvoering van het                   namen in totaal 14 professionals deel. Daarnaast
Regenboogbeleid is dat iedereen in                     zijn vanwege beschikbare tijd van respondenten
Haarlemmermeer zich gezamenlijk inzet voor een         via de mail vragen beantwoord. De interviews
ook voor LHBTI’s vriendelijke gemeente. Dit geldt      en werkbijeenkomsten hebben een eerste beeld
zowel voor de maatschappelijke partners en het         gegeven van de huidige situatie in Haarlemmermeer:
bedrijfsleven als voor inwoners en forensen in onze    namelijk dat LHBTI’s niet of nauwelijks bekend zijn bij
gemeente in het algemeen, en LHBTI-inwoners in         de lokale en regionale ketenpartners. Aan de hand
het bijzonder. Zij mogen en kunnen dan zichtbaar       van deze kennis zijn voorstellen gedaan waarmee
zijn. Hierbij zetten we in op samenwerking, gedeelde   de ketenpartners zelf invulling kunnen geven aan
verantwoordelijkheid, leren en ontwikkelen, interactie concrete plannen.
en co-creatie met alle betrokkenen.                    Er reageerden helaas nog weinig mensen in het -
                                                       door Bureau Discriminatiezaken gevormde - Pink
Aanpak                                                 Panel op onze oproep om in een afzonderlijke sessie
In november en december 2019 heeft de gemeente         bij te dragen aan dit plan. Dit geven we een plaats in
een verkenning uitgevoerd vanuit 2 cruciale vragen:    onze agenda voor de komende periode.
hoe gaat het met de LHBTI’s in Haarlemmermeer en
wat zijn de speerpunten?
                                                                                                 Regenboogagenda 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>   In deze rapportage staan de uitkomsten van de
   verkenning en voorstellen voor een plan van aanpak.
   Hiermee formuleren we onze Regenboogagenda
   en kan in de komende jaren een samenhangende
   aanpak ontstaan voor LHBTI-acceptatie binnen de
   gemeente Haarlemmermeer.
   Wat is LHBTI?
   LHBTI staat voor lesbische vrouwen, homoseksuele
   mannen, biseksuelen, transgender
   personen en intersekse personen. Er zijn overigens
   veel meer mensen die niet heteroseksueel zijn of
   zich niet thuis voelen in de hokjes ‘man’ of ‘vrouw’.
   Denk aan personen die zichzelf queer, panseksueel,
   genderfluïde, non-binair, aseksueel, cisgender of
   questioning noemen. Daarom wordt soms gesproken
   van LHBTI+. In deze rapportage spreken we voor
   het gemak over LHBTI. Voor een verklaring van de
   begrippen: zie de lijst achterin.
   Let op, in deze rapportage wordt soms gesproken
   over LHBT en soms over LHBTI. Als het over het beleid
   gaat, dan spreken we over LHBTI omdat het beleid
   zich op die groepen richt. Als we het over gegevens
   uit de onderzoeken hebben, dan worden specifiek de
   groepen benoemd waarop die gegevens betrekking
   hebben. Soms staat er LHBT dus zonder de letter I. In
   dat geval heeft het onderzoek geen betrekking op
   de leefsituatie van intersekse personen.
6 Gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>2. Hoe is de situatie in de
          gemeente
          Haarlemmermeer?
Hoeveel LHBTI’s wonen in Haarlemmermeer?                Thuis Kennemerland, Centrum voor Jeugd en
Waarmee hebben zij te maken? Hoe gaat het met           Gezin Haarlemmermeer, Vluchtelingenwerk West
hun sociale acceptatie? Dit hoofdstuk schetst een       en Midden-Nederland, Jongeren Informatie Punt
beeld.                                                  Haarlemmermeer, Stichting Islamitisch Sociaal
                                                        Cultureel Centrum Haarlemmermeer. Daarnaast
Welke gegevens zijn gebruikt?                           zijn contacten gelegd met Roze in Blauw van de
De gegevens in dit hoofdstuk zijn gebaseerd op de       politie Kennemerland, Transwerkt Nederland,
onderzoeken van het Sociaal Cultureel Planbureau,       Stichting Maatschappelijke Ondersteuning
Bureau Discriminatiezaken Kennemerland en de            Migranten SMOM, P-team en het Haarlemmermeers
interviews met sleutelfiguren.                          Ondernemersplatform (HOP).
Sociaal Cultureel Planbureau                            Hoeveel LHBTI’s wonen in de gemeente
De belangrijkste landelijke monitor over de positie     Haarlemmermeer?
van LHBTI’s in de samenleving is de LHBTI-monitor
van het Sociaal Cultureel Planbureau. De cijfers in dit  Wie?                                Geschatte aantal
hoofdstuk komen uit de LHBTI-monitor 2018.               Lesbische vrouwen,                  7.500
                                                         homoseksuele mannen en
                                                         biseksuelen
Bureau Discriminatiezaken Kennemerland
                                                         Transgender personen                1.000
Bureau Discriminatiezaken Kennemerland doet sinds
                                                         Intersekse personen                    770
2008 iedere 2 jaar een Pink Panel-onderzoek naar
                                                         Totaal                              9.270
het veiligheidsgevoel onder LHBT’s in Kennemerland.
Aan het Pink Panel onderzoek uit 2019 deden 285         Ruim 9.000 LHBTI’s
deelnemers uit heel Kennemerland mee. Hiervan           In Nederland behoort 4 tot 7 procent van de
komt 28 procent uit Haarlemmermeer: dat zijn 80         mensen tot de LHBTI-doelgroep. Omgerekend
personen. Het onderzoek is nog niet representatief      naar de bevolking van Haarlemmermeer wonen er
voor de totale groep LHBT’s in Kennemerland en leidt    naar schatting ruim 9.000 LHBTI’s in de gemeente
niet tot algemeen geldende uitkomsten. Het heeft        Haarlemmermeer. Daarnaast is Haarlemmermeer
vooral een signalerende functie.                        een gemeente, die dagelijks wordt bezocht door een
                                                        grote stroom van forensen.
Interviews met 12 organisaties
Organisaties die hebben meegewerkt aan de               7.500 lesbische vrouwen, homoseksuele mannen
interviews zijn: Bureau Discriminatiezaken, COC         en biseksuelen
Kennemerland, GGD Kennemerland, Gemeente                Uit de landelijke cijfers blijkt dat ongeveer 4 tot 6
Haarlemmermeer, MEE Amstel en Zaan,                     procent van de Nederlandse bevolking lesbisch,
MeerWaarde, Stichting Regenboog Loket, Veilig           homoseksueel of biseksueel is. Dat is 1 op de 15
                                                                                                    Regenboogagenda 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>   personen. Uitgaande van het totaal aantal inwoners       homoseksuele mannen en lesbische vrouwen het
   in Haarlemmermeer, zo’n 154.000, betekent dit dat        leven moeten kunnen leiden dat zij zelf willen. In 2008
   er rond 7.500 (5 procent) mensen in de gemeente          was nog 15 procent van de Nederlandse bevolking
   wonen die lesbisch, homoseksueel of biseksueel zijn.     negatief over homoseksualiteit, nu is dat 7 procent.
   1000 transgender personen                                Acceptatie van transgender personen
   Wat betreft transgender personen heeft 0,6 à 0,7         De acceptatie van transgender personen is geringer.
   procent van de mensen een genderidentiteit die niet      Ten aanzien van transgender personen is 57 procent
   overeenkomt met het geslacht dat bij hun geboorte        van de Nederlanders positief, 34 procent is neutraal
   is toegewezen. Dat is 1 op de 250. Dat betekent          en 9 procent is negatief. Bij doorvragen zegt 13
   dat er ongeveer 1.000 transgender personen in de         procent van de bevolking tegen operaties en
   gemeente wonen.                                          hormoonbehandelingen voor transgender personen
                                                            te zijn, ook als zij hier goed over nadenken. 14 procent
   770 intersekse personen                                  van de bevolking gaat liever niet om met mensen
   Naar schatting is 0,5 procent van de Nederlanders        die niet duidelijk man of vrouw zijn. 20 procent vindt
   een intersekse persoon. Dit komt neer op 1 op de 200.    dat er iets mis is met mensen die niet duidelijk man of
   In de gemeente Haarlemmermeer zouden daarom              vrouw zijn.
   zo’n 770 intersekse personen wonen. Intersekse
   personen hebben geslachtskenmerken die buiten de         Acceptatie onder jongeren
   gebruikelijke definities van ‘vrouwelijk’ of ‘mannelijk’ Onder jongeren is de acceptatie van
   vallen. De meeste van hen voelen zich óf man óf          homoseksualiteit lager dan onder volwassenen. Maar
   vrouw en presenteren zich ook zo.                        ook onder jongeren is de acceptatie gegroeid. In
                                                            2012 keurde de helft van de jongens en een kwart van
   De aantallen hierboven zijn een schatting. Er is         de meisjes het af als twee jongens elkaar zoenen op
   onderscheid in hoe mensen zich voelen, hoe ze            straat. In 2017 is dat percentage vrijwel gehalveerd
   geregistreerd zijn bij hun geboorte en hoe ze zichzelf   naar 27 procent van de jongens en 13 procent van
   noemen.                                                  de meisjes. Tegelijkertijd geeft 18 procent van de
                                                            jongeren aan geen homoseksuele jongen als vriend
   Hoe staat het met de sociale                             te willen. 13 procent accepteert geen vriendschap
   acceptatie en veiligheid van                             met een lesbisch meisje.
   LHBTI’s?
                                                            Anti LHBT-geweld
   Sociale acceptatie en veiligheid in Nederland            Wat merken LHBT’s van het feit dat seksuele
   Bijna iedereen in Nederland vindt dat homoseksuele       diversiteit en genderdiversiteit nog niet helemaal
   mannen en lesbische vrouwen mogen leven                  geaccepteerd zijn? Zowel volwassen LHBT’s als jonge
   zoals zij zelf willen. Het wordt lastiger wanneer        LHBT’s krijgen vaak te maken met scheldpartijen,
   het bijvoorbeeld over je eigen kind gaat of als          pesterijen, seksueel geweld, bedreigingen en fysiek
   homoseksueel gedrag zichtbaar is. Ook onder              geweld omdat ze LHBT zijn.
   specifieke groepen blijft de acceptatie achter. Dit      Dit geweld kan op school, op het werk, in de buurt of
   geldt voor jongeren, 70-plussers en mensen met een       in de openbare ruimte plaatsvinden. Meestal melden
   (streng) religieuze achtergrond.                         zij deze geweldsincidenten niet bij de politie.
                                                            LHBT-volwassenen zijn vaker slachtoffer van een
   Steeds meer Nederlanders hebben uitgesproken             misdrijf dan heteroseksuelen. Ook voelen zij zich
   positieve opvattingen over homoseksualiteit en           onveiliger in hun eigen wijk. Bijna vier van de tien
   biseksualiteit. 92 procent van de bevolking vindt dat    transgendervolwassenen heeft te maken met
8 Gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>negatieve ervaringen in de openbare ruimte. Ervaren   Uitkomsten Pink Panel enquête
onveiligheid is een belangrijke voorspeller van       Via de Pink Panel enquête van 2019 zijn 97
verminderd welzijn.                                   discriminatie-incidenten in Kennemerland naar
Het percentage LHBT-leerlingen dat wekelijks,         boven gekomen die niet bij instanties als Bureau
of zelfs dagelijks, door leeftijdsgenoten wordt       Discriminatiezaken Kennemerland of de politie zijn
gepest, is twee keer hoger dan het percentage         gemeld. Dit betekent dat 1 op de 4 respondenten
heteroseksuele leerlingen. Ook meisjes die worden     te maken heeft gehad met homovijandige
gezien als mannelijk en jongens die worden gezien     gebeurtenissen. Het gaat hier vooral om beledigende
als vrouwelijk, worden vaker gepest dan andere        opmerkingen en schelden. Er is relatief weinig sprake
leerlingen. Van de transgender personen die ‘uit de   van bedreiging en geweld (dat is ongeveer 5 procent
kast’ zijn en naar school gaan, geeft bijna de helft  van alle gevallen).
aan slachtoffer te zijn van verbaal geweld, 1 op de 5 In ongeveer 40 procent van de gevallen zijn de
is slachtoffer van grof lichamelijk geweld.           daders bekend, bijvoorbeeld op het werk (16
Ook thuis kunnen mensen slachtoffer worden van        incidenten) of in de eigen wijk (29 incidenten). Het
anti LHBT-geweld. Soms gebruiken ouders geweld        aantal incidenten tijdens het sporten is laag (2
tegen hun kind als zij merken dat hun kind lesbisch,  incidenten). Echter 21 procent van de respondenten
homoseksueel, biseksueel of transgender is. Dit kan   geeft aan bepaalde sporten niet te beoefenen
bijvoorbeeld het geval zijn in traditionele families  omdat men daar gebrek aan acceptatie verwacht.
waar de familie-eer hoog gehouden wordt. Dit          LHBT’s in Kennemerland zijn door de jaren heen
geweld wordt ook wel eergerelateerd geweld            steeds minder open over hun seksuele gerichtheid. Ze
genoemd.                                              zijn bijvoorbeeld op hun werk steeds voorzichtiger in
                                                      wie ze vertellen over hun seksuele geaardheid. Ruim
Sociale acceptatie en veiligheid                      50 procent van de LHBT’s past zijn of haar gedrag
in Haarlemmermeer                                     aan in de eigen straat of wijk ter voorkoming van
De landelijke cijfers zijn over het algemeen goed van vervelende of vijandige anti-LHBT-incidenten.
toepassing op de Haarlemmermeer. Hieronder staan      Uit het (niet representatieve) Pink Panel onderzoek
de gegevens die over Kennemerland bekend zijn.        blijkt geen duidelijke toename of afname van het
                                                      aantal discriminatie-incidenten.
Discriminatieklachten
In 2018 kwamen er vanuit de regio Kennemerland        Hoe staat het met de
bij Bureau Discriminatiezaken Kennemerland            gezondheid en welzijn van
21 discriminatieklachten op grond van (homo)          LHBTI’s?
seksuele gerichtheid binnen. Het gaat hier om 10
procent van het totale aantal klachten dat bij dit    Gezondheid en welzijn in Nederland
bureau binnenkomt. Ongeveer 85 procent van deze       Veel mensen die LHBTI zijn, wonen en/of werken
incidenten is gericht tegen homoseksuele mannen.      met plezier in de gemeente. Met een grote groep
Ze vinden vaak plaats in de eigen woonomgeving.       gaat het best goed. Tegelijkertijd zijn er groepen
Buren en mensen in de wijk zorgen voor veel           die kwetsbaar zijn, bijvoorbeeld wat betreft hun
conflicten met en onveiligheid bij lesbische vrouwen  leeftijd, economische positie of gezondheid. Het
en homoseksuele mannen. Verder komen er vooral        behoren tot een minderheid, het afwijken van de
klachten binnen over voorvallen in de openbare        norm kan in meer conservatieve subculturen of
ruimte, bij collectieve voorzieningen of uitingen in  omgevingen betekenen dat ze te maken krijgen met
(sociale) media.                                      allerlei vormen van afwijzing. Bijvoorbeeld in hun
                                                      woonomgeving, hun gemeenschap van de kerk of
                                                      moskee, hun school of in het zorgcentrum. Gebrek
                                                                                                Regenboogagenda 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>    aan acceptatie en onwetendheid over LHBTI’s maakt     lesbische, homoseksuele en biseksuele ouderen in
    dat zij gepest en buitengesloten worden. Dat kan      vergelijking met hetero-ouderen. Eén op de 5 (21
    stress veroorzaken en een verhoogde kans geven op     procent) van de transgender personen deed wel
    bijvoorbeeld depressieve gevoelens, eenzaamheid,      eens een zelfmoordpoging.
    suïcidale gedachten en verslaving.
                                                          Gezondheid en welzijn in
    Psychische gezondheid                                 Haarlemmermeer: hoe staat het
    Gemiddeld hebben lesbische vrouwen, homoseksuele      er voor en wat doen partners?
    mannen, biseksuelen en transgender personen
    vaker last van psychische klachten dan de rest van    Er is weinig bekend over de gezondheid en het
    de bevolking. Depressie komt vaker voor, net als      welzijn van LHBTI’s in de Haarlemmermeer. Wel
    het gebrek aan zelfacceptatie en het gebrek aan       weten we uit verschillende landelijke onderzoeken
    acceptatie door hun ouders.                           dat negatieve reacties en een slechte gezondheid of
                                                          een verminderd gevoel van welzijn vaak samengaan.
    73 procent van de transgender personen heeft te       Ook blijkt het dat hulpverleners en andere sociale
    maken met psychische problemen. Deze problemen        professionals niet altijd op de hoogte zijn van de
    nemen toe bij werkloosheid, arbeidsongeschiktheid,    seksuele voorkeur of genderidentiteit van hun
    een laag inkomen en geen partner hebben. Het          cliënten. Hierdoor lopen LHBTI’s het risico niet de
    hebben van een partner levert juist een positief      juiste hulp of zorg te krijgen.
    effect op iemands psychische gezondheid. LHBT-        Voor inzicht in dit aspect geven diverse
    leerlingen hebben twee keer zo vaak emotionele en     ketenpartners ons toch bruikbare informatie.
    gedragsproblemen. Er is nog weinig bekend over        Onderstaande beschrijving toont ook het ‘landschap’
    intersekse personen.                                  van instellingen die voor onze aanpak relevant zijn,
                                                          de sociale kaart voor LHBTI’s.
    Eenzaamheid
    Lesbische, homoseksuele en biseksuele ouderen         GGD Kennemerland
    lopen meer risico op eenzaamheid. 66 procent van      De GGD Kennemerland voert elke 4 jaar de
    de transgender personen is eenzaam, hiervan is        Gezondheidsmonitor Jeugd (EMOVO) uit onder
    25 procent zelfs zeer eenzaam. Dit percentage ligt    tweedeklassers en vierdeklassers van het voortgezet
    veel hoger dan bij de rest van de bevolking waar      onderwijs. Hieruit blijkt dat LHBTI-jongeren op
    ongeveer 10 procent zich zeer eenzaam voelt.          alle punten slechter scoren. Er is duidelijk een
                                                          relatie te zien tussen LHBTI-zijn en een slechte
    Suïcidegevoelens                                      psychische gezondheid. Ook in de registratie die
    Zelfmoord komt onder LHBT’s veel vaker voor dan       de ambulancedienst bijhoudt, is bij pogingen tot
    onder niet-LHBT’s. Van de lesbische, homoseksuele     zelfmoord een verhoogd percentage LHBTI’s te zien.
    en biseksuele vrouwen en mannen deed 8 procent        Het team Seksuele Gezondheid van de GGD
    wel eens een zelfmoordpoging. Bijna de helft dacht    ondersteunt scholen in het basisonderwijs en
    wel eens aan zelfmoord. Zelfmoord komt onder          voortgezet onderwijs bij de aandacht aan relationele
    lesbische, homoseksuele en biseksuele jongeren        en seksuele vorming. Dit doen zij door het geven van
    4,5 keer vaker voor dan onder heteroseksuele          advies en training aan docenten, door het geven van
    jongeren. 30 procent van de 55-plussers die lesbisch, gastlessen aan leerlingen en door het promoten van
    homoseksueel of biseksueel is, heeft ooit aan         lesmethodes.
    zelfmoord gedacht. Onder de hetero 55-plussers is
    dit 22 procent. Zelfmoordpogingen worden meer
    dan twee keer zo vaak gerapporteerd door deze
10 Gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Regenboog Loket
De Stichting Regenboog Loket is recent gestart      COC Kennemerland
als laagdrempelig ondersteuner, voor de komende     COC Kennemerland behartigt de belangen van
twee jaar als zelfstandig loket in Velsen en in     LHBTI’s in deze regio. Het COC hoort regelmatig
Haarlem is overleg gaande. De oprichter, zelf       heftige verhalen van LHBTI-jongeren die naar de
ervaringsdeskundig, biedt informatie en advies en   maandelijkse bijeenkomsten van Jong&Out in
ondersteunt nu overwegend individuele LHBTI’s       Haarlem komen. De groepsdruk onder jongeren
die hun seksuele geaardheid of genderidentiteit     op het schoolplein is groot, ‘homo’ is nog steeds
verborgen houden.                                   het meest gebruikte scheldwoord. Het COC
De stichting zegt onder cliënten veel eenzaamheid   constateert dat de leeftijd waarop LHBTI-jongeren
en chronische stress tegen te komen, bijvoorbeeld   uit de kast komen lager wordt. Jong&Out wordt
vanwege het gevoel in een huwelijk vast te          bezocht door LHBTI-jongeren van 12 tot en met
zitten of het ontbreken van acceptatie door         18 jaar. Deze jongeren zijn extra kwetsbaar. Het
generatiegenoten in een zorgcentrum. Meerdere       voorlichtingsteam van COC Kennemerland geeft
inwoners van Haarlemmermeer doen een beroep op      met tientallen vrijwilligers gastlessen aan leerlingen
de psychosociale ondersteuning die de oprichter als in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Nu
geschoolde ervaringsdeskundige biedt.               Haarlemmermeer Regenbooggemeente is, gaat
                                                    COC Kennemerland ook gastlessen aanbieden aan
Transwerkt Nederland                                scholen in Haarlemmermeer, zoveel mogelijk samen
Deze landelijke organisatie voor re-integratie      met Bureau Discriminatiezaken. Beide organisaties
wordt ondersteund door het Transgender Netwerk      zoeken voor hun gezamenlijke aanpak (met name
Nederland, landelijk belangenbehartiger voor        voor voorlichting) in de regio naar meer regionale
transgenderpersonen. Het biedt gespecialiseerde     afstemming met hun gemeentelijke opdrachtgevers,
coaching op verschillende levensgebieden aan,       die het regenboogbeleid verschillend vormgeven.
momenteel ook door een ervaringsdeskundige in       Het COC krijgt in de regio signalen over ongewenste
Haarlemmermeer. Er zijn groeiende wachtlijsten      bejegening aan balies van Burgerzaken, vooral bij
voor het kunnen ondergaan van behandelingen,        wijziging van het geslacht in het paspoort.
die doorgaans langdurig zijn en frequent bezoek
vragen aan specialisten en medische centra. Het     Tot voor kort beschikte het COC over een GSA-
proces van transitie zelf levert zeer uiteenlopende coördinator. Dit was een vrijwilliger die scholen voor
ondersteuningsvragen op.                            voortgezet onderwijs in Kennemerland ondersteunde
                                                    bij het opzetten van een Gender & Sexuality Alliance
MEE Amstel en Zaan                                  (GSA). In Haarlemmermeer zijn 4 VO-scholen met
MEE Amstel en Zaan ondersteunt mensen met           een GSA: Hoofdvaart College, Haarlemmer Lyceum,
een beperking of aandoening. Een manier van         Katholieke Scholengemeenschap Hoofddorp (KSH)
ondersteuning is het organiseren en begeleiden      en Kaj Munk College.
van contactgroepen. Met name jongeren met           Het COC bereidde voor het versterken van de GSA-
autisme stellen vragen over hun seksuele identiteit netwerken in Haarlemmermeer op Paarse Vrijdag in
en genderidentiteit. Om deze jongeren goed te       oktober 2019 samen met Bureau Discriminatiezaken
kunnen begeleiden, is meer deskundigheid van        Kennemerland en MENES/MeerWaarde een
de medewerkers nodig. Het komt nogal eens           bijeenkomst voor, waarop leerlingen en docenten
voor dat zij jongeren moeten doorverwijzen          van alle betrokken scholen afkwamen. Ook besteedt
naar instanties buiten de regio, omdat er geen      het COC extra aandacht aan LHBTI-ouderen. Dit
ondersteuningsmogelijkheden in Haarlemmermeer       gebeurt onder andere door het organiseren van Roze
zijn. Voor jongeren is dit extra lastig vanwege de  Salons voor 55+‘ers.
reisafstand en reiskosten.
                                                                                               Regenboogagenda 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>    Deze Roze Salons vinden maandelijks plaats in           en de LHBTI-jongere. Het is echter de vraag of
    Haarlem en in Velsen. Daarnaast streeft het COC         medewerkers voldoende expertise over seksuele en
    naar meer (thuis)zorginstellingen met een Roze          genderdiversiteit hebben om de juiste ondersteuning
    Loper. Dit is het certificaat voor zorgorganisaties die te kunnen bieden.
    aandacht besteden aan seksuele diversiteit, zowel bij
    bewoners als bij medewerkers. Van in onze gemeente      MeerWaarde en MENES
    werkzame aanbieders zijn Flexicura en Amstelring        MeerWaarde is de welzijnsinstelling in de gemeente
    maar ook Spirit ‘Roze Loper- gecertificeerd’.           Haarlemmermeer. In de dienstverlening zeggen
                                                            medewerkers over het algemeen geen vraagstukken
    Politie Kennemerland/Roze in Blauw                      tegen te komen die te maken hebben met LHBTI-
    De groep van medewerkers bij de politie die zich        zijn. MENES, het participatieplatform door en voor
    verenigen in Roze in Blauw, ervaart toenemende          jongeren van de gemeente Haarlemmermeer,
    problemen van inwoners met het internet-daten.          is onderdeel van MeerWaarde. Sinds de GSA-
    Het aantal incidenten van beroving of afpersing,        bijeenkomst in oktober 2019 onderhoudt MENES
    soms met geweld, neemt toe in onze regio en             contact met een aantal GSA-jongeren. Er wordt
    Haarlemmermeer. De aangiftebereidheid is                samen met hen gekeken hoe deze jongeren beter
    laag, een schatting gaat uit van 1: 10, vanwege         aan bod komen in het aanbod van voorzieningen en
    gevoelens van schaamte en/of het leiden van             diensten, zoals het bieden van informatie, het geven
    een dubbelleven. Gevoelens van onveiligheid             van ondersteuning bij ontmoeting en hulpverlening.
    nemen toe. Het Ministerie van Justitie en Veiligheid
    bereidt momenteel een landelijke campagne voor.         Maatvast
    De mensen van Roze in Blauw geven zelf in de            Ook stichting Maatvast, beheerder van dorps- en
    regio (nog niet in Haarlemmermeer) op verzoek           wijkgebouwen, kan voor de jongerenactiviteiten op
    voorlichting, en ervaren een succesvolle aanpak         de locaties op zoek gaan naar wensen van LHBTI-
    indien dit wordt gecombineerd met het traject van       jongeren om elkaar te kunnen ontmoeten, of juist
    ‘embrace empowerment’ waarin gewerkt wordt aan          samen met andere jongeren iets te doen.
    zelfverdediging onder leiding van een professionele     Maatvast geeft aan dat ook ouders met een
    trainer (van Tijgertje in Amsterdam). De voorlichting   cultureel verschillende achtergrond dan de
    wordt soms ook samen met het COC gegeven.               Nederlandse betrokken moeten worden.
    Roze in Blauw geeft ook aan dat bejegening van
    transgenders bij bijvoorbeeld paspoortafgifte           Jongeren Informatie Punt Haarlemmermeer (JIP)
    aandacht vraagt. Een training van gemeentelijke         Het Jongeren Informatie Punt Haarlemmermeer is
    medewerkers wordt aanbevolen.                           de vraagbaak voor jongeren van 12 tot en met 23
                                                            jaar. Het JIP heeft een wekelijks spreekuur en gaat
    Veilig Thuis Kennemerland                               naar evenementen om met jongeren in contact
    Bij Veilig Thuis Kennemerland zijn situaties bekend     te zijn. Er komen weinig vragen binnen die gaan
    waarbij thuiswonende LHBTI-jongeren uit de kast         over seksuele en genderdiversiteit. Op Paarse
    komen en te maken krijgen met huiselijk, mogelijk       Vrijdag staat het JIP met een stand op het KSH
    eergerelateerd geweld. Het gaat hier met name om        en Kaj Munk College. Medewerkers praten dan
    gezinnen met een andere culturele achtergrond dan       met jongeren over onderwerpen zoals seksualiteit,
    de Nederlandse. Het is aan de medewerkers van           relaties, religie en pesten. Soms organiseren zij een
    Veilig Thuis om te beoordelen of er daadwerkelijk       vertoning van een roze film. De website van het
    sprake is van een onveilige situatie voor de LHBTI-     JongerenInformatiePunt oogt voldoende breed
    jongere. De gevoeligheid van het onderwerp kan          samengesteld om ook vragen over LHBTI-zijn te
    van invloed zijn op de benadering van de ouders         beantwoorden. Bij het thema van relaties en seks
12 Gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>is een zeer informatieve tegel opgenomen met          het gaat om bejegening en sociale acceptatie.
de vraag: “ Homo, lesbisch, bi, transgender? Niet     Stichting Islamitisch Sociaal Cultureel Centrum
iedereen valt op iemand van het andere geslacht”.     Haarlemmermeer behartigt de belangen van oudere
                                                      migranten. Voor zover bekend wordt volgens de
Centrum voor Jeugd en Gezin Haarlemmermeer            woordvoerder binnen migrantengemeenschappen
Het Centrum voor Jeugd en Gezin Haarlemmermeer        niet of nauwelijks gepraat over seksuele diversiteit
is er voor alle vragen over opvoeden en opgroeien.    en genderdiversiteit. Mensen zijn wel bekend met
Per jaar komen zo’n 1.200 hulpvragen van ouders,      andere relatievormen dan de traditionele man-
opvoeders en professionals binnen. Voor zover         vrouw relatie. Het zou volgens de stichting goed zijn
bekend worden geen vragen over het onderwerp          als jongere migranten meer informatie krijgen over
seksuele en genderdiversiteit gesteld aan het         LHBTI.
Centrum voor Jeugd en Gezin.
                                                      Team Sportservice Haarlemmermeer
VluchtelingenWerk West en Midden-Nederland            Team Sportservice staat ons bij in het vormgeven
VluchtelingenWerk West en Midden-Nederland zet        aan ‘Coming Out’-Dag op de sportlocaties. In
zich in voor vluchtelingen en asielzoekers in Noord-  2019 zijn naast de voetbalverenigingen ook alle
Holland, Flevoland en Utrecht. Het is niet bekend     andere verenigingen benaderd. Van de ruim
hoeveel LHBTI-vluchtelingen er in Haarlemmermeer      100 verenigingen deden 15 verenigingen mee
zijn. LHBTI-zijn speelt geen rol in de ondersteuning, door kleurrijke materialen aan te vragen zoals
tenzij iemand hierover zelf begint. De faciliteiten   regenboogsokken en aanvoerdersbanden. Ook
verschillen nogal tussen kernen onderling. Het is     hesen ze samen met ons en enkele dorps- en
voor een LHBTI-vluchteling die bijvoorbeeld in        wijkraden de regenboogvlag. Het is zinvol de
Zwanenburg wordt geplaatst lastig om aansluiting      komende jaren extra in te zetten op de sport, in
te vinden bij andere LHBTI’s. Het VluchtelingenWerk   gesprek met de leden van verenigingen.
West en Midden-Nederland verwijst regelmatig          Onderzoek van het Mulierinstituut toont dit ook aan
LHBTI-vluchtelingen door naar het COC in Haarlem      met landelijke cijfers. Zo vindt 87 procent van alle
en in Amsterdam. Dat gebeurt als iemand aangeeft      verenigingssporters en 84 procent van de mannelijke
behoefte te hebben aan ontmoeting met andere          teamsporters het geen enkel probleem wanneer een
LHBTI’s.                                              medesporter aangeeft homoseksueel te zijn.
De gemeente bereidt in de loop van 2020 een           Er zijn dan nog altijd omvangrijke groepen
aanbesteding voor van inburgeringstrajecten voor      mensen die dit niet accepteren. Ook geeft bijna
nieuwkomers, waarin meer voorlichting een plek kan    de helft van de voetbalverenigingen zelf aan dat
krijgen over sociale acceptatie van LHBTI.            homonegativiteit in hun vereniging voorkomt. Dit is
                                                      bijna vier keer zoveel als bij andere verenigingen.
Zelforganisaties migranten
We benaderden de zelforganisaties van migranten       Gemeente
SMOM, SISSCH en P-team voor bijdragen                 De sessie met gemeentelijke medewerkers leverde de
vanuit diverse groepen inwoners met een               volgende aanknopingspunten op:
migratieachtergrond. Stichting Maatschappelijke       •   Medewerkers oordelen positief over de huidige
Ondersteuning Migranten (SMOM) laat weten                 mate van acceptatie van LHBTI’s.
wederzijds respect van groot belang te vinden en      •   Medewerkers onderkennen dat op deelgebieden
dat de LHBTI-doelgroep goeddeels onzichtbaar              extra acties nodig zijn.
is. Gewezen wordt op een sterk gevoeld taboe.
Het P-team geeft aan leden van de doelgroep
te kennen, en hier geen knelpunten te zien als
                                                                                                Regenboogagenda 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>    Het kennelijk toegenomen gevoel van onveiligheid      Medewerkers geven aan scholen niet verder te
    en nog altijd optreden van conflicten, intimidatie en willen overvragen. Het is beter om alleen zaken
    geweld in de buurt of wijk zijn aanleiding voor een   voor te stellen die duurzaam kunnen worden
    steviger inzet vanuit de gemeente, in samenwerking    ingebed en onderdeel zijn van een grotere
    met de veiligheidspartners. Juist omdat incidenten    beweging. Er zijn diverse aanknopingspunten om
    tegen LHBTI’s niet in aangiftes en meldingen          de onderwijsinstellingen te laten aansluiten bij onze
    terugkeren. Straatcoaches kunnen ook vraagbaak        alliantie.
    zijn voor doorverwijzing aan de hand van de sociale
    kaart, vanwege het handelen uit burgerperspectief in  De gemeente Haarlemmermeer scoort relatief
    plaats van handhavend, repressief toezicht op straat. goed in een recent onderzoek naar diversiteit in de
                                                          organisatie naar culturele achtergrond, leeftijd en
    Algemene zichtbaarheid vergroten is zinvol, via een   gender. LHBTI-zijn is niet onderzocht (net als werken
    positieve campagne met persoonlijke verhalen.         met een arbeidsbeperking). LHBTI’s kunnen met
    Ook is het belangrijk om jong te beginnen met         eenvoudige extra accenten ook aandachtsgroep in
    voorlichting. Het vergroten van zichtbaarheid is een  het HRM-beleid worden. Hier is voldoende aanleiding
    middel is om het einddoel te bereiken van inclusief   voor.
    samenleven. Het toegenomen conflictmijdend
    gedrag van LHBTI’s wordt zorgelijk gevonden. Dit is
    een stap terug in de emancipatie van de afgelopen
    tientallen jaren.
    De gemeente beschikt over 2 groepen inwoners
    die met regelmaat digitaal geraadpleegd worden:
    het Jongeren – en Volwassenenpanel. Beiden zijn
    mogelijk met extra vragen te benaderen om invulling
    te geven aan publiciteit.
    Medewerkers geven aan dat het aanstaand
    aanbestedingstraject voor de inburgering van
    nieuwkomers LHBTI-vriendelijk gemaakt kan
    worden. Verder wordt aangegeven dat het
    goed is om sleutelpersonen te benaderen in
    migrantenorganisaties. Ook het trainen van
    vertrouwenspersonen is een optie. ‘Cultuursensitief
    veranderen’ kan worden aangegrepen om nieuwe
    dynamiek te bereiken. Hoe bijvoorbeeld meer ruimte
    te geven aan persoonlijke behoeften met behoud
    van de relaties met de gemeenschap waarvan men
    deel uitmaakt?
14 Gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>3. Wat gaan we doen voor
         LHBTI’s in de gemeente
         Haarlemmermeer in
         2020 - 2022?
De verkenning uit het voorgaande
                                                             De gemeente geeft in campagnes aandacht aan
hoofdstuk leidt tot de volgende 6
                                                             de positie van LHBTI’s en spoort maatschappelijke
speerpunten. In dit hoofdstuk staan ook
                                                             partners aan om hun organisaties inclusiever
de doelen en activiteiten per speerpunt.
                                                             te maken, in hun rol als werkgever en als
                                                             dienstverlener, hulpverlener, hulpdienst.
Speerpunt 1: zichtbaarheid
Wat is het doel?
Door op een aansprekende en positieve manier             Hoe pakken we dit aan?
kenbaar te maken dat de gemeente LHBTI-inwoners          1. De gemeente maakt in de communicatie
heeft en dat die inwoners zichtbaar mogen zijn,             zichtbaar dat de diversiteit van inwoners erkend
geeft de gemeente aan een breed publiek een                 en herkend wordt. Door meer te publiceren over
krachtig signaal dat zij daadwerkelijk zichzelf mogen       LHBTI’s, hun leven en hun behoeftes in de diverse
en kunnen zijn. Dit doet zij door in haar uitingen          communicatiekanalen van de gemeente wordt
structureel meer gebruik te maken van beelden               voor bewoners zichtbaar dat de gemeente er
van andere mensen en samenlevingsvormen en –                belang aan hecht dat LHBTI’s zichzelf kunnen zijn.
verbanden dan gebruikelijk. Zo zorgt zichtbaarheid          We sluiten met aansprekende voorbeelden en
van LHBTI-inwoners binnen de gemeente voor een              rolmodellen aan bij de Meer voor Elkaar-uitingen
sneeuwbaleffect: andere LHBTI-personen zien dat             op sociale media, en kijken kritisch naar de
er in hun gemeente meer mensen zijn die zichzelf            beeldvorming in al onze uitingen.
durven te laten zien, waardoor dat gevoel zich
verspreidt. Anderen zien dat het regenboogthema          2. De gemeente maakt het LHBTI-beleid zichtbaar
ook in hun gemeente een belangwekkend onderwerp             met bruikbare informatie op de gemeentelijke
is. Het belang van eigen rolmodellen waarmee                website. Bijvoorbeeld door op de sociale
identificatie mogelijk is, is groot. De sociale norm van    kaart links te plaatsen naar lokale of regionale
acceptatie van mensen die ‘anders’ zijn dan zijzelf         organisaties, voorzieningen en activiteiten in de
wordt daardoor steeds breder gedragen.                      gemeente, en landelijk betrouwbare, digitale
                                                            informatie te ontsluiten. We laten ons op dit punt
                                                            ook door andere gemeenten inspireren.
                                                                                                  Regenboogagenda 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>    3. De gemeente hijst jaarlijks de regenboogvlag en      Speerpunt 2: bewustwording ,
       neemt actief deel aan LHBTI-specifieke dagen.        onder meer via het onderwijs
       Denk aan de landelijke ‘Coming Out’- Dag op 11
       oktober en, wat beperkter, de Paarse Vrijdag op      Wat is het doel?
       de tweede vrijdag van december. Zij betrekt voor     Het onderwijs is een goede plek om al vroeg in een
       de ‘Coming Out’- Dag naast de sportverenigingen      mensenleven LHBTI-acceptatie te bevorderen.
       zoveel mogelijk haar subsidierelaties en             Kinderen en jongeren van 8 tot 18 jaar ontwikkelen
       stimuleert hen ook mee te doen. Dit zijn bij uitstek zich snel, ook op seksueel gebied. Bovendien is de
       momenten om persaandacht te vragen en de             groepsdruk onder opgroeiende jeugd op scholen
       LHBTI-aandacht lokaal zichtbaar te maken.            groot. De acceptatie van LHBTI’s op scholen is
                                                            vaak laag, heteroseksueel is de norm en ‘homo’ is
    4. Het Regenboogvlak in het winkelcentrum van           een scheldwoord. Tegelijkertijd is er steeds meer
       Hoofddorp Centrum krijgt een prominenter rol bij     aandacht voor een veilig schoolklimaat en verwerven
       lokale evenementen en LHBTI-activiteiten.            kinderen zelf heel veel meer inzichten via tv maar
                                                            vooral internet en social media.
    5. De gemeente breidt de informatie via de
       sociale kaart vergaand uit en zorgt ervoor
       dat medewerkers aan het loket en andere                  De gemeente beoogt organisaties en inwoners
       professionals op de hoogte zijn en kunnen                de juiste informatie te geven over wat LHBTI-zijn
       doorverwijzen. We denken ook de zichtbaarheid            vraagt van betrokkenen en van hun omgeving.
       te kunnen vergroten door meer op LHBTI-                  Met informatie maken we meer mensen bewust
       deskundigheid te trainen van professionals met           van het anders zijn, en kan er meer besef ontstaan
       klantcontacten.                                          van de betekenis van LHBTI-vriendelijk gedrag.
    6. Inclusief werkgeverschap: in haar                        We sluiten aan bij het trainingsaanbod voor
       arbeidsmarktcommunicatie, werving en selectie            het onderwijs, de inburgeringstrajecten voor
       communiceert de gemeente zoveel mogelijk                 nieuwkomers, en andere vormen van training
       genderneutraal. Toch is ook in de gemeentelijke          en opleiding, met name voor professionals met
       werkorganisatie de doelgroep grotendeels                 klantcontacten of een publieksfunctie.
       onzichtbaar. Een studie over werken bij
       gemeentelijke overheden maakt er melding van
       dat 40% van de werknemers zich niet openlijk         Hoe pakken we dit aan?
       uit over LHBTI-zijn. We verkennen in de loop van     1. COC Kennemerland, GGD Kennemerland en
       2020 toepassingen van best practices in het             Bureau Discriminatiezaken Kennemerland geven
       HRM-beleid. Rond de zomer publiceren we intern          gastlessen aan leerlingen en trainingen aan
       op welke wijze we inclusief willen zijn voor LHBTI-     docenten in het basisonderwijs en voortgezet
       collega’s. Het Haarlemmermeers Ondernemers              onderwijs. Nu is alleen Bureau Discriminatiezaken
       Platform (HOP) is benaderd om op korte termijn          nog in onze gemeente aanbieder voor algemene
       te bespreken of aansluiting mogelijk is bij onze        informatie over discriminatie en vooroordelen.
       lokale regenboogcoalitie voor het aspect van            De gemeente vraagt vooral COC en Bureau
       inclusief werkgeverschap. Zie verder bij speerpunt      Discriminatiezaken om een op elkaar afgestemd
       vijf.                                                   plan te maken.
                                                               In dit plan geven zij aan wat zij in onderlinge
                                                               samenwerking en met oog voor elkaars expertise
                                                               en capaciteit aan de scholen kunnen bieden.
                                                               Omdat beide organisaties hiervoor in de regio
16 Gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>   Kennemerland al geruime tijd samenwerken,               beleid tegen pesten coördineert en fungeert als
   is het zinvol om dit ook in Haarlemmermeer te           aanspreekpunt. De gemeente inventariseert hoe
   introduceren. Met het oog op het beschikbare            ook in dit veiligheidsbeleid de positie van LHBTI-
   aantal vrijwilligers bij het COC is afstemming in       leerlingen aandacht kan krijgen. Binnen het
   de regio gewenst. Dit geven we in de loop van           programma ‘Veiligheid In en Om de School’ (VIOS)
   2020 gezamenlijk vorm, in onze lokale alliantie         is aandacht voor fysieke en sociale veiligheid
   en in onze afstemming met buurgemeenten                 voor alle leerlingen. Daarnaast is het plan van
   Haarlem-Heemstede en Velsen, die ook als                aanpak Polarisatie in november 2019 vastgesteld.
   regenbooggemeenten met deze organisaties                Dit plan richt zich op de aanpak van polarisatie,
   samenwerken.                                            gericht op verschillen in cultuur, achtergrond,
                                                           geloof en seksuele geaardheid. Er is nog geen
2. We kunnen de komende maanden voor de Lokale             specifieke aanpak uitgewerkt voor LHBTI’s. Het
   Educatieve Agenda 2020-2024 vanaf februari              ministerie van VWS heeft de stimuleringssubsidie
   met scholen bespreken wat zij in het curriculum         voor de Gezonde School tot 2022 in het leven
   willen doen en aankunnen, ook in de context van         geroepen, waarop scholen een beroep kunnen
   veiligheid op school. Zo werken we toe naar een         doen om ook seksuele gezondheid op scholen te
   gestructureerd scholings- en vormingsaanbod             agenderen.
   aan de scholen, bijvoorbeeld met aansprekend
   vormingstheater. Het is ook denkbaar om de          5. Ook de actualisatie van het jeugd- en
   medewerkers van de scholen zelf een speciale            jongerenbeleid na de expertmeeting jeugd
   sessie aan te bieden.                                   in maart 2020 maakt het mogelijk om LHBTI-
                                                           kinderen en – jongeren meer aandacht te geven.
3. De gemeente ondersteunt waar nodig scholen in           We gaan na, op welke wijze we LHBTI-kinderen
   het voortgezet onderwijs bij de start en uitvoering     en – jongeren (willen) ondersteunen in hun
   van de Gender & Sexuality Alliances (GSA’s). Dit        weerbaarheid en veiligheid.
   zijn netwerken van leerlingen die vinden dat
   iedereen het recht heeft om zichzelf te zijn op     6. We inventariseren welke scholing wenselijk is
   school, ongeacht gender of seksuele voorkeur.           voor professionals van gemeente en partners
   In 2020 hebben de 4 scholen in het voortgezet           met klantcontacten, hulpverleners en
   onderwijs allemaal een GSA. In de huidige reeks         taakgemandateerde professionals (zie verder
   VO- scholen met GSA-netwerk ontbreken nog het           hieronder bij speerpunt 3.)
   Herbert Vissercollege en De Linie. We vragen bij
   MENES medio 2020 uit, met de leerlingen samen       Speerpunt 3: hulp en
   bij te dragen aan een plan zodat eind 2020 in alle  ondersteuning
   VO-scholen netwerken actief kunnen worden.
   We vragen MENES daarnaast met de leerlingen         Wat is het doel?
   uit te werken, wat zij zelf mogelijk missen in      LHBTI-bewoners kunnen vanwege hun leefstijl
   ondersteuning op school, of in de vrije tijd na     buiten buurtverbanden vallen, omdat deze
   school.                                             bijvoorbeeld georganiseerd zijn rond scholen of
                                                       rond sportclubs. Het komt ook voor dat zij zelf liever
4. Scholen hebben sinds 1 augustus 2015 een            afstand houden omdat ze bang zijn weerstand te
   inspanningsverplichting om een actief               ontmoeten vanwege hun seksuele geaardheid of
   veiligheidsbeleid te voeren en dit beleid goed      genderidentiteit. Van oudere LHBTI’s is bekend dat zij
   te monitoren. De wet schrijft voor dat er op        een zwakkere verbinding met hun wijk hebben. Dat
   iedere school een contactpersoon is die het         komt omdat ze meer losse en geografisch verspreide
                                                                                                  Regenboogagenda 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>      netwerken hebben. Daardoor kunnen ze onzichtbaar           de actualisatie van het jeugd en jongerenbeleid
      zijn voor sociaal werkers en medewerkers in de             ook de ondersteuning van LHBTI-jongeren
      zorg. Het is belangrijk dat LHBTI’s bij de lokale          opnemen. Het is belangrijk dat professionals en
      zorg- en welzijnsnetwerken op de kaart staan als           vrijwilligers in het jongerenwerk, buurtwerk en de
      mogelijk kwetsbare groep. Diverse hulpverleners,           sport open staan voor LHBTI-jongeren en bekend
      dienstverleners en taakgemandateerde professionals         zijn met de coming out-problematiek. Onderlinge
      hebben contacten met de doelgroep, vaak zonder             ontmoeting helpt om somberheid te voorkomen
      dat zij zich hiervan bewust zijn. Gericht trainen biedt    en de eigen kracht te versterken. De gemeente
      een opening om hiervoor meer oog te ontwikkelen.           kan voor nieuwe vormen van laagdrempelig
                                                                 ontmoeten een faciliterende rol spelen.
   De gemeente spoort organisaties aan om LHBTI-              4. De gemeente agendeert in het gebiedsgericht
   vriendelijke hulp en zorg binnen (thuis)zorg- en              werken dat organisaties oog hebben voor
   welzijnsinstellingen te organiseren.                          LHBTI-ouderen en hun specifieke problematiek.
                                                                 De gemeente draagt in de aanpak van
                                                                 eenzaamheid, samen met de lokale coalitie,
      Hoe pakken we dit aan?                                     bij aan sterke netwerken van organisaties en
      1. De gemeente vraagt aanbieders van zorg                  bewoners in wijken om de zelfredzaamheid
          en welzijn om in de benadering naar klanten            te vergroten en eenzaamheid te voorkomen.
          rekening te houden met LHBTI’s. Dit kan door in de     LHBTI-ouderen zijn vaak zeer zelfredzaam,
          eigen bedrijfscommunicatie zichtbaar te maken          maar dat betekent niet dat ze geen problemen
          dat de diversiteit van klanten erkend en herkend       hebben. Omdat ze niet altijd vanzelfsprekend
          wordt. Zo wordt voor bewoners zichtbaar dat            familienetwerken hebben en soms afstand
          deze organisaties er belang aan hechten dat            bewaren tot de buurt, kan eenzaamheid op de
          LHBTI’s bij deze organisaties terechtkunnen en er      loer liggen. Dat maakt hen kwetsbaar als ze hulp
          zichzelf kunnen. Denk hierbij ook aan het plaatsen     nodig hebben. Onderlinge ontmoeting, wellicht
          van foto’s van niet-traditionele relaties op de        regionaal georganiseerd zoals bijvoorbeeld in
          website van organisaties.                              de vorm van een Roze Salon, kan daarbij helpen.
                                                                 We gebruiken het kanaal van de netwerklunches
      2. De gemeente kan specifieke voorwaarden stellen          Meer voor Elkaar in de Buurt om de samenwerking
          bij aanbestedingen of in de subsidievoorwaarden.       op dit punt te verstevigen. Verkend wordt of
          Het is wenselijk dat andere professionals en           de certificering via de ‘Roze Loper’ van meer
          vrijwilligers die hierbij betrokken zijn specifieke    organisaties in Haarlemmermeer haalbaar is en
          kennis hebben over LHBTI en aandacht hebben            een goede toevoeging is voor kwetsbare ouderen,
          voor LHBTI-problematiek. De gemeente                   thuiswonend of in zorgcentra.
          investeert daarom extra in expertise over LHBTI-
          inwoners. Naast kennis is het belangrijk dat zorg-
          en hulpverleners een open houding hebben om
          relaties en leefstijlen bespreekbaar te maken.
      3. De gemeente draagt voortaan uit dat inclusief
          beleid expliciet ook ondersteuning van LHBTI-
          inwoners betreft. Dit geldt voor het lokale beleid
          over het sociaal domein, voor jeugd, Wmo en de
          Participatiewet. De gemeente kan bijvoorbeeld in
18  Gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>   Speerpunt 4: veiligheid thuis en                      2. De gemeente werkt samen met COC en Roze
   op straat                                                 in Blauw meer empowerment uit voor de
                                                             doelgroep, in de vorm van trajecten waarin
   Wat is het doel?                                          voorlichting samengaat met het trainen van
   Veiligheid laat soms te wensen over in de relaties        zelfverdedigingsvaardigheden.
   tussen partners en familieleden, maar dat geldt ook
   voor de relaties tussen buurtbewoners onderling       3. De gemeente maakt bespreekbaar, in
   of willekeurige passanten en een buurtbewoner.            samenwerking met medewerkers van Roze
   Geregeld is er veel media-aandacht voor                   in Blauw, dat wijkagenten en straatcoaches
   homoseksuele en lesbische stellen die op straat           pesterijen signaleren en registreren in een wijk.
   mishandeld worden. De meeste andere incidenten            Hiervoor is het belangrijk om alerter te worden
   komen echter juist niet in het nieuws, terwijl geweld     op anti-LHBTI-geweld. De gemeente maakt
   en agressie tegen LHBTI’s veel voorkomt. LHBTI’s          afspraken met de politie, Roze in Blauw en Bureau
   doen maar weinig melding of aangifte van geweld.          Discriminatiezaken om de aangiftebereidheid en
   Door schaamte wordt van veel incidenten geen              meldingsbereidheid te vergroten en slachtoffers
   aangifte gedaan. Het is ook vaak moeilijk te              beter te ondersteunen.
   bewijzen dat het specifiek om anti-LHBTI-geweld
   gaat. Geweld en pesterijen hebben een grote           Speerpunt 5: sociale activiteiten
   invloed op het gevoel van veiligheid en daarmee       buitenshuis
   op de (psychische) gezondheid van de mensen die
   slachtoffer worden van geweld. Om de veiligheid van   Wat is het doel?
   LHBTI’s te bevorderen, is nauwe samenwerking tussen   De acceptatie van LHBTI’s op de werkvloer is nog
   de gemeente, politie en lokale maatschappelijke       niet altijd een gegeven. Veel LHBTI’s krijgen te maken
   organisaties nodig.                                   met vervelende opmerkingen en pestgedrag, soms
                                                         zelfs uitsluiting en discriminatie. Dat geldt met
                                                         name voor transgender personen die als groep
De gemeente agendeert het thema veiligheid               een slechte positie op de arbeidsmarkt hebben.
van LHBTI’s thuis en op straat bij de ketenpartners      Goed diversiteitsbeleid in organisaties draagt bij
en draagt waar mogelijk met de ketenpartners             aan een gezond en veilig werkklimaat voor LHBTI’s.
bij aan een hogere aangiftebereidheid en                 De gemeentelijke organisatie werkt reeds aan
meldingsbereidheid. Aanbod komt zonodig voor             diversiteitsbeleid. De gemeente is daarnaast een
de doelgroep beschikbaar om te kunnen trainen            belangrijke gemeente voor veel forensen, zodat
op weerbaarheid en zelfverdediging.                      ook bedrijven en instellingen op het grondgebied in
                                                         relatie tot ons regenboogbeleid goede bijdragen
                                                         kunnen leveren voor hun medewerkers.
   Hoe pakken we dit aan?                                Discriminatie in het openbaar leven, in
   1. De gemeente besteedt in haar communicatie          vrijetijdsbesteding en in de sport staat in veel
       expliciet aandacht aan veiligheid op straat       gemeenten op de agenda. De gemeente kan
       en op internet voor LHBTI’s. We sluiten aan bij   bijdragen aan het tegengaan van discriminatie,
       de campagne binnenkort van het ministerie         uitsluiting en onwenselijk gedrag, ook in de sport.
       van Justitie en Veiligheid. De gemeente maakt
       het standpunt duidelijk zichtbaar dat het niet
       getolereerd wordt als mensen worden gepest of
       bedreigd.
                                                                                                    Regenboogagenda 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>   De gemeente zet zich in om een LHBTI-vriendelijk         5. De gemeente organiseert op verzoek en in
   klimaat op het werk (voor eigen en andere                    afstemming met team Sportservice een sportcafé
   werknemers) en in de vrije tijd (voor inwoners) te           over diversiteit in de sport, met medewerking
   bevorderen, met name in de (voetbal-)sport.                  van de John Blankenstein Foundation. De John
                                                                Blankenstein Foundation geeft op verzoek advies
                                                                en workshops aan sportverenigingen over hoe
                                                                zij een veilig klimaat kunnen creëren waarin het
      Hoe pakken we dit aan?                                    mogelijk is om jezelf te kunnen zijn.
      1. De gemeente vervult een voorbeeldrol en
         stimuleert binnen de eigen organisatie een veilig  Speerpunt 6: migranten-
         werkklimaat voor LHBTI’s. De gemeente maakt,       en streng religieuze
         bij voorkeur samen met LHBTI-medewerkers,          gemeenschappen
         voorstellen voor concrete activiteiten en werkt
         deze uit. Met name transgender personen hebben     Wat is het doel?
         extra ondersteuning nodig. Ook oriënteert de       De acceptatie van LHBTI’s is onder streng religieuze
         gemeente zich op snel te realiseren best practices en migrantengemeenschappen lager dan onder
         in inclusief werkgeverschap en communiceert ze     ontkerkelijkte autochtone bevolking. Dit is met name
         daarover naar de organisatie.                      het geval bij de kleinere orthodox-protestantse
                                                            groepen en moslims. Uit de LHBT-monitor van het
      2. De gemeente stimuleert werkgevers en               Sociaal Cultureel Planbureau (2018) blijkt dat meer
         ondernemers om zich in te spannen voor een         dan de helft van de streng gereformeerden en de
         LHBTI-veilig werkklimaat. Zij agendeert dit in het moslims aangeeft dat homoseksualiteit (bijna)
         eerstvolgende Haarlemmermeerse Ondernemers         altijd verkeerd is. Simpelweg voor homoseksualiteit
         Platform (HOP). Ondernemers kunnen nagaan          of genderidentiteit uitkomen, ligt in deze
         wat de ervaringen van LHBTI-werknemers zijn en     gemeenschappen gevoelig omdat dit niet strookt
         hoe andere werknemers tegen hen aankijken.         met de strenge formele leefregels. Over seksualiteit
                                                            wordt ook niet openlijk gesproken. Een LHBTI-er loopt
      3. Ten tweede kunnen zij bekijken wat anders kan      het risico de kerk of de moskee te moeten verlaten
         en beter moet. Bedrijven en organisaties kunnen    en zo de directe sociale omgeving te verliezen: van
         zich aansluiten bij de ‘Workplace Pride’. Dit      medekerkgangers tot soms de familie of het gezin
         internationale netwerk van medewerkers bij grote   aan toe. Het kan zelfs fysiek gevaar opleveren.
         ondernemingen zet zich in voor het verbeteren
         van werkplekken voor LHBTI’s wereldwijd.
                                                                 De gemeente zet zich in om seksuele en
                                                                 genderdiversiteit binnen gemeenschappen
      4. De gemeente vraagt met name op de ‘Coming
                                                                 bespreekbaar te maken waarin sprake is van een
         Out’-Dag aandacht voor LHBTI’s bij de
                                                                 taboe.
         sportverenigingen, niet uitsluitend gericht op
         voetbal. Zij stelt gewilde materialen beschikbaar
         en voert een kleurrijke publiciteitscampagne.
         Het thema wordt zo zichtbaar gemaakt in de         De gemeente zet zich in om seksuele en
         sportbeoefening zelf en op locatie bespreekbaar    genderdiversiteit binnen gemeenschappen
         gemaakt. Bijvoorbeeld door opnieuw                 bespreekbaar te maken waarin sprake is van een
         regenboogvlaggen en aanvoerdersbanden              taboe.
         in de regenboogkleuren te verstrekken aan
         verenigingen op Coming Out Dag.
20  Gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Hoe pakken we dit aan?
1. De gemeente stimuleert maatschappelijke
   organisaties om oog te hebben voor de specifieke
   opvang, steun en praktische hulp van biculturele
   LHBTI’s. Het gaat ook om voldoende expertise
   over de specifieke problematiek en kennis van
   doorverwijsmogelijkheden.
2. De gemeente inventariseert bij
   kerkgenootschappen (Raad van Kerken)
   en migrantenorganisaties (SMOM, P-team,
   SISCCH) op welke manier zij het onderwerp
   bespreekbaar willen maken in eigen kring en
   wat zij hiervoor nodig hebben. De gemeente
   organiseert dialoogbijeenkomsten samen met
   de groep. Hierbij wordt gekozen voor een voor
   velen herkenbare insteek, bijvoorbeeld het
   willen bestrijden van discriminatie of vrijheid van
   partnerkeuze.
3. De gemeente gaat samenwerken met een
   deskundige, een ervaringsdeskundige of een
   vooraanstaand lid van de kerkgemeenschap
   of moslimgemeenschap. Aan de hand van
   menselijke verhalen van iemand met autoriteit
   of een rolmodel kan een goed gesprek op gang
   komen, omdat verschillende leefwerelden elkaar
   zo beter ontmoeten.
                                                       Regenboogagenda 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>    4. Hoe verloopt de
              uitvoering van de
              Regenboogagenda?
    Dit hoofdstuk bevat de rollen van alle                   Actieve betrokkenheid van ‘roze’ burgerinitiatieven
    betrokkenen. Met elkaar kunnen we zo                     waarborgt dat het beleid aansluit bij die zaken die
    zorgen dat het Regenboogbeleid na                        daadwerkelijk voor burgers van belang zijn en het
    drie jaar structureel en duurzaam wordt                  stimuleert de inzet van LHBTI-burgers.
    verankerd in Haarlemmermeer. Er volgt
    ook een budgetoverzicht 2020-2022.                       Voorwaarden voor uitvoering
                                                             van de Regenboogagenda
    Borging
                                                             Regie
    Bestuurlijk draagvlak                                    De Regenbooggemeenten die Haarlemmermeer
    Om structureel Regenboogbeleid te voeren, is             voorgingen, hebben ervaringen die erop wijzen dat
    het belangrijk om het beleid te borgen. Voor             gemeentelijke regie wenselijk is. Voor het borgen van
    duurzame borging is draagvlak bij het college van        een duurzame uitvoering van het Regenboogbeleid
    Burgemeester en Wethouders en de gemeenteraad            neemt de gemeente daarom een actieve regierol op
    belangrijk. Het helpt als gemeenteraadsleden goed        zich. Dit houdt in dat de gemeente de beleidsnota
    geïnformeerd zijn en zelf ook de urgentie en het         opstelt en betrokken is bij de opzet en uitvoering
    belang ervan inzien. Daarnaast kan het zinvol zijn       van het beleid en de activiteiten. Dit doet de
    als ook de bestuurders van organisaties in onze          gemeente door partijen bij elkaar te brengen en
    regenboogcoalitie zich publiekelijk verbinden aan        budget beschikbaar te stellen. In de samenwerking
    deze Regenboogagenda.                                    committeren de organisaties zich aan de agenda en
                                                             maken zij concrete afspraken over ieders aandeel.
    Uitvoerende organisaties
    Organisaties die willen aansluiten, spelen een eigen     Samenwerking
    rol in de uitvoering om LHBTI-kwesties te agenderen,     Voor de uitvoering van de Regenboogagenda vormt
    uit te voeren en te borgen. Zij kunnen vanuit de eigen   de gemeente een samenwerkingsverband met de
    bedrijfsvoering en taakuitoefening zichtbaar maken       uitvoerende organisaties: een Regenboogalliantie.
    wat ze doen, maar ook aangeven wat er nog nodig is       Iedere organisatie die wil meedenken en meewerken
    voor een effectief LHBTI-beleid.                         kan zich aansluiten. Door middel van regelmatig
                                                             overleg in de vorm van een stuurgroep kan de
    Bewoners en zelforganisaties                             gemeente de voortgang bewaken, knelpunten
    Tenslotte is het betrekken van actieve bewoners en       signaleren en die samen met de betrokken
    zelforganisaties een voorwaarde voor duurzaam            organisaties oplossen. De gemeente kan ook
    beleid. Nog onderbelicht gebleven is het belang en       gericht personen uitnodigen om te participeren in
    oordeel van LHBTI’s zelf. In alle activiteiten staan zij de stuurgroep, bij voorkeur ook uit de doelgroep.
    dan ook centraal.                                        Voordeel hiervan is dat hun betrokkenheid
22 Gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>duidelijk zichtbaar is bij de uitvoering van het       Nieuw: Regenboogalliantie Haarlemmermeer
Regenboogbeleid. Tegelijkertijd heeft dit voor de      Voorstel is om een gezamenlijke Regenboogalliantie
LHBTI-gemeenschap een belangrijke meerwaarde:          Haarlemmermeer te starten waarbij organisaties en
het geeft LHBTI’s directe invloed op belangrijke       burgerinitiatieven kunnen aansluiten.
thema’s.
                                                       Wie kunnen aansluiten?
Concrete taken                                         Bureau Discriminatiezaken Kennemerland,
Om de ambities van de Regenboogagenda waar             GGD Kennemerland, COC Kennemerland,
te maken, moet de gemeente diverse taken actief        MeerWaarde en Maatvast, Mee Amstel en Zaan,
oppakken. Het gaat om:                                 Politie Kennemerland/Roze in Blauw, Centrum
•   Het intern adviseren en aanjagen bij andere        voor Jeugd en Gezin Haarlemmermeer, Veilig
    beleidsvelden. Dit houdt onder meer in: het        Thuis Kennemerland, Jongeren Informatie Punt
    agenderen van LHBTI-beleid en het meedenken        Haarlemmermeer, scholen voor het basis-
    over de uitvoering. De verantwoordelijkheid blijft en voortgezet onderwijs, GSA-netwerken,
    bij het betreffende beleidsveld.                   Vluchtelingenwerk West en Midden-Nederland,
•   Het creëren van draagvlak en LHBTI-                Stichting Regenboog Loket, Stichting
    sensitiviteit bij lokale uitvoerders en de         Maatschappelijke Ondersteuning Migranten,
    samenwerkingspartners in de gemeente met           Stichting Islamitisch Sociaal Cultureel Centrum
    elkaar verbinden.                                  Haarlemmermeer en P-team, Transwerkt
•   Het stimuleren en faciliteren van organisaties     Nederland, seniorenverenigingen, Raad van Kerken,
    bij de uitvoering van specifieke publieksgerichte  Haarlemmermeers Ondernemers Platform, andere
    activiteiten, zoals de Coming Out Dag en Paarse    werkgevers, Team Sportservice Haarlemmermeer,
    Vrijdag.                                           sportverenigingen, LHBTI-inwoners, Bibliotheek, John
•   Het afstemmen van bestaande initiatieven           Blankenstein Foundation, Movisie.
    en het stimuleren van nieuwe activiteiten en
    voorzieningen.                                     Hoe worden de activiteiten
•   Het ontwikkelen van een monitor van behaalde       gemonitord en geborgd?
    resultaten.
                                                       De gemeente maakt vooraf afspraken met
Bij de keus voor een lokale alliantie blijft het van   organisaties over wat ze willen gaan doen, en welke
belang dat ook binnen de interne organisatie van       maatschappelijke resultaten en baten voor de
de gemeente voldoende aandacht is voor het             doelgroep behaald kunnen worden. Zo kunnen we
LHBTI-beleid. Zodat bij nieuw beleid, gemeentelijke    volgen of de uitgevoerde activiteiten en projecten
aanbestedingen, monitoring en het HRM-beleid           het gewenste effect bereiken. Hierbij wordt gebruik
aandacht voor seksuele en genderdiversiteit op         gemaakt van het Kwaliteitskompas dat ontwikkeld is
de agenda blijft. De ervaring leert dat het tijd kost  door Movisie.
om dit ook in de gemeentelijke organisatie te laten    Zo formuleert de gemeente samen met de partners
beklijven.                                             gewenste effecten van het LHBTI-beleid en maakt
                                                       zij zichtbaar in hoeverre de beoogde effecten
Rol van de                                             daadwerkelijk worden bereikt. Dit wordt periodiek in
samenwerkingspartners                                  de stuurgroep getoetst en besproken.
De gemeente werkt samen met de lokale                  Bureau Discriminatiezaken Kennemerland
organisaties en inwoners aan de uitvoering van het     onderzoekt iedere twee jaar het veiligheidsgevoel
Regenboogbeleid.                                       onder LHBTI’s door middel van de Pink Panel enquête.
                                                                                                Regenboogagenda 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>    De uitkomsten van het onderzoek in 2019 zijn ons
    eerste vertrekpunt voor nieuwe beleidsimpulsen. In
    2021 zal een nieuwe Pink Panel -enquête worden
    uitgevoerd. Vanwege het gevoerde Regenboogbeleid
    is dan de verwachting dat meer LHBTI-inwoners van
    Haarlemmermeer voor deelname aan dit onderzoek
    te interesseren zijn, waardoor de uitkomsten
    relevanter zijn.
    Daarnaast vraagt de gemeente aan Bureau
    Discriminatiezaken Kennemerland om onderzoek te
    doen naar de attitude van niet LHBTI-inwoners. Deze
    informatie kan gebruikt worden bij bijvoorbeeld een
    gerichte publiekscampagne.
    Het gemeentelijk jeugdonderzoek komt in februari
    beschikbaar. LHBTI-aspecten zijn beperkt
    uitgevraagd, en mogelijk is het wenselijk om over
    vier jaar meer uit te vragen. Verder verkennen we of
    aansluiting is bij gemeentelijk Digipanel, voor zowel
    jongeren als volwassenen.
    Het EMOVO-onderzoek van de GGD Kennemerland
    wordt elke 4 jaar herhaald. In het najaar van 2020 zijn
    de uitkomsten bekend van het onderzoek dat eind
    2019 is gehouden. Aan de hand van de gegevens van
    het eerstvolgende onderzoek dat in 2023 plaatsvindt,
    wordt bekeken of de gezondheid en het welbevinden
    van LHBTI-jongeren is toegenomen.
24 Gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Hoe worden de activiteiten
gefinancierd?
Voor de uitvoering van de Regenboogagenda
2020 – 2022 is jaarlijks € 40.000 beschikbaar. Omdat
beleidsvorming in 2019 later startte in het najaar,
kunnen we het rijksbudget voor 2019 in 2020 inzetten.
                                                   Jaar
 Bestedingsdoel                                    2019   2020   2021   2022
 Bewustwording                                     20%    20%    20%    20%
 Publiekscampagne
 Actiedagen:
 -Coming Out Dag
 -GSA/Paarse Vrijdag
 Culturele uitingen, theater etc.
 Opleiding en training                             0      10%    5%     5%
 Expertise lhbti
 Weerbaarheid doelgroep
 Uitvoeringskosten                                 80%    60%    60%    45%
 Inhuur tijdelijke projectmedewerker
 Extra inzet Bureau Discriminatiezaken
 Initiatievenpot vrijetijdsbesteding               0      5%     10%    20%
 Ontmoeten in eigen kring
 Inclusief ontmoeten
 Hulp- en zorgverlening                            0      5%     5%     10%
 Toeleiding ism Regenboogloket
 Gespecialiseerd zorgverlening
 Totaal                                            20.000 60.000 40.000 40.000
 Gemeente Haarlemmermeer                           20.000 20.000 20.000 20.000
 Ministerie van Onderwijs, Cultuur en              0      40.000 20.000 20.000
 Wetenschappen
                                                                         Regenboogagenda 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>    Bijlagen
    Lijst met begrippen
    Androgyn: een persoon die zowel ‘mannelijke’ als          Genderfluïde: mensen die zich als genderfluïde
    ‘vrouwelijke’ uiterlijke kenmerken vertoont.              identificeren, identificeren zich niet alleen als man
                                                              of alleen als vrouw. Ze zien of presenteren zichzelf als
    Aseksueel: een persoon die tot weinig tot geen            man én als vrouw, of als geen geslacht hebbend. Ze
    seksuele aantrekking ervaart. Aseksuele mensen            kunnen van gender veranderen al naar gelang de
    kunnen zich wel romantisch aangetrokken voelen tot        context en in de loop van de tijd.
    iemand.
                                                              Genderidentiteit: iemands persoonlijke beleving van
    Biseksueel: mensen die zich romantisch en/of              zijn/haar/hun gender.
    seksueel aangetrokken voelen tot zowel mannen als
    vrouwen, ongeacht hun feitelijke gedrag.                  Genderneutraal: bewust niet kiezen tussen
                                                              ‘vrouwelijke’ en ‘mannelijke’ genderidentiteiten.
    Cisgender: mensen die zich identificeren met het
    geslacht als welke ze zijn geboren.                       Genderqueer: is iemand die met de politieke
                                                              en activistische kant van het uiten van de
    Coming out: Engelse term, ingeburgerd in het              genderidentiteit bezig is. Een genderqueer kan zich
    Nederlands, voor het moment (of de momenten)              identificeren als beide genders, geen genders of een
    dat een persoon zijn of haar seksuele oriëntatie en/      combinatie.
    of genderidentiteit kenbaar maakt. Ook ‘uit de kast
    komen’ genoemd.                                           Heteroseksueel: iemand die zich romantisch en/of
                                                              seksueel uitsluitend aangetrokken voelt tot mensen
    Gay: Engelse term, ingeburgerd in het Nederlands,         van het tegengestelde geslacht of gender.
    voor mensen die zich seksueel aangetrokken voelen
    tot iemand van hetzelfde geslacht.                        Homoseksuele mannen: mannen die zich
                                                              romantisch en/of seksueel uitsluitend aangetrokken
    Gender: verzameling eigenschappen, gedragingen            voelen tot mannen.
    en rollenpatronen die een maatschappij heeft
    bepaald of iemand een jongen of een meisje is. Het        Intersekse personen: verzamelnaam voor mensen
    verwijst naar cultureel, sociaal en psychologische        die geboren zijn met een lichaam dat biologisch
    bepaalde verschillen.                                     gezien verschilt van de standaard definitie van
                                                              ‘man’ of ‘vrouw’. Mensen met een intersekse conditie
    Genderexpressie: de manier waarop mensen hun              identificeren zich meestal als man of vrouw.
    genderbeleving naar buiten brengt. Dit doen mensen
    onder andere door middel van kleding en gedrag.           Lesbische vrouwen: vrouwen die zich romantisch
    Genderexpressie is wat de buitenwereld van iemand         en/of seksueel uitsluitend aangetrokken voelen tot
    te zien krijgt, in tegenstelling tot genderidentiteit die vrouwen.
    onzichtbaar is en zich innerlijk afspeelt.
26 Gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Non-binair: de genderidentiteit die niet past binnen     Transgender: verzamelnaam die wordt gebruikt
een van twee hokjes ‘vrouwelijk’ of ‘mannelijk’.         voor mensen die een verschil ervaren tussen hun
                                                         genderidentiteit of genderexpressie en het geslacht
Panseksueel: iemand die zich aangetrokken voelt          dat hen bij de geboorte is toegekend. De grootste
tot alle identiteiten en geslachten, en valt daarmee     groep zijn vrouwen geboren met het lichaam van
echt op het karakter van een persoon en niet op          een jongen. Hen noemen we ook wel transvrouwen.
geslacht.                                                De tweede grootste groep zijn mannen geboren met
                                                         het lichaam van een meisje, ook wel transmannen.
Queer: iemand die zichzelf niet een vaststaande          Travestieten, ook wel crossdressers genoemd, hebben
gender en/of seksuele identiteit toekent of dit afwijst. niet altijd de wens tot geslachtsaanpassing in welke
In het Engels is queer een parapluterm voor alles wat    vorm dan ook. Zij geven uiting aan hun identiteit door
niet-heteroseksueel en/of niet-cis gender is.            zich deels of volledig, soms of regelmatig, te kleden
                                                         als iemand van het andere geslacht. In hoeverre
Questioning: Een persoon die vragen stelt bij zijn of    men zich ook als dit andere geslacht identificeert,
haar seksuele oriëntatie of genderidentiteit.            verschilt per persoon.
Roze ouderen: homoseksuele mannen, lesbische             Transseksuelen: mensen die de overtuiging hebben
vrouwen, biseksuelen, transgender personen en            tot het andere geslacht te behoren dan in hun
intersekse personen vanaf ongeveer 55 jaar.              geboorteakte is vermeld en die de wens hebben hun
                                                         lichaam aan het verlangde geslacht aan te passen.
Sekse: het geslacht dat bij de geboorte is
toegewezen. Sekse is gebaseerd op de uiterlijke
geslachtsdelen.
Seksuele oriëntatie: ook wel seksuele gerichtheid
of geaardheid genoemd. Dit is een term om aan te
geven tot welke gender(s) of geslacht(en) iemand
zich romantisch en/of seksueel aangetrokken voelt.
Voorbeelden van seksuele geaardheid zijn lesbisch,
homo-, hetero- en biseksueel.
                                                                                                  Regenboogagenda 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>    Gebruikte bronnen                                           Pink Panel onderzoek 2019,
                                                                Bureau Discriminatiezaken
    Diversiteit in Bedrijf/diversiteit onder                    Kennemerland
    gemeentepersoneel, Kennisdocument gemeenten en
    diversiteit, Stichting van de Arbeid, 20018.                https://wp-bdk.s3.eu-central-1.amazonaws.com/
                                                                large-files/Pink%20Panel%20feitenkaart%20
    Meijsen E., Boss E. M. (2017) Regenbooggids voor            19.09.19%20losse%20paginas.pdf
    gemeenten – Beleid voor lesbische vrouwen,
    homoseksuele mannen, biseksuelen, transgender en
    intersekse personen. Utrecht: Movisie.
    Mulier Instituut, (2017/2018), Hoeijmakers, R., Elling, A.,
    LHBTI in de breedtesport.
    Schuyf, J., Meijsen, E., Briels, B. (2014) De Roze
    Gemeentegids 2014-2015 - Beleid voor lesbische
    vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen en
    transgenders. Utrecht: Movisie.
    Van Beusekom G., Kuyper L. (2018) LHBT-monitor
    – De leefsituatie van lesbische, homoseksuele,
    biseksuele en transgender personen in Nederland.
    Den Haag: Sociaal Cultureel Planbureau.
    Van Haaften M. (2019) Pink Panel – Onderzoek
    acceptatie en (sociale) veiligheid lesbische vrouwen,
    homoseksuele mannen, biseksuelen en transgenders
    (LHBT’s) in Kennemerland. Haarlem: Bureau
    Discriminatiezaken Kennemerland.
28 Gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Overzicht deelnemers
aan de interviews en
werkbijeenkomsten
Bureau Discriminatiezaken Kennemerland: Frederique     P-team: mw. Veldema (voorz.)
Janss (dir.) en Marjolein van Haaften (onderzoeker)
                                                       Stichting Regenboog Loket: Ronald Serné (oprichter)
Centrum voor Jeugd en Gezin Haarlemmermeer:
Suzanne Vermaire (coördinator)                         Stichting Maatschappelijke Ondersteuning
                                                       Migranten SMOM: dhr. Ware (voorz.)
COC Kennemerland: Jos Ahlers (voorz.)
                                                       Stichting Islamitisch Sociaal Cultureel Centrum
Gemeente Haarlemmermeer: Beatrijs Aukema (Werk         Haarlemmermeer: Glenn Hussain (voorz.)
& Inkomen), Femke van Meeteren (WMO), Hanny
Weijde (Welzijn, Diversiteit & Inclusie), Jos Bontekoe Transwerkt.Nederland: Jenna Ruiter, dhr, Vervuurt
(Gebiedsmanager), Maurits van Tubergen Lotgering,
(Sport), Nienke van der Zee (GGZ), Feline Perrenet,    Roze in Blauw Poliitie Noord-Holland/Kennemerland:
(Maatschappelijke voorzieningen), Sandra Spekkels      Jan Martijn Stout, Jan Nanne
(Welzijn en Jeugd), Seda Guler (Handhaving), Sonja
Rienks (Onderwijs).                                    Veilig Thuis Kennemerland: Radha Ramautar
                                                       (teamcoördinator)
GGD Kennemerland: Wilma Kok (adviseur
publieke gezondheid) en Suzanne Bakker (sociaal        VluchtelingenWerk West en Midden-Nederland: Karin
verpleegkundige seksuele gezondheid)                   Nogossek (regiomanager)
Jongeren Informatie Punt Haarlemmermeer: Saskia
Streefkerk (coördinator)
MEE Amstel en Zaan: Marthe van der Meer (consulent
cliëntondersteuning)
MeerWaarde/MENES: Pauline Portegies
(manager sociaal werk) en Rachelle Paalvast
(projectcoördinator MENES)
                                                                                                Regenboogagenda 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                           Intentieverklaring
                                    van de
          Regenboogsteden en de minister van OCW
                                        "
 In Nederland is iedereen gelijkwaardig, heb je de vrijheid om te houden
             van wie je wilt en zichtbaar jezelf te kunnen zijn.
    Waar die vrijheid wordt beknot, er gediscrimineerd wordt of zelfs
           mensen niet veilig zijn, treedt de overheid actief op.
                    Regeerakkoord 2017: Vertrouwen in de toekomst
                                         "
Ambities van wethouders en de minister van OCW
De Regenboogsteden en de minister van OCW zetten zich in om de veiligheid,
weerbaarheid en sociale acceptatie van lhbti-inwoners verder te bevorderen. Ze
hebben daarbij de volgende ambities:
• De sociale acceptatie van lhbti-personen neemt toe onder de hele bevolking,
   maar zeker onder jongeren, ouderen en in kringen waar dat nog een taboe is.
• Vooroordelen, discriminatie, intimidatie en geweld tegen lhbti-personen
   nemen af.
• Lhbti-personen voelen zich gesteund, veilig en weerbaar op school, op straat,
   op het werk, in de zorg en thuis, in de sport en in hun eigen sociale kring.
                                Aldus getekend,
                te Hoofddorp, woensda · 11 december 2019
                         Marjo!      ew~~         de Water
                 De wethouder                    Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>De Regenboogsteden en de minister spreken het volgende af:
Bijdrage van Regenboogsteden
•  De Regenboogsteden vertalen hun ambities naar lokaal beleid voor de periode
   2019-2022. Dat beleid stellen ze op met de direct betrokkenen.
•  De Regenboogsteden maken het regenboogbeleid (nog) effectiever door
   samenwerking tussen betrokken partijen te versterken.
•  De Regenboogsteden monitoren en evalueren resultaten en effecten van
   beleid.
•  Regenboogsteden richten zich op preventie én bestrijding van discriminatie
   van lhbti-personen, met specifieke aandacht voor lhbti-personen binnen het
   brede kader van discriminatie daar waar dit (nog) niet vanzelfsprekend is.
•  Het normaliseren van regenboogbeleid in die zin dat het de norm is om
   regenboogbeleid te voeren en ieder individu uit de lhbti-gemeenschap
   daadwerkelijk als gelijkwaardig wordt beschouwd.
•  Het regenboogbeleid (nog) beter borgen binnen bestaande kaders (diversiteit,
   emancipatie) en het (beter) verbinden met overig relevant gemeentelijk
   beleid bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs, sport, veiligheid, preventieve
   jeugd- en gezondheidszorg en arbeidsmarkt.
•  De Regenboogsteden geven het thema een vaste plaats in hun beleid. Ze
   stellen er ook budget en personeel voor beschikbaar.
•  De Regenboogsteden informeren kleinere gemeenten in de regio over hun
   beleid. Ook geven ze kleinere gemeenten die daar behoefte aan hebben
   advies en informatie voor hun lhbti-emancipatiebeleid.
•  De Regenboogsteden stellen goede voorbeelden uit de praktijk beschikbaar
   aan de minister en aan MOVISIE.
Bijdrage van de minister van OCW
•  De minister van OCW wil lokaal lhbti-emancipatiebeleid verder bevorderen,
   mede op basis van externe evaluatie van de samenwerking van 2015 - 2017
   en op basis van de oproep van wethouders (Van regenboog naar horizon) op
   23 juni 2017.
•  De minister van OCW zorgt voor ondersteuning en advies bij het
   regenboogbeleid van Regenboogsteden door kenniscentrum Movisie en voor
   een jaarlijkse landelijke bijeenkomst om ervaringen en opbrengsten van de
   Regenboogsteden uit te wisselen.
•  De minister van OCW laat het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) volgen hoe
   de acceptatie van lhbti -personen zich ontwikkelt.
Planning en looptijd
•   De wethouders van de Regenboogsteden vertalen de intentieverklaring in een
    lokaal meerjarenplan, dat door het college van Ben W wordt vastgesteld. Het
    plan wordt uiterlijk 1 maart 2020 ter kennisneming aan het ministerie van
    OCW voorgelegd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>