<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>gemeente
Haarlemmermeer




                         raadsvoorstel

          Onderwerp      Programma Riolering en Stedelijk Water 2024-2028

  Portefeuillehouders    Marjolein Steffens-van de Water, mr. Mariëtte Sedee-Schuitemaker
               Steller   Maureen van Munster
  Collegevergadering     7 november 2023
    Raadsvergadering

Raadsvoorstelnummer      8414039




                         1. Voorstel
                         Collegebesluit(en)
                         Het college besluitde raad voor te stellen om:
                          1. het Programma Riolering en Stedelijk Water 2024-2028 gemeente Haarlemmermeer vast te stellen;
                         2. in te stemmen met het extra benodigde onderhoudsbudget voor riolering en stedelijk water van
                              € 1.430.700 in 2024; € 1.727.900in 2025; € 1.776.500 in 2026; € 1.791.500in 2027 en structureel
                              € 1.841.500 vanaf 2028, inclusief de uitbreiding van de formatie voor het onderhoud van riolering
                              en stedelijk water, deze lasten te dekken uit de rioolheffing of de Voorziening tariefsegalisatie
                              rioolheffing en dit te verwerken in de Voorjaarsrapportage 2024;
                         3.   een krediet van € 5.947.900 voor de investeringen uit de jaarschijf 2024 van het PRSW voor de
                              uitvoering van vervangings- en verbeteringsmaatregelen aan het rioleringsstelsel te autoriseren en
                              vrij te geven en hiertoe vast te stellen de 5e kredietverstrekking van 2024;
                         4.   de kapitaallasten hiervan te dekken uit de rioolheffing of de Voorziening tariefsegalisatie
                              rioolheffing en dit te verwerken in de Voorjaarsrapportage 2024.

                         2. Samenvatting
                         Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021-2023 (2020.0002929)omvat de zorg voor ons riolerings- en
                         watersysteem. Onder watersysteem wordt verstaan het samenhangend         geheel van oppervlaktewater,
                         grondwater, waterbodems, oevers en technische infrastructuur, zoals duikers. Om het beleid voor ons
                         riolerings- en watersysteem af te stemmen op de Omgevingswet en in te spelen op actuele thema's als
                         klimaatadaptatie is het GRP vervangen door het Programma Riolering en Stedelijk Water (PRSW) 2024-
                         2028 gemeente Haarlemmermeer. Hierin geven wij weer hoe wij ons riolerings- en watersysteem de
                         komende jaren op orde brengen en houden om onder andere de volksgezondheid te beschermen, ervoor
                         te zorgen dat de straten zoveel mogelijk begaanbaar blijven en het water weg blijft van woningen tijdens
                         regenbuien.
                         Uit het PRSW blijkt dat de staat van de riolering over het algemeen voldoende is, maar dat er vanaf 2024
                         extra onderhoudsbudget en extra personele capaciteit nodig is voor riolering en stedelijk water om de
                         veiligheid en de kwaliteit ook in de toekomst te kunnen waarborgen. Dit komt met name doordat de
                         riolering van de wijken die gebouwd zijn tijdens de grote uitbreidingen vanaf de jaren zestig van de
                         twintigste eeuw nu aan vervanging toe zijn, waardoor er een grote vervangingsgolf op ons afkomt. Deze
                         vervangingsopgave valt samen met de opgave om de openbare ruimte conform het landelijke Deltaplan
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Programma Riolering en Stedelijk Water (PRSW) 2024-2028                                     pagina   2




Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) in 2050 zoveel mogelijk klimaatadaptief te hebben ingericht. Ook is het
nodig dat wij het beheer en onderhoud van oppervlaktewater (baggeren, duikers, stuwen en
beschoeiing) verder ontwikkelen om een bijdrage te leveren aan de verbetering van de waterkwaliteit.
Om het PRSW uit te voeren zal de rioolheffing de eerste twee jaar met 13,7% per jaar moeten stijgen en
de twee jaar daarna met 8,5% per jaar (exclusief indexatie). Dit houdt in dat de rioolheffing zal stijgen tot
€ 156,68 (in 2024), € 178,46 (in 2025), € 193,27 (in 2026) en € 209,31 (in 2027). Om aan de
bovengenoemde opgaven te kunnen voldoen willen wij een gebiedsgerichte aanpak uitwerken die leidt
tot wijkvernieuwingen. Hierbij wordt voor de complete openbare ruimte in een gebied bepaald wat moet
worden vernieuwd of waar herinrichting nodig is. Deze aanpak geeft ons ook de mogelijkheid om in de
toekomst te kijken, verder vooruit te plannen  en onze middelen efficiënter in te zetten en tevens overlast
voor inwoners te beperken, omdat de straat niet meerdere keren open moet voor vervangingen.
Met dit voorstel vragen wij structureel extra onderhoudsbudgetten aan en voor het jaar 2024
investeringskredieten.

3. Uitwerking
3.1 Wat willen we bereiken?
Het op orde brengen en houden van een goed functionerend riolerings- en watersysteem is belangrijk
voor een goede leefomgeving. Het beschermt de volksgezondheid en zorgt er bijvoorbeeld voor dat de
straten zoveel mogelijk begaanbaar blijven en water weg blijft bij de woningen tijdens regenbuien. Om
het riolerings- en watersysteem op peil te houden, moeten wij het systeem voortdurend onderhouden en
waar nodig vervangen. In onze Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 (2021.0003036) hebben wij als
ambitie opgenomen dat wij streven naar een robuust,duurzaam en klimaatbestendig watersysteem en
dat wij de waterkwaliteit willen verbeteren. Hierbij zien wij het watersysteem als één samenhangend
geheel. Het is van belang om alle componenten    van het watersysteem in balans te houden en bij te laten
dragen aan een goede werking hiervan.
Ons huidige beleid voor het beheer en onderhoud van riolering en stedelijk water is opgenomen in het
GRP 2021-2023, waarvan de looptijd bijna is verstreken. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet
vanaf 1 januari 2024 worden de wettelijke zorgplichten uit de Wet milieubeheer en de Waterwet voor
afvalwater, hemelwater en grondwater en onze rol in de zorg voor oppervlaktewater een onderdeel van
de Omgevingswet. Op grond van de Omgevingswet is het niet meer wettelijk verplicht een GRP vast te
stellen. Om toch een plan te hebben waarin ons beleid voor riolering en stedelijk water is opgenomen en
dat tevens de grondslag vormt voor de rioolheffing, hebben wij een PRSW opgesteld voor de periode
2024-2028. Het PRSW is de nadere uitwerking van de Omgevingsvisie voor onze ambities op het gebied
van het watersysteem, van onze watertaken en voor klimaatadaptatie.

Een actueel thema in onze zorg voor het watersysteem is het veranderende klimaat. Hierdoor wisselen
extreme regenbuien, opwarming en langdurige droogte elkaar af. Vooral in verstedelijkte gebieden heeft
dat grote gevolgen, namelijk wateroverlast en hittestress.
In de zeer recent gepubliceerde klimaatscenario's van het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut
(KNMI) wordt verwacht dat de zomers nog droger worden en de winters nog natter dan werd voorspeld
in voorgaande KNMI klimaatscenario's. Daarnaast komen er meer extreme weersomstandigheden voor in
de vorm van droogte en piekbuien. Dit vraagt om extra inzet en investeringen in het watersysteem zoals
berging en vasthouden van water in de perioden van droogte en bij natte perioden een extra bemaling bij
overtollig water.
Wij worden genoodzaakt onze leefomgeving aan te passen aan deze veranderende
klimaatomstandigheden     door een klimaatadaptieve inrichting. Rijk, provincies, gemeenten en
waterschappen     hebben zich verbonden aan het landelijke DPRA. Dit plan heeft als uitgangspunt dat
Nederland in 2050 klimaatadaptief is ingericht. Inmiddels hebben wij maatregelen voor klimaatadaptie
opgenomen in ons Klimaatadaptatiebeleid (2022.0000040). Een robuust,duurzaam en klimaatbestendig
watersysteem is hiervoor essentieel. Wateroverlast kunnen we echter nooit helemaal voorkomen. We
proberen het wel zo veel mogelijk te beperken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Programma Riolering en Stedelijk Water (PRSW) 2024-2028                                    pagina   3




In het Klimaatadaptatiebeleid is opgenomen dat klimaatadaptieve maatregelen extra kosten met zich
mee kunnen brengen en dat wij deze binnen de bestaande openbare ruimte waar mogelijk zullen dekken
uit de rioolheffing en de Voorziening tariefsegalisatie rioolheffing. Dit geldt alleen voor maatregelen die
binnen de zorgplichten vallen. Voor andere maatregelen zullen wij waar mogelijk subsidies aanvragen.
Hoewel wij ernaar streven om additionele kosten binnen de eigen budgetten te dekken, is in het
Klimaatadaptatiebeleid vermeld dat wij, indien de bestaande budgetten niet toereikend zijn, een voorstel
voorleggen aan de raad of prioriteit zullen geven aan de meest essentiële maatregelen.
In het PRSW zijn de maatregelen voor klimaatadaptatie becijferd voor de onderdelen die onder de
rioolheffing vallen.

3.2 Wat gaanwe daarvoordoen?
GemeentelijkRioleringsplanwordt ProgrammaRiolering en StedelijkWater
Het huidige GRP 2021-2023 omvat de zorg voor riolering en stedelijk water. Het GRP is vervangen door
het PRSW 2024-2028 gemeente Haarlemmermeer (bijlage), een plan dat uitgaat van de hele
gemeentelijke waterketen. Dit PRSW beschrijft de visie en de ambities en brengt het beleid, de juridische
verankering daarvan en de benodigde bedrijfsvoering, inclusief de kostentoerekening aan de rioolheffing
en de inzet van de Voorziening tariefsegalisatie rioolheffing, in kaart. Het bevat tevens de uitwerking van
de gemeentelijke watertaken en de onderbouwing van de rioolheffing. De visie en de ambitie zijn
gekoppeld aan onze Omgevingsvisie. Riolering en de waterhuishouding zijn onlosmakelijk met elkaar
verbonden. Het PRSW is een goed planinstrument om te kunnen anticiperen op de trends en
ontwikkelingen binnen dit vakgebied, bijvoorbeeld klimaatverandering. Met dit programma sorteren we
voor op de Omgevingswet en hierin wordt tevens gekeken waar specifieke regelgeving voor riolering en
stedelijk water na de invoering van de Omgevingswet een plaats moet krijgen. Op hoofdlijnen handhaven
we de huidige koers en stellen deze bij om in te spelen op de komst van de Omgevingswet en op
klimaatadaptatie.
In het PRSW hebben wij voor de zorgplichten afvalwater, hemelwater en grondwater en voor
oppervlaktewaterbeheer    de volgende doelen opgenomen:

Afvalwater
    •  doelmatige inzameling en transport van stedelijk afvalwater;
    •  voorkomen van ongewenste emissies/gezondheidsrisico's en beperken overlast voor de
       omgeving;
    •  bijdragen aan een duurzame inzameling van afvalwater en bijdragen aan duurzame verwerking
       door het hoogheemraadschap      van Rijnland.
Hemelwater
    •  doelmatige inzameling en verwerking van overtollig hemelwater;
    •  beperken van het risico op wateroverlast en schade;
    •  beperken van de milieubelasting op bodem en oppervlaktewater;
    •  bijdragen aan klimaatadaptatie.
Grondwater
    •  beperken van structurele nadelige gevolgen in openbaar gebied van de grondwaterstand,
       afgestemd op de functie van het gebied/object voor de aan de grond gegeven bestemming (voor
       zover doelmatig en geen taak van een andere overheid);
    •  adviseren bij grondwaterproblemen;
    •  bijdragen aan klimaatadaptatie.
Oppervlaktewater
    •  borgen bergings- en ontwateringsfunctie van het stedelijk oppervlaktewater;
    •  bijdragen aan het verhogen van de ecologie en de landschappelijke   beleving van water;
    •  bijdragen aan klimaatadaptatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Programma Riolering en Stedelijk Water (PRSW) 2024-2028                                   pagina   4




De inhoud van het voormalige beheerplan Watergangen (baggeren, duikers, beschoeiing, stuwen,
schonen watergangen) is toegevoegd aan het PRSW, om alle kosten, beleid en activiteiten die nodig zijn
voor een goed en robuustwatersysteem die gedekt worden uit de rioolheffing op elkaar af te stemmen
en overzichtelijk bij elkaar te presenteren.

Belangrijkste
            conclusies
                     ProgrammaRiolering en StedelijkWater
Onze gemeente ligt in een polderlandschap   met een zeer gevarieerde bodemsamenstelling en
bodemopbouw. De verschillende polders binnen onze gemeente hebben hun eigen kenmerken. De
grootste polder, de Haarlemmermeerpolder, is van oudsher een droogmakerij. Hier is sprake van een
grote kweldruk en dit heeft negatieve invloed op de waterkwaliteit. Het is hierdoor belangrijk dat het
water goed kan worden doorgespoeld en afgevoerd. De afgelopen periode is er met het GRP 2021-2023
gewerkt aan rioleringsbeheer en ook klimaatadaptatie heeft een grotere rol gekregen. In het PRSW is
onze ambitie uitgewerkt om Haarlemmermeer in 2050 zoveel mogelijk klimaatbestendig te hebben
ingericht. Naast deze ambitie blijven we de komende planperiode op planmatige en doelmatige wijze
invulling geven aan onze gemeentelijke waterzorgplichten op het gebied van afval-, hemel-, grond- en
oppervlaktewater. Op hoofdlijnen handhaven    we de huidige koers en wij stellen deze bij om in te spelen
op de komst van de Omgevingswet en ontwikkelingen rondom klimaatadaptatie. Hierbij hanteren wij als
uitgangspunt dat wij maatregelen uitvoeren tegen bijvoorbeeld wateroverlast, indien de investeringen in
verhouding staan tot de geconstateerde overlast of wij proberen deze te combineren met andere
reconstructies.
Naast het inspelen op de ontwikkelingen staan we de komende periode voor twee grote uitdagingen: de
vervangingsopgave riolering en stedelijk water en de beheeropgave oppervlaktewater.

VervangingsoPKave riolering
In voorgaande planperioden     is gewerkt aan een robuustrioleringssysteem. Het goed functioneren van de
riolering is immers essentieel voor de volksgezondheid. Om dit op peil te houden, moeten we het
systeem voortdurend onderhouden en waar nodig vervangen.
Uit het PRSW blijkt dat de staat van de riolering over het algemeen voldoende is, maar dat wij in de
(nabije) toekomst een hoge vervangingsopgave hebben voor riolering. Haarlemmermeer heeft vanaf de
jaren zestig van de twintigste eeuw perioden gekend van snelle groei. Door pieken in de aanleg bereikt de
riolering het einde van de levensduur. Daarnaast is de functie van het (gemengde) rioolstelsel uit die tijd
niet meer toereikend om onze zorgplichten goed en duurzaam in te kunnen vullen. Deze riolering is (nog)
niet of zeer beperkt ingericht om de effecten van klimaatverandering, met soms extreme regenbuien, op
te kunnen vangen en voldoet hierdoor niet aan de voorkeursvolgorde voor afvalwater volgens de Wet
milieubeheer (voorkomen-beperken-scheiden)       en de voorkeursvolgorde voor de verwerking van
hemelwater (vasthouden-bergen-afvoeren). Dit type stelsel moet daarom vervangen worden.
Gezien de omvang van deze vervangingsopgave is het wenselijk hierop te anticiperen. Uit onderzoek
blijkt dat de vervangingsopgave gemiddeld elf kilometer per jaar bedraagt. De lengte komt overeen met
de gebouwde wijken die de levensduur (60 jaar) van het vrijvervalriool hebben bereikt.
Deze hoge vervangingsopgave valt samen met de opgave om de openbare ruimte klimaatadaptief in te
richten. Gelijktijdig nemen we daarom een verbeteropgave mee door ingrepen in de onder- en
bovengrondse ruimte, zoals zorgen voor ruimte voor water en vergroening, om in te spelen op
klimaatverandering. In onderstaande grafiek is de aanleg van het rioolstelsel weergegeven (in jaren en
lengte (meters)).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>               Programma Riolering en Stedelijk Water (PRSW) 2024-2028                                   pagina   5




        ■ Vuilwaterriool
70000
        ■ Hemelwaterriool

        i’Gemengd riool



60000




50000




40000




                                                                                     £ $                              Ei S




                                                                                                                             2021
                                                                                     5   3                            8 8


               Beheeropgave watersysteem
               Naast de vervangingsopgave voor riolering werken wij met dit PRSW ook aan onze beheeropgave voor
               een goed functionerend oppervlaktewatersysteem        en vullen we de zorgplichten rondom
               grondwaterbeheer verder in. We richten ons op een zorgvuldige ont- en afwateringssituatie
               (grondwaterbeheer), toepassing van duurzaam waterbeheer en goed beheer en onderhoud. De komende
               planperiode gaan we met name meer planmatig onderhoud uitvoeren aan drainage, duikers,
               watergangen, baggeren, beschoeiingen en stuwen. Beheer en onderhoud hiervan vindt nu
               signaalgestuurd plaats. Hiervoor is een vast jaarlijks budget beschikbaar, voornamelijk gebaseerd op het
               uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden.        We maken onze informatie over het areaal en de toestand
               van drainageleidingen, stuwen, duikers en beschoeiingen compleet en we maken verschillende
               beheerplannen    voor duikers, watergangen, baggeren, beschoeiingen, stuwen en grondwater. Op basis
               hiervan kunnen we vervolgens berekenen en programmeren welke vervangingsinvesteringen         er in de
               toekomst op ons afkomen voor deze onderdelen.

               Extra onderzoeken
               Voor een doelmatig beheer van ons riool- en stedelijk watersysteem is het nodig dat wij inzicht houden
               en krijgen in de toestand en het functioneren van ons riool- en stedelijk watersysteem. De komende
               planperiode gaan we voor planvorming en onderzoek aan de slag met de diverse activiteiten.
               Voorbeelden zijn de al vermelde beheerplannen    voor de diverse onderdelen van het oppervlaktewater,
               maar ook het verkennen van een doelmatigheidsafweging voor nieuwe lozingen van (huishoudelijk)
               afvalwater en het in samenwerking met het hoogheemraadschap        van Rijnland ontwikkelen van beleid ten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Programma Riolering en Stedelijk Water (PRSW) 2024-2028                                            pagina 6




aanzien van WKO's (warmte-koude-opslag = bodemenergiesystemen). De gemeentelijke zorgplicht op
het onderdeel grondwater dient inhoudelijk nader gedetailleerd ingevuld te worden. Aanvullende
onderzoeken zijn hiervoor in eerste instantie nodig. Ook is meer kennis nodig over het functioneren van
het stedelijk watersysteem onder meer extreme omstandigheden om te kunnen inspelen op de
ontwikkelingen en om kosteneffectieve maatregelen te treffen in de meest urgente gebieden. We zorgen
ervoor dat onze rekenmodellen op orde zijn en actualiseren ons inzicht in het hydraulisch en
milieutechnisch functioneren van ons stelsel. Met de verkregen inzichten kunnen we onder andere ons
beheersgebied en de riolering robuusten toekomstgericht inrichten, foutaansluitingen herstellen en ons
beheer en onderhoud prioriteren.

Gevolgen Omgevingswet
Als de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking treedt, heeft iedere gemeente direct één
omgevingsplan voor de fysieke leefomgeving van rechtswege, bestaande uit onder andere de oude
bestemmingsplannen,     te vervallen rijksregels (de zogenoemde bruidsschat), plaatselijke verordeningen
en regels. Gemeenten krijgen tot 1 januari 2032 de tijd om dit tijdelijke deel van het omgevingsplan en
andere regels over de fysieke leefomgeving om te zetten naar een nieuw omgevingsplan. Het PRSW geeft
de kaders om het deel van het omgevingsplan dat betrekking heeft op stedelijk water en riolering te
kunnen invullen. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) voert voor ons vrijwel alle VTH-
taken (vergunningverlening, toezicht en handhaving)     uit die onder de Omgevingswet vallen. Gedurende
de planperiode van het PSWR gaan we, in overleg met de OD NZKG, een aantal aandachtspunten           van de
verbeterde versie van de bruidsschat beoordelen op de vraag of (verdere) aanpassing van de regelgeving
nodig is.

Wat is hiervoor nodig?
      • Extra onderhoudsbudget
Voor riolering en stedelijk water is structureel extra onderhoudsbudget nodig. Het gaat aan de ene kant
om extra budget voor levensduurverlengende maatregelen (relinen) en ingrepen om de volksgezondheid
te kunnen waarborgen. Doordat we meer inspecteren, komen hieruit ook meer maatregelen die we
moeten treffen. Daarnaast zijn de kosten van deze maatregelen door prijsstijgingen hoger, waardoor het
huidige onderhoudsbudget ontoereikend is. Als laatste is door prijsstijging het budget voor elektra
verhoogd.
Aan de andere kant zijn zoals hierboven beschreven extra onderzoeken nodig naar onder andere de
werking van het oppervlaktewatersysteem en het grondwatersysteem.
Binnen het huidige onderhoudsbudget is voor deze extra kosten onvoldoende ruimte. Wij gaan zo
efficiënt mogelijk om met de beschikbare middelen, maar lopen er nu tegenaan dat we met de huidige
onderhoudsbudgetten bijna op de ondergrens zitten van wat nodig is om de openbare ruimte veilig te
houden voor iedereen.
In onderstaande tabel zijn de benodigde extra onderhoudskosten weergegeven (inclusief kosten
benodigde extra personele capaciteit, zie hieronder).

 Tabel1                                                       2024          2025        2026          2027          2028
  Benodigdeextraonderhoudskosten
                               PRSW
                                                          €1.430.700   € 1.727.900   1.776.500
                                                                                      €          € 1.791.500   € 1.841.500


     • Extra personele     capaciteit
Met behulp van de Formatiescan (Stichting RIONED) is berekend hoeveel tijd - en dus hoeveel fte - er
nodig is voor de uitvoering van onze watertaken. De Formatiescan gebruiktkengetallen om de benodigde
formatie te bepalen, naar functieprofiel en naar type activiteit. Op basis hiervan is in de financiële
doorrekening van het PRSW rekening gehouden met een personele uitbreiding van 5,1 fte (2 fte in 2024,
2 fte in 2025 en 1,1 fte in 2026) voor riolering en stedelijk water. Deze formatie-uitbreiding is nodig voor
het kunnen uitvoeren van reguliere onderhoudswerkzaamheden,          het vervangen van gemengde door
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Programma Riolering en Stedelijk Water (PRSW) 2024-2028                                              pagina   7




gescheiden riolering en het klimaatadaptief herinrichten van de onder- en bovengrondse ruimte. Binnen
de bestaande personele capaciteit voor het rioolbeheer is al sprake van krapte. Zonder deze formatie is
het niet mogelijk om deze werkzaamheden uit te voeren. De kosten van de formatie-uitbreiding zijn
verwerkt in tabel 1.

      • Investeringsopgave
Wij hebben voor de komende vijfjaar een doorkijk gemaakt van de verwachte benodigde
investeringsbudgetten voor vervanging (tabel 2). Dit beeld is gebaseerd op onze huidige inzichten en
prijspeilen en is, met uitzondering van 2024, nog een ruwe raming. De planning en de hiermee gepaard
gaande investeringsbudgetten zijn afhankelijk van veel factoren, waardoor het benodigde
investeringsbudget kan afwijken. Gezien de omvang van het benodigde geraamde investeringsvolume
vanaf 2025 en de complexiteit van de projecten herijken wij jaarlijks de investeringsbehoefte en vragen
wij jaarlijks de daadwerkelijke benodigde investeringsbudgetten aan om te komen tot een realistische
planning. Met dit raadsvoorstel vragen wij het benodigde krediet voor het jaar 2024.

 Tabel 2
  Benodigdeinvesteringsbudgetten                          2024         2025          2026        2027                  2028
 Vervangingen verbetering                          €4.976.800    € 8.906.700 €19.783.100 € 19.783.100 € 19.837.300
  Maatregelen
            klimaatadaptatie                         €971.100    € 1.650.000    €2.026.500    €782.300            € 245.200
 (maaiveld)
 Totaal                                            € 5.947.900   € 10.556.700   €21.809.600   €20.565.400€ 20.082.500


De investeringsbehoefte voor de periode 2024-2028 uit het PRSW komt voort uit de kwaliteit en
levensduur van het areaal. Dit zijn nieuwe investeringen, die bovenop de reeds toegekende kredieten
komen. Deze investeringen zijn nodig om verouderde riolering te vervangen en ons rioolstelsel veilig en
doelmatig te houden. Als wij deze vervangingen niet doen, dan kunnen wij bij extreme regenval de
bereikbaarheid niet waarborgen en wegen en mogelijk woningen onder water komen te staan. In het
ergste geval kunnen zelfs rioolbuizen instorten. Daarnaast zijn in deze budgetten kosten opgenomen voor
klimaatadaptatie (voor zover deze onder de gemeentelijke watertaken en bijbehorende zorgplichten
vallen). Met deze investeringen leveren wij een bijdrage aan de landelijke ambitie om Nederland in 2050
klimaatadaptief te hebben ingericht. Wij onderzoeken nog of wij in aanmerking komen voor een subsidie
voor deze maatregelen.

     • Anderewerkwijze:wijkvernieuwing
De hoge vervangingsopgave voor riolering staat niet op zichzelf. Ook andere onderdelen in de fysieke
leefomgeving, zoals verhardingen, zijn aan vervanging toe. Dit blijkt uit de actualisering van de
Beheerplannen     Fysieke leefomgeving, die wij gelijktijdig met het PRSW hebben voorbereid. Daarnaast
moet voor klimaatadaptatie niet alleen de riolering worden aangepakt, maar moeten ook bovengronds
maatregelen worden getroffen, zoals meer groen, de aanleg van plekken waar water kan worden
opgevangen of kan infiltreren en het aanpassen van de hellinghoek van bestrating om water weg te
leiden van locaties waar het overlast geeft en te leiden naar plekken waar het kan worden opgevangen.
Ook de energietransitie zal zijn weerslag hebben op de openbare ruimte.
Om overlast voor inwoners te voorkomen willen wij deze vervangingen en klimaatadaptieve maatregelen
zoveel mogelijk combineren. Dit is bovendien efficiënter en bespaart kosten. Deze kostenbesparing is nog
niet te becijferen. Bij maatregelen voor klimaatadaptatie en aanpassingen    in het watersysteem is ook
een zekere omvang nodig, omdat het watersysteem als geheel (of per deelgebied) in één keer aangepast
moet worden. Anders hebben de maatregelen weinig of beperkt effect.
Voor de aanpak van deze opgaven is een andere manier van werken nodig. Wij werken een
gebiedsgerichte aanpak uit die leidt tot wijkvernieuwingen. Hierbij wordt voor de complete openbare
ruimte in een gebied bepaald wat moet worden opgeknapt. Waar mogelijk worden maatregelen voor de
energietransitie ingepast. Deze aanpak geeft ons ook de mogelijkheid om in de toekomst te kijken, verder
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Programma Riolering en Stedelijk Water (PRSW) 2024-2028                                          pagina   8




vooruit te plannen en onze middelen efficiënter in te zetten.
Het project Welgelegen in Nieuw-Vennep is het eerste project waarin wij ervaring opdoen met deze
werkwijze. De eerstvolgende projecten zullen naar verwachting vanaf 2026 in uitvoering gaan. Op basis
van de kwaliteit van riolering en verhardingen is hiervoor een planning gemaakt. In de periode 2024-2028
is gepland om de volgende wijkvernieuwingen voor te bereiden of uit te voeren: Spaarndam, Zwanenburg
(meerdere wijken), Badhoevedorp (centrum), Rijsenhout en Hoofddorp West. In de investeringsbehoefte
voor riolering (tabel 2) is rekening gehouden met deze wijkvernieuwingen.

3.3   Wat mag het kosten?
De kosten voor de uitvoering van dit voorstel zijn verdeeld in:
     a) aanvullende budgetten voor beheer en onderhoud en personele capaciteit (structureel vanaf
         2024);
     b) een kredietaanvraag voor vervangings- en verbeteringswerkzaamheden    (jaarschijf PRSW 2024).
Deze kosten worden hieronder geraamd en gespecificeerd. Met deze kosten is nog geen rekening
gehouden in de Programmabegroting 2024-2027.

               a.   Extrabenodigdebudgettenonderhoud en personelecapaciteit
In onderstaande tabel zijn de extra benodigde budgetten voor het beheer en onderhoud (inclusief de
kosten van extra personele capaciteit) opgenomen.

  Tabel3
  Benodigdeextrabudgettenvoor beheeren onderhoud
  Jaar                                                 Bedrag
  In 2024:                                             € 1.430.700

  In 2025:                                             € 1.727.900

  In 2026:                                             € 1.776.500

  In 2027:                                             € 1.791.500

  Vanaf 2028:                                          € 1.841.500



Deze kosten worden gedekt uit de rioolheffing en de Voorziening tariefsegalisatie rioolheffing.           Dit wordt
verwerkt in de Voorjaarsrapportage 2024.

               b.   AutorisatiekredietProgrammaRiolering en StedelijkWater(PRSW) 2024
Voor vervangings- en verbeteringswerkzaamheden aan het rioolstelsel is in 2024 een krediet nodig van
€ 5.947.900. Deze werkzaamheden betreffen de vervanging van met name gemengde riolering in
integrale projecten gecombineerd met de vervanging van verhardingen. Voorbeelden zijn de
Burgemeester van Bruggenstraat in Halfweg, Roekenbos en de Söderblomstraat in Hoofddorp en de
Maria Margarethalaan in Abbenes. Hierbij nemen wij gelijktijdig maatregelen voor klimaatadaptatie mee.
Kosten voor klimaatadaptieve maatregelen kunnen worden gedekt uit de rioolheffing en de Voorziening
tariefsegalisatie rioolheffing. Dit geldt alleen voor maatregelen die binnen de zorgplichten vallen. Andere
investeringen voor klimaatadaptatie (beperken hittestress) worden gedekt uit de Vernieuwing Openbare
Ruimte (VOR) en deze worden apart aangevraagd.

  Tabel4
  Kostenvervangings-
                   en verbeteringswerkzaamheden
  Onderdeel                                                          Investering
  Vervanging    en verbetering rioolstelsel                                        € 4.776.800

  Vervanging woonarkgemalen       en IBA's                                            200.000

  Verbeteringsinvesteringen    voor klimaatadaptatie                                  971.100

  Totaleinvesteringen                                                              € 5.947.900
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Programma Riolering en Stedelijk Water (PRSW) 2024-2028                                                  pagina   9




Met een rekenrente van 2% bedragen de kapitaallasten in 2025: € 218.100, in 2026: € 216.100, in 2027:
€ 214.100 en in 2028: € 212.100. Deze geraamde kapitaallasten worden gedekt uit de Voorziening
tariefsegalisatie rioolheffing. Deze kredietaanvraag verwerken wij bij de Voorjaarsrapportage 2024.
In de berekening van de kosten is er rekening mee gehouden dat de inkoop-btw compensabel is.

Rioolheffing en kostendekkendheid
Voor de dekking van uitgaven voor het op orde brengen en houden van een goed functionerend riool- en
stedelijk watersysteem, inclusief de wateren en voorzieningen die bijdragen aan een robuuste
waterhuishouding maken wij gebruikvan de rioolheffing en de Voorziening tariefsegalisatie rioolheffing.
De voorziening is in het verleden gevuld met de opbrengsten van de rioolheffing en overschotten op het
taakveld riolering. Het saldo van deze voorziening was op 31 december 2022 € 7.249.000. Om te bepalen
hoe de heffing zich de komende jaren moet ontwikkelen, hebben we ons kostendekkingsplan
doorgerekend. Het verloop van de rioolheffing voor de komende planperiode     ziet er als volgt uit:

 Tabel5
 Rioolheffing
 Jaar             Benodigdeinkomsten         Aantal(equivalente)     Rioolheffing per 1-1      Percentage
                                                                                                        stijging per 1-1
                  uit rioolheffing            heffingseenheden
 2023                       € 10.834.200                   78.760                   € 137,56              Stijging al verwerkt

 2024                       € 12.496.835                    79.760                  C 156,68                          +13,7%

 2025                       € 14.412.354                  80.760                    € 178,46                          + 13,7%

 2026                       € 15.801.851                    81.760                  € 193,27                           + 8,5%

 2027                       € 17.322.718                    82.760                  €209,31                            + 8,5%

 2028                       € 17.532.031                    83.760                  €209,31                              0,0%



De rioolheffing zal de eerste vier jaar moeten stijgen om de lasten in de planperiode te dekken en de
voorziening niet negatief te laten worden. Dat vraagt de eerste twee jaar een stijging met 13,7% per jaar
en daarna twee jaar stijging met 8,5% per jaar (exclusief indexatie). Het hoge stijgingspercentage in de
eerste twee jaar heeft meerdere oorzaken. De prijzen (ten aanzien van loonkosten/energie/materiaal)
zijn fors gestegen, de vervangingspiek in ons forse areaal staat voor de deur en ook op andere vlakken
zijn hoge uitgaven noodzakelijk (zoals voor planvorming en onderzoek, klimaatadaptieve prijsstijgingen
van elektriciteit, maatregelen en het organiseren van de benodigde personele capaciteit). Voor 2024 is
inmiddels besloten tot een stijging van het rioolrecht met 13,7% in 2024 (2023.8302591,
Belastingvoorstellen 2024), waarmee de kosten voor de extra onderhoudsbudgetten, personele
capaciteit en de vervangings- en verbeteringswerkzaamheden in 2024 zijn gedekt.
Na deze eerste periode zijn meer geleidelijke ontwikkelingen mogelijk. De eerste vier jaar na de initiële
stijging kan de heffing namelijk even gelijk blijven (0% stijging, exclusief indexatie). Door relatief lagere
lasten, liggen in deze jaren de inkomsten wat hoger dan de uitgaven waardoor de voorziening zich kan
herstellen. Vervolgens is tot en met 2055 waarschijnlijk een relatief geleidelijke stijging van de heffing
nodig, hoofdzakelijk om de groeiende kapitaallasten uit nieuwe investeringen te dekken.
De prognose van het verloop van de Voorziening tariefsegalisatie rioolheffing in de periode 2023 tot en
met 2082 is weergegeven in onderstaande grafiek.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Programma Riolering en Stedelijk Water (PRSW) 2024-2028                                    pagina   10




         CO
         CM
         O
                   CO
                   CM
                   o
                            s
                            o
                                      CO
                                      CO
                                      o
                                                CO
                                                O-
                                                o
                                                          CO
                                                          O-
                                                          o
                                                               CO
                                                               in
                                                               o
                                                                    co
                                                                    iD
                                                                    o
                                                                         co
                                                                         §
                                                                              CO
                                                                              §
                                                                                   co
                                                                                   h»
                                                                                   o
                                                                                         co
                                                                                         r--
                                                                                         o
         CM        CM       CM        CM        CM        CM   CM   CM   CM   CM   CM    CM
Uitgangspunt is dat de voorziening niet negatief mag worden (conform wet- en regelgeving van het
Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV)) en dat door stortingen en
onttrekkingen 100% kostendekkendheid      op de rioolheffing wordt bereikt.
In 2055 bereiken we een kantelpunt in het lastenpatroon, doordat de nieuwe kapitaallasten niet meer
stijgen. Dit wordt verklaard doordat de investeringsplanning  is ingericht op het klimaatbestendig zijn van
de gemeente Haarlemmermeer in 2050. Het investeringsvolume wordt daarna aanzienlijk lager, omdat
de vervangings- en verbeteropgave voor gemengde rioolstelsels dan volbracht is en de nodige
klimaatadaptatiemaatregelen    op maaiveld al zijn getroffen.

IVcrf zijn definanciële
                      risico's?
Bij de uitvoering van dit voorstel moet rekening worden gehouden met de volgende significante risico's.
     •    met name als gevolg van de stijgende energie-, loon- en materiaalprijzen en rentelasten is een
          risico dat de kosten van projecten fors hoger uitvallen;
     •    door de huidige krapte op de arbeidsmarkt is het risico dat wij als gevolg van capaciteitsgebrek
          projecten moeten doorschuiven. Dat geldt niet alleen voor onze interne capaciteit. Wij ervaren
          dat aannemers in sommige gevallen niet inschrijven op aanbestedingen omdat zij onvoldoende
          capaciteit hebben. Ook blijken aannemers terughoudend te zijn bij aanbestedingen met eisen op
          het gebied van duurzaamheid, waardoor wij bepaalde werkzaamheden moeilijk op de markt
          kunnen zetten. Een andere vertragende factor kunnen werkzaamheden van de nutsbedrijven
          zijn. Zij voeren hun werkzaamheden vaak vooruitlopend op onze werkzaamheden uit. Omdat zij
          eveneens capaciteitsproblemen ondervinden, kunnen onze projecten vertragen. Daarnaast kan
          de aanwezigheid van oneigenlijk gebruikvan gemeentegrond bij projecten ook voor vertraging
          zorgen, ondanks dat wij alert zijn op de aanpak hiervan.
Om de kans van het voordoen of het gevolg van dit risico te beperken proberen wij een realistische
investeringsplanning     te hanteren en vragen wij voor complexe projecten eerst een voorbereidingskrediet
aan. Het uitvoeringskrediet vragen wij pas aan wanneer de uitvoeringsmaatregelen voldoende zijn
uitgewerkt.

3.4   Wie is daarvoorverantwoordelijk?
De raad is verantwoordelijk voor het vaststellen van het PRSW en het beschikbaar stellen van budgetten
en kredieten. De uitvoering van werkzaamheden in de openbare ruimte valt onder de
verantwoordelijkheid van het college. De portefeuillehouder Fysieke Leefomgeving is het eerste
aanspreekpunt.

3.5   Welkeoverigerelevante
                          informatieis beschikbaar?
Participatieencommunicatie
Wij publiceren het PRSW in het digitale Gemeenteblad.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Programma Riolering en Stedelijk Water (PRSW) 2024-2028                                   pagina   11




Het onderhoud van de openbare ruimte heeft invloed op de leef-, woon- en werkomgeving van
inwoners en ondernemers. Samen met gebruikers van de fysieke leefomgeving zoeken wij zo
veel mogelijk naar creatieve en duurzame ideeën om de leefomgeving te blijven verbeteren
door deze partijen via participatie te betrekken bij werkzaamheden in de woon-, werk- en
leefomgeving. De vorm van participatie bij onderhoud en vervanging is maatwerk en is
afhankelijk van aard, omvang en complexiteit van de werkzaamheden.
Bij de uitvoering van verbeteringsmaatregelen volgen wij voor de afzonderlijke projecten een informatie
en communicatietraject, bijvoorbeeld via het versturen van informatiebrieven en/of berichten in de
Informeer.
Over het PRSW is overleg gevoerd met het hoogheemraadschap        van Rijnland, verantwoordelijk voor het
water- en zuiveringsbeheer in Haarlemmermeer. De reactie van het hoogheemraadschap         van Rijnland is
opgenomen in dit plan. Het hoogheemraadschap      van Rijnland is positief over het PRSW en steunt ons
beleid.

3.6 Wanneeren hoe zal de raad/hetcollegeoverde voortgangworden geïnformeerd?
Om te kunnen anticiperen op deze nieuwe ontwikkelingen is het wenselijk om het PRSW periodiek te
actualiseren. Halverwege de planperiode is een evaluatie voorzien.
De raad wordt over de voortgang van investeringen geïnformeerd in het Meerjarenperspectief
Investeringen (MPI).

4.   Ondertekening
Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer,
de wnd. secretaris,                        de burgemeester,




Bijlage(n):
• Programma Riolering en Stedelijk Water 2024-2028 gemeente Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>