<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>gemeente
Haarlemmermeer
                         raadsvoorstel
           Onderwerp     Vaststellen Beleidskader Zonneakkers Haarlemmermeer
   Portefeuillehouders   drs. Jurgen Nobel, mr. Mariëtte Sedee-Schuitemaker
                 Steller Vincent Bakker MSc. en drs. C. Verbeek
   Collegevergadering    24 maart 2020
     Raadsvergadering
 Raadsvoorstelnummer     2020.0000707
                         1. Voorstel
                         Collegebesluit(en)
                         Het college besluit de raad voor te stellen om:
                          1. het 'Beleidskader Zonneakkers Haarlemmermeer' vast te stellen, met als onderdelen:
                                    a. de Zonneladder Haarlemmermeer;
                                    b. de beleidsregels en ontwikkelprincipes voor zonneakkers;
                                    c. het aangewezen zoekgebied voor grootschalige zonneakers, het 'Zonnecarré'
                                        (clusteren van zonneakkers rondom de banen van de luchthaven);
                          2. de besluiten te publiceren en in werking te laten treden op de dag na publicatie;
                          3. de nota 'Beleidsregels Ruimtelijke inpassing zonnepanelen parken' (2014.0057122) en de
                               verruiming daarop (2017.0013395) in te trekken met ingang van de datum van publicatie
                               van de nieuwe beleidsregels.
                         2. Samenvatting
                         De energietransitie stelt ons voor de opgave om ruimte te zoeken voor hernieuwbare
                         energieopwekking. Zonnepanelen zijn daar in Haarlemmermeer een onderdeel van. Wij richten
                         ons nadrukkelijk op de eigen lokale opgave, te weten woningen, lokale bedrijven en de
                         elektriciteitsbehoefte van mobiliteit op lokale wegen. Het energiegebruik van bijvoorbeeld
                         datacenters en vliegverkeer is een landelijk vraagstuk.
                         We willen zorgvuldig omgaan met onze schaarse ruimte. Echter, omdat ook grootschalige
                         zonneakkers in het buitengebied nodig zijn, dwingt het energievraagstuk ons om keuzes te
                         maken. Wij realiseren ons dat deze ontwikkeling grotendeels ten koste gaat van agrarisch
                         gebied. Waar we ruimte bieden, doen we dat daarom zorgvuldig en in combinatie met andere
                         opgaven. Er is eerst nagedacht over verschillende mogelijke ruimtelijke varianten. Dat heeft
                         geholpen bij het opstellen van een Zonneladder waarin we de wenselijkheid schetsen van
                         verschillende type locaties.
                         We willen niet dat hernieuwbare energieopwekking alleen in het buitengebied gerealiseerd
                         wordt. De ontwikkelingen op daken en andere locaties in de bebouwde omgeving mogen niet
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Vaststellen Beleidskader Zonneakkers Haarlemmermeer                                        pagina 2
achterblijven. Daarom is de Zonneladder vertaald in een Routekaart die ervoor moet zorgen dat
de ontwikkelingen gelijk oplopen. Daar waar zonnepanelen op land gerealiseerd worden, gelden
heldere regels en principes die onder andere gaan over (ruimtelijke) inpassing met onder
andere groen en natuur, functiecombinaties, waarde voor de omgeving, mogelijkheden voor
participatie en milieueffecten en recycling.
De raad heeft eerder gesproken over het concept beleidskader zonneakkers Haarlemmermeer
(26 september 2019). De belangrijkste veranderingen ten opzichte van de conceptversie zijn:
Een uitgebreide Zonneladder inclusief Routekaart, keuze voor één zoekgebied, aanzet tot een
uitvoeringsstrategie en een aanscherping van de beleidsregels en ontwikkelprincipes.
Na vaststelling van het beleidskader zonneakkers zal dit worden gepubliceerd en zal dit beleid
de basis zijn voor het beoordelen en afhandelen van initiatieven.
3. Uitwerking
3.1 Wat willen we bereiken?
Wij willen een helder en eenduidig beleidskader formuleren dat duidelijkheid geeft over waar
en onder welke voorwaarden er mogelijkheden zijn voor de aanleg van zonneakkers in
Haarlemmermeer én wat de voorwaarden voor inpassing zijn. In 2018 waren enkele tientallen
initiatiefnemers voor zonneakkers bekend bij de gemeente. Het ruimtelijk beleid (van zowel
provincie als gemeente) is niet toegesneden op het beoordelen daarvan in het licht van de
opgave uit het Klimaatakkoord. Daarom zijn eind 2018 alle initiatieven in het buitengebied
aangehouden in afwachting van specifiek beleid voor zonneakkers.
De mogelijkheden voor zonneakkers worden nu in sterke mate bepaald door het beleid van de
Provincie Noord-Holland. Onder de huidige Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV) worden
zonneakkers zeer beperkt toegestaan. Wij mogen 'stimuleringsgebieden' aanwijzen waardoor
enige mate van maatwerk mogelijk is. Echter, grote delen van Haarlemmermeer vallen onder
beschermde gebieden die uitgesloten zijn van deze regeling (bijvoorbeeld de bufferzone tussen
Amsterdam en Haarlem, weidevogelleefgebied, voormalig Groene Hart, et cetera).
In de 'Beleidsregels ruimtelijke inpassing zonnepanelenparken' (2014.0057122) hebben wij een
beoordelingskader vastgesteld voor zonneakkers op gronden waarvoor in de gemeentelijke
structuurvisie in de toekomst bedrijfs- of kantorenterreinen zijn voorzien en op gronden in het
glastuinbouwgebied. Grootschalige initiatieven zijn in het landelijk gebied niet toegestaan. In
2017 is met de 'Verruiming beleidsregels Ruimtelijke inpassing zonnepanelenparken'
(2017.0013395) de Groene Hoek aangewezen als stimuleringsgebied.
In ons Coalitieakkoord 2019-2022 stellen wij dat de energietransitie impact heeft op de
ruimtelijk-economische inrichting van Haarlemmermeer en daarmee om specifieke aandacht
vraagt. Het is een omgevings- en veranderopgave. In het bijzonder geldt dit voor het decentraal
opwekken van elektriciteit uit wind- en zonne-energie. Het beleidskader zonneakkers staat in
nauwe relatie met de 'Programmatische aanpak Energietransitie' (2019.0037699). In het
bijzonder het projectcluster 'grootschalige decentrale productie'. Daaronder valt ook de
 Regionale Energiestrategie (RES) en de verkenning naar het stimuleren van zonnepanelen op
daken.
 De RES is een ruimtelijke vertaling van het landelijke Klimaatakkoord (2019-2050). Gemeenten
worden daarin gevraagd een zorgvuldig en gedragen bod te formuleren voor het faciliteren van
zon- en windenergie (zie ook 'brief proces RES' (X.2019.07762)). Het beleidskader zonneakkers
en de RES worden verankerd in de Omgevingsvisie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Vaststellen Beleidskader Zonneakkers Haarlemmermeer                                         pagina 3
Nieuw ruimtelijk beleid voor zonneakkers is om verschillende redenen noodzakelijk en urgent.
Dit zijn onder andere:
  1.    Onze eigen doelstellingen zoals vastgelegd in de Programmatische aanpak
        Energietransitie;
  2.    De nationale opgave voor energie - zoals is vastgelegd in het Klimaatakkoord - die een
        lokale vertaling vraagt;
  3.    De opgave om een specifiek bod te doen voor zon- en windenergie in de RES;
  4.    De diverse initiatiefnemers voor zonneakkers in onze gemeente;
  5.    Het restrictieve en niet-specifieke vigerend (provinciaal en gemeentelijk) beleid;
  6.    De groeiverschillen tussen zon op land en zon op daken.
In vergelijking met de 'Beleidsregels Ruimtelijke inpassing zonnepanelen parken'
(2014.0057122) en de verruiming daarop (2017.0013395), biedt het nieuwe beleidskader meer
ruimte voor zonneakkers, duidelijke voorwaarden waar ontwikkelingen aan moeten voldoen en
biedt het meer sturing in de vorm van een Zonneladder en Routekaart. Met dit beleidskader
geven wij lokaal invulling aan de doelstellingen uit het Klimaatakkoord (49% CO2 reductie in
2030), de Regionale Energiestrategie (35 terawatt uur (TWh) energieopwekking op land in 2030)
en de Programmatische aanpak Energietransitie Haarlemmermeer (COz-neutraal in 2050 en
'lokale opwek = lokale vraag').
3.2 Wat gaan we daarvoor doen?
We hebben een beleidskader opgesteld, bestaande uit een zonneladder met Routekaart, regels
en principes voor de realisatie van zonneakkers, een specifiek zoekgebied voor grootschalige
zonneakkers en een aanzet tot een uitvoeringsstrategie daarvoor. De bijeenkomsten van de
Regionale Energiestrategie (RES) met inwoners en stakeholders zijn benut om input op te halen
op deze elementen.
We richten ons op de eigen opgave (woningen, lokale bedrijven en lokale mobiliteit). Voor
grootschalige zonneakkers wijzen we in dit beleidskader daarom een zoekgebied aan van bruto
1000 hectare voor 2050. Dat is niet zondermeer genoeg om aan de lokale elektriciteitsbehoefte
te voldoen. Maar, de verwachting is dat technologische innovatie niet stilstaat en zonnepanelen
een steeds kleiner ruimtebeslag hebben voor dezelfde hoeveelheid duurzame energie.
Daarnaast wordt in dit beleidskader een Zonneladder gepresenteerd waarin wordt ingegaan op
andere locaties voor het opwekken van elektriciteit met zonnepanelen, waaronder daken,
parkeerterreinen en meer kleinschalige locaties voor zonneakkers.
Zonneladder
De Zonneladder Haarlemmermeer geeft aan welke locaties eerder geschikt zijn voor
zonnepanelen dan anderen. Deze is opgesteld op basis van de Nationale Voorkeursvolgorde (zie
antwoordbrief van minister Wiebes op de motie Dik-Faber van 23 augustus 2019), de
Constructieve Zonneladder (van de Natuur- en Milieufederaties) en met input van betrokkenen
bij het RES-proces. Het geeft aan dat we het benutten van dakoppervlak en locaties zoals
wegbermen of toekomstige bouwlocaties belangrijk vinden om het buitengebied zoveel
mogelijk te sparen. Maar, het geeft geen volgordelijkheid aan. De Zonneladder bestaat uit de
volgende treden:
 1.    Bebouwde omgeving: Locaties zoals daken en geluidschermen;
2.     Bebouwde omgeving: Locaties zoals gevels en parkeerterreinen;
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Vaststellen Beleidskader Zonneakkers Haarlemmermeer                                          pagina 4
3.    Toekomstige bebouwde werkomeeving: Toekomstige kantoor- en bedrijventerrein en
      glastuinbouwconcentratiegebied ('wachtlandschappen');
4.     Bij infrastructuur: Locaties zoals grasbermen langs wegen en spoor of geluidswallen;
5.     Kleinschalige locaties buitengebied: Agrarische bouwblokken en aangewezen kanslocaties;
6.    Grootschalige locaties buitengebied: Binnen het aangewezen zoekgebied en een locatie
      met beperkte omvang in PARK21.
De omvang van de opgave is te groot om alleen op de eerste treden van de ladder te richten.
Om ervoor te zorgen dat de ontwikkeling van 'zon op land' niet onevenredig toeneemt ten
opzichte van 'zon op daken', is de Zonneladder vertaald in een Routekaart. Deze beschrijft
meerdere fasen. Pas wanneer de minimale doelen uit een fase zijn gehaald, kan een volgende
fase gestart worden. Dit zorgt ervoor dat de gemeente inzicht heeft als de ontwikkelingen
ongelijk lopen en - indien nodig - kan bijsturen. Het beleidskader gaat verder in op locaties en
beleidsregels voor grondgebonden zonnepanelen. Voor zonnepanelen op daken of
parkeerterreinen wordt een aparte aanpak ontwikkeld.
Beleidsregels en ontwikkelprincipes
De omvang van de opgave heeft grote impact op het landschap, de beleving en de
gebruiksmogelijkheden daarvan. Om de kwaliteiten van Haarlemmermeer te waarborgen wordt
een set regels en principes beschreven voor de realisatie van zonneakkers. Deze gaan over
(ruimtelijke) inpassing met onder andere groen en natuur, functiecombinaties, waarde voor de
omgeving, mogelijkheden voor participatie en milieueffecten en recycling.
Zoekgebied grootschalige zonneakkers
Ruimtelijke varianten zijn opgesteld voor grootschalige zonneakkers. De varianten lopen uiteen
in de gebieden waar de opgave een plek krijgt en de mate waarin de opgave wordt
geconcentreerd of juist verspreid:
 •     Oplossing ligt elders: Hierin wordt geen grootschalige opwek gefaciliteerd in de gemeente
       Haarlemmermeer en geen invulling gegeven aan de lokale en regionale opgave;
 •     Randen lokaal. Hierin wordt, in lijn met provinciaal beleid, ruimte gezocht grenzend aan
       stedelijk gebied;
 •     Pragmatisch maatwerk Agrarisch gebied. Hierin wordt gezocht naar plekken die
       ongunstiger zijn voor landbouw, zoals overhoeken of percelen ingesloten door
       infrastructuur;
 •     Pragmatisch maatwerk Ringdijk. Hierin wordt gezocht naar plekken in de Ringdijk zone;
 •     Agrarische kerngebieden sparen. Hierin wordt gezocht naar plekken buiten de agrarische
       kerngebieden;
 •     Zonnecorridors. Hierin wordt een strook van zonneakkers gesitueerd langs Rijkswegen en
       spoorlijnen;
 •     Zonnecarré. Hierin wordt de opgave geclusterd in het gebied rond de landingsbanen van de
       luchthaven.
 De ruimtelijke varianten zijn beoordeeld met behulp van zes criteria: heldere landschappelijke
structuur, duidelijk beleid, kansen voor verenigbaarheid, sparen van agrarisch kerngebied,
versterken landschappelijke identiteit en inpasbaarheid in huidige elektriciteitsnet. Ook is
 stilgestaan bij kansen of risico's voor lokaal draagvlak.
 De verkenning van de ruimtelijke varianten is verrijkt met inbreng uit het RES-proces en levert
 een concreet zoekgebied waar grootschalige zonneakkers mogelijk worden gemaakt in
 Haarlemmermeer. Bij de keuze vinden wij het belangrijk dat het de verrommeling en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Vaststellen Beleidskader Zonneakkers Haarlemmermeer                                         pagina 5
versnippering van het landschap tegengaat, vraagstukken en/of hinderzones combineert en die
gebieden benut die minder mogelijkheden hebben voor andere ontwikkelingen. Ook moet zorg
worden gedragen voor mogelijke negatieve effecten op de omgeving en het agrarisch gebied
die gepaard gaan met deze varianten. Wij stellen voor de variant Zonnecarré aan te wijzen als
zoekgebied, omdat deze locatie het best aansluit bij de uitgangspunten. Aandachtspunten zijn
veiligheids- en geluidsaspecten vanwege de nabijheid van het banenstelsel. Dit zoekgebied
kunnen wij onder onze voorwaarden inbrengen in ons lokale bod voor de concept RES van de
regio Noord-Holland Zuid. Het zoekgebied kan als vlek opgenomen worden in de concept RES,
waarbij wordt aangegeven welk deel ervan (hoeveel hectare) er tot 2030 ontwikkeld kan
worden. Aanvullende voorwaarden kunnen geformuleerd worden in het proces van concept
naar definitieve RES 1.0, inclusief wensen en bedenkingen van de raad.
Aanzet tot uitvoeringsstrategie
Bij een opgave van dergelijke omvang hoort een passende uitvoeringsstrategie. Uitgangspunten
die wij hanteren bij de uitvoering van dit beleid zijn:
•      Initiatieven voor treden 1, 2, 3 en 5 van de Zonneladder kunnen met dit beleidskader
      getoetst worden aan de beleidsregels en ontwikkelprincipes;
•      Kanslocaties voor kleinschalige initiatieven (trede 5) kunnen ter beoordeling worden
       aangeboden;
•     Trede 4 vraagt om visievorming samen met weg- en spoorbeheerders;
•     Wij regisseren ontwikkelingen voor grootschalige zonneakkers in het zoekgebied (trede 6).
       Dat vraagt om samenwerking tussen onder andere de grondeigenaren, inwoners, lokale
       energiecoöperaties, netbeheerder, ontwikkelaars, et cetera. Dit beleidskader geeft daar
       een eerste aanzet toe die verder moet worden uitgewerkt. Belangrijk daarbij zijn:
             o De effecten op de agrarische structuur;
             o Het behouden van een duidelijke ruimtelijke structuur, ook in tussenfasen;
             o Het betrekken van omwonenden en belanghebbenden;
             o Het periodiek herijken van de opgave en het zoekgebied, aansluitend bij de RES.
Uitvoering van het beleid is nog afhankelijk van aanpassingen van het provinciale beleid,
waaronder de huidige restricties voor de provinciale Bufferzone. De provincie is betrokken bij
de totstandkoming van ons beleid en is betrokken bij de RES.
3.3 Wat mag het kosten?
Aan de uitvoering van dit voorstel zijn, naast de beschikbare ambtelijke inzet, geen kosten
verbonden.
3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk?
Het is de bevoegdheid van de gemeenteraad om de kaders van nieuw beleid vast te stellen. Het
college is verantwoordelijk voor het opstellen van het beleidskader voor zonneakkers. De
portefeuillehouders Energietransitie en Ruimtelijke Ordening zijn gezamenlijk aanspreekpunt
binnen het college.
3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar?
Inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en dorps- en wijkraden hebben op
verschillende momenten de gelegenheid gehad om mee te praten over het beleid voor
energieopwekking met zonnepanelen. Daarbij is de combinatie gezocht met het
participatietraject van de Regionale Energie Strategie. In 2019 zijn op 5 juni, 24 september, 31
oktober en 12 en 16 december ateliers gehouden waarbij belanghebbenden in wisselende
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Vaststellen Beleidskader Zonneakkers Haarlemmermeer                                          pagina 6
samenstelling zijn betrokken. Het concept beleidskader zonneakkers is als basis gebruikt voor
deze ateliers.
Op diverse momenten en verschillende locaties zijn tientallen ‘Serious Games' gespeeld waarbij
mensen zelf aan de slag konden met het nadenken over waar zij zon op land zouden plaatsen.
Hierbij werd door het merendeel van de mensen de omgeving van de landingsbanen bij de
luchthaven als meest logische locatie gezien. In de bijlage van het beleid is hiervan een foto
impressie opgenomen. Deze inbreng van participanten is meegewogen bij het opstellen van het
zonneakkerbeleid, het komen tot een ruimtelijke voorkeursvariant en het bepalen van het
zoekgebied. Voor bij de gemeente bekende initiatiefnemers van zon op land is een aparte
bijeenkomst georganiseerd op 21 januari 2020. Deze reacties en de beantwoording daarvan is
opgenomen als bijlage bij het beleid.
Voor de RES organiseren we aparte bijeenkomsten voor direct belanghebbenden van de
zoekgebieden, waaronder inwoners en grondeigenaren (stap 5b van de RES; zie 'brief proces
RES' (X.2019.07762). Het doel daarvan is het concretiseren van de zoekgebieden. Na vaststellen
van het beleidskader zullen wij voor het Zonnecarré een bijeenkomst organiseren. De input
hiervan wordt gebruikt bij het opstellen van een uitvoeringsstrategie voor het Zonnecarré.
Nadat het stuk vrijgegeven is worden initiatiefnemers van aangehouden initiatieven op de
hoogte gesteld van het aanstaande nieuwe beleid. Na vaststelling van het beleid door de raad
wordt een besluit genomen op de aangehouden initiatieven.
3.6 Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd?
 Rapportage over de voortgang van zonnepanelen in Haarlemmermeer, zal gebeuren in de
jaarlijkse voortgangsrapportage van het Programma Energietransitie. Ook zal dit blijvend
onderdeel zijn van de (herijk)momenten van de RES.
3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)?
 Dit beleidskader is opgesteld in relatie met het RES-proces. De RES-regio waar
 Haarlemmermeer onderdeel van is beslaat de MRA-regio minus de Flevoland gemeenten. We
stemmen in eerste instantie af binnen de RES-regio Noord-Holland Zuid.
4. Ondertekening
 Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer,
 de secretaris,
 drs. Carel Brugman                                                 mans-Wijdeven
 Bijlage(n):
• Beleidskader Zonneakkers Haarlemmerrrleer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Inleiding
Beleidskader zonneakkers
Haarlemmermeer
24-03-2020
1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Inleiding
Inleiding ....................................................................................................... 3
1.   Opgave zonneakkers en noodzaak beleidsvorming ............................ 4
2.   Haarlemmermeerse Zonneladder ........................................................ 8
   Routekaart voor de zonneladder ........................................................... 11
3.   Kaders, kwaliteiten en vraagstukken in het buitengebied.................. 13
4.   Beleidsregels en ontwikkelprincipes voor zonneakkers .................... 16
   Beleidsregels en ontwikkelprincipes Ruimte & Landschap ................... 16
   Beleidsregels en ontwikkelprincipes Waardebescherming &
   Waardeontwikkeling .............................................................................. 19
   Beleidsregels en ontwikkelprincipes Milieu & Duurzaamheid ............... 20
5.   Ruimtelijke varianten grootschalige zonneakkers ............................. 22
6.   Zoekgebied grootschalige zonneakkers (trede 6) ............................. 29
7.   Aanzet tot uitvoeringsstrategie Zonnecarré ....................................... 32
Bijlage: Begrippenlijst ................................................................................ 36
Bijlage: Type initiatieven in Haarlemmermeer .......................................... 37
Bijlage: Geldend ruimtelijk-juridisch beleid ............................................... 38
Bijlage: Financiën en netwerk ................................................................... 40
Bijlage: Milieueffecten en recycling zonnepanelen ................................... 43
Bijlage: Inspiratie voor dubbelgebruik buitengebied ................................. 44
Bijlage: Kaart Luchthavenindelingsbesluit (LIB) ....................................... 47
Bijlage: Aannames routekaart zonneladder .............................................. 48
Bijlage: Overzicht kans-locaties kleinschalig ............................................ 49
Bijlage: Reacties op concept beleidskader ............................................... 50
2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Inleiding
Inleiding                                                                  zonneakkers (hoofdstuk 6) en de te volgen stappen om richting een
                                                                           uitvoeringsstrategie te komen (hoofdstuk 7).
Een groeiende vraag naar duurzame en lokaal opgewekte elektriciteit
en de financiële aantrekkelijkheid van zonneakkers, maakt dat er veel
initiatieven bij de gemeente Haarlemmermeer binnenkomen voor                  Ontwikkelingen zonne-energie in Nederland en
zonneakkers in het buitengebied. Door de grote rol die zonne-energie          Haarlemmermeer
in de energietransitie krijgt, zal de behoefte aan ruimte voor
zonneakkers toenemen. Dat vraagt om sturing op voorkeurslocaties.
                                                                              De laatste jaren nemen zonnepanelen een enorme vlucht. Vanaf 2011 is
Zoals we dat ook doen bij woningbouw of bedrijventerreinen.
                                                                              het opgesteld vermogen in Nederland – naar schatting – gegroeid van
                                                                              149 MW naar 4.300 MW in 2018. Dat jaar werd een recordgroei behaald
Nieuw beleid is nodig om duidelijkheid te bieden over of, waar en onder
                                                                              van 46% t.o.v. 2017. Opvallend is vooral de groei van zonneakkers van
welke voorwaarden deze ruimtevraag gefaciliteerd wordt. Dit roept allerlei
                                                                              commerciële exploitanten. Deze groeide, mede dankzij de SDE+
vragen op. Welk deel van de lokaal gebruikte energie is lokaal op te
                                                                              subsidie, met 90%.
wekken? Hoe is de kwaliteit van de leefomgeving te waarborgen? Hoe
wordt planologische duidelijkheid geboden? Welke heldere kaders en
                                                                              Ook in Haarlemmermeer is deze groei te zien. In 2017 werd het
perspectieven worden geboden aan initiatiefnemers?
                                                                              opgesteld vermogen bijna verdubbeld t.o.v. het jaar daarvoor. Daarmee
                                                                              werd de sterkste groei behaald van alle Nederlandse gemeenten, nog los
Dit beleidskader is leidend voor hoe wij omgaan met initiatieven voor
                                                                              van de ontwikkeling van zonneakker ‘de Groene Hoek’ bij Hoofddorp. De
zonneakkers. Ook is dit beleidskader leidend voor onze inzet voor de
                                                                              groei zit met name in zon op daken.
Regionale Energiestrategie (RES, zie hoofdstuk 1) voor het onderdeel
opwek door zon in het buitengebied. De beleidsregels “Ruimtelijke
                                                                              Deze cijfers geven aan dat er een sterke autonome groei is. Aan de
inpassing zonnepanelenparken" (2014.0057122) en de verruiming daarop
                                                                              andere kant: In absolute zin is zonne-energie nog maar een fractie in de
(2017.0057122) worden hiermee ingetrokken.
                                                                              totale energiemix. Een serie getallen: in 2017 was 13% van de
                                                                              hernieuwbaar geproduceerde elektriciteit afkomstig uit zonne-energie.
Leeswijzer                                                                    14% van de totale elektriciteit in Nederland was afkomstig uit
In dit beleidskader wordt ingegaan op de noodzaak van zonneakkers en          hernieuwbare bronnen. Het totale elektriciteitsgebruik vertegenwoordigt
beleidsvorming (hoofdstuk 1), de zonneladder Haarlemmermeer en                slechts 20% van ons energiegebruik. Daarmee is nu zo’n 0,4% van de
bijbehorende routekaart (hoofdstuk 2), de landschappelijke kwaliteiten en     totale nationale energievraag ingevuld door zonne-energie.
belangen van Haarlemmermeer (hoofdstuk 3), de voorwaarden en
ontwikkelprincipes voor realisatie van zonneakkers (hoofdstuk 4),             Bronnen: Solar Trendrapport 2018, CBS Zonnestroom per gemeente 2017, CBS
ruimtelijke varianten voor locaties van grootschalige zonneakkers             Longreads: Trends in Nederland 2018; cijfers- Energie, CBS Statline:
                                                                              Energiebalans; aanbod, omzetting en verbruik 2017
(hoofdstuk 5), het aangewezen zoekgebied voor grootschalige
3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Opgave zonneakkers en noodzaak beleidsvorming
                                                                           grondgebied. Omdat de gemeente Haarlemmermeer relatief veel ruimte
1. Opgave zonneakkers en noodzaak                                          heeft, wordt er op nationaal- en regionaal niveau naar ons gekeken als
    beleidsvorming                                                         een gebied met veel potentie voor het opwekken van hernieuwbare
De lokale opgave komt voort uit een verantwoordelijkheid om een            elektriciteit. Dit zet andere belangen onder druk; bijvoorbeeld de positie
deel van onze energievraag lokaal op te wekken en uit de concrete          van Haarlemmermeer als voedselproducent.
landelijke opgave in het Klimaatakkoord. Daarnaast zijn er
ontwikkelingen die de urgentie voor beleidsontwikkeling versterken.
Deze worden hieronder toegelicht.                                            Klimaatakkoord en Regionale Energiestrategie (RES)
Behoefte aan duurzame elektriciteit stijgt                                   Het klimaatakkoord is een overeenkomst tussen organisaties, bedrijven
In de toekomst gaan we meer elektriciteit gebruiken. Elektrificatie van
                                                                             en de politiek in Nederland om de opwarming van de aarde tegen te
vervoer, groei van de datacenter sector en de toename van elektrisch
                                                                             gaan. In de overeenkomst staan zeshonderd maatregelen die daaraan
verwarmen (bijvoorbeeld met warmtepompen) dragen hieraan bij. In de
                                                                             bijdragen. De onderhandelingen voor het klimaatakkoord werden
Ruimtelijke Verkenning Energietransitie Haarlemmermeer worden deze
                                                                             gevoerd aan verschillende tafels. De sectortafel Elektriciteit heeft
ontwikkelingen verkend. Daaruit blijkt dat we in Haarlemmermeer 12
                                                                             afgesproken dat in 2030, 70% van alle elektriciteit uit hernieuwbare
PetaJoule (PJ) elektriciteit gebruiken in 2040 1. Nu is dat ongeveer 5 PJ.
                                                                             bronnen komt. Deels gebeurt dat met windturbines op zee, maar voor
                                                                             een deel ook op land met windturbines en zonnepanelen.
  Hoeveel is één PJ?                      Hoeveel is één hectare zon?
  ▪  300 ha zonneakker                                                       Voor de vertaling van de elektriciteitsopgave uit het klimaatakkoord is
                                          ▪  1 MWp vermogen
  ▪  1.000.000 panelen op daken           ▪  1000 MWh opbrengst per jaar     Nederland in 30 regio’s verdeeld. Elk van de regio’s stelt een Regionale
  ▪  Elektriciteitsgebruik van 85.000     ▪  Elektriciteitsgebruik van 300   Energiestrategie (RES) op waarin wordt vastgelegd hoeveel duurzame
     huishoudens                             huishoudens                     opwek er binnen de regio plaats kan vinden. Ook worden concrete
                                                                             zoekgebieden aangewezen waar dit gerealiseerd kan worden.
                                                                             Gezamenlijk telt de inleg van alle regio’s op tot de landelijke opgave voor
Nationale en regionale opgave zorgt voor druk                                elektriciteitsopwekking op land. De RES is onderdeel van het
In het nationale Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt over lokale
                                                                             omgevingsbeleid van gemeenten en provincie.
elektriciteitsopwekking (zie kader). De geformuleerde nationale opgave is
opgesplitst in wind-op-zee en elektriciteit-op-land. De opgave op land       In het klimaatakkoord is een streven opgenomen dat 50% van de
wordt met de Regionale Energiestrategieën (RES) verdeeld over 30             duurzame energieproductie in eigendom is van de lokale omgeving
regio’s in Nederland. Gemeenten zullen concrete zoekgebieden aan             (inwoners en plaatselijke bedrijven).
moeten wijzen waar wind- en zonne-energie mogelijk is op hun
1
  Nog exclusief energievraag van rijkswegen en luchtzijde Schiphol
4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Opgave zonneakkers en noodzaak beleidsvorming
Initiatiefnemers zijn divers                                                    Daarmee kan het elektriciteitsnet een belemmerende factor zijn in de
Bij de gemeente zijn veel initiatieven binnengekomen voor de aanleg van         realisatie van zonneakkers. Naast zonneakkers maken ook andere
zonnepanelen in het buitengebied. In 2018 ging het om enkele tientallen,        ontwikkelingen dat het netwerk aangepast en verzwaard moet worden.
gezamenlijk goed voor honderden hectares. Deze lopen uiteen van                 Woningbouw, elektrisch vervoer en de elektrificatie van verwarming zijn
grootschalige plannen door buitenlandse ontwikkelaars tot kleinschalige         voorbeelden daarvan. Er moet overwogen worden hoe bepalend
initiatieven van particuliere grondeigenaren (zie Bijlage: Type initiatieven in aanpassingen aan het netwerk zijn bij locatiekeuze voor zonneakkers in
Haarlemmermeer). Het ruimtelijk beleid (van zowel provincie als                 relatie tot andere factoren zoals landschappelijke inpassing. Ook is de
gemeente) was niet toegesneden op het beoordelen van deze nieuwe                aansluiting op het netwerk een kritische factor in de businesscase. Zie
opgave. Daarom zijn eind 2018 alle initiatieven in het buitengebied die niet    Bijlage: Financiën en netwerk voor verdere uitleg.
passen in het huidige gemeentelijke beleid aangehouden in afwachting
van specifiek beleid voor zonneakkers.                                          Schaalgrootte en nabijheid is onderscheidend
                                                                                Grootschalige zonneakkers leveren een significante bijdrage aan de
Tijdelijkheid is onzeker                                                        energieopgave. Kleinschalige zonneakkers kunnen een belangrijke functie
Zonneakkers zijn de komende jaren nodig om de energietransitie te               hebben in het betrekken van lokale bewoners bij de energietransitie en
bewerkstelligen. Het is moeilijk in te schatten hoe technologische              maken het mogelijk om lokaal eigenaarschap te stimuleren. Het is daarom
ontwikkelingen van invloed zijn op de noodzaak voor grootschalige               belangrijk duidelijke keuzes te maken ten aanzien van schaalgrootte en
zonneakkers op lange termijn. Het is denkbaar dat zonneakkers over 15-          nabijheid (zie Hoofdstuk 2)
25 jaar een kleiner ruimtebeslag hebben (vanwege efficiëntieverbetering)
of dat er andere manieren van duurzame opwek mogelijk zijn. Aan de              Alternatieven voor hernieuwbare elektriciteit zijn beperkt
andere kant neemt onze energiebehoefte toe en is het verantwoord om             De vraag naar hernieuwbare elektriciteitsopwekking gaat naar verwachting
aangelegde zonneakkers optimaal te benutten in plaats van vroegtijdig           sterk toenemen. Omdat de mogelijkheden voor windenergie in
afschrijven. Er zullen vooraf goede (financiële) afspraken gemaakt moeten       Haarlemmermeer beperkt zijn, is inzetten op zonnepanelen noodzakelijk.
worden over het duurzaam verwijderen van afgeschreven zonneakkers,              Er zijn ook andere soort ‘zonnepanelen’ die warmte opwekken;
wanneer deze verwijdering plaats moet vinden en herstel van de kavels           zogenoemde zonnecollectoren. De beperkte alternatieven voor
voor de oorspronkelijke functie. Grond met een landbouwbestemming               elektriciteitsopwekking maken dat zonnecollectoren minder wenselijk zijn
houdt deze bestemming, tenzij in de omgevingsvisie en het                       om op grote schaal in te zetten als dat ten koste gaat van locaties die ook
omgevingsplan anders staat aangegeven.                                          voor zonnepanelen benut kunnen worden. Maar, op meer lokale schaal
                                                                                (gebouw-, straat- of buurtniveau) kunnen zonnecollectoren wél interessant
Verzwaring van het elektriciteitsnet is noodzakelijk                            zijn als dat zorgt voor een verlaging van de elektriciteitsvraag. In principe
Grootschalige zonneakkers vragen veel van het elektriciteitsnetwerk. Het        geldt daarom in dit beleidskader dat zonnecollectoren wenselijk zijn op
huidige netwerk is niet toegerust op hoge pieken in elektriciteitsopwekking.    bestaande verharding (daken, parkeerterreinen, et cetera).
5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Opgave zonneakkers en noodzaak beleidsvorming
Dakoppervlak is niet voldoende                                            Tabel 1: Energiescenario’s voor 2050 die variëren in energievraag en benutting
                                                                          van dakoppervlak. In alle gevallen exclusief luchtzijdig Schiphol. Een basiswaarde
Het benutten van nieuw en bestaand dakoppervlak is logisch en             voor efficiëntieverbeteringen van zonnepanelen is meegenomen. Er wordt ook
noodzakelijk. Maar, de daken zijn ontoereikend voor de totale opgave. Met uitgegaan van 15 windturbines in Haarlemmermeer. Aannames uit de Ruimtelijke
                                                                          Verkenning Energietransitie (2018) zijn overgenomen. *onder industrie vallen in dit
het Energy Transition Model (ETM) zijn energiescenario’s opgesteld        geval sectoren als datacenters, chemie en voedsel. Vanwege de impact van
waarmee doorgerekend kan worden hoeveel hectare zonneakkers nodig         datacenters, geeft de tabel ook de uitkomst weer als industrie wordt meegerekend
zijn bij bepaalde aannames. De scenario’s uit de Ruimtelijke Verkenning   exclusief datacenters (DC’s).
Haarlemmermeer zijn ook zo opgebouwd. In Tabel 1 staan de resultaten                       Uitgaande van energievraag van:
van verschillende scenario’s. Startpunt zijn scenario’s voor 2050,
                                                                            Benutting      Woningen       Industrie*         Lokale       Rijkswegen     Opgave zon*
opgesteld door het Servicepunt Duurzame Energie in het kader van de         daken          en                                wegen
RES. Deze zijn aangevuld met aannames uit de Ruimtelijke Verkenning                        bedrijven
                                                                                                                                                         1000 ha
(zoals ontwikkelingen op gebied van warmtepompen, elektrisch vervoer en
datacenters). Ze geven inzicht in de totale opgave wanneer uitgegaan                                                                                     1200 ha
wordt van een bepaalde energievraag en dakbenutting.                                                             Ex. DC’s
                                                                                90%
                                                                                                                                                         3300 ha
De berekeningen laten zien dat er minimaal 1.000 hectare aan
                                                                                                                                                         4000 ha
zonneakkers nodig is om in 2050 aan onze eigen lokale energiebehoefte
te voldoen. Dit gaat ervan uit dat 90% van de geschikte daken benut                                                                                      1500 ha
kunnen worden en dat 15 windturbines toegevoegd worden.
                                                                                                                                                         1600 ha
                                                                                50%                              Ex. DC’s
Ruimtelijke inpassing en kwaliteit noodzakelijk                                                                                                          3800 ha
In Haarlemmermeer is de ruimte schaars, er zijn veel nieuwe opgaven die
                                                                                                                                                         4600 ha
hier een plek moeten krijgen. Naast ruimte voor het opwekken van
elektriciteit, moeten er nieuwe woningen gebouwd worden en is er ruimte   *uitgangspunt is dat in elk scenario 15 windturbines van 3 MW gerealiseerd worden.
voor kantoren en bedrijven nodig. Nieuwe infrastructuur en ruimte voor    In het buitenland zijn voorbeelden bekend waar grote zonneparken als
recreatie horen ook bij deze opgaven. We hebben niet de ruimte om         visitekaartje bij luchthavens zijn aangelegd. Route-gebonden vormen van
zonneakkers als afgesloten gebieden in de gemeente neer te zetten. Een    recreatie laten zich bovendien goed combineren met goed ingepaste
opgaven van minimaal 1.000 ha is zodanig groot dat deze altijd ergens     zonneakkers. Sommige delen van het landelijk gebied in de gemeente
zichtbaar zal zijn. Op diverse plekken in Nederland zijn voorbeelden te   Haarlemmermeer zijn nu nauwelijks toegankelijk. Meer ruimte voor route-
vinden van zonneakkers in combinatie met lokale betrokkenheid,            gebonden recreatie en sportieve activiteiten is in Haarlemmermeer een
vergroting van biodiversiteit en ruimte voor recreatie (zie bijlage).     kans voor fietsers, hardlopers, wandelaars en ruiters.
6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Opgave zonneakkers en noodzaak beleidsvorming
Opgave voor het buitengebied beperken
                                                                                Conclusies voor de opgave
Er kan niet gewacht worden met zonneakkers tot alle daken vol liggen; dit
kan en moet hand in hand gaan. Met zonneakkers kan in één keer veel
vermogen worden opgewekt en blijven de energieverliezen beperkt (hoe            We richten ons op de eigen opgave (woningen, lokale bedrijven en lokale
grootschaliger, hoe minder energieverlies). Daarnaast kunnen kansen             mobiliteit). Voor grootschalige zonneakkers wijzen we in dit beleidskader
benut worden voor tijdelijk- en/of meervoudig grondgebruik. Maar, om de         daarom een zoekgebied aan van bruto 1.000 hectare voor 2050. Dat is
landschappelijke opgave en gevolgen te beperken, zal een groot deel van         niet zondermeer genoeg om aan de lokale elektriciteitsbehoefte te
het dakoppervlak benut moeten worden. Om de ontwikkeling op daken               voldoen. Maar, de verwachting is dat technologische innovatie niet
(aanzienlijk) te versnellen is ook hulp en regelgeving van hogere               stilstaat en zonnepanelen een steeds kleiner ruimtebeslag hebben voor
overheden nodig. Ook in stedelijk gebied, niet zijnde daken, zal creativiteit   dezelfde hoeveelheid duurzame energie. Daarnaast wordt in dit
en innovatie nodig zijn voor opwekking van hernieuwbare energie. Te             beleidskader een zonneladder gepresenteerd. Hierin wordt ingegaan op
denken is aan het met zonnepanelen overkappen van parkeerterreinen,             andere locaties voor het opwekken van elektriciteit met zonnepanelen,
het benutten van geluidschermen, het toepassen van (kleine) windturbines        waaronder daken, parkeerterreinen en meer kleinschalige locaties voor
en zonnepanelen verwerken in wegen. Door in te zetten op meerdere               zonneakkers.
mogelijkheden, wordt invulling gegeven aan de lokale behoefte naar
hernieuwbare elektriciteit.                                                     1.000 hectare aan zonneakkers is een enorme omvang. Het staat gelijk
                                                                                aan 50 oorspronkelijke polderkavels en is vergelijkbaar met de omvang
Omdat deze opgave uitgaat van een aanzienlijke benutting van het                van PARK21. We zien dit als het maximaal draagbare in ons landschap
dakpotentieel, zal de gemeente via de (partners en opdrachtgevers van           (het eindbeeld van 2050), waarbij de leefbaarheid gewaarborgd en
de) RES inzetten op maatregelen en lobby om het benutten van                    versterkt kan worden.
dakoppervlak te versnellen. Vanuit het Rijk en de provincie ontstaat hier
                                                                                Randvoorwaardelijk bij deze opgave is het benutten van meer wenselijke
ook steeds meer aandacht voor2. De inspanningen voor het versnellen van
                                                                                locaties in het (toekomstig) bebouwd gebied. Daarnaast kunnen meer
zon op daken (en andere wenselijke locaties zoals parkeerterreinen)
                                                                                kleinschalige locaties in het buitengebied de betrokkenheid en het gevoel
worden beschreven in een aparte aanpak.                                         van eigenaarschap bij de energietransitie versterken. Dit is vastgelegd in
                                                                                de Haarlemmermeerse Zonneladder (hoofdstuk 2).
2
  Zie Rijksmotie Dik-Faber over in aanloop naar de Regionale Energiestrategieën
toetsen van nieuwe zonneparken op natuur- en landbouwgrond aan de
zonneladder (28 mei 2019) en het nieuwe coalitieakkoord van de Provincie Noord-
Holland.
7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Haarlemmermeerse Zonneladder
2. Haarlemmermeerse Zonneladder
Voor een zorgvuldige ruimtelijke afweging is een Zonneladder                 Zonneladder Haarlemmermeer
opgesteld, als uitwerking van de voorkeursvolgorde van het Rijk3 en          Evenwichtig inzetten op verschillende type locaties
geïnspireerd op de Constructieve Zonneladder4 . Ruimtelijk gezien is
het benutten van grootschalige zonneakkers de laatste trede van de           1. Bebouwde omgeving: Volle inzet
zonneladder (zie kader). In tijd gezien zullen initiatieven op                        a. Woning- en bedrijfsdaken
verschillende treden tegelijk binnenkomen. De opgestelde volgorde                     b. Geluidschermen, vangrails en wegdek
betekent niet dat minder wenselijke treden altijd later aan de beurt         2. Bebouwde omgeving: Nadere ruimtelijke kwaliteitstoets
komen. Het betekent wel dat initiatieven op die treden aan strengere                  a. Gevels van gebouwen
randvoorwaarden moeten voldoen en dat initiatieven op meer                            b. Andere locaties binnen de bebouwde omgeving, inclusief het
wenselijke locaties voorrang krijgen als er overaanbod ontstaat (zie                      luchthaventerrein. Bijvoorbeeld functiecombinaties met
de Routekaart). Dit beleidskader gaat verder in op de locaties voor                       parkeren of wateropslagbassins
grondgebonden zonnepanelen. In hoofdstuk 4 staan de beleidsregels            3. Toekomstige bebouwde werkomgeving: Tijdelijk inzetten
en ontwikkelprincipes daarvoor beschreven. Voor de kansen op                          a. Planologisch vastgelegde ruimtelijke reserveringen binnen
daken en parkeerterreinen ontwikkelen we een aparte aanpak.                               LIB 4 zijnde toekomstige kantoor- en bedrijventerrein en
                                                                                          glastuinbouwconcentratiegebied (‘wachtlandschappen’)
1. Bebouwde omgeving: Volle inzet                                            4. Dubbelgebruik bij infrastructuur: Zorgvuldig inzetten met visie voor
Het plaatsen van zonnepanelen op nieuwe en bestaande bouwwerken                 het geheel
biedt een dubbele functie en gaat niet ten koste van andere                           a. Grasbermen langs wegen en spoor
ontwikkelingen. Daarom worden daken, geluidsschermen en vangrails                     b. Grastaluds van kunstwerken
benoemd als meest wenselijke locaties. Er liggen ook kansen om in de                  c. Geluidswallen
toekomst zonnepanelen te integreren in wegen en zo bijvoorbeeld de           5. Kleinschalige locaties buitengebied (max. 2 hectare): Beperkt
vluchtstroken of fietspaden te benutten voor het opwekken van                   inzetten
hernieuwbare elektriciteit.                                                           a. Binnen agrarische bouwblokken
                                                                                      b. Binnen aangewezen kleinschalige locaties binnen LIB 4
                                                                             6. Grootschalige locaties buitengebied (>10 hectare): Zorgvuldig
                                                                                inzetten met visie voor het geheel
                                                                                      a. Binnen aangewezen zoekgebied (zie hoofdstuk 6)
3
  Zie antwoord van minister Wiebes (23 augustus 2019) op de moties Dik-Faber          b. Mogelijke locatie in PARK21
over een zonneladder als nationaal afwegingskader bij inpassing van zonne-
energie                                                                      Voor uitleg per onderdeel, zie begeleidende tekst
4
  Van de Natuur- en Milieufederaties
8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Haarlemmermeerse Zonneladder
                                                                               Schaalgrootte
2. Bebouwde omgeving: Nadere kwaliteitstoets
Het benutten van deze locaties in de bebouwde omgeving is in principe           Kleinschalig              Middelgroot             Grootschalig
wenselijk, maar vraagt wel om duidelijke kwaliteitsafwegingen.                  <2 hectare                2-10 hectare            >10 hectare
Bijvoorbeeld het overkappen van een binnenstedelijk parkeerterrein wat
vraagt om een beoordeling over de veiligheid, uitstraling, beleving van de     Deze oppervlakten zijn exclusief medegebruik (bijvoorbeeld met
buitenruimte, et cetera. Hetzelfde geldt voor zonnepanelen op gevels, op       recreatieve functie) maar inclusief standaard inpassing zoals stroken
het luchthaventerrein of zelfs boven wegen. Deze locaties vragen om            tussen panelen en groen ter afscheiding.
maatwerk en hebben geen harde restricties qua schaalgrootte.
3. Toekomstige bebouwde werkomgeving: Tijdelijk inzetten                    5. Kleinschalige locaties buitengebied: Beperkt inzetten
Op deze locaties kunnen tijdelijk zonneakkers gerealiseerd worden. Dit
                                                                            In het buitengebied willen we zonneakkers zoveel mogelijk clusteren om
zijn locaties waarvoor planologisch is vastgelegd dat er in de toekomst een
                                                                            versnippering te voorkomen. Maar, we willen ruimte laten voor
bedrijventerrein of kantorenlocatie komt. Ook geldt dit voor het
                                                                            kleinschalige en lokale initiatieven om de betrokkenheid en het gevoel van
glastuinbouwconcentratiegebied bij Rijsenhout. Gronden kunnen zo
                                                                            eigenaarschap bij de energietransitie te stimuleren. Voor veel kernen
tijdelijk nuttig gebruikt worden. Deze locaties vragen om maatwerk en
                                                                            liggen er kansen voor het benutten van grote daken, parkeerterreinen of
hebben geen harde restricties qua schaalgrootte.
                                                                            taluds van naastliggende wegen. Dit heeft altijd de voorkeur boven
                                                                            zonneakkers nabij kernen. Maar, voor bepaalde plekken kan juist een
4. Dubbelgebruik bij infrastructuur: Zorgvuldig inzetten met                kleine zonneakker kansrijk zijn. Hiervoor worden een aantal kansrijke
     visie voor het geheel                                                  locaties benoemd (zie bijlage). Aanvullende mogelijkheden kunnen per
Er zijn kansen om zonnepanelen te plaatsen op locaties nabij                geval beoordeeld worden en moeten passen binnen de beleidsregels en
infrastructuur zoals grasbermen, -taluds en geluidswallen. Deze locaties    ontwikkelprincipes van hoofdstuk 4. Daarnaast is het binnen agrarische
liggen verspreid waardoor versnippering een reëel risico vormt. Er moet     bouwblokken mogelijk om zonnepanelen te plaatsen. Mits deze op een
daarom een duidelijke overkoepelende visie opgesteld worden voor het        goede manier worden ingepast, zoals het voorzien van erfbeplanting zodat
benutten van deze locaties. Waarbij het belangrijk is dat het niet          ze niet zichtbaar zijn vanaf de weg. In al deze gevallen gaat het om
onevenredig ten kosten gaat van groen, recreatie en/of natuur. Met de       kleinschalige locaties (>2 hectare).
weg- en spoorbeheerders maken we visies voor het eventueel gebruiken
van deze gronden. In principe gaat het hier om kleinschalige locaties,
maar oog voor het geheel en behoud van gebiedskwaliteiten is
belangrijker dan schaalgrootte.
9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Haarlemmermeerse Zonneladder
6. Grootschalige locaties buitengebied: Zorgvuldig inzetten
    met visie voor het geheel
We zijn genoodzaakt ook in te zetten op grootschalige zonneakkers in het
buitengebied. Dit is de minst wenselijke trede in de zonneladder omdat het
ten koste gaat van agrarisch gebied en vraagt om duidelijke planologische
uitspraken. De opgave wordt geconcentreerd in één zoekgebied om
versnippering te voorkomen. Ook met een goede ruimtelijke inpassing zijn
deze locaties – door de omvang – zichtbaar in het landschap. Het is
daarom belangrijk om ze goed in te bedden in de grotere landschappelijke
structuur. De omvang maakt het noodzakelijk om functiecombinaties te
zoeken en benutten waar mogelijk. Dit beleidskader wijst een zoekgebied
aan waar grootschalige opwekking met zonnepanelen is toegestaan (zie
hoofdstuk 6). Het benutten van dit zoekgebied vraagt om sturing in de
vorm van een duidelijke visie en uitvoeringsstrategie (zie hoofdstuk 7).
Op het zoekgebied is één uitzondering mogelijk. Een zonneakker van
beperkte omvang (maximaal 20 hectare) in PARK21. Voorwaarde daarbij
is dat het past binnen de ontwerpprincipes van PAR21 en een
meerwaarde vormt op het gebied van educatie, recreatie en
natuurontwikkeling.
10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Haarlemmermeerse Zonneladder
Routekaart voor de zonneladder                                               Disclaimer: De gemeente kan afwijken van de routekaart bij
In de zonneladder staan locaties voor zonnepanelen gerangschikt op           voortschrijdend inzicht over opgave, ambitie, noodzaak, ruimtelijke
wenselijkheid. In de praktijk zien we dat de meest wenselijke locaties niet  kwaliteit of wenselijkheid van zonneakkers op verschillende type gronden.
altijd het meest makkelijk zijn. De zorg ontstaat dan dat de ontwikkeling
van bijvoorbeeld zon op grote daken achterblijft bij de ontwikkeling van     Situatie in 2018/2019
zon op landbouwgrond. Dit risico adresseren wij door de zonneladder uit      In 2018 lagen er zonnepanelen op 11,2% van de woningdaken (totaal 20
te werken tot een routekaart. In de routekaart zijn de mogelijkheden         MW) en op 5% van de bedrijfsdaken (totaal 33 MW). In 2019 is op de
opgenomen die nu goed in beeld zijn (daken, parkeerterreinen, bij            grote zonneakker ‘de Groene Hoek’ 33 MW aan zonnepanelen
infrastructuur, kleinschalige- en grootschalige zonneakkers). De potentie    geïnstalleerd. Daarnaast levert het kleinschalige park langs de A4 bij
van andere locaties (zoals ‘wachtlandschappen’, maar ook gevels en           Rijsenhout een bijdrage van ongeveer 1 MW.
wegdekken) vraagt nadere verkenning.
                                                                             Fase 1
Per fase (tijdsperiode) is voor daken en parkeerterreinen een minimaal       Maximaal 150 hectare (150 MW) grootschalige- en 5 hectare kleinschalige
doel gesteld. Voor locaties bij infrastructuur is een streefwaarde           zonneakkers gerealiseerd. Minimaal 40 MW op woningdaken gerealiseerd
opgenomen omdat de realisatie sterk afhankelijk is van een gezamenlijke      (20% van de daken benut), 70 MW op bedrijfsdaken (10% van de daken
visie met de wegbeheerders. Voor minder wenselijke locaties die ten          benut) en 2 MW op parkeerterreinen voordat de volgende fase van start
kosten gaan van agrarische gebied, is een bovengrens aangegeven. Voor        kan. Er wordt gestreefd naar 5 MW bij infrastructuur.
de onderlinge vergelijkbaarheid zijn de doelen in vermogen weergegeven.
Voor zonneakkers geldt dat 1 hectare gelijk staat aan ongeveer 1 MW
                                                                             Fase 2 (beoogd voor rond 2030)
vermogen.
                                                                             Maximaal 400 hectare grootschalige- en 10 hectare kleinschalige
                                                                             zonneakkers gerealiseerd. Minimaal 60 MW op woningdaken gerealiseerd
Pas wanneer de minimale doelen in een fase zijn gehaald, kan de
                                                                             (30% van de daken benut), 130 MW op bedrijfsdaken (20% van de daken
volgende fase gestart worden. Dit zorgt ervoor dat de gemeente
                                                                             benut) en 15 MW op parkeerterreinen voordat de volgende fase van start
inzichtelijk heeft als ontwikkelingen op bijvoorbeeld daken achterblijven en
                                                                             kan. Er wordt gestreefd naar 15 MW bij infrastructuur.
– indien nodig – kan bijsturen. Het kan blijken dat bijvoorbeeld de
ontwikkeling op parkeerterreinen niet gehaald wordt, maar de ontwikkeling
                                                                             Fase 3
op bedrijfsdaken dat compenseert. In dat geval mag alsnog een volgende
                                                                             Maximaal 600 hectare grootschalige- en 20 hectare kleinschalige
fase gestart worden. Om rekening te houden met (technologische)
                                                                             zonneakkers gerealiseerd. Minimaal 75 MW op woningdaken gerealiseerd
ontwikkelingen kan de routekaart in de toekomst aangescherpt worden,
                                                                             (40% van de daken benut), 200 MW op bedrijfsdaken (30% van de daken
bijvoorbeeld naar aanleiding van RES-herijkingen.
                                                                             benut) en 25 MW op parkeerterreinen voordat de volgende fase van start
                                                                             kan. Er wordt gestreefd naar 25 MW bij infrastructuur.
Zie de bijlage voor de gebruikte aannames bij opstellen van de routekaart.
11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Haarlemmermeerse Zonneladder
Fase 4                                                                   Fase 5
Maximaal 750 hectare grootschalige- en 30 hectare kleinschalige          Maximaal 850 hectare grootschalige- en 40 hectare kleinschalige
zonneakkers gerealiseerd. Minimaal 85 MW op woningdaken gerealiseerd     zonneakkers gerealiseerd. Minimaal 90 MW op woningdaken gerealiseerd
(45% van de daken benut), 255 MW op bedrijfsdaken (40% van de daken      (50% van de daken benut), 290 MW op bedrijfsdaken (45% van de daken
benut) en 35 MW op parkeerterreinen voordat de volgende fase van start   benut) en 40 MW op parkeerterreinen voordat een volgende fase van start
kan. Er wordt gestreefd naar 35 MW bij infrastructuur.                   kan. Er wordt gestreefd naar 40 MW bij infrastructuur.
Afbeelding 1: Routekaart als vertaling van de zonneladder Haarlemmermeer
12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Kaders, kwaliteiten en vraagstukken in het buitengebied
3. Kaders, kwaliteiten en vraagstukken in het                               Combinaties van schaalgrootte en nabijheid
     buitengebied
De opgave om ruimte te zoeken voor zo’n 1.000 hectare zonneakkers           Grootschalige parken nabij kernen?
moet afgezet worden tegen het belang dat het (agrarische)                   Grote impact op de nabije leefomgeving, met mogelijk beperkt
buitengebied heeft. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het huidige          draagvlak. Verwacht wordt dat het merendeel van de mensen geen
beleid en de landschappelijke kwaliteiten en vraagstukken van het           positieve associatie hebben bij grootschalige parken in hun directe
buitengebied in Haarlemmermeer. Onder het buitengebied verstaan             nabijheid. Maken wel duidelijk hoe groot onze energiebehoefte is en
we; het noordelijk en zuidelijk agrarisch kerngebied en het                 zet veel zoden aan de dijk qua opwek.
veeteeltgebied ten noorden van Vijfhuizen en in Haarlemmerliede
Spaarnwoude. PARK21 en de Westflank zijn nu nog buitengebied,               Kleinschalige parken nabij kernen?
maar in transitie volgens de structuurvisie. Het beleid voor                Beperktere impact op de nabije leefomgeving, met mogelijk draagvlak
zonneakkers beoogt landschappelijke opgaven te verenigen en                 als de ontwikkelprincipes kloppen. Maken de energietransitie
positieve kwaliteiten te versterken.                                        zichtbaar, maar zijn niet allesoverheersend in het landschappelijk
                                                                            beeld. De totale opgave wordt niet gered met alleen kleinschalige
De kaders die van toepassing zijn op de realisatie van zonneakkers zijn:    oplossingen.
Structuurvisie Haarlemmermeer (agrarisch kerngebied, bufferzone, groene
hart), het beleidskader De agrarische sector in perspectief, de provinciale Grootschalige parken verder van kernen?
omgevingsvisie en provinciale ruimtelijke verordening. Nieuw beleid is in   Beperkte impact op de nabije leefomgeving, met grotere kans op
ontwikkeling, zoals: Nationale omgevingsvisie, nieuwe provinciale           draagvlak als de ontwikkelprincipes kloppen. Maken de
ruimtelijke verordening en omgevingsvisie Haarlemmermeer. Zie voor          energietransitie zichtbaar in een nieuw soort landschap, maar niet in
verdere uitleg de bijlage (geldend ruimtelijk-juridisch beleid).            de directe leefomgeving. Zet veel zoden aan de dijk qua opwek.
De eerdere gemeentelijke Beleidsregels ruimtelijke inpassing                Kleinschalige parken verder van kernen?
zonnepanelenparken en de aanvulling hierop, komen met vaststelling van      Beperkte impact op de leefomgeving. Door mogelijke versnippering
dit beleidskader te vervallen. Voor de gebieden die in het geldende         (er zijn immers vele parken nodig gezien de opgave) kan wel de
ruimtelijk beleid zijn aangewezen als toekomstig bedrijven-/ kantoren- of   eenduidigheid van het landschap onder druk komen te staan. Dit kan
glastuinbouwgebied geldt dat ontwikkeling van zonneakkers onder             een negatief effect op het draagvlak hebben. De totale opgave wordt
voorwaarden mogelijk blijft. Voor deze gebieden gelden de beleidsregels     niet gered met alleen kleinschalige oplossingen.
en ontwikkelprincipes zoals beschreven in hoofdstuk 4.
13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Kaders, kwaliteiten en vraagstukken in het buitengebied
Voormalig Groene Hart/zuidelijk agrarisch kerngebied                       Het noordelijk kerngebied heeft te maken met het weren van aanwezige
De zuidpunt van Haarlemmermeer is het meest open deel van de polder.       ganzen (t.b.v. veiligheid vliegverkeer). Dit levert belemmeringen voor het
Hier is de ruimte van het oorspronkelijke polderlandschap nog voelbaar.    grondgebruik op in een straal van 10 km rond de luchthaven. De Nationale
Het gebied is in de structuurvisie benoemd als landbouwkerngebied; het     Regiegroep Vogelaanvaring heeft een convenant opgesteld waarvan het
zuidelijk agrarisch kerngebied. De zuidpunt lag in het nationale landschap subsidiëren van het onderploegen van oogstresten zoals tarwe onderdeel
Groene Hart. Het Rijk heeft de verantwoordelijkheid voor dit landschap     uitmaakt. Ook wordt gestudeerd op business-cases voor alternatieve
neergelegd bij gemeente(n) en provincie(s). Doel voor dit gebied is om de  gewassen.
openheid en het oorspronkelijke karakter zoveel mogelijk te waarborgen.
                                                                           Haarlemmerliede en Spaarnwoude
Bufferzone/noordelijk agrarische kerngebied                                Op dit moment vallen grote delen van Haarlemmerliede en Spaarnwoude
Het noordelijk agrarisch kerngebied (voornamelijk akkerbouwgebied) en      onder diverse beschermingsregimes: UNESCO (Stelling van Amsterdam),
het buitengebied van Haarlemmerliede Spaarnwoude (voornamelijk             bufferzone, aardkundige monument (de strandwal Spaarnwoude-
veeteeltgebied) ligt in de bufferzone Amsterdam-Haarlem. Deze is bedoeld   Haarlemmerliede) en weidevogelleefgebied. De provincie wil de huidige
om de stedelijke gebieden van Amsterdam en Haarlem niet aaneen te          beschermingsregimes in de nieuwe Provinciale Verordening wijzigen in
laten groeien. Door het instrument ‘bufferzone’ en door de beperkingen     Bijzonder Provinciaal Landschap.
van het Luchthavenindelingsbesluit (LIB) is het gebied opengebleven. Met
toenemende verstedelijking en inbreiding van Haarlem en Amsterdam          Westflank en PARK21
gaan de Verenigde Binnenpolder, de Inlaagpolder en het buitengebied bij    De westflank van Haarlemmermeer (globaal tussen Vijfhuizen en
Vijfhuizen en Zwanenburg een belangrijkere rol spelen als recreatief       Lisserbroek) en PARK21 is nu buitengebied maar is in transitie volgens de
uitloopgebied. Het veenweidegebied bij Haarlemmerliede Spaarnwoude         structuurvisie. De westflank ligt buiten LIB 5 (20 Ke contour) en buiten LIB
heeft te maken met bodemdaling. In en aanpalend aan het noordelijk         4 en is als geluidsluw gebied beoogd voor functies als wonen, recreëren
kerngebied zijn grote delen van het luchthaventerrein in beheer als        en agrarisch medegebruik. Het toekomstige PARK21 wordt ontwikkeld
langgras.                                                                  tussen Hoofddorp en Nieuw-Vennep.
Druk op agrarische kerngebieden Haarlemmermeer                             Bestaande associaties buitengebied
De agrarische kerngebieden zijn in de structuurvisie opgenomen om          Het landelijk gebied van Haarlemmermeer – alles buiten de verstedelijkte
planologische duidelijkheid en bescherming te geven aan de agrarische      en recreatieve gebieden - heeft allerlei bestaande waarden en kwaliteiten
sector. Het agrarisch gebied heeft te maken met een autonome toename       die door mensen verschillend ervaren kunnen worden. Onderstaand een
van zoute kwel, maar het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft              selectie van associaties met het buitengebied.
aangegeven dat de verzilting voorlopig nergens dwingt tot ander agrarisch
grondgebruik. Er wordt voor nu ingezet op slimmer doorspoelen.
14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Kaders, kwaliteiten en vraagstukken in het buitengebied
                                                                            en gebruikers van het buitengebied is behoud en ontwikkeling van woon-,
                                                                            recreatie- en leefomgevingskwaliteiten van belang. Voor de luchthaven is
                                                                            het veilig houden van luchtvaart operationele zaken van belang. Het
                                                                            grotere belang voor alle belanghebbenden is de noodzaak om te komen
                                                                            tot een duurzame, stabiele energievoorziening.
                                                                            Conclusies
                                                                            Verantwoordelijkheid nemen voor de opgave heeft consequenties voor de
                                                                            hiervoor genoemde kwaliteiten en vraagstukken in het buitengebied. De
                                                                            vraag is welke kwaliteiten absoluut behouden moeten blijven en hoe ze
                                                                            ontwikkeld kunnen worden in het licht van andere opgaven en
                                                                            vraagstukken in Haarlemmermeer. Het volgende hoofdstuk presenteert
                                                                            beleidsregels en ontwikkelprincipes die hier antwoorden op geven.
Afbeelding 2: Woordwolk van associaties met het buitengebied
Functie en kenmerken van het buitengebied
Het buitengebied heeft nu en in de toekomst een bepaalde functie en
specifieke kenmerken. De structuur is ingericht voor de agrarische functie,
waarbij de agrariërs ook de beheerder van het landschap zijn.
De ruimtelijke structuur wordt verder gekenmerkt door het open gebied,
beleving van ruimte, beleving van voedselproductie, recreatiewaarde en
cultuurhistorie, maar ook door de reserveringen voor ruimtelijke
ontwikkelingen en de geluidsbelasting door weg-, spoor- en luchtverkeer.
Het buitengebied heeft onder meer een functie als uitloopgebied voor
bewoners en bufferzone tegen verstedelijking.
Belanghebbenden in het buitengebied
In het buitengebied komen verschillende belangen samen. Voor agrariërs
is een duurzame toekomst voor de landbouw van belang, met duidelijkheid
over omvang en situering van de agrarische kerngebieden. Voor inwoners
15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Beleidsregels en ontwikkelprincipes voor zonneakkers
4. Beleidsregels en ontwikkelprincipes voor                             Beleidsregels en ontwikkelprincipes Ruimte & Landschap
    zonneakkers                                                         1. Beleidsregels volgend uit de Zonneladder
                                                                        We zetten in op het clusteren van zonneakkers om versnippering in het
Het (deels) faciliteren van de opgave voor het opwekken van
                                                                        landschap te voorkomen. We koesteren de rustige gebieden in de
hernieuwbare elektriciteit, heeft een grote impact op het landschap,
                                                                        gemeente en zetten deze schaarse ruimte in voor wonen en recreëren.
de beleving en de gebruiksmogelijkheden daarvan. Om deze
                                                                        We voorkomen dat woonkernen worden ingebouwd door zonneakkers en
kwaliteiten te waarborgen beschrijft dit hoofdstuk een set
                                                                        houden de polderlinten vrij.
beleidsregels en ontwikkelprincipes voor de realisatie van
zonneakkers. Deze gelden voor alle ontwikkelingen van
                                                                        Beleidsregels:
zonnepanelen op land (treden 3 t/m 6) en gaan over ruimtelijke en
                                                                        • Grootschalig zonneakkers (trede 6) zijn toegestaan binnen het
landschappelijke inpassing; overlast voor belanghebbenden en het
                                                                            aangewezen zoekgebied (zie hoofdstuk 6) en liggen ten minste 125
stimuleren van draagvlak; milieueffecten en duurzaamheid. Het
                                                                            meter van de noord-zuid polderlinten. Voor de oost-west polderlinten
combineren van functies en opgaven gaat als rode draad hier
                                                                            met woningen geldt een afstand van minimaal 50 meter vanaf het lint.
doorheen. Voor inspiratiebeelden van dubbelgebruik, zie Bijlage:
                                                                        • Kleinschalige zonneakkers (trede 5) zijn toegestaan op aangewezen
Inspiratie voor dubbelgebruik buitengebied. Deze regels en principes
                                                                            kans-locaties binnen LIB 4 (zie hoofdstuk 2 en bijlage). Het is mogelijk
geven ook inzicht in de argumenten die – samen met de verkenning
                                                                            om nieuwe locaties aan te dragen ter toetsing.
in hoofdstuk 5 – leiden tot de aangewezen locatie voor grootschalige
zonneakkers in hoofdstuk 6.                                             • Zonneakkers zijn tijdelijk toegestaan in planologisch vastgelegde
                                                                            ruimtelijke reserveringen binnen LIB 4, zijnde toekomstige kantoor- en
                                                                            bedrijventerrein en glastuinbouwconcentratiegebied (trede 3
  Schaalgrootte                                                             ‘wachtlandschappen’).
                                                                        • Zonneakkers bij infrastructuur (trede 4) zijn toegestaan op
   Kleinschalig             Middelgroot              Grootschalig           grasbermen, -taluds of geluidswallen, mits ze niet onevenredig ten
   <2 hectare               2-10 hectare             >10 hectare            kosten gaan van groen, recreatie en/of natuur en passen in de
                                                                            gezamenlijke visie van gemeente en weg- en spoorbeheerders.
  Deze oppervlakten zijn exclusief medegebruik (bijvoorbeeld met
                                                                        • Middelgrote zonneakkers zijn in principe niet wenselijk vanwege het
  recreatieve functie) maar inclusief standaard inpassing zoals stroken
                                                                            versnipperende effect op de kavelstructuur. Uitzondering daarop zijn
  tussen panelen en groen ter afscheiding.
                                                                            zonneakkers op ‘wachtlandschappen’ (trede 3) en bij een heldere en
                                                                            duidelijke visie, zonneakkers bij infrastructuur (trede 4).
                                                                        • Uitzondering op bovenstaande regels is een zonneakker van
                                                                            maximaal 20 hectare in PARK21, mits passend bij de
                                                                            ontwerpprincipes van PARK21, recreatief ingepast en met educatieve
                                                                            functie.
16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Beleidsregels en ontwikkelprincipes voor zonneakkers
2. Ringdijk zone                                                           Beleidsregels:
We beschermen onze ringdijk en willen deze verder recreatief en            • Het veeteeltgebied rond Vijfhuizen wordt niet ingezet voor
toeristisch ontwikkelen.                                                       grootschalige zonneakkers (trede 6. NB ten oosten van de Kromme
                                                                               Spieringweg valt onder de Stelling van Amsterdam en het gebied rond
Beleidsregels:                                                                 de eendenkooi valt in het Natuurnetwerk Nederland (NNN))
• Zonneakkers zijn niet toegestaan in de ringdijkzone. Dit is de zone op   • Het veenweidegebied in Haarlemmerliede – Spaarnwoude wordt niet
     het ringdijktalud, bij de voetsloot onderaan de ringdijk en de kavels     ingezet voor grootschalige zonneakkers (trede 6. NB Het
     grenzend aan de voetsloot.                                                veenweidegebied valt in het NNN en voor een deel in het
                                                                               Weidevogelleefgebied).
3. Natuur en recreatiegebieden                                             •   Er vindt geen permanente functieverandering plaats. Het tijdelijk
We beschermen bestaande en toekomstige natuur- en recreatiegebieden.           energielandschap wordt weer agrarisch (kern)gebied, tenzij
Bij de ontwikkeling van zonneakkers zetten we in op recreatief                 toekomstige planologische beleidsafwegingen een ander inzicht
medegebruik.                                                                   geven.
Beleidsregels:                                                             5. Medegebruik en functiemenging
• Grootschalige zonneakkers (trede 6) worden niet ontwikkeld op            We gaan zorgvuldig om met de ruimte in Haarlemmermeer en combineren
     locaties die een bestaande of potentiële grote recreatieve            functies waar mogelijk.
     (medegebruiks-) waarde hebben. Denk hierbij aan bestaande en
     toekomstige groen- en recreatiegebieden. Of aan toekomstige           Beleidsregels:
     recreatieve ‘uitloopgebieden’ voor de dorpen en grotere stedelijke    • Zonneakkers dragen bij aan de beleefbaarheid en toegankelijkheid
     gebieden in de omgeving (zoals Vijfhuizen dat voor Haarlem is en          van het landschap. Dat wil zeggen dat de groenstructuren die
     Zwanenburg en omgeving voor Amsterdam en Haarlem).                        aangelegd worden voor de inpassing van zonneakkers in principe
• Uitzondering is een zonneakker van maximaal 20 hectare in PARK21,            altijd (deels) publiek toegankelijk zijn zodat medegebruik mogelijk is.
     mits passend bij de ontwerpprincipes van PARK21, recreatief ingepast  • Zonneakkers worden gecombineerd met recreatieve voorzieningen,
     en met educatieve functie.                                                zoals wandel- en fietsroutes, beplanting, water en natuurvriendelijke
                                                                               oevers, speelvoorzieningen, afhankelijk van de potentie. Zie Bijlage:
4. Agrarische kerngebieden en landelijk gebied                                 Inspiratie voor dubbelgebruik buitengebied.
We doen duidelijke planologische uitspraken over de agrarische             Wensen:
kerngebieden. Uit eerdere hoofdstukken blijkt dat het niet mogelijk is om  • Onderzocht kan worden of zonneakkers gecombineerd kunnen
aan de vraag naar opwek van energie te voldoen zonder aan de omvang            worden met waterberging. Daarbij kan gedacht worden aan lokaal
van het buitengebied te tornen en/of aan die van de twee agrarische            opzetten van het peil (inclusief natuurvriendelijke oevers) of vergroten
kerngebieden. Maar, we dragen zorg voor een gezonde agrarische sector.         van de zoetwaterlens.
17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Beleidsregels en ontwikkelprincipes voor zonneakkers
6. Ruimtelijke inpassing
Zonneakkers worden op een goede manier ruimtelijk ingepast. Ze passen    Illustraties
bij de huidige ruimtelijke structuur van de gemeente met behoud van
landschappelijke kernwaarden, zoals openheid, vergezichten en lange
lijnen.
Beleidsregels:
• Zonneakkers zijn voorzien van een met de gemeente en omgeving
     afgestemd inpassingsplan.
• Bij de afscheiding van zonneakkers wordt zoveel mogelijk met sloten
     en zo min mogelijk met hekwerken gewerkt. Hekwerken die gebruikt
     worden zijn transparant en uniform.
• De onaantrekkelijke (open) kant van de panelen en de technische
     installaties worden aan het zicht onttrokken met beplanting.
• Er wordt rekening gehouden met bestaande landschaps-
     karakteristieken. De rijen panelen staan evenwijdig met de
     kavelstructuur (zuidwest opstelling) met tussenruimtes voor
     (dwars)doorzicht en doorzichten over bestaande poldersloten blijven
     vrij. Uitzondering kan gemaakt worden bij infrastructuur.
• De minimale afstand tussen de rijen met panelen is 3,5 meter.
• Panelen hebben een uniforme uitstraling. Anders gekleurde rasters,
     verschillende type panelen en reclame-uitingen zijn esthetisch niet
     wenselijk.
• De maximale hoogte van de tafels is 2m vanaf het maaiveld. Waar
     landschappelijk wenselijk kan er een lagere hoogte geëist worden.
• Waar nodig, worden hoogteverschillen aangebracht zodat er over de
     panelen heen gekeken kan worden. Bijvoorbeeld door fietsroutes
     verhoogd aan te leggen.
                                                                                       uidwest
Wensen:                                                                               opstelling
• Bij de zonneakker wordt informatie verstrekt over bijvoorbeeld de
     energieopbrengst.
18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Beleidsregels en ontwikkelprincipes voor zonneakkers
Beleidsregels en ontwikkelprincipes Waardebescherming &                            maatregelen genomen (zoals een coating). De LVNL en IL&T worden
                                                                                   om een advies gevraagd.
Waardeontwikkeling
                                                                               Wensen:
1. Geluidsbelasting
                                                                               • Indien mogelijk wordt met de uitwerking van het ontwerp van een
We koesteren de rustige gebieden in de gemeente en zetten deze
                                                                                   zonneakker aangesloten bij de doelstelling om ganzen te weren of
schaarse ruimte in voor wonen en recreëren.
                                                                                   geluidsoverlast tegen te gaan.
Beleidsregels:
• Grootschalige zonneakkers (trede 6) combineren we zoveel mogelijk            3. Toegevoegde waarde omgeving
    met geluidsbelaste gebieden. Daarom zijn gronden langs                     De ontwikkeling van zonneakkers komt niet alleen ten goede van
    grootschalige infrastructuur zoals landingsbanen, rijkswegen en            ontwikkelaars, maar er wordt ook waarde toegevoegd aan de directe
    spoorweg eerder geschikt voor zonneakkers dan gronden in minder            omgeving.
    geluidsbelast gebied
• Kleinschalige zonneakkers (trede 5) zijn niet toegestaan buiten de LIB       Beleidsregels:
    4 zone.                                                                    • Ontwikkelde zonneakkers zijn – in lijn met het streven van het
                                                                                   Klimaatakkoord – voor 50% eigendom van de lokale omgeving. De
                                                                                   specifieke uitwerking hiervan wordt samen met de lokale omgeving en
2. Luchthavenoperatie                                                              de gemeente vastgelegd. Daarbij gaat het in eerste instantie om
Zonneakkers vormen op geen enkele wijze een risico voor de veiligheid
                                                                                   inwoners en lokale ondernemers. Onderdeel hiervan zijn financiële
van luchthavenoperaties.
                                                                                   modellen of fondsen waarbij de (leef)omgeving mee kan profiteren van
                                                                                   de baten.
Beleidsregels:
                                                                               • Zonneakkers dragen bij aan de ontsluiting van het landelijk gebied. Dit
• Zonneakkers zijn in principe niet toegestaan in LIB-zones 1 en 2.
                                                                                   door aanleg van aantrekkelijke randen met openbare routes erdoor of
• In LIB 3 wordt het wel of niet toestaan, voorgelegd aan de
                                                                                   erlangs.
    Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) en Inspectie Leefomgeving en
                                                                               Wensen:
    Transport (IL&T).
                                                                               •   De ontwikkeling van grootschalige zonneakkers draagt bij aan het
• Zonneakkers mogen niet zorgen voor hinderende reflectie of
                                                                                   mogelijk maken van lokale initiatieven. Een deel van de eis voor lokaal
    radarverstoring voor de luchthavenoperatie5. Bij de ontwikkeling wordt
                                                                                   eigendom kan hiermee worden ingevuld.
    aangetoond dat er geen overlast optreedt of er worden passende
•   5 Uit onderzoeken blijkt dat zonnepanelen minder reflectie veroorzaken dan
    bijvoorbeeld water, gebouwen of gewassen. Toch zal dit altijd getoetst
    moeten worden om veiligheid te garanderen.
19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Beleidsregels en ontwikkelprincipes voor zonneakkers
Beleidsregels en ontwikkelprincipes Milieu & Duurzaamheid                             wordt rekening gehouden met de benodigde opgave voor
                                                                                      hernieuwbare elektriciteit, de bedrijfseconomische situatie van de
1. Milieueffecten
Zonneakkers vormen geen risico voor de gezondheid van mens, plant en                  zonneakkers en de staat van het landschap.
dier en ze worden na afschrijving op een correcte manier verwijderd en
verwerkt.                                                                         3. Ecologie en biodiversiteit
                                                                                  Zonneakkers tasten de ecologie en biodiversiteit van de omgeving niet
Beleidsregels:                                                                    aan. De inpassing ervan draagt juist positief bij.
• Er worden geen gevaarlijke stoffen in de panelen gebruikt die mogelijk
     vrij kunnen komen bij beschadiging en er wordt zorg gedragen voor            Beleidsregels: 6
     een correcte verwerking (zie Bijlage: Milieueffecten en recycling            • Er wordt voorafgaand aan de aanleg een goede nulmeting gedaan van
     zonnepanelen).                                                                   bodem en natuurwaarde met een standaard monitoringsprotocol. De
• Er worden draagconstructies toegepast die niet leiden tot uitspoeling               eerste 5 jaar wordt ieder jaar gemonitord. Daarna minstens iedere 5
     van zink. Biocomposiet is een gangbaar alternatief.                              jaar.
• Met een kettingbeding en boeteclausule wordt gezorgd dat aangelegd              • Er wordt samen met een ecoloog en bodemkundige een plan voor
     wordt wat is afgesproken (ook na doorverkoop van het plan).                      ecologische inrichting en ecologisch verantwoord (bodem)beheer
                                                                                      gemaakt. Alle technische structuren van de zonneakker worden hierin
                                                                                      meegenomen. Er wordt gelet op de lokale situatie en bijbehorende
2. Vergunning en verwijdering
                                                                                      doelsoorten.
Zonneakkers worden niet voortijdig verwijderd als ze nog noodzakelijk en
nuttig zijn. Maar, ze blijven ook niet onnodig lang liggen als ze al              • Specifiek onderdeel hiervan is een brede ecologisch ingerichte buffer
overbodig en afgeschreven zijn.                                                       langs de buitenrand met inachtneming van landschappelijke inpassing
                                                                                  • Zonnepanelen staan niet direct op de grond en er is voldoende ruimte
                                                                                      tussen de rijen met panelen en de tafels met panelen zelf voor
Beleidsregels:
                                                                                      voldoende licht en water doorlating en een ecologische inrichting.
• In de omgevingsvergunning wordt een evaluatievoorschrift
     opgenomen. De bedoeling van het voorschrift is om periodiek te               • Verdichting van de bodem wordt zoveel mogelijk vermeden door
     heroverwegen of de betreffende zonneakkers nog nodig zijn voor de                beperkt gebruik te maken van zware betonnen funderingen.
     opgave of dat de opstellingen verwijderd moet worden en de gronden               Schroefpalen zijn een gangbaar alternatief.
     opnieuw geschikt gemaakt worden voor agrarisch gebruik. Daarbij              • Bij aanleg van zonneakkers op en naast water worden
                                                                                      waterinsectenvriendelijke panelen gebruikt.
6 Op basis van: ’Literatuurstudie en formulering richtlijnen voor een ecologische
inrichting van zonneakkers in de provincies Groningen en Noord-Holland, WUR,
2018
20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Beleidsregels en ontwikkelprincipes voor zonneakkers
•   Er worden in principe geen bestaande bomen gekapt voor de
    realisatie van een zonneakker. Wanneer kap onvermijdelijk is, dient op
    een andere locatie herplant plaats te vinden die in waarde
    vergelijkbaar is.
•   Bij de afscheiding van zonneakkers wordt zoveel mogelijk met sloten
    en zo min mogelijk met hekwerken gewerkt. Waar deze wel worden
    toegepast zijn ze toegankelijk voor kleine dieren.
•   Er worden nestel- of schuilplekken gecreëerd om biodiversiteit te
    bevorderen en de zonneakker wordt ’s nachts niet verlicht.
Wensen:
• Waar mogelijk worden bijzondere habitatten aangelegd als verwacht
    kan worden dat dit een positief effect heeft op specifieke doelsoorten.
• Bij inzaaien van gewassen worden regionale zaadmengsels gebruikt.
21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Ruimtelijke varianten grootschalige zonneakkers
5. Ruimtelijke varianten grootschalige                                      Variant randen lokaal
                                                                            Zonneakkers worden gesitueerd
    zonneakkers                                                             aansluitend aan het bestaand bebouwd
Dit hoofdstuk schetst ruimtelijke varianten voor het situeren van           gebied van kernen. Op allerlei plekken in
grootschalige zonneakkers in Haarlemmermeer. Hiermee worden de              de gemeente verschijnen zo zonneakkers
kansen en mogelijkheden van verschillende locaties verkend. De              met diverse maatvoering en variabele
varianten worden vergeleken aan de hand van een aantal criteria. Zo         omvang. Deze variant is in lijn met de
worden de effecten verkend op de gemeente als geheel. De inzichten          strekking van huidig provinciaal beleid.
uit dit hoofdstuk, leiden tot één zoekgebied voor grootschalige
zonneakkers. De afbeeldingen geven de hoofdstructuren van de                Indicatie of variant in de buurt komt van
gemeente weer (ringvaart, bebouwde omgeving, Schiphol en                    1000 ha: Nee
hoofdinfrastructuur), niet de gemeentegrenzen.
Variant ‘oplossing ligt elders’                                             Variant pragmatisch maatwerk
In deze variant zou gemeente Haarlemmermeer geen grootschalig opwek         agrarisch gebied
met zon faciliteren, los van wat mogelijk is volgens bestaand gemeentelijk  Er wordt pragmatisch gekeken naar
beleid. De gedacht is dat voedselproductie hierbij de voorkeur krijgt boven mogelijke locaties. Bijvoorbeeld percelen
energieopwek en dat op landelijk niveau gestuurd wordt op zonneakkers       die ongunstiger zijn voor landbouw
op minder vruchtbare gronden. Vooralsnog stuurt het Rijk niet op deze       vanwege omvang, vorm of
wijze. Er wordt met deze variant geen invulling gegeven aan een             bodemgesteldheid, overhoeken op
zoekgebied van richting de 1000 hectare. Hier kleeft een risico aan. Naar   agrarische percelen of kleine gebieden die
verwachting wordt binnen de RES-regio een substantieel bod verwacht,        zijn ingesloten door infrastructuur en
met de mogelijkheid dat bij een onvoldoende bod het Rijk ingrijpt en        lastiger bereikbaar zijn. De omvang per
aanwijst. De gemeente neemt daarmee geen verantwoordelijkheid voor de       park is variabel en afhankelijk van de maat
leefomgeving.                                                               van het perceel. In beide agrarische
                                                                            kerngebieden komen zonneakkers.
                                                                            Indicatie of variant in de buurt komt van
                                                                            1000 ha: Sterk afhankelijk van uitgangspunten
22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Ruimtelijke varianten grootschalige zonneakkers
Variant pragmatisch maatwerk Ringdijk                                Variant zonnecorridors
Zonneakkers worden gerealiseerd aan de                               Langs alle Rijksinfrastructuur, wegen en
randen van de polderstructuur, grenzend                              spoorlijnen, worden brede zonneakkers
aan de Ringdijk en op het ringdijktalud.                             gerealiseerd. Het uitzicht op de polder
Hier zijn vaak kleinere kavels aanwezig                              verandert voor passanten op deze wegen
dan de ‘standaard’ kavels van 20 hectare,                            en vanaf het spoor, maar ook vanuit
aangezien de rationele verkaveling hier                              diverse dorpen zoals Abbenes,
aansluit op de grillig verlopende ringdijk.                          Weteringbrug, Buitenkaag, Nieuw-Vennep.
Hiermee blijven goede agrarische                                     Zonneakkers worden gekoppeld aan de
productiekavels midden in de polder                                  geluidsopgave. Woongebieden worden
behouden. Het beeld is dan dat                                       gespaard. Zowel in het noordelijk als het
zonneakkers – verschillend van omvang –                              zuidelijk agrarische kerngebied komen
vooral in de ringdijkzone komen te liggen.                           zonneakkers.
Indicatie of variant in de buurt komt                                Indicatie of variant in de buurt komt van
van 1000 ha: Nee                                                     1000 ha: Ja
Variant agrarische kerngebieden                                      Variant zonnecarré
sparen                                                               De opgave wordt geclusterd rond de
Zonneakkers worden alleen buiten de                                  Polderbaan en de Zwanenburgbaan in het
twee agrarische kerngebieden geplaatst.                              noordelijk agrarisch kerngebied. Er wonen
Binnen de kerngebieden komen alleen                                  relatief weinig mensen. Clustering wordt
zonnepanelen op daken. De                                            gezocht met geluidsbelasting. Door de
energieopgave wordt ingepast binnen                                  omvang, ligging en vorm krijgt het gebied
gebieden als; Park21, Westflank, PrimA4a                             een iconische functie in de gemeente.
en het veeteeltgebied bij Vijfhuizen. De
zonneakkers komen vaak in de nabijheid                               Indicatie of variant in de buurt komt van
van kernen, verspreid door de hele polder.                           1000 ha: Ja
Indicatie of variant in de buurt komt van 1000 ha: Sterk afhankelijk
van uitgangspunten
23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Ruimtelijke varianten grootschalige zonneakkers
Beoordeling Ruimtelijke Varianten
De volgende afwegingscriteria worden gebruikt om de varianten onderling       Beoordeling lezen
te vergelijken. De uitleg kan stellig zijn maar het is belangrijk om te
onthouden dat dit relatief is ten opzichte van de andere varianten. Voor      Bij elke variant geeft een radardiagram aan hoe deze scoort op de
alle varianten geldt dat de haalbaarheid op diverse aspecten, zoals           verschillende afwegingscriteria (van 0 tot 3). Hoe hoger de score
mogelijkheden voor netverzwaring, grondeigendom en draagvlak, nader           (meer gevulde vakjes), hoe positiever de variant scoort op dat
verkend moet worden. Het huidige energienetwerk heeft aanpassing nodig        onderdeel.
om de energietransitie te faciliteren. Omdat zonneakkers niet de enige
oorzaak zijn voor die aanpassingen, is de capaciteit van het huidige          Leeg: De variant zorgt voor versnippering,
netwerk geen randvoorwaarde voor locatiekeuze, maar wordt het wel als
                                                                              is niet duidelijk uit te leggen in beleid, biedt
afwegingscriteria meegenomen.
                                                                              geen kansen voor het combineren met
                                                                              andere opgaven, tast het agrarisch kern-
•     Heldere landschappelijke structuur: Leidt het oppervlak aan             gebied ernstig aan, doet afbreuk aan de
      zonneakkers niet tot versnippering, maar kunnen ze gezamenlijk een      landschappelijke identiteit van Haarlemmer-
      groot gebaar vormen op passende schaal?                                 meer en vraagt om grote aanpassingen aan
•     Duidelijk beleid: Leidt de variant tot helder uitlegbaar en eenduidig   het huidige elektriciteitsnetwerk.
      beleid voor toelaten of afwijzen van diverse initiatieven?
•     Kansen voor verenigbaarheid: Is het mogelijk de zonneakker in te        Gevuld: De variant clustert de opgave, is
      zetten om hinderzones, vraagstukken of andere problematiek te           duidelijk uitlegbaar in beleid, biedt veel
      combineren (bijvoorbeeld geluidsoverlast, ganzen, zoute kwel of         kansen voor het combineren met andere
      recreatie)?                                                             opgaven, tast het agrarisch kerngebied
•     Sparen van agrarisch kerngebied: Worden de agrarische                   niet aan, versterkt de landschappelijke
      kerngebieden niet aangetast zodat de landbouwsector grotendeels         identiteit van Haarlemmermeer en is goed
      wordt ontzien?                                                          inpasbaar in het huidige elektriciteitsnetwerk.
•     Versterken landschappelijke identiteit: Versterkt de variant de
      herkenbaarheid en karakteristieken van de gemeente?
•     Inpasbaar in huidige elektriciteitsnetwerk7: Kan de variant
      gefaciliteerd worden door het huidige elektriciteitsnetwerk?
7
  In een korte slag is verkend hoe de netbeheerder aankijkt tegen spreiden of
concentreren van zonneakkers. Het huidige netwerk lijkt beter geschikt voor
spreiden
24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Ruimtelijke varianten grootschalige zonneakkers
Beoordeling randen lokaal                                                 Beoordeling pragmatisch maatwerk
Deze variant leidt tot veel                                               agrarisch gebied
versnipperde zonneakkers verspreid                                        Deze variant leidt ook tot veel
door de polder en aansluitend aan                                         versnipperde zonneakkers – variërend
bebouwingsranden van de dorpen.                                           van omvang - verspreid door de polder.
Het scenario heeft grote                                                  Er kan discussie ontstaan over welke
consequenties voor het landschap                                          plek wel of niet beleidsmatig wordt
direct aansluitend aan kernen. Om                                         toegestaan (“Waar stopt en begint een
voldoende oppervlak te halen komt                                         ‘overhoek”). Om voldoende oppervlak te
elk dorp in een brede rand van                                            halen moeten er veel plekken gebruikt
zonneakkers te liggen. Dit heeft                                          worden. In deze variant zal een strakke
effect op uitbreidingsmogelijkheden.                                      hand qua inpassing nodig zijn, anders
Aanpassingen aan het net zullen noodzakelijk zijn, maar door de spreiding dreigt verrommeling of ontstaat het beeld dat de parken ‘overal’ liggen.
en geringe omvang per initiatief minder ingrijpend. Deze variant heeft    Aanpassingen aan het net zullen noodzakelijk zijn, maar door de
effect op de agrarische kerngebieden, de Westflank en PARK21.             pragmatische insteek wordt naar optimale locaties gezocht. Deze variant
                                                                          heeft effect op beide agrarische kerngebieden.
Gedachten bij lokaal draagvlak
Impact op de directe leefomgeving geeft een risico op beperkt draagvlak   Gedachten bij lokaal draagvlak
onder inwoners. Kans op draagvlak kan groter worden wanneer de            Kans op draagvlak kan aanwezig zijn bij inwoners omdat relatief weinig
omwonenden delen of meedoen in het initiatief en er een optimale          mensen in de buurt van overhoeken en grootschalige infrastructuur
landschappelijke inpassing is.                                            wonen.
25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Ruimtelijke varianten grootschalige zonneakkers
Beoordeling pragmatisch                                                     Beoordeling agrarische
maatwerk Ringdijk                                                           kerngebieden sparen
Bij deze variant komen zonneakkers                                          Bij deze variant worden de agrarische
versnipperd langs de ringvaart, op                                          kerngebieden ontzien. In de gebieden
restruimtes en overhoeken. Ze zijn                                          buiten de agrarische kerngebieden
goed zichtbaar omdat je er vanaf de                                         komen versnipperd grote en kleine
dijk op kijkt. De dijk en vaart zijn een                                    zonneakkers. Om voldoende oppervlak
veelgebruikte recreatieve en                                                te behalen moeten er veel plekken
toeristische route, die we ook als                                          gebruikt worden die nu een andere
zodanig verder willen ontwikkelen. Ze                                       ontwikkelingsrichting kennen, zoals de
zijn het visitekaartje van                                                  (geluidsluwe) Westflank, PARK21, het
Haarlemmermeer. Het zicht vanaf de                                          glastuinbouwgebied en het
ringdijk de polder in en naar de overkant is de grootste kwaliteit van de   veeteeltgebied bij Vijfhuizen. Verwacht wordt dat er grote parken ontstaan
ringdijk. Een goede inpassing is in deze variant belangrijk maar lastig     waardoor netverzwaring nodig is.
vanwege de zichtbaarheid vanaf de dijk en vaart. Zonneakkers sluiten niet
aan bij de ambitie voor dit gebied en tasten daarmee de identiteit van      Gedachten bij lokaal draagvlak
Haarlemmermeerpolder als geheel aan. Het inzetten van restruimtes en        Afhankelijk van de locatie zal er meer of minder kans op draagvlak zijn.
overhoeken in dit gebied moet aansluiten bij de visie ringdijk en ringvaart Over het algemeen zullen grotere locaties dichter bij woongebieden
en het toerismebeleid om de Ringdijk verder recreatief en toeristisch te    komen te liggen wat nadelig kan zijn voor draagvlak onder inwoners.
ontwikkelen.
Gedachten bij lokaal draagvlak
De impact op de identiteit van Haarlemmermeer maakt dat deze variant
naar verwachting op weinig draagvlak kan rekenen.
26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Ruimtelijke varianten grootschalige zonneakkers
Beoordeling zonnecorridor                                                 Beoordeling zonnecarré
Deze variant geeft een duidelijk                                          Beleidsmatig is deze variant goed
beeld en leidt tot een helder                                             uitlegbaar doordat het gebied voor
uitlegbaar beleid; de zonneakkers                                         zonneakkers heldere grenzen heeft. Het
liggen in een zone aansluitend aan                                        beeld van de polder verandert, rond de
Rijksinfrastructuur en                                                    Polderbaan en Zwanenburgbaan, langs
railinfrastructuur. Afhankelijk van de                                    de A5 en de aanpalende wegen als
plek, de hoogte van de panelen en                                         N205, Weg om de Noord, Schipholweg
de gekozen inpassing zal de                                               en Hoofdvaart. Nadere uitwerking kan op
beleving van de polder (weidsheid,                                        twee manieren: hoge panelen met een
zicht op polder) vanaf de wegen en                                        vorm van landbouw daaronder
vanuit de trein ingrijpend                                                (dubbelgebruik) of lage panelen zodat de
veranderen. Ook zal het zicht vanuit verschillende kernen in de zuidpunt  openheid beleefbaar blijft en medegebruik met routes aantrekkelijk is. In
veranderen. Het scenario valt samen met gebieden waar geluidshinder       beide gevallen wordt het gebied onaantrekkelijk voor ganzen. De locatie
aanwezig is. Afhankelijk van de gekozen breedte van de corridor kan er    voor zonneakkers valt in deze variant samen met gebieden waar nu
veel oppervlakte gerealiseerd worden. Netverzwaring lijkt noodzakelijk    geluidshinder is. Vanuit vertrekkende en aankomende vliegtuigen ziet men
vanwege de grote omvang en clustering. Deze variant heeft flinke effecten een iconisch beeld. Effecten op radar en geluid zullen punten van
op de omvang van beide agrarische kerngebieden.                           onderzoek zijn. Netverzwaring zal door de omvang en concentratie
                                                                          noodzakelijk zijn. Deze variant heeft effect op een groot deel van het
Gedachten bij lokaal draagvlak                                            noordelijk agrarisch kerngebied. Nader onderzoek is nodig om de
Draagvlak bij inwoners kan aanwezig zijn doordat het de meeste            neveneffecten op het zuidelijk kerngebied inzichtelijk te maken.
woongebieden spaart van grootschalige zonneakkers. Bij passanten zou
weerstand te verwachten kunnen zijn.                                      Gedachten bij lokaal draagvlak
                                                                          Draagvlak bij inwoners kan aanwezig zijn doordat het de meeste
                                                                          woongebieden spaart van grootschalige zonneakkers.
27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Ruimtelijke varianten grootschalige zonneakkers
Samenvatting Ruimtelijke Varianten                                       Inpasbaar in huidige elektriciteitsnetwerk: Naar verwachting zijn ‘randen
Heldere landschappelijke structuur: ‘ onnecarré’ en ‘zonnecorridor’      lokaal’ en ‘pragmatisch maatwerk agrarisch gebied’ het best in te passen
kunnen beide goed aansluiten op de schaal en structuur van het           in het huidige elektriciteitsnetwerk. ‘ onnecarré’ zal door de
landschap. De andere varianten geven een meer versnipperde structuur,    geconcentreerde omvang de meeste impact hebben op het netwerk.
met name de ‘Pragmatisch maatwerk’ varianten.
Duidelijk beleid: ‘Pragmatisch maatwerk agrarisch gebied’ is lastig         Belangrijkste uitgangspunten voor het zoekgebied
uitlegbaar in beleidsregels. Het vergt een grote mate van maatwerk en
toetsing van specifieke locaties. ‘ onnecorridor’ en ‘zonnecarré’ zijn      Met de uitwerking van ruimtelijke varianten is de opgave voor een
beleidsmatig goed vast te leggen waardoor helderheid ontstaat bij het       juiste inpassing van opwek afgezet tegen de te beschermen en
toelaten of afwijzen van initiatieven.                                      versterken kwaliteiten van het buitengebied. Wat met nadruk
                                                                            belangrijk wordt gevonden in de definitieve keuze voor locaties:
Kansen voor verenigbaarheid: ‘ onnecarré’ en ‘zonnecorridor’ bieden
goede kansen voor het combineren van opgaven. Bij de andere varianten             •   Tegengaan van verrommeling in het landschap;
liggen deze combinaties minder voor de hand. Mede vanwege de                      •   Combineren van vraagstukken en/of hinderzones;
diversiteit aan locaties.                                                         •   Benutten van gebieden met minder mogelijkheden voor
                                                                                      andere ontwikkelingen.
Sparen van agrarische kerngebieden: De ‘Pragmatisch maatwerk’
varianten en ‘kerngebieden sparen,’ zullen de minste impact hebben op de
kerngebieden. ‘Zonnecarré’ en ‘zonnecorridor’ tasten de agrarische
gebieden het meest aan. Bij ‘zonnecarré wordt het zuidelijk kerngebied
ontzien, maar dat kan nog steeds grote gevolgen hebben voor de sector.
Versterken landschappelijke identiteit: ‘ onnecarré’ en ‘zonnecorridor’
hebben beide de mogelijkheid om de herkenbaarheid en karakteristieken
van de gemeente te versterken. Met name ‘zonnecarré’ geeft een iconisch
beeld. Bij de andere varianten worden minder kansen gezien om de
landschappelijke identiteit te versterken, met name bij ‘Pragmatisch
maatwerk Ringdijk’.
28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Zoekgebied grootschalige zonneakkers (trede 6)
6. Zoekgebied grootschalige zonneakkers (trede 6)                           Zoekgebied: De Zonnecarré
Het zoekgebied voor grootschalige zonneakkers in het buitengebied           De variant ‘Zonnecarré’ wordt aangewezen als zoekgebied voor
is de laatste stap in de Haarlemmermeerse Zonneladder en kan niet           grootschalige zonneakkers (zie afbeelding 3). Dit gebied bevindt zich
los worden gezien van opwek in stedelijk gebied. Er wordt gekozen           binnen de contouren van het Groene Carré (beschreven in de
voor de variant ‘Zonnecarré’ om de grootschalige opgave te                  Structuurvisie Haarlemmermeer 2030) en wordt omsloten door:
clusteren. Daarnaast is er de mogelijkheid om een park van beperkte         • Noordzijde: De Spaarnwoudertocht (langs de Schipholweg) en A9
omvang te ontwikkelen in PARK21 (zie beschrijving in hoofdstuk 2 en         • Oostzijde: Zwanenburgbaan en A4
beleidsregels en ontwikkelprincipes in hoofdstuk 4)                         • Zuidzijde: Geniedijk en Pad om de Noord (langs Weg om de Noord)
                                                                            • Westzijde: IJtocht (langs Driemerenweg)
Het proces van de Regionale Energiestrategie (RES) is benut om een
brede groep belanghebbenden te betrekken bij de keuze voor een              Kenmerken van het gebied
definitief zoekgebied. Zie de bijlage voor een samenvatting van de reacties Dit gebied kenmerkt zich als agrarisch landschap met polderlinten en
op de conceptversie. Er is een aparte bijeenkomst georganiseerd voor        wordt doorkruist door de Polder- en Zwanenburgbaan. Ook bevinden zich
initiatiefnemers en er zijn verschillende gesprekken gevoerd met            hier de zogenaamde ‘ribbels’; lage grondlichamen voor de reductie van
belangrijke stakeholders zoals Liander, LTO en Schiphol. Daarnaast          grondgeluid. Vrijwel het hele gebied behoort tot het noordelijk agrarisch
hebben initiatiefnemers de gelegenheid gekregen om schriftelijk op het      kerngebied en is onderdeel van de bufferzone tussen Amsterdam en
conceptbeleid te reageren. Ook Schiphol heeft een schriftelijke reactie     Haarlem. Vooral in het zuiden en zuidwesten zijn de gronden in handen
gegeven.                                                                    van particuliere eigenaren. De noordelijker gelegen gronden zijn vooral in
                                                                            handen van Schiphol, overheden en beleggers.
Bij het benoemen van een zoekgebied voor grootschalige zonneakkers is
nadrukkelijk rekening gehouden met het tegengaan van verrommeling, het      Het gebied wordt recreatief vooral door fietsers en vliegtuigspotters
combineren van opgaven en het benutten van gebieden met minder              gebruikt. De openheid van Haarlemmermeer is hier goed te beleven.
ontwikkelingsmogelijkheden. Er wordt gekeken naar de lange termijn          Hoewel het gebied met name agrarisch wordt gebruikt, heeft de agrarische
(2050) en wat het landschap en de leefomgeving van Haarlemmermeer           sector hier ook te maken met belemmeringen. Vanwege ganzenoverlast
kan dragen. Van daaruit kan bezien worden wat op korte termijn nodig is.    voor de vliegtuigen, zijn er restricties voor het type gewas dat hier
Het zoekgebied wordt ook in de RES vastgelegd en opgenomen in de            verbouwd kan worden en mogen er geen oogstresten op het veld blijven
omgevingsvisie. De herijkingsmomenten van de RES zullen benut worden        liggen. Mensen die hier wonen hebben te maken met geluidsoverlast van
om de omvang van het zoekgebied verder te verfijnen en waar nodig aan       de vliegtuigen en nieuwe ontwikkelingen worden gekaderd door de
te scherpen op basis van de lokale ambitie en opgave.                       contouren van het LIB.
29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Zoekgebied grootschalige zonneakkers (trede 6)
                                                                                 Idee bij eindresultaat
                                                                                 Het idee is dat het zonnecarré zowel vanaf de grond als vanuit de lucht
                                                                                 een rustig ruimtelijk beeld heeft. Dit is te bereiken doordat de panelen van
                                                                                 vergelijkbare typen zijn, evenwijdig aan het poldergrid zijn geplaatst en zo
                                                                                 min mogelijk hoogteverschillen hebben. Deze uniforme uitstraling draagt
                                                                                 bij aan de ruimtelijke kwaliteit. Met zichtlijnen langs kavelsloten, tochten en
                                                                                 op regelmatige afstand tussen de panelen kan de beleving van ruimte en
                                                                                 de polderstructuur behouden blijven.
                                                                                 Reclame-uitingen zijn niet toegestaan in of op het zonnecarré. Wel zijn
                                                                                 culturele uitingen denkbaar die de beleving vanaf het land of vanuit de
                                                                                 lucht vergroten. Dit is een ontwerpopgave waar nader voorwaarden aan
                                                                                 gesteld kunnen worden.
                                                                                 Het zonnecarré is te omlijsten door groen van het verder te realiseren
                                                                                 ‘Groene Carre’. Aan de noordzijde met utilitaire en recreatieve
                                                                                 verbindingen in de vorm van lanen en ruime bermen. Aan de zuid- en
                                                                                 westzijde is het Groene Carré al aanwezig. De zuidzijde wordt
                                                                                 doorontwikkeld voor het groeiende aantal bewoners van Hoofddorp Noord.
                                                                                 Een netwerk van paden ontsluit het gebied van het zonnecarré voor
                                                                                 inwoners en omwonenden (wandelen, fietsen, hardlopen, et cetera).
Afbeelding 3: Bruto zoekgebied ‘Zonnecarré’. Nog exclusief ruimtelijke inpassing
en ontwikkelprincipes                                                            Deze paden sluiten aan op bestaande lokale en regionale (fiets)routes
                                                                                 rond dit gebied (Hoofddorp, Vijfhuizen, Zwanenburg, Lijnden,
Het gebied is ook de entree en het visitekaartje van Nederland, als een          Badhoevedorp en verder). Deze routes kunnen verschillend van vorm zijn
van de weinige gebieden die structureel van boven gezien wordt. Een              (halfverharding, asfalt).
heldere en eenduidige inrichting van het geheel is daarmee nog
belangrijker en stelt eisen aan de uitvoering, aan de ruimtelijke kwaliteit,     Inpassingsmaatregelen binnen het zonnecarré als ecologische oevers,
aan de organisatie en fasering.                                                  kruidenrijke randen, toepassing van beplanting vergroten de
                                                                                 natuurwaarde. Tegelijkertijd zorgt dit voor een grotere belevingswaarde
                                                                                 voor mensen die in het gebied fietsen of wandelen. De grond die vrijkomt
                                                                                 bij het graven van ecologische oevers kan gebruikt worden om een fiets-
                                                                                 of wandelroute op te hogen.
30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Zoekgebied grootschalige zonneakkers (trede 6)
De inpassing van het polderlint is een bijzondere ontwerpopgave. In de vrij
te houden 125 meter zone langs de linten komen gronden beschikbaar die
nu nog agrarisch gebruikt worden. Alternatieve functies voor deze gronden
zijn passend bij het prettig wonen en beleven van het gebied. Te denken is
aan; het houden van schapen, paarden, telen van bloemen, planten,
hooiland, kleinschalige recreatieve functies, fruitboomgaard.
Alternatieve functies voor vrijkomende agrarische bebouwing mogen niet
tot bedrijfsmatige activiteiten die leiden tot verrommeling of vermindering
van het woongenot. Het gebied moet aantrekkelijk en leefbaar zijn voor
bewoners en bezoekers.
31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Aanzet tot uitvoeringsstrategie Zonnecarré
7. Aanzet tot uitvoeringsstrategie Zonnecarré                                   Uitgangspunten voor realisatie van dit beleidskader
De ontwikkeling van grootschalige zonneakkers in het zoekgebied zal
in fases plaatsvinden. Zo wordt geborgd dat ook versnippering
                                                                                •   Initiatieven voor treden 1, 2, 3 en 5 van de zonneladder kunnen
binnen het gebied beperkt blijft en dat het een samenhangend geheel
                                                                                    met dit beleidskader getoetst worden;
vormt. Hierbij spelen eigendomsverhoudingen, draagvlak, financiële
                                                                                •   Kans-locaties voor kleinschalige initiatieven binnen LIB4 (trede 5)
en ruimtelijke uitwerking onder meer een rol. In dit hoofdstuk wordt
                                                                                    kunnen ter beoordeling worden aangeboden;
verder ingegaan op de specifieke eigenschappen van het gebied,
                                                                                •   Trede 4 vraagt om visievorming samen met wegbeheerders;
welke effecten te verwachten zijn, welke vervolgstappen genomen
                                                                                •   De gemeente regisseert ontwikkelingen voor grootschalige
worden om daarop te reageren en de gedachten bij fasering en
                                                                                    zonneakkers in het zoekgebied (trede 6). Vraagt om
ontwikkeling.
                                                                                    samenwerking tussen onder andere grondeigenaren, inwoners,
                                                                                    lokale energiecoöperaties, netbeheerder, ontwikkelaars, et
Wat er speelt in het gebied                                                         cetera. Dit beleidskader geeft daar een eerste aanzet toe die
                                                                                    verder moet worden uitgewerkt. Belangrijk daarbij zijn:
Geldende regelgeving binnen het gebied                                                   o Het onderzoeken van (nadelige) effecten op gebied van
Het gebied valt voor een groot deel in het agrarisch kerngebied                               de agrarische structuur, milieueffecten,
(Structuurvisie Haarlemmermeer 2030). Daarnaast gelden restricties                            luchthavenoperatie en het elektriciteitsnetwerk;
vanuit de ‘bufferzone’ (Provinciaal Ruimtelijke Verordening) en het                      o Het behouden van een duidelijke ruimtelijke structuur,
Luchthavenindelingsbesluit (LIB).                                                             ook in tussenfasen;
                                                                                         o Het betrekken van omwonenden en belanghebbenden;
(Toekomstige) ontwikkelingen binnen het gebied                                           o Het periodiek herijken van de opgave en het zoekgebied,
Het gebied in de ‘Schipholdriehoek’ tussen Hoofdweg-Westzijde, A9, A4                         aansluitend bij de Regionale Energiestrategie (RES).
en noordzijde Zwanenburgbaan is als reserveringsgebied voor een
                                                                             de uitvoeringsstrategie wordt daar rekening mee gehouden en waar nodig
eventuele tweede terminal benoemd in de Gebiedsvisie Schipholdriehoek
                                                                             wordt een deel van het gebied vrijgehouden.
(B&W nota 2011.0001497) en in de Structuurvisie Haarlemmermeer. Met
dezelfde ontwikkelprincipes kan dit gebied eveneens voor zonneakkers
benut worden. Uitbreiding van bedrijfsfuncties is hier niet aan de orde. Wel Belanghebbenden
spelen ontwikkelingen voor nieuwe woningbouw (nabijgelegen Hoofddorp         In ieder geval: direct omwonenden, inwoners van Haarlemmermeer, de
Noord) en toekomstige nieuwe infrastructuur (verbinding N205 en A5,          gemeente, Schiphol, Provincie Noord-Holland, Hoogheemraadschap
zoals opgenomen in gemeentelijk beleid). Zonneakkers mogen                   Rijnland, beleggers, particulieren, grondeigenaren, pachters, (recreatieve)
toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen niet (onevenredig) belemmeren. In     passanten, LTO, ILT, LVNL en het Rijk.
32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Aanzet tot uitvoeringsstrategie Zonnecarré
Ruimtelijke inpassing                                                      zijn met beplanting, olifantsgras of andere opgaande gewassen). Inrichting
Vervolgstappen:                                                            van deze zone is een ontwerpopgave die met bewoners vorm kan krijgen.
• Beeldkwaliteitsplan Zonnecarré
• Visie polderlinten Zonnecarré                                            Beleving van het gebied
                                                                           Het is belangrijk dat bewoners en passanten de openheid van dit gebied
Inpassing in de Groene Carré                                               kunnen blijven ervaren vanaf de polderwegen. Dit stelt eisen aan de
Voor de zone langs Schipholweg geldt dat een groene (inpassings)zone       hoogte van de panelen, de plaatsing van tussenstations en aan de
van 50 meter breed met heesters voorkomt dat tegen de achterkant van       hoogteligging van de wegen. Daarnaast is dit gebied het visitekaartje voor
de panelen gekeken wordt. Deze zone is de invulling van het Groene         Haarlemmermeer en de entree van Nederland. Dat vraagt om een
Carré noord, waarmee het Groene Carré landschappelijk een afronding        duidelijk eindbeeld voor ogen te houden bij de (deel)ontwikkelingen.
krijgt. In de zone is ruimte voor een (recreatieve en utilitaire)
fietsverbinding, lanen, waterberging, en andere routes. Voor de zone langs Effecten waar rekening mee gehouden moet worden
de Vijfhuizerweg geldt dat aan de zuidzijde van de Vijfhuizertocht een     Vervolgstappen:
gebied van 25 meter gereserveerd wordt voor een fietspad en voor groene    • Opnemen in landbouwbeleid en effecten onderzoeken
inpassing. Aan de noordzijde houden we een afstand aan van 25 meter        • Onderzoek in kader van ganzenproblematiek
waar geen panelen kunnen komen.                                            • Toetsing in kader van vliegveiligheid
                                                                           • Onderzoek in kader van geluidseffecten
Polderlinten en lanen handhaven                                            • Netwerkstudie
Het huidige gebied wordt gekenmerkt door een laan langs de polderwegen     • Opnemen in Omgevingsvisie en doorlopen MER procedure
en de erven met opgaande beplanting. Lanen en erven blijven
gehandhaafd, worden versterkt en worden aangevuld. Het is wenselijk de     Effecten op de agrarische sector
laanbeplanting langs de polderwegen te versterken door een extra rij       De effecten op de agrarische sector van het (tijdelijk, maar langjarig)
bomen aan te planten.                                                      onttrekken van een grote hoeveelheid landbouwgrond voor opwek van zon
                                                                           op land, moeten worden onderzocht. Zowel qua effecten op de bodem, als
Het karakter van de polderlinten IJweg, Hoofdweg, Sloterweg wordt          qua effect op de totale agrarische structuur (inclusief de effecten op de
beschermd door een afstand van 125 meter aan te houden waarbinnen          toeleveranciers). Dit is onderdeel voor een dialoog met de agrariërs bij het
geen zonneakkers gerealiseerd worden. Doel is om het karakter van het      actualiseren van het landbouwbeleid. Bij het ontwikkelen van het
oorspronkelijke lint te bewaren. Het is en blijft een gebied waar mensen   zonnecarré moet waar mogelijk voorkomen worden dat er onevenredig
wonen, werken en verblijven. Ook vormen de polderlinten de verbindingen    veel incourante kavels overblijven. Kavelruil kan wellicht als instrument
tussen Hoofddorp en de noordelijke kernen. Het ‘inbouwen’ van              ingezet worden.
woonpercelen met zonneakkers zou dit tenietdoen (ook als deze ingepast
33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Aanzet tot uitvoeringsstrategie Zonnecarré
Effect op ganzenproblematiek                                                  verkennende gesprekken met experts zijn gevoerd, waaruit blijkt dat een
De directeur luchtvaart van het ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft vermindering van de geluidsoverlast mogelijk is. Dit moet verder
laten weten dat vanuit het oogpunt van het weren van ganzen                   onderzocht worden en opgenomen in de uitvoeringsstrategie.
“alternatieven te ondersteunen waarmee het aantrekken van ganzen wordt
voorkomen”. Om die reden staan zij “positief tegenover initiatieven voor      Effect op elektriciteitsinfrastructuur
andere teelten en bestemmingen op de huidige graanpercelen”. (NB Van          Het ontwikkelen van een concentratiegebied van zonneakkers op deze
andere ‘bestemmingen’ is geen sprake in dit beleid). Het ministerie stelt     schaal, vraagt veel van de huidige elektriciteitsinfrastructuur. In theorie
dat als zonneparken maken dat er in de directe omgeving van Schiphol          hebben de onderstations in het noorden van Haarlemmermeer (OS
minder graan, aardappelen en suikerbieten worden geteeld er minder            Vijfhuizen, Haarlemmermeer en Hoofddorp) genoeg capaciteit om de
voedsel beschikbaar komt voor ganzen. Verwacht wordt dat hiermee het          parken in het zonnecarré aan te sluiten. Zeker als een deel op het
aantal ganzen dat van en naar de Haarlemmermeerpolder pendelt om te           hoogspanningsnetwerk kan worden aangesloten. Maar, er zijn praktische
foerageren zal afnemen. Het uit de exploitatie nemen van akkers waar          belemmeringen die vragen om een goede netwerkstudie en duidelijke
gewassen als graan, aardappelen of bieten worden geteeld, “kan                strategie:
bijdragen aan het verminderen van het risico van vogelaanvaringen”. Het            • De zonnecarré vraagt om veel nieuwe kabels in een al drukke
ministerie stelt als voorwaarde dat “vanuit andere veiligheidsaspecten,                ondergrond. Op sommige plekken kan dit gaan knellen;
waaronder de locatie, de inrichting en de uitvoering van het park, de              • Het verdelen van de opgewekte elektriciteit over verschillende
veiligheid gewaarborgd moet zijn”.                                                     onderstations, kan betekenen dat kabelafstanden langer worden.
                                                                                       Dit kan hogere kosten met zich meebrengen;
Effect op vliegveiligheid en luchthavenoperatie                                    • Het combineren van vraag en aanbod kan de maatschappelijke
Zonneakkers mogen op geen enkele manier nadelig zijn voor de                           kosten voor netverzwaring drukken. Die combinaties zijn een
vliegveiligheid en luchthavenoperatie. Zorgen over radarverstoring,                    uitdaging in dit gebied;
schittering, en andere effecten moeten daarom serieus worden genomen.              • Als de benodigde netwerkaansluitingen niet strategisch worden
Onafhankelijk en deskundig onderzoek en toetsing moet aantonen dat er                  aangevraagd en gerealiseerd, kan dit ertoe leiden dat latere fasen
geen nadelige effecten optreden. Technische oplossingen – zoals speciale               van de zonnecarré niet meer (of lastiger) ontwikkeld kunnen
coatings om schittering te voorkomen – kunnen antwoord bieden en                       worden. Knelpunten in de ondergrond maken uitbreiding dan óf
moeten in het ontwerp worden meegenomen.                                               onmogelijk óf niet economisch verantwoord. Ook dit pleit voor een
                                                                                       regisserende rol van de gemeente.
Effect op geluid
Zonnepanelen zijn een hard oppervlak waardoor de effecten op
geluidsoverlast goed in beeld moeten worden gebracht. Ze kunnen effect
hebben op zowel grondgeluid als de weerkaatsing van geluid. Eerste
34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Aanzet tot uitvoeringsstrategie Zonnecarré
Milieueffectrapportage in RES en omgevingsvisie                            1) Beoogde fasering, passend bij draagvlak in het gebied en de beoogde
Het zoekgebied voor de zonnecarré wordt ook in de RES opgenomen. De           ruimtelijke kwaliteit,
RES is op zichzelf niet MER plichtig, maar de voorgenomen ruimtelijke      2) Rolverdeling en samenwerkingsmodel, met een beschrijving van de
inrichting van het agrarisch gebied is dat als onderdeel van de               rollen voor elk van de direct belanghebbenden en hoe tot een
Omgevingsvisie (mogelijk) wel. In het proces van de RES wordt rekening        gezamenlijk plan gekomen wordt;
gehouden met de noodzakelijke stappen in een MER-procedure, ten            3) Financiële aspecten, inclusief het omgaan met investeringen,
behoeve van de inpassing van de RES in de Omgevingsvisie. De                  grondeigendom, pachtcontracten, et cetera.;
milieueffecten van het zonnepark worden in de MER-procedure van de         4) Ontwerp voor het gebied, met een beeldkwaliteitsplan en een visie op
omgevingsvisie onderzocht. Daarin wordt ook de link gelegd met andere         de polderlinten;
milieuaspecten zoals water, geluid en ondergrond.                          5) Onderzoeken die nodig zijn om de verschillende effecten beter te
                                                                              duiden;
Strategie en samenwerking                                                  6) Toetsing voor onder andere de vliegveiligheid en milieueffecten.
Vervolgstappen:
• Verkennen van draagvlak, belangen en wensen
• Opstellen van plan van aanpak
• Uitvoering
Uitgangspunten bij samenwerking
•    Zo groot mogelijk draagvlak bij belanghebbenden;
•    Baten komen ten goede aan de lokale omgeving. Er wordt in ieder
     geval samengewerkt met direct belanghebbenden, lokale eigenaren
     en energiecoöperaties;
•    Er is een duidelijk, gedeeld en gedragen gezamenlijk doel ten aanzien
     van de beoogde ruimtelijke kwaliteit in relatie tot de energieopgave;
Stappen
Gestart wordt met een verkenningsfase om draagvlak, belangen en
wensen te peilen. Dit biedt een startpunt voor het opstellen van een Plan
van aanpak. Daarin wordt in ieder geval ingegaan op:
35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Bijlage: Begrippenlijst
                                                                                              Het globale gebied aan de westkant van
Bijlage: Begrippenlijst                                                      Westflank        Haarlemmermeer tussen Vijfhuizen en Lisserbroek die
 Begrip               Beschrijving                                                            beoogd is voor wonen, recreatie en agrarisch gebruik
                      Een provinciaal ruimtelijk instrument bedoelt om de                     Buispanelen die warmte opwekken in plaats van
                                                                             Zonnecollectoren
 Bufferzone           stedelijke gebieden van Amsterdam en Haarlem niet                       elektriciteit
                      aan elkaar te laten groeien                                             Een rangschikking naar wenselijkheid van type locaties
                                                                             Zonneladder
                      Scenario's opgesteld met het Energy Transition Model                    voor zonnepanelen
                      (ETM) waarmee doorgerekend kan worden hoeveel                           Photovoltaische (PV) panelen die elektriciteit
 Energiescenario’s                                                           Zonnepanelen
                                                                                              opwekken
                      hectare zonneakkers nodig zijn bij bepaalde
                      aannames.
 Grootschalige
 zonneakkers          Zonneakkers groter dan 10 hectare
                      Inwoners of ondernemers met een plan voor de aanleg
 Initiatiefnemers
                      van een zonneakker
 Kleinschalige
 zonneakkers          Zonneakkers kleiner dan 2 hectare
                      Een overeenkomst tussen veel organisaties en
 Klimaatakkoord       bedrijven in Nederland om de uitstoot van
                      broeikasgassen tegen te gaan
 Middelgrote
 zonneakkers          Zonneakkers tussen de 2 en de 10 hectare
 Oorspronkelijke      Haarlemmermeerse kavels met een afmeting van 1 km
 polderkavel          bij 200 m en een oppervlak van 20 hectare
                      Het instrument van het Klimaatakkoord waarmee
 Regionale            gemeenten en regio's aangeven hoeveel duurzame
 energiestrategie     energieproductie ze kunnen en willen faciliteren en in
                      welke zoekgebieden
                      Een concrete vertaling van de zonneladder die
                      aangeeft hoeveel opwekcapaciteit er minimaal
 Routekaart           gerealiseerd moet worden op daken en
                      parkeerterreinen, voordat er meer op land bij mag
                      komen
 Ruimtelijke          Onderscheidende schetsen van locaties voor
 varianten            zonnepanelen in Haarlemmermeer
                      Planologisch vastgelegde ruimtelijke reserveringen
 Wachtlandschap       voor toekomstige kantoor- en bedrijventerrein en
                      glastuinbouwconcentratiegebied
36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Bijlage: Type initiatieven in Haarlemmermeer
                                                                              6. Zonne-energie ontwikkelaar en exploitant met grond
Bijlage: Type initiatieven in Haarlemmermeer                                  Initiatiefnemers/projectontwikkelaars die grond bezitten en als doel hebben
De initiatieven en initiatiefnemers op het gebied van zonne-energie in
                                                                              zonne-energie te ontwikkelen en zelf te exploiteren (al dan niet met
Haarlemmermeer hebben verschillende kenmerken.
                                                                              partners).
                                                                              Voorbeeld: Fase 1 van de Groene Hoek
Type initiatiefnemers
Initiatiefnemers die zonne-energie (willen) opwekken/ ontwikkelen in          7. Zonne-energie ontwikkelaar en doorverkoper met grond
Haarlemmermeer zijn in zeven categorieën in te delen:                         Initiatiefnemers/projectontwikkelaars die grond bezitten en als doel hebben
1. Eigen gebruik                                                              zonne-energie te ontwikkelen en daarna het plan door verkopen.
Initiatiefnemers die ter plaatse van hun woning, bedrijf of instelling zonne-
energie primair ontwikkelen voor verduurzaming eigen gebruik.                 Deze initiatiefnemers verschillen van elkaar waar het gaat om de omvang
Voorbeelden: zonnepanelen op daken van woningen, gebouwen, schuren,           van het project, de impact op de omgeving, de wijze van financiering en de
garages, carports en in tuinen of om bedrijfspand gelegen gronden.            maatschappelijke meerwaarde.
2. Netleveraar
Initiatiefnemers die ter plaatse van hun woning, bedrijf of instelling zonne-
energie ontwikkelen waarbij groot deel aan het net wordt geleverd.
Voorbeelden: Grote agrarische schuren of bedrijfsdaken.
3. Energiecoöperatie
Energiecoöperaties die lokaal met bewoners en/of bedrijven zonne-
energie ontwikkelen voor verduurzaming van wijk/dorp/gemeente.
Voorbeelden: Lisserbroek SamenMeer
4. Zonne-energie-ontwikkelaar en exploitant zonder grond
Initiatiefnemers/projectontwikkelaars die geen grond bezitten, maar als
doel hebben zonne-energie te ontwikkelen en zelf te exploiteren (al dan
niet met partners).
5. Zonne-energie ontwikkelaar en doorverkoper zonder grond
Initiatiefnemers/projectontwikkelaars die geen grond bezitten, maar als
doel hebben zonne-energie te ontwikkelen en daarna het ‘concept/bedrijf?’
door te verkopen.
37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Bijlage: Geldend ruimtelijk-juridisch beleid
                                                                             6. Gedeputeerde Staten stellen nadere regels over de omvang en
Bijlage: Geldend ruimtelijk-juridisch beleid                                     inpassing van een opstelling voor zonne-energie
Provinciale Ruimtelijke Verordening
(Vastgesteld 14 januari 2019, in werking getreden 1 februari 2019)           Artikel 27 Landbouweffecten
In de Provinciale Ruimtelijk Verordening zijn regels opgenomen voor
                                                                             1. Een bestemmingsplan dat betrekking heeft op landelijk gebied gaat
opstellingen voor zonne-energie (artikel 32a PRV). Hierin is onder andere
                                                                                 vergezeld van een landbouw effectrapportage, indien sprake is van:
aangegeven dat:                                                                       a. a. een MER-plichtige activiteit als bedoeld in het Besluit MER;
1. Opstellingen voor zonne-energie kunnen uitsluitend mogelijk gemaakt                b. b. overige ingrepen die een aanzienlijk effect hebben op
     worden met een omgevingsvergunning voor planologisch strijdig                        gronden met een agrarische bestemming, of;
     gebruik;                                                                         c. c. een vermindering van het areaal landbouwgrond met
                                                                                          minimaal 100 ha.
2. Opstellingen voor zonne-energie zijn niet toegestaan op gronden die
                                                                             2. De toelichting van een bestemmingsplan als bedoeld in het eerste lid
     zijn aangemerkt als:                                                        bevat de resultaten van de landbouw effectrapportage en bevat de
          a. Natuurnetwerk Nederland en natuurverbinding;                        motivering hoe rekening is gehouden met deze resultaten in de
          b. erfgoed van uitzonderlijke universele waarden de Stelling van       belangenafweging.
              Amsterdam;                                                     3. De toelichting van een bestemmingsplan dat betrekking heeft op
                                                                                 landelijk gebied, waarop het eerste lid niet van toepassing is, maar dat
          c. bufferzones;
                                                                                 een functiewijziging bevat van een agrarische functie naar een niet-
          d. weidevogelleefgebieden.                                             agrarische functie bevat een motivering hoe rekening is gehouden met
3. Aan de omgevingsvergunning worden in elk geval de volgende                    de effecten op de agrarische structuur van het betreffende gebied.
     voorwaarden verbonden:                                                  4. Het bepaalde in de voorafgaande leden is niet van toepassing op de
          a. deze geldt voor een bepaalde termijn, die maximaal 25 jaar          gronden aangeduid op kaart 4 en op de digitale verbeelding ervan als
                                                                                 Natuurnetwerk Nederland of als natuurverbinding.
              bestrijkt;
                                                                             5. Gedeputeerde staten kunnen nadere regels stellen ten aanzien van de
          b. na afloop van de termijn wordt de bestaande toestand van            inhoud van een landbouweffectrapportage als bedoeld in het eerste
              voor de vergunning verlening hersteld en wordt de opstelling       lid.
              voor zonne-energie verwijderd en
          c. hiervoor wordt financiële zekerheid gesteld.                    Uitvoeringsregeling opstellingen voor zonne-energie in het landelijk
4. Opstellingen voor zonne-energie in het landelijk gebied zijn ook          gebied
     mogelijk op gronden met nutsvoorzieningen (behalve op leidingtracés)    (Gedeputeerde Staten 9 april 2019, gepubliceerd 17 april 2019)
     als de aanwezige functies in stand blijven;                             In de uitvoeringsregeling zijn regels opgenomen over de locatie, de
5. Voldaan moet worden aan de ruimtelijke kwaliteitseisen van een            omvang en de inpassing van opstellingen voor zonne-energie.
     nieuwe ruimtelijke ontwikkeling in het landelijk gebied, zoals die zijn
     omschreven de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie (artikel 15
     PRV).
38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Bijlage: Geldend ruimtelijk-juridisch beleid
Locatie:                                                                     4. de terreinafscherming en de rand van de opstelling voor zonne-
De locatie voor de opstelling van zonne-energie dient aan minimaal één            energie zijn passend in de omgeving en worden zoveel mogelijk
zijde aan te sluiten op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint. Onder         ecologisch ingericht en beheerd;
dorpslint wordt verstaan een langgerekte lijn van aaneengesloten             5. de afstand tussen de opstelling voor zonne-energie en
bebouwing of kort op korte afstand van elkaar gelegen bebouwing ten               woonbebouwing bedraagt minimaal 50 meter.
behoeve van overwegend stedelijke functie.
De omvang van de opstelling bedraagt:                                        Inpassing stimuleringsgebieden
a. maximaal 5 hectare op een locatie die aan één zijde ontsloten is op       Stimuleringsgebieden voor zonne-energie zijn gebieden waar van de
     bestaand stedelijk gebied of een dorpslint;                             locatiecriteria kan worden afgeweken, omdat meer grootschalige of
b. maximaal 10 hectare op een locatie die aan één zijde ontsloten is op      afwijkend gelegen opstellingen voor zonne-energie op die plek passend
     bestaand stedelijk gebied of een dorpslint en daarnaast nog een         zijn binnen de regionale ruimtelijke- en energetische
     andere zijde aansluitend op bestaand stedelijk gebied of een dorpslint, beleidsuitgangspunten of een substantiële meerwaarde opleveren voor de
     een rijksweg, provinciale weg of spoorweg;                              fysieke leefomgeving. Het gaat om locaties die geometrisch begrensd
c. maximaal 25 hectare op een locatie die aan één zijde ontsloten is op      worden, zoals bijvoorbeeld de opstelling voor zonne-energie in de ‘Groene
     bestaand stedelijk gebied of een dorpslint en daarnaast nog twee        Hoek’. Om die reden zijn de locatie en omvangscriteria niet van
     andere zijden aansluitend op bestaand stedelijk gebied of een           toepassing.
     dorpslint, een rijksweg, provinciale weg of spoorweg;
Daarnaast blijft gelden dat de opstellingen voor zonne-energie niet groter   Zonnepanelen op daken vergunningsvrij
zijn dan passend binnen de uitgangspunten van de Leidraad Landschap          Een zonnepaneel voor elektriciteitsopwekking mag vergunningsvrij op een
en Cultuurhistorie. De locatie mag niet aansluiten op een bestaande          dak worden geplaatst, als (artikel 2, lid 6 bijlage II besluit omgevingsrecht):
locatie, tenzij sprake is van aanvulling van een bestaande locatie tot de    a. op een schuin dak
maximaal toegestane oppervlakte.                                                       - binnen het dakvlak,
                                                                                       - in of direct op het dakvlak, en
Inpassingseisen:                                                                       - de hellingshoek gelijk is aan de hellingshoek van het dakvlak;
Aan de inpassing van de opstelling voor zonne-energie worden de              b. op een plat dak: de afstand tot de zijkanten van het dak ten minste
volgende eisen gesteld:                                                           gelijk zijn aan de hoogte van het paneel;
1. de hoogte bedraagt maximaal 1,50 meter gemeten vanaf het
     gemiddelde straatpeil van de omliggende openbare wegen;                 Maar er zijn uitzonderingen. Een zonnepaneel mag niet op:
2. hiervan kan worden afgeweken indien de afwijking aantoonbaar              − een illegaal bouwwerk,
     bijdraagt aan de ruimtelijke kwaliteit of anderszins substantiële       − een rijks- of gemeentelijk monument, of
     meerwaarde oplevert voor de fysieke leefomgeving;                       − een pand in beschermd stads of dorpsgezicht
3. de bodem onder de opstelling wordt niet verhard of verdicht;
39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Bijlage: Financiën en netwerk
Bijlage: Financiën en netwerk
Businesscase
Volgens het Solar Trendrapport van 2019, is de kostprijs van zonne-
energie de afgelopen tien jaar met 88% gedaald. Elke verdubbeling van de
productie van het aantal zonnepanelen wereldwijd gaat gepaard met een
kostendaling van 28,5%. Deze daling zorgt ervoor dat zonnestroom
inmiddels goedkoper is dan elektriciteit geproduceerd met gas- of
kolencentrales. Onderdelen van de businesscase voor zonneakkers staan
uitgelegd in onderstaande tabellen.
Tabel 2: Businesscase uit “Zonneparken in het buitengebied van de provincie
Flevoland; een economische en ruimtelijke verkenning”
40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Bijlage: Financiën en netwerk
                              Belangrijkste stimulerende instrumenten
                              Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)
                              Dit is de opvolger van het Bouwbesluit 2012 onder de Omgevingswet. In
                              de toekomst wordt het zo mogelijk om via zogenaamde maatwerkregels in
                              het omgevingsplan, te eisen dat nieuwe (en mogelijk ook bestaande)
                              gebouwen hun dak gebruiken om duurzame energie op te wekken of om
                              maatregelen te nemen voor klimaatadaptatie. Dit geldt voor gebouwen die
                              niet al onder de voorgenomen BENG-eisen vallen zoals onverwarmde
                              industriehallen.
                              Postcoderoosregeling
                              Deze regeling stimuleert duurzame opwekking door energiecoöperaties en
                              Verenigingen van Eigenaren (VvE’s). Deze regeling is met name bedoeld
                              voor huishoudens zonder eigen dak dat geschikt is voor zonnepanelen.
                              Het biedt 15 jaar lang vrijstelling van energiebelasting over de zon- of
                              windenergie die deelnemers in een project gezamenlijk opwekken. In ruil
                              voor deelname (een investering) ontvangen deelnemers naar rato jaarlijks
                              een teruggave van de energiebelasting die zij betaald hebben over de
                              energie die ze thuis gebruiken.
                              Salderingsregeling
                              De salderingsregeling is de laatste jaren erg succesvol geweest in het
                              stimuleren van zonnepanelen bij huishoudens. Het wegstrepen van de
                              zonnestroom die aan het net geleverd wordt tegen de stroom die op een
                              ander moment van het net wordt afgenomen, maakt dat particulieren
                              zonnepanelen in ongeveer 7 jaar terugverdienen. Vanaf 1 januari 2023
                              wordt deze regeling stapsgewijs afgebouwd. De verwachting is dat voor
                              systemen die nog deze kabinetsperiode worden aangeschaft, de
                              terugverdientijd rond de 7 jaar zal blijven. Daarna kan de terugverdientijd
                              iets oplopen.
41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Bijlage: Financiën en netwerk
SDE+                                                                       aansluiting. Dit onder het motto ‘geen vierbaansweg aanleggen voor een
Deze subsidieregeling is op dit moment het belangrijkste instrument voor   paar drukke vakantiedagen per jaar’.
de stimulering van de productie van hernieuwbare energie. Het dekt de
‘onrendabele top’ van exploitatie van duurzame energieprojecten. Hiervoor  Over het algemeen kan gezegd worden dat onderstations in
geldt vanaf 2019 dat dakgebonden PV-systemen een hoger basisbedrag         Haarlemmermeer vooral belast zijn met de afname van elektriciteit. Opwek
krijgen dan grondgebonden systemen. Dit is met name gedaan omdat           kan dan gunstig zijn om dit te compenseren. Echter, grootschalig
dakgebonden systemen gemiddeld genomen een hogere kostprijs hebben         terugleveren op het elektriciteitsnet vraagt om aanpassingen en
dan grondgebonden systemen. Met deze differentiatie kunnen                 verzwaringen. Volgens de netbeheerder zijn meerdere kleinschalige
zonnepanelen op daken een vergelijkbaar rendement halen. In de praktijk    zonneakkers, verspreid over de gemeente, beter aan te sluiten op het
kunnen daksystemen gemiddeld genomen financieel aantrekkelijker zijn       bestaande net dan enkele grootschalige parken. Tenzij er directe
                                                                           aansluitingen op onderstations gerealiseerd worden. Maar deze zijn
omdat bij het bepalen van de kostprijs voor veldopstellingen geen rekening
                                                                           kostbaar.
is gehouden met eventuele grondvergoedingen.
                                                                           Voor de aansluiting op het netwerk moet altijd per situatie gekeken worden
Op grond van het regeerakkoord wordt vanaf 2020 de SDE+ verbreed
                                                                           welke opties mogelijk zijn. Zo kan er direct op een onderstation
naar de SDE++. In de nieuwe systematiek komt een rangschikking waarbij
                                                                           aangesloten worden, kan er een aansluiting gemaakt worden op de ring,
technieken worden gecorrigeerd voor eigen verbruik. Systemen waarbij
                                                                           of kan er gebruik worden gemaakt van een nabijgelegen zware aansluiting
(een deel van) de elektriciteitsopbrengst direct voor eigen gebruik wordt
                                                                           op een boerenerf.
aangewend krijgen de voorkeur over systemen zonder eigen gebruik. In
de praktijk betekent dit een voorkeur voor dakgebonden systemen. Maar,
                                                                           Het combineren van zonne- en windenergie op dezelfde
andere mogelijke opweklocaties zoals parkeerterreinen of geluidschermen
                                                                           netwerkaansluiting kan gunstig zijn omdat het energieprofiel daarmee
worden hiermee niet bevoordeeld. Het kabinet zal bij het verder
                                                                           afvlakt. Zon en wind zijn deels complementair zodat er minder pieken en
vormgeven van de SDE++ onderzoeken of het nodig is de regeling in dat
                                                                           dalen ontstaan in het opwekken van energie.
licht aan te verbeteren.
Netverzwaring
Kosten voor netverzwaring worden gesocialiseerd. Het is dus in
maatschappelijk belang dat het net zo optimaal mogelijk benut wordt en
onnodige netverzwaring wordt voorkomen. In de toekomst kan het
voorkomen dat het terugleveren van zonnestroom beperkt wordt tot een
bepaald maximum van de piekopwek. In de praktijk scheelt het maar
marginaal op de totaal opgewekte energie, maar wel significant op de
42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Bijlage: Milieueffecten en recycling zonnepanelen
Bijlage: Milieueffecten en recycling zonnepanelen                           Recycling
                                                                            Recycling van zonnepanelen is bij wet geregeld in de richtlijn Afgedankt
Cadmium Telluride
                                                                            Elektronisch en Elektronisch Afval (AEEA) (de Nederlandse vertaling van
Cadmium telluride wordt tegenwoordig vaak gebruik in zonnepanelen
                                                                            de Europese WEEE richtlijn). Fabrikanten en importeurs (dus ook
vanwege de betere prestaties op gebied van energie efficiëntie en CO2
                                                                            projectontwikkelaars, installateurs en groothandelaren) zijn verplicht
uitstoot ten opzicht van alternatieve materialen. Daarmee is de milieu
                                                                            hieraan mee te doen. De belangrijkste eisen uit de richtlijnen zijn:
impact van cadmium telluride zonnepanelen lager dan die van andere type
                                                                                 1) registreren van de organisatie voor de Nederlandse markt;
zonnepanelen. Met betrekking tot de gezondheidsrisico’s (toxiciteit) van
                                                                                 2) registreren van de hoeveelheid geïmporteerde producten per jaar;
cadmium telluride wordt met name het cadmium deel gezien als een risico.
                                                                                 3) verwijderen van afval volgens wettelijke eisen;
Cadmium telluride is als chemische verbinding echter (orde van groottes)
                                                                                 4) zorgen voor een ‘passende financiële regeling’ waarmee een
minder gevaarlijk dan de pure vorm van cadmium. Het is ook een
                                                                                    organisatie borgt dat de geïmporteerde producten ook echt
chemisch zeer stabiel molecuul dat niet oplosbaar is in water.
                                                                                    verwerkt worden.
Ongevaarlijk is het ook niet, het is nog steeds giftig als het ingenomen of
                                                                            De branchevereniging van de Nederlandse zonne-energiesector – Holland
ingeademd wordt. Na toxisch onderzoek heeft de European Chemical
                                                                            Solar – heeft bijgedragen aan de oprichting van de stichting Zonne-
Agency (ECHA) cadmium telluride niet meer als gevaarlijk geclassificeerd.
                                                                            energie Recycling Nederland (ZRN). Deze stichting ontzorgt bedrijven bij
Een onderzoek in Beieren omtrent zonneakkers op agrarisch land heeft
                                                                            het naleven van de richtlijnen.
aangetoond dat de gezondheidsrisico’s van het mogelijk weglekken van
cadmium telluride zeer gering zijn.
                                                                            Door de recyclingvereisten, het schaarser worden van mineralen en
                                                                            metalen en de daarmee gepaard gaande kosten en de WEEE-
Tot slot moet gesteld worden dat cadmium een onvermijdbaar bijproduct is
                                                                            inleververgoeding worden producenten gestimuleerd om de kringloop van
van het productieproces van onder andere zink, goud en koper. Door
                                                                            AEEA te sluiten. Zonnepanelen zijn inmiddels al voor 96 procent
cadmium niet in een gecontroleerde omgeving te gebruiken, zoals
                                                                            recyclebaar.
zonnepanelen, zou het gestort moeten worden als chemisch afval.
Verschillende onderzoekers stellen dan ook dat het gebruik van cadmium
in de vorm van cadmium telluride in zonnepanelen een veiliger alternatief
is.
43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Bijlage: Inspiratie voor dubbelgebruik buitengebied
Bijlage: Inspiratie voor dubbelgebruik
buitengebied                                                                          Zonneakkers en akkerbouw
                                                                                      Wat? Verplaatsbare constructies voor
Zonopwek en parkeren                                                                  zonnepanelen met daaronder
Wat? Overdekte constructies voor auto’s                                               akkerbouw.
of landbouwvoertuigen met zonnepanelen.                                               Waar? Op locaties voor zonneakkers.
Waar? Op agrarische erven en woonerven                                                Hoe? Nu alleen nog experimenteel in
van voldoende omvang.                                                                 Duitsland.
Hoe? Zorgvuldig ingepast en met lichte en
natuurlijke constructies.                                                             Zonneakkers en
Zonneakkers en schapenhouderij                                                        tuinbouw/paddestoelenteelt9
Wat? Begrazing door schapen onder lage                                                Wat? Zonnepanelen boven
zonnepanelen.                                                                         paddenstoelenproductieunits.
Waar? Op locaties voor zonneakkers. Niet                                              Waar? Op glastuinbouwlocaties die van
in directe nabijheid luchthaven. Niet in                                              functie veranderen (bijvoorbeeld
ecologische inpassingszones.                                                          Rijsenhout)
Hoe? Als beheer van grasland onder                                                    Hoe? Niet te dicht bij woningen.
zonneakkers. Goed positioneren zodat
gras groeit (dus N-Z en niet O-W)                                                     Zonneakkers en schapenhouderij
voldoende afstand, water onder panelen                                                Wat? Begrazing door schapen onder lage
laten komen.                                                                          zonnepanelen.
                                                                                      Waar? Op locaties voor zonneakkers. Niet
Zonneakkers en kippenhouderij8                                                        in directe nabijheid luchthaven. Niet in
Wat? Uitloop van kippen onder lage                                                    ecologische inpassingszones.
zonnepanelen.                                                                         Hoe? Als beheer van grasland onder
Waar? Alleen beperkt bij bestaande                                                    zonneakkers. Goed positioneren zodat
kippenhouderij.                                                                       gras groeit (dus N-Z en niet O-W) voldoende afstand, water onder panelen
Hoe? Als mogelijkheid om kippen te laten                                              laten komen.
scharrelen onder de panelen.
8 https://www.bndestem.nl/breda/wandelen-tussen-de-kippen-op-een-zonneakker~a1babb2a/ 9 https://www.gakon.nl/nl/tuinbouw/kassenbouw/solar-kassen
                                                                                      https://www.nbd-online.nl/nieuws/188334-zonnefarm-groentebed
44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Bijlage: Inspiratie voor dubbelgebruik buitengebied
Zonneakkers en klimaatadaptatie10                                                     Zonneakkers en recreatie12
Wat? Lichte, overdekte constructie met                                                Wat? Recreatiegebieden waar
zonnepanelen die opgaan in een                                                        zonnepanelen ingepast worden.
recreatief landschap. Geeft schaduw                                                   Waar? Op locaties voor zonneakkers. In
tegen hittestress of beschutting tegen                                                zeer beperkte omvang in
regen.                                                                                recreatiegebieden.
Waar? In intensievere recreatieve                                                     Hoe? Afhankelijk van beleving van
gebieden in het buitengebied.                                                         recreant, afhankelijk van de aard van het
Hoe? Niet belemmerend werken voor                                                     gebied, afhankelijk van de vormgeving van
groenstructuur/bomen. Opgaand in het                                                  de inpassing. Meegeven als inpassingseis
landschap.                                                                            bij zonneakkers.
Zonneakkers en waterberging                                                           Grote zonneakkers in de buurt van dorpen
Wat? Drijvende zonnepanelen.                                                          en steden kunnen ook ruimte bieden voor
Waar? Wordt al aangelegd bij PWN                                                      routes voor langzaam verkeer. Een betere
locatie.                                                                              dooradering van het landelijk gebied van
Hoe? Geen nadelen voor recreatieve                                                    Haarlemmermeer biedt kansen en ruimte
functie en voor ecologie                                                              voor zowel recreatief als utilitair gebruik.
Zon en weginfrastructuur in                                                           Zonneakkers en ecologie13
buitengebied11                                                                        Wat? Zonneakkers als vliegwiel gebruiken
Wat? Geluidsschermen, taluds,                                                         voor creëren van meer biodiversiteit. Denk
vangrails, wegdek voorzien van                                                        aan bijenstroken, natte verbindingszones.
zonnepanelen.                                                                         Waar? Op locaties voor zonneakkers.
Waar? Zowel bij bestaande als nieuwe                                                  Hoe? Afhankelijk van locatie, doeltypen
infrastructuur.                                                                       natuur. Meegeven als inpassingseis bij
Hoe? Verkeersveilig. Goed te beheren
10                                                                                    13
    https://www.welldesign.com/portfolios/agrarische-zonnesystemen/                      https://www.trouw.nl/groen/ecologisch-zonneakker-is-geen-geldmachine-maar-draagt-wel-
https://www.deingenieur.nl/artikel/akkerbouw-onder-zonneakker
                                                                                      zorg-voor-de-natuur~ae059f46/
http://hofgemeinschaft-heggelbach.de/energie/agrofotovoltaik
11
    https://www.rijkswaterstaat.nl/nieuws/2018/09/berijdbare-zonnepanelen-nu-ook-op-
rijksweg-getest.aspx
12
    http://duurzaamharen.nl/informatiebijeenkomst-polycultuur-zonneakker-mikkelhorst/
45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Bijlage: Inspiratie voor dubbelgebruik buitengebied
zonneakkers. Afstandeisen tussen panelen
(zie artikel). Inzaaieisen. Bijenkasten
Zonneakkers en kunst
Wat? Zonneakkers combineren met kunst.
Waar? Op en langs locaties voor
zonneakkers.
Hoe? Omvormergebouwtjes als uitkijkposten
om kunst te spotten. Beeldende kunst
tussen panelen. Panelen zelf als kunstwerk.
Tekst op panelen. Spelen met kleuren
panelen et cetera.
46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Bijlage: Kaart Luchthavenindelingsbesluit (LIB)
Bijlage: Kaart Luchthavenindelingsbesluit (LIB)
47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Bijlage: Aannames routekaart zonneladder
Bijlage: Aannames routekaart zonneladder
De cijfers in de routekaart zijn gebaseerd op een ‘aannemelijk’ groeipad.  Potentie van de belangrijkste onderdelen per trede
Voor woningdaken zijn bijvoorbeeld de groeicijfers van de jaren 2014 t/m
2018 als startpunt genomen. Vervolgens is een groeivoorspelling gedaan        1. Daken: De potentie op woningdaken is ongeveer 300 MW en van
op basis van een ’S-Curve’ en een benuttingsgraad van 50% van de                  bedrijfsdaken ongeveer 750 MW. Met name op grote daken kan
woningen in 2050. De steilte van de groeicurve is zo gekozen dat deze             veel winst behaald worden (uit Energy Transition Model o.b.v.
aansluit bij de bekende groeicijfers. Voor grote daken is dezelfde methode        scenario’s uit de Ruimtelijke Verkenning Haarlemmermeer). De
toegepast. Voor de benutting van parkeerterreinen is een minder                   30 grootste daken in Haarlemmermeer hebben een gezamenlijk
nauwkeurige schatting gedaan omdat er geen historische groeicijfers               oppervlak van zo’n 100 hectare (uit Dashboard zon op grote
bekend zijn (lees=worden nu nog niet benut). Er is aangenomen dat 1               daken Noord-Holland).
hectare aan zonnepanelen overeenkomt met 1 MW vermogen.                       2. Parkeerterreinen: Er is grofweg 80 hectare aan grote
                                                                                  parkeerterreinen in Haarlemmermeer.
                                                                              3. ‘Wachtlandschappen’: De potentie hiervan is groot, maar hangt
                                                                                  volledig af van de termijnen waarin ontwikkelingen plaatsvinden.
                                                                              4. Grasbermen, -taluds en geluidswallen: Het gaat om enkele
                                                                                  honderden hectare aan oppervlak. Verdiepend onderzoek is
                                                                                  nodig om de potentie te bepalen wanneer rekening wordt
                                                                                  gehouden met veiligheidszones, natuurfuncties, waterberging en
                                                                                  business cases voor zonnepanelen op die locaties.
                                                                              5. Kleinschalige locaties: In principe gaat dit om locaties van
                                                                                  minder dan 2 hectare.
                                                                              6. Grootschalige locaties: Potentie van 1000 hectare bruto in
                                                                                  2050. Nadere uitwerking is nodig. Hieronder valt ook de
                                                                                  mogelijkheid van een park van maximaal 20 hectare in PARK21.
48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Bijlage: Overzicht kans-locaties kleinschalig
                                                                                  Hoofddorp       Parkeerplaatsen     Langs N205, afritten A4 Op de ribbels in
Bijlage: Overzicht kans-locaties kleinschalig                                                     recreatiegebieden                           buitenschot
                                                                                                  en sportcomplexen,
 Kern              Binnenstedelijk        Bij infrastructuur     Kleinschalige                    bedrijfsdaken,
                                                                                                  geluidswal
                   (trede 1 en 2)         (trede 3)              zonneakkers
                                                                                  Schiphol        Grote               Afritten en taluds A4
                                                                 (trede 5)                        parkeerterreinen en
 Spaarndam         Grote daken (Albert    Talud A9                                                bedrijfsdaken, op
                   Heijn)                                                                         Schipholterrein
 Spaarnwoude       Boerderijen                                                    Schiphol-Rijk   Bedrijfsdaken       Talud N201
 Penningsveer      Grote daken                                   Nvt. Buiten LIB4 Beinsdorp       Bedrijfsdaken       Talud N205              Nvt. Buiten LIB4
 Halfweg           Grote daken                                                    Rozenburg       Grote               Afritten A4, talud N201
 Haarlemmerliede   Grote daken en         Langs A200                                              parkeerterreinen en
                   boerderijen,                                                                   bedrijfsdaken
                   parkeerterrein                                                 Oude Meer en    Grote               Afritten A9
                   SugarCity                                                      Schiphol Oost   parkeerterreinen en
 Nieuwebrug        Grote daken            Berm N205              Nvt. Buiten LIB4                 bedrijfsdaken
 Zwanenburg        Bedrijfsdaken de       Knooppunt A5/A9,       Langs A9, rond   Aalsmeerderbrug Bedrijfsdaken       Talud N201
                   Weeren                 talud A9               AWZI Zwanenburg  Nieuw Vennep    Bedrijfsdaken,      Talud N207 en           PARK 21,
 Vijfhuizen        Parkeerplaats Expo     Langs busbaan          Nvt. Buiten LIB4                 parkeerterrein      spoorlijnen             combinatie met
                   Haarlemmermeer                                                                 station                                     educatie/recreatie
 Boesingheliede    Grote daken            Knooppunt A5/A9,                        Rijsenhout      Bedrijfsdaken,      Afritten A4
                                          talud A9                                                parkeerterreinen
 Lijnden           Grote daken,           Knooppunt A5/A9,       Restgrond aan                    rond A4
                   parkeerterreinen       talud A5, talud A9     Raasdorperweg    Lisserbroek     Bedrijfsdaken,      Doorsnijding            Nvt. Buiten LIB4
 Cruquius          Bedrijfsdaken                                 Nvt. Buiten LIB4                 boerderijen,        Duinpolder talud
 Zwaanshoek        Bedrijfs- en boerderij Op duinpolderweg-      Nvt. Buiten LIB4 ‘t Kabel        Bedrijfsdaken       Talud spoorlijnen
                   daken,                 aquaduct                                Burgerveen      Bedrijfsdaken       Talud A4
                   parkeerterrein                                                 Abbenes         Bedrijfsdaken       Talud Dokter Heijelaan,
                   tuincentrum, nabij                                                                                 strook A44
                   waterzuivering                                                 Leimuiderbrug   Bedrijfsdaken       Talud N207
 Badhoevedorp      Grote daken,           Knooppunt                               Weteringbrug    Bedrijfsdaken,      Talud A44               Voormalige
                   parkeerterrein         Badhoevedorp, afritten                                  parkeerterrein                              sportterrein
                   sportcentrum en        A9                                      Buitenkaag      Bedrijfsdaken       Talud A44 en spoor
                   hotel
 Nieuwe Meer       Parkeerterrein         Afritten van A9
                   golfclub,
                   bedrijfsdaken
49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Bijlage: Reacties op concept beleidskader
                                                                                  breedte van zonne-
                                                                                  corridors
Bijlage: Reacties op concept beleidskader                                         Heroverwegen dat    Initiatiefnemer   125m blijft gehandhaafd voor noord-
In onderstaande tabel zijn de meest relevante reacties op het concept             zonneakkers 125m                      zuid linten. Voor oost-west linten is
beleidskader zonneakkers opgenomen, zoals gegeven door deelnemers                 vanaf de                              afstand van 50m opgenomen. Het is
aan de RES-ateliers en initiatiefnemers voor zonneakkers die bekend zijn          polderlinten moeten                   belangrijk om de linten vrij te houden
bij de gemeente. Per reactie is aangegeven door wie deze is gemaakt               blijven                               om het karakter van
(initiatiefnemer of deelnemer aan een atelier) en hoe de reactie is                                                     Haarlemmermeer te behouden.
verwerkt. Voor de vertrouwelijkheid zijn de reacties algemeen                     Stelling dat het    Initiatiefnemer   Op dit moment is het gebied onder
                                                                                  gebied onder                          Zwanenburg met name agrarisch in
geformuleerd en waar nodig samengevoegd. Belangrijk om te vermelden
                                                                                  Zwanenburg geen                       gebruik. In de toekomst voorzien wij
is dat dit niet de volledigheid van reacties uit de RES-ateliers bevat.
                                                                                  uitloopgebied is                      een behoefte aan meer recreatief
Daarvoor zijn aparte verslagen beschikbaar. Dit zijn enkel de reacties die        voor recreatie                        uitloopgebied.
vragen om een aanpassing ten opzichte van het concept beleidskader.               LIB 1 en 2 zones    Initiatiefnemer   Zonneakkers zijn in principe niet
                                                                                  niet bij voorbaat                     toegestaan in LIB 1 en 2. Mocht
  Reactie op.            Door wie?         Hoe verwerkt?                          uitsluiten maar                       LVNL, ILT en Schiphol daarvan
  concept beleid                                                                  afhankelijk maken                     (schriftelijk aantoonbaar) af willen
  Ruimte geven voor      Initiatiefnemer   In de zonneladder is ruimte geboden    van oordeel ILT                       wijken, dan is daar onder voorwaarde
  zonneakers nabij                         voor dit soort initiatieven op eigen                                         ruimte voor.
  water-                                   terrein. Buiten dat terrein is het     Niet te veel        Initiatiefnemer   De mogelijkheden voor zonneakkers
  /rioolzuivering                          afhankelijk van functie, omvang en     randvoorwaarden/                      zijn aanzienlijk verruimd t.o.v. het
  installaties, ook                        locatie. Voor agrarische grond:        beperkingen                           vorige beleid. Randvoorwaarden
  buiten eigen terrein.                    Grootschalig alleen in zoekgebied,     opleggen maar                         worden gesteld om ervoor te zorgen
                                           kleinschalig eventueel als kanslocatie ruimte laten voor                     dat de (leef)omgeving profiteert van
                                           binnen LIB4.                           maatwerk                              deze ontwikkeling.
  Zowel carré als        Initiatiefnemer,  We wijzen de zonnecarré aan als        Zon in zuidpunt     Deelnemer RES     Grootschalig zon is niet toegestaan in
  corridor aanwijzen     deelnemer RES     zoekgebied. Redenen daarvoor zijn      toestaan i.c.m.     atelier inwoners, de zuidpunt. Er is ruimte gelaten om
  als zoekgebied,        atelier inwoners, opgenomen in hoofdstuk 6. O.a.         windturbines        deelnemer RES     eventueel gronden bij infrastructuur te
  danwel combinatie/     deelnemer RES     versnippering voorkomen en inzetten                        atelier           benutten.
  hybride vorm           atelier           op ruimtelijke kwaliteit. In de                            stakeholders
  maken.                 stakeholders      toekomst kan heroverwogen worden
                                           als blijkt dat plan voor de carré niet
                                           van de grond komt.
  Geen harde grens       Initiatiefnemer   Corridors worden in dit beleidskader
  opnemen voor de                          niet verder uitgewerkt
50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>