<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Beleidskader bodem onder
de Omgevingswet 2024
Gemeente Haarlemmermeer

Hoe omgaan met grondverzet en
bodemsanering
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                         Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




                                                     Pagina 2 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                  Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                         Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Beleidskader bodem
onder de Omgevingswet
Gemeente Haarlemmermeer

Hoe omgaan met grondverzet
en bodemsanering




Januari 2024




Colofon



Versie 1.0

Vastgesteld op: 28 november 2023
In werking getreden op: 1 januari 2024

Opdrachtgever :      Gemeente Haarlemmermeer
Opdrachtnemer :      Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied




Ebbehout 31
1507 EA Zaandam

www.odnzkg.nl




                                                                                              Pagina 3 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                         Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




                                                     Pagina 4 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Voorwoord
De Omgevingswet bevordert de integrale afweging van ruimtelijke en milieubelangen, omdat binnen één wet de
samenhang hiertussen beter tot zijn recht komt. Het Rijk laat meer bevoegdheden aan gemeenten over (volgens het
uitgangspunt ‘decentraal, tenzij…’). De omgevingsvisie, een kerninstrument van de Omgevingswet, is een strategische
langetermijnvisie van de gemeente voor de gehele fysieke leefomgeving, waaronder de bodem. Een omgevingsvisie
bevat dus geen regels voor burgers, bedrijven of andere overheden. Juridische binding ontstaat pas door het vaststellen
van algemene regels of beschikkingen. De gemeente kan deze algemene regels opnemen in het omgevingsplan, ook
een kerninstrument van de Omgevingswet.
Als de gemeente regels stelt in het omgevingsplan, dan moet ze rekening houden met het beleid in de omgevingsvisie.


Nu de bodemsaneringsoperatie grotendeels is afgerond, vindt onder de Omgevingswet een verschuiving plaats naar
een duurzaam beheer van de bodem en ondergrond. Daarbij kijken we nadrukkelijk breder dan alleen naar de
milieuhygiënische opgave. Na decennia van saneringen en sectorale regelgeving is de bodemwereld rijp om over de
traditionele grenzen heen te kijken en een rol te spelen in het bredere perspectief van integrale maatschappelijke
opgaven.
Nog altijd streven we naar een balans tussen de bescherming van de bodemkwaliteit en het benutten van het
bodemsysteem voor maatschappelijke ontwikkelingen. Het doel van het Nederlandse bodembeleid is om enerzijds de
bescherming van de gezondheid van mens, dier en plant te beschermen, de functionele eigenschappen van de bodem
te behouden, zodat deze geschikt blijft om te gebruiken en anderzijds om de bodem voor diverse functies te gebruiken
en om vrijkomende grond circulair te hergebruiken.

Dit beleidskader is een leidraad voor de uitvoeringspraktijk onder de Omgevingswet en geeft aan wat de combinatie
van nationale en lokale regelgeving (zoals vastgelegd in het omgevingsplan) betekent voor de dagelijkse
uitvoeringspraktijk in Haarlemmermeer. De lokale regels en de beleidsregels als bedoeld in de Algemene wet
bestuursrecht, worden in een apart oranje kader aan het eind van het betreffende hoofdstuk vermeld. De regels
worden in het omgevingsplan opgenomen via een voorbereidingsbesluit (voorbeschermingsregels) dat gelijktijdig met
de Omgevingswet in werking treedt.
De voorbeschermingsregels worden uiteindelijk vervangen door regels die via reguliere aanpassingen in het
omgevingsplan worden opgenomen.

Leeswijzer
Het beleidskader bestaat uit drie delen. In de hoofdstukken 2 tot en met 9 staan de regels beschreven van het Besluit
activiteiten leefomgeving (Bal) en het omgevingsplan. Dit betreft bodemonderzoek, de milieubelastende activiteiten
graven, saneren, opslaan en toepassen, de regels bij het bouwen van een bodemgevoelig gebouw en wijziging naar
bodemgevoelig gebruik. In het tweede deel (de hoofdstukken 10 tot en met 14) vermelden we de bijzondere
onderwerpen. Daarin gaan we bijvoorbeeld dieper in op stortplaatsen, toevalsvondsten en ongewone voorvallen, het
landelijk gebied, grondwater, toezicht en handhaving, het Digitaal Stelsel Omgevingswet en terminologie. Het derde
deel is een apart document en bestaat uit bijlagen. De bijlagen bevatten kaartmateriaal, statistische kentallen, een
samenvatting van het overgangsrecht en voor sommige onderwerpen wat nadere uitleg.

Dit beleidskader vervangt de Nota bodembeheer van 14 juli 2022.




                                                                                                          Pagina 5 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Samenvatting
Dit beleidskader vervangt de Nota bodembeheer van 2022. Het beleid dat was opgenomen in de voormalige Nota
bodembeheer wordt zoveel mogelijk voortgezet, voor zover dit past binnen de doelen en kaders van de Omgevingswet.
Voor een deel is het beleid omgezet naar direct werkende regels in het omgevingsplan van de gemeente, en voor een
deel wordt het beleid voortgezet in dit beleidskader. Het voormalige beleid is hiermee ingepast in het nieuwe wettelijk
stelsel onder de Omgevingswet.

Dit beleidskader biedt een overzicht van het beleid en de regels die in Haarlemmermeer gelden voor het ontgraven, het
verplaatsen en op of in de bodem aanbrengen (toepassen) van grond, baggerspecie of bouwstoffen en het saneren van
de bodem. Deze regels zijn te vinden in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), voor zover ze door het Rijk gesteld
zijn en in het omgevingsplan, voor zover ze maatwerk van de gemeente betreffen op de rijksregels in het Bal. Ook
bevat het omgevingsplan andere gemeentelijke (bodem)regels, zoals over kleinschalig graven, het bouwen van een
bodemgevoelig gebouw en nazorg na saneren. Het beleidskader geeft een beschrijving van deze regels en licht ze toe.
Als aanvulling op de voormalige Nota bodembeheer bevat het beleidskader ook regels over graven en saneren, omdat
de bevoegdheid voor graven in sterk verontreinigde grond en voor saneren nu bij de gemeente ligt. Daarnaast bevat
het beleidskader beleidsregels, net als de voormalige Nota bodembeheer. Ook is de bodemkwaliteitskaart in dit
beleidskader opgenomen.

Doel van het beleidskader
De gemeente Haarlemmermeer wil met dit beleidskader een praktische richtlijn bieden hoe in Haarlemmermeer met
grond, vrijkomende grond en baggerspecie moet worden omgesprongen. Het document is primair gericht aan
gemeentelijke afdelingen die veel met grond werken, adviesbureaus, aannemers en andere bodemintermediairs.
Daarnaast bevat het beleidskader ook enkele onderwerpen die direct of indirect raken aan het dagelijks leven van
bewoners in de stad, zoals mensen die een kelder willen graven, mensen met tuinen en jonge kinderen.

De interventiewaarde
De interventiewaarde, die bepaalt of sprake is van sterk verontreinigde grond of niet, is van belang bij het graven in de
bodem, omdat bij een kwaliteit van de bodem onder (of gelijk aan), of boven de interventiewaarde een verschillende
set regels geldt. Ook bij het bouwen van een bodemgevoelig gebouw speelt deze waarde een rol. Bij overschrijding van
deze waarde is in de meeste gevallen een sanering noodzakelijk om gezondheidsrisico’s voor de toekomstige gebruikers
van het gebouw te voorkomen. Toepassen van grond met een kwaliteit boven de interventiewaarde is in
Haarlemmermeer niet toegestaan.

Toepassen van grond of baggerspecie
De landelijke regels voor het toepassen van grond of baggerspecie zoals opgenomen in het Besluit activiteiten
leefomgeving (Bal) passen niet altijd op elke lokale situatie. Het Bal geeft gemeenten daarom de vrijheid om
gebiedsspecifiek beleid voor het toepassen van grond of baggerspecie te formuleren, net als voorheen onder het Besluit
bodemkwaliteit. Het gebiedsspecifieke beleid zoals opgenomen in de voormalige Nota bodembeheer, is via
overgangsrecht vanzelf in het omgevingsplan terecht gekomen, en wordt dus voortgezet. Het is beschreven in dit
beleidskader.

In Haarlemmermeer worden jaarlijks grote hoeveelheden grond ontgraven, bijvoorbeeld voor bouwprojecten,
infrastructuur en onderhoudswerk aan kabels en leidingen. Die ontgraven grond wordt na afloop weer teruggelegd of
elders nuttig toegepast. Bij toepassing op een andere plek houdt het Haarlemmermeerse gebiedsspecifieke beleid sterk




                                                                                                           Pagina 6 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                        Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                             Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




rekening met de lokale situatie. Het centrale hoofduitgangspunt van de gemeente is dat de kwaliteit van de bodem
binnen haar gemeentegrenzen niet verslechtert.

Omdat de hersenontwikkeling van jonge kinderen erg gevoelig is voor lood en de gemeente de risico’s voor kleine
kinderen wil tegengaan, heeft Haarlemmermeer een strengere eis gesteld aan het gehalte aan lood in toe te passen
grond dan de normering die vanuit het Rijk wordt gesteld. De gemeente stelt dat het loodgehalte van grond die wordt
toegepast op gevoelige bodemfuncties maximaal 100 mg/kg mag bedragen. Die eis is van toepassing op locaties met
de bodemfuncties ‘wonen met tuin’ en ‘plaatsen waar kinderen spelen’. Daarin is Haarlemmermeer strenger dan het
landelijk generieke beleid.

Toepassen van bouwstoffen
Het toepassen van bouwstoffen is alleen toegestaan als er sprake is van toepassen van bouwstoffen voor het
aanleggen, in stand houden, herstellen, veranderen of uitbreiden van een werk.
Wanneer bouwstoffen een afvalstof zijn geworden, kunnen ze worden gebruikt als grondstof voor de vervaardiging van
bouwstoffen of ze kunnen worden bewerkt zodat ze als bouwstof kunnen worden toegepast. Verantwoord hergebruik
van afvalstoffen is, met het oog op een zuinig gebruik van grondstoffen, niet ongewenst, mits sprake is van een nuttige
toepassing. Voor bouwstoffen waarvan de toepassing moet kunnen worden geregistreerd, en waarbij de risico’s
grotendeels ontstaan bij beëindigen van de toepassing, volstaat een informatieplicht. Dit geldt voor AVI-bodemassen en
immobilisaten. Voor risicovolle bouwstoffen zoals staalslakken(mengsels) en grondstabilisatie, die al bij toepassen een
risico kunnen vormen voor de omgeving, is een meldplicht vooraf, vanuit oogpunt van toezicht en handhaving, dringend
gewenst en om deze reden opgenomen in het omgevingsplan.

Bodemfunctie en kwaliteitsklasse
In Haarlemmermeer1 ontgraven herbruikbare grond kan in principe in Haarlemmermeer weer nuttig worden toegepast,
bijvoorbeeld om gaten op te vullen, de bodem op te hogen of wegen op te funderen. Daarvoor gelden echter regels,
om te voorkomen dat verontreinigde grond op een schone(re) bodem wordt aangebracht. Op ‘gevoelige functies’
(natuur, landbouw, moestuinen, et cetera) mag alleen grond worden toegepast die voldoet aan de kwaliteitsklasse
‘Landbouw/natuur’ (lees schone grond). Op iets minder gevoelige (woon)functies mag schone grond of grond met de
kwaliteitsklasse ‘Wonen’ worden toegepast, mits voldaan wordt aan de dubbele toets. Minder kwetsbare functies
(infrastructuur, industrie, bebouwing, wonen zonder tuin) mogen in bepaalde zones van de bebouwde kom ook iets
minder schone grond met de kwaliteitsklasse ‘Industrie’ ontvangen.

De bodemkwaliteitskaart
De gemeentelijke bodemkwaliteitskaart vormt de technisch-inhoudelijke onderbouwing van het bodembeleid in
Haarlemmermeer. Afgelopen jaren zijn duizenden nieuwe bodemonderzoeken ingevoerd in het
bodeminformatiesysteem van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Als online ergens een perceel of locatie
wordt ‘aangeklikt’ dan geeft de kaart een beeld van de gemiddelde bodemkwaliteit van de zone waarin de betreffende
locatie ligt. De kaart geeft geen informatie op adresniveau. Bij gebruik van de bodemkwaliteitskaart als milieuverklaring
bodemkwaliteit bij grondverzet is het in veel gevallen niet nodig een verkennend bodemonderzoek uit te voeren.
Hiermee worden jaarlijks honderdduizenden euro’s aan bodemonderzoek bespaard. De bodemkwaliteitskaart kan in de
meeste gebieden van Haarlemmermeer ook gebruikt worden als alternatief voor het uitvoeren van verkennend
bodemonderzoek bij graven.




1
    Beheergebied van waaruit de grond afkomstig mag zijn omvat ook de gemeenten Amsterdam, Amstelveen, Aalsmeer, Diemen, Uithoorn en
    Ouder-Amstel.



                                                                                                                     Pagina 7 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                         Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                              Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Bij het ontgraven en op een andere locatie weer toepassen van schone en licht verontreinigde grond kan in veel
gevallen gebruik worden gemaakt van de bodemkwaliteitskaart van Haarlemmermeer, waarbij samengevat de volgende
stappen worden doorlopen:
     1. Aantonen wat de kwaliteitsklasse is van de vrijkomende grond (weergegeven op de ‘ontgravingskaart’,
         onderdeel van de bodemkwaliteitskaart, waarop de verschillende bodemkwaliteitsklassen bij ontgraven worden
         aangeduid, mits de lokale kwaliteit niet kan afwijken door de aanwezigheid van een puntbron);
     2. Onderzoeken wat de kwaliteitsklasse is van de ontvangende bodem (af te lezen op de bodemkwaliteitskaart
         waarop de gemeente is ingedeeld in verschillende kwaliteitsklassen);
     3. Bepalen of er een ‘match’ is tussen de vrijkomende grond en de ontvangende bodem. Deze stap is complex,
         maar professionals die veel met bodem werken kunnen ermee uit de voeten. Deze stap bepaalt met behulp
         van de toepassingskaart en tabellen of de vrijkomende grond voldoet aan de functie en toepassingseisen van
         de ontvangende bodem. Deze toepassingseisen staan genoemd in dit beleidskader.

Werken in de grond: grondverzet
Het ontgraven van grond kan op verschillende schaal en om verschillende redenen gebeuren. Het overgrote deel van
alle werken in de grond betreft projectmatige ontgravingen, ophogingen, herschikkingen van grond en werk aan kabels
en leidingen. Bij deze werkzaamheden kan soms sprake zijn van sterk verontreinigde grond. Omdat dit niet uit de
bodemkwaliteitskaart blijkt, is altijd een vooronderzoek noodzakelijk. Zorgvuldig graven zorgt ervoor dat verschillende
grondsoorten en kwaliteiten gescheiden worden gehouden ten behoeve van reiniging of direct hergebruik. Dit past goed
bij de circulaire ambities die zijn opgenomen in de Omgevingsvisie van Haarlemmermeer 2040.

Saneren bij bouwen bodemgevoelig gebouw
Bodemsaneringen blijven komende jaren aan de orde, maar meer als onderdeel van ruimtelijke ontwikkelingen. Bij
bouwen van een ‘bodemgevoelig gebouw’ is saneren verplicht, wanneer de waarden waaraan de bodem moet voldoen
worden overschreden. Deze zogenaamde ‘waarden toelaatbare kwaliteit’ 2 zijn voor de meeste stoffen de
interventiewaarden zoals we die kennen van de voormalige Wet bodembescherming. Voor de stoffen lood en PFAS
heeft de gemeente Haarlemmermeer afwijkende (strengere) waarden vastgesteld. Voorbeelden van bodemgevoelige
gebouwen zijn woningen met een tuin, of bijvoorbeeld scholen of kinderdagverblijven met bijbehorend speelterrein. De
bodemkwaliteit van de tuin of buitenruimte wordt ook getoetst. Hier doen zich namelijk vaak risico’s voor, omdat er hier
meer contact met de bodem kan plaatsvinden.

Omgaan met grondwater
Het beleidskader gaat kort in op het lozen van grondwater dat vrijkomt door bemaling bij het graven en saneren en op
de algemene zorg voor de kwaliteit van het grondwater. De regels hiervoor worden - behalve onder meer voor het
lozen op of in de bodem of in het riool, waarvoor de gemeente bevoegd gezag is - grotendeels gesteld door provincie
en waterschappen.




2
    Waarde waaraan de bodem moet voldoen om een bodemgevoelig gebruik toe te laten, zonder dat maatregelen nodig zijn.




                                                                                                                         Pagina 8 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Inhoud
1      Inleiding                                                                                                      12
1.1    Waarom dit beleidskader                                                                                        12
1.2    Doelgroep                                                                                                      13
1.3    Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid                                                                      13
1.4    Stelselwijziging Omgevingswet en inhoudelijke wijziging bodem                                                  13
1.5    Beleid gemeente Haarlemmermeer onder de Omgevingswet                                                           16
1.6    Bevoegd gezag                                                                                                  17
1.7    Zorgplicht                                                                                                     19

2      Voorafgaand bodemonderzoek                                                                                     21
2.1    Voorafgaand bodemonderzoek bij graven en saneren                                                               21
2.2    Vereenvoudigd vooronderzoek (vvo)                                                                              25
2.3    Milieuverklaring bodemkwaliteit                                                                                26
2.4    Bodemkwaliteitskaart als milieuverklaring bodemkwaliteit                                                       28
2.5    Wanneer is welk bodemonderzoek noodzakelijk?                                                                   29
2.6    PFAS-onderzoek                                                                                                 32
2.7    Niet-genormeerde stoffen                                                                                       32

3      Milieubelastende activiteit graven in bodem                                                                    34
3.1    Rijksregels graven in bodem                                                                                    34
3.2    Graven in bodem met een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde bodemkwaliteit                      36
3.3    Graven in bodem met een kwaliteit boven de interventiewaarde bodemkwaliteit                                    40
3.4    Kleinschalig graven                                                                                            46
3.5    Termijnen voor meldplicht en/of informatieplicht bij graafwerkzaamheden                                        51
3.6    Graven tot onder de grondwaterstand                                                                            51
3.7    Graven in droge oevergebieden                                                                                  52
3.8    Graven onder een leeflaag                                                                                      52
3.9    Bodemvreemd materiaal                                                                                          53
3.10   Lozen van grondwater bij graven                                                                                53
3.11   Lokale invulling MBA’s graven en kleinschalig graven                                                           55

4      Milieubelastende activiteit saneren van de bodem                                                               58
4.1    Wat is saneren (conform Bal)?                                                                                  58
4.2    Meldplicht en informatieplicht 4 weken van tevoren                                                             60
4.3    Informatieplicht één week van tevoren                                                                          61
4.4    Melden van wijzigingen                                                                                         62
4.5    Standaardaanpakken                                                                                             62
4.6    Afwijken van de standaardaanpak                                                                                65
4.7    Lozen van grondwater bij saneren                                                                               66
4.8    Informeren achteraf (evaluatieverslag)                                                                         67
4.9    Lokale invulling bij MBA saneren van de bodem                                                                  68
4.10   Nazorg na saneren van de bodem                                                                                 69

5      Milieubelastende activiteit opslaan van grond of baggerspecie                                                  71




                                                                                                          Pagina 9 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




5.1    Opslaan van grond of baggerspecie                                                                               71
5.2    Opslaan, zeven, mechanisch ontwateren en samenvoegen van grond of baggerspecie die zonder bewerking
       herbruikbaar is                                                                                                 72
5.3    Opslaan van matig en sterk verontreinigde grond en sterk verontreinigde baggerspecie                            74
5.4    Bodembeschermende voorzieningen bij opslaan baggerspecie                                                        74
5.5    Samenvoegen van partijen                                                                                        74
5.6    Opslaan van grond als voorbelasting (overhoogte)                                                                75

6      Milieubelastende activiteit toepassen van grond of baggerspecie                                                76
6.1    Generiek kader in Bal met mogelijkheid voor maatwerk                                                           76
6.2    De bodemfunctiekaart                                                                                           77
6.3    De dubbele toets                                                                                               77
6.4    Aanwijzen bodembeheergebied                                                                                    78
6.5    Toepassingseisen en kwaliteitseisen in Haarlemmermeer                                                          78
6.6    Toepassen van PFAS-houdende grond                                                                              82
6.7    Toepassen van chloridehoudende grond of baggerspecie                                                           85
6.8    De bodemkwaliteitskaart als grondslag voor de milieuverklaring bodemkwaliteit bij toepassen                    86
6.9    Grootschalige toepassing van grond of baggerspecie                                                             89
6.10   Verspreiden van baggerspecie                                                                                   90
6.11   Melden van toepassen grond of baggerspecie op landbodem                                                        94
6.12   Lokale invulling bij toepassen van grond of baggerspecie                                                       97

7      Milieubelastende activiteit toepassen van bouwstoffen                                                           98
7.1    Begripsomschrijvingen bouwstoffen                                                                               99
7.2    Informatieplicht toepassen AVI-bodemassen en immobilisaten                                                     101
7.3    Meldplicht bij toepassen risicovolle bouwstoffen                                                               101
7.4    Gegevens en bescheiden tijdens en na afloop toepassing                                                         103
7.5    Verwijderingsplicht bouwstoffen                                                                                104
7.6    Lokale invulling bij toepassen van bouwstoffen                                                                 104

8      Bouwen van een bodemgevoelig gebouw                                                                            106
8.1    Instructieregels Rijk en regels in het omgevingsplan                                                           106
8.2    Begrippen bodemgevoelig gebouw en bodemgevoelige locatie                                                       106
8.3    Waarde toelaatbare kwaliteit bodem                                                                             108
8.4    Indieningsvereisten vergunning omgevingsplanactiviteit bouwwerken: specifieke aanvraagvereisten voor
       bouwen van een bodemgevoelig gebouw                                                                            111
8.5    Beoordeling aanvraag binnenplanse omgevingsvergunning omgevingsplanactiviteit bouwwerken                       112
8.6    Informatieplicht voor ingebruikname na maatregelen op verontreinigde bodem                                     113
8.7    Lokale invulling bouwen bodemgevoelig gebouw                                                                   113

9      Wijziging naar bodemgevoelig gebruik                                                                           115
9.1    Gezondheidsrisico’s bij wijzigen gebruik                                                                       115
9.2    Toetsen van bodemonderzoek bij wijzigen naar bodemgevoelig gebruik                                             115

10     Diverse onderwerpen                                                                                            116
10.1   Voormalige stortplaatsen                                                                                       116
10.2   Toevalsvondst bodem                                                                                            117



                                                                                                         Pagina 10 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                             Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                    Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




10.3   Ongewoon voorval                                                                                              120
10.4   Bescherming van het landelijk gebied                                                                          121
10.5   Beschikte locaties ernst - geen spoed                                                                         123
10.6   Bodembeschermende voorzieningen en maatregelen bij bedrijven                                                  123
10.7   Melden van transport van grond en bagger (Wet milieubeheer)                                                   124

11     Grondwaterkwaliteit                                                                                           125
11.1   Grondwaterkwaliteit onder de Omgevingswet                                                                     125
11.2   Omgaan met grondwaterverontreiniging bij graven en saneren                                                    126
11.3   Vangnetregel in het omgevingsplan voor beschikte ernst - geen spoedlocaties                                   128
11.4   De toevalsvondst bodem en de toevalsvondst grondwater                                                         129
11.5   Zorgplicht, ongewoon voorval en herstelplicht bij bedrijfsbeëindiging                                         129
11.6   Grondwaterverontreinigingen die onder het overgangsrecht vallen                                               130
11.7   Grondwateronttrekkingen en lozingen                                                                           130

12     Digitaal Stelsel Omgevingswet en GIS-viewer                                                                   131
12.1   Digitaal Stelsel Omgevingswet                                                                                 131
12.2   Opvragen en raadplegen van bodeminformatie (GIS-viewer)                                                       132

13     Toezicht en handhaving                                                                                        133
13.1   Toezicht en handhaving onder de Omgevingswet                                                                  133
13.2   Strafrechtelijk handhaven                                                                                     134

14     Terminologie                                                                                                  135

15     Literatuur                                                                                                    141



BIJLAGEN (apart document)

BIJLAGE 1     Toetsingsregels en risico’s gebiedsspecifiek beleid
BIJLAGE 2     De bodemfunctiekaart
BIJLAGE 3     De bodemkwaliteitskaart
        3A    Zonekaart
        3B    Bodemkwaliteitskaart (gemiddelde, 3 dieptetrajecten)
        3C    Ontgravingskaart (P80, 3 dieptetrajecten)
        3D    Toepassingskaart (alle lagen)
BIJLAGE 4     Lijst en kaart met uitgesloten locaties (puntbronnen)
BIJLAGE 5     Berekende statistische kentallen
BIJLAGE 6     Overgangsrecht Wet bodembescherming en Besluit bodemkwaliteit
BIJLAGE 7     Toepassen chloridehoudende grond (incl kaart dijkringen tbv bepaling chloridenorm)
BIJLAGE 8     Situaties van grondwaterverontreiniging en aanpak
BIJLAGE 9     Kaart met gebieden binnen BPL (Bijzonder Provinciaal Landschap)
BIJLAGE 10    Inhoud XML-bestand




                                                                                                        Pagina 11 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                         Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                             Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




     1 Inleiding
         1.1    Waarom dit beleidskader

Dit beleidskader geeft een samenhangend inzicht in de bodemregels en het bodembeleid onder de Omgevingswet [Lit.
1]. Deze regels zijn te vinden in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) [Lit. 3] en het omgevingsplan. Maar de
regels en het beleid staan hierin versnipperd weergegeven. Door ze in dit beleidskader logisch te groeperen en toe te
lichten wordt het voor een initiatiefnemer duidelijk welke regels gelden bij activiteiten in, op of met de bodem. Het
beleid van de voormalige Nota bodembeheer is in dit beleidskader ‘vertaald’ naar de nieuwe systematiek van de
Omgevingswet. Daarmee bevat dit beleidskader een overzicht van zowel de landelijk geldende bodemregels als van het
Haarlemmermeerse bodembeleid onder de Omgevingswet.

Dit beleidskader is een leidraad voor de uitvoeringspraktijk. Het geeft houvast en dient als toetsingskader bij de
uitvoering van de regelgeving voor het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer en
voor de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) namens het college.


Invulling van lokale afwegingsruimte
De gemeente heeft in veel gevallen bestuurlijke afwegingsruimte onder de Omgevingswet, bijvoorbeeld door de
mogelijkheid om maatwerkregels te stellen op de rijksregels in het Bal en om de bruidsschatregels3 in het
omgevingsplan aan te passen. Deze lokale regels, die door de gemeente Haarlemmermeer in het omgevingsplan zijn
uitgewerkt, worden in dit beleidskader weergegeven in een apart (oranjeroze) kader.

De regels in het omgevingsplan worden deels in het omgevingsplan opgenomen via een voorbereidingsbesluit dat gelijk
met de Omgevingswet in werking treedt, en deels via reguliere aanpassingen na inwerkingtreding van de
Omgevingswet (cursief weergegeven in de oranje kaders).

Beleidsregels over de bevoegdheden m.b.t. regels in het Bal of het omgevingsplan
In dit beleidskader zijn ook beleidsregels - als bedoeld in artikel 4.81 van de Algemene wet bestuursrecht - opgenomen
over de bevoegdheden met betrekking tot regels in het Bal of het omgevingsplan, bijvoorbeeld uitleg van begrippen en
criteria in die regels. We vermelden zoveel mogelijk de regels waarop de beleidsregels betrekking hebben, met
uitzondering van algemene bevoegdheden. Deze zijn beschreven in paragraaf 1.6, die gaat over het bevoegd gezag.

Afbakening
We gaan in dit beleidskader in eerste instantie uit van de inhoud van het Aanvullingsspoor bodem Omgevingswet en de
inhoud van de in 2022 vastgestelde Nota bodembeheer. Dit is een gevolg van het besluit van Haarlemmermeer om
beleidsneutraal over te stappen naar de Omgevingswet.

Dit beleidskader en het voorbereidingsbesluit worden door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld.
Het omgevingsplan wordt door de gemeenteraad vastgesteld. De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om een
voorbereidingsbesluit te nemen, gedelegeerd aan het college.




 3
     Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet vervalt een aantal regels op rijksniveau. Deze regels worden gedecentraliseerd naar
     gemeenteniveau. Om te voorkomen dat er bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet regels vervallen voordat de gemeente ze heeft
     opgenomen in het omgevingsplan, vult het Rijk een hoofdstuk in het tijdelijk deel van het omgevingsplan, de bruidsschat.



                                                                                                                      Pagina 12 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                             Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




         1.2     Doelgroep

Doelgroepen voor deze beleidsnota zijn maatschappelijke organisaties, marktpartijen, initiatiefnemers (zoals bewoners4,
grondeigenaren), de gemeente Haarlemmermeer, de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, regiogemeenten,
bodemprofessionals in het bodemwerkveld (onderzoeksbureaus, adviseurs, bouwers, projectontwikkelaars) en verder
eenieder die in de materie geïnteresseerd is.


         1.3     Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid

De verantwoordelijkheid voor het naleven van de wet- en regelgeving bij activiteiten5 in, op of met de bodem ligt bij de
initiatiefnemer. De initiatiefnemer is verplicht om de voorgenomen activiteit indien nodig te melden en/of het bevoegd
gezag van de juiste informatie te voorzien. Via een privaatrechtelijke machtiging kan deze verplichting ook bij de
aannemer of andere betrokkenen worden gelegd.
De wetgever gaat uit van ketenaansprakelijkheid: alle betrokken partijen zijn medeverantwoordelijk en moeten werken
volgens de wet- en regelgeving en het lokale beleid in dit beleidskader.


         1.4     Stelselwijziging Omgevingswet en inhoudelijke wijziging bodem

Het nieuwe stelsel van de Omgevingswet brengt grote veranderingen met zich mee. Voor bodem geldt dit des te meer,
omdat er van rijkswege sprake is van een beleidsinhoudelijke wijziging ten opzichte van de regels in de Wet
bodembescherming en het Besluit Bodemkwaliteit [Lit. 5]. Zo kent de Omgevingswet geen ‘geval van verontreiniging’
meer en is er geen sprake meer van een op zichzelf staande milieuhygiënische saneringsplicht die door het Rijk is
opgelegd (zoals onder de Wbb het geval was).
In dit beleidskader staat het resultaat van een noodzakelijke ‘vertaling’ van bodembeleid naar het nieuwe stelsel.
Uitgangspunt hierbij is dat de vertaling beleidsneutraal is, mits dat past binnen de verbeterdoelen van de
Omgevingswet. Op enkele onderdelen is een versimpeling of verbetering doorgevoerd, die beter past in de nieuwe
systematiek onder de Omgevingswet. Het huidige beschermingsniveau wordt hiermee behouden. Het gaat om regels en
beleid die hun nut hebben bewezen in de uitvoeringspraktijk en die passen bij het bodembeheer onder de
Omgevingswet.

Instructieregels
Voor het onderwerp bouwen op verontreinigde bodem, nazorg en toepassen van grond of baggerspecie heeft het Rijk
in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) [Lit. 2] instructieregels opgesteld voor het omgevingsplan van de gemeente.
Dit betekent dat de gemeente deze onderwerpen verplicht moet uitwerken in het omgevingsplan. In de instructieregels
is ook aangegeven of de gemeente hierbij lokale afwegingsruimte heeft of niet en hoe groot die afwegingsruimte is.
Ook de provincie kan instructieregels meegeven aan de gemeente, maar heeft dit voor bodem- en grondwaterkwaliteit
niet gedaan.

Tijdelijk deel omgevingsplan
Voor enkele onderwerpen die niet in rijksregels terugkomen onder de Omgevingswet, zijn door het Rijk zogenoemde
bruidsschatregels meegegeven, om te zorgen voor continuïteit van de bestaande regelgeving. Deze bruidsschatregels
landen in het ‘tijdelijk deel’ van het omgevingsplan waar de gemeenten op 1 januari 2024 van rechtswege over
beschikken (zie Figuur 1.1).

 4
     Hierbij wordt er vanuit gegaan dat een bewoner zich laat bijstaan door een professionele partij.
 5
     Onder activiteiten in het Bal vallen: het ontgraven, saneren, opslaan en toepassen van grond of baggerspecie en het toepassen van
     bouwstoffen. Daarnaast zijn er nog activiteiten aangewezen in het omgevingsplan, zoals kleinschalig graven en nazorg.



                                                                                                                           Pagina 13 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                 Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




De bruidsschat bodem heeft betrekking op de volgende onderwerpen:
    • Bouwen op verontreinigde bodem;
    • Kleinschalig graven (< 25 m3);
    • Nazorg van saneringen en van maatregelen bij een toevalsvondst bodem, uitgevoerd onder de Omgevingswet;
    • (Activiteit op) voor inwerkingtreding op grond van de Wet bodembescherming beschikte ernst - geen
        spoedlocaties.

Daarnaast komen ook de bodemfunctieklassenkaart en het gebiedsspecifiek toetsingskader (voor het toepassen van
grond of baggerspecie) in het tijdelijk deel van het omgevingsplan terecht.
De gemeente heeft tot 2032 de tijd om de inhoud van het tijdelijk deel om te zetten naar lokale regels die onderdeel
worden van het ‘definitieve’ omgevingsplan. Daarop vooruitlopend wordt door een voorbereidingsbesluit van het college
van burgemeester en wethouders (gedelegeerde bevoegdheid) al een aantal regels in het omgevingsplan gezet als de
Omgevingswet in werking treedt.




Figuur 1.1     Nieuw en tijdelijk deel omgevingsplan


Algemene regels in het Besluit activiteiten leefomgeving en het omgevingsplan
In het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) staan algemene regels voor activiteiten in de fysieke leefomgeving.
Burgers, bedrijven en overheden moeten zich aan deze regels houden als ze die activiteiten uitvoeren. In het Bal staat
ook of voor die activiteiten een informatieplicht geldt, of dat een melding of omgevingsvergunning nodig is.
Ook in het omgevingsplan zijn dergelijke regels opgenomen.

Milieubelastende activiteiten in het Besluit activiteiten leefomgeving en het omgevingsplan
In dit beleidskader gaat het voornamelijk over milieubelastende activiteiten. Een milieubelastende activiteit is een
activiteit die nadelige gevolgen voor het milieu kan veroorzaken6.




    6
        In het Bal wordt een lozingsactiviteit op een oppervlaktewaterlichaam of op een zuiveringtechnisch werk of een
        waterontrekkingsactiviteit niet als milieubelastende activiteiten beschouwd.



                                                                                                                         Pagina 14 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                            Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                               Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Het Rijk stelt in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) regels voor een aantal milieubelastende activiteiten in de
fysieke leefomgeving die een relatie hebben met de bodem. Dit zijn bijvoorbeeld regels voor de aanleg en het gebruik
van bodemenergiesystemen en regels over bodembeschermende voorzieningen bij het uitvoeren van activiteiten.
Het Aanvullingsbesluit bodem [Lit. 4] voegt aan het Bal een aantal milieubelastende activiteiten toe.

De milieubelastende activiteiten in het Bal in dit beleidskader zijn:
   • Graven in bodem met een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde bodemkwaliteit;
   • Graven in bodem met een kwaliteit boven de interventiewaarde bodemkwaliteit;
   • Saneren van de bodem;
   • Opslaan van grond of baggerspecie;
   • Toepassen van bouwstoffen;
   • Toepassen van grond of baggerspecie;

De milieubelastende activiteit in het omgevingsplan in dit beleidskader is:
   • Kleinschalig graven (minder dan 25m3 grondverzet);

In Figuur 1.2 staan de activiteiten die zich op of in de bodem onder de Omgevingswet kunnen voordoen.




Figuur 1.2 Activiteiten in de bodem onder de Omgevingswet: wateractiviteiten (lozen, onttrekking) en milieubelastende activiteiten (opslaan
           van grond en baggerspecie, graven en saneren, bodemenergie, toepassen van bouwstoffen, toepassen van grond en
           baggerspecie). Bron: https://iplo.nl/thema/bodem


Maatwerkregels op regels in Bal over milieubelastende activiteiten
Voor de meeste regels in het Bal over milieubelastende activiteiten is het mogelijk om maatwerkregels te stellen in het
omgevingsplan. De regels van het Bal worden hiermee nader ingevuld of hiermee wordt van de regels in het Bal
afgeweken (soepeler of strenger). Soms zijn daar voorwaarden aan verbonden, of mag alleen een strengere norm




                                                                                                                          Pagina 15 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                 Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




gesteld worden. De maatwerkregels moeten binnen de kaders van de instructieregels van Rijk en provincie blijven. Dit
geldt ook voor maatwerkvoorschriften (zie Tabel 1.1).



Maatwerkvoorschriften op regels in het Bal of op regels in het omgevingsplan over milieubelastende
activiteiten
Een maatwerkvoorschrift is een specifiek voorschrift voor een individueel geval. Een initiatiefnemer kan zelf om een
maatwerkvoorschrift vragen als een activiteit niet voldoet aan de (maatwerk)regels maar wel past binnen de ruimte die
het rijkskader en het omgevingsplan biedt. Ook het bevoegd gezag kan besluiten tot het opleggen van een
maatwerkvoorschrift. Met een maatwerkvoorschrift kan een algemene regel worden toegespitst op de concrete situatie
of locatie.
Niet alle maatwerkvoorschriften zijn mogelijk. Een maatwerkvoorschrift kan alleen worden gesteld als dit past binnen
het oogmerk van de regel (bijvoorbeeld het beschermen van de gezondheid en het milieu) waarvoor het
maatwerkvoorschrift wordt gesteld. Beoordelingsregels die gelden voor vergunningen en de eisen aan
vergunningvoorschriften (in het Besluit kwaliteit leefomgeving) zijn ook van toepassing op maatwerkvoorschriften voor
een milieubelastende activiteit op grond van het Bal. Ook moet worden voldaan aan de strekking van de regels in het
Bal. Dit betekent onder meer dat de best beschikbare technieken worden toegepast en dat maatregelen worden
getroffen om ongevallen te voorkomen en de gevolgen daarvan te beperken. Voor een maatwerkvoorschrift voor een
milieubelastende activiteit op grond van het omgevingsplan geldt dat de instructieregels voor het omgevingsplan in het
Besluit kwaliteit leefomgeving ten aanzien van het beschermen van de gezondheid en van het milieu van
overeenkomstige toepassing zijn.

Het bevoegd gezag neemt het maatwerkvoorschrift meestal op in een apart maatwerkbesluit, als reactie op een
melding van een milieubelastende activiteit. Als voor een activiteit een omgevingsvergunning nodig is, dan staat het
maatwerk in een vergunningvoorschrift. Als een gemeente vaker hetzelfde maatwerkvoorschrift oplegt, kan zij
overwegen om hiervoor een maatwerkregel op te nemen in het omgevingsplan.

Tabel 1.1      Verschil tussen maatwerkvoorschrift en maatwerkregel

 Aspect                    Maatwerkvoorschrift                                                  Maatwerkregel
 Reactief/proactief        Reactief (bijvoorbeeld na een melding of een verzoek van             Proactief (bijvoorbeeld naar aanleiding
                           een initiatiefnemer)                                                 van ambities in de omgevingsvisie of in
                           Proactief (indien het bevoegd gezag hiertoe noodzaak ziet,           een programma7)
                           bijvoorbeeld naar aanleiding van een melding)
 Juridische vorm           Beschikking                                                          Algemeen geldende decentrale regel
 Gericht tot               Degene die de activiteit verricht                                    Iedereen voor omschreven activiteiten
                           (maar soms heeft het maatwerkvoorschrift werking voor een            en/of aangeduide locaties
                           perceel, zoals een maatwerkvoorschrift waarin nazorgmaatregelen
                           zijn vastgelegd. Uit het maatwerkvoorschrift vloeit een
                           publiekrechtelijke beperking Wkpb8 voort die rust op het perceel)



         1.5     Beleid gemeente Haarlemmermeer onder de Omgevingswet

Voortzetten huidige bodembeleid




 7
     Zie voor uitleg over het instrument ‘programma’ de website van iplo.nl.
 8
     Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken.



                                                                                                                         Pagina 16 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Het bodembeleid in Haarlemmermeer, dat voorheen verwoord stond in de Nota bodembeheer, gaat ook onder de
Omgevingswet uit van het – waar nodig - beschermen van de bodemkwaliteit en het – waar mogelijk - juist verruimen
(benutten) van de gebruiksmogelijkheden. Het beleid is daarnaast gestoeld op de volgende uitgangspunten:
   •    De kwaliteit van de bodem moet zodanig zijn dat de activiteiten behorend bij wonen, werken, infrastructuur,
        natuur en landbouw op een verantwoorde wijze uitgeoefend kunnen worden (zie NOBO-rapport [Lit. 27]);
   •    Eenduidig beleid, zo eenvoudig mogelijk, uitlegbaar en werkbaar, met duidelijke spelregels;
   •    Het beleid moet waar mogelijk de dagelijkse uitvoeringspraktijk ondersteunen;
   •    Deregulering en vermindering van de lasten voor burgers;
   •    Vermindering lasten van initiatiefnemers door vrijstelling van verkennend bodemonderzoek waar dat mogelijk
        en verantwoord is;
   •    Mogelijkheden bieden voor hergebruik middels de bodemkwaliteitskaart (zonder onderzoek) van licht
        verontreinigde grond, waardoor veel geld wordt bespaard op onnodig onderzoek en transport.

Onder de Omgevingswet blijven deze uitgangspunten overeind. Bestaand beleid is zoveel mogelijk vertaald naar de
structuur van de nieuwe wet- en regelgeving en opgenomen in dit beleidskader. Als aanvulling op de vertaalslag van
bestaand beleid zijn ook de nieuwe bevoegdheden van de gemeente in dit beleidskader beschreven, te weten het
graven in sterk verontreinigde grond en het saneren van grond. Deze bevoegdheden zijn met de komst van de
Omgevingswet van de provincie naar de gemeente gegaan.

Niet alle regels die golden onder de Wet bodembescherming komen terug onder de Omgevingswet.
Voorheen was bijvoorbeeld altijd een bodemsanering vereist bij het bouwen van een verblijfsgebouw (bij overschrijding
van bepaalde waarden). Onder de Omgevingswet geldt dit alleen nog maar voor het bouwen van bodemgevoelige
gebouwen. Voor het overige is het aan de gemeente om ervoor te zorgen dat bij ruimtelijke ontwikkelingen de
bodemkwaliteit past bij de voorgenomen functie / het voorgenomen gebruik.

Vertalen van het Haarlemmermeerse beleid naar regels in het omgevingsplan
De gemeentelijke aanpassing of nadere invulling van wat het Rijk heeft bepaald in het Bal of heeft meegegeven in de
bruidsschat omgevingsplan, is weergegeven in de gekleurde tabellen aan het eind van een hoofdstuk.
Dit zijn de Haarlemmermeerse regels (en het Haarlemmermeerse beleid) over het onderwerp in het betreffende
hoofdstuk. De gemeentelijke aanpassing en nadere invulling van de rijksregels en de bruidsschat zal in eerste instantie
door een voorbereidingsbesluit in het omgevingsplan worden opgenomen en in een latere fase door reguliere
aanpassingen van het omgevingsplan.

      1.6    Bevoegd gezag

Initiatiefnemers hoeven zelf niet te bedenken naar welk bevoegd gezag hun aanvraag moet: dat volgt automatisch bij
gebruik van het Omgevingsloket, dat onderdeel uitmaakt van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).
De activiteiten in de aanvraag bepalen welk bestuursorgaan bevoegd gezag is. Wateractiviteiten (bijvoorbeeld het
onttrekken van grondwater voor bemaling) worden afzonderlijk van andere activiteiten (zoals milieubelastende
activiteiten) aangevraagd.

Gemeente bevoegd gezag
Dit beleidskader gaat alleen over milieubelastende activiteiten waarvoor de gemeente Haarlemmermeer bevoegd gezag
is. Hoofdregel is dat het college van burgemeester en wethouders van de gemeente het bevoegd gezag is voor de
regels van het Bal. Dit zijn de milieubelastende activiteiten aangewezen in hoofdstuk 3 van het Bal, waaronder het
graven in de bodem, het saneren van de bodem, het opslaan en toepassen van grond of bagger op of in de bodem en
het toepassen van bouwstoffen. Het gaat hierbij om de bevoegdheid om een maatwerkvoorschrift vast te stellen, te



                                                                                                          Pagina 17 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                                           Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                               Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




beslissen op een verzoek om gelijkwaardige maatregel9 en toezicht op en handhaving van de regels, met inbegrip van
de meldplicht (op grond van de artikelen 2.3 Bal en 18.2 Omgevingswet).
Het vaststellen van regels in het omgevingsplan, waaronder maatwerkregels, is de bevoegdheid van de gemeenteraad.
Toezicht en handhaving van regels in het omgevingsplan ligt bij het college van burgemeester en wethouders (artikel
18.2 in samenhang met artikel 4.8 Omgevingswet).

De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) voert de meeste taken in mandaat uit voor de gemeente. Dit
geldt in ieder geval voor de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH-taken) ten
aanzien van de milieubelastende activiteiten ‘bodem’ in het Bal (graven, saneren, opslaan, toepassen van grond of
baggerspecie en toepassen van bouwstoffen). Dit omvat onder meer het opstellen van een vergunning (voor het
opslaan van grond of baggerspecie), het opstellen van maatwerkvoorschriften, het beoordelen van meldingen, en
toezicht op en handhaving van de regels, waaronder de specifieke zorgplichten van het Bal en het omgevingsplan.

Ook zal de OD NZKG de provincie Noord-Holland informeren over een mogelijke grote, voorheen nog onbekende
grondwaterverontreiniging die aan het licht komt bij het uitvoeren van de VTH-taken. De omgevingsverordening
NH2022 verplicht de gemeente om de provincie over een dergelijke verontreiniging te informeren.

Provincie bevoegd gezag
Gedeputeerde Staten (GS) van de provincie Noord-Holland zijn bevoegd gezag voor de regels uit het Bal voor complexe
bedrijven. Binnen deze complexe bedrijven zijn GS dan ook – in de meeste gevallen – bevoegd gezag voor de
milieubelastende activiteiten graven, saneren, opslaan en toepassen van hoofdstuk 3 Bal en regels in het
omgevingsplan die betrekking hebben op complexe bedrijven.
Het college van Gedeputeerde Staten is tevens bevoegd gezag voor het aanleggen en gebruiken van open
bodemenergiesystemen.

Waterbeheerder bevoegd gezag
Voor lozingsactiviteiten op een oppervlaktewaterlichaam, waaronder het toepassen van grond of bouwstoffen of het
verspreiden of toepassen van baggerspecie in oppervlaktewater is de waterbeheerder het bevoegd gezag.
Ook het onttrekken van grondwater is een wateractiviteit en valt onder de bevoegdheid van de waterbeheerder.
Waterbeheerders binnen het grondgebied van Haarlemmermeer zijn het Hoogheemraadschap van Rijnland, Waterschap
Amstel Gooi en Vecht en Rijkswaterstaat.

Ministerie bevoegd gezag
De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit is bevoegd gezag voor het op of in de bodem brengen van
meststoffen. Dit onderwerp blijft in het beleidskader verder buiten beschouwing.

Overgangsrecht oude bevoegd gezag Wet bodembescherming en Besluit bodemkwaliteit (oud)
Voor zover sprake is van overgangsrecht, en daarin is bepaald dat het oude recht van toepassing blijft op de
omschreven situatie, blijft het oude bevoegd gezag Wet bodembescherming en Besluit bodemkwaliteit (oud) het
bevoegd gezag onder het overgangsrecht zolang het overgangsrecht voor die situatie niet is uitgewerkt. Zie Bijlage 6.
Voor de gemeente Haarlemmermeer betekent dit dat de provincie Noord-Holland bevoegd gezag blijft voor gevallen van
verontreiniging en saneringen (inclusief gebruiksbeperkingen en nazorgmaatregelen na afloop daarvan) die onder het
overgangsrecht vallen. Voor het Besluit bodemkwaliteit is er geen verandering in bevoegd gezag. Dit is de gemeente
Haarlemmermeer (uitzonderingen daargelaten).



 9
     De gelijkwaardige maatregel moet ten minste hetzelfde resultaat bereiken als de wetgever met de voorgeschreven maatregel heeft
      beoogd. Zie verder iplo.nl.



                                                                                                                         Pagina 18 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                    Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                          Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




         1.7   Zorgplicht

Wettelijk kader
In de Omgevingswet komt de zorgplicht op verschillende plaatsen terug. Onderstaand overzicht geeft dit weer:
     • Afdeling 1.3 Omgevingswet met uitwerking in artikel 1.3 Omgevingsbesluit: algemene zorgplichten en
          vangnetbepaling;
     •    Hoofdstuk 19 Omgevingswet: ongewoon voorval;
     •    Artikel 2.11 Besluit activiteiten leefomgeving (Bal): specifieke zorgplicht Bal;
     •    Specifieke zorgplicht in het omgevingsplan.

Algemene zorgplicht
De Omgevingswet bevat een algemene zorgplicht. Dit houdt in dat overheden, bedrijven én burgers verantwoordelijk
zijn voor een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. En dus niet alleen de overheid. Deze algemene zorgplicht is
vooral een vangnet voor het geval er geen specifieke decentrale of rijksregels zijn. Als die er wel zijn, geldt de
algemene zorgplicht niet meer.

Als de ecologische en fysische kwaliteiten van de bodem in het geding zijn, kunnen deze aspecten voor bodem onder
de algemene zorgplicht vallen (als hieraan niet al specifieke regels zijn gesteld).

Specifieke zorgplicht artikel 2.11 Bal en omgevingsplan
Specifieke zorgplichten gelden - anders dan de algemene zorgplicht - ook als gedetailleerde specifieke regels gelden.
Dat kunnen algemene regels en vergunningvoorschriften zijn. Als bijvoorbeeld het Bal van toepassing is, gelden
specifieke zorgplichten van het Bal én andere algemene regels in het Bal.

De specifieke zorgplicht is gericht op een specifieke activiteit. Degene die deze activiteit verricht, doet er alles aan om
nadelige gevolgen voor de fysieke leefomgeving te voorkomen. De specifieke zorgplicht doet een beroep op de eigen
verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer.
Degene die een bodemverontreiniging of een bodemaantasting veroorzaakt, is verplicht de gevolgen zoveel mogelijk te
beperken of ongedaan te maken (mits dit redelijkerwijs kan worden gevraagd). Als blijkt dat deze gevolgen
onvoldoende kunnen worden beperkt, kan het zelfs zijn dat de initiatiefnemer de activiteit achterwege moet laten. Bij
de beantwoording van de vraag van wat redelijkerwijs kan worden gevraagd kan de gemeente rekening houden met:
     • Het tijdstip van het ontstaan van de verontreiniging;
     • De kosten voor het (nagenoeg) volledig verwijderen van de verontreiniging in verhouding tot de milieuwinst;
     • De mate van verantwoordelijkheid;
     • De ligging (bijvoorbeeld onder een gebouw) en de mogelijkheid van uitstel tot een natuurlijk moment.

Het uitgangspunt van de zorgplicht is terstond en volledig herstel. De begrippen ‘redelijkerwijs’ en ‘zoveel mogelijk’
bepalen welke (herstel)maatregelen een veroorzaker moet nemen om te voldoen aan de zorgplicht. Bedrijfsleven en
overheden hebben gezamenlijk een algemeen afwegingskader opgesteld dat invulling geeft aan deze zorgplicht.

Behalve op grond van de zorgplicht, kan de verwijdering van een nieuwe verontreiniging ook verplicht zijn op grond van
de regels over het ongewoon voorval (H19 Omgevingswet, voorheen H17 Wet milieubeheer), of de herstelplicht bij
bedrijfsbeëindiging naar aanleiding van een eindsituatieonderzoek bodem (op grond van regels in het Bal of op grond
van voorschriften in de omgevingsvergunning voor een bedrijf).

Vanzelfsprekende maatregelen bij het uitvoeren van activiteiten hoeven niet uitgeschreven te worden in regels, maar
vallen onder de (specifieke) zorgplicht.



                                                                                                              Pagina 19 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Zo is het vanzelfsprekend om bij de uitvoering van de activiteit graven verwaaiing van grond te voorkomen
(bijvoorbeeld door deze vochtig te houden), zeker als daar (mogelijk) een asbestverontreiniging in voorkomt. Wanneer
tijdens de uitvoering materiaal wordt aangetroffen dat zichtbaar asbest zou kunnen bevatten, worden
veiligheidsmaatregelen genomen om vermenging met andere bodemlagen en verspreiding naar de omgeving te
voorkomen.

Vaak is duidelijk wat onder de specifieke zorgplicht het doel is. Een overtreding is dan direct bestuursrechtelijk en
strafrechtelijk handhaafbaar. Maar soms is niet duidelijk wat precies de bedoeling is. Een maatwerkvoorschrift kan dan
duidelijkheid bieden.

Nieuwe verontreinigingen die onder overgangsrecht vallen
Bij nieuwe verontreinigingen die zijn veroorzaakt na 1986 maar voor inwerkingtreding van de Omgevingswet is de zorg-
en herstelplicht van artikel 13 Wbb van toepassing, ook als de verontreiniging na inwerkingtreding van de
Omgevingswet wordt ontdekt. Het geven van aanwijzingen op grond van artikel 27, tweede lid, Wbb is ook nog
mogelijk door het bevoegd gezag Wbb, in dit geval de provincie Noord-Holland.

Ongewoon voorval
Het ongewoon voorval is een gebeurtenis met (mogelijke) significante nadelige gevolgen voor de fysieke leefomgeving.
Indien sprake is van een ongewoon voorval gelden er – ten opzichte van de zorgplicht – extra bevoegdheden voor het
bevoegd gezag, extra verplichtingen voor de uitvoerder van de activiteit (zoals voorkomen dat het voorval nog een keer
kan gebeuren) en extra verplichtingen voor het bevoegd gezag (bijvoorbeeld de verplichting om andere bevoegde
gezagen te informeren). Het ongewoon voorval is nader toegelicht in paragraaf 10.3 van dit beleidskader.




                                                                                                         Pagina 20 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




  2 Voorafgaand bodemonderzoek
      2.1    Voorafgaand bodemonderzoek bij graven en saneren

Het doel van bodemonderzoek voorafgaand aan een activiteit is het vaststellen van de milieuhygiënische kwaliteit van
de bodem. Door voorafgaand bodemonderzoek te doen bij de activiteit graven kunnen we bepalen of de regels voor
graven in de bodem met een kwaliteit gelijk of onder de interventiewaarde van toepassing zijn, of juist de regels voor
graven in de bodem met een kwaliteit boven de interventiewaarde bodemkwaliteit. Ook volgt uit het voorafgaand
bodemonderzoek wat de verwachte hergebruiks- of verwerkingsmogelijkheden voor de te ontgraven grond zijn en hoe
de partij-indeling bij een partijkeuring tot stand komt.

In het Bal wordt in paragraaf 5.2.2. beschreven welke eisen worden gesteld aan ‘voorafgaand bodemonderzoek’. Op
andere plekken in het Bal wordt vervolgens naar deze paragraaf verwezen. Dit hoofdstuk is een inhoudelijke
aanvulling/toelichting op Bal paragraaf 5.2.2. Een voorafgaand bodemonderzoek bestaat in ieder geval uit een
vooronderzoek. Afhankelijk van de resultaten hiervan, kan het noodzakelijk zijn om ook een verkennend
bodemonderzoek te doen.

Bij de volgende milieubelastende activiteiten schrijft het Bal voorafgaand bodemonderzoek volgens par 5.2.2. voor:
      • Graven in bodem met een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde bodemkwaliteit (MBA Graven ≤ I);
      • Graven in bodem met een kwaliteit boven de interventiewaarde bodemkwaliteit (MBA Graven > I);
      • Saneren van de bodem (MBA Saneren).

Ook bij de omgevingsplanactiviteit bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie is
voorafgaand bodemonderzoek volgens paragraaf 5.2.2 Bal verplicht. Het onderwerp bouwen van een bodemgevoelig
gebouw, wat een sterke relatie heeft met de milieubelastende activiteit (MBA) saneren in het Bal, lichten we toe in
hoofdstuk 8.

Bij het bouwen op een bodemgevoelige locatie bepaalt het onderzoek of sanerende maatregelen nodig zijn. Het
vooronderzoek bepaalt of de locatie verdacht is op het voorkomen van een bodemverontreiniging. Het daarop volgende
verkennend bodemonderzoek wijst uit of sprake is van overschrijding van de waarde die in het omgevingsplan staat.
Voor de activiteit saneren geeft het onderzoek inzicht in de ontgravingscontour en -diepte om de beoogde
saneringsdoelstelling te kunnen bereiken.

Vooronderzoek
In paragraaf 5.2.2 Bal is het vooronderzoek de eerste stap van het voorafgaand bodemonderzoek. Het vooronderzoek is
gebaseerd op de NEN5725 ‘Bodemrichtlijn voor het uitvoeren van vooronderzoek bij verkennend, oriënterend en nader
onderzoek’ [Lit. 9]. Daarmee wordt nagegaan of er bodembedreigende activiteiten op en in de onmiddellijke nabijheid
van de onderzoekslocatie hebben plaatsgevonden of plaatsvinden die de locatie met een of meer stoffen kunnen
hebben verontreinigd. Daarnaast worden gegevens verzameld over de bodemkwaliteit op en in de onmiddellijke
nabijheid van de locatie. Het vooronderzoek beantwoordt de vraag of sprake is van een verdachte locatie of een reeds
eerder aangetoonde verontreiniging en doet een aanbeveling over een uit te voeren verkennend bodemonderzoek. Het
vooronderzoek dient ook om te beoordelen of de beschikbare informatie nog actueel en representatief genoeg is.

In veel gevallen is een uitgebreid vooronderzoek niet nodig, bijvoorbeeld omdat er al informatie bekend is over de
diffuse bodemkwaliteit (uit de bodemkwaliteitskaart of eerder uitgevoerd bodemonderzoek).




                                                                                                          Pagina 21 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Er kan met een vereenvoudigd vooronderzoek (vvo) worden volstaan als een locatie is ingedeeld in een zone van de
bodemkwaliteitskaart en het vvo uitwijst dat de bodemkwaliteitskaartzone representatief is voor de locatie.
Wanneer uit het vvo blijkt dat de locatie verdacht is op het voorkomen van een bodembedreigende activiteit of een
puntbron10 is alsnog uitgebreider vooronderzoek volgens de NEN5725 nodig om te achterhalen om welke
verontreinigende stoffen het gaat. Er kan sprake zijn van verdachte stoffen die geen onderdeel uitmaken van de
bodemkwaliteitskaart.

Zie verder paragraaf 2.2 voor een uitleg van het vereenvoudigd vooronderzoek.

Verkennend bodemonderzoek en asbestonderzoek
Als een locatie verdacht is op het voorkomen van een bodemverontreiniging en onvoldoende informatie bekend is over
de daadwerkelijke kwaliteit van de bodem of het grondwater, dan laat de initiatiefnemer een verkennend
bodemonderzoek (volgens de NEN5740) uitvoeren [Lit. 9]. In het geval van een verdenking op asbest in de bodem is
een verkennend bodemonderzoek asbest (volgens de NEN 5707 [Lit. 10]) nodig. In een verkennend bodemonderzoek
en/of verkennend bodemonderzoek asbest wordt door het (laten) uitvoeren van veldwerk (plaatsen boringen of
graafgaten) en chemische analyses de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem vastgesteld.
Wanneer sprake is van asbestverdacht bouw- of sloopafval of asbestverdacht recyclinggranulaat in de bodem (meer
dan 50% bodemvreemd materiaal) is een onderzoek conform NEN 5897 [Lit. 12] nodig.

Nader bodemonderzoek
Uit een verkennend bodemonderzoek en/of verkennend bodemonderzoek asbest kan blijken dat een nader onderzoek
(ingevolge artikel 5.7d Bal) in overeenstemming met NTA 5755 [Lit. 13] nodig is, omdat de aard of de omvang van een
verontreiniging nog niet voldoende is vastgesteld. Het doel van het nader bodemonderzoek is heel divers en er is
daarbij altijd sprake van maatwerk.

Wanneer sprake is van een immobiele verontreiniging (en er is sprake van een diffuse verontreiniging) is een nader
onderzoek niet altijd nodig. Voor graafwerkzaamheden in een bodemverontreiniging of een saneringsaanpak afdekken
waarbij alleen sprake is van de stofgroepen metalen, overige anorganische stoffen, PAK, PCB,
organochloorbestrijdingsmiddelen, minerale olie en asbest, kan een nader onderzoek achterwege blijven bij de MBA
Graven ≤ en > I en bij de saneringsaanpak afdekken onder de MBA Saneren.

Eisen waar bodemonderzoek aan moet voldoen
Voor het uitvoeren van bodemonderzoek zijn verschillende protocollen en normen uitgewerkt. Dit zijn de protocollen en
normen die ook voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet van toepassing waren. Dit betekent dat
een initiatiefnemer:
 • Het verkennend bodemonderzoek conform NEN5740 en het verkennend asbestonderzoek conform NEN5707
     uitvoert;
 • Het nader bodemonderzoek conform NTA 5755 en het nader bodemonderzoek asbest conform NEN5707 uitvoert.

Voor het uitvoeren van het veldwerk voor het verkennend of nader bodemonderzoek (asbest) heeft de onderneming
een erkenning bodemkwaliteit voor BRL SIKB 2000 nodig en heeft een laboratorium of inspectie-instantie een erkenning
bodemkwaliteit voor AS SIKB 2000 nodig. Onder de BRL SIKB 2000 en AS SIKB 2000 gelden verschillende protocollen
voor het plaatsen van boringen en peilbuizen en het bemonsteren van de bodem (protocol 2001), het bemonsteren van
grondwater (2002) en het uitvoeren van asbestonderzoek (2018) waarvoor de onderneming aanvullend erkend moet
zijn.

10
  Een puntbronverontreiniging is een gevolg van een of meer specifieke activiteiten op een locatie, in tegenstelling tot een diffuse
 verontreiniging die niet tot een specifieke verontreinigingsbron te herleiden is.



                                                                                                                             Pagina 22 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                             Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                    Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Voor het uitvoeren van de laboratoriumanalyses heeft het laboratorium of de inspectie-instantie een erkenning
bodemkwaliteit AS3000 en onderliggende protocollen nodig. Voor het uitvoeren van vooronderzoek, maar ook voor het
rapporteren van de resultaten van het verkennend of nader bodemonderzoek (asbest), is geen erkenning noodzakelijk.
Zie ook KWALIBO (erkenningsregeling bodem) - SIKB.

Wanneer is verkennend bodemonderzoek noodzakelijk?
Wanneer uit een vereenvoudigd vooronderzoek blijkt dat sprake is van een puntbron of de verdenking hierop wordt
eerst een uitgebreid vooronderzoek volgens de NEN5725 uitgevoerd. Indien het resultaat van het uitgebreid
vooronderzoek hier aanleiding toe geeft is vervolgens een verkennend bodemonderzoek volgens de NEN5740 (bij
graven en saneren) of een partijkeuring (bij toepassen) nodig. Wanneer er verdenking bestaat op het voorkomen van
een asbestverontreiniging, dan wordt een verkennend bodemonderzoek asbest (NEN5707) uitgevoerd.


Zones bodemkwaliteitskaart
Ook kan op basis van de zone-indeling op de bodemkwaliteitskaart (Bijlage 3) of voorgenomen activiteit verkennend
bodemonderzoek verplicht zijn. De vigerende bodemkwaliteitskaart van de gemeente Haarlemmermeer onderscheidt 6
zones op basis van de lokale bodemkwaliteit, ophooggeschiedenis of gebiedsspecifiek beleid.
Zie verder paragraaf 2.4 en Bijlage 3 van dit beleidskader voor een nadere aanduiding van de zones.


Verkennend bodemonderzoek
Een verkennend bodemonderzoek volgens de NEN5740 is noodzakelijk bij:
   •    Constatering van een puntbron of verdenking hierop;
   •    Voorgenomen bouw van een bodemgevoelig gebouw in BKK-zone 3A of 3 en in niet-gezoneerde gebieden met
        te weinig gegevens, zie hoofdstuk 8;
   •    MBA Graven in bodem (> 25 m3) met een kwaliteit boven de interventiewaarde (zie paragraaf 3.3). Dit blijkt
        niet uit de BKK, dus deze MBA geldt als uitkomst van verkennend bodemonderzoek >I is in:
            o Niet-vastgestelde zones (grijze gebieden) zonder representatief bodemonderzoek;
            o De openbare weg (niet zijnde openbare weg binnen de bebouwde kom van zone 1), inclusief de bermen
                tot 2 meter vanaf de kant van de weg;
            o Bekende locaties ernst - geen spoed (zonder representatief bodemonderzoek);
            o BKK-zones 1, 2, 3A en 3 of zones 1A en 1B, waarbij een puntbron of verdenking hierop wordt
                geconstateerd.
   •    MBA Saneren voorafgaand aan de bouw van een bodemgevoelig gebouw, of vrijwillige sanering, zie hoofdstuk
        4. Het bodemonderzoek volgt echter meestal al bij de voorgenomen bouw van een bodemgevoelig gebouw.

Graven in de infrastructuur
Bij herprofileringen, werk aan kabels en leidingen en andere werkzaamheden aan de openbare weg komen vaak zand
en funderingsmateriaal vrij. Het funderingsmateriaal kan bestaan uit allerlei soorten steenachtig materiaal, van
puinhoudende grond tot hoogovenslakken.
In feite wijken zowel de opbouw als de samenstelling van het wegprofiel dermate af van de omgeving dat de
bodemkwaliteitskaart niet representatief is voor de openbare weg. Bij graafwerk in de openbare weg is een verkennend
bodemonderzoek noodzakelijk (behalve als er al een representatief bodemonderzoek aanwezig is). Hierbij moet ook
rekening worden gehouden met de mogelijke aanwezigheid van asbest (bijv. bij aantreffen van puin) en vanadium bij
de aanwezigheid van slakken.

Een uitzondering hierop vormen openbare wegen en wegbermen binnen de bebouwde kom van zone 1. Grond
afkomstig uit deze wegen/wegbermen mag overal vrij worden ontgraven en toegepast, zonder verkennend




                                                                                                        Pagina 23 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                                       Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                           Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




bodemonderzoek, dus ook in de openbare weg. Wel moet het vereenvoudigd vooronderzoek puntbronnen of
verdenking hierop uitsluiten.

Oude polderwegen
Polderwegen of polderlinten zijn van oudsher aanwezige ontsluitingswegen in de gemeente. Onder de polderlinten
verstaan we alle noord-zuidwegen en oost-westwegen in de droogmakerij Haarlemmermeer en alle dijken en wegen in
de veenweidegebieden in zowel de noordelijke polders als de wegen die bij het oude land hoorden, maar na
droogleggen van het Haarlemmermeer binnen de Ringvaart zijn komen te liggen.
Historie van het onderhoud van oude polderwegen is zeer summier aanwezig. Daarom moet hier altijd verkennend
bodemonderzoek (en afhankelijk van het aangetroffen materiaal (zoals puin) ook asbestonderzoek) worden gedaan
voordat werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd, ook vanwege de aanvullingen in het verleden met asbesthoudend
materiaal.

Wanneer is géén verkennend bodemonderzoek nodig?
Soms is de uitkomst van een (vereenvoudigd) vooronderzoek dat verkennend bodemonderzoek niet nodig is. Dat kan
zo zijn wanneer het graafwerk plaatsvindt in de BKK-zones 1, 2, 3A en 3, BKK-zone 1A en 1B (met voorwaarden) of in
de openbare weg binnen de bebouwde kom van zone 1 en er is sprake van een van de volgende gevallen:
     • Uit het vooronderzoek voorafgaand aan graafwerkzaamheden die vallen onder de MBA graven Bal is gebleken
         dat de locatie niet verdacht is (zie art. 5.7a en 5.7b lid 1 van het Bal);
     • Uit het vooronderzoek voorafgaand aan graafwerkzaamheden die vallen onder Kleinschalig graven (≤ 25 m3) is
         gebleken dat de locatie niet verdacht is;
     • Bij het vooronderzoek blijkt dat er eerder bodemonderzoek is uitgevoerd dat geschikt is om te gebruiken.

XML-format (SIKB0101)
Het is in het belang van initiatiefnemers dat gebruik kan worden gemaakt van eerder uitgevoerde bodemonderzoeken.
Daarom worden uitgevoerde bodemonderzoeken ook opgenomen in het Bodem Informatiesysteem (BIS).
Om de gegevens uit een bodemonderzoeksrapport efficiënt te kunnen invoeren in het bodeminformatiesysteem, is het
verplicht de resultaten van een bodemonderzoek11 ook aan te leveren in de meest recente versie van het XML-format of
in de één na laatste versie. Dit sluit aan bij de beoordelingsrichtlijnen en protocollen van de SIKB die van toepassing
zijn op de organisaties die bodemonderzoek verrichten. In die richtlijnen en protocollen wordt voor de digitale
uitwisseling van bodemgegevens uitgegaan van de datastandaard SIKB0101 waarin het bestandsformaat XML is
voorgeschreven. Dit vereenvoudigt het verwerken van de milieuhygiënische data in het bodeminformatiesysteem van
de gemeente of de Omgevingsdienst NZKG. De voorwaarden waaraan het XML-bestand moet voldoen staan beschreven
in Bijlage 10 van dit beleidskader.

Representativiteit bodemonderzoek
Er zijn in het Bal geen specifieke termijnen opgenomen voor de geldigheid van een onderzoek. De beoordeling of een
eerder uitgevoerd bodemonderzoek nog voldoende actueel en representatief is, is altijd maatwerk en onderdeel van het
vooronderzoek. Het bevoegd gezag doet een eindbeoordeling.
Haarlemmermeer houdt als geldigheidstermijn voor bodemonderzoeken in principe 5 jaar aan, maar het bevoegd gezag
staat het indienen van ouder onderzoek soms wel toe. Voorwaarde is dat kan worden aangetoond dat er na uitvoering
van het bodemonderzoek geen verontreiniging is toegevoegd, of bodemrapporten kunnen worden overlegd waaruit
blijkt dat er sprake is van een stabiele situatie (bij mobiele stoffen).




   11
      Het gaat hier om nieuw uitgevoerde bodemonderzoeken. Als men bij een melding gebruik maakt van resultaten van een onderzoek dat
   zich reeds in het BIS bevindt is het niet nodig om opnieuw een XML aan te leveren.



                                                                                                                    Pagina 24 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                                 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Verder is van belang dat het eerder uitgevoerd bodemonderzoek betrekking heeft op de relevante bodemlagen en
onderzochte parameters en in de directe nabijheid ligt van de locatie waarop de activiteit betrekking heeft.

Lozingsvoorschriften bij bodemonderzoek
Tijdens het uitvoeren van bodemonderzoek kan afvalwater vrijkomen door het oppompen van grondwater. Voor dit
afvalwater zijn geen normen opgenomen, omdat de kwaliteit van het grondwater pas bekend is na het onderzoek. De
lozingsroute voor het grondwater is het vuilwaterriool, omdat niet is uit te sluiten dat het grondwater verontreinigd is.
Via een maatwerkvoorschrift op art 5.7 f lid 2 Bal (in combinatie met het artikel voor de MBA graven of saneren dat
onderzoek conform paragraaf 5.2.2 Bal verplicht stelt) kan het bevoegd gezag ook een andere lozingsroute toestaan.
Wil men (in plaats van op het vuilwaterriool) lozen op of in de bodem of op het schoonwaterriool, dan moet men,
vóórdat het onderzoek wordt uitgevoerd, een maatwerkvoorschrift aanvragen bij de gemeente.
Wil men lozen op een regionaal oppervlaktewater, dan heeft men een maatwerkvoorschrift van het waterschap nodig
waarbij het waterschap deze lozingsroute toestaat.

        2.2   Vereenvoudigd vooronderzoek (vvo)

Doel van het vooronderzoek is nagaan of er sprake is van een verdachte locatie. Een locatie is verdacht als er
aanwijzingen zijn voor een locatiegebonden bodemverontreiniging (puntbron), waardoor de bodemkwaliteit mogelijk
afwijkt van de diffuse bodemkwaliteit zoals deze is weergegeven op de bodemkwaliteitskaart.
Een vereenvoudigd vooronderzoek (vvo) als invulling van de NEN5725 is toegestaan als een locatie is ingedeeld in een
zone van de bodemkwaliteitskaart en het vereenvoudigd vooronderzoek uitwijst dat de bodemkwaliteitskaartzone
representatief is voor de locatie.

Welke bronnen moeten minimaal worden geraadpleegd?
De NEN 5725 gaat ervan uit dat je alle voor het vooronderzoek relevante en beschikbare informatie over de locatie
doorneemt en daarvan verslag doet in een rapportage. Zo moet inzicht worden gegeven van alle mogelijke
verontreinigingen op de locatie. Het vereenvoudigd vooronderzoek is de interpretatie van de NEN 5725, waarin minder
informatiebronnen worden geraadpleegd, maar minimaal de volgende:
    •    Locatiegegevens van de initiatiefnemer (adresgegevens, bouwjaar gebouwen, evt. brand, voormalige en huidig
         gebruik van locatie);
    •    Bodemkwaliteitskaart Gemeente Haarlemmermeer 2020 (welke achtergrondkwaliteit, welke zone, bij
         toepassen: zowel de locatie van herkomst als de toepassingslocatie );
    •    Historische gegevens over ligging brandstoftanks en voormalige bedrijfsterreinen (op te vragen via
         info@haarlemmermeer.nl);
    •    Bodeminformatiesysteem Nazca via GIS-viewer OD NZKG (gegevens uit bodemrapporten, asbestonderzoek);
    •    PFAS-kaart (achtergrondconcentratieniveaus);
    •    Kaarten en luchtfoto’s en topotijdreis (Zie: Topotijdreis: 200 jaar topografische kaarten) (ontwikkeling (van
         bebouwing op) locatie over achtereenvolgende jaren, inschatten kans op asbestbron, ophogingen, dempingen.


Wanneer echter sprake is van een puntbron of de verdenking hierop wordt - aanvullend op het vereenvoudigd
vooronderzoek - een uitgebreid vooronderzoek volgens de NEN5725 uitgevoerd.


Voor het gebruik van de bodemkwaliteitskaart bij de activiteiten graven, saneren, bouwen of toepassen is een
onderzoek naar eventuele puntbronnen verplicht. Hierbij wordt er gekeken of er aanvullende gegevens bestaan over
een brongerelateerde verontreiniging op de plek van de ontgraving/herkomstlocatie. Zo nee, dan is de
ontgraving/herkomstlocatie ‘niet verdacht’ en mag worden aangenomen de kwaliteit van de bodem/bewuste partij




                                                                                                           Pagina 25 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                                          Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                              Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




grond overeenkomt met de bodemkwaliteit zoals weergegeven in de bodemkwaliteitskaart (het gemiddelde voor de
ontvangende bodem en de P80-waarde12 voor de te ontgraven partij).

Een uitgebreid vooronderzoek is niet nodig bij de volgende activiteiten (hier volstaat een vereenvoudigd vooronderzoek
als geen puntbron of verdenking wordt geconstateerd):
    •   Voorgenomen bouw van een bodemgevoelig gebouw, zie hoofdstuk 8;
    •   MBA graven in bodem (> 25 m3) met een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde, zie paragraaf 3.2;
    •   MBA graven in bodem (> 25 m3) met een kwaliteit boven de interventiewaarde, zie paragraaf 3.3;
    •   Graven onder de regels voor kleinschalig graven (≤ 25 m3), zie paragraaf 3.4;
    •   MBA saneren in samenhang met bouwen of vrijwillige sanering, zie hoofdstuk 4.
    •   MBA toepassen van grond uit BKK-zones 1, 2, 3A en 3, BKK-zones 1A en 1B (met voorwaarden) en uit de
        openbare weg binnen de bebouwde kom van zone 1 binnen Haarlemmermeer (met de bodemkwaliteitskaart
        als milieuverklaring, mits toepassing is toegestaan volgens BKK-toepassingsmatrix of met een partijkeuring),
        zie hoofdstuk 6.

         2.3     Milieuverklaring bodemkwaliteit

Het toepassen van grond of baggerspecie is een milieubelastende activiteit volgens het Bal. Daarom moet de kwaliteit
van deze materialen bekend zijn. Om de kwaliteit van de toe te passen grond of baggerspecie aan te tonen, moet
degene die de partij grond of baggerspecie toepast een bewijsmiddel hebben. Dit heet een 'milieuverklaring
bodemkwaliteit’.
Op grond van de Regeling bodemkwaliteit 2022 [Lit. 6] worden diverse soorten milieuverklaringen onderscheiden die
kunnen worden afgegeven voor partijen grond en baggerspecie. Voor alle verklaringen geldt dat de indeling in een
kwaliteitsklasse wordt beoogd.
Er wordt onderscheid gemaakt in een milieuverklaring voor partijen grond en baggerspecie die worden ontgraven en/of
toegepast en een milieuverklaring voor de ontvangende bodem (de bodemlocatie).


Milieuverklaring voor toe te passen grond of baggerspecie
Er zijn 5 typen milieuverklaring bodemkwaliteit om de kwaliteit van toe te passen grond of baggerspecie aan te tonen:

1. Milieuverklaring op grond van een partijkeuring voor grond of baggerspecie
      Het afgeven van een verklaring op grond van een partijkeuring voor een partij grond of baggerspecie en het
      verrichten van een partijkeuring van een partij grond of baggerspecie vinden plaats volgens de bepalingen van
      artikel 4.3.3 van de Regeling bodemkwaliteit 2022. Een verklaring op grond van een partijkeuring wordt voor een
      partij grond of baggerspecie alleen afgegeven als er voor die partij niet al een erkende kwaliteitsverklaring of een
      fabrikant-eigenverklaring is afgegeven.
      De grootte van een partij die in een partijkeuring wordt onderzocht, bedraagt ten hoogste 10.000 ton. Bij
      asbestonderzoek wordt de concentratie asbest bepaald volgens NEN 5707, in dat geval bedraagt de grootte van de
      te onderzoeken partij ten hoogste 2000 ton.

2. Milieuverklaring op grond van een bodemonderzoek
      Het afgeven van een verklaring op grond van een bodemonderzoek voor een partij grond of baggerspecie en het
      verrichten van bodemonderzoek op een ontgravingslocatie vinden plaats volgens de bepalingen van artikel 4.3.4 van
      de Regeling bodemkwaliteit 2022.


 12
      De P80-waarde (of 80-percentielwaarde) is de waarde waarbij 80% van de waarnemingen een waarde vertoont die onder die waarde ligt.
      De P80-waarde geeft een betrouwbaarder beeld van de bodemkwaliteit op een locatie dan alleen het gemiddelde van de waarnemingen.
      Daardoor treedt bij ontgraven minder snel ongewenste vermenging van schone en minder schone grond op.



                                                                                                                      Pagina 26 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




3. Milieuverklaring op grond van een bodemkwaliteitskaart
   Het afgeven van een verklaring op grond van een bodemkwaliteitskaart over de kwaliteit van een partij grond of
   baggerspecie die uit een bodemlocatie wordt ontgraven die is gelegen in een gebied waarvoor een
   bodemkwaliteitskaart geldt (die ten hoogste vijf jaar eerder is vastgesteld door het college van burgemeester en
   wethouders van de betrokken gemeente) en het verrichten van een vooronderzoek op de bodemlocatie vinden
   plaats volgens de bepalingen van artikel 4.3.5 van de Regeling bodemkwaliteit 2022. Nadere uitleg hierover is
   vermeld in paragraaf 2.4 van dit beleidskader.

4. Erkende kwaliteitsverklaring
   Het afgeven van erkende kwaliteitsverklaringen en het onderzoek ten behoeve van de erkenning van producenten
   die het recht hebben om voor door hen vervaardigde partijen grond of baggerspecie een erkende
   kwaliteitsverklaring af te geven vinden plaats volgens de bepalingen van artikel 4.3.6 van de Regeling
   bodemkwaliteit 2022.

5. Fabrikant-eigenverklaring
   Het toelatingsonderzoek dat producenten het recht geeft om een fabrikant-eigenverklaring af te geven voor partijen
   van door hen vervaardigde grond of baggerspecie, vindt plaats volgens de bepalingen van artikel 4.3.7 van de
   Regeling bodemkwaliteit 2022.

Milieuverklaring voor de ontvangende bodem (bodemlocatie)
Bij toepassingen op de landbodem is het soms noodzakelijk om de kwaliteit van de ontvangende bodem vast te stellen.
Dit is het geval wanneer de locatie in een gebied ligt waarvoor geen bodemkwaliteitskaart is vastgesteld of wanneer de
bodemkwaliteitskaart niet geldt. In dat geval is ook een milieuverklaring bodemkwaliteit van de ontvangende bodem
nodig. Er zijn 2 milieuverklaringen bodemkwaliteit om de kwaliteit van ontvangende bodem aan te tonen:

1. Verklaring op grond van een bodemonderzoek (Rbk art 4.10.2)
   Het afgeven van een verklaring op grond van een bodemonderzoek over de kwaliteit van de ontvangende bodem op
   de onderzochte bodemlocatie waarop grond of baggerspecie wordt toegepast, en het verrichten van
   bodemonderzoek op die bodemlocatie vinden plaats volgens de bepalingen van artikel 4.10.2 van de Regeling
   bodemkwaliteit 2022.
   In het bodemonderzoek wordt voor de te onderzoeken bodemlocatie onderzocht in welke kwaliteitsklasse de
   ontvangende bodem wordt ingedeeld. De ontvangende bodem op de onderzochte bodemlocatie wordt ingedeeld in
   de kwaliteitsklasse landbouw/natuur, wonen, industrie, matig verontreinigd of sterk verontreinigd. Deze indeling
   vindt plaats op grond van het rekenkundig gemiddelde van de in standaardbodem omgerekende concentraties van
   de onderzochte stoffen die in alle onderzochte mengmonsters zijn bepaald. De ontvangende bodem wordt ingedeeld
   in de slechtste kwaliteitsklasse waarin een van de onderzochte stoffen is ingedeeld.

2. Verklaring op grond van een bodemkwaliteitskaart (Rbk art 4.10.2a)
   Een verklaring op grond van een bodemkwaliteitskaart over de kwaliteit van de ontvangende bodem kan worden
   afgegeven als de bodemlocatie waarop de verklaring betrekking heeft, is gelegen in een gebied waarvoor een
   bodemkwaliteitskaart geldt die (ten hoogste vijf jaar eerder) is vastgesteld door het college van burgemeester en
   wethouders van de betrokken gemeente. De bodemkwaliteitskaart (anders dan voor het gebiedsspecifieke beleid)
   valt niet onder het overgangsrecht, maar blijft geldig met als grondslag het Bbk.
   Tevens mag het vooronderzoek geen reden hebben gegeven om aan te nemen dat de bodem in een andere
   kwaliteitsklasse moet worden ingedeeld dan op de bodemkwaliteitskaart is weergegeven voor het gebied waarin de
   bodemlocatie is gelegen.



                                                                                                         Pagina 27 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                                                             Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                 Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




       2.4     Bodemkwaliteitskaart als milieuverklaring bodemkwaliteit

De bodemkwaliteitskaart behoudt onder de Omgevingswet haar belangrijke functie bij de uitvoering van het
bodembeleid. Bij elke zone horen bijpassende eisen aan het grondverzet en de kwaliteit van de grond die er mag
worden aangebracht, afhankelijk van de bodemfunctie.

Gebieden kunnen niet worden ingedeeld in een bodemkwaliteitskaartzone als er te weinig (actuele) bodeminformatie
beschikbaar is. Dat geldt bijvoorbeeld voor de diepere ondergrond van zone 1B, 3A en 3 en het buitengebied rond
Vijfhuizen, Nieuwebrug, Spaarnwoude en Haarlemmerliede en het grondgebied van golfbaan Nieuwe Meer.

Zie Tabel 2.1 voor de indeling van de bodemkwaliteitskaart in zones.

Tabel 2.1 De bodemkwaliteitszones met aanwezige bodemfuncties, gemiddelde bodemkwaliteit en kwaliteit bij ontgraven (gebaseerd op de
          80-percentielwaarde (P80). De toplaag is de laag van 0-0,5 m-mv, de diepe laag is de laag van 0,5-2,0 m-mv en de diepere
          ondergrond is de laag dieper dan 2,0 m-mv.

Zone                                                 Voorkomende        Gemiddelde kwaliteit zone        Kwaliteit bij ontgraven (P80)
                                                     bodemfuncties      (ontvangende bodem)
1   Nieuwstedelijk gebied, oudere en recente         Landbouw/natuur    Toplaag:    landbouw/natuur      Toplaag:     landbouw/natuur
    industrie- en bedrijventerreinen, glastuinbouw   Wonen              Diepe laag: landbouw/natuur      Diepe laag: landbouw/natuur
    gebied Rijsenhout, buitengebied                  Industrie          Ondergrond: landbouw/natuur      Ondergrond: landbouw/natuur
1A Gebied Schiphol Trade Park                                           Toplaag:    landbouw/natuur*
                                                     Industrie          Diepe laag: landbouw/natuur*     Alleen gebiedsspecifiek
                                                                        Ondergrond: landbouw/natuur*
1B Gebied PARK21                                     Landbouw/natuur    Toplaag:    landbouw/natuur
                                                     Wonen              Diepe laag: landbouw/natuur      Alleen gebiedsspecifiek
                                                     Industrie          Ondergrond: te weinig gegevens
2   Oudere bebouwing Badhoevedorp, Hoofddorp, Landbouw/natuur           Toplaag:    wonen                Toplaag:     wonen
    Zwanenburg, Cruquius en Nieuw-Vennep      Wonen                     Diepe laag: wonen                Diepe laag: wonen
                                                     Industrie          Ondergrond: landbouw/natuur      Ondergrond: landbouw/natuur
3A Bebouwing Oude Meer, Schiphol-Rijk, Rijsen-       Landbouw/natuur    Toplaag:    wonen                Toplaag:     industrie
   hout, Burgerveen, Weteringbrug, Buitenkaag,       Wonen              Diepe laag: wonen                Diepe laag: wonen
   Lisserbroek, Beinsdorp en Zwaanshoek              Industrie          Ondergrond: te weinig gegevens   Eerst partijkeuring
3 Bebouwing Vijfhuizen, Nieuwebrug, Haarlem- Landbouw/natuur            Toplaag:    industrie            Toplaag:     industrie
  merliede, Penningsveer, Spaarndam, Halfweg, Wonen                     Diepe laag: industrie            Diepe laag: industrie
  buitengebied ten zd van de Spaarndammerdijk Industrie                 Ondergrond: te weinig gegevens   Eerst partijkeuring
n.i Venig buitengebied omgeving Vijfhuizen en        Landbouw/natuur
    Nieuwebrug, golfbaan Nieuwe Meer, buiten-        Wonen              Te weinig gegevens               Eerst partijkeuring
    gebied Spaarnwoude en Haarlemmerliede            Industrie
*industrie op basis van OCB


Zie Bijlage 3A, 3B, 3C en 3D voor de kaarten.


Milieuverklaring bodemkwaliteit
In het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) staat vermeld dat een milieuverklaring bodemkwaliteit nodig is om de
kwaliteit van een toe te passen partij grond of baggerspecie en soms ook van de ontvangende bodem aan te tonen. De
bodemkwaliteitskaart is één van de vijf typen milieuverklaringen bodemkwaliteit (zie paragraaf 2.3), die een toepasser




                                                                                                                         Pagina 28 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




kan gebruiken. In de milieuverklaring zelf dient duidelijk de relatie tussen de bodemkwaliteitskaart en de toe te passen
partij of de ontvangende bodem te worden gelegd.


Gebruik van de bodemkwaliteitskaart bij de milieubelastende activiteit Toepassen
Het binnen Haarlemmermeer ontgraven en toepassen van grond afkomstig uit zones op de bodemkwaliteitskaart (BKK-
zones 1, 2, 3A of 3 en de zones 1A en 1B met bijzondere eisen) is toegestaan met de bodemkwaliteitskaart als
milieuverklaring bodemkwaliteit, mits de toepassing is toegestaan volgens de toepassingseisen op de locatie van
toepassen. Zie hiervoor de toepassingseisen (Tabel 6.1) in paragraaf 6.5 of de BKK-toepassingsmatrix (Tabel 6.2) in
paragraaf 6.8 van dit beleidskader. Het doen van een vereenvoudigd vooronderzoek op de ontgravingslocatie is
voldoende. Er is geen partijkeuring nodig.

Digitaal inzichtelijk maken van kwaliteitseisen en onderbouwing voor maatwerk
Net zoals onder het oude generieke beleid van het Besluit bodemkwaliteit volgt uit artikel 4.1272 van het Bal dat de
kwaliteitseisen voor een toepassing bepaald worden door de combinatie van de kwaliteitsklasse van de ontvangende
bodem én de bodemfunctieklasse van een gebied. De strengste klasse is bepalend voor de toepassingseis in een
gebied. Daarop is maatwerk mogelijk door lokale waarden vast te stellen. Deze toepassingseisen kunnen op een kaart
worden weergegeven (toepassingskaart), die op termijn via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ontsloten zal
worden, zodat voor iedereen zichtbaar is welke kwaliteitseisen per gebied gelden bij een voorgenomen toepassing van
een partij grond of baggerspecie. De toepassingseisen voor Haarlemmermeer staan in Tabel 6.1 in dit beleidskader.

Grondslag voor andere beleidsafwegingen
De bodemkwaliteitskaart kan ook nog steeds als basis dienen voor andere beleidsafwegingen, bijvoorbeeld bij het
toetsen van een voorgenomen omgevingsplanactiviteit bouwen of bij de wijziging van een omgevingsplan. Zo kan
bijvoorbeeld na een vooronderzoek naar voren komen dat in een bepaald gebied geen verdachte locaties voorkomen,
dat de bodemkwaliteit al voldoende is onderzocht en van voldoende kwaliteit is voor de beoogde functie of voor het
bouwen van een bodemgevoelig gebouw.

Onderdeel van vooronderzoek of voorinformatie
De bodemkwaliteitskaart is, behalve als grondslag voor een milieuverklaring bodemkwaliteit, tevens te gebruiken als
voorinformatie door initiatiefnemers bij bijvoorbeeld:
     •    Het uitvoeren van de activiteiten graven en saneren van de bodem;
     •    Het uitvoeren van een (op het vooronderzoek volgend) eindonderzoek volgens NEN 5740 (par 5.2.1 Bal) en het
          vaststellen van de eventuele herstelwaarde;
     •    het inschatten van de risico’s voor het veilig werken met of in verontreinigde bodem, grond of grondwater
          (Arbo / CROW publicatie 400);
     •    het accepteren van partijen grond door BRL 9335 erkende organisaties;
     •    ter voorbereiding van de uitvoering van projecten, bijvoorbeeld als onderdeel van een aanbesteding.

         2.5   Wanneer is welk bodemonderzoek noodzakelijk?

Omdat het niet altijd duidelijk is of er een vereenvoudigd vooronderzoek of een verklaring op basis van de
bodemkwaliteitskaart (als milieuverklaring bij toepassen) mag worden gehanteerd of dat er een verkennend
bodemonderzoek (NEN5740) of partijkeuring moet worden uitgevoerd, zijn de meest voorkomende scenario’s voor
bouwen, graven, saneren en toepassen van grond op een rijtje gezet in Tabel 2.2 en Tabel 2.3.

De zones waar in de tabel naar verwezen wordt, zijn de zones uit de bodemkwaliteitskaart van de gemeente
Haarlemmermeer.




                                                                                                          Pagina 29 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                   Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Tabel 2.2      Scenario’s bij bouwen, graven en saneren, waarbij een vereenvoudigd vooronderzoek kan worden gebruikt als vooronderzoek
               en/of een verkennend bodemonderzoek (NEN5740) moet worden uitgevoerd.

    Scenario                                                          Vereenvoudigd vooronderzoek           Verkennend
                                                                      (mits conclusie onverdacht)*          bodemonderzoek (NEN5740)

    Omgevingsvergunning bouwen bodemgevoelig gebouw:
    Aanvraag omgevingsvergunning voor bouwen van                      Ja                                    Nee, behalve bij een puntbron*
    bodemgevoelig gebouw in zone 1, 2, 1A of 1B
    Aanvraag omgevingsvergunning voor bouwen van                      Ja                                    Ja, ongeacht de uitkomst van
    bodemgevoelig gebouw in zone 3 of 3A of in niet-gezoneerde                                              het vooronderzoek*
    gebieden met te weinig gegevens

    MBA Graven (> 25 m3):
    Graafwerk in zone 1, 2, 3A of 3 of in zone 1A of 1B               Ja                                    Nee, behalve bij een puntbron*
    Graafwerk in de openbare weg                                      Ja                                    Ja
    Graafwerk in de openbare weg binnen bebouwde kom zone 1           Ja                                    Nee, behalve bij een puntbron*
    Graafwerk in niet-gezoneerde gebieden (grijze vlakken)            Nee                                   Ja

    Kleinschalig Graven (1-25 m3):
    Graafwerk in een BKK-zone (niet zijnde een beschikte locatie      Ja                                    Nee, behalve bij een puntbron*
    ernst - geen spoed)
    Graafwerk in de openbare weg                                      Ja                                    Ja
    Graafwerk in de openbare weg binnen bebouwde kom zone 1           Ja                                    Nee, behalve bij een puntbron*
    Graafwerk op een beschikte locatie ernst - geen spoed             Ja                                    Nee, maar regime voor >I moet
                                                                                                            wel worden gevolgd
    Graafwerk in niet-gezoneerde gebieden (grijze vlakken)            Ja                                    Ja

    MBA Saneren:
    Indien samenhang met bouwen bodemgevoelig gebouw, zie             Zie bouwen bodemgevoelig gebouw       Zie bouwen bodemgevoelig
    boven bij bouwen                                                  bovenin deze tabel                    gebouw bovenin deze tabel
    Overige verplichte saneringen **                                  (zie Omgevingsplan)                   (zie Omgevingsplan)
    Vrijwillig saneren (bijvoorbeeld lood in tuinen)                  Ja                                    Ja
*     Bij constatering of verdenking van een puntbron wordt altijd eerst een aanvullend uitgebreid vooronderzoek volgens de NEN5725
      uitgevoerd.
** Op moment van inwerkingtreding Omgevingswet zijn in het omgevingsplan (vooralsnog) geen andere verplichte saneringen opgenomen,
   naast saneringsplicht bij bodemgevoelig gebouw.


Tabel 2.3      Scenario’s bij toepassen waarbij een milieuverklaring op basis van de bodemkwaliteitskaart kan worden gebruikt of een
               partijkeuring moet worden uitgevoerd.

    Scenario                                                 Milieuverklaring op basis van de     Partijkeuring vereist
                                                             BKK mogelijk                         (protocol 1001, art. 4.3.3 Regeling
                                                                                                  bodemkwaliteit 2022)
    Toepassen grond uit zones 1, 2, 3A of 3 of uit zone      Ja                                   Nee (toepassing met milieuverklaring op
    1A of 1B binnen Haarlemmermeer, toepassing is                                                 basis van BKK is toegestaan)
    wel toegestaan volgens BKK-toepassingsmatrix
    Toepassen grond uit zones 2, 3A of 3 of uit zone 1A      Nee                                  Ja (daarna toets op toepasbaarheid)
    of 1B binnen Haarlemmermeer, toepassing is niet
    toegestaan volgens BKK-toepassingsmatrix
    Toepassen grond uit openbare weg (niet zijnde            Nee                                  Ja, bij toepassing elders (daarna toets op
    binnen bebouwde kom van zone 1)                                                               toepasbaarheid).
                                                                                                  Niet nodig bij tijdelijke uitname (toepassen
                                                                                                  in ontgravingsprofiel).
    Toepassen grond uit de openbare weg binnen de            Ja                                   Nee
    bebouwde kom van zone 1




                                                                                                                             Pagina 30 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                   Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




    Toepassen grond afkomstig uit gebied binnen              Ja, met aanvullend chloride-          Ja, met aanvullend chloride-onderzoek
    dijkring 44 (afwaterend op het Noordzeekanaal)           onderzoek (mits toepassing op basis
    naar niet-zoutbelaste gebieden                           van BKK sowieso is toegestaan)
    Toepassen grond uit een gebied met te weinig             Nee                                   Ja (daarna toets op toepasbaarheid)
    gegevens (grijze vlakken )

    De ontvangende bodem valt niet in een vastgestelde       Nee, eerst verkennend onderzoek       -
    BKK-zone (grijze vlakken)                                (NEN5740)
    Toepassen grond van buiten Haarlemmermeer                Ja                                    Nee (toepassing met milieuverklaring op
    (Amsterdam of AADUO *);                                                                        basis van BKK is toegestaan)
    Toepassing is toegestaan volgens toepassingseis
    Toepassen grond van buiten Haarlemmermeer                Nee                                   Ja (daarna toets op toepasbaarheid)
    (Amsterdam of AADUO *);
    Toepassing is niet toegestaan volgens
    toepassingseis
    Toepassen grond van buiten Haarlemmermeer (niet          Nee                                   Ja (daarna toets op toepasbaarheid)
    zijnde Amsterdam of AADUO)

*       AADUO: Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Uithoorn en Ouder-Amstel.


Voorbeeldscenario’s
In Tabel 2.4 staan in diverse scenario’s beschreven over welk onderzoek moet worden uitgevoerd als er een
onverwachte situatie optreedt en de bodemkwaliteitskaart mogelijk niet gebruikt kan worden als milieuverklaring
bodemkwaliteit.

Tabel 2.4      Scenario’s waarin een onverwachte situatie optreedt waarbij de bodemkwaliteitskaart mogelijk niet gebruikt kan worden en een
               bodemonderzoek (NEN5740) of partijkeuring moet worden uitgevoerd

    Scenario                                         Milieuverklaring op basis  NEN5740-                  Partijkeuring vereist
                                                     van BKK mogelijk (met vvo) onderzoek                 (protocol 1001, art. 4.3.3 Regeling
                                                                                vereist                   bodemkwaliteit 2022)

    Er is een verkennend bodemonderzoek              Ja, indien uitkomst valt binnen   -                  -
    (NEN5740) uitgevoerd op de                       de statistische variatie van de
    ontgravingslocatie en grond is van mindere       betreffende zone en beneden
    kwaliteit dan de BKK-klasse                      de interventiewaarde ligt

    Er is een verkennend bodemonderzoek (NEN         Ja, grond mag op basis van de     -                  Ja, als de grond op basis van het
    5740) uitgevoerd op de ontgravingslocatie        BKK worden toegepast, niet op                        verkennend bodemonderzoek
    en de vrijkomende grond is van betere            basis van het verkennend                             schoner is dan de BKK, is een
    kwaliteit dan de BKK-klasse. Het plan is om      bodemonderzoek (BKK is hier                          partijkeuring nodig om een
    deze grond elders toe te passen                  de milieuhygiënische                                 milieuhygiënische verklaring te
                                                     verklaring)                                          verkrijgen en de betere kwaliteit te
                                                                                                          bekrachtigen
    Er is een partijkeuring uitgevoerd op de         Nee                               -                  Partijkeuring is leidend
    ontgravingslocatie en de uitkomst komt niet
    overeen met de BKK-klasse
    Uit vooronderzoek op de ontgravingslocatie       Nee                               -                  Ja, verdachte stoffen meenemen
    blijkt dat sprake is van een verdachte locatie                                                        (daarna toets op toepasbaarheid)
    (betr. voornemen om de ontgraven grond
    elders toe te passen)
    Uit vooronderzoek op de toepassingslocatie       Nee                               Ja                 -
    blijkt dat sprake is van een verdachte locatie
    (betr. voornemen om elders ontgraven
    grond hier toe te passen)
    Uit vooronderzoek op de ontgravingslocatie       Nee                               Ja                 -
    blijkt dat sprake is van een verdachte locatie
    (betr. voornemen om de ontgraven grond
    (deels) af te voeren en niet elders toe te
    passen)




                                                                                                                             Pagina 31 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                                                      Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                            Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




 Tijdens graafwerk wordt een onverwachte      Deels (onverdachte deel)       Ja, op verdachte     Nee
 verontreiniging aangetroffen (bijvoorbeeld                                  deel en gericht op
 asbest, minerale olie)                                                      de onverwachte
                                                                             verontreiniging


       2.6     PFAS-onderzoek

In het vooronderzoek wordt aandacht besteed aan PFAS. Als het vooronderzoek daar aanleiding toe geeft, wordt
bodemonderzoek naar PFAS uitgevoerd. Er is in ieder geval sprake van een reële verdenking als op een locatie PFAS-
houdend blusschuim is gebruikt, als er is gewerkt met PFAS-houdende producten of als het aannemelijk is dat de
locatie door verspreiding verontreinigd kan zijn met PFAS in gehalten boven de diffuse achtergrondwaarden. Het
bodemonderzoek wordt in ieder geval gericht op de stoffen PFOS en PFOA. Dit moet worden uitgebreid met andere
stoffen uit de PFAS-groep als er (op basis van het vooronderzoek) aanwijzingen zijn dat die stof(fen) in verhoogde
gehalten in de bodem kunnen worden aangetroffen.
Voorafgaand aan een geplande toepassing van grond (MBA Toepassen) kan de bodemkwaliteitskaart PFAS (de ACN-
kaart, Achtergrondconcentratienorm-kaart) worden geraadpleegd. Zie hiervoor verder paragraaf 6.6 van dit
beleidskader.

       2.7     Niet-genormeerde stoffen

In bijlage IIA van het Bal zijn voor diverse stoffen normwaarden opgenomen bij de milieubelastende activiteiten, in
instructieregels bij het bouwen op verontreinigde bodem en in de vorm van signaleringswaarden grondwaterkwaliteit.
Voor het toepassen van bouwstoffen, grond en baggerspecie wordt verwezen naar de normwaarden (of kwaliteitseisen)
die zijn opgenomen in het Besluit bodemkwaliteit. Daarnaast zijn er stoffen, zoals nutriënten (fosfaat, nitraat), andere
macroparameters (chloride) en verontreinigende stoffen die slechts incidenteel als bodemverontreiniging worden
aangetroffen en waarvoor geen normwaarden zijn opgenomen. Dergelijke stoffen worden aangeduid als niet-
genormeerde stoffen. Ook bij niet-genormeerde stoffen kan er sprake zijn van mogelijke (on)aanvaardbare risico’s en
er zal met deze stoffen rekening moeten worden gehouden bij milieubelastende activiteiten en bij het beheer van het
gebied. Waar nodig kan het bevoegd gezag zelf normen (laten) bepalen. Daarbij kan gebruik gemaakt worden van
beschikbare kennis bij het RIVM, bijvoorbeeld een lijst met Indicatieve Niveaus voor Ernstige Verontreiniging (INEV’s),
beschikbaar in het normenzoeksysteem op de website van het RIVM (Normen | Risico's van stoffen (rivm.nl)). Voor het
omgaan met niet-genormeerde stoffen, met name gericht op incidenteel voorkomende stoffen was in bijlage 6 van de
Circulaire bodemsanering [Lit. 16] een beschrijving opgenomen hoe hierbij te handelen. Deze beschrijving zal worden
geactualiseerd en op een nader te bepalen wijze door het Rijk beschikbaar worden gesteld. Overigens geldt voor de
initiatiefnemer die een activiteit verricht waarbij niet-genormeerde stoffen betrokken zijn, de specifieke zorgplicht van
artikel 2.11 van het Besluit activiteiten leefomgeving. Het voorzorgbeginsel heeft bij het uitvoeren van deze zorgplicht
specifieke betekenis. Ook voor een niet-genormeerde stof betekent dit dat een belasting met deze stof voorkomen dient
te worden.

Indien stoffen worden aangetoond waarvoor in bijlage IIA van het Bal geen interventiewaarde bodemkwaliteit zijn
vastgesteld, zijn deze stoffen dus niet bepalend voor de indeling in de milieubelastende activiteiten graven in de bodem
beneden of boven de interventiewaarde bodemkwaliteit. De aanwezigheid van een niet genormeerde stof kan er dus
niet toe leiden dat de regels voor de activiteit graven in bodem boven de interventiewaarde bodemkwaliteit van
toepassing zijn. Wel kan het bevoegd gezag indien gewenst maatwerkregels of -voorschriften vaststellen indien in
bepaalde gebieden of op bepaalde locaties niet genormeerde stoffen voorkomen. Voor stoffen uit de PFAS-groep is dit
al uitgewerkt. Wanneer de PFAS-gehalten boven de INEV’s uitkomen gelden maatwerkregels bij graven (niet
terugplaatsen na tijdelijke uitname) en saneren (niet herschikken onder de afdeklaag).




                                                                                                                Pagina 32 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Voor veel verontreinigende stoffen zijn normen vastgesteld, die laten zien of een aangetroffen stof in een
bovennormaal gehalte aanwezig is, en of dat consequenties heeft. Dat geldt in ieder geval voor alle stoffen die in een
standaard bodemonderzoek worden meegenomen. Toch zijn er veel meer stoffen waarvoor geen normen bestaan, en
ook die niet-genormeerde stoffen komen in de bodem voor, vaak in combinatie met wel genormeerde stoffen.
Niet genormeerde stoffen worden zelden in een bodemonderzoek meegenomen en daarom is ook weinig bekend over
de plaatsen waar deze stoffen voorkomen en in welke mate. Dat is niet altijd erg, omdat deze stoffen vaak in
combinatie met genormeerde stoffen voorkomen. Als een standaard bodemonderzoek naar genormeerde stoffen
uitwijst dat er geen risicovolle verontreinigingen zijn, dan mag veelal worden aangenomen dat er dus ook geen
(risicovolle) verontreinigingen van niet-genormeerde stoffen zijn. Er zijn echter uitzonderingen, die we hieronder
beschrijven.

Diffuse verontreiniging
Diffuse verontreinigingen strekken zich over grote gebieden uit, waar ze in meer of mindere mate voorkomen. Lood,
koper en zink komen bijvoorbeeld veel voor in binnensteden, omdat ze daar in het verleden intensief zijn gebruikt en
uitgestoten. Maar het komt ook voor dat stoffen van buiten het gebied, via luchtverontreiniging, in de bodem terecht
zijn gekomen. Als zo’n stof diffuus wordt aangetroffen, dus zonder duidelijke bronlocatie, en er ook geen normen voor
bestaan, dan kan er grote onduidelijkheid ontstaan.
Dit laatste is de afgelopen jaren het geval met de stoffen PFOS en PFOA. Het ontbreken van een normenkader bleek
een probleem voor bouwprojecten en grondwerk omdat er geen standaard risicobeoordeling kon worden gedaan van
de gemeten verontreiniging.
Mogelijk zijn er meer van dergelijke stoffen. De volgende stappen laten zien hoe Haarlemmermeer daarmee omgaat:

1.   Er lijkt sprake van een diffuse verontreiniging, op basis van een bodemonderzoek óf een vermoeden;
2.   De risico-aspecten van de stof worden in beeld gebracht. In principe gebeurt dit in opdracht van de
     initiatiefnemer, maar als deze verontreiniging de initiatiefnemer niet aangerekend kan worden neemt de gemeente
     deze taak over.
3.   De gemeente doet, in samenwerking met de regio-gemeenten en de omgevingsdienst, een probleemanalyse,
     waarin de omvang van de problematiek en de risico-aspecten in kaart worden gebracht. Zo nodig wordt expertise
     ingehuurd. De urgentie van de problematiek wordt doorlopend beoordeeld. Het is de verantwoordelijkheid van de
     gemeente om snel maatregelen te nemen als er een groot risico bestaat als gevolg van de diffuse verontreiniging.
4.   Hoewel de stof dus overal aanwezig kan zijn, hoeft de stof niet in alle andere bodemonderzoeken te worden
     meegenomen. Dat is immers de afgelopen decennia ook niet gedaan. Bovendien ontstaat dan stagnatie door het
     ontbreken van normen.
5.   De gemeente maakt een beleidsmatige afweging hoe met de stof moet worden omgegaan. Dat kan door het
     vaststellen van beleid en regels, maar de gemeente kan daar ook van afzien omdat de problematiek dat in haar
     ogen niet rechtvaardigt. In dat geval wordt geaccepteerd dat de stof in de bodem aanwezig is en wordt vrijstelling
     voor het uitvoeren van bodemonderzoek verleend.

Zeer Zorgwekkende stoffen
Daarnaast is voor de omgang met (potentieel) zeer zorgwekkende stoffen (ZZS-en) aangekondigd dat samen met
decentrale overheden een algemene methodiek zal worden opgesteld. Deze zogenoemde opkomende stoffen zijn
stoffen die nog niet (wettelijk) genormeerd zijn en waarvan de schadelijkheid nog niet (volledig) is vastgesteld. Wat het
beleid precies gaat inhouden kan van stof tot stof verschillen, maar uitgangspunt blijft dat de aanwezige ZZS-en geen
onaanvaardbare risico’s voor mens en milieu mogen opleveren. In dit proces zal bekeken worden hoe de algemene
methodiek past binnen het stelsel van de Omgevingswet.




                                                                                                          Pagina 33 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




  3 Milieubelastende activiteit graven in bodem
      3.1    Rijksregels graven in bodem

Graven is een veel voorkomende activiteit binnen de gemeente. Door te graven kunnen mensen in aanraking komen
met verontreinigde grond waardoor risico’s voor de volksgezondheid kunnen ontstaan. De bodemkwaliteit verschilt
echter per gebied. Door ontgraven kan verontreinigde grond verspreid worden, waardoor de bodem elders (meer)
verontreinigd raakt en er risico’s ontstaan. Onder graven in de bodem vallen onder andere graafwerkzaamheden voor
de aanleg van kabels en leidingen, maar ook grondverbetering, graven van watergangen of graven voor de bouw van
een woning of een kantoor. De activiteit graven kan zelfstandig worden verricht of als onderdeel van andere
milieubelastende activiteiten. Meestal wordt graafwerk door bedrijven uitgevoerd, maar op kleinere schaal ook door
particulieren. De definitie van deze activiteit beperkt zich tot de landbodem.
Wie graafwerk onder de milieubelastende activiteit Graven uitvoert is altijd verplicht zich aan de specifieke zorgplicht
(art. 2.11 Bal) te houden.

Om de volksgezondheid en de bodemkwaliteit te beschermen stelt het Rijk in het Bal algemene regels voor de
‘milieubelastende activiteit’ (MBA) graven in de bodem bij een omvang van meer dan 25 m3 grondverzet.
De basisregels in het Bal voor graven hebben betrekking op het doen van bodemonderzoek (vooronderzoek en indien
noodzakelijk verkennend en/of nader (asbest)bodemonderzoek), het gescheiden houden van grond, de tijdelijke
uitname van grond, de tijdelijke opslag van grond en de afvoer van grond.

Onder de MBA’s graven (> I en ≤ I) in het Bal wordt verstaan het projectmatig ontgraven en het tijdelijk uitnemen van
grond daarbij. De MBA graven kan daarnaast uitvoering geven aan de saneringsaanpak verwijderen van de MBA
saneren.
Het regelen van de milieubelastende activiteit graven is van belang om te zorgen voor een passend
beschermingsniveau, om nadelige gevolgen voor het milieu (zoals het vermengen van partijen grond met verschillende
kwaliteitsklassen) te voorkomen. Partijen grond met verschillende kwaliteitsklassen moeten gescheiden worden
gehouden tijdens het graven, de opslag en het vervoer. Bij graven kan sprake zijn van het tijdelijk uitnemen en na
afloop weer terugplaatsen van grond, maar ook van afvoer van grond naar elders.
Ook het zeven, de tijdelijke opslag, het terugplaatsen en het afvoeren van grond maken onderdeel uit van de
milieubelastende activiteiten graven in de bodem.

Graven in de waterbodem valt buiten deze MBA’s en wordt geregeld in de waterschapsverordening van het
Hoogheemraadschap van Rijnland (regionale wateren) en voor het Rijk in hoofdstuk 6 (rijkswateren) van het Bal.

De regels voor graven in de bodem gelden voor alle stofgroepen, dus mobiele en immobiele verontreinigingen. Deze
regels dienen om verspreiding en/of vermenging van verontreinigde grond te voorkomen.

Als er sprake is van graafwerk van minder dan 25 m3 dan gelden de regels voor Kleinschalig graven (zie paragraaf 3.4
van dit beleidskader) in het omgevingsplan. Zie Figuur 3.1 voor het onderscheid.




                                                                                                           Pagina 34 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                       Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                           Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Figuur 3.1 Onderscheid MBA Graven (Bal) en Kleinschalig graven (omgevingsplan)



Kwaliteitsklassen
Het is belangrijk dat de initiatiefnemer kennis heeft van de bodemkwaliteit voordat hij begint met graven. Zonder die
kennis is het niet mogelijk om grond van verschillende kwaliteiten te herkennen en gescheiden te ontgraven en bestaat
het gevaar dat verontreinigde grond wordt verspreid.
Bij de MBA Graven is er een onderscheid tussen graven in bodem met een kwaliteit boven en beneden (of gelijk aan)
de interventiewaarde (uit de voormalige Circulaire bodemsanering 2013). Omdat de interventiewaarde hier deel
uitmaakt van de aanwijzing van de milieubelastende activiteit (MBA), mag een gemeente in dit verband geen andere
waarde vaststellen. Het Rijk bepaalt wat onder de MBA’s in het Bal valt.
De interventiewaarden zijn opgenomen in bijlage IIA bij het Bal.

In het Besluit bodemkwaliteit (gewijzigd) worden de volgende kwaliteitsklassen onderscheiden:

                                  Kwaliteitsklassen voor landbodem en grond
     Landbouw/                                                                       Matig                  Sterk
                                 Wonen                  Industrie
       natuur                                                                    verontreinigd          verontreinigd
                       ↑                                                                          ↑
                  Achtergrond-                                                             Interventiewaarde
                    waarden                                                                    landbodem


De aanduiding van kwaliteitsklassen is iets veranderd ten opzichte van de oude regelgeving, met name de klasse ‘matig
verontreinigd’. Met matig verontreinigd wordt in het Besluit bodemkwaliteit (gewijzigd) de kwaliteitsklasse bedoeld
waarbij de bovengrens van de kwaliteitsklasse industrie wordt overschreden, maar de kwaliteit beneden of gelijk aan de
interventiewaarde ligt. Deze kwaliteitsklasse komt alleen voor bij stoffen waarbij de bovengrens voor de kwaliteitsklasse
industrie niet gelijk is aan de interventiewaarde, zoals bij minerale olie, cadmium, kwik en som-PCB. De kwaliteit van de
grond kan dus onder de interventiewaarde liggen, maar desondanks niet herbruikbaar/niet toepasbaar zijn.




                                                                                                                 Pagina 35 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Als de interventiewaarde bodemkwaliteit voor welke stof dan ook niet wordt overschreden, dan gelden de basisregels
voor graven zoals omschreven in paragraaf 3.2.21 en 4.119 van het Bal (Graven ≤ I). Als de interventiewaarde
bodemkwaliteit voor één of meerdere stoffen wel wordt overschreden, dan zijn de regels uit paragraaf 3.2.22 en 4.120
van het Bal (Graven > I) van toepassing.

      3.2      Graven in bodem met een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde
               bodemkwaliteit

Wettelijk kader:
De activiteit ‘Graven in bodem met een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde bodemkwaliteit’
(bedrijfstakoverstijgend) is te vinden onder paragraaf 3.2.21 (artikelen 3.48d en e); de algemene regels onder
paragraaf 4.119 (artikelen 4.1219 tot en met 4.1223) van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).

De interventiewaarden als grens tussen de activiteit graven in een bodemkwaliteit onder of gelijk aan de
interventiewaarden bodemkwaliteit en de activiteit graven in een bodemkwaliteit boven de interventiewaarden
bodemkwaliteit staan vast. Deze zijn opgenomen in bijlage IIA van het Bal.


In Haarlemmermeer komt graafwerk in bodem met een kwaliteit onder (of gelijk aan) de interventiewaarde zeer vaak
voor. Onder de milieubelastende activiteit graven in bodem met een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde
bodemkwaliteit (MBA Graven ≤ I) valt:
   • Het graven;
   • Het zeven van de uitkomende grond op de locatie;
   • Het tijdelijk opslaan van grond;
   • Het terugplaatsen van grond nadat het maximaal 8 weken tijdelijk is opgeslagen.

Bij afvoer van grond moet worden voldaan aan de afvalstoffenwetgeving.

Uitgesloten van deze activiteit is het volgende:
    • Graven in een bodemvolume minder dan of gelijk aan 25 m3 (zie hiervoor paragraaf 3.4 Kleinschalig graven);
    • Graven in een waterbodem.

Voorafgaand bodemonderzoek
Het is in Haarlemmermeer toegestaan om de resultaten van een vereenvoudigd vooronderzoek in te dienen, in plaats
van de resultaten van een uitgebreid NEN 5725-onderzoek. In bepaalde gevallen kan ook een verkennend
bodemonderzoek volgens NEN 5740 achterwege blijven.
Zie paragraaf 2.1 en 2.2 voor de eisen aan het voorafgaand bodemonderzoek bij deze activiteit.

Onverwacht aantreffen van asbestverdacht materiaal
Tijdens het graven kan onverwacht asbestverdacht materiaal worden aangetroffen. Omdat hiernaar geen onderzoek is
gedaan, is niet duidelijk of er mogelijk een sterke asbestverontreiniging aanwezig is en de regels voor Graven > I
gelden. Het graafwerk moet tijdelijk gestaakt worden en er moet een onderzoek conform NEN 5707 worden uitgevoerd.
Afhankelijk van de uitkomst van dit asbestonderzoek kan het nodig zijn een melding MBA Graven > I in te dienen. Er
zal zonodig onder asbestcondities moeten worden gewerkt. Verspreiding van asbestverdacht materiaal wordt
voorkomen. De situatie moet op locatie beoordeeld worden door een asbestdeskundige of milieukundig begeleider met
asbestervaring. Onder zijn begeleiding vindt op basis van verdachtheid op locatie een voorlopige scheiding in partijen
en opslag plaats, daarna wordt onderzoek uitgevoerd conform NEN 5707. Is er sprake van tijdelijke uitname dan kan de
Richtlijn voor risicogestuurd werken met betrekking tot asbest in puinhoudende bodem [Lit. 26] worden geraadpleegd.



                                                                                                         Pagina 36 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Ter bepaling van eventuele mogelijkheden voor hergebruik van de ontgraven grond wordt een partijkeuring uitgevoerd
of wordt de grond naar een erkend verwerker afgevoerd.

Partijen grond gescheiden houden bij graven, terugplaatsen en afvoeren
Tijdens het graven kunnen meerdere partijen grond ontstaan met verschillende kwaliteitsklassen. Bij het graven, het
terugplaatsen of het afvoeren van grond worden partijen grond van verschillende kwaliteitsklassen gescheiden
gehouden. Dit is nodig om de gezondheid te beschermen, de kwaliteit van de bodem te beschermen en om afvalstoffen
doelmatig te beheren.
Het gescheiden houden van partijen grond van verschillende kwaliteitsklassen is voorgeschreven om ongewenste
verspreiding van verontreinigde grond zoveel mogelijk te voorkomen en om doelmatige (circulaire) afvalverwerking en
duurzaam bodemgebruik te bevorderen.
Bij het graven in de bodem met een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde bodemkwaliteit gaat het meestal
om grond die herbruikbaar (toepasbaar) is en onder de regels van de MBA Toepassen eventueel elders kan worden
toegepast. Dit zijn de kwaliteitsklassen die op grond van artikel 25d van het Besluit bodemkwaliteit (gewijzigd) zijn
ingedeeld als landbouw/natuur, wonen en industrie. Bij graven in de bodem met een kwaliteit onder of gelijk aan de
interventiewaarde bodemkwaliteit kan ook niet toepasbare grond vrijkomen (kwaliteitsklasse matig verontreinigd).
Toepassen onder de regels van de MBA Toepassen (paragraaf 4.124 Bal) is dan niet mogelijk.

De rijksregels spreken over het gescheiden houden van kwaliteitsklassen (volgens de indeling, weergegeven in artikel
25d Bbk (gewijzigd)). Hieronder wordt verstaan:

    •   Bij ontgraven op basis van de bodemkwaliteitskaart worden lagen gescheiden gehouden als deze een
        verschillende gemiddelde kwaliteit hebben (bijvoorbeeld top wonen, diep landbouw/natuur);
    •   Indien AP04-onderzoek heeft plaatsgevonden wordt ontgraven volgens de kwaliteitsgrenzen van de
        onderzochte partijen want dan is sprake van ‘partijen die op grond van 25d Bbk zijn ingedeeld’;
    •   Bij ontgraven op basis van een verkennend bodemonderzoek volgens NEN 5740 wordt, behoudens de
        civieltechnisch scheidbare kwaliteit, niet gescheiden ontgraven. Om dat wel te doen is namelijk een nader
        onderzoek nodig om de grens tussen twee kwaliteiten te trekken. Verdere scheiding mag natuurlijk wel, maar
        dan gebeurt dit bijvoorbeeld op verzoek van de ontvangende partij.

Tijdelijke uitname
Bij tijdelijk uitnemen van grond wordt de grond zonder te zijn bewerkt, op of nabij het ontgravingsprofiel onder
dezelfde omstandigheden teruggeplaatst. Indien aan deze voorwaarden wordt voldaan, kan de grond binnen deze MBA
worden teruggeplaatst. Als niet aan alle voorwaarden wordt voldaan, wordt het terugplaatsen beschouwd als een
nieuwe toepassing, waarvoor de regels uit de paragrafen 3.2.26 en 4.124 van het Bal gelden (zie ook hoofdstuk 6 van
dit beleidskader).


De zinsnede ‘op en nabij het ontgravingsprofiel’ laat enige speelruimte. Als sprake is van dezelfde toepassing en aan de
overige voorwaarden (zie hierboven) wordt voldaan, dan hoeft de grond niet precies weer op de plaats van de uitname
te worden aangebracht. Het uitgangspunt is wel dat in deze situaties er weinig tot niets verandert aan de
milieubelasting van de bodem. Bijvoorbeeld het wegnemen van bermgrond voorafgaand aan (spoor)wegverbreding en
het opnieuw terugbrengen als bermgrond in de nieuwe berm (zelfde soort toepassing: berm wordt berm, maar niet op
de exact dezelfde plaats). Of bij het verplaatsen van een sloot wordt de grond die vrijkomt uit de nieuw te graven sloot
gebruikt om de bestaande sloot mee te vullen (bodem wordt weer bodem).

Er is geen sprake van terugplaatsen ‘onder dezelfde omstandigheden’ als bijvoorbeeld grond van boven de
grondwaterspiegel wordt teruggeplaatst naar onder de grondwaterspiegel en vice versa of als grond afkomstig uit de



                                                                                                          Pagina 37 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                                                                                            Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




kern van een weglichaam of geluidswal wordt teruggeplaatst als afdeklaag van het weglichaam of de geluidswal
(onderlaag wordt toplaag).
Door een bewerking kunnen de fysische of chemische eigenschappen van de grond wijzigen, waardoor het
terugbrengen van de bewerkte grond als een nieuwe toepassing moet worden beschouwd.


Zeven
Zeven wordt niet gezien als een bewerking en is toegestaan bij de milieubelastende activiteit graven. Zeven is een
relatief eenvoudige en veelvoorkomende bewerking om puin uit de grond te halen en daarmee de verdichtbaarheid te
verbeteren, mogelijke beschadigingen aan kabels en leidingen te voorkomen en toekomstig graafwerk te
vereenvoudigen.

Tijdelijk opslaan
Tijdens of na het graven kan het noodzakelijk zijn om de grond die bij het graven is vrijgekomen tijdelijk op te slaan,
bijvoorbeeld omdat de grond tijdelijk uitgenomen wordt en na afloop van de werkzaamheden weer wordt teruggebracht
in het oorspronkelijk ontgravingsprofiel of omdat de grond naar elders wordt afgevoerd.
De partijen grond die bij het ontgraven zijn ingedeeld en gescheiden moeten ook tijdens de tijdelijke opslag gescheiden
blijven. Er wordt enige afstand tussen de deelpartijen aangehouden of er wordt een fysieke scheidingswand
aangebracht. Omdat de opslag voor korte tijd is en de kwaliteit ≤ I, is het niet nodig om bodembeschermende
maatregelen te nemen, zoals het aanbrengen van een folie.
Bij droge condities wordt voorkomen dat verwaaiing of verstuiving van het opgeslagen materiaal kan plaatsvinden. Dit
kan gedaan worden door de grond vochtig te houden, het depot af te dekken of de grond in afsluitbare containers op
te slaan.

Als het voornemen bestaat om de grond (nadat de werkzaamheden zijn afgerond) langer dan de maximaal toegestane
periode van 8 weken op te slaan of op een andere locatie dan de ontgravingslocatie, gelden de regels voor het opslaan
van grond en baggerspecie (zie hoofdstuk 5 van dit beleidskader). Als de verwachting is dat de termijn van acht weken
slechts korte tijd wordt overschreden, dan kan een aanvraag worden gedaan voor een maatwerkvoorschrift op de regel
over opslag bij graven in het Bal.

Na afloop van de toegestane periode van tijdelijke opslag
De periode van acht weken is bedoeld om een afvoerbestemming te vinden voor de partij grond. Het is niet toegestaan
om de grond langer dan acht weken na het dichten van de ontgravingsput of cunet op te slaan. Er zijn dan in elk geval
vier opties:
1. De vrijgekomen grond wordt afgevoerd naar een andere locatie om daar toe te passen onder de regels voor
    toepassen (zie hoofdstuk 6);
2. Het bevoegd gezag geeft op verzoek van de initiatiefnemer een maatwerkvoorschrift af met een langere termijn dan
    acht weken;
3. De tijdelijke opslag wordt voortgezet onder de MBA Opslaan. De regels van deze MBA zijn dan van toepassing (zie
    hoofdstuk 5);
4. De vrijgekomen grond wordt afgevoerd naar een erkende verwerker13.

Geen grond met PFAS terugplaatsen
Als het vooronderzoek daar aanleiding toe geeft, wordt bodemonderzoek naar PFAS uitgevoerd. Grond met een
verontreiniging met PFAS wordt na het tijdelijk uitnemen niet teruggebracht in de bodem als een of meer van de
volgende waarden worden overschreden, waarbij het gaat om de gemeten waarde zonder bodemtypecorrectie:

 13
       Erkende verwerkers/inzamelaars van afvalstoffen staan vermeld op de VIHB-lijst (Vervoerder Inzamelaar Handelaar Bemiddelaar). Deze
      lijst wordt beheerd door de Nationale en Internationale Wegvervoer Organisatie (NIWO).



                                                                                                                         Pagina 38 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                                                 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




     a. 59 µg/kg ds bij PFOS;
     b. 60 µg/kg ds bij PFOA of een mengsel van PFAS; of
     c. 59 µg/kg ds bij overige PFAS.

Informatieplicht
Voor de milieubelastende activiteit graven in bodem met een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde
bodemkwaliteit, waarbij meer dan 25 m3 wordt ontgraven en er tevens grond wordt afgevoerd, geldt een
informatieplicht.
Als er uit het vooronderzoek geen verdenking op een brongerelateerde verontreiniging (puntbron) naar voren komt en
de ontgravingslocatie onderdeel is van BKK-zone 1, 2, 3A of 3, zone 1A of 1B of de openbare weg binnen de bebouwde
kom van zone 1 is op basis hiervan voldoende aannemelijk gemaakt dat geen sterke verontreiniging aanwezig is.


Tenminste 1 week voor de start van de graafwerkzaamheden moet het bevoegd gezag geïnformeerd worden over:
   • Algemene gegevens op grond van art. 2.18 Bal (aanduiding activiteit, gegevens initiatiefnemer, adres activiteit
       en datum);
   • De begrenzing van de locatie waar het graafwerk plaatsvindt;
   • De datum dat gestart wordt met de werkzaamheden;
   • De verwachte duur.

Wijzigingen
Als de begrenzing of de verwachte begindatum van de activiteit MBA graven ≤ I wijzigt moeten de gewijzigde gegevens
zo snel mogelijk aan het bevoegd gezag worden verstrekt.

Wanneer geen informatieplicht?
De informatieplicht geldt niet in de volgende situaties:
    • Als de activiteit uitsluitend bestaat uit het tijdelijk uitnemen en weer terugplaatsen van de grond (inclusief de
        daarbij behorende tijdelijke opslag). Als onverwachts toch grond wordt afgevoerd geldt alsnog de
        informatieplicht;
    • Als er in de bodem wordt gegraven vanwege een spoedreparatie van vitale ondergrondse infrastructuur.

Bij spoedreparaties moet gedacht worden aan het herstellen van gasleidingen en (drink)waterleidingen bij lekkages of
het herstellen van een kabelbreuk (elektriciteit, gasvezels et cetera). Tot de verzameling infrastructuur behoort eigenlijk
alles waarbij een spoedoperatie met graafwerkzaamheden aan de orde kan zijn, in het bijzonder drinkwater, energie en
telecommunicatie. Ook het riool of een buisleiding voor transport van stoffen kan hiertoe behoren. Bij een dergelijke
spoedoperatie is het niet redelijk en ook niet mogelijk om te voldoen aan de termijn van de informatieplicht. De
hoeveelheid te ontgraven grond moet in verhouding staan tot het uitvoeren van een spoedreparatie. De overige regels
met betrekking tot graven beneden of gelijk aan de interventiewaarde – voor het gescheiden houden van grond, het
tijdelijk uitnemen en tijdelijke opslag - zijn ook van toepassing op een dergelijke spoedreparatie. Bij spoedreparaties
wordt na afloop van de activiteit zo snel mogelijk informatie verstrekt over de begrenzing, de datum van de
werkzaamheden en de aanleiding.

Zorgplicht altijd van toepassing
Op het uitvoeren van alle graafwerkzaamheden (dus ook bij spoedreparaties van vitale ondergrondse infrastructuur)
geldt uiteraard ook de specifieke zorgplicht van artikel 2.11 van het Bal. Van de initiatiefnemer wordt verwacht dat hij
beoordeelt of zijn handelen nadelige gevolgen heeft en hoe hij de gevolgen redelijkerwijs kan voorkomen of beperken.




                                                                                                           Pagina 39 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                                                                  Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                        Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Als bijvoorbeeld bekend is – of visueel eenvoudig is vast te stellen – dat er verschil is in de kwaliteit van de grond,
worden de verschillende lagen voorzichtigheidshalve gescheiden gehouden.

Overgangsrecht
Als er voordat de Omgevingswet in werking treedt een melding is gedaan op grond van artikel 28 Wbb voor een
graafactiviteit op een locatie, dan is hiermee tevens voldaan aan de informatieverplichting voor graven onder of gelijk
aan de interventiewaarde (paragraaf 4.119 Bal) voor zover die geldt voor de graafactiviteit op die locatie.

      3.3     Graven in bodem met een kwaliteit boven de interventiewaarde bodemkwaliteit

Wettelijk kader:
De milieubelastende activiteit ‘Graven in bodem met een kwaliteit boven de interventiewaarde bodemkwaliteit’
(bedrijfstakoverstijgend) is te vinden onder paragraaf 3.2.22 (artikelen 3.48f en g); de algemene regels onder paragraaf
4.120 (artikelen 4.1224 tot en met 4.1234) van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).

De interventiewaarden als grens tussen de activiteit graven in een bodemkwaliteit onder of gelijk aan de
interventiewaarden bodemkwaliteit en de activiteit graven in een bodemkwaliteit boven de interventiewaarden
bodemkwaliteit staan vast. Deze zijn opgenomen in bijlage IIA van het Bal.



Er zijn in Haarlemmermeer geen bodemkwaliteitskaartzones die een kwaliteit boven de interventiewaarde aanduiden.
Pas na bodemonderzoek (of wanneer sprake is van reeds uitgevoerde, nog representatieve onderzoeken) waaruit blijkt
dat de bodem boven de interventiewaarde verontreinigd is, valt graafwerk onder deze MBA.
Wanneer in Haarlemmermeer wordt gegraven in grond die boven de interventiewaarde verontreinigd is, is dit in 95
procent van de gevallen noodzakelijk voor een bepaald project: een zogeheten projectmatige ontgraving, zonder een
saneringsdoelstelling. Bijvoorbeeld voor nieuwbouw, het aanleggen van een kelder of parkeergarage, tunnels,
herinrichtingen, wegrenovatie, kabel & leidingwerk en rioleringswerkzaamheden.
In de resterende gevallen kan met ontgraven uitvoering worden gegeven aan de saneringsaanpak ‘verwijderen’ van de
MBA saneren, waarbij wel sprake is van een saneringsdoelstelling.

In situaties wanneer projectmatig meer dan 25 m3 wordt ontgraven, is sprake van een milieubelastende activiteit,
namelijk het graven in de bodem met een kwaliteit boven de interventiewaarde bodemkwaliteit (MBA Graven > I). Ook
wanneer de bodem van slechts een deel van de ontgraving > I verontreinigd is, valt de ontgraving onder deze MBA. Dit
is bijvoorbeeld vaak het geval bij graafwerkzaamheden aan langere kabel- en leidingtracés.

Onder graven in bodem met een kwaliteit boven de interventiewaarde bodemkwaliteit (MBA Graven > I) valt:
  • Het graven;
  • Het zeven van de uitkomende grond op de locatie;
  • Het tijdelijk opslaan van grond;
  • Het terugplaatsen van grond na afloop van het tijdelijk opslaan (dat maximaal 8 weken mag duren).

Bij afvoer van grond moet worden voldaan aan de afvalstoffenwetgeving.

Uitgesloten van deze activiteit is het volgende:
    • Graven in een bodemvolume minder dan 25 m3 (zie hiervoor paragraaf 3.4 Kleinschalig graven);
    • Graven in een waterbodem.




                                                                                                             Pagina 40 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Voorafgaand bodemonderzoek
Het is in Haarlemmermeer toegestaan om - in plaats van de resultaten van een NEN 5725-onderzoek - de resultaten
van een vereenvoudigd vooronderzoek in te dienen. Wanneer graafwerk niet valt in een van de vastgestelde BKK-zones
(deze zijn alle < I) of valt in de openbare weg (niet zijnde de openbare weg binnen de bebouwde kom van zone 1),
moet altijd een verkennend bodemonderzoek (conform NEN5740) worden uitgevoerd. Uit dit onderzoek blijkt of er
sprake is van een overschrijding van de interventiewaarde.
Zie paragraaf 2.1 en 2.2 van dit beleidskader voor de eisen aan het voorafgaand bodemonderzoek bij deze activiteit.

Onverwacht aantreffen van asbestverdacht materiaal
Tijdens het graven kan onverwacht asbestverdacht materiaal worden aangetroffen. In dat geval betekent dit dat de
melding niet meer actueel is, want het voorafgaand bodemonderzoek is onderdeel van de indieningsvereisten. De
initiatiefnemer is verplicht deze gegevens actueel te houden (zie ook artikel 4.1225, derde lid van het Bal). Het
graafwerk moet tijdelijk gestaakt worden en er moet een onderzoek conform NEN 5707 worden uitgevoerd. Afhankelijk
van de uitkomst van dit asbestonderzoek kan het nodig zijn een wijziging op de melding MBA Graven > I in te dienen.
Er zal zonodig onder asbestcondities moeten worden gewerkt. Verspreiding van asbestverdacht materiaal wordt
voorkomen. De situatie moet op locatie beoordeeld worden door een asbestdeskundige of milieukundig begeleider met
asbestervaring. Onder zijn begeleiding vindt op basis van verdachtheid op locatie een voorlopige scheiding in partijen
en opslag plaats, daarna wordt onderzoek uitgevoerd conform NEN 5707. Is er sprake van tijdelijke uitname dan kan de
Richtlijn voor risicogestuurd werken met betrekking tot asbest in puinhoudende bodem [Lit. 26] worden geraadpleegd.
Ter bepaling van eventuele mogelijkheden voor hergebruik van de (niet-sterk verontreinigde) ontgraven grond wordt
een partijkeuring uitgevoerd of wordt de grond naar een verwerker afgevoerd. Dit laatste geldt in ieder geval voor de
sterk verontreinigde grond.

Partijen grond gescheiden houden bij graven, terugplaatsen en afvoeren
Bij het graven kunnen meerdere partijen grond ontstaan van verschillende kwaliteitsklassen. Om de gezondheid en de
kwaliteit van de bodem te beschermen en vanwege het doelmatig beheer van afvalstoffen moeten partijen grond van
verschillende kwaliteitsklassen gescheiden worden gehouden bij het graven, terugplaatsen of afvoeren van grond. Het
gaat hierbij om de kwaliteitsklassen waarin de partijen op grond van artikel 25d van het Besluit bodemkwaliteit
(gewijzigd) zijn ingedeeld, te weten landbouw/natuur, wonen, industrie, matig verontreinigd en sterk verontreinigd. Het
gescheiden houden van partijen grond van verschillende kwaliteitsklassen is voorgeschreven om ongewenste
verspreiding van verontreinigde grond zoveel mogelijk te voorkomen en doelmatige (circulaire) afvalverwerking en
duurzaam bodemgebruik te bevorderen.

Aan het gescheiden houden van matig of sterk verontreinigde grond zijn extra eisen gesteld om ervoor te zorgen dat de
kans groter is dat de grond gereinigd kan worden.
Matig verontreinigde of sterk verontreinigde grond die vrijkomt bij het graven wordt gescheiden gehouden door de
grond op te delen in partijen. Daarbij gelden de volgende criteria, weergegeven in art. 4.1230 Bal:
   a. Apart houden van verschillende grondsoorten (zand, klei of veen);
   b. Apart houden van partijen met een gewogen gehalte asbest onder de interventiewaarde bodemkwaliteit en
       partijen met een gewogen gehalte asbest boven de interventiewaarde bodemkwaliteit; en
   c. Apart houden van partijen die uitsluitend zijn verontreinigd met organische verbindingen.

Zeven
Ook dient onderscheid gemaakt te worden tussen lagen met meer en minder bodemvreemd materiaal. Een laag die
bestaat uit meer dan 50 procent (gewichtspercentage) aan bodemvreemd materiaal, wordt niet gezien als grond, maar
als puin of afval. De aanwezigheid van puin en/of afval kan de kosten en/of het resultaat van de reiniging beïnvloeden.
In veel gevallen verdient het daarom aanbeveling om puin en afval op de locatie af te zeven op maximaal 32 mm.




                                                                                                          Pagina 41 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Het zeven van bodemvreemd materiaal uit een partij grond wordt niet gezien als een bewerking en is toegestaan onder
de algemene regels voor de activiteiten graven in de bodem.

Als het zeven gebeurt om de kwaliteit van een partij niet toepasbare grond te verbeteren, dan mag dat op de locatie
van de ontgraving, als de organisatie die de grond zeeft beschikt over een erkenning (BRL 7500) en de betreffende
locatie is gemeld bij de certificerende instelling. Dit kan zich bijvoorbeeld voordoen als een partij asbesthoudende grond
(boven de hergebruikswaarde van 100 mg/kg) wordt gezeefd zodat de partij daarna weer als toepasbare grond
teruggeplaatst kan worden.
Als afzeven niet mogelijk is, dan wordt een indeling gemaakt van partijen met en partijen zonder puin en/of afval.

Tijdelijke uitname
Het is toegestaan om de ontgraven grond na afloop van het werk weer terug te plaatsen in de oorspronkelijke bodem
(in hetzelfde ontgravingsprofiel). In dat geval gelden niet de regels voor het toepassen van grond en baggerspecie,
maar alleen de regels voor deze MBA. Daarvoor gelden de volgende voorwaarden:
     • De grond heeft geen bewerking ondergaan, anders dan het uitzeven van bodemvreemd materiaal;
     • Het terugplaatsen vindt plaats in hetzelfde profiel en onder dezelfde omstandigheden.

Er is geen sprake van terugplaatsen ‘onder dezelfde omstandigheden’ als bijvoorbeeld grond van boven de
grondwaterspiegel wordt teruggeplaatst onder de grondwaterspiegel (of omgekeerd). Of als grond afkomstig uit de
kern van een weglichaam of geluidswal wordt teruggeplaatst als afdeklaag van het weglichaam of de geluidswal
(onderlaag wordt toplaag).

Tijdelijk opslaan
Tijdens of na afloop van graven kan het noodzakelijk zijn om de grond die bij het graven is vrijgekomen, tijdelijk op te
slaan, bijvoorbeeld omdat de grond tijdelijk uitgenomen wordt en na afloop van de werkzaamheden weer wordt
teruggebracht in het oorspronkelijk ontgravingsprofiel of omdat de grond naar elders wordt afgevoerd.
De partijen die bij het ontgraven zijn ingedeeld en gescheiden, moeten ook gedurende de tijdelijke opslag gescheiden
worden gehouden. Er moet enige afstand tussen de deelpartijen aangehouden worden of een fysieke scheidingswand
worden aangebracht. Omdat de grond maar kort wordt opgeslagen is in principe niet nodig om bodembeschermende
maatregelen te nemen, zoals het aanbrengen van een folie. Dit kan anders zijn wanneer de uitgegraven grond van
slechtere kwaliteit is dan de bodem waarop wordt opgeslagen of wanneer de verontreiniging zich kan verspreiden
(bijvoorbeeld de ontgraving van een spot met door minerale olie verontreinigde grond).
Bij droge condities moet voorkomen worden dat de opgeslagen grond verwaait of verstuift. Dit is vooral van belang als
het asbesthoudende grond betreft. Dit kan gerealiseerd worden door het vochtig houden van de grond, het afdekken
van het depot of door het opslaan van de grond in afsluitbare containers.

Als men de grond langer dan de binnen de MBA Graven > I toegestane periode van 8 weken wil opslaan of op een
andere locatie dan de ontgravingslocatie, dan gelden de regels voor het opslaan van grond en baggerspecie (zie
hoofdstuk 5 van dit beleidskader). Als men verwacht dat de maximale termijn van 8 weken slechts korte tijd wordt
overschreden, dan kan men een verzoek doen voor een maatwerkvoorschrift op de regel over opslag bij graven in het
Bal.

Na afloop van de toegestane periode van tijdelijke opslag
Het is niet toegestaan om de grond langer dan acht weken na het dichten van de ontgravingsput of het cunet op te
slaan. Deze periode is bedoeld om een afvoerbestemming te vinden voor de partij grond.
Er zijn dan in elk geval vier opties:
1. De vrijgekomen grond wordt afgevoerd naar een erkende verwerker zoals:



                                                                                                           Pagina 42 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                                                                 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                   Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




       -
       een opslaglocatie voor het opslaan van grond en baggerspecie (grondbank);
       -
       een verwerker voor reiniging of immobilisatie (grondreinigingsbedrijf); of
       -
       een stortplaats, waar de grond met een verklaring van niet-reinigbaarheid en niet-immobiliseerbaarheid
       (ontheffing van het stortverbod voor grond zoals opgenomen in het Besluit stortplaatsen en stortverboden
       afvalstoffen) kan worden gestort;
2. Grond die voldoet aan de kwaliteitseisen voor toepassing (kwaliteitsklasse industrie of schoner), kan elders worden
   toegepast onder de regels voor toepassen (zie hoofdstuk 6);
3. Het bevoegd gezag geeft op verzoek van de initiatiefnemer een maatwerkvoorschrift af met een langere termijn dan
   acht weken; of
4. De tijdelijke opslag wordt voortgezet onder de MBA Opslaan. In dat geval zijn de regels van deze milieubelastende
   activiteit van toepassing (zie hoofdstuk 5).

Niet terugplaatsen van grond verontreinigd met mobiele stoffen
We noemen een verontreiniging in de bodem mobiel als deze, al dan niet via de vaste fase van de bodem, in het
grondwater terecht is gekomen en zich in of met het grondwater kan verspreiden.
Bij projectmatige ontgravingen mag vrijkomende grond, die verontreinigd is met mobiele verontreinigingen tot boven
de interventiewaarden, niet zonder meer worden teruggeplaatst in het ontgravingsprofiel. De verontreinigingen in deze
grond zijn dezelfde stoffen die in het grondwater voorkomen tot boven de signaleringsparameters 14.

Niet terugplaatsen geldt voor vrijkomende grond, verontreinigd met mobiele stoffen
    • die zich boven, onder of zowel boven als onder de grondwaterspiegel bevinden en die zich hebben verspreid
         naar het grondwater;
    • uit een drijflaag15 (bijvoorbeeld minerale olie).

Onder mobiele stoffen worden aromatische verbindingen, gechloreerde koolwaterstoffen – subgroep vluchtige
koolwaterstoffen en minerale olie verstaan. Uit bodemonderzoek kan blijken dat een stof die doorgaans immobiel is,
toch mobiel is. Bijvoorbeeld zware metalen kunnen mobiel worden bij een lage pH-waarde in de bodem. Aan de andere
kant kan uit bodemonderzoek blijken dat een stof waarvan verwacht werd dat deze mobiel is, deze in de specifieke
omstandigheden toch niet mobiel is. Ook bij andere stoffen kunnen zich situaties voordoen waarbij terugplaatsen niet
gewenst is vanwege verspreiding of gezondheidsrisico’s. In alle situaties geldt de zorgplicht van artikel 2.11 van het Bal.


Het bevoegd gezag beschouwt vrijkomende grond in zo’n situatie als een afvalstof die niet opnieuw gebruikt kan
worden. De grond mag alleen worden teruggeplaatst als uit grondwateronderzoek blijkt dat de verontreiniging in het
grondwater beneden de signaleringsparameters ligt. Grond uit een drijflaag moet in het kader van deze MBA altijd
worden afgevoerd.

Als het bevoegd gezag een vermoeden heeft van een mobiele stof boven de interventiewaarde en een initiatiefnemer
kiest ervoor om geen grondwateronderzoek uit te voeren omdat het graafwerk beperkt blijft tot de grondlaag boven de
grondwaterspiegel, dan gaat het bevoegd gezag uit van een mobiele verontreiniging boven de interventiewaarde en
moet de grond worden afgevoerd.
Een initiatiefnemer kan via een maatwerkvoorschrift een verzoek indienen om hiervan te mogen afwijken. Dit kan
bijvoorbeeld aan de orde zijn als afvoer niet doelmatig is en er uit milieuhygiënisch oogpunt geen winst te behalen valt.

14
     De signaleringsparameters (zoals bedoeld in bijlage Vd bij het Besluit kwaliteit leefomgeving) zijn gelijk aan de interventiewaarden
     grondwater onder de Wbb.
15
      Laag van slecht oplosbare verontreinigende stof(fen) in productvorm met een soortelijke massa die lager is dan water en zodoende blijft
     drijven op het grondwater en waarbij de olie zich als aparte, aaneengesloten fase door de bodem kan bewegen. Er is dan zoveel olie in de
     bodem aanwezig dat de retentiecapaciteit (het volume olie per volume grond dat door de bodem kan worden vastgehouden) wordt
     overschreden.



                                                                                                                                Pagina 43 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                 Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Geen grond met PFAS terugplaatsen
Als het vooronderzoek daar aanleiding toe geeft, wordt bodemonderzoek naar PFAS uitgevoerd. Grond met een
verontreiniging met PFAS wordt na het tijdelijk uitnemen niet teruggebracht in de bodem als een of meer van de
volgende waarden worden overschreden, waarbij het gaat om de gemeten waarde zonder bodemtypecorrectie:
    a. 59 µg/kg ds bij PFOS;
    b. 60 µg/kg ds bij PFOA of een mengsel van PFAS; of
    c. 59 µg/kg ds bij overige PFAS.

Kwaliteitsborging uitvoering
Om de gezondheid en de kwaliteit van de bodem te beschermen en om afvalstoffen doelmatig te beheren, wordt het
graven uitgevoerd door een onderneming met een erkenning bodemkwaliteit voor BRL SIKB 7000. Alleen die
ondernemingen mogen de MBA graven > I verrichten. Een ‘erkenning bodemkwaliteit’ is in bijlage I bij het Bal
omschreven als een erkenning, afgegeven op grond van het Besluit bodemkwaliteit (gewijzigd).

Milieukundige begeleiding
Om de gezondheid en de kwaliteit van de bodem te beschermen en om afvalstoffen doelmatig te beheren, wordt de
activiteit begeleid door een onderneming met een erkenning bodemkwaliteit voor BRL SIKB 6000 (persoonsgebonden
certificaat) als:
    a. een deel van de verontreinigde grond niet wordt teruggebracht in het ontgravingsprofiel, maar zal worden
        afgevoerd16;
    b. op de locatie al een afdeklaag in de vorm van een leeflaag of een andere duurzame afdeklaag aanwezig is en de
        ontgraving dieper reikt dan deze laag; of
    c. sprake is van meerdere partijen (kwaliteitsklassen) die gescheiden moeten worden gehouden.

Bij de MBA graven > I is alleen milieukundige processturing nodig. De borging van de kwaliteit van de uitvoering richt
zich op werkzaamheden rondom de grond- en eventueel de afvalstromen, zoals op de graafwerkzaamheden in een
aangebrachte afdeklaag als gevolg van een eerdere sanering.

Tijdens de milieukundige begeleiding houdt de milieukundige begeleider een logboek bij. Na afloop van de activiteit
rapporteert de milieukundige begeleider in het evaluatieverslag milieukundige processturing volgens de BRL 6000.
Dit evaluatieverslag is onderdeel van de gegevens en bescheiden die de initiatiefnemer aan het einde van de activiteit
aan het bevoegd gezag overlegt. Bijzondere omstandigheden tijdens het graven, zoals het onverwacht aantreffen van
een afwijkende verontreiniging, worden vermeld in het evaluatieverslag.

Meldplicht en informatieplicht


Voor de milieubelastende activiteit graven in bodem met een kwaliteit boven de interventiewaarde bodemkwaliteit,
geldt naast een meldplicht ook een informatieplicht.


Meldplicht vier weken voor graafwerk met afvoer van grond
De MBA graven > I moet ten minste 4 weken voor het begin ervan worden gemeld aan het bevoegd gezag. Als niet
tijdig wordt gemeld is de activiteit verboden. De termijn van 4 weken is noodzakelijk voor het bevoegd gezag om de
onderzoeksrapporten te beoordelen en, wanneer nodig, maatwerkvoorschriften te stellen. Als de initiatiefnemer


 16
       Omdat het praktisch gezien bijna nooit mogelijk is om alle grond weer terug te brengen in het profiel van ontgraving wordt hiervoor een
      ondergrens gehanteerd van 25 m3. Dit wil zeggen dat kan worden afgezien van milieukundige begeleiding als ten hoogste 25 m3
      verontreinigde grond niet kan worden teruggeplaatst en van de locatie moet worden afgevoerd (zie art. 4.1233 lid a Bal).



                                                                                                                             Pagina 44 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                  Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




verzoekt om een maatwerkvoorschrift, dan is de beslistermijn 8 weken. Bij de melding worden de volgende gegevens
overlegd:
    • Algemene gegevens op grond van art. 2.17 Bal (aanduiding activiteit, gegevens initiatiefnemer, adres activiteit
        en datum);
    • Voorafgaand onderzoek (zie hoofdstuk 2);
    • Ontgravingslocatie (kaart en dwarsprofiel);
    • Hoeveelheden te ontgraven grond (inclusief kwaliteitsklassen).

Meldplicht één week voor graafwerk met alleen tijdelijke uitname
Voor het tijdelijk uitnemen van grond geldt een meldtermijn van 1 week. Het betreft hier een kortdurende activiteit
waarbij de grond alleen tijdelijk wordt uitgenomen en zonder te zijn bewerkt wordt teruggeplaatst in hetzelfde
ontgravingsprofiel17.

Geen meldplicht bij spoedreparaties ondergrondse infrastructuur
De meldingsplicht is niet van toepassing als er wordt gegraven vanwege een spoedreparatie van vitale ondergrondse
infrastructuur. Hierbij moet gedacht worden aan het herstellen van gasleidingen en (drink)waterleidingen bij lekkages
of het herstellen van een kabelbreuk (elektriciteit, gasvezels et cetera). Onder infrastructuur verstaan we eigenlijk alles
waarbij een spoedoperatie met graafwerkzaamheden aan de orde kan zijn, in het bijzonder drinkwater, energie en
telecommunicatie. Ook het riool of een buisleiding voor transport van stoffen kunnen hiertoe behoren.
De hoeveelheid te ontgraven grond moet in verhouding staan tot de spoedreparatie. Ook mogen de
graafwerkzaamheden niet omvangrijker zijn dan noodzakelijk voor de spoedoperatie. Het kan voorkomen dat er in
eerste instantie met een beroep op deze uitzondering een noodoplossing wordt gecreëerd, waarna enkele weken later
met inachtneming van de normale voorschriften een reparatie of oplossing voor de lange termijn wordt uitgevoerd. Op
het uitvoeren van spoedreparaties is uiteraard wel de specifieke zorgplicht van artikel 2.11 van het Bal van toepassing.
Bij spoedreparaties van vitale ondergrondse infrastructuur moet na afloop van de activiteit zo snel mogelijk informatie
verstrekt worden over de begrenzing, de datum en de aanleiding/het doel van de werkzaamheden.

Informatieplichten
In aanvulling op de meldplicht worden ten minste 4 weken (in geval van tijdelijke uitname 1 week) voor start van de
activiteit ook de volgende gegevens ingediend bij het bevoegd gezag:
      • Begrenzing van de locatie (is ook onderdeel van de melding);
      • Datum start graafwerk;
      • Verwachte duur van het graafwerk;
      • Aanleiding/doel van het graafwerk.

Ten minste 1 week voor de start van de activiteit moeten de volgende gegevens ingediend worden:
    • NAW-gegevens van degene die gaat saneren (aannemer);
    • NAW-gegevens van natuurlijk persoon en de onderneming die de milieukundige begeleiding gaan verrichten.

Wijzigingen
Wijzigingen moeten meteen gemeld worden als ze bekend zijn. Als de wijziging niet wordt doorgegeven, betekent dat
dat er geen melding is gedaan en dat de milieubelastende activiteit niet is toegestaan.
Wijzigingen die betrekking hebben op de meldingsplicht van de MBA Graven > I worden ten minste 1 week voordat de
activiteit op een andere manier wordt verricht verstrekt. Wijzigingen van de MBA Graven > I die betrekking hebben op



 17
       Hier is een verschil met tijdelijke uitname van grond met een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde en waarbij het ontgraven
      bodemvolume meer is dan 25 m3. In die gevallen mag de grond op of nabij het ontgravingsprofiel worden teruggeplaatst.



                                                                                                                              Pagina 45 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




de informatieplicht die samenhangt met meldingsplicht moeten onverwijld na het wijzigen van de begrenzing of de
verwachte begindatum van de activiteit worden verstrekt.

Gegevens na afloop (evaluatieverslag)
Ten hoogste 1 week na afloop van de MBA Graven > I worden evaluatiegegevens ingediend over de ontgraving (kaart
en dwarsprofiel), eventuele resultaten MKB, bestemming van de grond en eventuele bijzonderheden.


      3.4    Kleinschalig graven

Wettelijk kader:
De regels voor ‘Kleinschalig graven in bodem met een kwaliteit boven de interventiewaarde bodemkwaliteit’ en de
regels voor ‘Kleinschalig graven in bodem met een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde bodemkwaliteit’
zijn te vinden in het omgevingsplan.


In het omgevingsplan zijn regels opgenomen voor grondverzet kleiner dan of gelijk aan 25 m3 (het zogeheten
Kleinschalig graven). Hiervoor golden regels onder de Wet bodembescherming. Het gaat om zeer beperkt graafwerk
voor bijvoorbeeld:
     • Een inspectieput voor funderingsonderzoek;
     • Herstelwerkzaamheden aan kabels en leidingen;
     • Het plaatsen van een lichtmast;
     • Het aanbrengen van een huisaansluiting (water, gas, elektra);
     • Het ingraven van een vuilwaterput;
     • Het graven van een boomplantgat.

Het graven in de bodem omvat ook het zeven van de uitkomende grond op dezelfde locatie, het tijdelijk opslaan van
grond en het terugplaatsen van grond na afloop van tijdelijk uitnemen.
De regels voor kleinschalig graven zijn niet van toepassing op het graven in de waterbodem.

Uitzondering voor zeer klein graafwerk (< 1 m3), zonder afvoer en voor (reguliere) tuinwerkzaamheden
in eigen tuin zonder afvoer
Bij zeer kleine graafwerkjes zonder afvoer van grond is het de vraag of de inspanning van een (vereenvoudigd)
vooronderzoek opweegt tegen de impact/risico’s van het graafwerk op de omgeving. Dit geldt ook bij (reguliere)
tuinwerkzaamheden zonder afvoer in de eigen tuin tot een maximum van 25 m3.
Hierbuiten gaat het om graafwerk van minder dan 1 m3, zonder afvoer van grond, zoals bijvoorbeeld voor het
herstelwerk van het trottoir, het plaatsen van straatmeubilair, onderhoud/schoffelen van plantsoenen et cetera.
Graafwerkzaamheden die vallen onder deze uitzonderingen zijn vrijgesteld van de regels voor kleinschalig graven.


Toepassingsbereik
Het kleinschalig graven bestaat in het omgevingsplan uit twee afzonderlijke activiteiten (vergelijkbaar als in het Bal):
1. Kleinschalig graven in bodem met een kwaliteit beneden of gelijk aan de interventiewaarde bodemkwaliteit
   (afgekort: Kleinschalig graven ≤ I). Hieronder vallen locaties of gebieden waar de bodem niet of slechts licht is
   verontreinigd of diffuus is verontreinigd beneden de interventiewaarde.
2. Kleinschalig graven in bodem met een kwaliteit boven de interventiewaarde bodemkwaliteit (afgekort: Kleinschalig
   graven > I). Hieronder vallen de volgende locaties of gebieden:
   • Locaties of gebieden waar de bodem diffuus is verontreinigd tot boven de interventiewaarde bodemkwaliteit
       zoals dat blijkt uit de bodemkwaliteitskaart (in Haarlemmermeer niet aan de orde) of lokaal is verontreinigd zoals
       dat blijkt uit bodemonderzoek;



                                                                                                          Pagina 46 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                                                                                  Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                         Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




   •   Locaties waarvoor voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet een beschikking is verleend als
       bedoeld in artikel 29 in samenhang met artikel 37, eerste lid, van de Wet bodembescherming, zoals die wet
       luidde voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet, waarin is vastgesteld dat bij het huidige of voorgenomen
       gebruik van de bodem of de mogelijke verspreiding van de verontreiniging geen sprake is van zodanige risico's
       voor mens, plant of dier dat spoedige sanering noodzakelijk is (de zogenaamde ‘ernst - geen spoed’ locaties).

Wanneer na het (vereenvoudigd) vooronderzoek blijkt dat er geen sprake is van (een verdenking van) een puntbron en
er geen beschikking ernst - geen spoed is afgegeven is de BKK-zone (zie de zonekaart in bijlage 3A) bepalend voor het
te volgen traject.
Wanneer na het vooronderzoek blijkt dat er wél sprake is van een locatie waarop een beschikking ernst - geen spoed
rust, wordt het regime voor kleinschalig graven >I gevolgd.
Is er sprake van (een verdenking van) een puntbron dan wordt een verkennend bodemonderzoek volgens de NEN5740
uitgevoerd. De uitkomst van het onderzoek bepaalt welk regime wordt gevolgd. Alternatief is dat de initiatiefnemer
uitgaat van ‘worst case’ en werkt volgens het kader kleinschalig graven > I.

Er is sprake van de activiteit Kleinschalig graven in bodem ≤ I wanneer geen sprake is van een puntbron of verdenking:
     • In BKK-zone 1, 2, 3A of 3 of BKK-zone 1A of 1B;
     • De openbare weg binnen de bebouwde kom van zone 1.

Er is sprake van de activiteit Kleinschalig graven > I als de kwaliteit >I is gebleken uit een NEN5740-onderzoek:
     • Als er sprake is van een puntbron of verdenking in BKK-zones 1, 2, 3A of BKK-zone 1A of 1B en onderzoek wijst
         uit dat de locatie > I verontreinigd is;
     • Op locaties met beschikking ernst - geen spoed (als geen representatief onderzoek beschikbaar is);
     • In niet-gezoneerde gebieden;
     • In de openbare weg (niet zijnde de bebouwde kom van zone 1);
     • In gebieden met een puntbron of verdenking hierop.

Het traject staat weergegeven in Figuur 3.2.




Figuur 3.2   Schematisch overzicht Kleinschalig graven



                                                                                                             Pagina 47 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                                                                                            Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Invulling van de wettelijke zorgplicht bij asbest in de bodem bij kleinschalig graven
Wanneer tijdens de uitvoering onverwacht visueel asbestverdacht materiaal wordt aangetroffen, worden
veiligheidsmaatregelen genomen om vermenging met andere bodemlagen en verspreiding naar de omgeving te
voorkomen. Bij de tijdelijke opslag van mogelijk asbesthoudende grond moeten maatregelen worden genomen om
verwaaiing en verstuiving te voorkomen. Stukken asbestverdacht materiaal worden via ‘handpicking’ verwijderd.

Kleinschalig graven > I, wat geldt er?
      •    Er wordt altijd (minimaal) een vereenvoudigd vooronderzoek gedaan;
      •    Bij graafwerk in niet-gezoneerde gebieden, in de openbare weg (niet zijnde de bebouwde kom van zone 1) en
           als sprake is van een beschikte locatie ernst - geen spoed gelden de regels voor kleinschalig graven > I (dit
           betekent onder andere een informatieplicht bij afvoer en bij (ont)graven dieper dan de afdeklaag), tenzij
           verkennend bodemonderzoek (NEN5740) uitwijst dat de locatie ≤ I verontreinigd is;
      •    Er is alleen sprake van een informatieplicht wanneer grond wordt afgevoerd en/of wanneer dieper dan de
           afdeklaag wordt gegraven;
      •    Er zijn regels opgenomen over tijdelijke opslag van vrijkomende grond;
      •    Grond met een mobiele verontreiniging boven de interventiewaarde of een PFAS-verontreiniging boven 59
           µg/kg (PFOS en overige PFAS) of 60 µg/kg (PFOA of mengsel van PFAS) wordt niet teruggeplaatst;
      •    Er is milieukundige begeleiding aanwezig wanneer een afdeklaag wordt doorgraven;
      •    Buiten leeflagen/afdeklagen is BRL 6000 of 7000 niet verplicht.

Tijdelijke uitname
Voor tijdelijke uitname gelden dezelfde regels als bij MBA Graven >I in het Bal, behalve dat er bij kleinschalig graven >I
geen meld- of informatieplicht bestaat. Het is toegestaan om de ontgraven grond na afloop van het werk weer terug te
plaatsen in de oorspronkelijke bodem (in hetzelfde ontgravingsprofiel).

Milieukundige begeleiding tijdens doorgraven van de afdeklaag (kleinschalig graven > I)
Milieukundige begeleiding conform BRL 6000 is alleen nodig als er op de locatie sprake is van een afdeklaag18 in de
vorm van een leeflaag of een andere duurzame afdeklaag en de ontgraving dieper gaat dan deze laag.
Tijdens de milieukundige begeleiding houdt de milieukundige begeleider een logboek bij. Na afloop van de activiteit
rapporteert de milieukundige begeleider in het evaluatieverslag milieukundige processturing volgens de BRL 6000.
De MKB-er moet de bevindingen in het evaluatieverslag bijhouden en rapporteren aan de opdrachtgever, maar hoeft bij
kleinschalig graven deze gegevens niet aan het bevoegd gezag te sturen. Een toezichthouder zou dit op grond van de
Awb eventueel wel kunnen opvragen.

Volgens de BRL SIKB 6000 is het doorgaans niet noodzakelijk dat er voortdurend een milieukundige aanwezig is. De
milieukundige moet aanwezig zijn bij kritische werkzaamheden, dus bij die werkzaamheden die van invloed kunnen zijn
op de kwaliteit van de leefomgeving. In dit geval is het moment van doorgraven en weer herstellen van de afdeklaag
het kritische moment.
Bij het doorgraven van de afdeklaag dient de aannemer volgens de BRL 7000 te werken.

Niet terugplaatsen van grond verontreinigd met mobiele stoffen
Omdat bij kleinschalig graven > I geen regels in de bruidsschat zijn meegegeven voor terugplaatsen van grond na
tijdelijke uitname kan het gebeuren dat grond die verontreinigd is met mobiele verontreinigingen wordt teruggeplaatst
in het ontgravingsprofiel. In het omgevingsplan is daarom opgenomen dat het niet is toegestaan om vrijkomende

 18
      Hieronder vallen zowel afdeklagen die onder het overgangsrecht vallen (evaluatieverslag of nazorgplan Wbb) en nieuwe afdeklagen die
      zijn aangebracht onder de MBA Saneren volgens het Bal.



                                                                                                                          Pagina 48 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                  Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




grond, die verontreinigd is met mobiele verontreinigingen tot boven de interventiewaarden zonder meer terug te
plaatsen in het ontgravingsprofiel. De verontreinigingen in deze grond zijn dezelfde stoffen die in het grondwater
voorkomen tot boven de signaleringsparameters19.

Niet terugplaatsen geldt voor vrijkomende grond, verontreinigd met mobiele stoffen
    • die zich boven, onder of zowel boven als onder de grondwaterspiegel bevinden;
    • die zich hebben verspreid naar het grondwater;
    • die kunnen uitdampen naar een afgesloten ruimte van een gebouw waarin mensen verblijven;
    • uit een drijflaag (bijvoorbeeld minerale olie).

In zo’n situatie moet vrijkomende grond worden beschouwd als een afvalstof die niet opnieuw gebruikt kan worden.
Het is ook niet toegestaan om een drijflaag (bijvoorbeeld minerale olie) terug te plaatsen. Deze moet binnen het kader
van deze regels altijd worden afgevoerd. Als er geen verkennend bodemonderzoek hoeft te worden uitgevoerd, is het
lastig om dit vast te stellen. Daarom geldt deze eis als er visueel olie waarneembaar is of als door eerder uitgevoerd
(voor)onderzoek is gebleken dat sprake is van grond die is verontreinigd met mobiele stoffen.

Een initiatiefnemer kan via een maatwerkvoorschrift een verzoek indienen om van de eis tot afvoeren te mogen
afwijken. Dit kan bijvoorbeeld aan de orde zijn als afvoer niet doelmatig is en er uit milieuhygiënisch oogpunt geen
winst te behalen valt.

Geen grond met PFAS terugplaatsen na tijdelijke uitname
Als het vooronderzoek daar aanleiding toe geeft, wordt bodemonderzoek naar PFAS uitgevoerd. Grond met een
verontreiniging met PFAS wordt na het tijdelijk uitnemen niet teruggebracht in de bodem als een of meer van de
volgende waarden worden overschreden, waarbij het gaat om de gemeten waarde zonder bodemtypecorrectie:
     a. 59 µg/kg ds bij PFOS;
     b. 60 µg/kg ds bij PFOA of een mengsel van PFAS; of
     c. 59 µg/kg ds bij overige PFAS.

Informatieplicht kleinschalig graven > I bij afvoer en/of bij (ont)graven dieper dan de afdeklaag
Voor kleinschalig graven (< 25 m3) in bodem met een kwaliteit boven de interventiewaarde bodemkwaliteit, waarbij
tevens grond wordt afgevoerd en/of waarbij dieper dan de afdeklaag wordt gegraven, geldt een
informatieplicht.




Ten minste een week voor het begin van de activiteit (als er sprake is van afvoer en/of (ont)graven dieper dan de
afdeklaag) worden ter informatie de volgende gegevens en bescheiden bij het bevoegd gezag ingediend:
     • De begrenzing van de locatie waarop de activiteit wordt verricht;
     • De verwachte datum van het begin van de activiteit;
     • De verwachte duur van de activiteit;
     • Bodemonderzoek (vooronderzoek en NEN5740-onderzoek).

Bij een wijziging van de begrenzing of de verwachte datum van het begin van de activiteit worden de gewijzigde
gegevens onmiddellijk aan het bevoegd gezag verstrekt.



 19
      De signaleringsparameters (zoals bedoeld in bijlage Vd bij het Besluit kwaliteit leefomgeving) zijn gelijk aan de interventiewaarden
      grondwater onder de Wbb.



                                                                                                                               Pagina 49 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Informatieplicht bij kleinschalig graven >I in geval van spoedreparaties ondergrondse infrastructuur
Wanneer het kleinschalig graven in de bodem in verband staat met een spoedreparatie van vitale ondergrondse
infrastructuur en sprake is van afvoer van grond en/of dieper is gegraven dan de afdeklaag, geldt een informatieplicht
achteraf in de volgende situaties: Bij graafwerk op beschikte locaties ernst – geen spoed, in de openbare weg (niet
zijnde de bebouwde kom van zone 1) of in gebieden met te weinig gegevens.

Wanneer geen informatieplicht?
De informatieplicht geldt niet als het alleen gaat om het tijdelijk uitnemen van grond, niet zijnde graafwerk onder een
afdeklaag.

Kleinschalig graven ≤ I, wat geldt er?
    •   Er wordt altijd (minimaal) een vereenvoudigd vooronderzoek uitgevoerd;
    •   Bij graafwerk in zone 1, 2, 3A of 3, in zone 1A of 1B of in de openbare weg binnen de bebouwde kom van zone
        1 gelden de regels voor kleinschalig graven ≤ I, behalve als het gaat om een beschikte locatie ernst - geen
        spoed of als in het vooronderzoek een puntbron of verdenking daarop wordt aangetroffen en als het
        daaropvolgende verkennend bodemonderzoek uitwijst dat de locatie > I verontreinigd is (in dat geval worden
        de regels voor graafwerk >I gevolgd);
    •   Grond met een PFAS-verontreiniging boven 59 µg/kg (PFOS en overige PFAS) of 60 µg/kg (PFOA of mengsel
        van PFAS) wordt niet teruggeplaatst;
    •   Er gelden alleen regels bij tijdelijke opslag van vrijkomende grond en de zorgplicht in het omgevingsplan;
    •   Er is geen sprake van een informatieplicht.

Tijdelijke uitname
In de regeling Kleinschalig graven in de bruidsschat waren geen regels opgenomen over terugplaatsen van grond na
tijdelijke uitname. Er wordt in het omgevingsplan in de regeling voor kleinschalig graven ≤ I aangesloten bij de regels
die gelden bij tijdelijke uitname bij de MBA Graven ≤I in het Bal. Bij tijdelijk uitnemen van grond wordt de grond zonder
te zijn bewerkt, op of nabij het ontgravingsprofiel onder dezelfde omstandigheden teruggeplaatst.

Geen grond met PFAS terugplaatsen na tijdelijke uitname
Als het vooronderzoek daar aanleiding toe geeft, wordt bodemonderzoek naar PFAS uitgevoerd. Grond met een
verontreiniging met PFAS wordt na het tijdelijk uitnemen niet teruggebracht in de bodem als een of meer van de
volgende waarden worden overschreden, waarbij het gaat om de gemeten waarde zonder bodemtypecorrectie:
    a. 59 µg/kg ds bij PFOS;
    b. 60 µg/kg ds bij PFOA of een mengsel van PFAS; of
    c. 59 µg/kg ds bij overige PFAS.

Informatieplicht bij kleinschalig graven ≤ I in geval van spoedreparaties ondergrondse infrastructuur
Wanneer het kleinschalig graven in de bodem in verband staat met een spoedreparatie van vitale ondergrondse
infrastructuur en sprake is van afvoer van grond en/of dieper is gegraven dan de afdeklaag, geldt een informatieplicht
achteraf in de volgende situaties: Bij graafwerk op beschikte locaties ernst – geen spoed, in de openbare weg (niet
zijnde de bebouwde kom van zone 1) of in gebieden met te weinig gegevens.

Tijdelijke opslag na kleinschalig graven
Tijdens of na afloop van graven kan het noodzakelijk zijn om de grond tijdelijk op te slaan, bijvoorbeeld omdat de
grond tijdelijk uitgenomen wordt en na afloop van de werkzaamheden weer wordt teruggebracht in het oorspronkelijk
ontgravingsprofiel of omdat de grond naar elders wordt afgevoerd.




                                                                                                          Pagina 50 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                                                       Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                             Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




In de regeling Kleinschalig graven in de bruidsschat zijn regels opgenomen over tijdelijke opslag (maximaal 8 weken).
Er wordt in het omgevingsplan in de regeling voor kleinschalig graven ≤ I aangesloten bij de regels die gelden voor de
MBA Graven ≤I in het Bal.

       3.5      Termijnen voor meldplicht en/of informatieplicht bij graafwerkzaamheden

In Tabel 3.1a en 3.1b staan alle regels met betrekking tot de melding- en/of informatieplicht van de MBA Graven en
Kleinschalig graven bij elkaar. Zie voor een beschrijving van wat de meldplicht en/of informatieplicht inhoudt (wat stuur
je mee met de melding, waarover informeer je?) de paragrafen 3.2 tot en met 3.4 van dit beleidskader.

Voor kleinschalig graven (< 25 m3) in bodem met een kwaliteit beneden of gelijk aan de interventiewaarde
bodemkwaliteit geldt geen informatie- of meldplicht. Hiervoor geldt de specifieke zorgplicht voor milieubelastende
activiteiten in het omgevingsplan.
Het is verplicht om tijdens de uitvoering van de activiteit de ingediende gegevens die voortvloeien uit de
informatieplicht of melding op de locatie beschikbaar te hebben.

Tabel 3.1a    Regels met betrekking tot melden en/of informeren bij de MBA Graven in de bodem (> 25 m3)
                         Kwaliteit bodem ≤ interventiewaarde            Kwaliteit bodem > interventiewaarde
 Meldplicht              geen                                           - 4 weken voor start bij grondafvoer
                                                                        - 1 week bij alleen tijdelijke uitname
                                                                        - niet bij spoedreparaties
 Informatieplicht        - 1 week, deze informatieplicht geldt          - 4 weken voor start bij grondafvoer
                           alleen indien grond wordt afgevoerd          - 1 week bij alleen tijdelijke uitname
                         - niet bij spoedreparaties (wel informatie-    - 1 week gegevens aannemer/MKB
                           plicht achteraf)                             - niet bij spoedreparaties (wel informatieplicht achteraf)
 Evaluatieverslag        geen                                           Ten hoogste 1 week na afloop
 Kwaliteitsborging       geen                                           BRL 6000 / BRL 7000, aannemer en
                                                                        onderneming/natuurlijk persoon MKB erkend


Tabel 3.1b    Regels met betrekking tot informeren bij kleinschalig graven in de bodem (≤ 25 m3)
                         Kwaliteit bodem ≤ interventiewaarde            Kwaliteit bodem > interventiewaarde
 Meldplicht              geen                                           geen
 Informatieplicht        geen                                           - 1 week
                                                                        - graven onder leeflaag/afdeklaag
                                                                        - niet bij tijdelijke uitname (niet zijnde graafwerk
                                                                          onder een leeflaag/afdeklaag)
                                                                        - niet bij spoedreparaties (wel informatieplicht achteraf)
 Evaluatieverslag        geen                                           -
 Kwaliteitsborging       geen                                           Werken volgens BRL 6000 / BRL 7000 bij graafwerk
                                                                        door leeflaag/afdeklaag


       3.6      Graven tot onder de grondwaterstand

De MBA graven in de bodem maakt geen onderscheid tussen graven boven en onder de grondwaterstand. Ook bij een
verontreiniging in het grondwater kan gebruik worden gemaakt van de MBA’s graven in de bodem onder of boven de
interventiewaarde bodemkwaliteit.




                                                                                                                     Pagina 51 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Het kan gebeuren dat het graven in de bodem van invloed is op aanwezige grondwaterverontreiniging, bijvoorbeeld als
de grondwaterstand verlaagd moet worden. Een dergelijke onttrekking is een wateractiviteit waarvoor aparte regels
gelden. Dit valt buiten het beleidskader voor bodem en zelfs buiten het kader van het omgevingsplan.

Als dieper gegraven wordt dan het grondwaterniveau, kan sprake zijn van graven ‘in den natte’ (zonder geforceerde
bemaling) of van graven ‘in den droge’ (met geforceerde bemaling / open put bemaling al dan niet met drains of
onttrekkingsfilters). Als sprake is van graven ‘in den natte’ zullen ook in geval van (de nabijheid van) een
grondwaterverontreiniging, de gevolgen voor het grondwater meestal beperkt zijn. Als sprake is van graven ‘in den
droge’ en dus sprake is van bemaling om de grondwaterstand te verlagen, kunnen de effecten op een eventueel
aanwezige grondwaterverontreiniging wel groter zijn.
Bij graven in bodem verontreinigd > I (vaste bodem) is sprake van een erkenningsplicht voor de uitvoering (BRL 7000)
en milieukundige begeleiding, onderdeel processturing (BRL 6000). Onderdeel van deze protocollen is een zorgvuldige
omgang met het grondwater. Dat zorgt voor een extra kwaliteitsborging op het zorgvuldig graven en de omgang met
het grondwater.

      3.7    Graven in droge oevergebieden

De MBA graven (in het Bal en in het omgevingsplan voor kleinschalig graven) strekt zich niet uit tot graven in de
waterbodem. Deze activiteit beperkt zich tot de landbodem. Onder waterbodem verstaan we de bodem van een
oppervlaktewaterlichaam. Een oppervlaktewaterlichaam is onder de Omgevingswet omschreven als een
“samenhangend geheel van vrij aan het aardoppervlak voorkomend water, met de daarin aanwezige stoffen, en de
bijbehorende bodem en oevers, alsmede flora en fauna”. Het beheer van de waterkwaliteit van een
oppervlaktewaterlichaam ligt bij het Rijk of het waterschap.
Op het grensvlak van waterbodem en landbodem kan sprake zijn van droge oevergebieden. Dit zijn buitendijkse
gebieden die niet of nauwelijks invloed ondergaan van het water. In het Bal (artikel 22.127) wordt aangegeven dat voor
deze droge oevergebieden de regels voor de MBA graven in de bodem wel gelden. Onder de Omgevingswet ligt de
verantwoordelijkheid voor deze gebieden niet meer bij het Rijk.

Voor het ontgraven van een grensoverschrijdende verontreiniging land/waterbodem onder de Omgevingswet zijn twee
aanpakken mogelijk: Voor de landbodem en droge oevergebieden gelden de MBA Graven en MBA Saneren. Voor de
aanpak van de waterbodem geldt overgangsrecht Waterwet. Waterschappen kunnen regels opnemen in de
waterschapsverordening.

      3.8    Graven onder een leeflaag

Het komt regelmatig voor dat op, in of onder een aangebrachte leeflaag gegraven wordt, vooral bij werkzaamheden
aan kabels en leidingen. Het nazorgplan onder de Wbb, de nazorgbepaling na BUS-sanering en de regels in het
omgevingsplan over nazorg bevatten maatregelen die nodig zijn om de leeflaag in stand te houden, te onderhouden en
te herstellen. Bij werkzaamheden onder de leeflaag (dus waarbij de leeflaag doorgraven wordt) geldt een meld- of
informatieplicht volgens de MBA Graven of de regels voor Kleinschalig graven in het omgevingsplan.
Alleen als het onder het overgangsrecht vallende nazorgplan een specifieke regeling heeft voor graven onder de
leeflaag of verhardingslaag dan valt dit graafwerk onder het overgangsrecht.
In alle andere gevallen valt nieuw graafwerk niet onder het overgangsrecht en gelden de regels van de MBA Graven of
de regels voor kleinschalig graven in het omgevingsplan. Dit geldt ook als er in het nazorgplan of de nazorgparagraaf
staat dat er dan gemeld moet worden volgens de Wet bodembescherming. Dit beschrijft namelijk alleen de toen
geldende wettelijke verplichtingen en voegt geen nieuwe verplichting toe.




                                                                                                         Pagina 52 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




      3.9    Bodemvreemd materiaal

Een bodemlaag die bestaat uit meer dan 50 procent (gewicht) aan bodemvreemd materiaal, wordt niet gezien als
bodem, maar als puin of afval. Als dit materiaal vrijkomt moet het worden afgevoerd als afvalstof.

Oude ondergrondse huisbrandolietanks
Een ondergrondse huisbrandolietank (mits groter dan 250 liter) valt onder paragraaf 4.97 Bal (Opslaan van diesel,
oxiderende, bijtende of aquatoxische vloeistoffen of oliën, vetten of pekel in ondergrondse opslagtanks). Artikel 4.999
Bal geeft in het tweede lid aan dat een afgekeurde ondergrondse tank binnen acht weken na de afkeuring verwijderd
moet worden. Het derde lid zegt dat wanneer verwijdering door de ligging technisch niet mogelijk is (lees redelijkerwijs
niet kan worden verlangd) de tank dan onklaar mag worden gemaakt. Wanneer de tank is afgekeurd en er wordt geen
nieuwe tank geplaatst dan is de activiteit beëindigd en moet er volgens artikel 4.985 Bal een eindonderzoek bodem
uitgevoerd worden. Indien er een verontreiniging is ontstaan moet de bodem gesaneerd worden, volgens paragraaf
5.2.1 Bal Eindonderzoek bodem. Als er wel een nieuwe tank wordt geplaatst en het bevoegd gezag heeft reden om aan
te nemen dat er een verontreiniging is ontstaan door de oude tank dan kan het herstel van de bodemkwaliteit op grond
van de zorgplicht van het Bal artikel 2.11 verplicht worden.

      3.10 Lozen van grondwater bij graven

Het lozen van grondwater bij graven kan aan de orde zijn bij:
    • Onderzoek voorafgaand aan graven in de bodem;
    • Graven in de bodem;
    • Ontwatering.

Lozen van grondwater bij onderzoek voorafgaand aan graven in de bodem
Bij een onderzoek als bedoeld in paragraaf 5.2.2 Bal in combinatie met de milieubelastende activiteiten graven in de
bodem (paragrafen 4.119 en 4.120 Bal ) of kleinschalig graven (geregeld in omgevingsplan) kan grondwater vrijkomen.
Dit afvalwater moet, volgens artikel 5.7f Bal, worden geloosd op het vuilwaterriool, tenzij via een maatwerkvoorschrift
een andere lozingsroute is toegestaan.

Lozen van grondwater bij graven in de bodem
Over graven in de bodem zijn regels gesteld in de paragrafen 4.119 en 4.120 Bal en in het omgevingsplan (kleinschalig
graven). Bij deze activiteiten kan grondwater vrijkomen bij bemaling. Door bemaling kan men ‘droog’ ontgraven.
Bemaling van het grondwater wordt ook wel ontwatering of onttrekking van grondwater genoemd.

Het Bal stelt geen regels aan het lozen bij graven, behalve als het gaat om lozen op rijkswateren of de Noordzee.
Hiervoor gelden dezelfde regels als voor het lozen op rijkswateren bij saneren van de bodem of het grondwater. Zie
verder paragraaf 4.7 van dit beleidskader.

Verder is het lozen bij graven geregeld in het omgevingsplan of de waterschapsverordening. Het valt dan onder de
noemer ontwatering. Zie hieronder.

Lozen van grondwater bij ontwatering
Het lozen van grondwater, dat is vrijgekomen bij graven, valt onder de regels voor ontwatering in het omgevingsplan.
Het afvalwater mag worden geloosd op of in de bodem of in een riool. Het afvalwater wordt alleen in een vuilwaterriool
geloosd als lozen in een schoonwaterriool, op of in de bodem of op een oppervlaktewaterlichaam redelijkerwijs niet




                                                                                                          Pagina 53 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>                                                                                 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




mogelijk is. Er gelden emissiegrenswaarden. Om te bepalen of emissiegrenswaarden overschreden worden, moeten de
grondwatermonsters volgens voorgeschreven protocollen geanalyseerd worden.

Voor het lozen van dat grondwater in een schoonwaterriool is de emissiegrenswaarde voor onopgeloste stoffen 50 mg/l
en voor ijzer 5 mg/l, gemeten in een steekmonster.

Voor het lozen van dat grondwater in een vuilwaterriool is de emissiegrenswaarde voor onopgeloste stoffen 300 mg/l.
Het lozen van dat grondwater in een vuilwaterriool duurt niet langer dan 8 weken en de geloosde hoeveelheid is ten
hoogste 5 m3/u. De praktijk is dat - als lozen op het vuilwaterriool is toegestaan (dit wordt getoetst naar aanleiding van
de ingediende gegevens voorafgaand aan het lozen) - pas bij lozen langer dan 12 weken een maatwerkvoorschrift moet
worden aangevraagd voor de langere termijn van lozen. Deze praktijk wordt voortgezet onder de Omgevingswet en
vastgelegd in het omgevingsplan.
Er wordt bij het lozen op een riool een zandvanger (bezinkinstallatie) gebruikt.

Het lozen van bij graven vrijgekomen grondwater op een regionaal oppervlaktewater, valt onder de regels voor lozen
bij ontwatering in de waterschapsverordening. Er geldt een emissiewaarde voor onopgeloste stoffen van 50 mg/l,
gemeten in een steekmonster. Om te bepalen of emissiegrenswaarden overschreden worden, moeten de
grondwatermonsters volgens voorgeschreven protocollen geanalyseerd worden.
Het lozen van bij graven vrijgekomen grondwater op rijkswateren is toegelicht onder het kopje ‘Lozen van grondwater
bij graven in de bodem’ (hierboven) met een verwijzing naar het kopje ‘Lozen van grondwater bij saneren van de
bodem of het grondwater’ (paragraaf 4.7).

Bevoegd gezag
Als er afvalwater vrijkomt bij de milieubelastende activiteit graven, bepaalt de lozingsroute wie bevoegd gezag is voor
deze lozing. Er zijn 4 lozingsroutes. Tabel 3.2 laat zien wie bevoegd gezag is voor welke lozingsroute.

Tabel 3.2   Lozingsroutes na graven of saneren
 Lozingsroute op:            Bevoegd gezag                 Soort activiteit              Regels in
 Rijkswateren en             Waterbeheerder                Wateractiviteit               Besluit activiteiten
 Noordzee                    (Rijkswaterstaat)                                           leefomgeving (Hoofdstukken
                                                                                         6 en 7 Bal)
 Regionale wateren           Waterbeheerder (Waterschap)   Wateractiviteit               Waterschapsverordening
 Riool                       Gemeente                      Milieubelastende activiteit   Omgevingsplan
 Op of in de bodem (ook      Gemeente                      Milieubelastende activiteit   Omgevingsplan
 bij lozing > 10 m diep)


Als een bepaalde (andere) lozingsroute gewenst is, is het aan het bevoegd gezag om hier regels over op te stellen.
Hierbij sluit het bevoegd gezag aan bij de voorkeursvolgorde voor het omgaan met afvalwater zoals vastgelegd in de
Wet milieubeheer. Ook stemt het bevoegd gezag van deze lozingsroute zo nodig af met andere bestuursorganen.

Informatieplicht
Voor het lozen bij graven geldt in het omgevingsplan en de waterschapsverordening een informatieplicht. Ten minste
vier weken van te voren worden aan het college van burgemeester en wethouders of het dagelijks bestuur van het
waterschap gegevens en bescheiden verstrekt over:
     • De aard en omvang van de lozing; en
     • De verwachte datum van het begin van de activiteit.




                                                                                                           Pagina 54 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>                                                                                  Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                         Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Als de activiteit wijzigt, worden de gewijzigde gegevens tenminste vier weken vantevoren verstrekt aan het college van
burgemeester en wethouders of het dagelijks bestuur van het waterschap.
Er is geen informatieplicht voor het lozen van grondwater afkomstig van ontwatering als het lozen minder dan 48 uur
duurt. Duurt het lozen langer dan 48 uur, maar niet langer dan 8 weken dan worden de gegevens en bescheiden ten
minste vijf werkdagen voor het begin van het lozen verstrekt.

Meldingsplicht
Voor het lozen op rijkswater geldt een meldingsplicht (in combinatie met een informatieplicht).
Dit geldt niet als de lozing minder dan 48 uur duurt.

      3.11 Lokale invulling MBA’s graven en kleinschalig graven

De gemeente Haarlemmermeer heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid om maatwerkregels op de rijksregels uit het
Bal vast te stellen voor enkele onderwerpen. De regels voor kleinschalig graven uit de bruidsschat zijn omgezet naar
regels in het omgevingsplan. Ook is al bestaand beleid omgezet naar beleid en beleidsregels onder de Omgevingswet.

De lokale invulling voor de MBA’s Graven en kleinschalig graven wordt weergegeven in onderstaand kader.
De hieronder genoemde maatwerkregels op rijksregels uit het Bal en aanpassingen van de bruidsschat zijn in het
omgevingsplan opgenomen via een voorbereidingsbesluit dat gelijk in werking treedt met de Omgevingswet.


 Maatwerkregels in omgevingsplan op rijksregels uit het Bal                                Artikel waarop de
                                                                                           maatwerkregel betrekking
                                                                                           heeft
 Overkoepelend graven in de bodem (paragraaf 4.119 en 4.120 Bal)
 Tijdens de uitvoering van de activiteit zijn de gegevens die zijn ingediend vanwege de    Paragraaf 4.119 en 4.120 Bal
 informatie- of meldingsplicht beschikbaar op locatie.
 De resultaten van een bodemonderzoek worden, niet alleen in PDF-format, maar ook in       4.1221 en 4.1229 Bal in
 XML-format (SIKB0101) aangeleverd, voor zover het gaat om gegevens die zich               samenhang met par 5.2.2. Bal
 daarvoor lenen.                                                                           (voorafgaand bodemonderzoek)
 Grond met een verontreiniging met PFAS wordt niet teruggeplaatst na tijdelijk uitnemen    4.1222a lid 1 Bal
 maar afgevoerd als een of meer van de volgende waarden worden overschreden                4.1230a lid 1 Bal
 (zonder bodemtypecorrectie):
 59 µg/kg bij PFOS of overige PFAS; of
 60 µg/kg bij PFOA of een mengsel van PFAS.
 Graven ≤ I (Bal)
 Bij graafwerk in de openbare weg (behalve de openbare weg binnen de bebouwde kom          4.1221 Bal in samenhang met
 van BKK-zone 1) of in niet-gezoneerde gebieden met te weinig gegevens en waarbij via      paragraaf 5.2.2 Bal
 vooronderzoek geen puntbron of verdenking hierop naar voren is gekomen, wordt een
 verkennend bodemonderzoek (conform NEN5740) uitgevoerd waaruit blijkt of sprake is
 van een kwaliteit onder of gelijk aan de interventiewaarde en de MBA Graven ≤ I moet
 worden gevolgd.
 De resultaten van een voorafgaand bodemonderzoek worden een week vantevoren               4.1221 lid 1 Bal
 ingediend.
 Verschillende grondsoorten worden gescheiden gehouden.                                    4.1222 Bal
 Graven > I (Bal)
 Bij graafwerk in de openbare weg (niet zijnde de openbare weg binnen de                   4.1229 Bal in samenhang met
 bebouwde kom van zone 1) of in niet-gezoneerde gebieden met te weinig                     paragraaf 5.2.2 Bal



                                                                                                               Pagina 55 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>                                                                                   Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                        Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




gegevens en waarbij via een vooronderzoek geen puntbron of verdenking hierop
naar voren is gekomen, wordt een verkennend bodemonderzoek (conform
NEN5740) uitgevoerd, waaruit blijkt of er sprake is van een overschrijding van de
interventiewaarde en de MBA Graven > I moet worden gevolgd.
Er wordt een hekwerk om de ontgravingslocatie en de depots aangebracht.                    2.11 Bal in samenhang met
                                                                                           paragraaf 4.120 Bal
In aanvulling op het Bal worden ook grondsoorten gescheiden gehouden als het licht         4.1230 lid 2 onder a Bal
verontreinigde grond betreft. Voor matig en sterk verontreinigde grond staat dit al in
het Bal.
Mobiele verontreiniging boven de interventiewaarde wordt niet teruggeplaatst na            4.1230a Bal
tijdelijk uitnemen maar afgevoerd. Grond uit een drijflaag wordt ook altijd afgevoerd.


Regels in omgevingsplan m.b.t. Kleinschalig graven ≤ 25 m3                                 Artikel in omgevingsplan ntb
Overkoepelend
De regeling Kleinschalig graven is niet van toepassing op zeer klein graafwerk (≤ 1 m3)
zonder afvoer en voor graafwerk uitgevoerd in tuinen bij woningen ten behoeve van
tuinonderhoud ≤ 25 m3.
Er wordt een voorafgaand bodemonderzoek conform paragraaf 5.2.2 Bal gedaan
voorafgaand aan kleinschalig graven (spoedreparaties vitale ondergrondse
infrastructuur uitgezonderd). Vaak kan worden volstaan met een vereenvoudigd
vooronderzoek. Op basis hiervan gelden er regels voor kleinschalig graven ≤ I of
kleinschalig graven > I. Bij graafwerk in zone 1, 2, 3A en 3, in zone 1A en 1B en in de
openbare weg binnen de bebouwde kom van zone 1 gelden de regels voor kleinschalig
graven ≤ I, behalve bij aantreffen van een puntbron of verdenking en als het daarop
volgend verkennend bodemonderzoek uitwijst dat de locatie > I verontreinigd is. Bij
aantreffen van een puntbron of verdenking mag de initiatiefnemer ervoor kiezen om in
plaats van het uitvoeren van een verkennend bodemonderzoek volgens de NEN5740 uit
te gaan van ‘worst case’ en zich te houden aan de regels van kleinschalig graven > I.
Bij kleinschalig graafwerk in de openbare weg (niet zijnde de bebouwde kom van zone
1) en in niet-gezoneerde gebieden met te weinig gegevens moet verkennend
onderzoek plaatsvinden. Hier mag de initiatiefnemer ook kiezen voor ‘worst-case’,
onderzoek mag achterwege blijven, maar dan gelden de regels voor kleinschalig graven
>I.
Partijen grond van verschillende kwaliteitsklassen en verschillende grondsoorten
worden zoveel mogelijk gescheiden gehouden.
Grond met een verontreiniging met PFAS wordt niet teruggeplaatst na tijdelijk uitnemen
maar afgevoerd als een of meer van de volgende waarden worden overschreden
(zonder bodemtypecorrectie):
59 µg/kg bij PFOS of overige PFAS; of
60 µg/kg bij PFOA of een mengsel van PFAS.
Na afloop van een spoedreparatie aan vitale ondergrondse infrastructuur in de
openbare weg (behalve de openbare weg binnen de bebouwde kom van BKK-zone 1),
op beschikte locaties ernst-geen spoed en in niet-gezoneerde gebieden met te weinig
gegevens wordt beperkte informatie verstrekt over de graafwerkzaamheden wanneer
sprake is van afvoer van grond.
Vrijgekomen grond mag maximaal 8 weken na beëindiging van het graven worden
opgeslagen.



                                                                                                             Pagina 56 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                                                                                      Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                         Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Kleinschalig graven ≤ I
Grond mag na tijdelijk uitnemen op of nabij het ontgravingsprofiel worden
teruggebracht (behalve als er een andere bewerking heeft plaatsgevonden dan zeven).
Kleinschalig graven > I
De informatieplicht geldt niet alleen bij afvoer van grond, maar ook bij het dieper
graven dan een afdeklaag.
Een vereist voorafgaand bodemonderzoek wordt ook ingediend. Indien sprake is van
een verkennend onderzoek wordt dit tevens in XML-format ingediend voor zover het
gaat om gegevens die zich daarvoor lenen.
De gegevens over de milieukundig begeleider worden ingediend (in geval van dieper
graven dan de afdeklaag).
Tijdens de uitvoering van de activiteit zijn de ingediende gegevens voortvloeiend uit de
informatieplicht beschikbaar op locatie.
Grond mag na tijdelijk uitnemen in het ontgravingsprofiel worden teruggebracht
(behalve indien een andere bewerking heeft plaatsgevonden dan zeven).
Mobiele verontreiniging boven de interventiewaarde wordt niet teruggeplaatst na
tijdelijk uitnemen maar afgevoerd. Grond uit een drijflaag wordt ook altijd afgevoerd.
Er wordt een hekwerk om de ontgravingslocatie en de depots aangebracht.                       Zorgplicht omgevingsplan in
                                                                                              samenhang met paragraaf
                                                                                              kleinschalig graven > I
Het graven wordt uitgevoerd volgens BRL SIKB 7000 bij dieper graven dan de leeflaag.
(Tevens is dan milieukundige begeleiding volgens BRL SIKB 6000 vereist.)



Beleidsregels                                                                                 Artikel waarop de
                                                                                              beleidsregel betrekking
                                                                                              heeft
Bodemonderzoeken zijn in principe 5 jaar geldig, een ouder onderzoek wordt                    4.1221 Bal in samenhang met
toegestaan als men kan aantonen dat er in de tussentijd geen verontreiniging is               par 5.2.2. Bal
toegevoegd, of bodemrapporten kan overleggen waaruit blijkt dat er sprake is van een          4.1229 Bal in samenhang met
stabiele situatie (bij mobiele stoffen) en het onderzoek niet ouder is dan 10 jaar.           par 5.2.2. Bal




                                                                                                                Pagina 57 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                  Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




  4 Milieubelastende activiteit saneren van de bodem

Wettelijk kader:
De milieubelastende activiteit ‘Saneren van de bodem’ (bedrijfstakoverstijgend) is te vinden onder paragraaf 3.2.23
(artikelen 3.48h en i); de algemene regels onder paragraaf 4.121 (artikelen 4.1235 tot en met 4.1246) van het Besluit
activiteiten leefomgeving (Bal).


           4.1    Wat is saneren (conform Bal)?

De activiteit saneren van de bodem komt in Nederland regelmatig voor, bijvoorbeeld een locatie wordt ontwikkeld,
waarbij tegelijk de bodemkwaliteit wordt verbeterd. Een verplichte sanering kan aan de orde zijn bij de realisatie van
een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie, bijvoorbeeld een woning met tuin, of bij het realiseren van
andere bodemgevoelige gebruiksvormen, zoals een kinderspeelplaats of moestuin. Het kan ook gaan om een vrijwillige
sanering, bijvoorbeeld bij de aankoop of verkoop van een terrein.

Er is volgens het Bal sprake van de milieubelastende activiteit saneren van de bodem als het oogmerk saneren van de
bodem is. Dit is bijvoorbeeld het geval als de ‘‘waarde toelaatbare kwaliteit bodem bij bouwen’ wordt overschreden. Zie
ook hoofdstuk 8 van dit beleidskader. Het doel van de activiteit is gericht op het wegnemen of beperken van
(blootstelling aan) historische verontreiniging (ontstaan vóór 1987)20.

Het saneren van de bodem kan binnen de standaardregels uit het Bal op twee manieren:
   1. Het beperken of ongedaan maken van de blootstelling aan de verontreiniging van de bodem door de
        contactmogelijkheden met de verontreiniging te voorkomen zodat de bodem op de locatie geschikt is voor het
        toekomstig gebruik. Dit kan gerealiseerd worden door een afdeklaag21 (verhardingslaag, of laag grond of
        baggerspecie van 1 meter dik) aan te brengen;

      2.    het beperken of ongedaan maken van de verontreiniging van de bodem, doordat de verontreiniging
            daadwerkelijk wordt verwijderd. Dit kan gerealiseerd worden door middel van ontgraving en afvoer van de
            grond (tot kwaliteit van de functieklasse22).

Verschil tussen saneren en graven
Het oogmerk saneren van de bodem dient om het onderscheid te verduidelijken tussen enerzijds ‘zuiver’ saneren (met
een saneringsdoelstelling), waarbij het voornemen van de initiatiefnemer is gericht op een schonere bodem
(bijvoorbeeld door het afgraven van verontreinigde bodem) om risico’s voor de mens weg te nemen, en anderzijds
tijdelijk uitnemen van grond tijdens de milieubelastende activiteit graven, waarbij overtollige verontreinigde grond (uit
projectmatig oogpunt) wordt afgevoerd. Deze activiteiten kunnen ook samen voorkomen, bijvoorbeeld de MBA’s
saneren en graven bij bouwen; bij het aanbrengen van een afdeklaag geldt ook de MBA Toepassen.

Dit is een verschil in systematiek ten opzichte van het voormalige Besluit uniforme saneringen (BUS). Onder BUS waren
tijdelijk uitnemen (projectmatig graven in sterk verontreinigde bodem) en sanering door ontgraven twee afzonderlijke



 20
      Bij verontreiniging die is ontstaan vanaf 1 januari 1987 is het uitgangspunt dat deze volledig wordt verwijderd (op grond van zorgplicht, of
      als maatregel bij ongewoon voorval, of in het kader van de herstelplicht na eindonderzoek bodem bij beëindiging van bedrijf of installatie).
 21
      Bij vluchtige stoffen moeten tevens maatregelen tegen uitdamping worden genomen (dampdichte laag, ventilatie, et cetera).
 22
      Via maatwerk kunnen andere terugsaneerwaarden van toepassing zijn, bijvoorbeeld voor lood als er sprake is van wonen met tuin. Zie
      paragraaf 4.5 onder kopje ‘Te realiseren bodemkwaliteit’ en paragraaf 4.9 ‘Lokale invulling’.



                                                                                                                               Pagina 58 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                                                                                           Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                               Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




saneringsaanpakken, terwijl in het Bal de eisen van de MBA saneren (door middel van afgraven) en de eisen van de
MBA graven cumulatief van toepassing kunnen zijn. Beide activiteiten kunnen tegelijkertijd gemeld worden.


Wanneer is sanering verplicht?
Het Bal kent geen zelfstandige saneringsplicht. Een saneringsplicht kan zijn opgenomen in het omgevingsplan of
sanering kan vrijwillig plaatsvinden. Saneren onder het Bal zal daarom meestal plaatsvinden op een natuurlijk moment,
bijvoorbeeld als sprake is van een herontwikkeling op een verontreinigde locatie. Aan een herontwikkeling kunnen eisen
worden gesteld aan de kwaliteit en eventuele sanering van de bodem.

Er is in ieder geval een verplichting tot saneren of het treffen van andere beschermende maatregelen bij nieuwbouw
van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie 23 als de toelaatbare kwaliteit van de bodem wordt
overschreden in een bodemvolume van meer dan 25 m3 (volumecriterium geldt niet voor asbest). In dat geval wordt de
binnenplanse omgevingsvergunning bouwen alleen verleend als aannemelijk is dat sanerende of andere beschermende
maatregelen worden getroffen. Dit staat in het omgevingsplan, waarin de binnenplanse vergunningplicht voor
omgevingsplanactiviteit bouwwerken is opgenomen. Zie verder hoofdstuk 8 van dit beleidskader.

Welke saneringen vallen niet onder de MBA saneren conform Bal?
Er zijn saneringen die niet onder de MBA Saneren volgens het Bal vallen. Dit betreft een grondwater- of
waterbodemsanering, maar ook de sanering van een nieuw geval.

Grondwatersanering
De sanerende maatregelen, die hoofdzakelijk zijn gericht op het saneren van het grondwater om de grondwaterkwaliteit
te verbeteren, vallen niet onder de activiteit saneren in het Bal. Het uitvoeren van een grondwatersanering is een
activiteit waarvan de regulering is overgelaten aan de provincie.


In de Omgevingsverordening 2022 van de provincie Noord-Holland [Lit. 17] is geen saneringsplicht opgenomen voor
het grondwater. Wel zijn er informatieplichten opgenomen:
   1. Voor het bevoegd gezag bij het signaleren van een nog onbekende grondwaterverontreiniging met een volume
       van meer dan 6000 m3; en
   2. Voor de initiatiefnemer als bij sanering van een historische bodemverontreiniging de grondwaterverontreiniging
       groter blijkt te zijn dan 6000 m3 en dit nog niet bekend is.
In de toelichting bij de omgevingsverordening staat hierover het volgende:

Ad 1. Dit artikel heeft betrekking op een zogenoemde toevalsvondst die zich mogelijk onaanvaardbaar kan verspreiden
      in het grondwater. Afgelopen decennia zijn deze verontreinigingen in principe allemaal in beeld gebracht. Als
      criterium hiervoor is een volume van 6.000 m3 als indicatiewaarde gebruikt. Leidraad daarbij vormde de
      'Circulaire Bodemsanering 2013' (Staatscourant nr. 16675).
      Als een toevalsvondst wordt gedaan, moeten Gedeputeerde Staten in overleg met de betreffende gemeente
      bepalen of, op welke wijze, wanneer en door wie maatregelen moeten worden getroffen. Als een maatregel
      moet worden getroffen zal deze worden opgenomen in het regionaal waterprogramma dat de provincie
      vaststelt. Gemeenten zullen naar verwachting grondwaterproblemen die ontstaan vanuit de bodem, veelal als
      eerste signaleren. Als dat zich voordoet, moeten zij op grond van dit artikel de provincie direct informeren. Dit is
      een concretisering van het bepaalde in artikel 2.2 van de Omgevingswet. Het artikel vormt een aanvulling op
      afdeling 19.2a van de Omgevingswet (Toevalsvondst van verontreiniging op of in de bodem). Die afdeling is van
      toepassing als bij een toevalsvondst onmiddellijk tijdelijke beschermingsmaatregelen noodzakelijk zijn om

 23
      Of bij het bouwen van een bijbehorend bouwwerk (als bedoeld in bijlage I van het Besluit bouwwerken leefomgeving) groter dan
      50 m2.



                                                                                                                         Pagina 59 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>                                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                 Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




          onaanvaardbare risico's voor de gezondheid als gevolg van directe of indirecte blootstelling aan verontreiniging
          op of in de bodem te voorkomen of te beperken. Het artikel heeft een ruimer toepassingsbereik omdat het ziet
          op de toevalsvondst van grondwaterverontreinigingen met een mogelijk onaanvaardbaar verspreidingsrisico. De
          strekking is daarentegen minder ruim dan die van afdeling 19.2a van de Omgevingswet, omdat het alleen een
          informatieplicht oplegt aan burgemeester en wethouders van de gemeente waar de toevalsvondst is gedaan.

Ad 2. Deze bepaling heeft betrekking op historische bodemverontreinigingen, waarover in het verleden een
      saneringsbesluit is genomen. Het gaat hier onder meer om gevallen van ernstige verontreiniging, waarvan
      sanering niet spoedeisend was. In dit soort gevallen vindt sanering pas plaats als een nieuwe ontwikkeling, zoals
      bouwactiviteit of herinrichting, daartoe aanleiding geeft. Als bij het saneren blijkt dat zich een mogelijk
      onaanvaardbaar verspreidingsrisico voordoet, moet degene die saneert terstond Gedeputeerde Staten
      informeren.

Uit bovenstaande toelichting kan worden afgeleid dat er bij deze informatieplichten – behalve een minimaal volume van
6000m3 – ook sprake moet zijn van een overschrijding van de signaleringsparameters grondwater als bedoeld in bijlage
Vd van het Besluit kwaliteit leefomgeving. Deze signaleringsparameters komen overeen met de interventiewaarden voor
grondwater onder de Wet bodembescherming.

Waterbodemsanering
Sanerende maatregelen die zijn gericht op een verontreiniging in de waterbodem vallen niet onder de activiteit saneren.
Informatie over de aanpak van verontreinigde waterbodems staat op de website van iplo.nl: Verontreiniging
waterbodem en oever - Informatiepunt Leefomgeving (iplo.nl).
De regels voor de MBA saneren van de bodem gelden wel voor voormalige droge oevergebieden. Het begrip ‘droge
oevergebieden’ komt niet terug onder de Omgevingswet.

Nieuwe verontreinigingen
Bij zogenaamde nieuwe verontreinigingen (veroorzaakt na 1986) is het uitgangspunt dat volledige verwijdering (tot de
norm die mag worden toegepast) zo spoedig mogelijk plaatsvindt. Het kader voor sanering van nieuwe
verontreinigingen wordt gevormd door de zorgplicht, het ongewoon voorval en de herstelplicht bij bedrijfsbeëindiging
(aan de hand van een eindsituatie-onderzoek bodemkwaliteit). Er kunnen situaties zijn waarin (onmiddellijke) volledige
verwijdering niet helemaal haalbaar of redelijk is. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het afwegingskader in de
Handreiking ‘redelijkerwijs’ en ‘het natuurlijk moment’ bij de zorgplicht bodem d.d. 25 november 2021 [Lit. 18].


         4.2     Meldplicht en informatieplicht 4 weken van tevoren

Het is verboden de activiteit saneren van de bodem te verrichten zonder dit ten minste vier weken voor het begin
ervan te melden aan het bevoegd gezag. Het bevoegd gezag controleert het meldingsformulier en bijbehorende
rapporten en documenten. De controle wordt niet gevolgd door een formeel besluit (beschikking) in de zin van de
Algemene wet bestuursrecht (Awb). Het bevoegd gezag kan eventueel een maatwerkvoorschrift vaststellen in afwijking
van of in aanvulling op de regels van het Bal. Een maatwerkvoorschrift is een beschikking op grond van de Awb.24


De melding wordt gedaan door de initiatiefnemer (opdrachtgever). De initiatiefnemer kan de eigenaar of erfpachter zijn
van het terrein waar de bodemsanering plaatsvindt. De melding kan ook worden gedaan door een gemachtigde namens

 24
      Als initiatiefnemer een maatwerkverzoek indient geldt hiervoor in principe een afhandelingstermijn van 8 weken. Als het bevoegd gezag
      een maatwerkvoorschrift oplegt, geldt geen officiële termijn, echter zou het bevoegd gezag dit wel binnen 4 weken moeten doen, anders
      kan de initiatiefnemer al starten. Een maatwerkvoorschrift kan echter ook tijdens de uitvoeringsfase worden opgelegd, als invulling van de
      zorgplicht.



                                                                                                                             Pagina 60 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>                                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                 Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




de eigenaar of erfpachter. In de praktijk van sanering is het gebruikelijk dat de informatie door de opdrachtgever, de
milieukundig begeleider of de uitvoerder wordt verstrekt.

Een melding bevat:
   a. De onderzoeken; in BKK-zones 1, 2, 1A en 1B volstaat in de meeste gevallen een vooronderzoek, in BKK-zones
       3A en 3 en in niet-gezoneerde gebieden (vanwege te weinig gegevens) is dit naast een vooronderzoek ook
       altijd een verkennend onderzoek conform de NEN574025;
   b. De keuze voor een van de saneringsaanpakken, afdekken of verwijderen, of een combinatie hiervan;
   c. Bij de saneringsaanpak “afdekken” een omschrijving van de saneringsaanpak, waaronder in ieder geval:
       - het type afdeklaag;
       - de situering van de afdeklaag aangeduid op een kaart en op een dwarsprofiel;
       - als grond wordt herschikt: de hoeveelheid grond die ten hoogste wordt afgevoerd of herschikt in m3;
       - als grond wordt herschikt: de situering van de herschikte grond op een kaart.
   d. Bij de saneringsaanpak “verwijderen” een omschrijving van de saneringsaanpak, waaronder in ieder geval:
       - gegevens over de ontgraving aangeduid op een kaart en op een dwarsprofiel;
       - het bodemvolume waarin de werkzaamheden plaatsvinden;
       - de hoeveelheid af te voeren grond per kwaliteitsklasse als bedoeld in artikel 25d van het Besluit
            bodemkwaliteit (gewijzigd) in m3;
       - de terugsaneerwaarde.
   e. Als de bodem is verontreinigd met vluchtige stoffen: een omschrijving van de maatregelen om uitdamping van
       vluchtige stoffen tegen te gaan;
   f.  Als afvalwater wordt geloosd: de lozingsroutes.

Ten minste vier weken voor het begin van de activiteit worden aan het bevoegd gezag in het kader van de
informatieplicht ook de volgende gegevens en bescheiden verstrekt:
    a. De begrenzing van de locatie waarop de activiteit wordt verricht (aangeduid op een kaart); en
    b. De verwachte datum van het begin van de activiteit.

Aan de informatieplicht kan gelijktijdig worden voldaan met de meldingsplicht.

         4.3     Informatieplicht één week van tevoren

Ten minste een week voor het begin van de activiteit worden aan het bevoegd gezag de volgende gegevens en
bescheiden verstrekt:
   a. De naam en het adres van degene die de werkzaamheden gaat verrichten; en
   b. De naam en het adres van de onderneming die de milieukundige begeleiding gaat verrichten; en
   c. De naam van de natuurlijke persoon die de milieukundige begeleiding gaat verrichten.

Aan de hand van deze gegevens kan het bevoegd gezag controleren of de uitvoering van de sanering en de
milieukundige begeleiding worden gedaan door een onderneming met een erkenning bodemkwaliteit. Het saneren van
de bodem wordt verricht door een onderneming met een erkenning bodemkwaliteit voor BRL SIKB 7000. Voor het
milieukundig begeleiden moeten zowel de onderneming als de milieukundig begeleider een erkenning voor BRL SIKB
6000 bezitten.



 25
       Als sprake is van de saneringsaanpak ‘afdekken’ waarbij alleen de stofgroepen metalen, overige anorganische stoffen, PAK,
      organochloorbestrijdingsmiddelen, minerale olie en asbest aan de orde zijn, kan een nader onderzoek achterwege blijven.




                                                                                                                            Pagina 61 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




      4.4    Melden van wijzigingen

De initiatiefnemer blijft zowel voor als tijdens de uitvoering van de bodemsanering verantwoordelijk voor de
actualiteitswaarde van de melding. De initiatiefnemer is verplicht om wijzigingen op de melding opnieuw te melden ten
minste een week voor het begin van de (gewijzigde) activiteit. Dat kan bijvoorbeeld gaan om het wijzigen van de
saneringsaanpak. Als de wijziging niet wordt gemeld is de uitvoering van de MBA op de gewijzigde manier niet
toegestaan.
Na een week mag de activiteit in overeenstemming met de gemelde wijzigingen worden uitgevoerd. Die periode geeft
het bevoegd gezag voldoende mogelijkheid om te controleren of de wijziging van de melding in overeenstemming is
met de algemene regels van het Bal en van toepassing zijnde maatwerkregels uit het omgevingsplan. Een
risicogestuurde handhaving is dan mogelijk.
Als zich tijdens de sanering onvoorziene omstandigheden voordoen die leiden tot een wijziging van de in de melding
verstrekte gegevens, moeten deze wijzigingen aan het bevoegd gezag worden gemeld. In die situatie is het niet altijd
mogelijk om een week te wachten voordat de activiteit kan worden voortgezet en kan in overleg met het bevoegd
gezag de activiteit eerder worden voortgezet. Bijvoorbeeld als tijdens de sanering uit de controlemonsters blijkt dat de
verontreiniging omvangrijker is, waardoor de maximale hoeveelheid te ontgraven grond groter wordt.

Welke wijziging van een melding doorgegeven moet worden, hangt af van de soort wijziging en de mate van afwijking.
Niet alle details hoeven gemeld te worden, maar in het algemeen moet een afwijking van meer dan 10 procent van het
volume, de diepte of de omvang (maaiveldcontour) van de ontgraving doorgegeven worden. Bij twijfel over de
noodzaak om een bepaalde afwijking door te geven, is het raadzaam af te stemmen met het bevoegd gezag.
In ieder geval moeten alle wijzigingen bijgehouden worden door de milieukundig begeleider en na de uitvoering
verwerkt te worden in het evaluatieverslag.

      4.5    Standaardaanpakken

Het Bal kent zoals eerder aangegeven twee standaardaanpakken om de bodem geschikt te maken voor de
(toekomstige) functie:

Standaardaanpak afdekken van de verontreiniging
De saneringsaanpak afdekken is het aanbrengen van een afdeklaag die voorkomt dat mensen worden blootgesteld aan
verontreiniging op of in de bodem bij het dagelijks gebruik van de bodem.
De afdeklaag bestaat uit:
     a. Een duurzaam aaneengesloten verhardingslaag; of
     b. Een laag grond of baggerspecie met een minimale dikte van 1,0 meter en met een kwaliteit in
        overeenstemming met de toepassingseis voor de locatie. Dit wordt ook wel aangeduid als leeflaag.

Duurzaam aaneengesloten verhardingslaag
Aan een duurzaam aaneengesloten verhardingslaag wordt in ieder geval voldaan als de verhardingslaag bestaat uit
beton, asfalt, asfaltbeton, stelconplaten of bestrating met klinkers of tegels. Hiermee wordt de verontreiniging zodanig
geïsoleerd, dat er geen blootstelling aan de verontreinigingen mogelijk is. Bij verhardingsconstructies met stelconplaten
of bestrating met klinkers of tegels moeten het aaneengesloten oppervlakten van deze materialen zijn om te kunnen
spreken van een duurzame afdeklaag.

Leeflaag
Bij het aanbrengen van een leeflaag wordt standaard een minimale dikte van 1,0 meter voorgeschreven. Een dikte van
minder dan 1,0 meter kan, als daar steekhoudende argumenten voor zijn, in een maatwerkvoorschrift worden




                                                                                                          Pagina 62 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>                                                                                                   Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




toegestaan. Zo kan bijvoorbeeld in laaggelegen polders, waar het grondwater reikt tot enkele decimeters onder het
bestaande maaiveld, in een maatwerkvoorschrift een minimumdikte van 0,50 meter worden toegestaan. Het is vanuit
milieuhygiënisch oogpunt natuurlijk altijd toegestaan om een dikkere laag dan de standaarddikte aan te brengen.
Zie verder paragraaf 4.6.
De kwaliteitseis voor de leeflaag en aanvulgrond in de contactzone is gelijkgetrokken met de toepassingseis voor de
locatie, die volgt uit de regels voor het toepassen van grond en baggerspecie (zie Tabel 4.1 en tevens Tabel 6.1 in
hoofdstuk 6 van dit beleidskader).

Tussen de grond in de leeflaag en de onderliggende verontreinigde bodem, wordt als regel een signaallaag
aangebracht, om te waarschuwen voor de verontreiniging die zich onder de leeflaag bevindt. Aan de aard van de
signaallaag zijn geen specifieke eisen gesteld. Er moet echter wel naar gestreefd worden om deze signaallaag met
natuurlijke materialen (zo min mogelijk plastics) aan te leggen, bijvoorbeeld met wit zand. Als de leeflaag visueel sterk
afwijkt van de onderliggende bodem is een signaallaag overbodig.


Het is in principe niet toegestaan om bij een nieuwe verontreiniging (veroorzaakt na 1986) te kiezen voor de
saneringsaanpak afdekken. Het uitgangspunt is immers om een nieuwe verontreiniging zoveel mogelijk te verwijderen.
Met een maatwerkvoorschrift kan hiervan worden afgeweken, bijvoorbeeld als de eigenaar van de locatie niet de
veroorzaker is (bijvoorbeeld bij dumping van drugsafval).

Een melding van de kwaliteit van de grond die wordt gebruikt als afdeklaag of aanvulgrond, vindt plaats bij de MBA
toepassen.

Herschikken bij saneren
Onder herschikken wordt verstaan het verplaatsen van verontreinigde grond van het ene deel van de saneringslocatie
naar een ander deel van diezelfde saneringslocatie. Er kan bijvoorbeeld op de ene plaats grond wordt weggegraven
(bijvoorbeeld voor de aanleg van een leeflaag), terwijl op een andere plaats binnen de locatie juist weer ruimte is om
onder de afdeklaag grond kwijt te kunnen. Herschikken is alleen toegestaan op dat deel van de locatie waar een
afdeklaag wordt aangebracht, om te voorkomen dat bij toekomstig gebruik contactmogelijkheden ontstaan met de
verontreinigde grond die is herschikt.


Herschikken mag niet leiden tot vermindering van de bodemkwaliteit. Het stand-still-beginsel26 geldt bij saneren op
stofniveau.
Grond verontreinigd met mobiele27 stoffen boven de interventiewaarde mag niet worden herschikt onder een afdeklaag.
Tevens mag grond verontreinigd met PFAS niet worden herschikt onder een afdeklaag als een of meer van de volgende
waarden worden overschreden (zonder bodemtypecorrectie):
  • 59 µg/kg bij PFOS of overige PFAS; of
  • 60 µg/kg bij PFOA of een mengsel van PFAS.
Herschikken mag niet leiden tot verontreiniging van de leeflaag.

Standaardaanpak verwijderen van de verontreiniging
Verwijderen van de verontreiniging van de bodem vindt plaats door het ontgraven van verontreinigde grond, al dan niet
met het onttrekken van grondwater voor het verlagen van de grondwaterstand ter plaatse.




26
      Het stand-still-beginsel houdt in dat de bodemkwaliteit als gevolg van menselijk handelen niet mag verslechteren.
27
      Een stof is mobiel als uit grondwateronderzoek blijkt dat de signaleringsparameters, zoals bedoeld in bijlage Vd bij het Besluit kwaliteit
     leefomgeving, worden overschreden.



                                                                                                                                   Pagina 63 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>                                                                                             Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Te realiseren bodemkwaliteit
Ontgraving vindt plaats tot het gehalte voor stoffen in de bodem, dat met de sanering moet worden gerealiseerd (de
terugsaneerwaarde). Als bijvoorbeeld alleen het gehalte aan zink boven de terugsaneerwaarde zit, vindt alleen voor
zink afgraving plaats tot het juiste kwaliteitsniveau. De terugsaneerwaarden komen overeen met de toepassingseisen
voor grond die van elders wordt aangevoerd (zie Tabel 6.1 van dit beleidskader), maar staan ter volledigheid ook
genoemd in Tabel 4.1.


De bodemkwaliteit die met de sanering wordt gerealiseerd, is dus per gebied verschillend en wordt bepaald door de
zone waarin de locatie ligt en de functie die aan het gebied is toegekend.

Tabel 4.1 Terugsaneerwaarden

       Bodemfunctieklasse         Landbouw/natuur                               Wonen                           Industrie

               Nadere             Landbouw, natuur,     Woningen met tuin                  Overige              Bebouwing (o.a.
                   aanduiding     moestuinen/           School/kinderdagverblijf met       woonfuncties (o.a.   woning zonder tuin,
BKK-   Laag                                                                                winkels)             bedrijfsgebouw)
                                  volkstuinen           buitenruimte
zone
1      alle lagen                 Landbouw/natuur       Landbouw/natuur                    Landbouw/natuur      Landbouw/natuur
2      top en diep                Landbouw/natuur       Wonen (lood max 100 mg/kg)         Wonen                Wonen
2      diepere ondergrond         Landbouw/natuur       Landbouw/natuur                    Landbouw/natuur      Landbouw/natuur
3A     top en diep                Landbouw/natuur       Wonen (lood max 100 mg/kg)         Wonen                Wonen
3      top en diep                Landbouw/natuur       Wonen (lood max 100 mg/kg)         Wonen                Industrie
1A*    alle lagen                                   Landbouw/natuur (gebiedsspecifiek beleid: apart regime voor OCB’s)
1B*    top en diep                                                        Gebiedsspecifiek beleid
openbare weg zone 1 beb. kom                                                                                    Landbouw/natuur
openbare gemeenteweg                                                                                            Nader te bepalen
Niet gezoneerde gebieden          Nader te bepalen (onderzoek en dubbele toets)
*Gebiedsspecifiek beleid, terugsaneerwaarden gelijk aan toepassingseisen, zie voor uitleg paragraaf 6.5.


Combinaties van verwijderen en afdekken
Het staat de initiatiefnemer vrij om te kiezen welke standaardaanpak hij toepast, behalve op locaties waar de
saneringsaanpak verwijderen is voorgeschreven met het oog op verwijderen van mobiele bronnen in de vaste bodem.
Een combinatie van beide saneringsaanpakken is ook mogelijk (op het ene terreindeel de verontreiniging verwijderen,
op het andere deel afdekken met bijvoorbeeld een leeflaag).

Saneringsaanpak bij vluchtige stoffen in de bodem bij bouwen bodemgevoelig gebouw
Vluchtige stoffen zijn bijvoorbeeld vluchtige aromaten (benzeen, tolueen, ethylbenzeen en xylenen) en vluchtige
gechloreerde koolwaterstoffen, die zowel in de vaste bodem als in het grondwater kunnen voorkomen.
Als uit het bodemonderzoek bij de aanvraag voor de omgevingsplanactiviteit bouwwerken voor een bodemgevoelig
gebouw blijkt dat sprake is van vluchtige stoffen > Interventiewaarde, dan moet gekozen worden voor de
saneringsaanpak verwijderen. De initiatiefnemer kan met een berekening (module ConCrit, ontwikkeld door het RIVM
voor bepaling van de risico’s bij gevoelig gebruik van de bodem zoals wonen met tuin: RisicotoolboxBodem.nl)
aantonen dat de Toxicologische Toelaatbare Concentratie in Lucht (TCL-waarde, in μg per m3 lucht zoals opgenomen
bijlage XIIIb van het Bkl) niet wordt overschreden. Als dit het geval is, dan kan de initiatiefnemer met een
maatwerkvoorschrift toestemming vragen om van de saneringsaanpak verwijderen te mogen afzien. Wordt de TCL-
waarde echter overschreden, dan is bronverwijdering verplicht.




                                                                                                                            Pagina 64 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Indien verwijdering (redelijkerwijs) niet (geheel) mogelijk is, bijvoorbeeld door fysieke beletsels in de bodem of
wanneer de verontreiniging op grote diepte zit, kan het nodig zijn om maatregelen te nemen om risico’s te voorkomen,
die het gevolg zijn van blootstelling aan uitdamping van vluchtige stoffen of verbindingen vanuit de vaste bodem en het
grondwater.
Voorbeelden van maatregelen die kunnen worden getroffen om risico’s als gevolg van blootstelling te voorkomen:
    a. Aanbrengen van voldoende ventilatievoorzieningen in het gebouw; of
    b. Aanbrengen van een dampdichte laag.

Deze maatregelen worden vastgelegd in een maatwerkvoorschrift, dat bij het Kadaster wordt geregistreerd.
Ter controle worden binnenluchtmetingen uitgevoerd. De resultaten van het onderzoek naar de binnenluchtkwaliteit
worden getoetst aan de TCL-waarde, De resultaten van het binnenluchtonderzoek zijn onderdeel van het
evaluatieverslag.

      4.6    Afwijken van de standaardaanpak

Het is mogelijk om een verzoek in te dienen om af te wijken van de standaardsaneringsaanpak en de bijbehorende
standaard terugsaneerwaarden. In ieder geval mag er geen sprake zijn van een ‘onaanvaardbaar gezondheidsrisico’. Dit
wordt onderbouwd door een toetsing met de risicotoolboxbodem (RisicotoolboxBodem.nl).
Over het toetsingskader van de gemeente Haarlemmermeer bij afwijkingen van de standaardterugsaneerwaarden staat
meer in paragraaf 8.3 ‘Waarde toelaatbare kwaliteit bodem’.

Een initiatiefnemer kan het bevoegd gezag verzoeken de afwijkende saneringsaanpak toe te staan. De juiste vorm voor
dit verzoek is een maatwerkverzoek (voor bijvoorbeeld een afwijkende techniek of een andere leeflaagdikte dan de
standaarddikte van 1,0 meter) of een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (voor bijvoorbeeld een andere
terugsaneerwaarde). Een dergelijk verzoek zal vaak samengaan met het voornemen een ‘bodemgevoelige locatie’ te
realiseren (zie paragraaf 8.2).
Het bevoegd gezag kan ook op eigen initiatief (ambtshalve) een maatwerkvoorschrift opleggen als daar een noodzaak
voor is.

Als een initiatiefnemer een verzoek doet voor een maatwerkvoorschrift, dan geldt hiervoor een beslistermijn van acht
weken. Als het bevoegd gezag daarentegen besluit om ambtshalve een maatwerkvoorschrift op te leggen, zal dit in
principe binnen de termijn van vier weken gebeuren. Hiervan kan worden afgeweken als er bijvoorbeeld een
maatwerkvoorschrift wordt opgelegd ter nadere invulling van de specifieke zorgplicht in artikel 2.11 Bal.

Het afwijken van een standaardsaneringsaanpak zal altijd leiden tot een vorm van registratie/nazorg/gebruiksbeperking.
Als een tuin bijvoorbeeld niet of minder wordt gesaneerd omdat deze niet als moestuin wordt gebruikt, zal dit leiden tot
een gebruiksbeperking.

In situ-saneringen
Het is mogelijk een andere saneringstechniek te kiezen dan de standaard-aanpakken verwijderen van een
verontreiniging door middel van ontgraving of het aanbrengen van een afdeklaag.
In-situ saneringen kunnen worden uitgevoerd na een positief besluit op een verzoek om een maatwerkvoorschrift bij
een melding van een voorgenomen sanering onder paragraaf 4.121 van het Bal of als onderdeel van een
grondwatersanering.




                                                                                                          Pagina 65 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>                                                                                   Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




      4.7    Lozen van grondwater bij saneren

Het lozen van grondwater bij saneren kan aan de orde zijn bij:
    • Onderzoek voorafgaand aan saneren van de bodem;
    • Onderzoek voorafgaand aan een grondwatersanering;
    • Saneren van de bodem of het grondwater;

Onderzoek voorafgaand aan saneren van de bodem
Bij een onderzoek als bedoeld in paragraaf 5.2.2 Bal in combinatie met de milieubelastende activiteit saneren van de
bodem (paragraaf 4.121 Bal) kan grondwater vrijkomen. Lozing van dit afvalwater is geregeld in artikel 5.7f Bal: op het
vuilwaterriool, tenzij via een maatwerkvoorschrift een andere lozingsroute is toegestaan.

Onderzoek voorafgaand aan een grondwatersanering
Grondwater dat vrijkomt bij onderzoek voorafgaand aan een grondwatersanering mag op grond van het omgevingsplan
onder voorwaarden op of in de bodem of op het schoonwaterriool worden geloosd.

Grondwater dat vrijkomt bij onderzoek voorafgaand aan een grondwatersanering mag op grond van de
waterschapsverordening onder voorwaarden op het regionale oppervlaktewater worden geloosd.
Zie verder onder het kopje ‘Lozen van grondwater bij saneren van de bodem of het grondwater’.

Het lozen op rijkswater of de Noordzee is geregeld in de hoofdstukken 6 en 7 Bal. Het is verboden om grondwater dat
vrijkomt bij onderzoek voorafgaand aan een grondwatersanering op rijkswater of de Noordzee te lozen.

Lozen van grondwater bij saneren van de bodem of het grondwater
Saneren van de bodem is geregeld in paragraaf 4.121 Bal. Grondwatersanering is van deze activiteit uitgezonderd.
Bij saneren van de bodem kan grondwater vrijkomen bij bemaling. Het Bal bevat de verplichting om de lozingsroute aan
te geven in de melding voor het saneren van de bodem.

Het Bal bevat regels over lozen bij saneren op rijkswateren (hoofdstuk 6) of de Noordzee (hoofdstuk 7). Verder is het
lozen bij saneren van de bodem geregeld in het omgevingsplan of de waterschapsverordening.

Bij een grondwatersanering kan ook grondwater vrijkomen. Door de provincie Noord-Holland zijn geen regels gesteld
over grondwatersanering of het lozen daarbij. Het lozen bij een grondwatersanering is geregeld in het omgevingsplan
of de waterschapsverordening.

Grondwater dat vrijkomt bij het bemalen vanwege saneren van de bodem of een grondwatersanering (inclusief
onderzoek voorafgaand aan grondwatersanering) mag op grond van het omgevingsplan op of in de bodem of het
schoonwaterriool worden geloosd, mits aan bepaalde emissiewaarden wordt voldaan.
Voor het lozen op of in de bodem zijn de emissiegrenswaarden de waarden zoals bedoeld in bijlage XIX van het Bkl,
gemeten in een steekmonster.
Voor het lozen op een schoonwaterriool zijn de emissiegrenswaarden de waarden zoals opgenomen in het
omgevingsplan, gemeten in een steekmonster.

Er wordt bij het lozen op een riool een zandvanger (bezinkinstallatie) gebruikt.
Het grondwater wordt niet geloosd in een vuilwaterriool.




                                                                                                             Pagina 66 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>                                                                                           Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Grondwater dat vrijkomt bij het bemalen vanwege de activiteit saneren van de bodem of een grondwatersanering
(inclusief onderzoek voorafgaand aan grondwatersanering) mag op grond van de waterschapsverordening worden
geloosd op een regionaal oppervlaktewater, mits aan bepaalde emissiewaarden wordt voldaan. De emissiewaarden
verschillen voor een aangewezen of niet-aangewezen oppervlaktewaterlichaam.

Grondwater dat vrijkomt bij het bemalen vanwege de activiteit saneren van de bodem of een grondwatersanering
(inclusief onderzoek voorafgaand aan grondwatersanering) mag op grond van paragraaf 6.2.7.5 en paragraaf 7.2.7.5
van het Bal worden geloosd op rijkswateren of de Noordzee, mits aan bepaalde emissiewaarden wordt voldaan.
Dezelfde regels gelden voor lozen op rijkswateren of de Noordzee bij graven in de bodem.


Bevoegd gezag
Als er afvalwater vrijkomt bij de milieubelastende activiteit saneren, bepaalt de lozingsroute wie bevoegd gezag is voor
deze lozing. Er zijn 4 lozingsroutes. Tabel 4.2 laat zien wie bevoegd gezag is voor welke lozingsroute.

Tabel 4.2      Lozingsroutes na onttrekking van grondwater bij saneren
 Lozingsroute op:               Bevoegd gezag                        Soort activiteit              Regels in
 Rijkswateren en                Waterbeheerder                       Wateractiviteit               Besluit activiteiten
 Noordzee                       (Rijkswaterstaat)                                                  leefomgeving (Hoofdstukken
                                                                                                   6 en 7 Bal)
 Regionale wateren              Waterbeheerder (Waterschap)          Wateractiviteit               Waterschapsverordening
 Riool                          Gemeente                             Milieubelastende activiteit   Omgevingsplan
 Op of in de bodem (ook         Gemeente                             Milieubelastende activiteit   Omgevingsplan
 bij lozing > 10 m diep)


Als een bepaalde (andere) lozingsroute gewenst is, is het aan het bevoegd gezag om hier regels over op te stellen.
Hierbij sluit het bevoegd gezag aan bij de voorkeursvolgorde voor het omgaan met afvalwater. Ook stemt het bevoegd
gezag van deze lozingsroute zo nodig af met andere bestuursorganen.

Informatieplicht
Voor het lozen bij saneren geldt in het omgevingsplan en de waterschapsverordening een informatieplicht. Ten minste
vier weken van te voren worden aan het college van burgemeester en wethouders of het dagelijks bestuur van het
waterschap gegevens en bescheiden verstrekt over:
     • De aard en omvang van de lozing; en
     • De verwachte datum van het begin van de activiteit.

Ten minste vier weken voordat de activiteit wijzigt, worden de gewijzigde gegevens verstrekt aan het college van
burgemeester en wethouders of aan het dagelijks bestuur van het waterschap.

Meldingsplicht
Voor het lozen op rijkswater geldt een meldingsplicht (in combinatie met een informatieplicht).


         4.8     Informeren achteraf (evaluatieverslag)

Na afloop van het verwijderen en/of afdekken van de verontreiniging beschrijft de milieukundig begeleider het
eindresultaat van de sanering en controleert hij of het resultaat van de sanering overeenkomt met de gestelde
saneringsdoelstelling. Hieronder vallen onder andere de controlebemonstering van putbodems en putwanden (bij
saneringsaanpak verwijderen) en het vaststellen of de leeflaag voldoende dik is (bij saneringsaanpak afdekken).




                                                                                                                     Pagina 67 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Wanneer bijvoorbeeld blijkt dat de kwaliteit van de putbodem of putwanden voor de te saneren parameters niet
overeenkomen met het te bereiken niveau, wordt aanvullend gesaneerd.


Ten hoogste vier weken na het beëindigen van de milieubelastende activiteit saneren wordt aan het bevoegd gezag een
evaluatieverslag verstrekt volgens BRL 6000, dat in ieder geval de volgende gegevens bevat:
   a. De resultaten van de milieukundige begeleiding, bestaande uit het onderdeel processturing met daarbij in ieder
      geval een opsomming van bijzondere omstandigheden die zich hebben voorgedaan tijdens het saneren van de
      bodem; en
   b. De resultaten van de milieukundige begeleiding, bestaande uit het onderdeel verificatie van het eindresultaat van
      de saneringsaanpak.

Bij aanwezigheid van verontreinigingen met vluchtige stoffen in de bodem wordt ook een onderzoek overlegd dat
aantoont dat de kwaliteit van de binnenlucht in een bodemgevoelig gebouw met de genomen maatregelen tegen
uitdampen voldoet aan de Toxicologische Toelaatbare Concentratie in Lucht (TCL) in microgram per kubieke meter
lucht zoals opgenomen in bijlage XIIIb van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Dit onderzoek voldoet aan RIVM
rapport 711701048/2007, Richtlijn voor luchtmetingen voor de risicobeoordeling van bodemverontreiniging.

Als er sprake is van gebruiksbeperkingen of nazorg worden ook gegevens en bescheiden verstrekt over:
    a. De gebruiksbeperkingen die wenselijk zijn ter bescherming van de gezondheid; en
    b. Een voorstel voor de nazorgmaatregelen als bedoeld in paragraaf 5.1.4.5.2 van het Bkl, zoals het in stand
       houden en onderhouden van een afdeklaag.
Gebruiksbeperkingen en/of nazorgmaatregelen worden vastgelegd met een maatwerkvoorschrift op de algemene regel
over nazorg in het omgevingsplan en geregistreerd in het Kadaster. Zie verder paragraaf 4.10.

Het bevoegd gezag hoeft niet op het evaluatieverslag te reageren. Mocht echter uit het evaluatieverslag blijken dat niet
(geheel) volgens het Bal en/of maatwerkregels/voorschriften gesaneerd is, dan kan het bevoegd gezag handhavend
optreden op grond van de inhoudelijke artikelen uit het Bal of op grond van het omgevingsplan en/of de
maatwerkvoorschriften. Indien binnen 8 weken geen reactie volgt, kan worden aangenomen dat aan de saneringsplicht
is voldaan.
Het evaluatieverslag is met name van belang als de sanering plaatsvindt in samenhang met bouwen en er enige tijd zit
tussen de afronding van de sanering en de start van het bouwen (bijvoorbeeld bij bedrijfsbeëindiging en doorverkoop).
Een goedkeuring op een evaluatieverslag zoals onder de Wet bodembescherming gebruikelijk was, past echter niet in
de systematiek van de Omgevingswet.

      4.9    Lokale invulling bij MBA saneren van de bodem

De gemeente Haarlemmermeer heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid om maatwerkregels op de rijksregels uit het
Bal vast te stellen voor enkele onderwerpen. Ook is al bestaand beleid omgezet naar beleid en beleidsregels onder de
Omgevingswet.
De lokale invulling voor de MBA Saneren wordt weergegeven in onderstaand kader.

De hieronder genoemde maatwerkregels zijn in het omgevingsplan opgenomen via een voorbereidingsbesluit dat gelijk
in werking treedt met de Omgevingswet.




                                                                                                          Pagina 68 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>                                                                                      Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                         Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




 Maatwerkregels in omgevingsplan op rijksregels uit het Bal                                     Artikel waarop de
                                                                                                maatwerkregel betrekking
                                                                                                heeft
 Bij het bouwen van een bodemgevoelig gebouw is de saneringsaanpak verwijderen                  4.1240 in samenhang met
 verplicht bij verontreiniging met vluchtige stoffen boven de waarde toelaatbare kwaliteit      4.1242 Bal
 bodem ter plaatse van het gebouw, behalve als dit redelijkerwijs niet kan worden
 gevraagd.
 Het is niet toegestaan grond verontreinigd met mobiele stoffen boven de                        4.1241 lid 5 Bal
 interventiewaarde en/of een drijflaag te herschikken onder de afdeklaag.
 Het is niet toegestaan om grond verontreinigd met PFAS te herschikken onder een                4.1241 lid 5 Bal
 afdeklaag als een of meer van de volgende waarden worden overschreden (zonder
 bodemtypecorrectie):
 59 µg/kg bij PFOS of overige PFAS; of
 60 µg/kg bij PFOA of een mengsel van PFAS.
 De kwaliteitseis voor de leeflaag en aanvulgrond in de contactzone hangt af van de             4.1242 lid 2 Bal
 toepassingseis voor de locatie, die volgt uit de regels voor de MBA Toepassen van grond
 en baggerspecie (dubbele toets op kwaliteit ontvangende bodem en de functie).
 Als het gebiedsspecifieke beleid in het tijdelijk deel van het omgevingsplan op de locatie
 van toepassing is, geldt de gebiedsspecifieke waarde als terugsaneerwaarde.



 Beleidsregels                                                                                  Artikel waarop de
                                                                                                beleidsregel betrekking
                                                                                                heeft
 Herschikken mag niet leiden tot vermindering van de bodemkwaliteit. Het stand-still            4.1241 lid 5 Bal
 beginsel geldt bij saneren op stofniveau. Stand-still betekent ook dat geen sterke
 verontreiniging op een niet-sterk verontreinigde onderlaag mag worden aangebracht.



      4.10 Nazorg na saneren van de bodem

Ook onder de Omgevingswet is het belangrijk dat leeflagen of verhardingslagen die als saneringsmaatregel zijn
aangebracht in stand worden gehouden en dat gebruiksbeperkingen in acht worden genomen.

Door een bedoelde of onbedoelde handeling, kan het resultaat van een bodemsanering ongedaan gemaakt worden,
waardoor bij het dagelijkse gebruik van de locatie blootstelling aan de verontreinigde bodem kan ontstaan.
Nazorgmaatregelen kunnen bestaan uit het herstellen van de afdeklaag als deze bijvoorbeeld door werkzaamheden op
de locatie beschadigd is geraakt of als deze een te geringe dikte heeft gekregen.

In het omgevingsplan is bepaald, dat de eigenaar of erfpachter verplicht is om de volgende maatregelen in stand te
houden, te onderhouden of te vervangen:
   a. Een afdeklaag die is aangebracht op grond van artikel 4.1241 van het Bal, het omgevingsplan, een
        omgevingsvergunning of een maatwerkvoorschrift;
   b. Maatregelen die de bron niet wegnemen maar de blootstellingsroute blokkeren, in verband met een
        toevalsvondst als bedoeld in artikel 19.9a van de wet.

Nazorgverplichtingen en gebruiksbeperkingen die reeds golden voor ingang van de Omgevingswet (op basis van het
voormalige Besluit uniforme saneringen (BUS) en de Wet bodembescherming) vallen onder het overgangsrecht.



                                                                                                                   Pagina 69 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>                                                                             Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                    Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Nazorgmaatregelen en gebruiksbeperkingen na saneren op grond van het Bal worden met een maatwerkvoorschrift
vastgelegd. Dit kunnen bijvoorbeeld maatregelen tegen uitdamping zijn, de uitvoering van een grondwatermonitoring,
het plaatsen van een damwand of het aanbrengen van een afdeklaag. Het maatwerkvoorschrift is een
beperkingenbesluit dat wordt geregistreerd op grond van de Wkpb in de basisregistratie kadaster (BRK).

In de omgevingsvergunning voor bouwen worden geen nazorgmaatregelen of gebruiksbeperkingen opgenomen. Het
maatwerkvoorschrift na afloop van de sanering (nadat het evaluatieverslag van de MBA Saneren is ingediend) voorziet
in de maatregelen.
De nazorgmaatregelen en gebruiksbeperkingen worden met een zorgcontour geregistreerd in het
bodeminformatiesysteem (BIS Nazca).




                                                                                                        Pagina 70 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




5 Milieubelastende activiteit opslaan van grond of
   baggerspecie

Wettelijk kader:
De milieubelastende activiteit (bedrijfstakoverstijgend) ‘Opslaan van grond of baggerspecie’ is te vinden onder
paragraaf 3.2.24 (artikelen 3.48j, k en l); de inhoudelijke regels van ‘Opslaan, zeven, mechanisch ontwateren en
scheiden van zonder bewerking herbruikbare grond of baggerspecie’ zijn te vinden onder paragraaf 4.122 (artikelen
4.1247 tot en met 4.1256) van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).


      5.1    Opslaan van grond of baggerspecie

Dit hoofdstuk behandelt het opslaan van grond en baggerspecie op een andere locatie dan op de locatie waar deze
grond en baggerspecie ontgraven is. Opslag van grond en baggerspecie komt in Nederland regelmatig voor. Binnen
iedere gemeente bevinden zich meerdere opslaglocaties zoals grondbanken, loonwerkbedrijven, hoveniers,
gemeentelijke milieustraten en baggerdepots. Het ‘opslaan’ is per definitie tijdelijk: opslaan op landbodem maximaal
drie jaar en opslaan in een oppervlaktewaterlichaam maximaal tien jaar. Deze opslag is in afwachting van een ander
doel, zoals vervoeren, toepassen of verwerken.

Onder de MBA opslaan van grond of baggerspecie wordt verstaan:
   • Het in voorraad hebben van grond of baggerspecie om later te vervoeren, toe te passen of te verwerken;
   • Het laden, lossen en het overladen van het ene naar het andere transportmiddel;
   • Het zeven of samenvoegen van grond bij het opslaan;
   • Het zeven, mechanisch ontwateren en samenvoegen van baggerspecie bij het opslaan.

Bij het opslaan van baggerspecie vindt rijping plaats en zakken de vaste delen uit, waardoor boven de baggerspecie
water komt te staan. Dit wordt ook wel passief ontwateren genoemd en is onderdeel van het opslaan, en valt dus ook
onder de activiteit.

Wat valt niet onder de MBA opslaan van grond of baggerspecie:
    • Het opslaan van grond op de graaflocatie (maximaal 8 weken), dit valt onder de MBA Graven;
    • Het opslaan van bagger op de baggerlocatie (weilanddepot), dit valt onder de MBA Toepassen van grond of
         baggerspecie;
    • Het op of in de bodem brengen van grond of baggerspecie om het daar te laten. Dit is geen opslag maar valt
         onder:
          o Storten op een stortplaats;
          o Op of in de bodem brengen buiten een stortplaats;
          o Toepassen van grond of baggerspecie in andere gevallen.

Voor baggerspecie betekent dit dat alleen het opslaan in doorgangsdepots onder de MBA opslaan valt. In andere
gevallen is sprake van toepassen (via weilanddepot) of storten.

MBA’s grondbank en grondreinigingsbedrijf
Als er sprake is van meerdere partijen ingezamelde of afgegeven grond of baggerspecie, dan is tevens sprake van de
MBA grondbank.




                                                                                                         Pagina 71 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>                                                                                   Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                          Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Als er sprake is van het bewerken van grond of baggerspecie, anders dan zeven, samenvoegen en mechanisch
ontwateren, dan is tevens sprake van de MBA grondreinigingsbedrijf.
De MBA’s grondbank en grondreinigingsbedrijf zijn aangewezen in paragraaf 3.5.8 van het Bal. In sommige gevallen
kunnen dit complexe bedrijven zijn als bedoeld in paragraaf 3.3 Bal.

Eén set regels voor het opslaan van grond of baggerspecie
De regels voor tijdelijke opslag waren opgenomen in het Besluit bodemkwaliteit, de regels voor opslag binnen
inrichtingen werden geregeld in het Activiteitenbesluit.
Hiervoor in de plaats komt één set regels in de plaats die geldt voor alle activiteiten die onder deze MBA opslaan van
grond of baggerspecie vallen: opslaan bij werken, bij grondbanken, bij gemeentewerven en onderhoudssteunpunten
van provincie of Rijkswaterstaat, maar ook bij bedrijven in de grond-, weg- en waterbouw en bij opslag- en
transportbedrijven.

Voor de MBA opslaan van grond of baggerspecie gelden de volgende algemene regels:
    • Opslaan van grond of baggerspecie, die zonder bewerking herbruikbaar is: paragraaf 4.122 Bal (zie paragraaf
        5.2); en
    • Ontvangen van afvalstoffen paragraaf 4.50 Bal (tenzij de activiteit vergunningplichtig is).

       5.2     Opslaan, zeven, mechanisch ontwateren en samenvoegen van grond of
               baggerspecie die zonder bewerking herbruikbaar is

Deze paragraaf is van toepassing op het opslaan, zeven en samenvoegen van niet-verontreinigde grond of grond van
kwaliteitsklasse landbouw/natuur, wonen of industrie en het opslaan zeven, mechanisch ontwateren en samenvoegen
van niet, licht en matig verontreinigde baggerspecie. Deze grond of baggerspecie is herbruikbaar zonder dat deze
verder bewerkt hoeft te worden. Het storten van deze grond en baggerspecie is verboden. Het opslaan van deze grond
of baggerspecie, dat vooraf gaat aan een nuttige toepassing (ook indien er sprake is van een afvalstof) is daarom in het
Bal gereguleerd met algemene regels (paragraaf 4.122 Bal).

Zie voor een overzicht van de regels het schema Tabel 5.1.

Tabel 5.1 Regels voor opslaan van grond en baggerspecie
                         Kwaliteitsklasse       Kwaliteitsklasse      Herbruikbaar      Vergunning-        Algemene regels
                         grond                  baggerspecie          zonder            plicht bij opslaan
                                                                      bewerking
Grond en                 Landbouw/natuur        Algemeen toepasbaar   Ja                Nee, wel melding       Paragraaf 4.122 Bal
baggerspecie             Wonen                  Licht verontreinigd                     (tenzij uitzondering   Paragraaf 4.50 Bal
zonder bewerking         Industrie              Matig verontreinigd                     voor natuurlijk        (tenzij activiteit
herbruikbaar                                                                            persoon)               vergunningplichtig)

Grond                    Matig verontreinigd Sterk verontreinigd      Nee               Ja                     Nee, voorschriften
(matig en sterk          Sterk verontreinigd                                                                   stellen in
verontreinigd)                                                                                                 vergunning

Baggerspecie
(sterk verontreinigd)




                                                                                                                Pagina 72 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>                                                                                 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                        Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Meldplicht
Ten minste vier weken vóór de start van de (niet vergunningplichtige) activiteit wordt een melding aan het bevoegd
gezag gedaan onder overlegging van gegevens:
    •    Kwaliteitsklasse grond/ baggerspecie;
    •    Of partijen worden samengevoegd en zo ja, tot een partij van > 25 m3 of niet;
    •    Kwaliteitsklassen van de samen te voegen partijen;
    •    Als afvalwater wordt geloosd: lozingsroutes en debiet.

Bij een wijziging, dus wanneer de activiteit op een andere manier wordt verricht dan in overeenstemming met de
gegevens die bij de melding zijn gevoegd, moet er opnieuw een melding worden gedaan. De termijn van vier weken
gaat dan opnieuw lopen.
Bij eenmalige opslag van één partij grond of baggerspecie geldt een termijn van 1 week.
Er geldt geen meldplicht als het opslaan vergunningplichtig is.

Administratie van partijen grond of baggerspecie (art. 4.1249 Bal)
Degene   die de activiteit uitvoert houdt een administratie bij van de opgeslagen partijen. Per partij wordt geregistreerd:
    a.   De herkomst;
    b.   De kwaliteitsklasse, zoals bedoeld in artikel 25d van het Besluit bodemkwaliteit;
    c.   De kwaliteitsverklaringen;
    d.   De plaats van opslag;
    e.   De hoeveelheid; en
    f.   De aanvangsdatum van de opslag.

Eindonderzoek (art. 4.1250 Bal)
Na het opslaan is een eindonderzoek bodem verplicht als het gaat om het opslaan van
    • Grond van de kwaliteitsklasse wonen of industrie; of
    • Baggerspecie van de kwaliteitsklasse licht verontreinigd of matig verontreinigd.

De initiatiefnemer kan ervoor kiezen om bij het eenmalig opslaan van één partij grond of baggerspecie van tevoren de
bodemkwaliteit te onderzoeken. Als de grond ter plaatse van de opslag ook toegepast zou mogen worden (dus schoon
of schoner is dan de onderliggende bodem) dan is een verontreiniging niet aannemelijk en kan het
eindsituatieonderzoek achterwege blijven.

Eisen bij lozing op oppervlaktewaterlichaam (art. 4.1251 tot en met 4.1253 Bal)
Het afvalwater dat vrijkomt bij het opslaan van licht of matig verontreinigde baggerspecie wordt verplicht geloosd op
het oppervlaktewaterlichaam.
Er gelden bij het lozen op een oppervlaktewaterlichaam emissiegrenswaarden voor onopgeloste stoffen (100 mg/l) en
voor chemisch zuurstofgebruik (200 mg/l). Daarnaast zijn er bepaalde meetmethoden voorgeschreven.

Termijn van opslaan
Om afvalstoffen doelmatig te kunnen beheren, wordt een partij grond of een partij baggerspecie niet langer dan drie
jaar opgeslagen.
Als grond of baggerspecie langer dan drie jaar wordt opgeslagen, zouden volgens Europees recht de eisen voor het
storten van afvalstoffen gaan gelden. Omdat het storten van deze kwaliteit grond of baggerspecie verboden is, is
gekozen voor een verbod op het langer opslaan. Dit betekent dat een partij grond of baggerspecie binnen drie jaar een
nuttige toepassing moet krijgen.




                                                                                                            Pagina 73 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Een bijzondere situatie kan zich voordoen als de grond of baggerspecie in opslag ligt voor toepassing in een concreet
werk, maar de uitvoering van dit werk door overmacht vertraagd wordt. Zolang de nuttige toepassing van de grond of
baggerspecie in een specifiek werk geborgd blijft, is het mogelijk om door middel van een maatwerkvoorschrift toe te
staan dat de grond langer opgeslagen wordt.

         5.3   Opslaan van matig en sterk verontreinigde grond en sterk verontreinigde
               baggerspecie

Voor het opslaan van matig en sterk verontreinigde grond en sterk verontreinigde baggerspecie, en voor
samenhangende bewerkingen hiervan, geldt een vergunningplicht. Ook het opslaan van grond of baggerspecie met
onbekende kwaliteit valt onder de vergunningplicht. De vergunningplicht geldt voor:

     •     Opslag grond van kwaliteitsklasse matig of sterk verontreinigd (gehalte > maximale waarde industrie);
     •     Opslag baggerspecie van kwaliteitsklasse sterk verontreinigd (gehalte > interventiewaarde);
     •     Opslag grond of baggerspecie zonder milieuverklaring bodemkwaliteit.

         5.4   Bodembeschermende voorzieningen bij opslaan baggerspecie

Om verontreiniging van de bodem met bodembedreigende stoffen te voorkomen, wordt baggerspecie van de
kwaliteitsklasse licht verontreinigd of matig verontreinigd opgeslagen in een met folie beklede grondput, die volledig
omringd is door een dijklichaam. Deze bodembeschermende voorziening is nodig, omdat tijdens de rijping van de
baggerspecie allerlei componenten naar de ondergrond kunnen uitlogen.

De bodembeschermende voorziening kan achterwege blijven als de baggerspecie op de plaats van opslag ook
toegepast zou mogen worden (of zou mogen worden verspreid in geval van weilanddepots), want dan is er sprake van
een functionele toepassing van baggerspecie.

         5.5   Samenvoegen van partijen

Samenvoegen van partijen grond of baggerspecie kan effect hebben op de milieuhygiënische kwaliteit van de grond of
baggerspecie. Daarom zijn er regels aan samenvoegen gesteld.
Verschillende partijen grond of baggerspecie mogen zonder erkenning bodemkwaliteit worden samengevoegd tot een
partij van maximaal 25 m3. Deze hoeveelheid is gebaseerd op de omvang van een grote container of vrachtwagen.
Door een volumegrens te stellen kunnen bijvoorbeeld gemeentewerven kleine hoeveelheden grond van particulieren
zonder erkenning innemen, waarna deze kleine hoeveelheid vervolgens kan worden aangeboden aan een organisatie
die deze kleine partijen mag samenvoegen tot grotere partijen. Voor het samenvoegen van partijen grond of
baggerspecie van of tot meer dan 25 m3 heeft deze organisatie een erkenning bodemkwaliteit conform BRL 9335 of BRL
7500 nodig.


Voor het samenvoegen van zogenaamd ‘primair materiaal’ gelden minder strenge regels: samenvoegen is toegestaan
als het gaat om grond van kwaliteitsklasse landbouw/natuur of baggerspecie van de kwaliteitsklasse algemeen
toepasbaar als bedoeld in artikel 25d van het Besluit bodemkwaliteit (gewijzigd) en de partijen grond of de partijen
baggerspecie zijn voorzien van een erkende kwaliteitsverklaring, overeenkomstig BRL 9313 of BRL 9321. Het gaat
hierbij om zand uit dynamische wingebieden (primaire winning uit zee) en industriezand en (gebroken) industriegrind
(industriële winning). Een uitzondering op de erkenningsplicht is gerechtvaardigd, omdat er aan het samenvoegen van
partijen schoon primair gewonnen materiaal milieuhygiënisch weinig risico’s zitten.




                                                                                                           Pagina 74 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Er zijn geen maatwerkregels mogelijk op de erkenningsplicht voor het samenvoegen van partijen. De erkenningsplicht
heeft namelijk zijn grondslag in hoofdstuk 11a Wet milieubeheer en dat hoofdstuk kent geen grondslag voor
maatwerkregels. Er zijn evenmin maatwerkregels mogelijk op de voorwaarden dat de partijen van vergelijkbare
kwaliteitsklasse moeten zijn. Als je met maatwerk zou toestaan dat partijen van verschillende kwaliteitsklasse
gezamenlijk opgeslagen mogen worden, dan handel je in strijd met inhoudelijke bepalingen van de BRL 9335 en
onderliggend protocol 9335-1 en dat is op grond van art 18 Besluit bodemkwaliteit niet toegestaan.

       5.6   Opslaan van grond als voorbelasting (overhoogte)

Bij grote infrastructurele werken en het bouwrijp maken van terreinen wordt vaak een extra laag grond (overhoogte)
opgebracht om de zetting te versnellen (als voorbelasting). Indien nodig wordt deze laag na de zetting- en klinkperiode
verwijderd, maar meestal blijft een deel van de grond definitief liggen. De grond die vrijkomt uit de overhoogte kan,
gezien de tijdelijke functionele toepassing (of tijdelijke opslag), opnieuw worden toegepast aan de hand van de
originele milieuverklaring bodemkwaliteit. Maar hiervoor gelden de volgende voorwaarden:

   •    Omwille van een goed toezicht op grondstromen mag de partij alleen eenmalig worden verplaatst van de
        tijdelijke naar de definitieve locatie; dus niet van tijdelijke opslag naar een volgende tijdelijke opslag. Als de
        grond meer dan 1 keer naar een andere locatie wordt verplaatst vervalt de originele milieuverklaring
        bodemkwaliteit;
   •    De maximale duur van de tijdelijke opslag/tijdelijke functionele toepassing voorafgaand aan de verplaatsing is 3
        jaar en alleen op landbodem;
   •    De originele leverbonnen en milieuverklaringen bodemkwaliteit zijn aanwezig;
   •    De partij is ‘terugneembaar’ opgeslagen (geen vermenging met onderliggende bodem);
   •    Het toepassen van de kwaliteitsklasse is toegestaan op de locatie waar deze partij is opgeslagen;
   •    Partijen van verschillende kwaliteitsklassen zijn gescheiden opgeslagen;
   •    De kwaliteitsklasse van de partij is niet beïnvloed door de omgeving: tijdens de opslag zijn fysieke maatregelen
        genomen om bijmenging (van andere partijen grond of afvalstoffen) door derden te voorkomen, bijvoorbeeld
        met een hekwerk of sloot;
   •    De tijdelijke opslag/tijdelijke functionele toepassing wordt gemeld volgens het Bal (MBA Opslaan);
   •    De (gedeeltelijke) definitieve toepassing wordt als afzonderlijke melding ingediend volgens het Bal (MBA
        Toepassen);
   •    De levering van de eerste tijdelijke functionele toepassing/opslaglocatie naar de definitieve toepassingslocatie
        wordt met begeleidingsbonnen uitgevoerd. Op de bonnen staan de oorspronkelijke partijgegevens (herkomst,
        omvang, kwaliteitsklasse en de oorspronkelijke milieuverklaring bodemkwaliteit), de opslaglocatie en de
        bestemmingslocatie met naam en toenaam beschreven;
   •    De registratie van deze werkwijze blijft 5 jaar beschikbaar voor controle door het bevoegd gezag;
   •    De initiatiefnemer/eigenaar van de grond is verantwoordelijk voor de onderbouwing dat aan alle voorwaarden
        is voldaan (bij indiening, tijdens en achteraf).

Als niet aan deze voorwaarden wordt voldaan, dan wordt een partijkeuring uitgevoerd voordat deze grond elders kan
worden toegepast.




                                                                                                          Pagina 75 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




6 Milieubelastende activiteit toepassen van grond of
   baggerspecie

Wettelijk kader:
De milieubelastende activiteit ‘Toepassen van grond en baggerspecie’ (bedrijfstakoverstijgend) is te vinden onder
paragraaf 3.2.26 (artikelen 3.48o, p en q); de algemene regels onder paragraaf 4.124 (artikelen 4.1265 tot en met
4.1280) van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).

De instructieregels over het aanwijzen van een bodembeheergebied en het indelen van de landbodem in
bodemfunctieklassen staan omschreven in paragraaf 5.1.4.5.3 (artikelen 5.89o en 5.89p) van het Besluit kwaliteit
leefomgeving (Bkl).


Het toepassen van grond of baggerspecie wordt gezien als een milieubelastende activiteit. De basisregels van het Rijk
gaan uit van een functionele toepassing en een functionele hoeveelheid. Zonder functionele toepassing en hoeveelheid
is sprake van een afvalstof en gelden andere regels. De grond/baggerspecie hoeft niet terugneembaar te worden
toegepast, maar gaat deel uitmaken van de bodem waarop deze wordt toegepast. Bij een grootschalige toepassing (zie
paragraaf 6.9) ligt dit anders.

Onder deze activiteit vallen niet:
  • Het toepassen van grond of baggerspecie als die is verwerkt in een product dat als meststof op grond van
      hoofdstuk III van het Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet mag worden verhandeld;
  • Tijdelijk uitnemen van grond of baggerspecie (MBA Graven);
  • Het onder dezelfde omstandigheden en zonder te zijn bewerkt terugbrengen van baggerspecie op of in de
      bodem na het tijdelijk uitnemen daarvan (MBA Graven).

      6.1    Generiek kader in Bal met mogelijkheid voor maatwerk

In het Bal is het generieke kader het uitgangspunt, met mogelijkheid om af te wijken via maatwerkregels.
De generieke toepassingseisen voor een ‘standaardtoepassing’ staan in artikel 4.1272 Bal. Deze eisen bevatten een
zogenaamde dubbele toets (zie paragraaf 6.3), waarbij de kwaliteit van de ontvangende bodem en de functieklasse
waarin de locatie is ingedeeld bepalend zijn. Ten behoeve van de dubbele toets is een bodemfunctiekaart verplicht.

Daarnaast zijn generieke toepassingseisen opgenomen voor grootschalig toepassen, toepassen in een diepe plas en
verspreiden van baggerspecie. Hierbij gelden dezelfde randvoorwaarden bij het versoepelen van de toepassingseisen
als bij een standaardtoepassing. Ook zijn kwaliteitseisen voor tarragrond opgenomen in het Bal.

Gebiedsspecifiek beleid als maatwerkregel
Het gebiedsspecifieke toetsingskader dat al onderdeel is van de Nota bodembeheer Haarlemmermeer 2022 is
automatisch onderdeel van het ‘tijdelijk deel’ omgevingsplan. Dit toetsingskader wordt uiteindelijk als maatwerkregel
opgenomen in het omgevingsplan. In de overgangsfase tot 2032 wordt dit kader dus nog steeds gebruikt bij het
afleiden van toepassingseisen. In feite fungeert het gebiedsspecifieke beleid op grond van artikel 44 Bbk (oud) als
maatwerkregel Bal op artikel 4.1272 Bal, al heeft het nog niet de juiste juridische vorm.
In artikel 4.1273 Bal zijn de randvoorwaarden genoemd bij het versoepelen van de generieke toepassingseisen. Een
voorwaarde bij een versoepeling van de kwaliteitseisen in het Bal is - net als onder het Bbk - het aanwijzen van een
bodembeheergebied (zie paragraaf 6.4).



                                                                                                          Pagina 76 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>                                                                                             Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Bodemvreemd materiaal
Het (door de gemeente Haarlemmermeer verlaagd) percentage aan bodemvreemd materiaal dat in grond aanwezig
mag zijn is onderdeel van het gebiedsspecifieke toetsingskader en is automatisch opgenomen in het tijdelijk deel
omgevingsplan.
Bij toepassen van grond/baggerspecie wordt een beperking gesteld aan de hoeveelheid bodemvreemd materiaal en
materiaal dat op zichzelf beschouwd niet in aanmerking zou komen als bouwstof. Toe te passen grond/baggerspecie
mag niet meer dan 5 gewichtsprocenten bodemvreemd materiaal bevatten voor zover het steenachtig materiaal of
hout28 betreft (bakstenen, puin enzovoort). Overige bodemvreemde materialen (dus anders dan steenachtig materiaal
of hout), zoals bijvoorbeeld plastic en piepschuim, mag alleen sporadisch voorkomen als dat al voorafgaand aan het
ontgraven of bewerken in de grond of baggerspecie aanwezig was, voor zover redelijkerwijs niet kan worden gevraagd
dat het uit de grond of baggerspecie wordt verwijderd voordat het wordt toegepast. Hiermee wordt bijmenging bedoeld
die voor de ontgraving al in (water)bodem aanwezig was en niet door transport, vermenging, samenvoeging of
anderszins aan de grond of baggerspecie is toegevoegd.

         6.2     De bodemfunctiekaart

De gemeente Haarlemmermeer heeft volgens een verplichting onder het oude Besluit bodemkwaliteit (art 55 Bbk, oud)
reeds een bodemfunctiekaart vastgesteld. Via overgangsrecht komt deze kaart ‘fictief’ in het ‘tijdelijk deel’ van het
omgevingsplan terecht. Bij de indeling in bodemfunctieklassen (landbouw/natuur, wonen en industrie) wordt rekening
gehouden met de functie die in het omgevingsplan aan de locatie is toebedeeld (art. 5.89p Bkl).

De bodemfunctiekaart is relevant bij het toepassen van grond als sprake is van het generieke kader van art. 4.1272 Bal.
De indeling van de landbodem in de bodemfunctieklassen landbouw/natuur, wonen en industrie is niet op het niveau
van percelen gebeurd (enkele uitzonderingen daargelaten), maar op het niveau van een groter gebied of deelzone.
Voor die toedeling in klassen is meestal het huidige dominante bodemgebruik in een gebied als maatgevend genomen.
In een aantal gebieden wordt echter zowel gewoond als gewerkt, zonder dat een van die functies sterk overheerst. In
zulke gevallen is de meest gevoelige bodemfunctieklasse bepalend, in dit geval wonen.

De landbouw- en natuurgebieden (inclusief moes- en volkstuinen) zijn vanwege hun gevoeligheid voor
bodemverontreiniging ingedeeld in de bodemfunctieklasse landbouw/natuur. Parken, recreatiegebieden en sportparken
vallen onder de bodemfunctieklasse wonen, behalve als ze ecologisch waardevol zijn.
Grote infrastructuur29, zoals rijkswegen, provinciale- en hoofdverkeerswegen, spoorwegen en rangeerterreinen zijn,
inclusief hun bermen, ingedeeld onder de bodemfunctieklasse industrie. Minder forse infrastructuur (gemeentelijke
wegen, inclusief bermen en parkeerplaatsen, stoepen, fietspaden) is vanwege het beperkte detailniveau van de kaart
niet apart ingetekend, maar valt eveneens onder de bodemfunctieklasse industrie.

De bodemfunctiekaart is te vinden in Bijlage 2.

         6.3     De dubbele toets

Het principe van de ‘dubbele toets’ blijft bestaan onder de Omgevingswet (artikel 4.1272 Bal). De kwaliteitseisen die
aan toe te passen grond worden gesteld, hebben betrekking op twee uitgangspunten:




 28
      Het betreft hier hout in een vorm die niet van nature voorkomt in de bodem.
 29
      Onder “infrastructuur” wordt in dit verband de openbare weg bedoeld, volgens de Wegenverkeerswet (art. 1 lid b): alle voor het openbaar
      verkeer openstaande wegen of paden met inbegrip van de daarin liggende bruggen en duikers en de tot die wegen behorende paden en
      bermen of zijkanten.



                                                                                                                           Pagina 77 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>                                                                                             Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                 Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




       •    Het toepassen van grond of baggerspecie mag niet leiden tot verslechtering van de kwaliteit van de
            bodemkwaliteitskaartzone en;
       •    Het toepassen van grond of baggerspecie is in overeenstemming met de kwaliteitseisen die gelden voor de
            bodemfunctieklasse waarin de locatie is ingedeeld.

Wanneer geen maatwerkregels voor toepassingseisen gelden voldoet de kwaliteit van de grond of baggerspecie die
wordt toegepast aan de strengste van beide eisen.
Bodemfunctieklassen hebben alleen betrekking op de landbodem. Voor de waterbodem zijn geen bodemfunctieklassen
vastgesteld en wordt alleen met kwaliteitsklassen gewerkt.

           6.4    Aanwijzen bodembeheergebied

Als via maatwerk de generieke kwaliteitseisen in het Bal zijn versoepeld, dan is als voorwaarde gesteld dat het toe te
passen materiaal afkomstig is uit een aangewezen bodembeheergebied (herkomstgebied) en ook weer binnen dat
gebied wordt toegepast.

De gemeente zorgt er voor dat op de schaal van het bodembeheergebied een goed resultaat wordt behaald uit een
oogpunt van het zuinig gebruik van grondstoffen en het doelmatig beheer van afvalstoffen (principe van ‘standstill’ op
gebiedsniveau).
Haarlemmermeer heeft het eigen beheergebied uitgebreid met de buurgemeenten Amsterdam, Aalsmeer, Amstelveen,
Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn. Deze gemeenten hebben hetzelfde gedaan. De genoemde gemeenten accepteren
elkaars bodemkwaliteitskaart als milieuverklaring bodemkwaliteit bij grondverzet. Via het overgangsrecht blijft dit
beheergebied ook onder de Omgevingswet in stand. Uiteindelijk (2032) wordt in het omgevingsplan de geometrische
begrenzing van het aangewezen bodembeheergebied (herkomstgebied) vastgesteld.
Het bodembeheergebied betreft zowel de land- als de waterbodem: baggerspecie (afkomstig van de waterbodem) mag
volgens de regels die gelden binnen het beheergebied worden verspreid of toegepast.

           6.5    Toepassingseisen en kwaliteitseisen in Haarlemmermeer

In zone 1 (zie Bijlage 3A voor de zonekaart) geldt de generieke kwaliteitseis Landbouw/natuur voor toepassen van
grond en (gerijpte) baggerspecie. Voor asbest geldt in de hele gemeente een nulnorm bij kinderspeelplaatsen en volks-
en moestuinen, in afwijking van de restconcentratienorm van 100 mg/kg. Ook voor chloride zijn kwaliteitseisen gesteld
die betrekking hebben op de hele gemeente. In de overige zones is sprake van gebiedsspecifiek beleid op het niveau
van de kwaliteitsklasse (dus niet per stof), met daarnaast aanscherping van de eisen voor lood voor bepaalde gevoelige
functies (tuinen van woningen en kinderspeelplaatsen).
De indeling van de bodemkwaliteitskaart (BKK) wordt gebruikt om de toepassingseisen per BKK-zone weer te geven.
Het toetsingskader staat weergegeven in Tabel 6.1.


Enkele belangrijke conclusies volgend uit Tabel 6.1 zijn:
   •    Op de bodemfuncties landbouw, natuur en moestuinen/volkstuinen, alle lagen van zone 1 en de diepere
        ondergrond van zone 2 (> 2,0 m-mv) mag alleen grond worden toegepast van de klasse landbouw/natuur;
   •    Op locaties die zijn ingedeeld in de bodemfunctieklasse wonen, waarbij sprake is van een woning met tuin of
        een kinderspeelplaats, mag toe te passen grond in de tuin of op het onverharde deel van de kinderspeelplaats
        maximaal 100 mg/kg aan lood bevatten (voor de overige parameters geldt klasse wonen);30



30
     Deze loodnorm komt voort uit de Toetsingsregel Landbouw/natuur (Regeling bodemkwaliteit 2021 (art. 7.8, 5e lid)). Volgens die regel
     behoudt grond de formele kwaliteitsklasse Landbouw/natuur als hoogstens 2 stoffen verhoogde gehalten laten zien (bij meting van 7-15



                                                                                                                           Pagina 78 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>                                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                 Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




      •     Op locaties die zijn ingedeeld in de bodemfunctieklasse wonen, waarbij sprake is van de functie groen met
            natuurwaarden in de toplaag (0-0,5 m-mv) en de diepe laag (0,5-2,0 m-mv) van de zones 2, 3A en 3 mag
            grond worden toegepast van maximaal klasse wonen;
      •     De gebiedsspecifieke toepassingseis in zone 1A geldt alleen voor gebiedseigen grond;
      •     Minder kwetsbare functies (in de laatste kolom van Tabel 6.1) mogen in zone 3 grond ontvangen van de
            kwaliteitsklasse industrie. Hieronder valt ook ‘bebouwing’. Wanneer sprake is van een woonfunctie zonder tuin
            mag hier ook grond van klasse industrie worden toegepast indien deze grond afkomstig is uit het eigen
            beheergebied, ook al staat deze functie op de bodemfunctiekaart aangeduid als ‘wonen’.

Tabel 6.1 Toepassingseisen en kwaliteitseis aanvulgrond/leeflaag (kwaliteitsklassen) voor grond en bagger

          Bodemfunctieklasse        Landbouw/natuur                                Wonen                           Industrie

                  Nadere            Landbouw, natuur,      Tuinen van woningen               Groen met             Ander groen,
                      aanduiding    moestuinen/            Kinderspeelplaatsen               natuurwaarden         bebouwing (o.a. wonen
BKK-      Laag                                                                                                     zonder tuin31),
                                    volkstuinen
zone                                                                                                               infrastructuur en
                                                                                                                   industrie

1         alle lagen                Landbouw/natuur        Landbouw/natuur                   Landbouw/natuur       Landbouw/natuur
2         top en diep               Landbouw/natuur        Wonen (lood max 100 mg/kg)        Wonen                 Wonen
2         diepere ondergrond        Landbouw/natuur        Landbouw/natuur                   Landbouw/natuur       Landbouw/natuur
3A        top en diep               Landbouw/natuur        Wonen (lood max 100 mg/kg)        Wonen                 Wonen
3         top en diep               Landbouw/natuur        Wonen (lood max 100 mg/kg)        Wonen                 Industrie
1A*       alle lagen                                  Landbouw/natuur (gebiedsspecifiek beleid: apart regime voor OCB’s)
1B*       top en diep                                                        Gebiedsspecifiek beleid
openbare weg zone 1 beb. kom                                                                                       Landbouw/natuur
openbare gemeenteweg                                                                                               Nader te bepalen
Niet gezoneerde gebieden                                        Nader te bepalen (onderzoek en dubbele toets)
*Gebiedsspecifiek beleid, zie onderaan deze paragraaf




In aanvulling op de in Tabel 6.1 genoemde toepassingseisen gelden er in Haarlemmermeer voor chloridehoudende
grond (zie paragraaf 6.7 van dit beleidskader) en asbest specifieke toepassingseisen als invulling van de zorgplicht.

Daarnaast gelden als invulling van de zorgplicht ook specifieke toepassingseisen voor PFAS-houdende grond (zie
paragraaf 6.6).

Kwaliteitseisen asbesthoudende grond
Asbest wordt normaliter in grond en bouwstoffen toegestaan tot 100 mg/kg droge stof 32. Maar op plekken waar
kwetsbare groepen veelvuldig contact met grond hebben, zoals op kinderspeelplaatsen en moes-/volkstuinen, mag
asbest analytisch niet aantoonbaar in de grond voorkomen. Er mag ook geen asbest zichtbaar zijn, want het kan


     stoffen). De verhoging mag in dat geval maximaal 2x de kwaliteitsklasse Landbouw/natuur (voor lood is dat 50 mg/kg) voor die stof
     bedragen. Het maximum voor lood is in dit geval dus 2 x 50 = 100 mg/kg grond. Zie ook Bijlage 1.
31
      Wanneer sprake is van een woonfunctie zonder tuin (vallend onder bebouwing) in BKK-zone 3 mag hier ook grond van klasse industrie
     worden toegepast als deze grond afkomstig is uit het eigen beheergebied, ook al staat deze functie op de bodemfunctiekaart aangeduid als
     ‘wonen.’
32
     De interventiewaarde bedraagt 100 mg asbest per kg droge stof. Dit is een gewogen norm waarbij het gehalte serpentijnasbest (ook
     chrysotiel of witte asbest) en tienmaal het gehalte amfiboolasbest (overige asbestsoorten) worden opgeteld. Er wordt geen onderscheid
     gemaakt tussen hechtgebonden asbest en niet-hechtgebonden asbest.



                                                                                                                               Pagina 79 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




voorkomen dat er volgens een analyserapport 0 mg/kg asbest is aangetoond, maar dat er toch een fragment
plaatmateriaal in de grond aanwezig is.
Het toepassen van asbesthoudende grond met meer dan 100 mg/kg droge stof is nergens toegestaan.
Deze regels gelden binnen de gehele gemeente.

Toepassen (gerijpte) baggerspecie op landbodem
Gerijpte baggerspecie wordt beschouwd als grond, waarvoor de regels van het Bal gelden. Voor hergebruik van gerijpte
baggerspecie geldt dan ook hetzelfde beleid als voor de toepassing van grond. Bij het bepalen van de kwaliteit wordt
extra aandacht besteed aan het vooronderzoek en daarbij ook aspecten zoals overstorten en asbestbeschoeiingen op
de plaats van herkomst. Dit om te voorkomen dat verschillende kwaliteiten gerijpte baggerspecie worden gemengd.

De gemeente Haarlemmermeer streeft ernaar om de eigen baggerspecie zo veel mogelijk binnen de gemeente toe te
passen, bij voorkeur in het gebied waar de ontgraving heeft plaatsgevonden. Dit om extra milieubelasting door
transport te voorkomen. Maar het is denkbaar dat vrijgekomen baggerspecie niet direct weer kan worden toegepast.
Als directe toepassing niet mogelijk is, dan gaat de eerste voorkeur uit naar tijdelijke opslag op een depot binnen het
werk, de tweede voorkeur is opslag op een doorgangsdepot binnen het gebied en de laatste voorkeur is opslag elders.
Niet toepasbare baggerspecie wordt, met de vereiste transportdocumenten, naar een erkende afvalverwerker
afgevoerd.

Toepassen van grond in ecologisch waardevolle gebieden
Het veengebied in de gemeente is gevoelig voor bodemdaling door veenoxidatie (als gevolg van onderbemaling). Dit
heeft een hoge CO2-uitstoot tot gevolg en doet de biodiversiteit afnemen. Het ophogen van de veenpolders om deze
bodemdaling te compenseren, zal de polder verder doen inklinken en de biodiversiteit nog meer doen afnemen.

Bij werkzaamheden (graven, bouwen, toepassen) is een omgevingsvergunning nodig (voorheen aanlegvergunning). Als
er grond wordt toegepast is tevens een melding conform de MBA Toepassen noodzakelijk.
Ophogen is alleen toegestaan met gebiedseigen grond, dus niet met zand of zware klei. Het is immers naar ecologische
maatstaven niet gewenst om een zware grondsoort toe te passen in een veenweidegebied. Er mogen geen grotere
hoeveelheden worden toegepast dan nodig (art. 4.1269 en 4.1270 Bal).
Zie ook paragraaf 10.4 van dit beleidskader.


Gebiedsspecifiek beleid in zone 1A, Schiphol Trade Park (STP)
Het gebied waar het Schiphol Trade Park wordt ontwikkeld is een voormalig poldergebied waar een bedrijvenpark
gesitueerd wordt. Het gebied ligt ten oosten van Hoofddorp, ingesloten tussen de spoorlijn, de Bennebroekerweg, de
A4 en het Voorkanaal (langs de Geniedijk). Het gebied wordt doorsneden door de Rijnlanderweg. Binnen het
plangebied STP is veel bodemonderzoek verricht. Omdat het gebied historisch belast is met
organochloorbestrijdingsmiddelen (OCB’s) is deze stof in de onderzoeken meegenomen. Het overgrote deel van het
gebied is licht tot matig verontreinigd met OCB’s. Op enkele plekken in het gebied blijkt het gehalte aan OCB’s zodanig
te zijn dat de bovengrond als klasse niet toepasbaar wordt beoordeeld; een groot deel is klasse Industrie. De stoffen uit
het standaard stoffenpakket zijn hooguit licht verhoogd; op basis hiervan voldoet de grond aan de kwaliteitsklasse
Landbouw/natuur.
Om het grondverzet binnen dit gebied optimaal te faciliteren is gebiedsspecifiek beleid geformuleerd. Dit
gebiedsspecifieke beleid, opgesteld conform artikel 44 Besluit bodemkwaliteit (oud) komt automatisch in het ‘tijdelijk
deel’ omgevingsplan terecht.

Voor het gebied Schiphol Trade Park (zone 1A), waar de bodem historisch is belast met organochloor-
bestrijdingsmiddelen, gelden de volgende gebiedsspecifieke regels:



                                                                                                          Pagina 80 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




    •   Hergebruik van grond binnen het gebied (zone 1A) is zonder onderzoek op basis van de bodemkwaliteitskaart
        toegestaan (binnen de kaders van het Bal);
    •   Aangevoerde grond van buiten het beheergebied moet voldoen aan de kwaliteitsklasse Landbouw/natuur
        (schone grond);
    •   Aangevoerde grond van binnen het beheergebied, maar van buiten zone 1A moet voor de reguliere parameters
        voldoen aan de kwaliteitsklasse Landbouw/natuur (schone grond). Wanneer de verdenking bestaat, ofwel uit
        het historisch onderzoek, ofwel uit oude bodemonderzoeken, dat de bodem verhoogde gehalten aan OCB’s
        bevat, moet hierop onderzocht worden. De in zone 1A toe te passen grond mag OCB’s bevatten tot maximaal
        kwaliteitsklasse Industrie (conform de in zone 1A gemeten OCB-gehalten).

Gebiedsspecifiek beleid in zone 1B, PARK21
Het gebied aangeduid als ‘PARK21’ is een poldergebied van ruim 1000 hectare, ingeklemd tussen Hoofddorp en Nieuw-
Vennep, dat de komende jaren ingericht gaat worden als recreatief parklandschap. De basis is het agrarische polderland
met de kenmerkende polderlinten en boerenerven. Daartussen komen een recreatieplas, wandel- en fietspaden,
parkwegen, sportvoorzieningen en tal van recreatieve functies.
Voor de realisatie van de parklaag en de leisurelaag in dit plan is circa 2,8 miljoen kubieke meter grond nodig, ter
ophoging van het (deels ingeklonken) gebied en voor het realiseren van hoogteverschillen in het landschap (verhoogde
parklaag).
In het Masterplan PARK21 uit 2011 [Lit. 24] is gekozen voor de hoogteverschillen in het landschap omdat deze een
hogere ruimtelijke kwaliteit geven dan een vlak landschap. De gemiddelde hoogte, zoals aangenomen in het
masterplan, is gedurende de onderzoeken voor het milieu-effectrapport [Lit. 25] gereduceerd tot een gemiddelde
verhoging van 0,75 meter. Het is uit financieel, milieu- en hinderoogpunt niet haalbaar om de grote hoeveelheden
grond conform het masterplan, destijds uitgaand van een gemiddelde ophoging van 2 meter, te verantwoorden.
Om die reden is gebiedsspecifiek beleid geformuleerd. Dit gebiedsspecifieke beleid, opgesteld conform artikel 44 Besluit
bodemkwaliteit (oud) komt automatisch in het ‘tijdelijk deel’ omgevingsplan terecht.

De bodemkwaliteit in PARK21 voldoet aan de kwaliteitsklasse Landbouw/natuur. Standaard mag dan volgens de
dubbele toets (Bbk (oud) en art. 4.1272 Bal) alleen grond worden toegepast met kwaliteitsklasse Landbouw/natuur. Om
de geplande verhogingen in het landschap te kunnen realiseren is echter niet genoeg grond van deze kwaliteit
beschikbaar in het beheergebied. Aangezien de bodemfunctie van een deel van PARK21 ‘groen met natuurwaarden’ is,
zou het logisch zijn om hier tevens grond met kwaliteitsklasse Wonen toe te staan. Deze bodemkwaliteit is passend bij
de functie.
Toepassen van grond met een slechtere kwaliteit dan de onderliggende bodem echter is alleen mogelijk binnen het
gebiedsspecifieke kader en met gebiedseigen grond. Op deze manier wordt het ‘standstill-principe’ binnen een gebied
gewaarborgd. Om zoveel mogelijk vrijkomende grond van de kwaliteitsklasse Wonen (o.a. vanuit woningbouwprojecten
uit de omgeving) te kunnen hergebruiken in PARK21 zijn de volgende gebiedsspecifieke regels opgesteld:

    •   Hergebruik van grond in de parklaag binnen het gebied van PARK21 (zone 1B) afkomstig uit de zones 1 en 2
        van het beheergebied is zonder onderzoek op basis van de bodemkwaliteitskaart toegestaan (binnen de kaders
        van het Bal) en uit de andere zones na aanvullend onderzoek. Dit aanvullende onderzoek vindt plaats middels
        een partijkeuring, indien deze uitwijst dat de partij voldoet aan kwaliteitsklasse Wonen kan deze worden
        toegepast. Aanvullend geldt voor kinderspeelplekken de eis dat het gehalte aan lood in de toe te passen grond
        tot 0,5 meter-mv maximaal 100 mg/kg d.s. bedraagt;
    •   Zolang er op een locatie binnen zone 1B nog geen toepassingen zijn gedaan met grond van een mindere
        kwaliteit dan kwaliteitsklasse Landbouw/natuur (en de zone dus nog de kwaliteit Landbouw/natuur heeft), mag
        deze grond vanuit deze locatie zonder onderzoek op basis van de bodemkwaliteitskaart overal vrij worden
        hergebruikt;



                                                                                                          Pagina 81 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




    •    Aangevoerde grond van buiten het beheergebied moet voldoen aan kwaliteitsklasse Landbouw/natuur (schone
         grond);
    •    Bovenstaande gebiedsspecifieke regels treden in werking gelijktijdig met het onherroepelijk worden van het
         bestemmingsplan PARK21. Tot die tijd geldt het generieke kader (dubbele toets, art. 4.1272 Bal).

Conform art. 4.1274 Bal is het toepassen van grond met de kwaliteitsklasse Industrie in PARK21 mogelijk in een
grootschalige toepassing zoals wegen of geluidswal.

        6.6   Toepassen van PFAS-houdende grond

Landelijk Handelingskader
Voor het toepassen van PFAS-houdende grond in de regio Noordzeekanaalgebied wordt aangesloten bij het landelijk
Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie [Lit. 28].
Bij het toepassen van grond of baggerspecie en tot het moment waarop PFAS in de regelgeving verankerd is, moet
zowel rekening worden gehouden met de regels voor genormeerde stoffen (in het Besluit en de Regeling
bodemkwaliteit) als de aanbevelingen van het Handelingskader voor PFAS. De verhouding is als volgt: het
Handelingskader vormt een advies over de invulling van de zorgplichten, dat staat naast de bestaande regelgeving voor
genormeerde stoffen. Dit betekent dat de toetsingsregels uit de Regeling bodemkwaliteit niet automatisch ook op PFAS
van toepassing zijn. Zo wordt bijvoorbeeld de indeling van de bodem, grond of baggerspecie in een kwaliteitsklasse
alleen gebaseerd op genormeerde stoffen. Een indeling van een partij grond of baggerspecie in een bepaalde
kwaliteitsklasse geeft normaliter duidelijkheid over de toepassingsmogelijkheden. Aanvullend daarop moet de partij op
de aanwezigheid van PFAS en daarbij passende toepassingsmogelijkheden worden beoordeeld in het licht van de
zorgplichten.

Hierop gaat het Handelingskader in.

De indeling van de ontvangende bodem in een bodemkwaliteitsklasse wordt bepaald op basis van de kwaliteit van
genormeerde stoffen. De toepassingseisen van de stoffen uit het standaard stoffenpakket, aangeduid met een
bodemkwaliteitsklasse (landbouw/natuur, wonen of industrie, zie paragraaf 6.5 van dit beleidskader) bepalen ook de
toepassingseis van PFAS.
Wanneer grond ook op PFAS is onderzocht en de uitkomst is een PFAS-gehalte hoger dan de waarde van 1,4 µg/kg
(PFOS of overige PFAS)/1,9 µg/kg (PFOA), moet worden bepaald of toepassing op basis van het PFAS-gehalte én op
basis van de genormeerde stoffen nog steeds is toegestaan. Ligt het gehalte aan PFAS lager dan 1,4/1,9 µg/kg dan
heeft PFAS geen invloed op de toepasbaarheid van de grond.

De reguliere bodemkwaliteitskaart (met de bodemkwaliteitsklassen die daarop gedefinieerd zijn) kan worden gebruikt
als grondslag voor de milieuverklaring bodemkwaliteit voor de ontvangende bodem bij het toepassen van grond. Een
indeling van de ontvangende bodem in een bodemkwaliteitsklasse wordt bepaald op basis van de genormeerde stoffen,
het gehalte aan PFAS kan dit niet beïnvloeden.

Een partij grond met een gehalte aan PFOS (of overige PFAS) hoger dan 1,4 en tot maximaal 3 µg/kg of een gehalte
aan PFOA hoger dan 1,9 en tot maximaal 7 µg/kg mag worden toegepast binnen een zone met als toepassingseis
kwaliteitsklasse wonen of industrie op basis van de genormeerde stoffen.

De toepassingseisen voor PFAS-houdende grond staan weergegeven in Tabel 6.2.




                                                                                                         Pagina 82 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>                                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                   Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Tabel 6.2 Toepassingseisen en kwaliteitseis aanvulgrond/leeflaag (kwaliteitsklassen en PFAS-houdende grond) voor grond en bagger (normen
         PFAS in µg/kg d.s.) in de gemeente Haarlemmermeer
Reguliere toepassingen

          Bodemfunctieklasse     Landbouw/natuur                                   Wonen                           Industrie

                 Nadere          Landbouw, natuur,        Tuinen van woningen                Groen met             Ander groen, bebouwing
                   aanduiding    moestuinen/              Kinderspeelplaatsen                natuurwaarden         (o.a. wonen zonder tuin33),
BKK-      Laag                   volkstuinen                                                                       infrastructuur en industrie
zone
1         alle lagen             Landbouw/natuur         Landbouw/natuur                  Landbouw/natuur         Landbouw/natuur
                                 PFOS ≤ 1,4              PFOS ≤ 1,4                       PFOS ≤ 1,4              PFOS ≤ 1,4
                                 PFOA ≤ 1,9              PFOA ≤ 1,9                       PFOA ≤ 1,9              PFOA ≤ 1,9
                                 Overige PFAS ≤ 1,4      Overige PFAS ≤ 1,4               Overige PFAS ≤ 1,4      Overige PFAS ≤ 1,4
2         top en diep            Landbouw/natuur         Wonen (lood max 100 mg/kg)       Wonen                   Wonen
                                 PFOS ≤ 1,4              PFOS ≤ 3                         PFOS ≤ 3                PFOS ≤ 3
                                 PFOA ≤ 1,9              PFOA ≤ 7                         PFOA ≤ 7                PFOA ≤ 7
                                 Overige PFAS ≤ 1,4      Overige PFAS ≤ 3                 Overige PFAS ≤ 3        Overige PFAS ≤ 3
2         diepere ondergrond     Landbouw/natuur         Landbouw/natuur                  Landbouw/natuur         Landbouw/natuur
                                 PFOS ≤ 1,4              PFOS ≤ 1,4                       PFOS ≤ 1,4              PFOS ≤ 1,4
                                 PFOA ≤ 1,9              PFOA ≤ 1,9                       PFOA ≤ 1,9              PFOA ≤ 1,9
                                 Overige PFAS ≤ 1,4      Overige PFAS ≤ 1,4               Overige PFAS ≤ 1,4      Overige PFAS ≤ 1,4
3A        top en diep            Landbouw/natuur         Wonen (lood max 100 mg/kg)       Wonen                   Wonen
                                 PFOS ≤ 1,4              PFOS ≤ 3                         PFOS ≤ 3                PFOS ≤ 3
                                 PFOA ≤ 1,9              PFOA ≤ 7                         PFOA ≤ 7                PFOA ≤ 7
                                 Overige PFAS ≤ 1,4      Overige PFAS ≤ 3                 Overige PFAS ≤ 3        Overige PFAS ≤ 3
3         top en diep            Landbouw/natuur         Wonen (lood max 100 mg/kg)       Wonen                   Industrie
                                 PFOS ≤ 1,4              PFOS ≤ 3                         PFOS ≤ 3                PFOS ≤ 3
                                 PFOA ≤ 1,9              PFOA ≤ 7                         PFOA ≤ 7                PFOA ≤ 7
                                 Overige PFAS ≤ 1,4      Overige PFAS ≤ 3                 Overige PFAS ≤ 3        Overige PFAS ≤ 3
1A*       alle lagen                                  Landbouw/natuur (gebiedsspecifiek beleid: apart regime voor OCB’s)
                                                                                PFOS ≤ 1,4
                                                                                PFOA ≤ 1,9
                                                                            Overige PFAS ≤ 1,4
1B*       top en diep                                                         Gebiedsspecifiek beleid
openbare weg zone 1                                                                                                Landbouw/natuur
bebouwde kom                                                                                                       PFOS ≤ 1,4
                                                                                                                   PFOA ≤ 1,9
                                                                                                                   Overige PFAS ≤ 1,4
Bijzondere toepassingen (ongeacht in welke BKK-zone)
openbare gemeenteweg                                                                                               Nader te bepalen
Niet gezoneerde gebieden                                           Nader te bepalen (onderzoek en dubbele toets)
Grootschalig toepassen                                                                                             Industrie
                                                                                                                   PFOS ≤ 3
                                                                                                                   PFOA ≤ 7
                                                                                                                   Overige PFAS ≤ 3
Verspreiden van                  Toepassingseis: Verspreidbaar
baggerspecie op                  Toepassingseis PFAS:
aangrenzend perceel of           PFOS en overige PFAS ≤ 3
weilanddepot                     PFOA ≤ 7

*Gebiedsspecifiek beleid, zie paragraaf 6.5 van dit beleidskader




33
      Wanneer sprake is van een woonfunctie zonder tuin (vallend onder bebouwing) in BKK-zone 3 mag hier ook grond van klasse industrie
     worden toegepast als deze grond afkomstig is uit het eigen beheergebied, ook al staat deze functie op de bodemfunctiekaart aangeduid als
     ‘wonen.’



                                                                                                                               Pagina 83 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Bodemkwaliteitskaart PFOS/PFOA
In februari 2020 heeft de OD NZKG in samenwerking met de gemeenten, waterschappen en de provincie Noord-Holland
een regionale bodemkwaliteitskaart voor PFOS en PFOA opgesteld, de ACN-kaart (Achtergrondconcentratienorm-kaart).
Deze kaart geeft de gemiddelde kwaliteit weer. Van deze kaart is een ontgravingskaart afgeleid (op basis van de 80-
percentielwaarde, de P80) met één bodemkwaliteitsklasse, namelijk de klasse ‘Niet ingedeeld-PFOS/PFOA – Vrij
Toepasbaar’. De berekende gehalten in zowel de ACN-kaart als de ontgravingskaart liggen onder de 1 µg/kg en voldoen
hiermee aan de achtergrondwaarden in het landelijk Handelingskader van 1,4 µg/kg voor PFOS en overige PFAS en 1,9
µg/kg voor PFOA.
In de uitvoeringspraktijk wordt dus alleen gebruik gemaakt van de ontgravingskaart, want voor de kwaliteit van de
ontvangende bodem wordt, zoals hierboven aangegeven, alleen gebruik gemaakt van de bodemkwaliteitskaart voor de
genormeerde stoffen.

Aangezien voor de ontgravingskaart identieke bodemkwaliteitszones gelden én de te ontgraven bodemkwaliteit op basis
van de P80 (voor beide stoffen en beide lagen) voldoet aan dezelfde bodemkwaliteitsklasse, is toepassing binnen het
beheergebied vanuit de op de ontgravingskaart aangeduide percelen mogelijk. De bodemkwaliteitskaart PFOS/PFOA
dient binnen de regio Noordzeekanaalgebied als grondslag voor de milieuverklaring bodemkwaliteit bij de ontgraving en
toepassing van PFOS/PFOA-houdende grond uit de regio en (gerijpte) baggerspecie binnen de gemeentegrenzen.

Altijd vooronderzoek uitvoeren
Bij alle gevallen van het toepassen van grond en bagger geldt dat er vooronderzoek moet plaatsvinden, waaruit blijkt of
de ontgravingslocatie en de toepassingslocatie daadwerkelijk niet verdacht zijn als bronlocatie. De kaart betreft namelijk
een weergave van de algemene diffuse bodemkwaliteit en bevat geen volledige weergave van (potentiële) bronlocaties
en daaruit volgend verspreidingsgebied.
Van een reële verdenking is in ieder geval sprake indien op een locatie PFAS-houdend blusschuim is gebruikt of gewerkt
is met PFAS, dan wel het aannemelijk is dat de locatie door verspreiding van PFAS, anders dan de diffuse verspreiding
van PFOS en PFOA, dermate belast is dat dit kan leiden tot een beperking bij het toepassen van de grond of bagger.

Wanneer uit het vooronderzoek blijkt dat de te ontgraven grond niet verdacht is op het voorkomen van een PFAS-
verontreiniging (er is geen sprake van een bronlocatie) hoeft geen apart bodemonderzoek naar PFAS plaats te vinden
als dit voor de genormeerde stoffen ook niet hoeft.
Locatiespecifiek onderzoek op PFAS volgens de NEN-normen of een partijkeuring gaan altijd boven de kwaliteit die
bepaald is op basis van de bodemkwaliteitskaart, tenzij dit leidt tot bevestiging dat de kwaliteit overeenkomt met de
bodemkwaliteitskaart.

Uitgesloten gebieden of bronlocaties
Voor de uitgesloten (niet gemarkeerde) gebieden op de ontgravingskaart is toepassing op basis van het gebruik van de
bodemkwaliteitskaart als milieuverklaring bodemkwaliteit niet zonder meer mogelijk. Hiervoor is veelal aanvullend
bodemonderzoek noodzakelijk. Als dit onderzoek uitwijst dat het gehalte aan PFAS hoger is dan de achtergrondwaarden
is toepassing op een ontvangende bodem met de bodemfunctieklasse landbouw/natuur of de bodemkwaliteitsklasse
landbouw/natuur niet mogelijk.

Is sprake van een bronlocatie binnen het op de kaarten gemarkeerde gebied, dan gelden de kaarten niet als
representatieve en geldige milieuverklaring bodemkwaliteit en dient lokaal bodemonderzoek naar de specifieke
bodemkwaliteit gedaan te worden.

De bodemkwaliteitskaart doet geen uitspraak over de bodemkwaliteit van bodemlagen dieper dan 1,0 m-mv. Bij
grondverzetwerkzaamheden of toepassingen onder deze diepte is de kaart niet zonder meer als milieuverklaring




                                                                                                          Pagina 84 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




bodemkwaliteit te gebruiken. Dan zal specifiek bodemonderzoek op locatie aan de orde zijn, behalve wanneer uit
vooronderzoek mocht blijken dat de ondergrond niet verontreinigd is of kan zijn.

Bodemtypecorrectie
Op de gemeten PFAS-waarden hoeft geen bodemtypecorrectie te worden toegepast als het gehalte van organische stof
minder dan 10% bedraagt. Als het gehalte organisch stof ligt tussen 10-30% dient wel een bodemtypecorrectie
uitgevoerd te worden. Als het gehalte organisch stof boven de 30% is aangetoond dient het gehalte organisch stof van
30% gebruikt te worden bij de bodemtypecorrectie.

      6.7    Toepassen van chloridehoudende grond of baggerspecie

Algemene normering
De Regeling bodemkwaliteit 2022 bevat nauwelijks normen voor chloride (zout). Er wordt wel onderscheid gemaakt in
het toepassen van grond/bouwstoffen en/of het verspreiden van baggerspecie in een zout of zoet milieu. Omdat de
bodem in een deel van Haarlemmermeer, namelijk Haarlemmerliede en Spaarnwoude, een van nature verhoogd
chloridegehalte heeft, is het wenselijk om beleid te formuleren voor het toepassen van chloridehoudende
grond/baggerspecie in en op de bodem.

In de Regeling bodemkwaliteit 2022 staat alleen een norm voor het toepassen van zeezand, dat niet meer dan 200 mg
chloride per kg droge stof mag bevatten. Er geldt geen toepassingseis voor chloride als het zeezand wordt toegepast op
plekken waar direct contact met brak water of zeewater mogelijk is, omdat daar van nature een chloridegehalte van
meer dan 5.000 mg/l gangbaar is. De Regeling bevat dus geen chloridenorm voor het toepassen van grond en
baggerspecie, niet zijnde zeezand.
Bij toepassing van grond of baggerspecie met een verhoogd zoutgehalte spoelt de chloride, door de hoge oplosbaarheid
en het hoger soortelijk gewicht, relatief snel uit naar diepere en zoutere bodemlagen en/of stroomt via het grondwater
uiteindelijk naar nabijgelegen – dieper liggend – oppervlaktewater (afwatering). Daarom wordt in deze paragraaf
onderscheid gemaakt tussen gebieden met verschillende afwateringsregimes. De verschillende dijkringen binnen het
grondgebied van de gemeente Haarlemmermeer geven een pragmatische aanduiding van welk gebied waarop afwatert
(zie de kaart in Bijlage 7).

Toepassing op gebieden grenzend aan het Noordzeekanaal
De Houtrak- en de Inlaagpolder wateren direct en indirect (de Inlaagpolder via het gemaal Halfweg) af op het
Noordzeekanaal. De oorspronkelijke grond in dit gebied was ooit zeebodem en heeft van nature een verhoogd
chloridegehalte. Afhankelijk van de diepte van ontgraving kunnen de concentraties wel verschillen. Ook het diepe
oppervlaktewater is zout als gevolg van de mariene oorsprong en het schutten van zeeschepen in IJmuiden. Als
chloridehoudende grond/baggerspecie in hetzelfde gebied wordt toegepast blijft de gezamenlijke chloridebelasting voor
het grondwaterlichaam en het stroomgebied gelijk.

Het bovengenoemde gebied Houtrak- en Inlaagpolder wordt begrensd door de hoofdwaterkering van het watersysteem
van het Noordzeekanaal. Het grondwater van het gebied, binnen dijkring 44 ten westen van de Oranjesluizen en de
ingang naar het Amsterdam-Rijnkanaal, watert direct (of via tertiaire watergangen) af op het Noordzeekanaal.
Voor het toepassen van ziltige grond van elders moet eerst worden overlegd met het bevoegd gezag.


In het gebied binnen dijkring 44 ten westen van de genoemde hoofdwaterkering van het watersysteem van het
Noordzeekanaal, direct of indirect afwaterend op het Noordzeekanaal, hoeft ontgraven grond/baggerspecie bij
toepassing binnen hetzelfde gebied niet te voldoen aan een chloridenorm, mits wordt voldaan aan de overige vereisten
zoals gesteld in Bijlage 7.



                                                                                                         Pagina 85 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Toepassing binnen de polder Haarlemmermeer
De polder Haarlemmermeer is een kwelgebied, ligt in zijn geheel binnen dijkring 14 en is in beheer bij het
Hoogheemraadschap van Rijnland. De polder ligt 4 à 5 meter onder NAP en bestaat uit 88 peilgebieden. In droge
perioden wordt het oppervlaktewater in de hele polder zouter. Dat komt door zoute kwel vanuit de ondergrond en
(vooral) door wellen. Wellen zijn kortsluitingen tussen het oppervlaktewater en het watervoerend pakket, waardoor
brak grondwater uit de ondergrond naar het oppervlaktewater stroomt. Wellen liggen waarschijnlijk vooral in de grote
kanalen. Zoute kwel is afhankelijk van fluctuaties in de grondwaterstand als gevolg van neerslag en van de dikte van de
neerslaglens op het zoute grondwater. Bij voldoende neerslag is er op dit moment geen probleem, omdat het zoute
water dan wordt verdund door regenwater. In droge perioden is het soms noodzakelijk het watersysteem door te
spoelen met zoet water vanuit de ringvaart (de boezem). De polder vormt door deze interne verzilting een grote
zoutbron voor de boezem van Rijnland. Het is noodzakelijk de toename van chloride in de watersystemen veroorzaakt
door toepassen van chloridehoudende grond te beperken door het vaststellen van een lokale normering.


In Haarlemmermeer, de landbouwgebieden uitgezonderd, wordt voor alle grond en baggerspecie (inclusief zeezand)
voor chloride een toepassingseis van 200 mg/kg toelaatbaar geacht (de toepassingseis voor zeezand in zoete
gebieden).

Voor de landbouwgebieden wordt als toepassingseis de ecologische RIVM-advieswaarde van 39 mg chloride/kg
droge stof gehanteerd, behalve wanneer met een bodemonderzoek aangetoond wordt dat de lokale achtergrondwaarde
deze waarde overschrijdt. In dat geval geldt de gemiddelde achtergrondconcentratie in het toepassingsgebied als
toepassingseis voor de chlorideconcentratie van het toe te passen materiaal.

Eventueel kan met een maatwerkvoorschrift van deze normen worden afgeweken, een initiatiefnemer wint hiertoe
advies in bij de waterbeheerder.


Als lokaal kan worden aangetoond dat er op de plek van toepassen contact is met (grond)water met een
chloridegehalte van meer dan 5.000 mg/l, dan mag zilte grond/baggerspecie ook in die gebieden zonder chloridenorm
worden toegepast, na akkoord van de waterbeheerder en de Omgevingsdienst NZKG.
Wanneer naar oordeel van de bevoegde gezagen voor bodem en/of waterkwaliteit door de omvang van een werk of de
mate van concentratie aantoonbaar een onevenredig grote belasting van het milieu zou kunnen optreden, kan de
overheid aanvullende voorzieningen eisen, dan wel beperkingen aan de toepassing stellen.

Onder bijzondere omstandigheden, zoals weersinvloeden (droogte, verwaaiing of oppervlakkige afspoeling) kunnen de
bevoegde gezagen aanvullende eisen stellen via maatwerkvoorschriften. Van de toepasser wordt verwacht te
anticiperen op onverwachte situaties.
Voor situaties waaraan bovengestelde geen invulling geeft, beslist het bevoegd gezag.

      6.8    De bodemkwaliteitskaart als grondslag voor de milieuverklaring bodemkwaliteit
             bij toepassen

Nut en doel van de bodemkwaliteitskaart
De bodemkwaliteitskaart behoudt onder de Omgevingswet haar belangrijke functie bij de uitvoering van
grondwerkzaamheden. Wanneer na het (vereenvoudigd) vooronderzoek blijkt dat er geen sprake is van (een
verdenking van) een puntbron en er geen beschikking ernst - geen spoed is afgegeven, is de bodemkwaliteitskaart van
toepassing.




                                                                                                         Pagina 86 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>                                                                             Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                    Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




De bodemkwaliteitskaart geeft een actueel en dekkend beeld van de diffuse bodemkwaliteit op het grondgebied van de
gemeente Haarlemmermeer. De kaart faciliteert het veelvoorkomende grondverzet bij werkzaamheden door:
   •   Gebieden te tonen waar vrij grondverzet (zonder onderzoek) onder bepaalde voorwaarden is toegestaan;
   •   Te laten zien waar welke kwaliteit grond en baggerspecie kan worden toegepast;
   •   Te dienen als milieuverklaring bodemkwaliteit voor de vrijkomende grond en de ontvangende bodem;
   •   Knelpunten weg te nemen bij grond- en/of baggerverzet;
   •   Afzetmogelijkheden van grond te vergroten door wederzijdse erkenning van bodemkwaliteitskaarten van
       andere gemeenten.

De bodemkwaliteitskaart als grondslag voor de milieuverklaring bodemkwaliteit bij toepassen
De bodemkwaliteitskaart van de gemeente Haarlemmermeer kan als grondslag voor de milieuverklaring bodemkwaliteit
worden gebruikt bij het toepassen van grond binnen het beheergebied. Voor toepassing van Haarlemmermeerse grond
in een andere gemeente moet de kaart van Haarlemmermeer door het betreffende bevoegd gezag erkend zijn als
milieuverklaring bodemkwaliteit of moet er een andere erkende milieuverklaring bodemkwaliteit worden gebruikt.

De bodemkwaliteitskaart kan worden gebruikt als grondslag voor de milieuverklaring bodemkwaliteit als de (volgens de
kaart vastgestelde) kwaliteit in de herkomstzone (ontgravingskaart, op basis van P80) voldoet aan de toepassingseis
(toepassingskaart, op basis van de gemiddelde kwaliteit in relatie tot de bodemfunctie) in de toepassingszone:

   •    De bodemkwaliteit van de ontvangende bodem staat weergegeven op de Bodemkwaliteitskaart (Bijlage 3B), op
        basis van het gemiddelde;
   •    De bodemkwaliteit van de herkomstzone bij het ontgraven van grond staat weergegeven op de
        Ontgravingskaart (Bijlage 3C), waarvoor in Haarlemmermeer de P80-waarde wordt gehanteerd;
   •    De toepassingseis staat per zone weergegeven op de Toepassingskaart (Bijlage 3D) en in Tabel 6.1.

De toepassingsmatrix
Het ‘matchen’ van grond uit een bepaalde zone van herkomst en beoogde toepassing ervan in een (andere) zone (na
vereenvoudigd vooronderzoek, waarbij de uitkomst niet-verdacht is) hangt af van de bodemfunctie en kwaliteitsklasse
van de ontvangende bodem. Deze match kan worden afgelezen in de Toepassingsmatrix (zie Tabel 6.2).


Deze toepassingsmatrix is alléén bruikbaar als grond binnen Haarlemmermeer vanuit een bodemkwaliteitskaartzone
wordt toegepast in een andere bodemkwaliteitskaartzone (of binnen een zone wordt verplaatst). Wanneer sprake is van
niet-gezoneerd gebied, wanneer toepassing zonder onderzoek niet is toegestaan en/of wanneer de partij grond een
partijkeuring heeft ondergaan of voorzien is van een andere milieuverklaring bodemkwaliteit, wordt de uitkomst van
deze partijkeuring of verklaring getoetst aan de toepassingseisen uit Tabel 6.1.



In deze tabel laten de verticale en horizontale balk zien welke grondstromen tussen (en binnen) bodemkwaliteitszones
denkbaar zijn. In de vakjes van de tabel staat aangegeven of een bepaalde grondstroom is toegestaan (groen vakje) en
eventueel onder welke voorwaarden. Daarbij is getoetst of de ontgravingskwaliteit (P80) voldoet aan de toepassingseis
(per functie) van de ontvangende bodem.
Als toepassing niet wordt toegestaan zonder voorafgaande partijkeuring is het vakje rood gekleurd.




                                                                                                        Pagina 87 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>                                                                                                    Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




 Tabel 6.2 Toepassingsmatrix bodemkwaliteitskaart Haarlemmermeer

                                                       Zone van toepassing
Zone van                                               Toplaag, diepe laag en oorspronkelijk maaiveld
herkomst                       1                 2                 3A                 3          infra     1A             1B
                         L/N   W     I    L/N    W      I    L/N   W      I    L/N    W      I     I        I     L/N     W    I
                     1                                                                                    OCB
                     2                                                                                            gebiedsspecifiek
 0-0,5 m-mv




                    3A                                                                                               beleid (zie
   Toplaag




                     3                                                                                             paragraaf 6.5)
                    1A OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB                                       OCB OCB OCB
                    1B
                  infra beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1                 beb1    beb1 beb1 beb1

                     1                                                                                    OCB
                     2                                                                                            gebiedsspecifiek
Diepe laag




                    3A                                                                                               beleid (zie
 0,5-2,0
  m-mv




                     3                                                                                             paragraaf 6.5)
                    1A OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB                                       OCB OCB OCB
                    1B
                  infra beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1                 beb1    beb1 beb1 beb1


                     1                                                                                    OCB
ondergrond
 >2 m-mv
  Diepere




                     2                                                                                    OCB

                    1A OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB OCB                                       OCB OCB OCB

                  infra beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1 beb1                 beb1    beb1 beb1 beb1
 Verklaring kleurgebruik:
              Toepassing zonder onderzoek toegestaan;
    OCB       Toepassing zonder onderzoek toegestaan; partij moet bij verdenking op OCB worden onderzocht (max Industrie toegestaan);
              Toepassing niet toegestaan, behalve als na partijkeuring blijkt dat de partij voldoet aan toepassingseis;
    OCB       Toepassing niet toegestaan, alleen als grond aanvullend op OCB wordt onderzocht en voldoet aan de toepassingseis;
    beb1 Toepassing van grond afkomstig van de infrastructuur binnen de bebouwde kom van zone 1 is zonder onderzoek toegestaan.
     L/N      = Landbouw/Natuur
      W       = Wonen
      I       = Industrie




 Toepassen van grond in niet-gezoneerde gebieden
 Sommige gebieden in Haarlemmermeer vallen buiten de werking van de bodemkwaliteitskaart. In de
 bodemkwaliteitskaart zijn deze “niet-gezoneerde” gebieden grijs gearceerd. Voor het toepassen van grond in niet-
 gezoneerde gebieden kan de bodemkwaliteitskaart niet worden gebruikt om de kwaliteit van de ontvangende bodem te
 bepalen.

 Gebieden met te weinig gegevens
 Binnen niet-gezoneerde gebieden mag er zonder onderzoek in principe alleen grond worden toegepast die voldoet aan
 de kwaliteitsklasse Landbouw/natuur. Wanneer het toepassen van grond van kwaliteitsklasse Landbouw/natuur niet de
 voorkeur heeft, moet de toepassingseis worden bepaald op basis van een partijkeuring van de toe te passen partij
 (wanneer de grond niet afkomstig is uit een gezoneerde bodemkwaliteitszone) én een bodemonderzoek (NEN5740) op
 de toepassingslocatie. Als toepassingseis geldt de bodemkwaliteit of de bodemfunctie ter plaatse (de strengste van
 deze twee, de zogeheten ‘dubbele toets’).




                                                                                                                                   Pagina 88 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Wanneer de ontvangende bodem wél gezoneerd is, wordt de uitkomst van de partijkeuring getoetst aan de
toepassingseis van de toepassingszone (zie Tabel 6.1).

Grondgebied van Schiphol
Grond afkomstig uit het gebied Schiphol (niet gezoneerd, zie de kaarten in Bijlage 3) mag niet zonder milieuverklaring
bodemkwaliteit elders worden toegepast. Naast het standaard stoffenpakket moet de toe te passen grond afkomstig
van het gebied Schiphol ook op PFAS worden onderzocht indien er sprake is van een reële verdenking. Deze eis geldt
ook voor andere bekende bronlokaties voor PFAS. Wanneer de grond aan de toepassingseis voldoet is toepassing
toegestaan.

Toepassen grond van buiten Haarlemmermeer, maar van binnen het beheergebied
Voor het toepassen van grond van buiten de gemeentegrens van Haarlemmermeer, maar van binnen het
bodembeheergebied (Amsterdam, Haarlemmermeer, Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn) mag
de bodemkwaliteitskaart van de betreffende gemeente worden gebruikt, omdat de bodemkwaliteitskaarten wederzijds
als milieuverklaring bodemkwaliteit worden geaccepteerd. Komt de grond van een depot, dan is de
bodemkwaliteitskaart op die locatie niet van toepassing en moet een andere milieuverklaring bodemkwaliteit kunnen
worden overlegd. Bij het toepassen van grond (afkomstig van een BKK-zone van een geaccepteerde BKK) in een BKK-
zone van Haarlemmermeer geldt altijd het toetsingskader van Tabel 6.1.

Toepassen grond van buiten het beheergebied
Voor het toepassen van grond afkomstig van buiten het bodembeheergebied van Haarlemmermeer (inclusief de
gemeenten waarvan de BKK is geaccepteerd als milieuverklaring bodemkwaliteit) geldt dat de kwaliteit van de grond
wordt aangetoond met een andere milieuverklaring bodemkwaliteit, zoals een partijkeuring of productcertificaat. De
grond moet bovendien voldoen aan de toepassingseisen van de betreffende bodemfunctie in de zone van toepassing
(zie Tabel 6.1). Een lokale versoepeling van een toepassingseis geldt niet voor grond van buiten het beheergebied
(bijvoorbeeld de mogelijkheid om grond met kwaliteit industrie toe te passen op minder gevoelige woonfuncties (wonen
zonder tuin) in zone 3). Strengere toepassingseisen gelden daarentegen ook voor grond van buiten het beheergebied
(lood, asbest).


      6.9    Grootschalige toepassing van grond of baggerspecie

Artikel 4.1274 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) beschrijft het kader voor grootschalig toepassen.
Onder grootschalig toepassen wordt verstaan het toepassen van een hoeveelheid van ten minste 5000 m 3 grond of
baggerspecie in een laagdikte van ten minste 2 meter (voor de aanleg van wegen en spoorwegen geldt een laagdikte
van 0,5 meter). Het gaat om de totale hoeveelheid grond of baggerspecie die bij de aanleg in de functionele toepassing
wordt aangebracht. Voorwaarde om van het toetsingskader grootschalig toepassen gebruik te mogen maken is dat de
initiatiefnemer bij de melding aangeeft dat sprake is van grootschalig toepassen en dat wordt voldaan aan de
voorwaarden die hiervoor zijn gesteld.
Het is niet wenselijk dat voor een en dezelfde functionele toepassing tegelijkertijd verschillende regels gelden. De
initiatiefnemer maakt vooraf een keuze welk regime hij wil toepassen. Dit was onder het Besluit bodemkwaliteit (oud)
ook al het geval.
Als is voldaan aan de voorwaarden voor grootschalige toepassing is geen toets op bodemfunctie en bodemkwaliteit
nodig (de zogenaamde dubbele toets), maar geldt de eis dat de toegepaste grond of baggerspecie emissiearm is en dus
niet uitloogt. De grond of baggerspecie moet daarnaast voldoen aan de kwaliteitsklasse industrie als sprake is van
toepassing op de landbodem.




                                                                                                          Pagina 89 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Het afwijkende kader voor grootschalig toepassen geldt ook voor het toepassen van grond of baggerspecie in een
grootschalige toepassing in het kader van de instandhouding, het herstel, de verandering of de uitbreiding van die
toepassing, ook als het toepassen van grond of baggerspecie zelf daarbij niet voldoet aan het vereiste dat ten minste
5.000 m3 grond of baggerspecie in een laagdikte van ten minste 2 meter (wegen en spoorwegen: 0,5 meter) wordt
toegepast. Het gaat hierbij alleen om de instandhouding, het herstel, de verandering of de uitbreidingen van
toepassingen die al bij de aanleg voldeden aan de eisen voor grootschalig toepassen en waarbij toen gebruik is
gemaakt van de specifieke regeling voor grootschalig toepassen.

Bermen en taluds van wegen of spoorwegen in geval van een grootschalige bodemtoepassing
Bij een grootschalige toepassing van grond of baggerspecie om een weg of spoorweg aan te leggen, moet een
aaneengesloten laag bouwstoffen worden aangebracht en in stand worden gehouden (art. 4.1274, 3e lid Bal). Dat geldt
echter niet voor de bijbehorende bermen en taluds. Op bermen en taluds mag grond van de kwaliteitsklasse industrie
of baggerspecie van de kwaliteit die overeenkomt met de kwaliteitsklasse industrie van grond, worden toegepast.
Bermen en taluds raken door afspoeling van verontreinigingen op de weg langzaam verontreinigd, waardoor het niet
zinvol is om een afdeklaag aan te brengen van een schonere kwaliteit dan de kwaliteit industrie.
Afdekken van de bermen en taluds heeft geen zin omdat de verontreinigingen van de weg dan op de afdeklaag terecht
komen. Voor een berm of talud wordt gerekend tot de dichtst bijgelegen fysieke afscheiding, met een afstand van ten
hoogste 10 meter vanaf de rand van de verharding van de weg of het ballastbed van de spoorweg. In tegenstelling tot
het Besluit bodemkwaliteit gelden deze regels nu ook voor gemeentelijke wegen.

Kwaliteit afdeklaag
Op grootschalige bodemtoepassingen (anders dan een weg of spoorweg) dient de afdeklaag te bestaan uit ofwel een
aaneengesloten laag bouwstoffen of grond of baggerspecie met een laagdikte van 0,5 m. In die afdeklagen van grond
of baggerspecie mogen alleen partijen worden toegepast die voldoen aan de kwaliteitseisen die gelden voor de
aangrenzende landbodem of, bij toepassen in een oppervlaktewaterlichaam, dat niet tot landbodem wordt ontwikkeld,
de kwaliteitseisen van de aangrenzende waterbodem. Door het aanbrengen van de afdeklaag wordt de blootstelling aan
verontreinigingen in het gebied niet gewijzigd en wordt de grootschalige toepassing ingepast in de omgeving.

      6.10 Verspreiden van baggerspecie

Het Nederlandse polderlandschap bestaat uit een stelsel van polders waar via bemaling de waterstand door de
waterschappen op een afgesproken peil wordt gehouden. Om de afvoercapaciteit van deze sloten en watergangen op
peil te houden worden deze eens in de 5-10 jaar uitgebaggerd. Het uitgebaggerde materiaal is door afkalven,
afspoeling en intrappen (door vee) in de sloten en watergangen terecht gekomen en wordt al eeuwenlang op de direct
aan de sloten en watergangen grenzende percelen aangebracht.


Bevoegd gezag
De gemeente, het waterschap, Rijkswaterstaat, het Hoogheemraadschap en – in specifieke gevallen – ook particulieren
hebben allen een baggeropgave. In de Legger staan onderhoudsplichtigen en/of onderhoudsverplichtingen. De Legger
markeert ook de grenzen waar de bevoegdheid van de gemeente ligt en waar die van de waterbeheerder. Deze regels
over onderhoud gaan na inwerkingtreding van de Omgevingswet niet naar de waterschapsverordening en blijven
gewoon gelden.

Voor verspreiden of toepassen van baggerspecie op landbodem binnen de gemeentegrenzen is de gemeente
Haarlemmermeer het bevoegd gezag en geldt dit beleidskader.
Voor verspreiden of toepassen van baggerspecie in oppervlaktewater is de waterbeheerder het bevoegd gezag. In de
gemeente Haarlemmermeer is dit het Hoogheemraadschap van Rijnland.



                                                                                                          Pagina 90 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Ontvangstplicht bij verspreiden op aan de watergang grenzende percelen
Vanwege het belang van het onderhoud van het watersysteem zijn eigenaren (en andere rechthebbenden) van
percelen die aan watergangen grenzen, verplicht om de vrijkomende baggerspecie uit deze watergangen op hun
perceel te ontvangen (artikel 10.3 lid 2 en 3 Omgevingswet). Waterschappen zullen bij voorkeur gebruik maken van
deze verplichting, maar in sommige gevallen is verspreiding ongewenst of onmogelijk omdat het perceel dat aan de
watergang grenst bedoeld is voor woondoeleinden. In die gevallen vergroot de afstandsmaat van 10 km voor percelen
met een agrarische bestemming de mogelijkheden voor het waterschap om op vrijwillige basis met terreineigenaren
binnen het poldergebied te zoeken naar een geschikte bestemming voor de baggerspecie.

Als bagger wordt gebruikt bij de aanleg van nieuwe kades of het creëren van nieuwe landbodem, is geen sprake van
‘verspreiden’ en gelden de algemene regels voor toepassen (niet zijnde verspreiden) van de MBA Toepassen.


Verschil tussen ‘verspreiden’ en ‘toepassen’ van baggerspecie
Bij het verspreiden van baggerspecie hoeft alleen aan de kwaliteitseisen voor de kwaliteit ‘voor verspreiden op de
landbodem geschikte baggerspecie’ te worden getoetst en niet aan de kwaliteitseisen voor de kwaliteitsklasse en
bodemfunctieklasse waarin de ontvangende bodem is ingedeeld, zoals dat bij toepassen het geval is.

Voor het verwerken van toepasbare baggerspecie biedt het Bal twee verschillende toetsingskaders:
1) Verspreiden van baggerspecie:
   a. In oppervlaktewater;
   b. Over het aan de watergang grenzende perceel (op de kant of in een weilanddepot). Hierbij is er sprake van
      acceptatieplicht op basis van de msPAF-toets. Er hoeft niet aan de kwaliteit van de ontvangende bodem te
      worden getoetst;
   c. Over een perceel (of in een weilanddepot) met een agrarische bestemming tot een afstand van 10 km vanaf de
      watergang.
2) Toepassen van baggerspecie:
   a. Als Grootschalige Bodem Toepassing (GBT);
   b. In oppervlaktewater;
   c. Op landbodem, onder de milieubelastende activiteit Toepassen.

Kwaliteitseisen bij verspreiden van baggerspecie
De meeste vrijkomende baggerspecie voldoet niet voor alle parameters aan de kwaliteitseisen voor de bodemfunctie
landbouw/natuur. Dat zou beperkingen voor hergebruik van baggerspecie met zich meebrengen, waardoor de
baggerspecie niet kan worden verspreid in de nabijheid van de plaats waar zij vrijkomt. Vanwege de noodzaak van de
baggerwerkzaamheden en met het oog op de circulaire economie en klimaatadaptatie is dit onwenselijk. Daarom zijn
voor het verspreiden van baggerspecie op de landbodem specifieke normen afgeleid. Deze zijn gericht op
mengseltoxiciteit. Hiervoor geldt een specifieke toetsing, gebaseerd op de zogeheten msPAF-toets (meerdere stoffen,
Potentieel Aangetaste Fractie), die rekening houdt met milieueffecten van meerdere stoffen tegelijk. De kwaliteitseisen
geven dus een totaalbeoordeling van de kwaliteit van het mengsel in verhouding tot de risico’s. Hierin is rekening
gehouden met de ruimte die boven de kwaliteitseisen voor de functie landbouw/natuur nog aanwezig is om minder
strenge kwaliteitseisen te stellen zonder dat dit ertoe leidt dat de bodem niet meer voor de landbouw geschikt is als
gevolg van onacceptabele risico’s voor de kwaliteit van de producten of de gezondheid van het vee.

Baggerspecie mag verspreid worden over aan de watergang grenzende percelen, in weilanddepots op aan de
watergang grenzende percelen en op landbouwpercelen tot maximaal 10 km afstand. Voorwaarde is dat de kwaliteit
van de baggerspecie eerst wordt vastgesteld.




                                                                                                          Pagina 91 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>                                                                                 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Zie voor de normen Tabel 3b, Bijlage B van de Regeling bodemkwaliteit 2022. De bagger mag pas worden verspreid als
de uitkomst ‘verspreidbaar’ luidt. Deze kwaliteitseisen worden aangeduid als ‘kwaliteit voor verspreiden op de
landbodem geschikte baggerspecie’. De kwaliteitseisen zijn verschillend al naar gelang de baggerspecie wordt verspreid
(al dan niet door middel van een weilanddepot) op de landbodem of in een oppervlaktewaterlichaam (waarbij
onderscheid is tussen zoet en zout oppervlaktewaterlichaam). De kwaliteit ‘voor verspreiden op de landbodem geschikte
baggerspecie’ betreft geen kwaliteitsklasse. Dit is van belang vanwege het verbod om baggerspecie van verschillende
kwaliteitsklassen met elkaar te vermengen.


De kwaliteitseisen zijn opgenomen in de Regeling bodemkwaliteit 2022 op grond van het Besluit bodemkwaliteit
(gewijzigd). De reden daarvan is dat voor baggerspecie van de kwaliteit ‘voor verspreiden geschikt’ een milieuverklaring
nodig is waaruit blijkt dat de baggerspecie voldoet aan de daarvoor geldende kwaliteitseisen. De afgifte van de
milieuverklaring vindt plaats op grond van het Besluit bodemkwaliteit (gewijzigd) door een onderneming met een
erkenning. Voor de afgifte van een milieuverklaring wordt getoetst aan de kwaliteitseisen voor de kwaliteit ‘voor
verspreiden geschikte baggerspecie’ die zijn opgenomen in de Regeling bodemkwaliteit 2022. Dit neemt niet weg dat de
baggerspecie bij het toepassen altijd aan de kwaliteitseisen moet voldoen, ongeacht of daar een (eventueel ten
onrechte afgegeven) milieuverklaring bij zit.
Zoals al eerder gezegd, bij het verspreiden van baggerspecie hoeft alleen aan de kwaliteitseisen voor de kwaliteit ‘voor
verspreiden op de landbodem geschikte baggerspecie’ te worden getoetst en niet aan de kwaliteitseisen voor de
kwaliteitsklasse en bodemfunctieklasse waarin de ontvangende bodem is ingedeeld, zoals dat bij toepassen het geval is.

Op de landbodem mag baggerspecie afkomstig uit een oppervlaktewaterlichaam dat behoort tot de regionale wateren
op landbouwgronden worden verspreid tot hoogstens 10 km afstand van de plaats van vrijkomen.
Op landbouwgronden mag in beginsel uitsluitend ‘voor verspreiden geschikte baggerspecie’ worden verspreid. Voor
verspreiden op landbouwgronden gelden de kwaliteitseisen voor ‘verspreiden geschikte baggerspecie’ in plaats van de
kwaliteitseisen die op grond van artikel 4.1272 van het Besluit activiteiten leefomgeving (landbouw/natuur, wonen en
industrie) zijn gesteld. Dit is een gevolg van het feit dat de kwaliteitseisen voor de bodemfunctie ‘landbouw/natuur’ zijn
gebaseerd op de achtergrondwaarden in onbelaste gebieden in Nederland en het voor het imago van
landbouwproducten wenselijk is dat landbouwgewassen op een ‘bodem van kwaliteit landbouw/natuur’ worden geteeld.

In het Besluit bodemkwaliteit (gewijzigd) worden de volgende kwaliteitsklassen voor waterbodem en baggerspecie
onderscheiden:

                       Kwaliteitsklassen voor waterbodem en baggerspecie
     Niet verontreinigd
                                Licht verontreinigd              Matig                       Sterk
      (waterbodem)/
                                                             verontreinigd               verontreinigd
   Algemeen toepasbaar
      (baggerspecie)
                            ↑                         ↑                         ↑
                       Achtergrond-            Maximale waarde           Interventiewaarde
                         waarden                  Industrie                  landbodem


De meeste vrijkomende baggerspecie voldoet niet voor alle parameters aan de kwaliteitseisen voor de bodemfunctie
landbouw/natuur. Dat zou beperkingen voor hergebruik van baggerspecie meebrengen, waardoor de baggerspecie niet
kan worden verspreid in de nabijheid van de plaats waar zij vrijkomt. Dit wordt omwille van de noodzaak van de
baggerwerkzaamheden en met het oog op de circulaire economie en klimaatadaptatie onwenselijk geacht. Daarom zijn
voor het verspreiden van baggerspecie op de landbodem specifieke normen afgeleid. Deze zijn gericht op
mengseltoxiciteit, de ms-PAF. De kwaliteitseisen geven dus een totaalbeoordeling van de kwaliteit van het mengsel in




                                                                                                           Pagina 92 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




verhouding tot de risico’s. Hierin is rekening gehouden met de ruimte die boven de kwaliteitseisen voor de functie
landbouw/natuur nog aanwezig is om minder strenge kwaliteitseisen te stellen zonder dat dit ertoe leidt dat de bodem
niet meer voor de landbouw geschikt is als gevolg van onacceptabele risico’s voor de kwaliteit van de producten of de
gezondheid van het vee.


Weilanddepots
Voor het verspreiden van baggerspecie op landbouwgrond om de bodemgesteldheid te verbeteren wordt vaak gebruik
gemaakt van een weilanddepot. Dit depot is geen tijdelijke opslag als bedoeld in de milieubelastende activiteit ‘Opslaan
van grond of baggerspecie’ in het Bal, maar een voorziening ten behoeve van de definitieve toepassing van de
baggerspecie. Het weilanddepot wordt gezien als een vorm van tijdelijke opslag van baggerspecie ter ontwatering en
rijping op een perceel grenzend aan de watergang waaruit de specie komt en voorkomt dat de opgebrachte
baggerspecie, vanwege de hoeveelheid vocht in de baggerspecie, wegvloeit van het perceel waar het is opgebracht en
zo de sloten van dat perceel weer vult. Bij een weilanddepot wordt van de bouwvoor een kade gemaakt waarbinnen de
baggerspecie wordt ingebracht. De baggerspecie wordt toegepast onder het regime voor verspreiden van baggerspecie
op de landbodem. In een weilanddepot hoeven geen bodembeschermende voorzieningen te worden aangebracht.
Nadat de baggerspecie is gerijpt en ingedroogd worden de kades door de baggerspecie geploegd en wordt het perceel
weer voor agrarische doeleinden ingezet.
Het aanleggen van een weilanddepot op een perceel met een agrarische bestemming kan onder de Omgevingswet tot
een afstand van 10 km vanaf de watergang (onder de oude regelgeving alleen op het aan de watergang grenzende
perceel). In een natuurgebied is het echter alleen mogelijk op een aan de watergang gelegen perceel een weilanddepot
op te richten.

Wordt de baggerspecie op een niet aan de watergang grenzend perceel opgeslagen dat géén landbouwgrond is, dan
valt de opslag onder de MBA Opslaan van grond of baggerspecie. Het daarna op de bodem aanbrengen wordt in dat
geval beschouwd als toepassen op de landbodem onder de MBA Toepassen van grond of baggerspecie. Baggerspecie
elders aanbrengen mag alleen volgens de regels en kwaliteitseisen die voor het toepassen van grond gelden.


Verspreiden op aan de watergang grenzende percelen (op de kant) en in weilanddepots
Het beleid voor het verspreiden van bagger op landbodem heeft twee uitgangspunten:
   • In principe dient het aan de plaats van baggerhandeling (de watergang) aangrenzende perceel de bagger te
      ontvangen (aansluiting op de wettelijke ontvangstplicht na uitvoeren van de msPAF-toets);
   • Verslechtering van de kwaliteit van de ontvangende bodem wordt voorkomen, dan wel zoveel mogelijk beperkt.

Begrippen ‘aan de watergang grenzend perceel’ en ‘watergang’
In het Aanvullingsbesluit bodem worden de begrippen ‘aan de watergang grenzend perceel’ en ‘watergang’ genoemd
zonder een maximale afstand te noemen. Omdat de mogelijkheid tot verspreiden niet meer beperkt is tot het aan de
watergang grenzende perceel, maar ook mogelijk is op landbouwpercelen op een afstand van maximaal 10 kilometer
van de locatie waarvan de baggerspecie afkomstig is, lijkt de vraag wat precies als aangrenzend perceel moet worden
beschouwd minder relevant.
Echter, wanneer geen sprake is van een landbouwperceel blijkt toch de noodzaak deze begrippen concreet te maken.
De gemeente Haarlemmermeer doet dit als volgt:
   • Aan de watergang grenzend perceel: Perceel met minimaal één zijde grenzend aan een watergang waar zich de
       baggerhandeling voordoet. Percelen die door een weg, pad, smalle grondstrook of ander werk van de watergang
       zijn gescheiden, worden toch als ‘aan de watergang grenzend’ beschouwd;
   • Watergang: Een fysiek afgebakende watergang (met dammen, stuwen, gemalen enzovoort), dan wel
       uitmondend in een ander type watergang (vaart, boezem, wetering, kanalen, plassen enzovoort). Een bij elkaar




                                                                                                          Pagina 93 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




      horend stelsel van gelijke watergangen, direct grenzend aan de baggerlocatie, wordt ook als ‘aangrenzende
      watergang’ beschouwd, zoals een stelsel van sloten binnen hetzelfde peilgebied.

Toepassen (gerijpte) baggerspecie op landbodem
Gerijpte baggerspecie wordt beschouwd als grond, waarvoor de regels voor toepassen (niet zijnde verspreiden) van de
MBA toepassen van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) gelden. Zie verder paragraaf 6.5 van dit beleidskader.

Verspreiden chloridehoudende bagger
Wanneer bagger afkomstig is uit een gebied grenzend aan het Noordzeekanaal (binnen dijkring 44, afwaterend op het
Noordzeekanaal) en hierdoor ziltig is, wordt bij verspreiden op aan de watergang grenzende percelen of bij verspreiden
op een landbouwperceel binnen 10 km afstand altijd de zorgplicht in acht genomen. Dit betekent dat bagger niet
zonder meer mag worden verspreid (of toegepast) binnen een andere dijkring waarbinnen een chloride-eis geldt.
Bij de invulling van de zorgplicht bij verspreiden van chloridehoudende baggerspecie kan aangesloten worden bij de
normen voor toepassen van chloridehoudende grond of baggerspecie in paragraaf 6.7 van dit beleidskader.


Verspreiden van baggerspecie met PFOS/PFOA
Het verspreiden of het voorafgaand aan verspreiden tijdelijk opslaan in een weilanddepot van
(onderhouds)baggerspecie met PFOS en PFOA op het aangrenzend perceel is in alle gevallen aanvullend op de msPAF-
toets toegestaan tot een maximum gehalte (na bodemtypecorrectie) van 3 µg/kg d.s. voor PFOS en 7 µg/kg d.s. voor
PFOA, mits er geen direct contact (ook ná zetting) met het grondwater plaatsvindt, dan wel invloed naar kwetsbare
objecten aan de orde is.

Door het verspreiden op het aangrenzend perceel van (onderhouds)baggerspecie met PFOS en/of PFOA te maximeren
tot een gehalte van respectievelijk 3 µg/kg d.s. en 7 µg/kg d.s. beschouwt het Rijk vooralsnog de ecologische druk als
gevolg van het verspreiden toelaatbaar. Dit geldt ook voor een ontvangende bodem met een (functie en/of
bodemkwaliteit-) indeling in de Klasse Niet ingedeeld – PFOS/PFOA – Vrij Toepasbaar. Deze belasting wordt hiermee
vergelijkbaar geacht met een gering verhoogde ecologische druk voor genormeerde stoffen volgens het ms-PAF-
principe. Wel moet voorkomen worden dat lokaal overmatige beïnvloeding kan plaatsvinden, vooral in het geval van
tijdelijke opslag in een weilanddepot voor enige duur. Bij de aanleg van een tijdelijk weilanddepot voorafgaand aan de
definitieve verspreiding moet rekening gehouden worden met ligging hiervan ten opzichte van het grond- en
oppervlaktewater om lokaal intensieve uitspoeling via het grondwater en rechtstreekse afspoeling naar (een deel van)
dat oppervlaktewater te voorkomen.
Voor de (definitieve) verspreiding van baggerspecie wordt een laagdikte van circa 0,2 m als voldoende gering belastend
beschouwd.

      6.11 Melden van toepassen grond of baggerspecie op landbodem

Meldplicht (voor de toepassing als geheel)
Ten minste een week voor de start van de activiteit wordt aan het bevoegd gezag een melding gedaan van het
voornemen van het doen van een functionele toepassing. Als het voornemen om grond of baggerspecie toe te passen
niet is gemeld, is het toepassen niet toegestaan.


Het achterwege laten van een melding heeft dus grote gevolgen. Dit is een verschil met de meldingsplicht die in het
Besluit bodemkwaliteit was opgenomen, toen met het niet naleven van die meldingsplicht alleen een administratief
voorschrift was overtreden. Dit had geen gevolgen voor het toepassen als zodanig, dat was toegestaan zolang aan de
inhoudelijke voorschriften van het Besluit bodemkwaliteit werd voldaan. De reden van deze wijziging is dat de melding




                                                                                                         Pagina 94 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>                                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                 Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




onmisbaar is voor het houden van (risico)gestuurd toezicht. Een formele beoordeling door het bevoegd gezag is niet
nodig. Het bevoegd gezag controleert weliswaar het formulier en de documenten, maar neemt geen besluit.


Een melding bevat de volgende informatie:
   • De aanduiding van de functionele toepassing34 in het kader waarvan de grond of baggerspecie wordt toegepast
     en een onderbouwing van de functionaliteit van de toepassing;
   • De dimensionering35 van de functionele toepassing in het kader waarvan de grond of baggerspecie wordt
     toegepast;
   • De hoeveelheid grond of baggerspecie in kubieke meters die in totaal wordt toegepast (het toepassen kan
     eventueel in fasen plaatsvinden, maar de melding bevat de hoeveelheid van al deze fasen samen);
   • De verwachte datum waarop voor het eerst grond of baggerspecie wordt toegepast;
   • De coördinaten van de ontvangende landbodem (tenzij het adres daarvan is vermeld);
   • Vermelding of gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid toe te passen in het kader van grootschalig toepassen
     of opvulling van een diepe plas: het is van belang dat voordat met het toepassen van grond of baggerspecie
     wordt begonnen, duidelijk wordt gemaakt onder welke regime dit zal gebeuren en dus welke regels gelden;
   • Vermelding of sprake is van toepassen in het kader van verspreiding van baggerspecie, met aanduiding van het
     toepasselijke onderdeel (verspreiden op landbodem, in een oppervlaktewaterlichaam of in uiterwaarden en
     dergelijke).

Een melding is niet nodig als:
   • De grond of baggerspecie wordt toegepast door een particulier en daarbij ten hoogste 25 m3 grond of
     baggerspecie in totaal wordt toegepast;
   • De grond of baggerspecie wordt toegepast op een bedrijf voor het telen van gewassen in de openlucht en de
     grond wordt ontgraven uit en toegepast wordt op tot dat bedrijf behorende landbouwgronden;
   • Er in totaal ten hoogste 50 m3 grond met kwaliteitsklasse ‘landbouw/natuur’ wordt toegepast;
   • Er in totaal ten hoogste 50 m3 baggerspecie met kwaliteitsklasse ‘algemeen toepasbaar’ wordt toegepast;
   • Baggerspecie wordt toegepast om te worden verspreid over aan een oppervlaktewaterlichaam grenzende
     terreinen;
   • De activiteit als vergunningplichtig is aangewezen; en
   • Er voor de betreffende toepassing al eerder een melding is gedaan.

Als de grond/baggerspecie is bewerkt in een grondreinigingsinstallatie overeenkomstig BRL SIKB 7500 of als sprake is
van een grootschalige toepassing geldt een meldingstermijn van vier weken.

Wijzigen van de melding
Als het toepassen op een andere manier wordt gedaan dan in de melding is aangegeven moet dit tenminste een week
voorafgaand aan die wijziging worden gemeld. Voor enkele situaties (grond/baggerspecie die is bewerkt in een
grondreinigingsinstallatie of voor grootschalige toepassingen) is een meldtermijn van vier weken ingesteld. Die termijn
geldt eveneens voor het op een andere manier toepassen dan in de oorspronkelijke melding is aangegeven. De keuze
om grootschalig toe te passen kan niet meer worden gewijzigd. Dit is gedaan omdat er andere eisen gelden voor
grootschalig toepassen dan voor niet-grootschalig toepassen.

Overgangsrecht melding toepassen grond of baggerspecie
Als er een melding is gedaan voor het toepassen van grond of baggerspecie volgens artikel 42 van het Besluit
bodemkwaliteit (oud), dan geldt die als een melding volgens artikel 4.1266 van het Bal. Voor de verplichting om

   34
        Een nadere specificatie van een functionele toepassing wordt gegeven in artikel 4.1269 lid 2 en 3 Bal.
   35
        De dimensionering of het begrip functionele hoeveelheid wordt nader aangeduid in artikel 4.1270 Bal.



                                                                                                                         Pagina 95 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>                                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                 Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




informatie te verstrekken per toe te passen partij, volgens artikel 4.1267 van het Bal, is geen overgangsrecht nodig. Dat
is omdat het hierbij gaat om het feitelijk verstrekken van informatie. Als de informatie al eerder bij een melding is
verstrekt, is aan de informatieverplichting voldaan.

Informatieplicht (per partij)
Ten minste een week voor start van de activiteit worden ter informatie aan het bevoegd gezag tevens de volgende
gegevens36 aangeleverd:
   • De verwachte datum van toepassen;
   • De verwachte datum waarop de activiteit zal zijn beëindigd;
   • Milieuverklaring bodemkwaliteit van de toe te passen partij grond/baggerspecie;
   • Herkomst van de toe te passen partij grond/baggerspecie;
   • Milieuverklaring bodemkwaliteit van de ontvangende bodem;
   • In geval van toepassen in een afdeklaag bij grootschalig toepassen of bij het geheel of gedeeltelijk ontwikkelen
      van een diepe plas tot landbodem: de kwaliteit van de aangrenzende landbodem;
   • Als de grond of baggerspecie afkomstig is uit een grondreinigingsinstallatie moet dit worden vermeld en tevens
      de reinigingsmethode (tenzij al vermeld in milieuverklaring bodemkwaliteit).

Deze informatieplicht geldt in zijn geheel niet als:
      • De grond of baggerspecie wordt toegepast door een particulier en ten hoogste 25 m3 grond of baggerspecie in
        totaal wordt toegepast;
      • De grond of baggerspecie wordt toegepast op een bedrijf voor het telen van gewassen in de openlucht en de
        grond wordt ontgraven uit en toegepast op tot dat bedrijf behorende landbouwgronden;
      • Er alleen grond of baggerspecie met kwaliteitsklasse ‘landbouw/natuur’ wordt toegepast37;
      • Baggerspecie wordt toegepast in het kader van de verspreiding over aan een oppervlaktewaterlichaam
        grenzende terreinen of op landbouwpercelen tot een afstand van 10 km;

Als de grond/baggerspecie is bewerkt in een grondreinigingsinstallatie of als sprake is van toepassen van
grond/baggerspecie in een diepe plas geldt een termijn van 4 weken.

De gegevens die bij de melding of informatieplicht worden verstrekt moeten ook beschikbaar zijn op de locatie van
toepassing tijdens het toepassen. Als sprake is van een uitzondering op de meld- of informatieplicht, moet er wel een
milieuverklaring bodemkwaliteit beschikbaar zijn op locatie (behalve in geval van de uitzondering voor particulieren en
voor het bedrijf voor het telen van gewassen in de openlucht). Hetzelfde geldt voor een afleverbon (indien vereist op
grond van het Besluit bodemkwaliteit).


Gevoelige bodemfuncties
Toe te passen grond op tuinen van woningen en onbedekte kinderspeelplaatsen mag niet meer dan 100 mg/kg aan
lood bevatten (2x de kwaliteitseis lood voor landbouw/natuur).
Tevens mag in toe te passen grond op kinderspeelplaatsen en moes-/volkstuinen asbest visueel en analytisch niet
aantoonbaar aanwezig zijn.

De initiatiefnemer geeft bij het indienen van de gegevens tevens de bodemgevoelige subfunctie aan waarop de
toepassing betrekking heeft, zodat het bevoegd gezag op de specifieke toepassingseisen kan toetsen.

 36
      Voor enkele onderdelen uit de hiervoor genoemde opsomming gelden uitzonderingen. (Zie artikel 4.1267, derde, vierde en vijfde lid Bal).
 37
      Mits dit kan worden aangetoond met een milieuverklaring bodemkwaliteit. Voor het toepassen van meer dan 50 m3 grond met kwaliteit
      landbouw/natuur geldt wel een meldplicht voor de toepassing als geheel. Het is echter niet nodig om per partij daarna nog informatie op
      grond van de informatieplicht door te geven.



                                                                                                                            Pagina 96 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>                                                                                 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                        Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Op de bodemfunctie landbouw/natuur betreft dit de subfunctie moestuinen/volkstuinen, op de bodemfunctie wonen
betreft dit de subfunctie wonen met tuin en kinderspeelplaatsen.

      6.12 Lokale invulling bij toepassen van grond of baggerspecie

De gemeente Haarlemmermeer heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid om maatwerkregels op de rijksregels uit het
Bal vast te stellen voor enkele onderwerpen. Ook is al bestaand beleid omgezet naar beleid en beleidsregels onder de
Omgevingswet.
Het gebiedsspecifieke beleid op grond van artikel 44 Bbk (oud) zit in het tijdelijk deel van het omgevingsplan en blijft
dus gelden. Het zal worden omgezet naar maatwerkregels op artikel 4.1272 Bal in het nieuwe deel van het
omgevingsplan. Tot die tijd functioneert het gebiedsspecifieke beleid feitelijk al als maatwerkregels, al heeft het nog
niet die juridische vorm.

De lokale invulling voor de MBA Toepassen van grond en baggerspecie wordt weergegeven in onderstaand kader.
Het gebiedsspecifieke beleid en de cursief weergegeven regels zullen worden omgezet in maatwerkregels na
inwerkingtreding van de Omgevingswet en worden vastgesteld middels een reguliere aanpassing van het
omgevingsplan.


 Maatwerkregels in omgevingsplan op rijksregels uit het Bal                                      Artikel waarop de
                                                                                                 maatwerkregel betrekking
                                                                                                 heeft
 Het gebiedsspecifieke beleid op grond van artikel 44 Bbk (oud) betreft onder andere een         (4.1272 Bal)
 aangescherpte norm voor lood (en voor asbest op grond van de zorgplicht) voor gevoelige         Tijdelijk deel omgevingsplan
 bodemfuncties en een verruiming voor de bodemfunctie bebouwing (wonen zonder tuin) in
 zones met kwaliteit industrie.
 De resultaten van een bodemonderzoek worden, behalve in PDF-format, ook aangeleverd in          (4.1267 1e lid onder e Bal)
 het XML-format (SIKB0101) voor zover het gaat om gegevens die zich daarvoor lenen.
 Wanneer sprake is van toepassing op bodemgevoelige functies (moes-/volkstuinen, tuinen          (4.1267 Bal)
 van woningen en kinderspeelplaatsen) wordt dit door de initiatiefnemer vermeld, zodat het
 bevoegd gezag op de specifieke toepassingseisen kan toetsen. Extra indieningsvereiste bij de
 informatieplicht.
 Toepassingen in het veenweidegebied mogen alleen met de grondsoort veen plaatsvinden.           (4.1272 Bal)
 Er zijn gebiedsspecifieke normen voor chloride en asbest opgenomen. Vooralsnog als              (4.1272 Bal)
 invulling van de zorgplicht. Dit zal worden omgezet naar maatwerkregels in het
 omgevingsplan.


 Beleidsregels                                                                                  Artikel waarop de beleids-
                                                                                                regel betrekking heeft
 Er zijn gebiedsspecifieke normen voor chloride en asbest.                                      2.11 Bal in samenhang met
                                                                                                4.1272 Bal
 Toepassingen in het veenweidegebied mogen alleen met de grondsoort veen plaatsvinden.          2.11 Bal in samenhang met
                                                                                                4.1272 Bal




                                                                                                                Pagina 97 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




  7 Milieubelastende activiteit toepassen van bouwstoffen

Wettelijk kader:
De milieubelastende activiteit ‘Toepassen van bouwstoffen’ (bedrijfstakoverstijgend) is te vinden onder paragraaf 3.2.25
(artikelen 3.48m en n); de algemene regels onder paragraaf 4.123 (artikelen 4.1257 tot en met 4.1264) van het Besluit
activiteiten leefomgeving (Bal).


In Nederland (en ook in Haarlemmermeer) worden bouwstoffen veelvuldig toegepast, zoals bij menig bouw- en
infrastructureel project.
Het toepassen van bouwstoffen is een milieubelastende activiteit. De nadelige gevolgen voor het milieu die deze
activiteit kan veroorzaken betreffen verontreiniging van de bodem als gevolg van onder andere het ongewenst uitlogen
van verontreinigende stoffen en een ondoelmatig beheer van afvalstoffen. Maar een positief effect kan zijn dat wordt
bespaard op het gebruik van primaire grondstoffen. De regels bestaan vooral uit implementatie van de Kaderrichtlijn
afvalstoffen en uit een nationale uitwerking van passende preventieve maatregelen en beste bestaande technieken. Het
toepassen van bouwstoffen omvat zowel het aanbrengen als het daarna aangebracht houden van bouwstoffen. Ook het
tijdelijk uitnemen en opnieuw toepassen van bouwstoffen valt hieronder.

Onder de milieubelastende activiteit ‘Toepassen van bouwstoffen’ vallen niet:
    • Het toepassen van mijnsteen of vermengde mijnsteen in de voormalige mijnbouwgebieden in de provincie
      Limburg (in Haarlemmermeer niet relevant);
    • Het toepassen van bouwstoffen binnen een gebouw, als de bouwstoffen zo worden toegepast dat geen contact
      met hemelwater, oppervlaktewater of grondwater kan optreden.

Nuttig en functioneel toepassen
Het toepassen van bouwstoffen is alleen toegestaan als er sprake is van toepassen van bouwstoffen voor het
aanleggen, in stand houden, herstellen, veranderen of uitbreiden van een werk. Een werk is gedefinieerd als:
infrastructuur, waaronder bouwwerken, of het resultaat van een andere functionele toepassing van bouwstoffen.
Als er geen sprake is van een functionele toepassing is het toepassen niet toegestaan. Het toepassen van de
bouwstoffen geldt dan als verwijderen (storten) van afvalstoffen. Dit mag op grond van de Kaderrichtlijn afvalstoffen
alleen als hiervoor een individuele afvalstoffenvergunning is verleend. Deze afvalstoffenvergunning kan alleen
betrekking hebben op het storten van afvalstoffen. Het is niet mogelijk om via deze vergunning alsnog een toepassing
te realiseren die niet functioneel is.

De hoeveelheid bouwstoffen die nodig is verschilt van geval tot geval en wordt beoordeeld aan de hand van gangbare
civieltechnische, bouwtechnische, ecologische of esthetische maatstaven. Zo mag een geluidswal in beginsel niet hoger
worden dan nodig is voor de bescherming tegen de geluidsoverlast.

Gebruik van afvalstoffen als bouwstof
Bouwstoffen kunnen een afvalstof zijn, waarbij zich twee situaties kunnen voordoen. Afvalstoffen kunnen worden
gebruikt als grondstof voor de vervaardiging van bouwstoffen of ze kunnen worden bewerkt zodat ze als bouwstof
kunnen worden toegepast. Daarnaast kunnen bouwstoffen vrijkomen uit een eerdere toepassing en dan de juridische
status van afvalstof krijgen. Tegen het toepassen van afvalstoffen als bouwstof bestaat geen principieel bezwaar.
Integendeel, verantwoord hergebruik (nuttige toepassing) van afvalstoffen is juist gewenst met het oog op een zuinig
gebruik van grondstoffen. Ook heeft verantwoord hergebruik de voorkeur boven bijvoorbeeld verbranden of storten uit




                                                                                                          Pagina 98 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>                                                                                                 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                   Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




het oogpunt van een doelmatig beheer van afvalstoffen. Daarom is het toepassen van bouwstoffen, voor zover het
daarbij om afvalstoffen gaat, toegestaan mits sprake is van een nuttige toepassing 38.

Niet alle functionele toepassingen zijn toegestaan
Er zijn toepassingen van bouwstoffen, die op zichzelf onder omstandigheden als functionele toepassingen kunnen
worden aangemerkt, maar die desondanks verboden zijn:
     • Het toepassen van bouwstoffen om een oppervlaktewaterlichaam te verondiepen (dempen) of tot landbodem
          te ontwikkelen;
     • Het toepassen van bouwstoffen om de bodem op te hogen voor de verwezenlijking van bedrijventerreinen,
          woningbouwlocaties, landbouwgronden, natuurgronden, tuinen of recreatieterreinen.

Dergelijke laagwaardige toepassingen van bouwstoffen, waarvoor bovendien grote hoeveelheden nodig zijn, zijn
onwenselijk met het oog op het zuinig gebruik van grondstoffen en het doelmatig beheer van afvalstoffen. In deze
toepassingen worden de bouwstoffen meestal blijvend onderdeel van de bodem, wat in strijd is met het voorschrift dat
bouwstoffen terugneembaar moeten zijn. Voor een fundering onder een gebouw, weg of parkeerterrein mogen wel
bouwstoffen worden gebruikt, omdat daarbij niet het oogmerk bestaat dat de bouwstoffen blijvend onderdeel van de
bodem gaan uitmaken. De fundering is om civieltechnische redenen nodig, er is dus sprake van een functionele
toepassing.

          7.1      Begripsomschrijvingen bouwstoffen

De begripsomschrijvingen in deze paragraaf zijn afkomstig uit landelijke wet- en regelgeving en hier opgenomen ter
toelichting/als uitleg. Er is geen sprake van een lokale invulling van definities.

Bouwstof
Het begrip ‘bouwstof’ wordt in het Besluit bodemkwaliteit (artikel 1 Bbk (gewijzigd)) omschreven als materiaal dat is
bestemd om te worden toegepast, waarin de totaalgehalten aan silicium, calcium of en aluminium samen meer dan 10
gewichtsprocent van dat materiaal bedragen. Het gaat om steenachtig materiaal. Voorbeelden hiervan zijn beton,
asfalt, dakpannen en bakstenen. In de definitie van het begrip bouwstof zijn vlakglas, metallisch aluminium, grond of
baggerspecie uitgezonderd. Materialen zoals kunststof, hout of stro worden ook toegepast als bouwstof, maar deze
materialen vallen dus niet onder de regels voor bouwstoffen in het Bal. Asbest voldoet in principe wel aan de definitie
van een bouwstof, maar vanwege milieuhygiënische risico’s mag het niet meer worden toegepast.

Granuliet
Een vast materiaal met een korrelgrootte van 63 µm en kleiner, afkomstig uit een breekproces van graniet en
zandsteen/kwartsiet die meer dan 10 procent silicium bevatten, en in mindere mate ook calcium en aluminium. Verder
bestaat granuliet uit organische stof in een verhouding en met een structuur zoals die van nature in de bodem wordt
aangetroffen. Granuliet voldoet daarmee aan de definitie van grond. Zie uitspraak Raad van State in granuliet-discussie:
Uitspraak 202004635/1/R1 - Raad van State.

Immobilisaat
Het begrip immobilisaat is in het Bal gedefinieerd als vormgegeven bouwstoffen die het product zijn van een methode
van verwerking waarbij de chemische of fysische eigenschappen van een afvalstof worden gewijzigd met het primaire
doel daarin aanwezige verontreinigende stoffen vast te leggen. Immobilisaat is een mengsel van een of meerdere


38
     Nuttige toepassing volgens art 1.1 Wet milieubeheer: elke handeling met als voornaamste resultaat dat afvalstoffen een nuttig doel dienen
     door hetzij in de betrokken installatie, hetzij in de ruimere economie, andere materialen te vervangen die anders voor een specifieke functie
     zouden zijn gebruikt, of waardoor de afvalstof voor die functie wordt klaargemaakt.



                                                                                                                                Pagina 99 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




(afval)stoffen met toevoeging van een bindmiddel en overige additieven. Immobilisaten worden samengesteld uit
onderdelen (bijvoorbeeld sorteerzeefzand) die zelfstandig niet toepasbaar zijn als bouwstof. Door toevoeging van het
bindmiddel worden de verontreinigingen in de verschillende (afval)stoffen fysisch en/of chemisch gebonden. Met een
voorafgaande milieuverklaring kan worden aangetoond dat het immobilisaat voldoet aan de maximale
samenstellingswaarden en emissiewaarden.

AVI-bodemassen
Het begrip AVI-bodemassen is in het Bal gedefinieerd als bodemas dat resteert na verbranding in een installatie die
alleen of in hoofdzaak is bedoeld voor het verbranden van huishoudelijke afvalstoffen en bedrijfsafvalstoffen in een
roosteroven of een wervelbedoven. AVI-bodemassen zijn zonder verdere bewerking niet toepasbaar. Door AVI-
bodemas te bewerken kan een vrij toepasbare bouwstof ontstaan, mits deze aan de kwaliteitseisen voldoet. Bewerken
kan door het AVI-bodemas te reinigen of bijvoorbeeld AVI-bodemas als immobilisaat toe te passen.

Staalslakken/staalslakkenmengsels
Staalslak is een bijproduct van de staalproductie. Het ontstaat bij de omzetting van ruwijzer naar staal. De gestolde
staalslak is een steenachtig materiaal. Staalslakken vallen grotendeels onder de Beoordelingsrichtlijn (BRL)9310. Met
andere slakken vallen deze onder de paraplu-BRL 9345. Er zijn ook mengsels met 5-20% staalslak onder de BRL2506
als hydraulisch menggranulaat (HG). Voor deze bouwstoffen gelden toepassingsvoorwaarden, zoals “droogligging” en
geen contactmogelijkheid met oppervlaktewater.

Grondstabilisatie
Grondstabilisatie wordt ook wel aangeduid met massastabilisatie. In het kader van het streven naar een circulaire
economie ontstaan er steeds nieuwe soorten bouwstof (niet-vormgegeven) die worden gemaakt door de grond ter
plaatse met bindmiddelen te ‘stabiliseren’. De beschikbaarheid van een milieuverklaring voor de bouwstof voorafgaand
aan toepassing daarvan is het uitgangspunt van de regelgeving over bouwstoffen. Grondstabilisatie wordt vaak
toegepast zonder milieuverklaring vooraf. Er wordt een flinke groei verwacht van deze toepassingen. Vaak gaat het om
zeer grote toepassingen.

Partij
Onder partij wordt verstaan een hoeveelheid (bodem)materiaal die volgens de bij of krachtens het Besluit
bodemkwaliteit gestelde regels als partij wordt aangemerkt. Hoewel in artikel 1, tweede en derde lid, van het Besluit
bodemkwaliteit een uitleg wordt gegeven wat in dat besluit en daarop berustende bepalingen als een partij moet
worden aangemerkt, dient verder te worden gekeken dan dat artikel. In de regels van het Besluit bodemkwaliteit en de
Regeling bodemkwaliteit zijn onder andere bepalingen opgenomen over het samenvoegen en splitsen van partijen, deze
moeten ook worden meegenomen in de afweging of van een partij sprake is. In de toelichting bij artikel 1 van het
Besluit bodemkwaliteit is nader aangegeven wat onder partij wordt verstaan. Daarin zijn ook voorbeelden opgenomen.

Werk
Het begrip werk is een breed begrip dat functionele toepassingen van bouwstoffen dekt. In de omschrijving van het
werk zijn naast overige functionele toepassingen, de begrippen ‘bouwwerk’ (constructie van enige omvang van hout,
steen, metaal of ander materiaal, die op de plaats van bestemming direct of indirect met de grond verbonden is, direct
of indirect steun vindt in of op de grond, bedoeld om ter plaatse te functioneren, met inbegrip van de daarvan deel
uitmakende bouwwerkgebonden installaties) en ‘infrastructuur’ (wegen en vaarwegen, waaronder routenetwerken voor
wandelen, fietsen en varen, en spoorwegen, havens, luchthavens, energie-infrastructuur, buisleidingen, openbare
hemelwater- en ontwateringsstelsels en vuilwaterriolen, infrastructuur voor watervoorzieningswerken en andere vitale
infrastructuur) opgenomen. Het gaat bijvoorbeeld om dijken, viaducten, (spoor)wegen of geluidswallen. Een belangrijke
eigenschap van een werk is dat het een functioneel karakter heeft.




                                                                                                        Pagina 100 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




De situaties waarin géén bouwstoffen mogen worden toegepast zijn geregeld in artikel 4.1260 van het Bal, het gaat
hierbij om het verondiepen van een oppervlaktewaterlichaam of het ontwikkelen tot landbodem of het ophogen van de
bodem voor het verwezenlijken van bedrijventerreinen, woningbouwlocaties, landbouwgronden, natuurgronden, tuinen
of recreatieterreinen.


        7.2   Informatieplicht toepassen AVI-bodemassen en immobilisaten

Voor de meeste bouwstoffen is in het Bal geen meld- of informatieplicht opgenomen. Alleen voor het toepassen van
AVI-bodemassen en immobilisaten geldt een informatieverplichting, omdat specifiek toezicht is vereist. Deze
toepassingen worden in het bodeminformatiesysteem geregistreerd.

Als AVI-bodemassen of immobilisaten worden toegepast, worden ten minste vier weken voor het begin van de activiteit
de volgende gegevens en bescheiden verstrekt aan het bevoegd gezag:
    •    De verwachte datum van het begin van de activiteit;
    •    De verwachte datum waarop het werk zal zijn voltooid;
    •    Een milieuverklaring bodemkwaliteit die betrekking heeft op de toe te passen AVI-bodemassen en
         immobilisaten;
    •    De herkomst van de AVI-bodemassen en immobilisaten;
    •    De kwaliteit van de AVI-bodemassen of immobilisaten;
    •    De hoeveelheid AVI-bodemassen of immobilisaten in kubieke meters die in totaal in het werk zal worden
         toegepast;
    •    De coördinaten van de ontvangende landbodem, tenzij het adres daarvan is vermeld, of de coördinaten van het
         ontvangende oppervlaktewaterlichaam.

De ruime termijn van vier weken – in vergelijking met de termijn van een week die geldt voor het toepassen van grond
en baggerspecie – is nodig om het bevoegd gezag voldoende gelegenheid te geven om de informatie te beoordelen en
zo nodig een controle in te plannen. Ook is er tijd om voorafgaand aan de activiteit eventueel een maatwerkvoorschrift
op te leggen ter invulling van de zorgplicht.

Omdat de kwaliteit van het immobilisaat sterk afhankelijk is van de materialen die zijn verwerkt en de reiniging van
AVI- bodemas een nieuw proces is en de kwaliteit mede wordt beïnvloed door het uitgangsmateriaal, is het belangrijk
om tijdig zicht te hebben op de herkomst en de kwaliteit van de toe te passen materialen, vooral omdat deze
materialen vaak in grote hoeveelheden worden toegepast.
Op basis van deze specifieke informatieplicht worden toepassingen met AVI-bodemassen of immobilisaten
geregistreerd, waardoor bij eventueel vrijkomen van deze toegepaste AVI-bodemassen of immobilisaten deze te
onderscheiden zijn van andere bouwstoffen. Vanwege de specifieke milieuhygiënische eigenschappen van AVI-bodemas
en immobilisaten is het wenselijk dat deze materialen met het oog op de circulaire economie bij vrijkomen apart worden
behandeld en niet worden vermengd met reguliere bouwstoffen in de recyclingketen.

        7.3   Meldplicht bij toepassen risicovolle bouwstoffen

Toepassen van IBC-bouwstoffen stopt onder de Omgevingswet (behoudens kortdurend overgangsrecht). Er zijn echter
nog steeds andere soorten bouwstoffen die bij het toepassen kunnen leiden tot risico’s en milieugevolgen.




                                                                                                        Pagina 101 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>                                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                  Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Voor twee grote groepen is daarvoor onder de Omgevingswet al wat geregeld. Dat zijn (vrij toepasbare) bodemas en
immobilisaat, waarvoor een informatieplicht39 is opgenomen in artikel 4.1258 van het Besluit activiteiten leefomgeving
(Bal), zie paragraaf 7.2 van dit beleidskader.

Voor bouwstoffen waarvan de toepassing moet kunnen worden geregistreerd, en waarbij de risico’s grotendeels
ontstaan bij beëindigen van de toepassing, volstaat een informatieplicht. Dit dient om de bouwstoffen die in de
toekomst vrijkomen (als het werk waarin ze zijn toegepast zijn functie verliest) op een verantwoorde manier te kunnen
registreren.

Naast algemene regels over het toepassen van bouwstoffen (in paragraaf 4.123 Bal) is in artikel 2.11 Bal een specifieke
zorgplicht opgenomen. Maar zonder voorafgaande melding kan deze zorgplicht in de praktijk - omdat toezichthouders
niet op de hoogte zijn van een voorgenomen toepassing - pas achteraf worden ingezet als er risico’s voor de mens en
het ecosysteem zijn ontstaan. Bijvoorbeeld als er veel dode vissen worden aangetroffen in de sloot naast een perceel,
en dat dit blijkt te komen door een eerdere toepassing van een van de genoemde bouwstoffen op het perceel.
Daarom is een meldplicht voor bouwstoffen waarbij het risico schuilt in de toepassing zelf, zoals staalslakken(mengsels)
en grondstabilisatie (het civieltechnisch verbeteren van grond door er bepaalde stoffen in aan te brengen), vanuit het
oogpunt van toezicht en handhaving dringend gewenst. Het Rijk heeft deze meldplicht voor beide typen bouwstoffen
niet (goed) gereguleerd.

Naar aanleiding van ophef in de media over het toepassen van staalslakken, de politieke commotie die daardoor
ontstond en de zeer ongewenste milieuhygiënische gevolgen bij foutieve toepassing is de vraag naar extra toezicht en
handhaving toegenomen. Ook grondstabilisatie is niet (goed) gereguleerd door het Rijk. Bij het invoeren van een
meldplicht en/of informatieplicht kunnen (op grond van ingediende gegevens en bescheiden) voorafgaand aan de
activiteit zo nodig maatwerkvoorschriften worden opgelegd aan de initiatiefnemer.


Risico’s voor de mens en het ecosysteem
Het risico bij toepassing van staalslakken(mengsels) en grondstabilisatie bestaat uit een (tijdelijke) zeer hoge pH-
waarde van grond en oppervlaktewater door het uitspoelen van vrije kalk, die bij mensen kan leiden tot huidirritatie en
die schadelijk kan zijn voor de ecologie in het oppervlaktewater (massale vissterfte). Hoewel risico’s bij hydraulisch
menggranulaat (ontstaan door recycling) niet geheel uitgesloten zijn lijkt een meldplicht vooral van belang bij mengsels
met meer dan 20 procent staalslakken.
Omdat de pH-waarde bij grondstabilisatie in de meeste gevallen iets minder kritisch is dan bij staalslakken lijkt het
verantwoord om voor een meldplicht een ondergrens voor de grootte van het werk aan te houden van 1000 m 2.


Gelet op de genoemde risico’s voor het ecosysteem maar ook voor de gezondheid van mensen die in aanraking komen
met de bouwstof, is een meldplicht voor staalslakken en grondstabilisatie opgenomen in het omgevingsplan. De
meldplicht, met een termijn van vier weken, geldt voor toepassing van de volgende bouwstoffen:
    • Staalslakken en staalslakkenmengsels met meer dan 20 procent staalslakken; en
    • Grondstabilisatie (als niet-vormgegeven bouwstof) van meer dan 1000 m2.

De melding bevat de volgende informatie:
   a. De verwachte datum van het begin van de activiteit;


39
      Een informatieplicht voor een milieubelastende activiteit in het Bal houdt in dat bepaalde gegevens tijdig (bepaald aantal weken
     voorafgaand aan de activiteit) moeten worden ingediend. Bij een meldplicht voor een milieubelastende activiteit in het Bal is het verboden
     om de activiteit of bepaalde onderdelen daarvan te starten zonder de melding met bijbehorende gegevens tijdig (doorgaans 4 weken
     voorafgaand aan de activiteit) in te dienen.




                                                                                                                            Pagina 102 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




    b.    De verwachte datum waarop de toepassing zal zijn voltooid;
    c.    Een milieuverklaring bodemkwaliteit die betrekking heeft op de toe te passen bouwstof;
    d.    De herkomst van de bouwstof;
    e.    De hoeveelheid van de bouwstof in kubieke meters die in totaal in het werk zal worden toegepast;
    f.    De coördinaten van de ontvangende landbodem, tenzij het adres daarvan is vermeld, of de coördinaten van
          het ontvangende oppervlaktewaterlichaam;
    g.    Kritische aspecten zoals grondwater en oppervlaktewater in de nabijheid, zetting, pH-buffercapaciteit,
          kwetsbare objecten en ecologie.

Wijzigingen in deze gegevens moeten een week van te voren worden gemeld.

Toepassingsvoorwaarden staalslakken
Zoals gezegd kan bij het toepassen van staalslakken in ophogingen en aanvullingen een tijdelijke verhoging van de pH
van het grond- en oppervlaktewater optreden door het uitspoelen van vrije kalk. Zonder adequate voorzieningen wordt
toepassing van staalslakken in ophogingen en aanvullingen daarom afgeraden. Het bevoegd gezag kan zo nodig
maatwerkvoorschriften stellen met eisen aan de toepassing. Op het productcertificaat staan de toepassingsvoorwaarden
voor staalslakken vaak al vermeld:
    • Alleen toepassen op landbodem;
    • Niet toepassen in direct contact met grondwater;
    • Voldoende afstand tot (stilstaand) oppervlaktewater;
    • Geen afstroming of uittreding van drainagewater op oppervlaktewater;
    • Geen lozing van drainagewater op het riool of oppervlaktewater zonder behandeling (de pH kan bijvoorbeeld
        worden verlaagd door inblazen van koolzuur).

         7.4   Gegevens en bescheiden tijdens en na afloop toepassing

Voor het toepassen van bouwstoffen gelden, met uitzondering van AVI-bodemas, immobilisaten, staalslakken en
grondstabilisatie, geen meld- en informatieverplichtingen voor het begin van de activiteit. De gebruikte bouwstoffen
moeten wel voldoen aan bepaalde kwaliteitseisen. Bouwstoffen mogen overeenkomstig het Besluit bodemkwaliteit
alleen op de markt worden gebracht als ze zijn voorzien van een milieuverklaring bodemkwaliteit. Om dit te kunnen
aantonen moet een initiatiefnemer tijdens en na afloop van het aanbrengen van bouwstoffen een aantal gegevens en
bescheiden beschikbaar hebben. Dit bevordert het houden van effectief toezicht op het toepassen van bouwstoffen.

Met een milieuverklaring bodemkwaliteit wordt aangetoond dat aan de kwaliteitseisen wordt voldaan. Om het recht op
het afgeven van een erkende kwaliteitsverklaring te krijgen is een erkenning noodzakelijk voor het produceren van de
bouwstof, grond of baggerspecie en moet de erkende producent beschikken over een productcertificaat. De
milieuverklaring mag alleen worden afgegeven als de bouwstoffen volgens een voorgeschreven methode aan de
daarvoor geldende milieukwaliteitseisen zijn getoetst en daaruit is gebleken dat ze voor alle parameters aan de eisen
voldoen. Aan de hand van een afleverbon kan worden gecontroleerd of de partij die wordt toegepast, ook de partij is
waarvoor de milieuverklaring bodemkwaliteit is afgegeven. Milieuverklaringen bodemkwaliteit en afleverbonnen worden
ten minste vijf jaar na het aanbrengen van de bouwstoffen bewaard.

Uitzonderingen milieuverklaring/afleverbon bij hergebruik van bouwstoffen
Er bestaat een aantal uitzonderingen op de administratieve verplichting om voor elke partij bouwstoffen tijdens en na
afloop van het aanbrengen te beschikken over een milieuverklaring bodemkwaliteit en een afleverbon. Deze
uitzonderingen hebben betrekking op bouwstoffen die zodanig van aard zijn of die onder zodanige omstandigheden
(opnieuw) worden toegepast dat er geen risico bestaat van verontreiniging van de bodem of het



                                                                                                        Pagina 103 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




oppervlaktewaterlichaam. De hoge kosten die met de afgifte van een milieuverklaring zijn gemoeid, staan in deze
gevallen in geen verhouding tot de geringe risico’s die het gebruik van deze bouwstoffen meebrengen. Het gaat hierbij
om de volgende bouwstoffen/situaties:

    •    Metselmortel of natuursteenproducten (met uitzondering van breuksteen of steenslag);
    •    Vormgegeven bouwstoffen die zonder verandering van eigenschappen of samenstelling in ongewijzigde vorm
         (bijvoorbeeld dakpannen, stoeptegels en bakstenen) en onder dezelfde omstandigheden opnieuw worden
         toegepast;
    •    Asfalt of asfaltbeton, waarvan volgens de in het Besluit bodemkwaliteit (gewijzigd) gestelde regels is
         vastgesteld dat het niet teerhoudend is en die opnieuw in dezelfde wegverharding wordt toegepast;
    •    Bouwstoffen die tijdelijk uit een werk zijn weggenomen, in dat werk op of nabij dezelfde locatie in ongewijzigde
         vorm en onder dezelfde omstandigheden opnieuw worden toegepast zonder dat het eigendom daarvan wordt
         overgedragen;
    •    Bouwstoffen die worden toegepast door een natuurlijk persoon, anders dan in het uitoefenen van zijn beroep
         of bedrijf, en de in het werk toegepaste hoeveelheid bouwstoffen in totaal ten hoogste 25 m 3 bedraagt.

Maar de inhoudelijke verplichtingen, zoals de kwaliteitseisen waaraan moet worden voldaan, blijven van toepassing.

IBC-bouwstoffen
Het toepassen van IBC-bouwstoffen is onder de Omgevingswet niet meer mogelijk. Er is alleen overgangsrecht voor
een periode van zes maanden om bestaande voorraden nog te kunnen afzetten. Voorwaarde is wel dat voorafgaand
aan inwerkingtreding van de Omgevingswet een melding is gedaan. IBC-bouwstoffen die vrijkomen uit werken
(bijvoorbeeld staalslakken die zijn toegepast als toepasbare bouwstof, maar na vrijkomen en keuren toch IBC-bouwstof
blijken te zijn) kunnen zodanig worden bewerkt dat deze als toepasbare bouwstoffen kunnen worden toegepast.

        7.5   Verwijderingsplicht bouwstoffen

In artikel 4.1262, lid 2 van het Bal staat beschreven dat bouwstoffen moeten worden verwijderd als het werk waarin ze
zijn toegepast buiten gebruik is gesteld. Dit is nodig, omdat de bodem fysisch of chemisch verontreinigd kan raken of
kan worden aangetast door het op of in de bodem brengen van materialen die niet van nature in de bodem voorkomen.
Maar onder bepaalde omstandigheden kan het verwijderen van bouwstoffen na buitengebruikstelling van het werk
grotere nadelige gevolgen hebben voor de fysieke leefomgeving dan ze daar te laten. Het gaat vooral om situaties
waarin ondoorlatende bodemlagen beschadigd kunnen raken, zoals bijvoorbeeld bij verwijdering van betonnen heipalen
in dergelijke bodemlagen. Maar bijvoorbeeld een tijdelijke bouwweg of een parkeerplaats moet wel worden verwijderd
als het werk is afgerond (en de definitieve weg of parkeerplaats niet op dezelfde plek is aangelegd).

        7.6   Lokale invulling bij toepassen van bouwstoffen

De gemeente Haarlemmermeer heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid om maatwerkregels op de rijksregels uit het
Bal vast te stellen voor enkele onderwerpen. De lokale invulling voor de MBA Toepassen van bouwstoffen wordt
weergegeven in onderstaand kader.

De hieronder genoemde meldplichten worden in het omgevingsplan opgenomen via een voorbereidingsbesluit dat gelijk
in werking treedt met de Omgevingswet.
De cursief weergegeven maatwerkregel zal na inwerkingtreding van de Omgevingswet middels een reguliere
aanpassing van het omgevingsplan worden doorgevoerd.




                                                                                                         Pagina 104 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>                                                                                    Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Maatwerkregels in omgevingsplan op rijksregels uit het Bal                                      Artikel waarop de
                                                                                                maatwerkregel betrekking
                                                                                                heeft
Er is een meldplicht voor staalslakken (ten minste vier weken van tevoren).                     Paragraaf 4.123 Bal
Er is een meldplicht voor grondstabilisatie van meer dan 1000   m2   (ten minste vier weken     Paragraaf 4.123 Bal
van tevoren).
Ten minste een week voordat de activiteit toepassen AVI-bodemas of toepassen                    (4.1258 Bal)
immobilisaat op een andere manier wordt verricht dan overeenkomstig de ingediende
gegevens, wordt het bevoegd gezag hierover geïnformeerd.




                                                                                                               Pagina 105 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>                                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                 Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




  8 Bouwen van een bodemgevoelig gebouw
         8.1     Instructieregels Rijk en regels in het omgevingsplan

Ter bescherming van de volksgezondheid gelden al heel lang regels en voorwaarden voor bouwen op verontreinigde
bodem. Dat is in de Omgevingswet niet anders. Het Rijk stelt in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) instructieregels
voor het omgevingsplan van gemeenten voor het toelaten van een bouwactiviteit op een bodemgevoelige locatie,
oftewel het bouwen op verontreinigde bodem. Een instructieregel betekent dat een gemeente verplicht is hierover
regels op te nemen in het omgevingsplan. Binnen door het Rijk aangegeven grenzen mag een gemeente deze regels
wel zelf invullen.

De instructieregels zijn vertaald naar regels in het omgevingsplan. In dit hoofdstuk worden de geldende regels
beschreven. Als een gemeente deze regels wil aanpassen, dan moet hierbij worden voldaan aan de instructieregels van
het Bkl.

Het omgevingsplan bevat een vergunningplicht voor de omgevingsplanactiviteit bouwwerken. Het is - behoudens
uitzonderingen40 - verboden zonder omgevingsvergunning een bouwactiviteit te verrichten en het te bouwen bouwwerk
in stand te houden en te gebruiken. De regels over het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een
bodemgevoelige locatie haken hierbij aan.


Wettelijk kader:
Deze instructieregels staan in paragraaf 5.1.4.5.1 (artikelen 5.89g tot en met m) van het Besluit Kwaliteit Leefomgeving
(Bkl) en zijn van toepassing op het toelaten van een bouwactiviteit - bestaande uit het bouwen van een bodemgevoelig
gebouw - op een bodemgevoelige locatie. Hier zijn ook de definities van bodemgevoelig gebouw en bodemgevoelige
locatie te vinden, die via een schakelbepaling doorwerken naar het omgevingsplan.

De regels voor de binnenplanse vergunningplicht voor omgevingsplanactiviteit bouwwerken staan in het omgevingsplan.
De regels over het bouwen van een bodemgevoelig gebouw maken hier onderdeel van uit.


         8.2     Begrippen bodemgevoelig gebouw en bodemgevoelige locatie

Wat is een bodemgevoelig gebouw?
Een bodemgevoelig gebouw is een gebouw (of gedeelte daarvan) dat de bodem raakt, waarvan aannemelijk is dat er
meer dan twee uur per dag aaneengesloten personen aanwezig zullen zijn (vergelijkbaar met de regeling onder de
Woningwet), of een woonschip of woonwagen. De omschrijving van een bodemgevoelige gebouw sluit aan bij de
term verblijfsfunctie die werd gebruikt in de regels voor bouwen op verontreinigde grond zoals die golden voor
inwerkingtreding van de wet. Voorbeelden van bodemgevoelige gebouwen zijn een woning, school, kinderdagverblijf,
kantoor, woonschip, woonwagen, museum, ziekenhuis, et cetera.

Om te voorkomen dat voor het bouwen van elk bodemgevoelig gebouw een melding of vergunning nodig is, geldt een
uitzondering voor bouwactiviteiten die bestaan uit een bijbehorend bouwwerk (als bedoeld in bijlage I van het Besluit
bouwwerken leefomgeving) van beperkte omvang (max. 50 m2).



 40
      Er zijn bouwwerken die altijd vergunningvrij zijn qua ruimtelijke bouwvergunning (vergunning omgevingsplanactiviteit), deze staan
      beschreven in het Besluit bouwwerken leefomgeving (artikel 2.15f Bbl).



                                                                                                                           Pagina 106 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




De waarde van 50m2 sluit aan bij de onderste afbakening die momenteel in het Besluit omgevingsrecht is opgenomen
voor bijbehorende bouwwerken: in een tuin tot 100 m2 mag 50% hiervan vergunningvrij bebouwd worden en hoeft
hiervoor geen bodemonderzoek uitgevoerd te worden. Deze ondergrens gaat nooit over het bouwen van een
hoofdgebouw, maar over bijbehorende bouwwerken (aanbouw of los bouwwerk met verblijfsfunctie) bij reeds
bestaande hoofdgebouwen. Het moment waarop een nieuw hoofdgebouw wordt gebouwd, is het passende moment om
bodemonderzoek te doen en maatregelen te treffen, ook voor de tuin waar mogelijk in de toekomst wordt uitgebouwd.
Wanneer er sprake is van bijvoorbeeld een parkeerplaats op prive-terrein (de tuin) telt deze mee bij de bepaling van
het tuinoppervlak. Ligt de parkeerplaats op de openbare weg dan neemt de gemeente zonodig maatregelen als de
functie verandert.

Ook bij het bouwen van een bijbehorend bouwwerk van minder dan 50 m2 kan het verstandig zijn een bodemonderzoek
te doen, zeker als er informatie is die doet vermoeden dat er (historische) verontreiniging aanwezig zijn.
Een kelder is geen bijbehorend bouwwerk, dus de uitzondering voor een bijbehorend bouwwerk geldt niet. Bij een
bouwaanvraag voor een kelder die onderdeel wordt van een bodemgevoelig gebouw is dus altijd een bodemtoets
nodig.


Wat is een bodemgevoelige locatie?
Een bodemgevoelige locatie is een locatie waarop een bodemgevoelig gebouw is toegelaten op grond van het
omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Ook de aangrenzende
aaneengesloten tuin of het aangrenzende aaneengesloten terrein wordt daaronder verstaan. Dit kan ook een
gezamenlijke binnentuin bij een appartementencomplex zijn. Ook valt een onmiddellijk aan een woonschip of
woonwagen grenzende tuin of grenzend terrein onder de definitie van een bodemgevoelige locatie.


Een binnenplanse omgevingsplanactiviteit is een activiteit die voldoet aan de regels van het omgevingsplan en waar een
vergunning voor nodig is. De gemeente bepaalt deze activiteiten (met enkele beperkingen / randvoorwaarden vanuit
het Rijk). Bijvoorbeeld de binnenplanse vergunningplicht voor de omgevingsplanactiviteit bouwwerken die in het
omgevingsplan is opgenomen (ruimtelijke omgevingsvergunning bouwen).

Een buitenplanse omgevingsplanactiviteit is een activiteit die niet voldoet aan de regels van het omgevingsplan en niet
vergunningvrij voor het bouwen is. Er zijn twee varianten:
1. Een activiteit waarvoor het omgevingsplan bepaalt dat een vergunning nodig is, maar waarvoor het niet mogelijk is
   de vergunning te verlenen volgens de beoordelingsregels. Bijvoorbeeld als bij het bouwen van een bodemgevoelig
   gebouw de waarde toelaatbare kwaliteit bodem wordt overschreden, maar het niet aannemelijk is gemaakt dat
   sanerende maatregelen worden getroffen die voldoen aan de standaardmaatregelen uit paragraaf 4.5 van dit
   beleidskader;
2. Een andere activiteit in strijd met het omgevingsplan (in dit kader niet relevant).


De term ‘toelaten’ geeft aan dat hier ook een gebouw of deel van een gebouw wordt verstaan dat nog niet aanwezig is.
Voor het gemak wordt hierna uitgegaan van het voorbeeld van een woning. Dat kan een andere functie zijn dan de
huidige functie, bijvoorbeeld als gevolg van functiewijziging. Ook als een woning feitelijk nog niet aanwezig is, kan er
dus sprake zijn van een bodemgevoelige locatie.
Een bodemgevoelige locatie is ook een aaneengesloten terrein direct grenzend aan een bodemgevoelig gebouw. Omdat
het aaneengesloten terrein van één eigenaar kan bestaan uit meerdere kadastrale percelen, is ervoor gekozen om niet
uit te gaan van het kadastrale perceel. Dit sluit aan bij de voormalige regels over het tegengaan van bouwen op
verontreinigde grond in de Woningwet. Het gaat om het gedeelte van het perceel (zoals de tuin) waar de blootstelling
zich daadwerkelijk kan voordoen. De tuin is immers bij uitstek gevoelig voor contact door mensen met
bodemverontreiniging (bijvoorbeeld door het naar binnen lopen (huisstof), spelende kinderen, tuinieren en verbouwen



                                                                                                         Pagina 107 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>                                                                                             Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




van voedselgewassen, enzovoorts). Bij een aanvraag van een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit
met betrekking tot een bouwwerk moet daarom ook altijd een situatietekening van de oude en de nieuwe situatie
worden gevoegd, om de bodemgevoeligheid van het gebouw en de locatie te kunnen beoordelen.
Het bouwen van een gebouw op een bodemgevoelige locatie wordt ook kortweg aangeduid als: bouwen van een
bodemgevoelig gebouw.

          8.3     Waarde toelaatbare kwaliteit bodem

Het is voor mens en dier uiteraard wenselijk om zo min mogelijk verontreinigende stoffen binnen te krijgen. Maar het is
niet mogelijk dit tot nul terug te brengen. In het milieu (lucht, werkomgeving, water, voeding, bodem) zijn nu eenmaal
verontreinigingen (ook van nature) aanwezig. Het milieubeleid is erop gericht om die blootstelling zoveel mogelijk te
verminderen. In Haarlemmermeer kiezen we ervoor om risico’s in ieder geval tot een ‘aanvaardbaar niveau’ terug te
brengen. Wat aanvaardbaar is heeft enerzijds te maken met mogelijke (gezondheids)gevolgen en anderzijds met de
(maatschappelijke) kosten om deze gevolgen te voorkomen.

Op grond van artikel 5.89i van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bevat een omgevingsplan waarden voor de
toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw.
De bodem moet hieraan voldoen om een bodemgevoelig gebruik toe te laten, zonder dat maatregelen nodig zijn.41
De toelaatbare kwaliteit bodem wordt overschreden als voor ten minste één stof de gemiddelde gemeten concentratie
in meer dan 25 m3 bodemvolume hoger is dan de toelaatbare kwaliteit bodem.
Voor de meeste stoffen is deze waarde de interventiewaarde, zoals opgenomen in bijlage IIA van het Bal. Voor lood en
PFAS zijn echter afwijkende waarden opgenomen in het omgevingsplan.

De waarden die Haarlemmermeer in het omgevingsplan heeft opgenomen voor lood en PFAS staan in Tabel 8.1.

Tabel 8.1       Waarde toelaatbare kwaliteit van de bodem voor bouw van een bodemgevoelig gebouw voor lood en PFAS (ongecorrigeerd voor
                bodemtype)
 Bodemgevoelige gebruiksfunctie                   Waarden lood              Waarden PFOA en som-            Waarden overige PFAS
                                                  (in mg/kg ds)             waarden PFAS-mengsels           (in µg /kg ds)
                                                                            (in µg /kg ds)

 Ter plaatse van de tuin of buitenruimte:
 Woning met tuin                                  370                       60                              59
 Kinderdagverblijf met buitenruimte
 School met buitenruimte
 Ter plaatse van het gebouw:
 Woning                                           Interventiewaarde         60                              59
 Kinderdagverblijf                                conform bijlage IIA
 School                                           van het Bal
 Ter plaatse van het gebouw inclusief
 eventuele buitenruimte:
 Overige bodemgevoelige gebouwen, zoals
 winkel, kantoor



41
      Een buitenplanse omgevingsvergunning kan worden aangevraagd als de waarde toelaatbare kwaliteit wordt overschreden en het
     verantwoord is deze bodemverontreiniging niet (helemaal) te saneren of beschermende maatregelen te treffen. De initiatiefnemer moet dan
     wel aantonen dat de MTR niet wordt overschreden en er aan de TCL/geurdrempel wordt voldaan (zoals opgenomen in bijlagen Vb en XIIIb
     van het Bkl). Zie ook paragraaf 4.6 van dit beleidskader. Om te berekenen of er sprake is van een overschrijding van de MTR/TCL moet de
     risicotoolbox bodem (RTB), module CONCRIT (de opvolger van SANSCRIT met vergelijkbare berekeningsmethodiek en waarden) worden
     gebruikt.




                                                                                                                         Pagina 108 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Anders dan bij een saneringsgeval onder de Wet bodembescherming is het niet noodzakelijk om de exacte hoeveelheid
verontreiniging of de contour voor een bepaalde concentratie stoffen in beeld te brengen; de grens van 25 m 3 is alleen
bedoeld om te voorkomen dat de beoordelingsregel elke emmer verontreiniging vangt. De regel is niet gericht op het
opsporen en aanpakken van hele kleine verontreinigingen en vereist daarom alleen maatregelen als het om meer dan
25 m3 verontreiniging binnen een perceel gaat.
De grens van 25 m3 geldt niet voor asbest, omdat asbest ook in kleine hoeveelheden gevaar voor de gezondheid kan
opleveren. Ook bij een kleinere hoeveelheid dan 25 m3 moeten de in het omgevingsplan omschreven maatregelen
worden getroffen.

Lood: lagere waarde toelaatbare kwaliteit bodem
Bij de functie wonen met tuin is voor lood gekozen voor een lagere waarde voor toelaatbare kwaliteit bodem dan de
interventiewaarde, namelijk 370 mg lood/kg (ongecorrigeerd voor bodemtype), vanwege gezondheidsrisico’s voor jonge
kinderen.


Van alle stoffen die standaard gemeten worden in de bodem is lood het grootste probleem. Dat komt met name door
het hoge gezondheidsrisico voor kinderen tot 6 jaar. Kinderen krijgen lood binnen bij het spelen op loodhoudende
grond via hand-mond gedrag (ingestie). Deze loodbelasting heeft een nadelig effect op het leervermogen en leidt tot
verlies aan IQ-punten. Nieuw onderzoek van het RIVM [Lit. 20] heeft aangetoond dat er geen veilige ondergrens voor
lood bestaat.
Naar aanleiding van het RIVM-rapport heeft de landelijke GGD-projectgroep bodem een gezondheidskundig advies
opgesteld (Lood in bodem en gezondheid – Toelichting Landelijke GGD projectgroep Bodem, 18 april 2016 [Lit. 21]),
waarin zij voor verschillende bodemgebruiksfuncties advieswaarden voor lood in de bodem geeft.
Haarlemmermeer heeft de GGD-advieswaarde voor lood overgenomen in lokaal beleid.

De meest zinvolle maatregel is het saneren van locaties met de gevoeligste bodemfuncties, te weten tuinen van
woningen en kinderspeelplaatsen. Met kinderspeelplaatsen worden ook buitenruimten bij kinderdagverblijven en
scholen bedoeld. Deze worden tegenwoordig steeds vaker onverhard aangelegd, waardoor er contact kan zijn met de
bodem. De Omgevingsdienst NZKG beoordeelt het bodemonderzoek bij bouwaanvragen (om te toetsen op de waarde
toelaatbare kwaliteit bodem) en saneringsmeldingen op het aspect lood.

Voor woningen met een grote moestuin (> 200 m2) ligt de grens waarboven humane risico’s kunnen optreden zelfs nog
lager dan voor wonen met tuin, namelijk op 260 mg lood/kg (ongecorrigeerd voor bodemtype). Dit is een
advieswaarde, die niet als harde eis in het omgevingsplan is vastgelegd. Het is namelijk niet op voorhand duidelijk hoe
de tuin zal worden ingericht als er een aanvraag voor een omgevingsvergunning wordt gedaan.


Haarlemmermeer hanteert een toelaatbare kwaliteit bodem van 370 mg lood/kg (absoluut gehalte, niet gecorrigeerd
voor lutum en organisch stof) ter plaatse van de tuin of buitenruimte bij het bouwen van de volgende bodemgevoelige
gebouwen:
- woning met tuin
- kinderdagverblijf met buitenruimte
- school met buitenruimte




                                                                                                         Pagina 109 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>                                                                                          Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                             Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Toetsen waarde toelaatbare kwaliteit
In Tabel 8.2 is schematisch weergegeven hoe bij verschillende bouwactiviteiten door de Omgevingsdienst wordt
getoetst op de vastgestelde toelaatbare bodemkwaliteit voor lood en overige stoffen (met wijze van aanpak). De derde
kolom bevat de waarden toelaatbare kwaliteit voor diffuus lood uit Tabel 8.1 (370 mg/kg d.s. voor wonen met tuin).

Voor andere immobiele stoffen dan lood (bijvoorbeeld zink, koper en PAK) is zulke speciale aandacht niet nodig, omdat
gezondheidsrisico’s als gevolg van bodemverontreiniging niet of nauwelijks aan de orde zijn.

Bij een bodemgevoelige gebruiksfunctie waar geen contact met de bodem door jonge kinderen voor de hand ligt, zoals
winkels of kantoren met eventuele buitenruimte of tuin, wordt als standaardwaarde de interventiewaarde aangehouden.

Tabel 8.2   Toetsen humaan risico van lood, PFAS en overige stoffen bij nieuwbouw van een bodemgevoelig gebouw (incl. tuin) of
            nieuwbouw van een bij een bestaand gebouw behorend bouwwerk (> 50 m2), met bijbehorende maatregelen. De genoemde
            waarden zijn absolute (gemeten) gehalten, zonder bodemtypecorrectie.
 Stof       Situatie                     Humaan risico         Sanerende of               Kwaliteitseis         Volgens
                                         toetsen volgens       beschermende               afdeklaag             omgevingsplan
                                                               maatregelen                (zie Tabel 6.1)

 Lood       Nieuwbouw bodemgevoelig                                                       Landbouw/natuur
            gebouw, inclusief tuin       Omgevingsplan         Afdeklaag of               of max 1002)
                                         (>370 mg/kg)          verwijderen                mg/kg aan lood (2x    Sanering verplicht
            Bijbehorend bouwwerk1) bij
            bestaand gebouw > 50 m2)                                                      landbouw/natuur)



 PFAS       Nieuwbouw bodemgevoelig      Omgevingsplan         Afdeklaag of verwijderen    Landbouw/natuur
            gebouw, inclusief tuin       (>60 µg/kg                                        of afhankelijk van   Sanering verplicht
            bijbehorend bouwwerk1) bij   PFOA, >59 µg/kg                                   zone BKK
            bestaand gebouw >50 m2)      overige PFAS)


 Overige    Nieuwbouw bodemgevoelig      Interventiewaarde     Afdeklaag of               Landbouw/natuur       Sanering verplicht bij
 stoffen    gebouw, inclusief tuin                             verwijderen                of afhankelijk van    overschrijding
            bijbehorend bouwwerk1) bij                                                    zone BKK              Interventiewaarde
            bestaand gebouw >50 m2)
 1) Als bedoeld in Bijlage I bij het Besluit bouwwerken leefomgeving;
 2) Voor toepassen van grond op tuinen van woningen wordt voor lood een norm van 100 mg/kg gehanteerd (zie ook hoofdstuk 6), de
    waarde toelaatbare kwaliteit van 370 mg/kg geldt als waarde waarboven gesaneerd moet worden (bij nieuwbouw bodemgevoelig
    gebouw).


Waarde toelaatbare kwaliteit bodem voor PFAS-houdende grond
Niet genormeerde stoffen zijn niet opgenomen in het Bkl. Maar ook bij niet genormeerde stoffen in de bodem kan
sprake zijn van mogelijke gezondheidsrisico’s. De schadelijkheid en aanwezigheid van PFAS (poly- en
perfluoralkylstoffen) is de laatste jaren uitdrukkelijk naar voren gekomen. Van de groep poly- en perfluoralkylstoffen
(verder: PFAS) is bekend dat deze in veel gebieden in de bodem voorkomen, met name de stoffen PFOS en PFOA.
Voor stoffen uit de PFAS-groep zijn vooralsnog geen interventiewaarden afgeleid. Voor PFOS en PFOA kan gebruik
worden gemaakt van de Indicatieve Niveaus voor Ernstige Verontreiniging (INEV's). INEV's worden op dezelfde manier
vastgesteld als interventiewaarden. Het humane beschermingsniveau ter onderbouwing van de interventiewaarden en
INEV's is gebaseerd op de bodemfunctie 'wonen met tuin'. Het humane beschermingsniveau komt overeen met het
maximaal toelaatbaar risico (het MTR).




                                                                                                                     Pagina 110 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>                                                                                             Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




INEV's zijn gebaseerd op het niveau van de meest kritische risicogrens. Op basis van de meest recente inzichten blijkt
dat voor PFOS en PFOA de humane risicogrenzen bepalend zijn (RIVM, 20 juli 2021, gebaseerd op de gezondheids-
kundige grenswaarden van EFSA, [Lit. 22 en 23]). In de ‘Verzamelbrief bodem en ondergrond’ van 2 mei 2022 bevestigt
de staatssecretaris voor infrastructuur en waterstaat dat de humane risicogrenzen uit het rapport van het RIVM van juli
2021 als INEV’s gebruikt kunnen worden. Deze vervangen eerdere INEV’s uit 2020 (die waren gebaseerd op
ecologische risicogrenzen, die toen bepalend leken te zijn).

De humane risicogrens of het MTR voor PFOS is vastgesteld op 59 µg/kg ds en voor PFOA op 60 µg/kg ds. Deze MTR-
waarden vormen de absolute ongecorrigeerde waarden42 voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor alle
(bodemgevoelige) gebruiksfuncties ter plaatse van de tuin of buitenruimte. Voor overige PFAS geldt de waarde van
PFOS. Deze toelaatbare waarden zijn veel hoger dan de regionaal vastgestelde achtergrondwaarden van PFOS en PFOA
in de bodem. Als op een locatie of in een gebied concentraties worden aangetoond die de toelaatbare waarden
overschrijden is zeer waarschijnlijk sprake van een bronlocatie (in plaats van een diffuse verontreiniging), waarvoor
moet worden onderzocht of sanering nodig is.

         8.4     Indieningsvereisten vergunning omgevingsplanactiviteit bouwwerken:
                 specifieke aanvraagvereisten voor bouwen van een bodemgevoelig gebouw

Bodemonderzoek
Indien sprake is van een aanvraag voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw, is een bodemonderzoek(srapport)
vereist conform de eisen voor voorafgaand bodemonderzoek in het Bal. In hoofdstuk 2 staat of een verkennend
bodemonderzoek noodzakelijk is of dat mogelijk kan worden volstaan met een vooronderzoek in combinatie met de
bodemkwaliteitskaart. Het onderzoek heeft in principe betrekking op de gehele bodemgevoelige locatie, dus ook de tuin
of het terrein bij het gebouw. Ook een gezamenlijke binnentuin moet worden onderzocht.

Uit bodemonderzoek blijkt of de toelaatbare kwaliteit van de bodem wel of niet wordt overschreden.
Als er sprake is van een tijdelijk bouwwerk (voor maximaal 15 jaar), dan is een verkennend onderzoek niet nodig
wanneer uit het vooronderzoek blijkt dat de locatie onverdacht is of er slechts sprake is van een geringe verdenking.
In gebieden die geen onderdeel uitmaken van de bodemkwaliteitskaart moet de situatie per geval bekeken worden.
Mogelijk zijn deze gebieden al gesaneerd of juist onvoldoende onderzocht.

Als uit het bodemonderzoek blijkt dat de waarde toelaatbare kwaliteit bodem niet wordt overschreden, dan is het
voldoende om het bodemonderzoek bij de aanvraag te voegen.
Wordt de waarde toelaatbare kwaliteit bodem wél overschreden, dan wordt een beschrijving van de
saneringsmaatregelen bijgevoegd, waarmee aannemelijk wordt gemaakt dat er gesaneerd gaat worden. Hiervoor wordt
gebruik gemaakt van de MBA saneren op grond van het Bal of, indien het overgangsrecht van toepassing is, wordt de
sanering uitgevoerd als bedoeld in artikel 3.1 van de Aanvullingswet bodem Omgevingswet, mits een vergelijkbaar
saneringsresultaat wordt behaald.

In onderstaande figuur wordt geschetst wanneer een verkennend bodemonderzoek conform NEN5740 bij de bouw van
een bodemgevoelig gebouw noodzakelijk is.

 42
      In de RIVM-memo Achtergrondwaarden en risicogrenzen ten behoeve van onderbouwing Maximale Waarden PFAS voor toepassen van
      grond en baggerspecie (20 juli 2021, [Lit. 23]) staat ten aanzien van een correctie voor het organisch stofgehalte van de bodem het
      volgende: Het voorkomen van PFOS en PFOA in de landbodem kon in het achtergrondwaardenonderzoek niet eenduidig worden
      gerelateerd aan het organisch stofgehalte (Wintersen et al., 2020b). Een literatuurreview laat zien dat naast organisch stof ook andere
      parameters, zoals pH en de mate van waterverzadiging, van belang zijn voor sorptie en beschikbaarheid (Negash, 2020). Op basis
      hiervan wordt geconcludeerd dat een correctie voor organisch stof niet onderbouwd kan worden op basis van studies naar het voorkomen
      of gedrag van PFAS. Aanbevolen wordt om geen bodemtypecorrectie op PFAS toe te passen.



                                                                                                                         Pagina 111 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>                                                                                    Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                          Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Wanneer sprake is van asbestverdacht bouw- of sloopafval of asbestverdacht recyclinggranulaat in de bodem (meer
dan 50 procent bodemvreemd materiaal) is een onderzoek conform NEN 5897 nodig.




Figuur 8.1   Schema beoordeling verkennend onderzoek conform NEN5740 bij de bouw van een bodemgevoelig gebouw.


Bij overschrijding toelaatbare kwaliteit bodem: beschrijving saneringsmaatregelen
Als uit bodemonderzoek blijkt dat de vastgestelde toelaatbare kwaliteit bodem wordt overschreden, dan worden op
grond van de regels in het omgevingsplan sanerende of andere beschermende maatregelen genomen om op deze
locatie een bouwactiviteit van een gebouw op een bodemgevoelige locatie toe te laten. Anders dan onder de Wbb
kunnen dit ook maatregelen zijn voor de naastgelegen grond, bijvoorbeeld de tuin bij een woning. Bij de aanvraag voor
het bouwen van een bodemgevoelig gebouw moeten de voorgenomen saneringsmaatregelen of andere beschermende
maatregelen worden gevoegd. Met de ingediende gegevens moet aannemelijk worden gemaakt dat er sanerende of
beschermende maatregelen genomen gaan worden. Kijk voor saneren in hoofdstuk 4.

Wat te doen bij overschrijding toelaatbare kwaliteit bodem in een natuurgebied?
Als bij het bouwen van een bodemgevoelig gebouw in een waardevol natuurgebied de toelaatbare kwaliteit bodem
wordt overschreden (en sanering op grond hiervan verplicht is), dan moet worden overlegd met een stadsecoloog of de
natuurorganisatie die het beheer voert in het betreffende gebied, om te kijken óf en welke saneringsmaatregelen zinvol
en doelmatig zijn en die zo min mogelijk ingrijpen in het ecosysteem.


Ook wanneer de bodemverontreiniging een ecologisch risico oplevert (dus zonder samenhang met bouwen) zal in
overleg met natuurbeheerders worden gekeken of een aanpak noodzakelijk is.

       8.5     Beoordeling aanvraag binnenplanse omgevingsvergunning
               omgevingsplanactiviteit bouwwerken

Indien uit het bodemonderzoeksrapport blijkt dat de waarde toelaatbare kwaliteit bodem niet wordt overschreden, is er
vanwege de bodemkwaliteit geen belemmering om de vergunning te verlenen.



                                                                                                                 Pagina 112 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>                                                                                 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Bij de beoordeling van de aanvraag omgevingsvergunning bouwen bodemgevoelig gebouw wordt bij overschrijding van
de waarde toelaatbare kwaliteit getoetst of voldoende aannemelijk is gemaakt dat gesaneerd zal worden, bijvoorbeeld
doordat er een melding MBA Saneren (conform Bal) is ingediend.
In de vergunning wordt voorgeschreven dat een sanering conform Bal moet worden uitgevoerd.


      8.6     Informatieplicht voor ingebruikname na maatregelen op verontreinigde bodem

Om de gezondheid van de gebruikers van een bodemgevoelig gebouw te beschermen, moeten we zeker weten dat de
voorgeschreven saneringsmaatregelen daadwerkelijk zijn uitgevoerd. Daarom moet worden voldaan aan een
informatieplicht over de uitgevoerde maatregelen als voorwaarde voor ingebruikname van het gebouw. Het
bodemgevoelig gebouw – dit kan ook een (grote) aanbouw zijn aan een bestaand gebouw – op een bodemgevoelige
locatie kan alleen in gebruik worden genomen nadat de gemeente een week vantevoren is geïnformeerd over hoe de
voorgeschreven maatregelen zijn uitgevoerd.
Dit geldt ook voor de ingebruikname van een tuin of het terrein grenzend aan een woonschip of woonwagen.
De initiatiefnemer informeert het bevoegd gezag na afloop van de sanering dat en hoe de sanering is uitgevoerd. Dit
geeft het bevoegd gezag de gelegenheid om, voordat het gebouw in gebruik wordt genomen, adequaat en tijdig
toezicht te houden om te beoordelen of de sanering is afgerond en inderdaad heeft opgeleverd dat het bodemgevoelige
gebouw geschikt is voor gebruik.

Het Bal kent ook een vergelijkbare informatieplicht na beëindiging van de MBA saneren. De initiatiefnemer kan in één
keer aan beide informatieplichten voldoen.

      8.7     Lokale invulling bouwen bodemgevoelig gebouw

De gemeente Haarlemmermeer heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid om de regels voor bouwen van een
bodemgevoelig gebouw uit de door het Rijk meegegeven bruidsschat om te zetten naar regels in het omgevingsplan.
De lokale invulling voor bouwen van een bodemgevoelig gebouw staat in onderstaand kader.


De hieronder genoemde regels worden in het omgevingsplan opgenomen via een voorbereidingsbesluit dat gelijk in
werking treedt met de Omgevingswet.


 Regels in omgevingsplan met betrekking tot bouwen van een bodemgevoelig                       Artikel in omgevingsplan
 gebouw                                                                                        ntb

 Voorafgaand aan de aanvraag omgevingsvergunning voor de bouw van een bodemgevoelig            In samenhang met par 5.2.2.
 gebouw in BKK-zones 3 en 3A en in niet-gezoneerde gebieden met te weinig gegevens wordt       Bal (voorafgaand
 een verkennend bodemonderzoek conform de NEN5740 uitgevoerd. Voor een tijdelijk               bodemonderzoek)
 bouwwerk kan een uitzondering gelden.
 De resultaten van een bodemonderzoek worden, naast in PDF-format, ook aangeleverd in          In samenhang met par 5.2.2.
 het XML-format (SIKB0101) voor zover het gaat om gegevens die zich daarvoor lenen.            Bal (voorafgaand
                                                                                               bodemonderzoek)
 Bij de aanwezigheid van asbestverdacht bouw- of sloopafval of asbestverdacht
 recyclinggranulaat in de bodem, wordt het resultaat van een onderzoek verstrekt dat is
 verricht overeenkomstig NEN 5897 voor zover sprake is van meer dan 50% bodemvreemd
 materiaal.
 Als een sanering onder het overgangsrecht valt en het oude recht van toepassing is, kan een
 vergelijkbaar resultaat worden behaald als met een sanering overeenkomstig het Bal.
 Daarom wordt onder het begrip sanerende of andere beschermende maatregel tevens



                                                                                                          Pagina 113 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>                                                                                 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




verstaan een sanering als bedoeld in artikel 3.1 van de Aanvullingswet bodem
Omgevingswet, mits een vergelijkbaar saneringsresultaat wordt behaald.
De waarde toelaatbare kwaliteit bodem bij het bouwen van een woning met tuin, een
kinderdagverblijf met buitenruimte, of een school met buitenruimte is voor lood vastgesteld
op 370 mg/kg (gemeten waarde) ter plaatse van de tuin of buitenruimte.
Het volumecriterium van 25 m3 geldt hierbij niet.
De waarde toelaatbare kwaliteit bij het bouwen van een bodemgevoelig gebouw is voor
PFOS is vastgesteld op 59 µg/kg ds en voor PFOA op 60 µg/kg ds (gemeten waarde). Voor
overige PFAS geldt de waarde van PFOS.
In de vergunning wordt voorgeschreven dat een sanering conform Bal (of conform Wbb
indien de sanering onder overgangsrecht valt) is uitgevoerd voorafgaand aan ingebruikname
van het gebouw.
In de vergunning wordt voorgeschreven dat een week voorafgaand aan de ingebruikname
van het gebouw het bevoegd gezag wordt geïnformeerd over de uitgevoerde sanering.

Aan de vergunning kunnen voorschriften worden verbonden in het geval dat de bodem niet
geschikt is voor het beoogde doel maar door het stellen van voorschriften alsnog geschikt
kan worden gemaakt. Dit artikel is in het omgevingsplan opgenomen met het oog op stoffen
waarvoor (nog) geen waarde toelaatbare kwaliteit in het omgevingsplan is vastgesteld, maar
die wel negatieve effecten op de gezondheid van de gebruikers kunnen hebben.




                                                                                                          Pagina 114 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




  9 Wijziging naar bodemgevoelig gebruik
      9.1    Gezondheidsrisico’s bij wijzigen gebruik

Een bestaand gebouw kan een nieuwe invulling krijgen waardoor het een bodemgevoelig gebouw wordt. Het is van
belang dat de bodemkwaliteit geen gezondheidsrisico’s oplevert voor de nieuwe gebruikers van het gebouw. Dit geldt
zowel voor de plek waar het gebouw staat (door uitdamping, doordringing van verontreiniging in leidingen, et cetera)
als voor een eventuele tuin of buitenruimte.
Vooral bodemverontreiniging met lood of asbest in de tuin of buitenruimte kan gezondheidsrisico’s geven.

De meest voorkomende bodemverontreiniging die een risico kan vormt is lood. Lood kan een negatief effect hebben op
het leervermogen van kinderen tot en met 6 jaar. Het loodgehalte in bodem waar kinderen mee in contact kunnen
komen, moet bij voorkeur lager zijn dan 100 mg/kg.

      9.2    Toetsen van bodemonderzoek bij wijzigen naar bodemgevoelig gebruik

De resultaten van een bodemonderzoek kunnen bij de Omgevingsdienst NZKG worden ingediend om te toetsen of er
gezondheidsrisico’s zijn. De Omgevingsdienst NZKG kan dan adviseren over eventuele maatregelen of kan
gebruiksadviezen geven om blootstelling aan de verontreiniging te voorkomen.




                                                                                                        Pagina 115 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




  10         Diverse onderwerpen
      10.1 Voormalige stortplaatsen

Er zijn ongeveer 4.000 bekende voormalige stortplaatsen in Nederland, met een totale oppervlakte van ongeveer 8.000
hectare. Sommige voormalige stortplaatsen zijn in eigendom van de gemeente, de meeste zijn in bezit van private
partijen.

Een voormalige stortplaats is een terrein waar, al dan niet onder toezicht van de overheid, in het verleden afval
is gestort. Het stortmateriaal bestaat met name uit huishoudelijk afval, bedrijfsafval , bagger en bouw- en
sloopafval. ‘Voormalige’ betekent dat de stortactiviteiten voor 1 september 1996 zijn gestopt. Deels waren deze
stortplaatsen vergund onder de Hinderwet of Wet milieubeheer , maar de nazorg van deze categorie stortplaatsen
is niet of maar beperkt geregeld. Deze categorie stortplaatsen is per provincie geïnventariseerd en onderzocht in
het kader van het NAVOS-project. De stortplaatsen waar na 1 september 1996 afval is gestort, valle n onder de
Nazorgregeling Wet milieubeheer en worden dus niet als voormalige stortplaats aangemerkt.

Het huidig juridisch kader
Op dit moment is er voor de voormalige stortplaatsen geen specifiek juridisch kader, maar de Wet bodembescherming
(Wbb), Waterwet (stortplaatsen buitendijks, in uiterwaarden) en de Wet milieubeheer bieden wel mogelijkheden om
gewenste milieuhygiënische doelstellingen te behalen. De Wbb biedt de mogelijkheid om voormalige stortplaatsen
beleidsmatig aan te duiden als een potentieel geval van ernstige bodemverontreiniging. Het juridisch instrumentarium
van de Wbb is dan van toepassing. Met een provinciale milieuverordening kunnen onder meer regels worden gesteld
voor het beschermen van de gezondheid, de bodemkwaliteit en de grondwaterkwaliteit bij hergebruik van voormalige
stortplaatsen.

Aard van de problematiek
Stortplaatsen hebben een specifieke bodemverontreinigingsproblematiek. Risico’s voor de mens kunnen onder meer
ontstaan door contact met een verontreinigde of te dunne afdeklaag, contact met stortmateriaal, blootstelling aan
stortgas, blootstelling aan eventueel vrijkomend percolaat of gebruik van verontreinigd grondwater. Het stortmateriaal
is meestal heterogeen van samenstelling waardoor het gevaar van blootstelling aan verontreinigingen soms moeilijk in
te schatten is. Zelfs onderzoek van dit stortmateriaal geeft door de heterogeniteit van het materiaal een beperkt inzicht.
Stortmateriaal kan ook mobiele verbindingen bevatten die door uitloging naar het grondwater een
grondwaterverontreiniging kunnen veroorzaken. De bron van deze verontreiniging in een stortplaats is daarbij niet
separaat aan te pakken.

Een ander kenmerk van de voormalige stortplaatsen is de dynamische situatie ter plekke door het optreden van erosie
van de afdeklaag (vanwege hellingen van het stortlichaam boven maaiveld) en biochemische afbraakprocessen als
gevolg van afbraak van organisch materiaal met zettingen in het stortlichaam als gevolg.
Op veel voormalige stortplaatsen die gesloten zijn voor september 1996 is nazorg en beheer niet goed geregeld. Dit in
tegenstelling tot de stortplaatsen die zijn gesloten na 1996. Op die stortplaatsen is in de meeste gevallen een volledige
bovenafdichting aangelegd, die water- en gasdicht is en is er een dikke afdeklaag aanwezig. Nazorg en beheer zijn voor
die situaties meestal goed geregeld.

Voormalige stortplaatsen onder de Omgevingswet
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaat de rol van bevoegd gezag voor de voormalige stortplaatsen over
van de provincies en waterbeheerders (stortplaatsen in uiterwaarden) naar de gemeenten. Zij worden niet direct




                                                                                                          Pagina 116 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>                                                                                 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




verantwoordelijk voor de milieuhygiënische problematiek. Hiervoor blijft bij de eigenaar of initiatiefnemer het eerste
aanspreekpunt. Wel dienen gemeenten er voor te zorgen dat de veiligheid in de directe omgeving wordt geborgd. De
functie en het gebruik van de voormalige stortlocatie (ook op lange termijn) moet in overeenstemming zijn met de
bodemkwaliteit ter plaatse en de fysieke status van de locatie. Er moet sprake zijn van een evenwichtige toedeling van
functies aan locaties waar zich voormalige stortplaatsen bevinden. Om veiligheid op voormalige stortplaatsen te kunnen
waarborgen, kunnen registratie, onderhoud en beheer en, afhankelijk van het specifieke gebruik, aanvullende
technische maatregelen nodig zijn. Daarnaast kunnen de voormalige stortplaatsen een kans bieden aan gemeenten om
hun maatschappelijke opgaven op het gebied van bijvoorbeeld woningbouw, bedrijvigheid en natuurontwikkeling te
realiseren.

Om deze mogelijke ontwikkelingen op de voormalige stortplaats te faciliteren is het van belang dat ook regels worden
gesteld aan grondverzet met bodemvreemd materiaal en dat hergebruik van materialen wordt gereguleerd. In het
Aanvullingsbesluit bodem zijn uitsluitend activiteiten opgenomen die betrekking hebben op verontreinigde grond
(waaronder graven of saneren). Er is niets opgenomen met betrekking tot handelingen met of in stortmateriaal. Zonder
het stellen van regels in het omgevingsplan kan een gemeente uitsluitend handhaven op activiteiten op een voormalige
stortplaats op basis van de zorgplicht en eventueel met een maatwerkvoorschrift in aanvulling op een andere gemelde
activiteit die van toepassing is (bijvoorbeeld bij graven in sterk verontreinigde grond).

Nadere uitwerking in omgevingsplan
In het informatieblad van Bodembeheer van de Toekomst (Omgang met voormalige stortplaatsen) worden voorbeelden
geschetst van veel voorkomende situaties en hoe hier in het omgevingsplan regels voor kunnen worden opgesteld.
In een vervolgtraject, na inwerkingtreding van de Omgevingswet, zal hier aandacht aan worden besteed.

      10.2 Toevalsvondst bodem

Het uitgangspunt van de beleidsvernieuwing bodem is dat alle locaties waar sprake was van verontreinigingen die
leidden tot onaanvaardbare risico’s zijn aangepakt of beheerst. Voor zogenaamde spoedlocaties waar de sanering nog
niet is afgerond, geldt het overgangsrecht. Dat wil zeggen dat het kader van de Wet bodembescherming op deze
locaties van toepassing blijft, totdat er een besluit op een evaluatieverslag en eventueel een nazorgplan is genomen.

In de meeste gevallen is de gemeente op de hoogte van de verontreinigde locaties binnen haar grondgebied. Toch kan
het gebeuren dat er op een locatie (bijvoorbeeld na klachten van omwonenden) onverwacht sprake is of kan zijn van
onaanvaardbare risico’s voor de gezondheid door directe of indirecte blootstelling aan een bodemverontreiniging. Zo’n
situatie wordt aangeduid als een ‘toevalsvondst’ en is geregeld in de Omgevingswet.
Verwacht wordt dat in Nederland circa 10 tot 40 van dergelijke locaties per jaar ‘ontdekt’ worden.

De overheid heeft soms andere wettelijke mogelijkheden om op te treden tegen een onverwachte vondst van
verontreiniging in de bodem of een onverwachte gebeurtenis met bodemverontreiniging tot gevolg. Dit zijn:
    • Zorgplicht (artikel 1.7) Omgevingswet die zich richt tot degene die de activiteit verricht;
    • Specifieke zorgplicht (artikel 2.11) Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) die zich richt tot degene die de Bal-
        activiteit verricht;
    • Ongewoon voorval (H19 Omgevingswet en aanvulling in het Bal): De regels gelden voor het bevoegd gezag en
        de veroorzaker.

Soms wordt een verontreiniging ontdekt die niet direct te herleiden is tot een (actuele of recente) activiteit. Als vangnet
is daarom de regeling van de toevalsvondst in de Omgevingswet opgenomen. Het gaat daarbij om het wegnemen van
de onaanvaardbare gezondheidsrisico’s door het treffen van tijdelijke beschermingsmaatregelen, bijvoorbeeld het



                                                                                                          Pagina 117 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




plaatsen van een hek met waarschuwingsborden rondom een terrein of het (mechanisch) ventileren bij uitdamping. Het
gaat er alleen om verdere blootstelling te voorkomen of te beperken door mens en risico van elkaar te scheiden.
Dit zijn andere maatregelen dan bij een ongewoon voorval/zorgplicht-situatie: de regeling van de toevalsvondst vergt
niet dat de eigenaar de verontreiniging ongedaan maakt. Bij gelegenheid van een concrete (bouw)activiteit kan de
verontreiniging verder worden aangepakt. Het is de keuze van de eigenaar of erfpachter of hij de verontreiniging
meteen aanpakt, of op een later moment.
Een toevalsvondst betekent in feite dat een reeds aanwezige, maar tot dan toe onbekende verontreiniging wordt
ontdekt, waarvan de veroorzaker niet (onmiddellijk) bekend is. Een toevalsvondst kan ook aan de orde zijn als een
verontreiniging van een andere aard blijkt te zijn dan eerder gedacht, of door voortschrijdend inzicht een stof
schadelijker blijkt dan aanvankelijk werd gedacht.

Beoordelen gezondheidsrisico’s door gemeente
In eerste instantie is doorgaans nog weinig feitelijke informatie bekend. Daarom is een redelijk vermoeden van
onaanvaardbare gezondheidsrisico’s voldoende om de regeling voor de toevalsvondst toe te passen. Een maatregel op
grond van deze regeling kan onder meer inhouden dat onderzoek wordt uitgevoerd om exact vast te stellen waaruit de
bodemverontreiniging of blootstelling bestaat. Als de eigenaar dat onderzoek naar de verontreiniging nalaat is
overheidsoptreden noodzakelijk. Dat onderzoek kan de bodemkwaliteit betreffen, maar ook een onderzoek naar de
luchtkwaliteit in gebouwen kan noodzakelijk zijn, vanwege mogelijke gezondheidsrisico’s door uitdamping van
verontreiniging.

Bij een toevalsvondst kan het gaan om directe of indirecte blootstelling. Bij directe blootstelling gaat het om acute
risico’s die zich – ook bij relatief korte blootstelling – voordoen en chronische en/of acute negatieve effecten voor de
gezondheid opleveren. De ten hoogste toelaatbare concentraties van stoffen waarbij in ieder geval sprake is van
onaanvaardbare risico’s voor de gezondheid zijn de concentraties, bedoeld in bijlage Vb van het Besluit kwaliteit
leefomgeving (MTR-humaan).
Daarnaast kan ook bij geuroverlast of bij slechte binnenluchtkwaliteit als gevolg van een bodemverontreiniging sprake
zijn van een toevalsvondst. Hierbij ligt het voor de hand om TCL (toxicologisch maximaal Toelaatbare Concentratie in
Lucht) en geurdrempel zoals opgenomen in bijlage XIIIb Bkl als toetsingskader te gebruiken.
Van indirecte blootstelling die als toevalsvondst wordt beschouwd is in ieder geval sprake bij aanzienlijke bedreiging van
de kwaliteit van drinkwatervoorraden als aangetroffen verontreiniging het grondwater kan bereiken.
Met behulp van de Risicotoolbox bodem kan berekend worden of in een voorkomende situatie sprake is van
onaanvaardbare risico’s voor de gezondheid.

Eigenaar treft maatregelen
De gemeente eist bij (vermoedelijke) onaanvaardbare gezondheidsrisico’s onderzoek en /of beheermaatregelen van de
eigenaar of erfpachter, om onaanvaardbare gezondheidsrisico’s te voorkomen of te beperken. De gemeente kan hierbij
aanwijzingen geven (beschikking). Als het nemen van maatregelen spoed heeft, kan de aanwijzing achteraf op schrift
worden gesteld.

De verplichting voor de eigenaar of erfpachter om tijdelijke beschermingsmaatregelen te treffen wegens een
toevalsvondst van verontreiniging op of in de bodem is van invloed op de rechten en plichten van de eigenaar of
erfpachter van het perceel en wordt daarom geregistreerd als een publiekrechtelijke beperking (op grond van de Wet
kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen).
In het omgevingsplan wordt aangegeven hoe deze tijdelijke beschermingsmaatregelen in stand moeten worden
gehouden, moeten worden onderhouden of moeten worden vervangen. Zie ook paragraaf 4.10 van dit beleidskader.




                                                                                                         Pagina 118 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




De wetgever heeft ervoor gekozen om de eigenaar of erfpachter aan te spreken voor de toevalsvondst en niet de
veroorzaker, vooral vanuit de noodzaak om over een slagvaardige regeling te beschikken. Vaak gaat het ook om
verontreinigingen uit het verleden waarvoor een veroorzaker niet meer of zeer moeizaam te vinden is, terwijl snelheid
juist geboden is. Die keuze past in de uitgangspunten van de Omgevingswet. De eigenaar (of erfpachter) van een
perceel is primair aan zet om maatregelen te nemen om blootstelling te voorkomen, mede omdat de Omgevingswet in
de eerste plaats de burger aanspreekt op zijn eigendom en deze primair verantwoordelijk is voor de kwaliteit van zijn
eigendom.

Andere wettelijke instrumenten zorgen ervoor dat de veroorzaker niet buiten schot blijft:
   • Als de veroorzaker alsnog bekend wordt, heeft de eigenaar altijd de mogelijkheid om via het civiele recht de
       veroorzaker aan te spreken voor zijn schade (in dit geval de kosten die de eigenaar gemaakt heeft door de
       desbetreffende beschermingsmaatregelen te treffen en eventueel de kosten van latere bodemsanering);
   • Er is de mogelijkheid van kostenverhaal op de veroorzaker van maatregelen die door de overheid zijn getroffen
       (zoals de tijdelijke beschermingsmaatregelen die de gemeente treft bij een toevalsvondst);
   • Er kan ook sprake zijn van (bestuursrechtelijke of strafrechtelijke) handhaving als er aantoonbaar wettelijke
       voorschriften zijn overtreden, waaronder de zorgplicht in artikel 1.7 Omgevingswet of de specifieke zorgplicht
       in het Besluit activiteiten leefomgeving en de verontreiniging daardoor is ontstaan. Bij bestuursrechtelijke
       handhaving kan sprake zijn van kostenverhaal.

Verplichtingen gemeente
In sommige gevallen is eigenaar niet in staat (tijdig) maatregelen te nemen of is hierin nalatig. In die gevallen treft de
gemeente zelf maatregelen en kunnen de kosten eventueel verhaald worden op de eigenaar. Kostenverhaal op de
eigenaar of erfpachter die zelf geen veroorzaker is kan in sommige situaties onredelijk uitpakken en is in de regeling
voor de toevalsvondst facultatief (anders dan bij kostenverhaal op een veroorzaker). Er is hier dus een ruimere
bestuurlijke afwegingsruimte dan bij een veroorzaker. In feite is dit een voortzetting van de vangnettaak van artikel 48
Wbb. Een beslissing tot het treffen van tijdelijke beschermingsmaatregelen (door de gemeente) wordt op schrift gesteld
en geldt als een beschikking. Deze beschikking wordt zo spoedig mogelijk aan de eigenaar of erfpachter verzonden. De
eigenaar van het perceel kan zich naar aanleiding van de beschikking verweren, als hij het niet eens is met de
voorgenomen of getroffen maatregelen of deze bijvoorbeeld niet proportioneel vindt. De eigenaar gedoogt
(gedoogplicht van rechtswege) dat maatregelen worden uitgevoerd.

De gemeente stemt af met andere bestuursorganen voor zover nodig. De andere bestuursorganen worden ook op de
hoogte gesteld van een beschikking tot het treffen van maatregelen door de gemeente.
De gemeente stemt bijvoorbeeld af met de provincie als er een relatie is met het grondwater. De provincie Noord-
Holland heeft in de omgevingsverordening NH 2022 een verplichting voor de gemeente opgenomen om de provincie
meteen te informeren bij het signaleren van een nog onbekende grondwaterverontreiniging met een volume van meer
dan 6000 m3.
Daarnaast is op grond van de omgevingsverordening een initiatiefnemer van een bodemsanering verplicht om de
provincie over een dergelijke grondwaterverontreiniging te informeren.
Het gaat hierbij niet om een toevalsvondst bodem met humane risico’s, maar om een grondwaterverontreiniging met
(mogelijke) verspreidingsrisico’s.
De regeling in de omgevingsverordening van de provincie is dus een aanvulling op de toevalsvondst bodem in de
Omgevingswet.

Onverwacht aantreffen asbest of asbestverdacht materiaal in een statische situatie
Bij het onverwachts aantreffen van asbestverdacht materiaal kan een tijdelijke maatregel worden getroffen, namelijk
het handmatig verwijderen van het zichtbare asbestverdachte materiaal door middel van handpicking. Na analytische



                                                                                                          Pagina 119 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>                                                                                             Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                 Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




bevestiging dat het asbesthoudend materiaal is, kan bekeken worden of er aanvullende maatregelen nodig zijn om
blootstelling te voorkomen.

Onverwacht aantreffen van een verontreiniging met PCB’s
Het giftige PCB (Polychloorbifenyl) werd in Nederland in 1985 en wereldwijd in 2001 verboden. De chemisch zeer
stabiele stof werd sinds de jaren ‘30 van de vorige eeuw veel toegepast in transformatoren, condensatoren,
koelvloeistoffen, brandvertragers, lijm en verf. PCB komt altijd voor in een mengsel van niet-dioxineachtige en
dioxineachtige stoffen, waarvan de laatstgenoemde een toxiciteit hebben die vergelijkbaar is met dioxinen zelf. De
grootste blootstellingsbron voor de mens bestaat uit verontreinigde vet- of olierijke voeding.
PCB-verontreinigingen worden binnen de gemeente Haarlemmermeer vooral aangetroffen als diffuse verontreinigingen
en zelden als puntbronnen. De diffuse verontreinigingen zijn waarschijnlijk het gevolg van in het verleden opgebrachte
verontreinigde grond.

Volgens de Risicotoolbox bodem is gewasconsumptie de belangrijkste blootstellingsroute voor PCB. Bij verhoogde PCB-
gehalten, in combinatie met gevoelig gebruik, moet altijd een risicobeoordeling worden gedaan om humane risico’s te
bepalen (zie bijlage Vb, Bkl). Als er onaanvaardbare humane risico’s zijn, dan zijn maatregelen noodzakelijk.

Bij gevoelig gebruik (wonen met tuin/moestuin) kan al bij lichte PCB-verontreiniging, vooral bij een laag organisch
stofgehalte, sprake zijn van onaanvaardbare humane risico’s. Op schrale zandgrond hebben tuineigenaren
hoogstwaarschijnlijk al een laag tuinaarde of compost op de bodem aangebracht om planten goed te laten groeien.
Daarom mag worden aangenomen dat in tuinen en moestuinen voldoende organisch stofgehalte in de bodem zit,
waardoor de kans op onaanvaardbare humane risico’s klein is.

         10.3 Ongewoon voorval

Bij een ongewoon voorval is snel optreden nodig om de nadelige gevolgen ervan voor onder andere het milieu zoveel
mogelijk te beperken. Een ongewoon voorval is een gebeurtenis, ongeacht de oorzaak, die afwijkt van het normale
verloop van een activiteit, zoals een storing, ongeluk of calamiteit, waardoor significant nadelige gevolgen voor de
fysieke leefomgeving43 ontstaan of dreigen te ontstaan. Ook bodemverontreiniging (grond en grondwater) valt
hieronder. Een ongewoon voorval kan optreden bij bedrijfsmatige activiteiten of op een bedrijfsterrein, maar ook in de
openbare ruimte (bijvoorbeeld een ongeluk op de weg).

Een gebeurtenis is een ongewoon voorval als de volgende criteria allemaal gelden:
    • Bij een activiteit gebeurt iets dat afwijkt van het normale verloop (storing of ongeluk, maar ook een zwaar
       ongeval of een ramp). Het maakt daarbij niet uit wat de oorzaak is. Vaak is de oorzaak een fout bij het
       uitvoeren van de activiteit. Soms kan de uitvoerder er zelf weinig aan doen, zoals bij vandalisme of een
       blikseminslag;
    • De gebeurtenis heeft (mogelijk) nadelige gevolgen voor de fysieke leefomgeving (bijvoorbeeld milieuschade,
       waaronder bodemverontreiniging, hinder, risico’s voor de omgeving, schade aan wegen of bruggen of aan een
       monumentaal pand). Ook als de schade alleen maar dreigt, is er al sprake van een ongewoon voorval;
    • De gevolgen van de gebeurtenis zijn significant (grote, merkbare gevolgen, bijvoorbeeld een ongeluk op de
       snelweg waarbij een tankwagen met diesel leegstroomt).

De uitvoerder van de activiteit heeft de volgende verplichtingen:

 43
      Het begrip fysieke leefomgeving bepaalt tot waar de Omgevingswet geldt. Wanneer er geen sprake is van fysieke leefomgeving, dan is de
      Omgevingswet niet van toepassing. Een afgebakende definitie van de fysieke leefomgeving is er niet, maar bouwwerken, infrastructuur,
      water, watersystemen, bodem, lucht, landschappen, natuur, cultureel erfgoed en werelderfgoed vallen er in elk geval wel onder.



                                                                                                                          Pagina 120 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>                                                                                           Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                               Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




    •      Van tevoren nadenken over wat er mis kan gaan en, indien mogelijk, maatregelen nemen om dat te
           voorkomen;
    •      Als er toch iets mis gaat, neemt de uitvoerder direct maatregelen om de gevolgen zo klein mogelijk te houden;
    •      Er moet worden voorkomen dat een verontreiniging in de bodem terecht komt. Zo kan bijvoorbeeld bij lekkage
           van bodembedreigende stoffen snel absorptiemateriaal op de vloer of bodem worden aangebracht, dit wordt
           ook wel bereddering genoemd;
    •      De uitvoerder geeft meteen door aan het bevoegd gezag (OD NZKG) dat er iets mis is gegaan;
    •      De uitvoerder geeft, zodra dat kan, alle informatie aan het bevoegd gezag die nodig is om de gevolgen voor de
           leefomgeving in te schatten. Dat is in ieder geval de oorzaak en het verloop van de gebeurtenis, de
           vrijgekomen stoffen en hun eigenschappen en genomen of overwogen maatregelen om verdere gevolgen te
           voorkomen;
    •      De uitvoerder zal na de eerste bereddering onderzoeken of de bodem verontreinigd is geraakt en zo ja, welke
           maatregelen worden genomen om de verontreiniging te verwijderen en zal hierover het bevoegd gezag
           informeren;
    •      Voor het herstel van de bodemkwaliteit (na de eerste 24 uur waarin bereddering plaatsvindt) is een erkenning
           bodemkwaliteit vereist;
    •      Na een ongewoon voorval neemt de uitvoerder als dat kan maatregelen om te voorkomen dat het nog een
           keer gebeurt. Bijvoorbeeld door leidingen te vervangen die in slechte staat van onderhoud verkeren.

Wat doet het bevoegd gezag bij een ongewoon voorval
Het bevoegd gezag heeft de volgende verplichtingen en bevoegdheden:
    • Het bevoegd gezag kan zelf maatregelen nemen, zolang niet duidelijk is wie het ongewone voorval
        veroorzaakte (art. 19.5 Omgevingswet). Het bevoegd gezag zet dit op schrift en stuurt het aan de veroorzaker
        zodra die bekend is;
    • Het bevoegd gezag verhaalt de kosten van maatregelen die het zelf neemt of laat nemen op de veroorzaker
        (art. 19.6 Omgevingswet);
    • Het bevoegd gezag zorgt ervoor dat er onderzoek plaatsvindt om het voorval te analyseren en de oorzaak te
        achterhalen (art. 19.7 Omgevingswet);
    • Het bevoegd gezag stelt zo nodig vergunningvoorschriften of maatwerkvoorschriften aan de activiteit om te
        voorkomen dat het nog een keer gebeurt (art. 19.7 Omgevingswet).

Als een gebeurtenis afwijkt van het normale verloop van de activiteit, maar geen significante nadelige gevolgen heeft of
kan hebben voor de fysieke leefomgeving, en daardoor niet onder de definitie van ongewoon voorval valt, kan het
bevoegd gezag de veroorzaker eventueel aanspreken op basis van de zorgplicht. Dit kan een algemene zorgplicht zijn
(als er geen andere, meer specifieke regels gelden), of een specifieke zorgplicht, zoals die van artikel 2.11 van het Bal.
Zie voor meer toelichting op de zorgplicht paragraaf 1.7 van dit beleidskader.

         10.4 Bescherming van het landelijk gebied

Natuurnetwerk Nederland
De Provincie Noord-Holland heeft in de Omgevingsverordening 202044 gebieden vastgelegd die vallen onder het
Natuurnetwerk Nederland, om wezenlijke kenmerken en waarden (natuurwaarden) te beschermen. Een ruimtelijk plan
voor deze gebieden stelt regels om deze wezenlijke kenmerken en waarden te beschermen, in stand te houden en te
ontwikkelen. Er mogen geen activiteiten plaatsvinden die leiden tot aantasting van de wezenlijke kenmerken en
waarden.


   44
        Er is inmiddels ook een Omgevingsverordening NH2022, deze treedt gelijktijdig met de Omgevingswet in werking.



                                                                                                                        Pagina 121 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>                                                                             Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                    Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




De gebieden in Haarlemmermeer die vallen onder Natuurnetwerk Nederland zijn: Haarlemmermeerse Bos, Groene
Weelde, Eeendenkooi Vijfhuizen en Venneperhout.

Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL)
De provincie kent sinds kort het Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL). Net als het Natuurnetwerk Nederland en Natura
2000 biedt het BPL bescherming aan de natuur. Voorheen golden er veel verschillende regels om het landschap te
beschermen. Nu is alles samengebracht onder het BPL en gelden overal dezelfde regels.
Het Bijzonder Provinciaal Landschap is een apart beschermingsregime (naast het Natuurnetwerk Nederland) binnen
de Omgevingsverordening NH2020/2022 en bedoeld om de meest waardevolle landschappen in Noord-Holland te
beschermen. Per landschap is aangegeven welke ecologische, landschappelijke, cultuurhistorische of aardkundige
waarden aanwezig zijn. Dit noemen we de ‘kernkwaliteiten’ van het landschap. Voorbeelden hiervan zijn het leefgebied
voor weidevogels, waterlopen en verkavelingsvormen in oude polders, de openheid en de vergezichten in het landschap
of een bijzondere opbouw van de ondergrond. De kernkwaliteiten mogen niet worden aangetast.

Binnen de gemeentegrenzen van Haarlemmermeer gaat het om Haarlemmermeer-Noord en Spaarnwoude en
omgeving. Het BPL Haarlemmermeer-Noord is het noordwestelijke deel van de Haarlemmermeerpolder en vormt een
belangrijke open ruimte tussen Haarlem, Hoofddorp en Amsterdam. Dit deel van de droogmakerij heeft een
rechthoekige opbouw en verkaveling en wordt in het westen en noorden begrensd door de Ringvaart en de bebouwing
van Zwanenburg, in het oosten door de Hoofdvaart en in het zuiden door de bebouwing van Hoofddorp. Aan de
noordwestzijde van het gebied liggen wat hoger gelegen restanten van venige bovenlanden, die herkenbaar zijn aan
een onregelmatiger verkavelingspatroon. De Vijfde baan van Schiphol ligt middenin het gebied.

Het BPL Spaarnwoude en omgeving is een voornamelijk open (veen)polderlandschap tussen Haarlem en Amsterdam.
Aan de noordoost- en noordzijde wordt het gebied begrensd door het Noordzeekanaal en het Westelijk Havengebied
van Amsterdam. De bebouwing van Velserbroek, Haarlem en Heemstede vormt de westelijke begrenzing.
De ontstaans- en ontginningsgeschiedenis is goed afleesbaar in het landschap, bijvoorbeeld aan de bochtige
veenrivieren (Binnen- en Buiten) Liede en Spaarne, het verkavelings- en slotenpatroon van de veenweidepolders en de
Spaarndammerdijk die door het gebied loopt. De Stelling van Amsterdam is met zijn forten en liniedijk ter hoogte van
Spaarndam, Penningsveer en Haarlemmerliede prominent aanwezig in het landschap.
Dit zijn aardkundig interessante gebieden die een bijzondere geologische opbouw hebben, geomorfologisch een
bepaalde landvorm hebben of bodemkundig waardevol zijn. Het is daarom bijvoorbeeld niet gewenst een historisch
reliëf zonder meer af te dekken met een grondtoepassing. Indien dit om een of andere reden toch noodzakelijk is, moet
een ontheffing worden aangevraagd op grond van de Omgevingsverordening NH2020/2022.

Graven en toepassen van grond in beschermde gebieden
Bij Vijfhuizen en Lijnden werden landtongen veenland ingesloten in de droogmakerij. Deze ‘bovenlanden’, zijn in de
polder te herkennen door onregelmatige verkaveling, die afwijkt van de rechthoekige verkaveling elders in de polder.
Bij Lijnden is de smalle veenverkaveling nog herkenbaar. Op andere plekken is het bovenland minder goed herkenbaar
door de vele bebouwing. Deze bovenlanden, alsmede het veengebied Spaarnwoude en omgeving, zijn gevoelig voor
bodemdaling door veenoxidatie (als gevolg van onderbemaling), wat een hoge CO2-uitstoot en afname van de
biodiversiteit tot gevolg heeft. Het ophogen van de veenpolders om deze bodemdaling te compenseren, zal de polder
verder doen inklinken en de biodiversiteit nog meer doen afnemen.

Bij werkzaamheden (graven, bouwen, toepassen) is een omgevingsvergunning nodig. Als er grond wordt toegepast is
tevens een melding MBA Toepassen noodzakelijk.
Hierbij moet getoetst worden aan eisen ten aanzien van flora en fauna, vanwege de natuurwaarden in het
veenweidegebied. Ophogen mag niet leiden tot bodemdaling en het ontstaan van gebiedsvreemde ecologie. Ophogen is




                                                                                                       Pagina 122 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




alleen toegestaan met gebiedseigen grond, dus niet met zand of zware klei. Het is immers naar ecologische maatstaven
niet gewenst om een zware grondsoort toe te passen in een veenweidegebied. Er mogen geen grotere hoeveelheden
worden toegepast dan nodig (art. 4.1269 en 4.1270 Bal).


      10.5 Beschikte locaties ernst - geen spoed

De bruidsschatregel Activiteiten op locaties met een beschikking ‘ernst - geen spoed’ (art. 22.132 Invoeringsbesluit) is
een verbijzondering van de zorgplicht en een aanvullend vangnet wanneer er geen specifieke regels zijn gesteld. Het
gaat hier om locaties waarvoor voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet een beschikking is verleend
als bedoeld in art. 29 van de Wet bodembescherming, waarin is vastgesteld dat het huidige of voorgenomen gebruik
van de bodem of de mogelijke verspreiding van de verontreiniging niet leidt tot zodanige risico's voor mens, plant of
dier dat spoedige sanering noodzakelijk is.
De gemeente kan via een individueel maatwerkvoorschrift nadere regels stellen over een activiteit op een beschikte
ernst - geen spoedlocatie of de regels zelf aanpassen.
Specifieke regels op grond van het Bal en omgevingsplan (of de omgevingsverordening) hebben voorrang. Bijvoorbeeld
regels over graven, saneren en bouwen. Als iets niet specifiek is geregeld, dan voorziet deze bruidsschatregel in die
leemte. Een voorbeeld is de aanpak van grondwater bij het bouwen van een bodemgevoelig gebouw. Hierover zijn
geen regels gesteld. Met deze bruidsschatregel kunnen daaraan wel eisen worden gesteld.
Degene die op een dergelijke locatie een activiteit verricht, neemt in het belang van bescherming van de bodem
maatregelen die redelijkerwijs van hem kunnen worden verlangd om verdere verontreiniging van de bodem te
voorkomen of te beperken, of – als en voor zover dat redelijkerwijs mogelijk is als onderdeel van een activiteit die
wordt verricht – ongedaan te maken.

      10.6 Bodembeschermende voorzieningen en maatregelen bij bedrijven

Bij bedrijven die activiteiten verrichten waarbij bodembedreigende stoffen kunnen vrijkomen, zijn bodembeschermende
voorzieningen nodig. Dit zijn fysieke constructies om het verspreiden van bodembedreigende stoffen naar de bodem te
voorkomen bij morsingen en lekkages.
Voor activiteiten die zijn geregeld in het Besluit activiteiten leefomgeving is in hoofdstukken 3 en 4 aangegeven of
bodembeschermende voorzieningen nodig zijn. De bodembeschermende voorzieningen zelf zijn opgenomen in een
module in hoofdstuk 5 van het Bal.
Als er een vergunningplicht is, wordt het informatiedocument BB-cvm (Bodembescherming: combinaties van
voorzieningen en maatregelen) gebruikt om te beoordelen of bodembeschermende voorzieningen nodig zijn. Dit
document is de opvolger van de Nederlandse Richtlijn Bodembescherming (NRB). Het bevat de best beschikbare
technieken (BBT).
Voor activiteiten die onder de algemene regels van het Bal vallen, is per bodembedreigende activiteit al uitgewerkt
welke voorziening nodig is, zodat de BB-cvm daarbij niet hoeft te worden geraadpleegd. Alle bodembeschermende
voorzieningen in het Bal voldoen aan de BBT.

Good housekeeping-maatregelen en specifieke zorgplicht Bal
Bodembeschermende voorzieningen moeten zodanig zijn dat morsen of lekken van bodembedreigende stoffen effectief
wordt opgevangen. De opgevangen verontreiniging moet ook worden opgeruimd. Brandbare vloeistoffen moeten direct
worden opgeruimd vanwege de veiligheid. Verder moet de voorziening bestand zijn tegen de inwerking van de stof en
genoeg opvangcapaciteit hebben. Deze (good housekeeping)-maatregelen zijn vaak niet expliciet voorgeschreven. Wel
zijn die maatregelen een onderdeel van de specifieke zorgplicht van het Bal. In het BB-cvm staat in bijlage 1 een lijst
met voorbeelden van good housekeeping-maatregelen.




                                                                                                         Pagina 123 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>                                                                                                 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                                   Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




          10.7 Melden van transport van grond en bagger (Wet milieubeheer)

Wet milieubeheer onder de Omgevingswet
Na inwerkingtreding van de Omgevingswet blijft de Wet milieubeheer (Wm) in gewijzigde vorm bestaan.
Zo blijft bijvoorbeeld hoofdstuk 10 over afvalstoffen in de Wm staan. Ook blijven in de Wm regels over milieu-
aansprakelijkheid bij gevallen van grote milieuschade opgenomen (titel 17.2 Wm).
Daarnaast blijven in de Wm regels staan over openbaarheid van milieu-informatie. De afspraken uit het Verdrag van
Aarhus zijn verwerkt in de Wm (en de Wet openbaarheid van bestuur).
Zie voor meer informatie Wet milieubeheer na inwerkingtreding Omgevingswet - Informatiepunt Leefomgeving (iplo.nl).

Melden van transport van grond en bagger
Bedrijven die afval inzamelen of vervoeren zijn verplicht om transporten met (gevaarlijk) afval aan de overheid te
melden. Ook afvoer van verontreinigde grond moet binnen dit kader worden gemeld (Wet Milieubeheer art. 10). De
bestemming van de grond (meestal een inrichting) heeft een eigen verwerkingsnummer dat op
transportbegeleidingsbrieven, ook wel ‘stortbonnen’ genaamd, staat vermeld. Deze begeleidingsbrief/stortbon moet
voldoen aan de eisen in artikel 6 van de ‘Regeling melden bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen’.

Bij het transporteren van bedrijfsafvalstoffen, in dit geval grond, is de chauffeur verplicht om een stortbon
(begeleidingsbrief) van die afvalstoffen bij zich te hebben. Dat geldt ook voor grondtransporten met de
bodemkwaliteitskaart als milieuverklaring. Een transport zonder stortbon is een overtreding van de Wet milieubeheer.
Voor het vervoer en/of inzamelen van afvalstoffen/verontreinigde grond mag uitsluitend gebruik worden gemaakt van
vervoerders of inzamelaars die op de landelijke VIHB 45-lijst staan, beheerd door de Nationale en Internationale
Wegvervoer Organisatie (NIWO).
Zodra een persoon (als ‘ontdoener’) bedrijfsafvalstoffen of gevaarlijke stoffen afgeeft aan een vergunninghouder
(grondbank of andere milieu-inrichting), dan geeft de vergunninghouder een afvalstroomnummer mee aan de
ontdoener. De vergunninghouder meldt op zijn beurt elke ontdoening aan het LMA 46 (volgens artikel 10.40 Wet
Milieubeheer). Een afvalstroomnummer is niet nodig als grond slechts wordt verplaatst van A naar B, bijvoorbeeld bij
hergebruik van grond. In dat geval dient de chauffeur alleen een stortbon bij zich te hebben.

Ook van het transport van niet-verontreinigde grond, in het kader van een toepassing, moet men altijd de kwaliteit,
herkomst en bestemming kunnen verantwoorden met een begeleidingsbrief/biljet/bon (ketenaansprakelijkheid). Bij
levering van grond ‘onder certificaat’ moet voldaan worden aan de voorwaarden uit de BRL (zoals 9313, 9321 of 9335).
Wordt daar niet aan voldaan, dan is er geen sprake van een geldige milieuhygiënische verklaring en is toepassing niet
toegestaan.

Voor meer informatie over de regels rondom transport van afvalstoffen kan contact worden opgenomen met het LMA
(Home - Landelijk Meldpunt Afvalstoffen: Bron van inzicht (lma.nl)). Op deze website is ook de begeleidingsbrief te
downloaden.




45
     Vervoerder Inzamelaar Handelaar Bemiddelaar
46
     Landelijk Meldpunt Afvalstoffen. Vanaf 1 januari 2017 is Rijkswaterstaat de Landelijke Meldinstantie. Voor gebruikers heeft deze wijziging
     geen gevolgen, de naam LMA blijft bestaan en de manier van melden blijft hetzelfde.



                                                                                                                              Pagina 124 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




  11 Grondwaterkwaliteit
      11.1 Grondwaterkwaliteit onder de Omgevingswet

Grondwater is onderdeel van het bodem- (en water)systeem en daardoor van het bodembeheer (en het waterbeheer).
Beheer van de bodemkwaliteit omvat dus ook het beheer van de grondwaterkwaliteit.
De Omgevingswet stuurt op een meer integrale afweging van de fysieke leefomgeving, waarvan de bodem (inclusief
het grondwater) een onderdeel is. Aan de andere kant is de verantwoordelijkheid voor de aanpak van
grondverontreiniging enerzijds en grondwaterverontreiniging anderzijds onder de Omgevingswet opgeknipt. De
provincie is primair verantwoordelijk is voor de grondwaterkwaliteit en de gemeente gaat over het saneren van de
grond (vaste bodem).

Het waterschap en de provincie moeten bij een onttrekking van grondwater - waarvoor zij bevoegd gezag zijn -
aandacht besteden aan de mogelijke nadelige gevolgen voor de grondwaterkwaliteit door de aanwezigheid van
verontreinigingen in de bodem, die mogelijk (extra) in beweging komen door de onttrekking.
De provincie overweegt in het regionale waterprogramma (RWP) of sanering van verontreiniging nodig is en neemt zo
nodig (sanerings)maatregelen op in het RWP. Hierbij wordt rekening gehouden met de signaleringsparameters
grondwater. Deze zijn hetzelfde als de interventiewaarden grondwater onder de voormalige Wet bodembescherming.
Bij het opstellen van het waterbeheerprogramma moet het waterschap rekening houden met en mede uitvoering geven
aan de in het regionale waterprogramma van de provincie opgenomen maatregelen ter uitvoering van de Kaderrichtlijn
water (KRW) en de Grondwaterrichtlijn (GWR).
Gelet op het voorgaande is het erg belangijk dat provincie, waterschap en gemeente afstemmen over
grondwaterkwaliteit. Dit hoofdstuk gaat in op grondwaterkwaliteit, waarbij wordt ingezoomd op de verdeling van
bevoegdheden in de omgang met verontreinigd grondwater bij graven en saneren en in andere situaties.

Bij grondwaterkwaliteit zijn de milieudoelstellingen zoals opgenomen in de Kaderrichtlijn water en de
Grondwaterrichtlijn leidend. Deze milieudoelstellingen vormen ook het kader voor het beheer van (historische)
bodemverontreiniging die het grondwater beïnvloedt. Daarnaast kunnen gemeenten (en de provincie) aanvullende
ambities hebben ten aanzien van de grondwaterkwaliteit, bijvoorbeeld in relatie tot bepaalde ontwikkelingen en
activiteiten die een bepaalde kwaliteit grondwater vereisen.

Zoals eerder aangegeven (onder andere in paragraaf 1.4) kent de nieuwe wetgeving geen zelfstandige saneringsplicht
meer, zoals onder de voormalige Wbb. Sanering van een bodemverontreiniging kan wel aan de orde zijn als deze
verontreiniging een bedreiging vormt voor de grondwaterkwaliteit. Of hiervan sprake is, volgt (meestal) uit de
doelstellingen en hiermee gepaard gaande verplichtingen uit de Kaderrichtlijn water en de Grondwaterrichtlijn.
Specifiek moet dan gedacht worden aan:
   •      Een bedreiging van een goede chemische toestand van het grondwater;
   •      Het voorkomen en beperken van de inbreng van verontreinigende stoffen naar het grondwater;
   •      Het voorkomen van achteruitgang en streven naar verbetering van de kwaliteit van grondwater dat bestemd is
          voor menselijke consumptie om de zuiveringsinspanning te verminderen.

De provincie is primair verantwoordelijk voor de uitvoering van de Kaderrichtlijn water en de Grondwaterrichtlijn. Dit
was ook al zo onder de Wet bodembescherming. De provincie heeft het strategische beleid over grondwaterkwaliteit
opgenomen in de Omgevingsvisie NH2050. De concrete uitwerking van het beleid over grondwaterkwaliteit is te vinden
in het verplichte waterprogramma van de provincie (zie Regionaal Waterprogramma Noord-Holland 2022-2027 -
Provincie Noord-Holland). Hierin staan doelen en maatregelen en hoe de provincie omgaat met het beheer van




                                                                                                        Pagina 125 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




historische grondwaterverontreinigingen. De meeste historische grondwaterverontreinigingen zijn bekend en indien
nodig - in het geval van onaanvaardbare verspreidingsrisico’s - onder de Wet bodembescherming aangepakt, door ze te
verwijderen of beheersen door te monitoren (en zo nodig in te grijpen bij overschrijding van bepaalde waarden).

Om ervoor te zorgen dat nieuw ontdekte grondwaterverontreinigingen bij de provincie bekend raken, bevat de
provinciale omgevingsverordening 2022 [Lit. 18] de volgende informatieplichten:
    1. Gemeente informeert de provincie Noord-Holland over een nog onbekende grondwaterverontreiniging met een
         omvang groter dan 6000 m3 (artikel 4.115);
    2. Degene die een historische bodemverontreiniging saneert, informeert de provincie Noord-Holland over een nog
         onbekende grondwaterverontreiniging met een omvang groter dan 6000 m3 (artikel 4.116).

De voortgang van de sanering van alle spoedgevallen Wet bodembescherming met een verspreidingsrisico – die vallen
onder het overgangsrecht - worden door de rechtstreekse gemeenten in het kader van de Kaderrichtlijn Water
gerapporteerd aan de provincie Noord-Holland (artikel 4.117).

In de omgevingsverordening van de provincie Noord-Holland zijn geen regels opgenomen over sanering van het
grondwater of een bronaanpak in de vaste bodem. Het omgevingsplan van de gemeente Haarlemmermeer bevat
daarover evenmin regels.

      11.2 Omgaan met grondwaterverontreiniging bij graven en saneren

Graven in de bodem
Bij het graven in de bodem wordt geen onderscheid gemaakt tussen graven boven en onder de grondwaterstand. Ook
de aanwezigheid van een verontreiniging in het grondwater vormt geen bezwaar om gebruik te maken van de
activiteiten graven in de bodem onder of boven de interventiewaarde bodemkwaliteit (Bal) of kleinschalig graven
(omgevingsplan; minder dan 25m3 grondverzet).

Als er dieper dan het grondwaterniveau gegraven wordt, kan sprake zijn van graven ‘in den natte’ (zonder geforceerde
bemaling) of van graven ‘in den droge’ (met geforceerde bemaling / open put bemaling al dan niet met drains of
onttrekkingsfilters).

Als sprake is van graven ‘in den natte’ zal ook in het geval van (de nabijheid van) een grondwaterverontreiniging, het
verspreiden van de verontreiniging via het grondwater meestal beperkt zijn.

Als sprake is van graven ‘in den droge’ en er dus sprake is van bemaling om de grondwaterstand te verlagen, kunnen
de effecten op een aanwezige verontreiniging groter zijn. Het onttrekken van grondwater bij graven is een
wateractiviteit met afzonderlijke regels, die zijn vastgelegd in de waterschapsverordening. Het waterschap houdt bij de
beoordeling van de onttrekking rekening met de gevolgen voor de grondwaterkwaliteit door het in beweging komen van
bestaande bodemverontreinigingen.

Bij graven in een bodemkwaliteit waarbij overschrijding is geconstateerd van de interventiewaarde (vaste bodem) is
sprake van een erkenningsplicht voor de uitvoering (BRL SIKB 7000) en milieukundige begeleiding, onderdeel
processturing (BRL SIKB 6000) waardoor extra kwaliteitsborging plaatsvindt op het zorgvuldig graven en de omgang
met het grondwater.

De specifieke zorgplicht van het Bal (of bij kleinschalig graven de specifieke zorgplicht van het omgevingsplan) is van
toepassing. Indien dit naar het oordeel van gemeente of provincie noodzakelijk is, kunnen voor het graven alsnog
maatwerkregels Bal (of regels in het omgevingsplan) of maatwerkvoorschriften worden vastgesteld om negatieve



                                                                                                          Pagina 126 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




gevolgen voor de grondwaterkwaliteit te voorkomen (met name voorkoming van verspreiding van
grondwaterverontreiniging), bijvoorbeeld in gebieden met kwel of in de directe nabijheid van een grondwaterwinning.

Indien op grond van het bodemonderzoek bij graven een vermoeden bestaat dat sprake is van een nog onbekende
verontreiniging van meer dan 6000m3, geeft de omgevingsdienst dit door aan de provincie. Doorgaans zal uit het
onderzoek bij de activiteit graven niet blijken wat de omvang van de verontreiniging in het grondwater is en of deze
meer is dan 6000m3. In zulke situaties zullen provincie en gemeente (omgevingsdienst) moeten afstemmen hoe
hiermee in de praktijk wordt omgegaan. Ook zullen provincie en gemeente eventuele maatregelen afstemmen om het
verspreidingsrisico weg te nemen.

Saneren van de bodem bij het bouwen van een bodemgevoelig gebouw
Het Rijk stelt regels over bodemsanering in het Bal. Grondwatersanering is hiervan uitgezonderd. Het gaat dus om het
saneren van de vaste bodem (de grond). De gemeente is hiervoor het bevoegd gezag (behoudens uitzonderingen, zoals
bij een complex bedrijf). De Omgevingsdienst NZKG voert de taken van het bevoegd gezag uit namens de gemeente.

In het omgevingsplan is bepaald dat sanering van de bodem aan de orde is bij het bouwen van een bodemgevoelig
gebouw (bijvoorbeeld een woning met tuin) als de vaste bodem in bepaalde mate verontreinigd is. Bij het saneren van
de bodem kan ook sprake zijn van verontreinigd grondwater.
De regels dienen om schade aan de gezondheid te voorkomen. De sanering wordt uitgevoerd conform de regels in
paragraaf 4.121 Bal. Als de sanering onder het overgangsrecht valt, kan de sanering onder het regime van de Wet
bodembescherming plaatsvinden, zolang een vergelijkbaar saneringsresultaat wordt bereikt als met een sanering
conform het Bal.

Bij het bouwen van een bodemgevoelig gebouw kan een nieuwe grondwaterverontreiniging worden aangetroffen.
Hoofdregel is dat een nieuwe verontreiniging zo spoedig mogelijk door de veroorzaker wordt verwijderd. Als de
veroorzaker van de verontreiniging (niet zijnde de eigenaar of initiatiefnemer) niet te achterhalen is, kan gebruik
worden gemaakt van de saneringsregels in paragraaf 4.121 Bal.

Het kan zijn dat de verontreiniging pas bij het bouwen aan het licht komt en zich (mogelijk) tevens buiten het
bouwperceel bevindt. Als door de verontreiniging ook gezondheidsrisico’s op buurpercelen aanwezig zijn, bieden de
regels in de Omgevingswet over de toevalsvondst uitkomst. Zie onder het kopje Toevalsvondst bodem en toevalsvondst
grondwater en paragraaf 10.2 van dit beleidskader.

Eventuele gezondheidsrisico’s door uitdamping vanuit de bodem worden zoveel mogelijk weggenomen door een
verontreiniging met vluchtige stoffen volledig uit de vaste bodem te verwijderen. Als volledige verwijdering
redelijkerwijs niet haalbaar is, of als er nog uitdamping vanuit het grondwater plaatsvindt, dan moeten aanvullend
maatregelen tegen uitdamping worden genomen. Zo worden ook eventuele risico’s door uitdamping vanuit het
grondwater weggenomen.

De provincie heeft informatieplichten voor zowel de gemeente als de saneerder opgenomen in de
omgevingsverordening bij het aantreffen van een nog onbekende grote verontreiniging (meer dan 6000m3) in het
grondwater. Er zijn geen regels gesteld over een grondwatersanering. Als er grondwaterverontreiniging met een
bronzone in de vaste bodem en een pluim in het grondwater wordt aangetroffen, zijn dus zowel de gemeente als de
provincie in beeld. Doorgaans zal uit het onderzoek bij de activiteit saneren niet blijken wat de omvang van de
verontreiniging in het grondwater is en of deze meer is dan 6000m3. In zulke situaties moeten provincie en
omgevingsdienst met elkaar afstemmen hoe ze hiermee in de praktijk omgaan. Ook zullen provincie en gemeente
eventuele maatregelen om het verspreidingsrisico weg te nemen met elkaar moeten afstemmen.



                                                                                                         Pagina 127 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Bij saneren kan sprake zijn van bemaling (onttrekking van grondwater). Het waterschap houdt bij de beoordeling van
de onttrekking rekening met de gevolgen voor de grondwaterkwaliteit door het in beweging komen van bestaande
bodemverontreinigingen.

Zie ook Bijlage 8 van dit beleidskader voor de aanpak van historische (veroorzaakt voor 1987) en nieuwe
grondwaterverontreinigingen in diverse situaties.

      11.3 Vangnetregel in het omgevingsplan voor beschikte ernst - geen spoedlocaties

De meeste grondwaterverontreinigingen die ontdekt en onderzocht zijn onder de Wet bodembescherming hebben geen
saneringsnoodzaak bij het huidige gebruik. Voor een beperkt aantal grondwaterverontreinigingen is dit vastgelegd in
een beschikking ‘ernst - geen spoed’. Deze beschikkingen vallen alleen onder het overgangsrecht als een saneringsplan
is ingediend voordat de Omgevingswet in werking treedt, of voor zover een maatregel of gebruiksbeperking is opgelegd
(artikel 37 lid 4 Wbb).

Onder de Wet bodembescherming was het uitgangspunt dat een ernst - geen spoedgeval van verontreiniging wordt
aangepakt op een natuurlijk moment. Dit is onder de Omgevingswet (naast de regels over bouwen van een
bodemgevoelig gebouw) vertaald naar een regel in het omgevingsplan voor beschikte ernst - geen spoedlocaties,
waarin er alleen eisen worden gesteld aan de omgang met de ernst - geen spoedverontreiniging als er toch al een
activiteit plaatsvindt op de locatie. Het gaat hierbij dus niet om een zelfstandige saneringsplicht.

Voor alle locaties met een beschikking ernst - geen spoed is in het omgevingsplan een algemene vangnetregel
opgenomen, vooral met het oog op de aanpak van mobiele verontreinigingen in de vaste bodem waarvoor geen
specifieke regels zijn gesteld. De gemeente is hiervoor het bevoegd gezag.
Deze regeling houdt in dat bij activiteiten rekening wordt gehouden met deze beschikte historische
(grondwater)verontreinigingen, en er maatregelen worden genomen die redelijkerwijs kunnen worden verlangd om
verdere verontreiniging van de bodem te voorkomen of te beperken, of, als dat redelijkerwijs mogelijk is in samenhang
met de activiteit die wordt verricht, ongedaan te maken.
De extra moeite en kosten van het beperken of verwijderen van de verontreiniging mogen niet onevenredig belastend
zijn voor de initiatiefnemer.

De regeling geldt voor zover er niet al op grond van andere regels maatregelen kunnen worden geëist. De regel is
bedoeld als vangnet. Als in een ander kader al regels zijn gesteld, bijvoorbeeld als een saneringsplan is ingediend onder
het oude recht, en de sanering conform het oude recht wordt uitgevoerd, dan gaan die specifieke regels voor. Of als er
bijvoorbeeld een maatregel of gebruiksbeperking geldt op basis van het voormalige artikel 37, vierde lid, Wbb (valt
onder overgangsrecht), waardoor verdere verspreiding wordt voorkomen. Bijvoorbeeld een verbod om grondwater op
te pompen.

Bij de activiteit saneren is in het omgevingsplan de saneringsaanpak ‘verwijderen’ verplicht gesteld voor vluchtige
stoffen in de vaste bodem (maatwerkregel op het Bal). Door deze specifieke regel ligt het toepassen van de
vangnetregel niet voor de hand.

Om de vangnetregel te concretiseren kan de gemeente / Omgevingsdienst een maatwerkvoorschrift opleggen. In een
maatwerkvoorschrift kan bijvoorbeeld worden bepaald dat een bron van mobiele verontreiniging verwijderd moet
worden als men toch al in de grond gaat graven en de bron met geringe extra inspanning kan worden verwijderd. Of
dat men moet voorkomen dat de verontreiniging zich bij het graven verder kan verspreiden.



                                                                                                         Pagina 128 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Alle beschikkingen ernst - geen spoed zijn ook na inwerkingtreding van de Omgevingswet geregistreerd op grond van
de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken (Wkpb) en daarmee kenbaar. In een latere
aanpassing van het omgevingsplan zal naar verwachting een werkingsgebied aan deze vangnetregel worden gekoppeld
met alleen de relevantie locaties (in plaats van de hele gemeente, waarbij uit de tekst van de regel blijkt om welke
locaties het gaat).

      11.4 De toevalsvondst bodem en de toevalsvondst grondwater

Bij een activiteit, of bijvoorbeeld na een klacht van een burger, kan een vermoeden ontstaan dat zich in de bodem een
nog onbekende verontreiniging bevindt met onaanvaardbare risico’s voor de gezondheid. Het gaat om onder Wbb niet
ontdekte spoedlocaties ‘humaan’ (zie echter opmerking hieronder over indirecte blootstelling). Dit noemen we een
toevalsvondst van verontreiniging op of in de bodem (toevalsvondst bodem). Het oogmerk van deze regels is om
schade aan de gezondheid te voorkomen. De regels staan in de Omgevingswet.

Een toevalsvondst bodem is een onverwachte vondst van verontreiniging op of in de bodem met onaanvaardbare
risico’s voor de gezondheid door blootstelling aan die verontreiniging. Het gaat daarbij om zowel directe als indirecte
blootstelling. Van indirecte blootstelling is in ieder geval sprake als de kwaliteit van drinkwatervoorraden wordt
bedreigd, omdat de aangetroffen verontreiniging het grondwater kan bereiken. De toevalsvondst bodem ziet dus ook
op (mogelijke verspreiding van verontreiniging via) het grondwater. Indien de grondwaterverontreiniging (vermoedelijk)
groter is dan 6000m3, geldt tevens een informatieplicht bij de provincie. Zie hieronder.

In paragraaf 10.2 van dit beleidskader wordt de toevalsvondst bodem verder toegelicht. Eigenaren of erfpachter van
buurpercelen nemen zo nodig (tijdelijke) beschermingsmaatregelen om de gezondheidsrisico’s weg te nemen.
Eventueel kan de gemeente als bevoegd gezag voor de toevalsvondst hiertoe verplichten of de maatregelen zelf
uitvoeren, met de mogelijkheid van kostenverhaal.

Er kan een overlap zijn met de ‘toevalsvondst grondwater’ in de omgevingsverordening van de provincie Noord-Holland.
Op grond van de omgevingsverordening zijn er informatieplichten voor de gemeente en de saneerder in geval van een
grote nog onbekende verontreiniging zoals eerder in dit hoofdstuk is toegelicht. Het oogmerk achter deze provinciale
regels is het voorkomen (of beheersen) van onaanvaardbare inbreng / verspreiding van verontreiniging in het
grondwater, eventueel door het opnemen van maatregelen in het regionaal waterprogramma.

      11.5 Zorgplicht, ongewoon voorval en herstelplicht bij bedrijfsbeëindiging

Voor verontreiniging veroorzaakt na 1986 en voor inwerkingtreding van de Omgevingswet (dus vanaf 1 januari 1987 tot
1 januari 2023) geldt de zorg- en herstelplicht van artikel 13 Wbb op grond van het overgangsrecht. Ook als de eerder
veroorzaakte verontreiniging pas is ontdekt na inwerkingtreding van de Omgevingswet. De veroorzaker maakt de
verontreiniging zoveel mogelijk ongedaan. Dit geldt ook voor een verontreiniging in het grondwater. Zowel gemeente,
provincie als Rijk is aangewezen als bevoegd gezag voor de handhaving. De bestuursorganen stemmen de aanpak af.
Het bevoegd gezag Wbb kan aanwijzingen geven als bedoeld in artikel 27, tweede lid, Wbb.

Onder de Omgevingswet gelden zorgplichten voor activiteiten. Dit kan een specifieke zorgplicht zijn in het Bal of het
omgevingsplan, of een algemene zorgplicht in de Omgevingswet. Als er sprake is van een (mogelijk) grote
grondwaterverontreiniging moet de gemeente de provincie informeren conform de Omgevingsverordening. Dit is
toegelicht bij de tekst hiervoor over de toevalsvondst grondwater. Er moet dan afstemming plaatsvinden tussen
gemeente en provincie.



                                                                                                         Pagina 129 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




De veroorzaker maakt een nieuwe verontreiniging zoveel mogelijk ongedaan. Dit geldt ook voor een verontreiniging in
het grondwater. Bevoegd gezag is het bestuursorgaan dat bevoegd gezag is voor de (milieubelastende) activiteit, dus
de gemeente of de provincie. Als er sprake is van een nieuwe verontreiniging ‘in het vrije veld’ (dus niet op een
bedrijfsterrein) en deze is niet gekoppeld aan een activiteit waarover regels zijn gesteld onder de Omgevingswet, dan
kan de algemene zorgplicht van artikel 1.7 Omgevingswet worden ingezet. Voor zwaardere gevallen bevat artikel 1.7a
Omgevingswet een strafrechtelijk handhaafbaar verbod.

Bij een activiteit kan sprake zijn van een ongewoon voorval. Dit is een gebeurtenis, ongeacht de oorzaak, die afwijkt
van het normale verloop van een activiteit, zoals een storing, ongeluk, calamiteit, waardoor significante nadelige
gevolgen voor de fysieke leefomgeving ontstaan of dreigen te ontstaan. Bijvoorbeeld omdat er vanwege een kapotte
leiding benzine de grond instroomt. De veroorzaker maakt de verontreiniging zoveel mogelijk ongedaan. Dit geldt ook
voor een verontreiniging in het grondwater. Bevoegd gezag is het bestuursorgaan dat bevoegd gezag is voor de
(milieubelastende) activiteit, dus de gemeente of de provincie. Als (nog) onduidelijk is wie bevoegd gezag is, dan ligt de
bal bij de gemeente.

In de Omgevingswet zijn extra bevoegdheden en verplichtingen opgenomen als sprake is van een ongewoon voorval.
Bestuursorganen moeten verplicht met elkaar afstemmen. In feite is een ongewoon voorval een zorgplichtgeval dat een
bepaalde zwaarte heeft, waardoor extra bevoegdheden en verplichtingen nodig zijn. In het Bal en het omgevingsplan
zijn informatieplichten opgenomen voor de veroorzaker van een ongewoon voorval.

      11.6 Grondwaterverontreinigingen die onder het overgangsrecht vallen

Voor historische grondwaterverontreinigingen die onder het overgangsrecht vallen is de aanpak onder de Wbb nog van
toepassing. Het bevoegd gezag is het voormalige Wbb-bevoegd gezag. De provincie Noord-Holland blijft dus het
bevoegd gezag voor deze locaties. Het gaat om spoedlocaties Wbb of gevallen waarvoor al een saneringsplan is
ingediend onder de Wbb (of een melding Besluit uniforme saneringen; voor de aanpak van grondwaterverontreiniging is
de categorie mobiel relevant). Het overgangsrecht Wbb voor gevallen van verontreiniging en saneringen is geregeld in
de Aanvullingswet Bodem, zie Overgangsrecht saneringen Aanvullingswet bodem - Informatiepunt Leefomgeving
(iplo.nl).
Ook voor nieuwe gevallen geldt er overgangsrecht. Dit is hiervoor al toegelicht onder het kopje Zorgplicht. Als er geen
veroorzaker kan worden aangesproken, kan voor een nieuw geval dat onder het overgangsrecht valt, gebruik worden
gemaakt van de saneringsregeling onder de Wbb (dat in principe is bedoeld voor historische gevallen van
verontreiniging).

      11.7 Grondwateronttrekkingen en lozingen

In grote lijnen blijft de bevoegdheidsverdeling rond onttrekken en lozen van onttrokken grondwater hetzelfde onder de
Omgevingswet.

De provincie is bevoegd gezag voor de grotere industriële onttrekkingen met een debiet groter dan 150.000 m 3 per jaar
en voor onttrekkingen voor de openbare drinkwatervoorziening. (Ook is de provincie bevoegd gezag voor open
bodemenergiesystemen.) Voor alle overige onttrekkingen, zoals bouwputbemalingen bij graven en saneringen is het
waterschap bevoegd gezag. De beoordeling van effecten en negatieve gevolgen van een onttrekking ten aanzien van
grondwaterverontreinigingen met bijbehorende maatregelen ligt bij deze bevoegd gezagen.

Zie voor een toelichting op lozen bij graven en saneren paragraaf 3.10 en 4.7 van dit beleidskader.



                                                                                                          Pagina 130 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




12 Digitaal Stelsel Omgevingswet en GIS-viewer
      12.1 Digitaal Stelsel Omgevingswet

Omgevingsloket
Op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt moet elke gemeente zijn aangesloten op het Digitaal Stelsel
Omgevingswet (DSO).
Initiatiefnemers en betrokkenen zien het DSO als 1 digitaal loket. Maar aan de achterkant is het DSO een
samenhangend stelsel van digitale voorzieningen, standaarden, gegevens, bronnen en onderlinge afspraken. Het
digitaal stelsel is dus niet 1 groot systeem. Het DSO bestaat uit het Omgevingsloket met op de achtergrond een aantal
informatiesystemen. Deze onderdelen van de landelijke voorziening zorgen ervoor dat de informatie op de juiste plek in
het Omgevingsloket te vinden is.

Het DSO biedt een digitaal loket waar initiatiefnemers en betrokkenen snel kunnen zien wat er mag in de fysieke
leefomgeving. Via het DSO kunnen ze:
     • Vergunningen aanvragen, meldingen doen en informatie geven;
     • Zien welke regels gelden op een locatie. De omgevingsdocumenten die in het DSO zitten zijn daar de basis
       voor. Dat zijn bijvoorbeeld omgevingsvisies, -verordeningen en -plannen, projectbesluiten en programma's;
     • In de toekomst: informatie vinden over de kwaliteit van de leefomgeving. Denk bijvoorbeeld aan informatie
       over bodem, water- of luchtkwaliteit en geluidbelasting.

In het Omgevingsloket kan iedereen informatie over de fysieke leefomgeving op 1 plek bekijken en direct gebruiken.
Initiatiefnemers kunnen onder andere controleren of ze een vergunning nodig hebben of een melding moeten doen.
Ook kunnen ze zich oriënteren via regels op een kaart of een aanvraag of melding indienen.

Soorten verzoeken
Initiatiefnemers kunnen verschillende soorten verzoeken indienen via het Omgevingsloket. Er zijn zeven soorten
verzoeken vastgesteld voor de Omgevingswet:
     • aanvraag vergunning;
     • melding;
     • informatie;
     • informatie ongewoon voorval;
     • aanvraag maatwerkvoorschrift;
     • melding gelijkwaardige maatregel;
     • aanvraag toestemming gelijkwaardige maatregel.

Toepasbare regels
Een initiatiefnemer wordt in het Digitaal Stelsel Omgevingswet via vragenbomen (online vertaling van de toepasbare
regels) naar de juiste activiteit en melding of vergunning geleid. Hij kan ook direct naar het aanvraagformulier gaan.
Ook kan hij de regels op de kaart raadplegen. Tevens is een weergave mogelijk van Maatregelen op maat (welke
maatregelen moet hij nemen in zijn situatie).
Toepasbare regels komen voor in het Omgevingsloket bij 3 onderdelen:
    1. Bij het onderdeel Vergunningcheck. Burgers en bedrijven kunnen hier controleren of ze hun plan op een
          bepaalde locatie mogen uitvoeren. Dit doen ze door vragen te beantwoorden. Deze vragen worden gemaakt
          met toepasbare regels. Zo krijgen burgers en bedrijven een conclusie: moeten ze een vergunning aanvragen?
          Of een melding doen? Of moeten ze informatie aanleveren?




                                                                                                        Pagina 131 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




    2.    Bij het onderdeel Aanvragen. Hier kunnen burgers en bedrijven een vergunning aanvragen, een melding doen
          of informatie aanleveren voor een informatieplicht. Via toepasbare regels kunnen hier de indieningsvereisten
          worden opgevraagd. Dit is de informatie die nodig is voor een vergunningaanvraag, melding of
          informatieplicht.
    3.    Bij het onderdeel Maatregelen op maat. Hier kunnen burgers en bedrijven controleren welke maatregelen ze
          moeten nemen bij het uitvoeren van een activiteit. Via toepasbare regels laat het bevoegd gezag hier de regels
          en voorschriften op maat zien voor de activiteiten die iemand wil doen.

         12.2 Opvragen en raadplegen van bodeminformatie (GIS-viewer)

Via de website van de Omgevingsdienst NZKG kan iedereen zich informeren over de gemiddelde algemene kwaliteit van
de bodem in zijn of haar buurt (op adresniveau) of bodemkwaliteitskaarten raadplegen van een groter gebied. Door op
de website van de Omgevingsdienst (odnzkg.nl) te zoeken op ‘bodeminformatiekaart’ kan diverse informatie worden
geraadpleegd over de volgende bodemgerelateerde onderwerpen:
    •     Bodeminformatie
    •     Lood
    •     PFOS-PFOA
    •     BKK ACN PFAS
    •     Bodemkwaliteitskaart

Bodeminformatie
Via een klik op deze kaart komt men terecht in de rapportagemodule (GIS-viewer). Op de kaart kan men inzoomen op
een locatie of een adres en kunnen beschikbare bodemonderzoeken in rapportvorm worden opgevraagd.


Lood
De plaatsen waar ooit bodemonderzoek is uitgevoerd en waar lood is gemeten, zijn op deze loodkaart aangegeven. Zijn
geen gegevens zichtbaar dan is daar geen onderzoek gedaan. Dat wil niet zeggen dat er dan geen lood in de bodem
zit.

PFOS-PFOA
Informatie over de beschikbare onderzoeksgegevens met betrekking tot PFOS/PFOA in de grond (bodem) in het
werkgebied van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied is verzameld en verwerkt in deze PFOS/PFOA-kaart.

BKK ACN PFAS
De bodemkwaliteitskaart PFAS is een wettelijk hulpmiddel bij grondverzet en biedt de mogelijkheid tot vrijstelling van
bodemonderzoek. Daarnaast kunnen de achtergrondconcentratieniveaus (ACN) voor de stoffen PFOS en PFOA worden
geraadpleegd.

Bodemkwaliteitskaart
Via een klik op deze kaart komt men terecht in de rapportagemodule (GIS-viewer). Via de kaart kunnen de
bodemkwaliteitskaarten en bodemfunctiekaarten van de meeste gemeenten binnen het werkgebied van de
Omgevingsdienst NZKG worden geraadpleegd.




                                                                                                          Pagina 132 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




  13       Toezicht en handhaving
Voor veel activiteiten gelden alleen algemene regels, zonder voorafgaande instemming via een vergunning.
Daardoor is toezicht en handhaving tijdens de uitvoering van de activiteit belangrijk. Door het principe van
‘decentraal tenzij’, heeft het Rijk voor sommige onderwerpen of activiteiten geen regels meer opgesteld, maar is
dit overgelaten aan decentrale overheden. Initiatiefnemers in het bodemwerkveld, en dus ook toezichthouders en
handhavers, krijgen te maken met een samenspel van rijksregels uit het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) ,
decentrale regels in de omgevingsverordening en het omgevingsplan. Gemeenten krijgen meer mogelijkheden om
via maatwerkvoorschriften en maatwerkregels af te wijken, of door in het omgevingsplan regels op te nemen voor
onderwerpen die het Rijk niet regelt. De gemeente moet zelf zorgen voor toezicht en handhaving op deze regels.

Meer informatie: Informatieblad: Toezicht en handhaving bodem en Omgevingswet • Samen de diepte in.

      13.1 Toezicht en handhaving onder de Omgevingswet

Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) speelt een belangrijke rol om de doelstellingen van de
Omgevingswet te kunnen bereiken. Op de website van het Informatiepunt Leefomgeving is veel informatie over
toezicht en handhaving te vinden. Zie hiervoor de overzichtspagina Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH)
(iplo.nl). Hoofdregel uit de Omgevingswet is dat het bevoegd gezag voor de algemene regels, de omgevingsvergunning
of het projectbesluit ook bevoegd is om handhavend op te treden. Vrijwel altijd is het bevoegd gezag voor de
omgevingsvergunning ook bevoegd gezag voor de algemene rijksregels voor dezelfde activiteit. De
handhavingsbevoegdheid wordt daarbij over het algemeen neergelegd bij het college van burgemeester en wethouders
van de betreffende gemeente.

Bestuursrechtelijke handhaving
Afdeling 18.1 van de Omgevingswet gaat over bestuursrechtelijke handhaving onder de Omgevingswet. Het beschrijft
de handhavingstaak en -bevoegdheid, de aanwijzing en bevoegdheid van toezichthouders en de mogelijkheid van een
bestuurlijke boete. Meer informatie staat op de pagina ‘Handhaving onder de Omgevingswet (iplo.nl)’. Daarin wordt
uitleg gegeven over de verschillende soorten handhavingsinstrumenten.

Kwaliteitscriteria VTH en het basistakenpakket
Afdeling 18.3 van de Omgevingswet gaat over kwaliteitsbevordering van vergunningverlening, toezicht en handhaving
(VTH) onder de Omgevingswet en over de onderlinge afstemming. Een belangrijk deel van deze afdeling gaat over de
kwaliteit van de uitvoering van VTH-taken door omgevingsdiensten. Het basistakenpakket is aangewezen in het
Invoeringsbesluit Omgevingswet. De uitvoering van VTH-taken die horen bij het basistakenpakket moeten door
provincies en gemeenten bij omgevingsdiensten worden belegd. Bijna alle milieubelastende activiteiten die in hoofdstuk
3 van het Bal zijn aangewezen, vallen onder het basistakenpakket, waaronder ook de bodemactiviteiten. Ook
maatwerkregels over deze milieubelastende activiteiten vallen onder het basistakenpakket. Gemeenten en/of provincies
kunnen ook eigen decentrale regels opnemen in het omgevingsplan of in de omgevingsverordening. Deze regels vallen
niet onder het basistakenpakket.

Aanpassingen in de organisatie van VTH
De inwerkingtreding van de Omgevingswet vraagt aanpassingen van organisatie, processen en systemen, in
samenwerking met uitvoeringsorganisaties en andere bevoegd gezagen. Op de website van het IPLO staat veel
informatie over Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) onder de Omgevingswet. Specifiek voor het
werkveld bodem is een Wegwijzer bodem in de Omgevingswet uitgebracht (Wegwijzer bodem in de Omgevingswet -




                                                                                                        Pagina 133 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Informatiepunt Leefomgeving (iplo.nl)). Hoofdstuk 4 van deze wegwijzer gaat over de VTH-taken. De wegwijzer bevat
een beschrijving van de rijksregels en de decentrale regels met 2 uitgebreide overzichtstabellen van alle activiteiten en
taken. Ook geeft de wegwijzer aandachtspunten voor uit te voeren acties bij de overgang naar de Omgevingswet, zoals
het aanpassen van de werkprocessen, werkinstructies en de handhavingsstrategie. De afspraken tussen gemeenten en
omgevingsdiensten komen ook aan bod. Een voorbeeld van een onderwerp waarover afspraken gemaakt moeten
worden tussen gemeenten en omgevingsdiensten is het omgaan met verzoeken om maatwerkvoorschriften en/of de
noodzaak voor het ambtshalve opleggen van maatwerkvoorschriften. Een gemeente kan hierover (ook voor
initiatiefnemers) duidelijkheid geven door hier beleidsregels voor te maken.

HUF-toets
Net zoals bij het vaststellen van (gewijzigde) rijksregelgeving een verplichte toets naar de handhaafbaarheid,
uitvoerbaarheid en fraudebestendigheid (HUF) wordt uitgevoerd, is het bij het vaststellen van (wijzigingen) van het
omgevingsplan ook van belang dat naar de handhaafbaarheid van de decentrale regels gekeken wordt.

Ketentoezicht
Buiten het reguliere toezicht is ook de brede ‘oog- en oorfunctie’ van andere handhavingsterreinen van belang. Daarom
wordt samengewerkt tussen de diverse toezichthoudende afdelingen van de Omgevingsdienst NZKG (onderdelen
Milieutoezicht en Bouwtoezicht), gemeentelijke toezichthouders (bouwinspectie en handhaving openbare ruimte) en de
Rijksinspecties van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (arbeidsomstandigheden), Leefomgeving & Transport (ILT) en
van de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (meststoffen en grond). Deze signaalfunctie is belangrijk om
landelijke handhavingspartners te helpen bij dossieropbouw van onder toezicht gestelde bedrijven, instanties en
initiatiefnemers.

      13.2 Strafrechtelijk handhaven

De overheid is verantwoordelijk voor het handhaven van de wetgeving. Voor het omgevingsrecht ligt de basis van deze
verantwoordelijkheid voor het bestuur in diverse bijzondere wetten, in de Algemene wet bestuursrecht en in de
jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, de zogenoemde beginselplicht tot
handhaven. Voor het OM ligt de basis van deze verantwoordelijkheid in artikel 124 van de Wet op de rechterlijke
organisatie en in de Europese richtlijn inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht.
Uitgangspunt is dat bestuur en OM, elk handelend vanuit de eigen verantwoordelijkheid, hun handelen afzonderlijk en
in combinatie richten op het naleven van wet- en regelgeving. Uit het oogpunt van rechtsgelijkheid is het doel van de
landelijke handhavingstrategie:
     • Uitvoering geven aan de beginselplicht tot handhaven;
     • Passend interveniëren bij iedere bevinding;
     • In vergelijkbare situaties vergelijkbare keuzes maken en;
     • Interventies op vergelijkbare wijze kiezen en toepassen, landsbreed door het bestuurlijk bevoegd gezag/de
         Omgevingsdiensten, landelijke inspecties, politie en het OM.

Hiertoe bevat de landelijke handhavingstrategie een duidelijke visie op handhaven en een uitgeschreven en
geïnstrumenteerde aanpak. De Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) is de opvolger van de LHS uit
2014 en is vastgesteld in november 2022. In de kern is de strategie nagenoeg onveranderd. Wat anders is, is dat de
aansluiting op de Omgevingswet goed wordt gelegd, terminologie wordt geactualiseerd en de bestuurlijke boete wordt
toegevoegd. Verder is de relatie tussen bestuursrecht en strafrecht (nog) beter beschreven en geborgd.
Zie voor de LHSO Landelijke_Handhavingsstrategie_Omgevingsrecht_LHSO.pdf (vng.nl) en voor meer informatie
zie Landelijke handhavingstrategie - Informatiepunt Leefomgeving (iplo.nl).




                                                                                                         Pagina 134 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




  14 Terminologie
Aangrenzend perceel
Perceel met minimaal één zijde grenzend aan een watergang waar zich de feitelijke plaats van baggerhandeling
voordoet. Percelen die door een weg, pad of ander werk of smalle grondstrook van de watergang zijn gescheiden,
worden praktisch toch als ‘aan de watergang grenzend’ beschouwd.


AVI-bodemas
Bodemas dat resteert na verbranding in een installatie die alleen of in hoofdzaak is bedoeld voor het verbranden van
huishoudelijke afvalstoffen en bedrijfsafvalstoffen in een roosteroven of een wervelbedoven.

Baggerspecie
Materiaal dat is vrijgekomen uit de bodem of oever van een oppervlaktewaterlichaam en dat bestaat uit minerale delen
met een maximale korrelgrootte van 2 millimeter en organische stof in een verhouding en met een structuur zoals deze
in de bodem van nature worden aangetroffen, alsmede van nature in de bodem voorkomende schelpen en grind met
een korrelgrootte van 2 tot 63 millimeter (volgens Besluit bodemkwaliteit).

Bijbehorend bouwwerk
Uitbreiding van een hoofdgebouw of functioneel met een zich op hetzelfde perceel bevindend hoofdgebouw verbonden,
daar wel of niet tegen aangebouwd gebouw, of ander bouwwerk, met een dak.

Bodembeschermende voorziening
Vloeistofdichte bodemvoorziening, aaneengesloten bodemvoorziening, elementenbodemvoorziening, lekbak,
geomembraanbaksysteem of vulpuntmorsbak.

Bodemfunctieklasse
Bodemfunctieklasse ‘landbouw/natuur’, ‘wonen’ of ‘industrie’, waarin de ontvangende landbodem op grond van het
Besluit kwaliteit leefomgeving is ingedeeld.

Bodemgevoelig gebouw
Gebouw (of gedeelte daarvan) dat de bodem raakt, waarvan aannemelijk is dat er meer dan twee uur per dag
aaneengesloten personen aanwezig zullen zijn (vergelijkbaar met de regeling onder de Woningwet), of een woonschip
of woonwagen.

Bodemgevoelige locatie
Locatie waarop een bodemgevoelig gebouw is toegelaten op grond van het omgevingsplan of een
omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Tevens wordt daaronder de aangrenzende
aaneengesloten tuin of het aangrenzende aaneengesloten terrein verstaan. Dit kan ook een gezamenlijke binnentuin bij
een appartementencomplex zijn of een onmiddellijk aan een woonschip of woonwagen grenzende tuin of terrein.

Bodemkwaliteitskaart
De bodemkwaliteitskaart is een kaart waarop de diffuse bodemkwaliteit (de achtergrondkwaliteit) binnen een
gedefinieerd gebied op het niveau van bodemkwaliteitszones is aangegeven. Binnen de zones is de gemiddelde kwaliteit
vergelijkbaar, terwijl tussen de zones een duidelijk verschil in kwaliteit kan bestaan. De bodemkwaliteitskaart vormt de
basis voor het vastleggen van de kwaliteitseisen die gelden op de locatie van toepassing. In sommige gevallen kan de
bodemkwaliteitskaart ook gebruikt worden als milieuverklaring bodemkwaliteit.




                                                                                                         Pagina 135 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>                                                                                 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Bodemtypecorrectie
Methode om een lokaal gemeten gehalte aan stoffen in grond of baggerspecie om te rekenen naar een
gestandaardiseerd gehalte, door correctie van stofgehalten op basis van het organisch stof en/of lutumgehalte.
Hierdoor is het mogelijk metingen na toetsing aan normen met elkaar te vergelijken.

Bodemvreemd materiaal
Materiaal dat zich in een partij grond bevindt en dat niet voldoet aan de definitie van grond.


Bouwstof
Materiaal waarin de totaalgehalten aan silicium, calcium of aluminium tezamen meer dan 10 gewichtsprocent van dat
materiaal bedragen, uitgezonderd vlakglas, metallisch aluminium, grond of baggerspecie, dat is bestemd om te worden
toegepast (volgens Besluit bodemkwaliteit art. 1)

BRL
Beoordelingsrichtlijn.

BRL-SIKB
Beoordelingsrichtlijn die door de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer is uitgegeven.

Bruidsschat
Een door het Rijk meegegeven set regels die (van rechtswege) in het omgevingsplan van elke gemeente zit op datum
inwerkingtreding van de Omgevingswet.

Diffuse bodemverontreiniging
Bodembelasting die zich uitstrekt over grote oppervlakten, vaak uit meerdere en niet duidelijk te lokaliseren bronnen.


Direct werkende regels
Regels die rechtstreeks gelden voor bedrijven, burgers en andere initiatiefnemers bij het uitvoeren van een activiteit en
waarmee de overheid vaak doel- en middelvoorschriften voorschrijft. Ook de meld- en informatieplichten zijn direct
werkende regels. Daarnaast is de specifieke zorgplicht een direct werkende regel.

Erkende grondverwerker
Activiteit bestaande uit het verwerken van bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen als bedoeld in artikel 3.185
waarvoor een erkenning is afgegeven op grond van het Besluit bodemkwaliteit.

Erkenning bodemkwaliteit
Erkenning als bedoeld in artikel 1 van het Besluit bodemkwaliteit.

Granuliet
Een vast materiaal met een korrelgrootte van 63 µm en kleiner, afkomstig uit een breekproces van graniet en
zandsteen/kwartsiet die meer dan 10 procent silicium bevatten, en in mindere mate ook calcium en aluminium. Verder
bestaat granuliet uit organische stof in een verhouding en met een structuur zoals die van nature in de bodem wordt
aangetroffen. Granuliet voldoet daarmee aan de definitie van grond.




                                                                                                          Pagina 136 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Grond
Vast materiaal dat bestaat uit minerale delen met een maximale korrelgrootte van 2 millimeter en organische stof in
een verhouding en met een structuur zoals deze in de bodem van nature worden aangetroffen, alsmede van nature in
de bodem voorkomende schelpen en grind met een korrelgrootte van 2 tot 63 millimeter en ten hoogste 20 procent
bodemvreemd materiaal, niet zijnde baggerspecie (volgens Besluit bodemkwaliteit, art. 1).

Grondwatersanering
Het beheren, beperken of ongedaan maken van verontreiniging van het grondwater.

Grootschalige toepassing
Toetsingskader voor toepassingen van grond of baggerspecie met een minimale omvang van 5.000 m3. Verder gelden
eisen aan de laagdikte en de toegestane functionele toepassingen.

Immobilisaat
Mengsel van een of meerdere (afval)stoffen met toevoeging van een bindmiddel en overige additieven. Door
toevoeging van het bindmiddel worden de verontreinigingen in de verschillende (afval)stoffen fysisch en/of chemisch
gebonden.

Indicatieve Niveau’s voor Ernstige verontreiniging (INEV’s)
INEV’s worden op dezelfde manier bepaald als interventiewaarden. Soms is er nog onvoldoende informatie om de
waarden te onderbouwen. Of er komt op korte termijn nieuwe informatie die de hoogte van de waarden kan
beïnvloeden. INEV’s dienen dan als een soort voorlopige interventiewaarde. De beschermdoelen en -niveaus die
gehanteerd worden voor de onderbouwing van de INEV’s zijn hetzelfde als die van de interventiewaarden. De INEV’s
kunnen dus net als interventiewaarden gebruikt worden om de ernst van een bodemverontreiniging te beoordelen.

Instructieregel
Algemene regel waarmee een (hoger) bestuursorgaan aan een ander (lager) bestuursorgaan aangeeft hoe dat orgaan
een taak of bevoegdheid moet uitoefenen.

Interventiewaarde bodemkwaliteit
Waarde waarboven significante risico’s voor mens, plant of dier bestaan als gevolg van verontreiniging van de bodem.

Kwalibo
Kwalibo is het onderdeel van het Besluit bodemkwaliteit dat de kwaliteit regelt van de uitvoering van
bodembeheeractiviteiten. Dit gebeurt door onder andere eisen te stellen aan certificerende instellingen,
certificaathouders, producten en diensten.

Maatwerkregel
Algemene regel van een gemeente, waterschap of provincie die afwijkt van een algemene regel van het Rijk of een
provincie (artikel 4.6 Omgevingswet). De gemeente kan hiermee de regels in het Bal vanwege lokale omstandigheden
of ambities aanvullen (invullen, concretiseren) of ervan afwijken (strenger of soepeler), tenzij het Bal dit niet toestaat.
Maatwerkregels van de gemeente staan in het omgevingsplan.
Indien een decentrale of maatwerkregel alleen voor bepaalde gebieden of locaties geldt, moet de gemeente dit kenbaar
maken door een zogenaamd (geografisch) werkingsgebied aan een regel te koppelen (annoteren). Op deze manier
wordt de werking van de regel (waar wel en waar niet) ook zichtbaar in het Digitaal Stelsel Omgevingswet.

Milieubelastende activiteit (MBA)



                                                                                                           Pagina 137 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>                                                                               Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                      Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Een activiteit die nadelige gevolgen voor het milieu kan hebben.

Milieuverklaring bodemkwaliteit
Milieuverklaring bodemkwaliteit, afgegeven op grond van het besluit bodemkwaliteit.

Mobiele verontreiniging
Een verontreiniging in de bodem die, al dan niet via de vaste fase van de bodem, in het grondwater terecht is gekomen
en zich in of met het grondwater kan verspreiden.

msPAF-toets (meerdere stoffen, Potentieel Aangetaste Fractie)
Specifieke toetsing om ecologische risico’s te bepalen waarbij rekening wordt gehouden met milieueffecten van
meerdere stoffen tegelijk (mengseltoxiciteit).

Omgevingsplan
Het omgevingsplan bevat alle regels over de fysieke leefomgeving die de gemeente stelt binnen haar grondgebied. Per
gemeente is er één omgevingsplan.

Omgevingsplanactiviteit
Binnenplanse omgevingsplanactiviteit (OPA): Een activiteit die voldoet aan de regels in het omgevingsplan, maar waar
toch een vergunningplicht voor geldt. De gemeente bepaalt deze activiteiten. Dat kan alleen niet als het Rijk in het
Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) bepaalt dat een activiteit vergunningvrij voor het bouwen is.
Buitenplanse omgevingsplanactiviteit: Een activiteit die niet voldoet aan de regels van het omgevingsplan en niet
vergunningvrij voor het bouwen is. Er zijn twee varianten:
    1. Een activiteit waarvoor het omgevingsplan bepaalt dat een vergunning nodig is, maar het volgens de
         beoordelingsregels niet mogelijk is de vergunning te verlenen;
    2. Een andere activiteit in strijd met het omgevingsplan.

Ongewoon voorval
Een gebeurtenis die, ongeacht de oorzaak, afwijkt van het normale verloop van een activiteit, zoals een storing,
ongeluk of calamiteit, waardoor significant nadelige gevolgen voor de fysieke leefomgeving ontstaan of dreigen te
ontstaan.

Onverdachte locatie
Locatie zonder concrete aanwijzingen voor één of meer verontreinigende stoffen in de bodem. Dit blijkt uit het
vooronderzoek volgens de NEN 5725.

Openbare weg
Volgens de Wegenverkeerswet: alle voor het openbaar verkeer openstaande wegen of paden met inbegrip van de
daarin liggende bruggen en duikers en de tot die wegen behorende paden en bermen of zijkanten.

Oudstedelijke ophooglaag
Ophooglaag waarbij het ophoogmateriaal van lokale oorsprong is en door bedrijfsmatige activiteiten en het dumpen van
stedelijk afval in het verleden verontreinigd is geraakt (zware metalen en PAK).

Overhoogte
Extra aan te brengen hoeveelheid grond, met als doel om na zetting van de ondergrond en de klink van het grondwerk
de gewenste restzetting te bereiken.



                                                                                                         Pagina 138 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>                                                                                Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                       Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




Risicotoolbox
Door het RIVM ontwikkeld instrument om de actuele bodemkwaliteit te toetsen en te bepalen of sprake is van risico’s.

Saneren van de bodem
Beperken of ongedaan maken van de blootstelling aan de verontreiniging van de bodem of het beperken of ongedaan
maken van de verontreiniging van de bodem.

Staalslakken/staalslakkenmengsels
Staalslak is een bijproduct van de staalproductie. Het ontstaat bij de omzetting van ruwijzer naar staal. De
gestolde staalslak is een steenachtig materiaal.

Standaardbodem
Een modelmatige bodem met 10 procent organische stof (humus) en 25 procent lutum. De gehalten aan humus en
lutum bepalen in grote mate de mogelijkheid waarmee een bodem bepaalde verontreinigingen kan absorberen. Dit
geldt vooral voor zware metalen en een aantal organische stoffen. De standaardbodem is bedoeld om toetsingswaarden
voor individuele stoffen te kunnen bepalen.

Tijdelijk bouwwerk
Bouwwerk met een instandhoudingstermijn van ten hoogste 15 jaar op dezelfde locatie.

Tijdelijk uitnemen van grond
Het uitnemen van grond uit de bodem om die vervolgens op of in de directe nabijheid van de ontgravingslocatie onder
dezelfde omstandigheden en zonder te zijn bewerkt weer terug te brengen in de bodem.

Toevalsvondst van verontreiniging op of in de bodem
Onverwachte vondst van verontreiniging op of in de bodem met onaanvaardbare risico’s voor de gezondheid als gevolg
van blootstelling aan die verontreiniging. Een toevalsvondst betekent in feite dat een reeds aanwezige, maar tot dan
toe onbekende verontreiniging wordt ontdekt, waarvan de veroorzaker niet (onmiddellijk) bekend is.

Verdachte locatie
Locatie met concrete aanwijzingen voor één of meer verontreinigende stoffen in de bodem. Dit blijkt uit vooronderzoek
volgens de NEN 5725.

Vooronderzoek
Onderzoek met als doel informatie te verzamelen over het vroegere en huidige gebruik van een locatie, gericht op het
vinden van mogelijke bronnen van bodemverontreiniging die de locatie met één of meer stoffen kunnen hebben
verontreinigd.


Waarde toelaatbare kwaliteit bodem
Waarde waaraan de bodem moet voldoen om een bodemgevoelig gebruik toe te laten, zonder dat maatregelen nodig
zijn. Het omgevingsplan bevat waarden voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouwen van een gebouw
op een bodemgevoelige locatie.

Watergang (in relatie tot aangrenzend perceel)
Een fysiek afgebakende watergang (bijvoorbeeld door dammen, stuwen, gemalen en dergelijke), dan wel uitmondend
in een ander type watergang (bijvoorbeeld vaart, boezem, wetering, kanalen, plassen, et cetera). Een watergang mag



                                                                                                          Pagina 139 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>                                                                              Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                     Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




voor wat betreft ‘aangrenzend’ ook gezien worden als één geheel ingericht en functionerend stelsel van gelijke
watergangen, zoals meerdere sloten binnen hetzelfde peilgebied.

Weilanddepot
Een voorziening die voorkomt dat de opgebrachte baggerspecie wegvloeit van het perceel waar het is opgebracht. De
voorziening bestaat uit kades opgetrokken met grond afkomstig uit de bouwvoor van het perceel. Daarna wordt de
baggerspecie ingebracht. Als de baggerspecie daarna is ontwaterd en gerijpt, blijft deze op het weilanddepot liggen en
wordt de gerijpte baggerspecie omgeploegd om weer als weiland te kunnen gebruiken.




                                                                                                        Pagina 140 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>                                                                             Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

                                                    Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




15       Literatuur
1.    Omgevingswet.
2.    Besluit Kwaliteit Leefomgeving (Bkl).
3.    Besluit Activiteiten Leefomgeving (Bal).
4.    Aanvullingsbesluit bodem (bruidsschat).
5.    Besluit bodemkwaliteit (Bbk) (gewijzigd).
6.    Regeling bodemkwaliteit 2022.
7.    Richtlijn Bodemkwaliteitskaarten, NEN, 3 september 2007, incl. wijzigingsblad dd 1 januari 2019.
8.    NEN 5725 - Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek. NEN,
      Ontwerp 1 juni 2022.
9.    NEN 5740 - Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek - Onderzoek
      naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond. NEN, Ontwerp 1 juni 2022.
10.   NEN 5707 - Bodem - Inspectie en monsterneming van asbest in bodem en partijen grond. NEN, 1 december
      2017 (wordt herzien).
11.   NEN 5896 - Kwalitatieve analyse van asbest in materialen met polarisatiemiscroscopie. NEN, 1 mei 2003.
12.   NEN 5897 - Inspectie en monsterneming van asbest in bouw- en sloopafval en recyclinggranulaat. NEN, 1
      december 2017.
13.   NTA 5755 – Bodem – Landbodem – Strategie voor het uitvoeren van nader onderzoek -Onderzoek naar de aard
      en omvang van bodemverontreiniging. NEN, 1 juni 2022.
14.   CROW-publicatie 400 ‘Werken in en met verontreinigde bodem’. Kennisplatform CROW, 9 mei 2023 (online).
15.   Beleidsregel PFAS Gemeente Haarlemmermeer, Haarlemmermeer, 11 februari 2020 (vervallen).
16.   Circulaire bodemsanering 2013, Staatscourant 2013 nr 16675, 27 juni 2013.
17.   Omgevingsverordening Provincie Noord-Holland 2022.
18.   Handreiking ‘Redelijkerwijs’ en het ‘natuurlijk moment’ bij de zorgplicht bodem. Ambtelijke werkgroep
      decentrale overheden en bedrijfsleven, 25 november 2021.
19.   Richtlijn voor luchtmetingen voor de risicobeoordeling van bodemverontreiniging. RIVM, rapport
      711701048/2007.
20.   Diffuse loodverontreiniging in de bodem – advies voor een gemeenschappelijk beleidskader, RIVM, rapport
      2015-0204, 25 januari 2016.
21.   Lood in bodem en gezondheid – aanvullend advies met informatie voor GGD-adviseurs gezondheid en milieu,
      GGD-GHOR, GGD-projectgroep bodem, januari 2016, aanvulling april 2016.
22.   Achtergrondwaarden en risicogrenzen ten behoeve van onderbouwing Maximale Waarden PFAS voor toepassen
      van grond en baggerspecie. RIVM, memo 20 juli 2021.
23.   Risicogrenzen ten behoeve van de vaststelling van Interventiewaarden voor PFOS, PFOA en GenX. RIVM,
      memo 20 juli 2021.
24.   Masterplan PARK 21, gemeente Haarlemmermeer en VISTA Landschapsarchitectuur en Stedenbouw, juni 2011.
25.   Concept Milieu Effect Rapport Park 21, Anteagroup, projectnummer 0417636.105, 23 april 2021.
26.   Richtlijn voor risicogestuurd werken bij tijdelijk uitplaatsen (zonder afvoer van grond) met betrekking tot asbest
      in puinhoudende bodem. Publicatie website Bodemplus.nl, 30 april 2020.
27.   NOBO: Normstelling en bodemkwaliteitsbeoordeling – Onderbouwing en beleidsmatige keuzes voor de
      bodemnormen in 2005, 2006 en 2007. Ministerie van VROM, december 2008.
28.   Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie (versie december 2021).
29.   NOBO: Normstelling en bodemkwaliteitsbeoordeling – Onderbouwing en beleidsmatige keuzes voor de
      bodemnormen in 2005, 2006 en 2007. VROM, december 2008.
30.   Ken uw (water)bodemkwaliteit, de risico’s inzichtelijk. Grontmij (in opdracht van SenterNovem-Bodem+ en
      RWS-DWW), kenmerk 3BODM0704, september 2007.


                                                                                                       Pagina 141 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>                         Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Beleidskader Bodem onder de Omgevingswet - Haarlemmermeer 2024




                                                   Pagina 142 van 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>