<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>gemeente
Haarlemmermeer




                       nota van B&W

         Onderwerp     Vooraanwijzing gemeentelijk monument Paviljoen te Hoofddorp

  Portefeuillehouder   drs. Marja Ruigrok
 Collegevergadering    30 november 2021
        Inlichtingen   Jertske Pasman (+31235674644)
 Registratienummer     2021.0002723



                       1. Voorstel
                       Collegebesluit(en)
                       Het college heeft besloten om:
                       1. het Paviljoen aan de Paviljoenlaan 1 te Hoofddorp, kadastraal bekend onder
                           Haarlemmermeer AC 898, voor te dragen om aan te wijzen als gemeentelijk monument;
                       2. deze nota ter informatie te zenden aan de raad.

                       2. Samenvatting
                       De Erfgoedcommissie heeft aangegeven dat het Paviljoen aan de Paviljoenlaan 1 te Hoofddorp
                       (hierna: het Paviljoen) een bijzonder en behoudenswaardig pand is. Het advies van de
                       commissie was om dit pand voor te dragen als gemeentelijk monument. Er is toen een
                       redengevende omschrijving van het paviljoen opgesteld om het voor te dragen als gemeentelijk
                       monument. Hieruit bleek ook de bijzondere architectonische waarde van dit Paviljoen.
                       Het Paviljoen is in ons bezit en staat sinds juli 2021 te koop.

                       3. Uitwerking
                       3.1 Wat willen we bereiken?
                       We willen dit pand behouden voor de toekomst en het toevoegen aan de lijst van gemeentelijke
                       monumenten.

                       I/Vof is de aanleiding, context?
                       Het Paviljoen is ontworpen voor de Floriade die in 2002 in onze gemeente gehouden is. Het
                       ontwerp van dit Paviljoen is bijzonder en heeft internationale bekendheid. Via een
                       internationale ontwerpwedstrijd hebben wij de opdracht voor het ontwerp van het Paviljoen
                       aan het New Yorkse architectenbureau 'Asymptote' van Architecten Hani Rashid en Lise Anne
                       Couture gegeven.
                       Met het Paviljoen wilden wij verwijzen naar het belang van de luchtvaart, landbouw en de
                       polder; voor Haarlemmermeer kenmerkende aspecten. In het ontwerp werden dan ook diverse
                       verwijzingen naar de luchtvaart en de polder gemaakt. Zo kwam de hoofdvorm voort uit twee
                       vleugelvormige daken die door twee glazen wanden lijken te zweven en verwijst het aluminium
                       plaatwerk naar de vliegtuigbouw en reflecteert hierin ook het luchtruim. Met stromend water
                       over de beide daken en langs glazen wanden, waartussen de bezoekers het Paviljoen in werden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Vooraanwijzing gemeentelijk monument Paviljoen te Hoofddorp                               Pagina 2




begeleid, werd gerefereerd naar het 'Grote Haarlemmermeer' dat zich hier 150 jaar voor de
totstandkoming van het paviljoen bevond.
In 2018 is er brand uitgebroken en heeft de aanwijzingsprocedure stilgelegen. De binnenkant
van het Paviljoen was zwaar beschadigd en ook aan de buitenkant waren er een aantal ramen
en gevelpanelen die schade hadden. Nadat het exterieur hersteld was, is in de periode 2020-
2021 een nieuwe redengevende omschrijving opgesteld. Het interieur is zodanig hersteld dat de
brandschade hersteld is, maar de inrichting is niet meer in de originele staat teruggekomen. De
vide met de prominente trap is nog wel aanwezig, maar de keukenindeling is niet meer
aanwezig. Hier is voor gekozen, zodat een eventuele nieuwe koper meer vrijheid heeft in de
inrichting van het interieur.

Welk doel wordt nagestreefd?
Onze doelstelling is om dit cultuurhistorisch en architectonisch waardevolle pand te behouden
en daarom dit Paviljoen volgens artikel 3.4 lid 1 van de Verordening fysiek domein gemeente
Haarlemmermeer 2019 (2019.0031932, de Verordening fysiek domein) toe te voegen aan de
gemeentelijke monumentenlijst.
Van dit Paviljoen is een redengevende omschrijving opgesteld. Die is als bijlage toegevoegd bij
deze nota.
Als een pand op de gemeentelijke monumentenlijst geplaatst is, is het volgens artikel 3.12 van
de Verordening fysiek domein verboden een gemeentelijk monument te beschadigen of te
vernielen, of daaraan onderhoud te onthouden dat voor de instandhouding daarvan
noodzakelijk is. Voor dit pand is alleen de buitenkant monumentaal.
Volgens artikel 3.11 van de Verordening fysiek domein mag een gemeentelijk monument niet
gesloopt worden.
De eigenaar kan, als het pand een gemeentelijk monument geworden is, subsidie aanvragen
volgens de Subsidieverordening restauratie gemeentelijk erfgoed (2020.0000059, d.d. 21
januari 2020) voor het schilderen van het exterieur en voor restauratiewerkzaamheden.

3.2 Wat gaan we daarvoor doen?
Wij starten de aanwijzingsprocedure met het besluit tot vooraanwijzing als voorlopig
gemeentelijk monument, maar houden de waterinstallatie buiten de monumentale status in
verband met de complexheid om de installatie weer werkend te krijgen en de hoge kosten voor
het onderhouden van deze installatie. Daarnaast kiezen we er bewust voor om deze installatie
buiten de monumentale status te houden, zodat dit geen beperkende invloed heeft voor de
toekomstige eigenaar. Met dit besluit tot voornemen tot aanwijzing, valt het pand direct onder
de bescherming van de Verordening fysiek domein. Dit betekent dat de voerbescherming uit
artikel 3.6 van de Verordening fysiek domein in werking treedt.

Daarna volgt een periode van zes weken na het versturen van het besluit aan de eigenaar,
waarin belanghebbenden in de gelegenheid worden gesteld om een zienswijzen kenbaar te
maken en naar aanleiding van de eventueel ingediende zienswijzen wordt daarover advies aan
de Erfgoedcommissie gevraagd. Wij nemen vervolgens een definitief besluit over de aanwijzing
van dit pand als gemeentelijk monument, met inachtneming van de eventueel ingediende
zienswijzen en het advies van de Erfgoedcommissie daarover.

tVof zijn de kanttekeningen en risico's?
Het pand is gebouwd als tijdelijk paviljoen. Er is een kans dat het minder lang te behouden is
omdat de materialen niet per definitie voor de hele lange termijn geschikt zijn. De aankomende
monumentale status kan voor toekomstige kopers als risico ervaren worden, echter dit is reeds
aangekondigd in de verkoopvoorwaarden. Door de waterpartij buiten de monumentale status
te houden verlagen we dit risico.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Vooraanwijzing gemeentelijk monument Paviljoen te Hoofddorp                               Pagina 3




In het verkoopproces heeft het college de privaatrechtelijke rol als eigenaar van het pand. Dit
heeft echter geen rol gespeeld bij de overweging om het voorstel te doen om het Paviljoen aan
te wijzen als gemeentelijk monument.
Er zijn geen incidentele opbrengsten toegezegd voor de strategische heroriëntatie.
De aanwijzing tot monument van het Paviljoen heeft daarom geen invloed op de afspraken die
er zijn gemaakt voor de strategische heroriëntatie.
De aanwijzing kan mogelijk invloed hebben op de incidentele opbrengst, maar de structurele
opbrengst voor dit object zal gerealiseerd worden. Dit is in overeenkomst met de afspraken die
gemaakt zijn in de nota van B&W Verkoop Vastgoed (2020.0002932).

3.3 Wat mag het kosten?
Aan de uitvoering van deze nota zijn, naast de beschikbare ambtelijke capaciteit, geen extra
kosten verbonden. De eigenaar kan subsidie aanvragen voor het in stand houden of restaureren
van het pand volgens de Subsidieverordening gemeentelijk erfgoed 2020. (2020.0000059, d.d.
21 januari 2020)

3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk?
Het aanwijzen als monument is een bevoegdheid van het college. Binnen het college is de
portefeuillehouder Cultuur het eerste aanspreekpunt.

3.5 Wanneer en hoe zal het college over de voortgang worden geïnformeerd?
Na dit besluit volgt er een periode van zes weken voor het indienen van een zienswijze door
belanghebbenden. Wij nemen aansluitend een definitief besluit over de aanwijzing op basis van
de nota van zienswijze en het advies van de Erfgoedcommissie. Het definitieve besluit kan in het
eerste kwartaal van 2022 verwacht worden.

4. Ondertekening

Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer,
de loco-secretaris.


Michiel Ruis        P cxv\              /Heute—..


Bijlage(n)
•    Redengevende omschrijving van het Paviljoen te Hoofddorp
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Paviljoenlaan 1, Hoofddorp

Objectgegevens
provincie:                        Noord-Holland
gemeente:                         Haarlemmermeer
plaatselijke aanduiding:          Paviljoenlaan 1, 2131 LZ Hoofddorp
kadastrale aanduiding gemeente:   Haarlemmermeer| sectie: AC | nummer: 898
bescherming:                      gemeentelijk monument
architect:                        Asymptote Architects (Hani Rashid en Lise Anne Couture)
bouwjaar:                         2002
oorspronkelijke functie:          gemeente paviljoen voor de Floriade
huidige functie:                  leegstaand

datum onderzoek:                  12 maart 2021
datum beschrijving:               23 maart en 25 mei 2021
opgesteld door:                   MOOI Noord-Holland - Aniek de Jong, MA en Reinier Mees, MA
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Kadastrale kaart en situatie




 Afbeelding 2: Kadastrale kaart van het pand en zijn omgeving (Beeld: Kadaster)




 Afbeelding 3: Luchtfoto Paviljoenlaan 1 in zijn directe omgeving (Beeld: Cyclomedia)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Inleiding




Afbeelding 4: Hoofdtuin op het Floriade-terrein in 2002, met op de achtergrond het paviljoen (beeld:
Niek Roozen Landscape)

Paviljoenlaan 1 is het paviljoen van de gemeente Haarlemmermeer dat in 2002 werd gebouwd voor de
Wereldtuinbouwtentoonstelling Floriade. Deze internationale tuinbouwtentoonstelling vindt sinds 1960 eens in
de tien jaar plaats in een Nederlandse gemeente en wordt georganiseerd door de Nederlandse Tuinbouwraad.
Doel hiervan is om het imago van de tuinbouw te bestendigen. Tevens zijn de tentoonstellingen bedoeld om de
handel van tuinbouwproducten in binnen en buitenland te bevorderen. In 2002 vond de vijfde editie van de
Floriade plaats in de gemeente Haarlemmermeer, wat samenviel met het 150 jaar bestaan van de
Haarlemmermeerpolder.

Nadat in 1840 werd begonnen met het graven van de ringvaart en het opwerpen van de ringdijk viel het ‘Grote
Haarlemmermeer’ in 1852 droog. De inrichting van de droogmakerij was sober en volledig gericht op agrarische
productie. Ontwikkeling ervan vond plaats vanaf de ringvaart waar aan de binnenzijde dorpen aan de ringdijk
ontstonden. Hoofddorp, voorheen Kruisdorp, ontstond op het kruispunt van de Hoofdvaart en de Kruisvaart.
Ten noorden van de Kruisweg en ten oosten van de IJtocht - een van de tochten parallel aan de hoofdas
gevormd door de Hoofdvaart- ontstond in de jaren zeventig van de twintigste eeuw door zandwinning een
waterplas. Samen met de bomen van het Haarlemmermeerse Bos werd het terrein rond de waterplas vanaf
1977 ingericht als recreatiegebied.

Het terrein voor de Floriade lag tussen Hoofddorp en Vijfhuizen en besloeg ongeveer zeventig hectare, waarvan
de helft was gelegen in het Haarlemmermeerse Bos. Het gebied werd vanwege de doorkruising van de
Geniedijk die als onderdeel van de Stelling van Amsterdam tussen 1888 en 1903 diagonaal door de
polderstructuur heen was gelegd – en de latere N205, opgedeeld in drie delen: Bij het Dak, Naast de Berg en
Aan het Meer. De gebieden werden naar het masterplan van landschapsarchitect Niek Roozen ingericht. De
noordelijke deelgebieden Bij het Dak en Naast de Berg werden geheel nieuw ingericht met een geometrische
opzet. Het zuidelijke deelgebied Aan het Meer werd organisch vormgegeven en besloeg een deel van het
Haarlemmermeerse Bos dat heringericht werd voor de Floriade, met behoud van onder andere de bestaande
waterplas.

Het Haarlemmermeer paviljoen werd gesitueerd in deelgebied Aan het Meer, aan de rand van en op het water.
Via en internationale ontwerpwedstrijd gaf de gemeente de opdracht voor het ontwerp van het paviljoen aan
het New Yorkse architectenbureau Asymptote Architects van Hani Rashid en Lise Anne Couture. Het paviljoen,
dat Hiedra Pier werd genoemd, was het eerste ontwerp van de architecten dat daadwerkelijk werd
gerealiseerd. Voor die tijd bestond het oeuvre van het architectenbureau namelijk vooral uit concepten en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>ontwerpen in virtual reality. Het architectenbureau werkte eveneens met redelijk vernieuwende technieken;
de aluminium panelen voor het Haarlemmermeer paviljoen werden op basis van computermodellen
gefabriceerd, wat ten tijde van de bouw van het paviljoen zeer experimenteel was. Ook het glas dat gebruikt
werd voor de raampartijen was het eerste koud gebogen glas in Nederland. Het ontwerp voor het
Haarlemmermeer paviljoen is daarmee de start van het oeuvre van het architectenbureau, en diende als basis
voor onder andere de ontwerpen voor het Guggenheim Multimedia Technology Museum in Abu Dhabi en het
Beukenhof auditorium in Schiedam.

Met het paviljoen wilde de gemeente verwijzen naar het belang van de luchtvaart, landbouw en de polder;
voor de Haarlemmermeer kenmerkende aspecten. In het ontwerp werden dan ook diverse verwijzingen naar
de luchtvaart en de polder gemaakt. Zo kwam de hoofdvorm voort uit twee vleugelvormige daken die door
twee glazen wanden lijken te zweven en verwijst het aluminium plaatwerk naar de vliegtuigbouw en reflecteert
hierin tevens het luchtruim. Met stromend water dat over de beide daken en langs glazen wanden waartussen
de bezoekers het paviljoen in werden begeleid, werd gerefereerd naar het ‘Grote Haarlemmermeer’ dat zich
hier 150 jaar voor de totstandkoming van het paviljoen bevond. De installatie voor het over het gebouw
stromende water verwees naar de drooglegging van de Haarlemmermeer met gemalen: via een
pompinstallatie in de kelder van het gebouw en een buizensysteem werd water naar de bovenzijde van de
dakvlakken omhoog gepompt. Vervolgens stroomde het water vanaf het grote dakvlak over de glaspanelen en
vanuit het waterbassin van gebogen glaspanelen in het dak van de entreepartij naar beneden, tot aan de
glazen corridor. Via de glaswanden van de corridor stroomde het water door de stalen looproosters weer terug
in het waterbassin. Een andere, subtielere verwijzing naar de polder werd gemaakt met de vloer en het
komvormige glazen dak van de voorste ‘vleugel’, die beiden precies op het Nieuw Amsterdams Peil zijn gelegd.

Het ontwerp won in 2003 de AIA New York Chapter Design Award (Architecture Category) en haalde meerdere
malen de internationale pers. Samen met de Expo Haarlemmermeer en de Big Spotters Hill is het
Haarlemmermeer paviljoen een van de weinig overgebleven bouwwerken van de Floriade 2002. Na afloop van
de Floriade werd het volledige Haarlemmermeerse Bos weer opengesteld voor publiek en het noordelijk deel
van het terrein, het voormalige Naast de Berg, werd getransformeerd tot het recreatiegebied De Groene
Weelde.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Omgeving van het monument




 Afbeelding 5: het Haarlemmermeer-paviljoen, gezien vanaf het zuidwestelijke zijde van het meer

Kenmerkend voor het paviljoen is de vrije ligging op de oever van het water, met de bomen in de rug, zonder
andere vaste bebouwing in de directe omgeving aan deze zijde van het meer. Het Haarlemmermeer paviljoen
bevindt zich in het noordoostelijk deel van het Haarlemmermeerse Bos, in de noordwestelijke hoek van de
recreatieplas. Het bos wordt aan de noordoostzijde begrensd door de Geniedijk, aan de noordwestzijde door
de IJtocht, aan de zuidoostzijde door de IJweg en aan de zuidzijde door de Kruisweg. De IJtocht, IJweg en
Kruisweg volgen nog de oorspronkelijke polderstructuur. Met de aanleg van het Haarlemmermeerse Bos is de
oorspronkelijke kavelstructuur van de polder grotendeels verdwenen. Alleen het gedeelte van de Bosweg dat
parallel aan de Kruisweg loopt, in de zuidoosthoek van het Haarlemmermeerse Bos, volgt nog de
oorspronkelijke verkaveling van de polder.

Het paviljoen is bereikbaar vanaf de hoger gelegen Paviljoenlaan die parallel aan de IJtocht loopt, en twee
lagere meanderende paden die langs het paviljoen naar de lager gelegen oevers van de plas lopen en zich aan
weerszijden vertakken in de meer beboste delen van het gebied. Direct aan de noordzijde van het paviljoen
bevindt zich een hoger gelegen verhard parkeerterrein en ten noordoosten bevindt zich, eveneens aan het
water, een tijdelijk houten paviljoen waarin zich een restaurant bevindt.

Het terrein waarop het gebouw zich bevindt, wordt begrensd door een met hedera begroeid hekwerk dat
recenter is aangelegd in de vorm van een halve cirkel. Het gebouw is te bereiken door poorten in het hekwerk
aan de noord-, oost- en westzijde. De oorspronkelijke routing naar het gebouw vond plaats vanaf de
hoofdpoort aan de noordkant. Via de brede trap werden bezoekers langs de helling van de oever naar beneden
geleid tot onder de vleugelvormige entreepartij. De oorspronkelijke routing liep vervolgens via de rechterzijde
van de vleugel tussen een glazen corridor – waarlangs water naar beneden stroomde – tussen de
vleugelvormige dakdelen, naar de hoofdentree erachter.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Beschrijving van het exterieur




Afbeelding 6: plattegrond Haarlemmermeer paviljoen (beeld: website Asymptote Architects)

Het Haarlemmermeer Paviljoen is gebouwd in een grillige vormentaal die kenmerkend is voor de
deconstructivistische architectuur uit het begin van de 21e- eeuw, toen computerontwerpen in opkomst kwam
en de mogelijkheden die nieuwe technieken boden werden uitgeprobeerd. Het paviljoen is gebouwd op een
rechthoekige betonnen kelderbak die voor een groot deel in het water is gepositioneerd. De betonnen
kelderbak is gefundeerd op heipalen en in de breedte voorzien van stalen binten tussen de damwanden. Aan
de waterzijde bevindt zich het hoofdvolume met een trapeziumvormige plattegrond met afgeronde hoeken die
kleiner is dan de plattegrond van de kelderbak, waardoor het onbebouwde deel van het kelderbak rondom het
hoofdvolume een terras vormt met een blauw geschilderde zandcement vloer die is afgeschermd met stalen
hekwerk met horizontale draadstalen spijlen. Het breedste deel van het trapeziumvormige hoofdvolume
bevindt zich aan de kopse kant aan de waterzijde en het smalste deel aan de kopse kant aan de oeverzijde. De
gevels en de dakranden zijn eveneens trapeziumvormig en aan de hoeken afgerond.

Boven het hoofdvolume bevindt zich een zeshoekig plat dakvlak met overstekken, dat door middel van een
stalen V-vormige draagconstructie verbonden is met een trapeziumvormig dakvlak. Dit kleinere dakvlak dient
als entreepartij, waaronder oorspronkelijk op de vloer de plattegrond van de gemeente Haarlemmermeer was
geschilderd. Het hellende platte dakvlak boven het hoofdvolume heeft aan alle zijden een groot overstek en
loopt vanaf de waterplas af richting de oever. In het midden perforeert een deel van het hoofdvolume het
platte dakvlak, dat een grillige uitstulping op het dak vormt. Het kleinere dakvlak boven de entreepartij aan de
noordzijde loopt in tegengestelde richting af, richting de oever. Tussen de beide daken bevindt zich een open
ruimte die in het oorspronkelijke ontwerp werd afgebakend door een corridor van glazen wanden en een vloer
van stalen roosters, waarin de twee waterpartijen stroomden. Een deel van de glazen wanden van de corridor
is recenter door vandalisme beschadigd. Om die reden is de glazen corridor ontmanteld en ligt een deel van de
panelen op locatie opgeslagen.

Aan de voor- en achterzijde heeft het vleugelvormige dak boven het hoofdvolume een groter overstek, dat als
luifel dient. In het midden van het overstek aan de achterzijde en van het dakvlak van de entreepartij bevinden
zich glaspanelen voor zowel daglichttoetreding als voor het visuele effect van de stromende waterpartijen over
het dak. De glazen platen in het dakvlak van het hoofdvolume zijn met een stalen hangspant aangebracht. Bij
de entreepartij bestaat dit uit komvormig geplaatste polygonale glaspanelen.
De dichte delen van zowel de gevels als de daken zijn volledig afgewerkt met vlakke aluminium gevelpanelen
die zijn bevestigd met blindklinknagels. De gevelopeningen zijn dichtgezet met vliesgevels met een
spinconstructie aan horizontale aluminium buizen en kitnaden tussen de glasplaten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Afbeelding 7: entreepartij met centrale trap en op de voorgrond de stalen looproosters van de oorspronkelijke
corridor met glaspanelen (waarvan een deel tegen de draagconstructie staat opgeslagen).




Afbeelding 8: entreepartij met centrale trap, zijpaden en op de achtergrond de stalen looproosters van de
oorspronkelijke corridor met glaspanelen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Afbeelding 9: terras met hekwerk ter hoogte van de voorgevel

Voorgevel

De voorgevel, die naar boven en naar buiten toe iets helt, heeft een staande rechthoekige vorm met afgeronde
hoeken ter hoogte van de linker en rechter zijgevels. Binnen een rechthoekig kader met afgeronde hoeken van
aluminium gevelpanelen bevindt zich het voorste deel van het panoramaraam. De vliesgevel in de
gevelopening bestaat uit drie bij drie glazen panelen.




 Afb. 10 en 11: voorgevel gezien vanaf de zuidwesthoek van het gebouw en het voorste deel van het panoramaraam in de
voorgevel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Linker zijgevel




 Afbeelding 12 en 13: linker zijgevel en detail gevelopening

De linker zijgevel loopt vanaf de voorgevel in een kromming richting de achtergevel. Links in de zijgevel bevindt
zich een transparante pui. De vier aluminium panelen direct links naast de pui zijn voorzien van perforaties. De
glaspui is direct op het plateau geplaatst en heeft een liggende rechthoekige vorm met aan de bovenzijde
afgeronde hoeken. Aan de rechter zijde van de pui loopt de gevelbekleding naar beneden toe schuin naar
buiten. De pui is voorzien van zes glazen panelen, waarvan de derde van links is vervangen door een niet
oorspronkelijke dubbele glazen deur, gevat in een aluminium kozijn.

Rechts in de gevel bevindt zich het zijraam dat onderdeel uitmaakt van het centrale panoramaraam, dat in
dezelfde kromming als de gevel schuin naar binnen toe loopt. Het raam heeft een rechthoekige vorm met
afgeronde hoeken, waarvan de boven en onderzijde iets schuin naar binnen toe lopen. De vliesgevel bestaat uit
drie bij drie glazen panelen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Rechter zijgevel




 Afbeelding 14 en 15: rechter zijgevel en detail voorzijde rechter zijgevel met dakoverstek en gevelopening

De rechter zijgevel loopt vanaf de voorgevel in een kromming richting de achtergevel. Rechts in de zijgevel
bevindt zich een transparante pui. De vier aluminium panelen direct rechts naast de pui zijn voorzien van
perforaties. De glaspui is direct op het plateau geplaatst en heeft een liggende rechthoekige vorm met aan de
bovenzijde afgeronde hoeken. Aan de linkerzijde van de pui loopt de gevelbekleding naar beneden toe schuin
naar buiten. De pui is voorzien van zes glazen panelen, waarvan de derde van rechts is vervangen door een niet
oorspronkelijke dubbele glazen deur, gevat in een aluminium kozijn.

Links in de gevel bevindt zich het zijraam dat onderdeel uitmaakt van het centrale panoramaraam, dat in
dezelfde kromming als de gevel schuin naar binnen toe loopt. Het raam heeft een rechthoekige vorm met
afgeronde hoeken, waarvan de boven en onderzijde iets schuin naar binnen toe lopen. De vliesgevel bestaat uit
drie bij drie glazen panelen.

Tussen de pui en het panoramaraam bevindt zich een afwijkend ventilatierooster dat later in de gevel is
geplaatst, ten behoeve van de horecafunctie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Achtergevel




Afbeelding 16: achtergevel

De achtergevel heeft een liggende rechthoekige vorm. Binnen een aluminium kader dat dezelfde rechthoekige
vorm volgt, met afgeronde hoeken, bevindt zich een horizontaal geleed raam. Dit raam bestaat uit vier staande
glazen panelen, waarvan de naden dezelfde lijnen volgen als de aluminium gevelpanelen aan de bovenzijde.

Boven de gevel loopt het dak schuin naar boven toe richting de voorgevel, waarbij het deels het platte dakvlak
doorsnijdt Boven het achterste deel van het hoofdvolume bevinden zich glaspanelen in het platte dakvlak die
door stalen trekstangen en hangspanten worden ondersteund.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Beschrijving van het interieur




Afbeelding 17: het oorspronkelijke interieur (beeld: website Asymptote Architects)

Het interieur is in 2019 door een brand aangetast, waarmee afwerking van witte gisplaten en isolatiemateriaal
aan de binnenzijde van de gevels en het dak is verdwenen. Hierdoor is de constructie van de buitengevel
zichtbaar, bestaande uit een stalen skelet, met daarachter houten beplating.

Centraal in het interieur bevindt zich een brede, rechte betonnen steektrap die naar de tussenverdieping leidt;
het oorspronkelijke panoramadek dat uitzicht biedt op de waterplas. De oorspronkelijke oranje kleurstelling
ervan is in de loop der tijd gewijzigd naar een turquoise kleur. De balustrade van de trap en het panoramadek is
na de brand verdwenen. Van de oorspronkelijke plattegrondindeling op de begane grond onder het
panoramadek, waar zich onder ander een lift en toiletten bevonden, is eveneens verdwenen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Afbeelding 18: interieur met trap naar het panoramadek




Afbeelding 19 en 20: begane grond onder het panoramadek en interieur aan de noordzijde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Waardering

Bij de waardering zijn de criteria gebruikt zoals beschreven in de standaard voor het waarderen van bouwkunst
van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Cultuurhistorische waarden
Het paviljoen heeft cultuurhistorische waarden vanwege de oorspronkelijke functie als gemeentepaviljoen voor
de Wereldtuinbouwtentoonstelling Floriade in de Haarlemmermeer, wat samenviel met de 150 jarig bestaan
van de drooglegging van ‘het Grote Haarlemmermeer’. Daarnaast worden in het ontwerp diverse verwijzingen
gemaakt naar de geschiedenis van de Haarlemmermeer en de omgeving; in het bijzonder de luchtvaart en de
drooglegging van de polder. Zowel het verhalende karakter van het paviljoen en de sterke verbondenheid met
de geschiedenis van de Haarlemmermeer, als het zeer innovatieve (constructieve)materiaalgebruik uit die tijd
geven het paviljoen een grote cultuurhistorische waarde.

Situationele en ensemblewaarden
Het paviljoen heeft ensemblewaarden met de waterplas en een situationele waarde als sterk beeldbepalend,
iconisch onderdeel van de parkinrichting van het Haarlemmermeerse Bos dat werd ingericht naar het
masterplan van landschapsarchitect Niek Roozen.

Architectuurhistorische waarden
Het paviljoen heeft architectuurhistorische waarden als voorbeeld van de architectuur uit het begin van de
21e- eeuw, toen computerontwerpen in opkomst kwam en de mogelijkheden die nieuwe technieken boden
werden uitgeprobeerd en vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp. Kenmerkend
zijn de sculpturale vormgeving met afgeronde hoeken, de aluminium gevelpanelen die werden gefabriceerd op
basis van computermodellen - destijds een zeer vernieuwende techniek – en de verwijzen naar de luchtvaart
en drooglegging in vorm, materiaalgebruik en toegepaste technieken en installaties.
Tevens is het paviljoen architectuurhistorisch van belang voor het oeuvre van Asymptote Architects, omdat dit
het eerste ontwerp is van het architectenbureau dat daadwerkelijk werd gerealiseerd en waarop in het latere
oeuvre van het architectenbureau werd voortgeborduurd.

Gaafheid en herkenbaarheid
De kenmerkende hoofdopzet van het solitaire paviljoen op een betonnen platform dat deels in het water ligt
en toegankelijk is via trappen naar de oever, het hoofdvolume en de entreepartij onder de twee vleugeldaken
en de technische en constructieve onderdelen zijn nog gaaf bewaard gebleven. Hoewel de glazen corridor en
het interieur na de brand niet zijn gereconstrueerd, in de zijgevels eenvoudige dubbele deuren zijn geplaatst
die oorspronkelijke pui-indeling doorbreken en er een hekwerk aan de oeverzijde is geplaatst, is het
oorspronkelijke ontwerp inclusief het kenmerkende panoramadek duidelijk herkenbaar behouden gebleven.

Zeldzaamheid
Het paviljoen heeft een hoge zeldzaamheidswaarde in architectuurhistorisch opzicht. Samen met de Expo
Haarlemmermeer en de Big Spotters Hill is het Haarlemmermeer paviljoen een van de weinige overgebleven
paviljoens van de Floriade 2002.


Bronnen

Bij het opstellen van deze redengevende omschrijving zijn de volgende bronnen gebruikt:
     -   Provincie Noord-Holland, ‘Haarlemmermeerpolder’, Leidraad Landschap & Cultuurhistorie (2018),
         geraadpleegd op 25 maart 2021;
     -   Dijksterhuis, Edo, Haarlemmermeer Pavilion, BIS Publishers, Amsterdam (2002);
     -   Niek Roozen Landscape, ‘Floriade 2002 Masterplan, Haarlemmermeer’,
         https://niekroozenlandscape.com/nl/floriade-2002-masterplan-haarlemmermeer/ geraadpleegd op
         25 maart 2021;
     -   Gemeente Haarlemmermeer, Bestemmingsplan Haarlemmermeerse bos en Groene Weelde (2012).

Alle afbeeldingen: MOOI Noord-Holland, behalve waar anders vermeld.
Afbeelding 1: Paviljoenlaan 1 gezien vanaf de noordoostzijde (beeld: website Asymptote Architects)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>