<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>gemeente
Haarlemmermeer
                      nota van B&W
         Onderwerp    Meerjarenplan Versterken van Basisvaardigheden (Digi)Taalhuis 2024-
                      2027
  Portefeuillehouder  Charif El Idrissi, MSc
  Collegevergadering  18 juni 2024
         Inlichtingen Lamyae El Mahdiui (+31235676844)
  Registratienummer   11063508
                       1. Voorstel
                       Collegebesluit(en)
                       Het college heeft besloten om:
                       1. het meerjarenplan Versterken van Basisvaardigheden (Digi)Taalhuis 2024-2027 vast te
                            stellen, waarmee we inzetten op een integrale aanpak van laaggeletterdheid met focus op
                            de volgende thema's:
                            1. het verbeteren van de gezondheidsvaardigheden van laaggeletterden;
                            2. het vergroten van de zelfredzaamheid van laaggeletterden;
                            3. het verbeteren van basisvaardigheden voor meer kans op duurzaam werk;
                            4. het doorbreken van de cyclus van laaggeletterdheid via de gezinsaanpak;
                       2. deze nota ter informatie te zenden aan de raad.
                       2. Samenvatting
                       In 2021 hebben wij ingestemd met het Regionaal Programma Laaggeletterdheid 2020-2024
                       Groot-Amsterdam (2021.0000443). Het beleidsplan dat nu wordt vastgesteld is de lokale
                       invulling daarvan en geldt voor de periode 2024-2027. In onze gemeente is circa twaalf procent
                       van de beroepsbevolking laaggeletterd. Dit zijn ongeveer 12.200 inwoners. Laaggeletterdheid,
                       oftewel het gebrek aan voldoende basisvaardigheden (lezen, schrijven, rekenen en/of digitale
                       vaardigheden), is nauw verweven met andere problematiek in het sociaal domein, zoals
                       armoede, een verslechterde arbeidsmarktpositie en een ongezondere leefstijl. Goede
                       basisvaardigheden zijn geen doel, maar een middel om de zelfredzaamheid en participatie van
                       inwoners te bevorderen. Door het versterken van basisvaardigheden investeren we niet alleen
                       in individuen, maar ook in de veerkracht en productiviteit van onze samenleving als geheel. Het
                       heeft ook grote voordelen voor werkgevers. Door te investeren in de vaardigheden van
                       werknemers kunnen werkgevers profiteren van een vermindering van kosten door zaken zoals
                       ziekteverzuim en inefficiëntie. Dit draagt weer bij aan de groei van het bedrijf en de
                       samenleving als geheel. Het (Digi)Taalhuis, een samenwerkingsverband van verschillende lokale
                       partners, zet zich in om laaggeletterdheid te verminderen en te voorkomen. We zetten in op
                       een integrale aanpak van laaggeletterdheid. Het versterken van basisvaardigheden draagt ook
                       bij aan de doelen van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), zoals het terugdringen van
                       gezondheidsachterstanden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Meerjarenplan Versterken van Basisvaardigheden (Digi)Taalhuis 2024-2027                       Pagina 2
3. Uitwerking
3.1 Wat willen we bereiken?
We willen bereiken dat inwoners zelfredzaam zijn, kunnen meedoen en gelijke kansen hebben.
En dat inwoners zo min mogelijk problemen ervaren op gebieden zoals inkomen, werk en
gezondheid. Een belangrijke voorwaarde hiervoor is dat inwoners beschikken over voldoende
basisvaardigheden. Basisvaardigheden gaan over taal, rekenen en digitale vaardigheden. Goed
overweg kunnen met digitale/technologische ontwikkelingen en goed kunnen lezen en schrijven
maakt het makkelijker om je weg te vinden in de maatschappij. Deze vaardigheden zijn
onmisbaar in het dagelijks functioneren. We zien het beschikken over voldoende
basisvaardigheden als een middel om de zelfredzaamheid te versterken.
Het bereiken van inwoners met Nederlands als eerste taal (NT1) blijft nog sterk achter ten
opzichte van inwoners met Nederlands als tweede taal (NT2). We richten ons daarom vooral op
de eerste groep. Deze inwoners worden nauwelijks bereikt, terwijl deze groep ongeveer de helft
is van alle laaggeletterden. Dit is in lijn met de landelijke situatie: anderstaligen ondernemen
eerder stappen om te werken aan hun taalvaardigheid dan inwoners met Nederlands als eerste
taal. We zullen gerichte acties blijven inzetten om de groep te bereiken en de samenwerking
met (potentiële) vindplaatsen versterken. Het signaleren en bereiken blijft de voornaamste
focus hebben, alsmede passend aanbod voor deze groep creëren en uitbreiden.
Wat is de aanleiding, context?
De overheid verwacht van burgers een steeds grotere zelfredzaamheid. Beschikken over
voldoende basisvaardigheden is nodig om zelfstandig te functioneren in het dagelijks leven. Het
regelen van belangrijke zaken gebeurt steeds vaker digitaal. Een grote groep mensen mist deze
aansluiting omdat zij niet of nauwelijks met digitale technologie overweg kan of de teksten van
de overheid niet begrijpt. Laaggeletterden hebben daarnaast vaker een kwetsbare
arbeidsmarktpositie, lagere gezondheidsvaardigheden en hebben eerder moeite met hun
persoonlijke financiën en administratie. Zij hebben drie keer vaker een uitkering dan niet-
laaggeletterden. Daarnaast is de kans groot dat achterstand in basisvaardigheden wordt
overgedragen op hun kinderen en groeit er een nieuwe generatie laaggeletterden op.
Laaggeletterdheid maakt mensen onnodig kwetsbaar en zorgt vaak voor schaamte. De urgentie
om te investeren in basisvaardigheden blijft daarom groot.
Uit cijfers van landelijk onderzoek blijkt dat in onze gemeente ongeveer 12% van de
beroepsbevolking (16-65 jaar) laaggeletterd is (geletterdheidinzicht.nl). Concreet betekent dit
dat er ongeveer 12.200 inwoners zijn die in meer of mindere mate te maken hebben met
laaggeletterdheid. Uit onderzoek blijkt dat de gebieden Nieuw-Vennep Zuid en Oost, Hoofddorp
Noord en Graan voor Visch een zeer hoog risico op laaggeletterdheid kennen. We zullen
daarom actief inzetten op deze gebieden.
3.2 Wat gaan we daarvoor doen?
We zetten in op een integrale aanpak van laaggeletterdheid.
  •    we gaan taalambassadeurs (NT1 ervaringsdeskundigen) actief werven en inzetten om de
       bewustwording en begrip voor inwoners met Nederlands als eerste taal te vergroten die
       moeite hebben met basisvaardigheden;
  •    we zetten nog meer in op het versterken van het netwerk van verschillende partijen die de
       aanpak van laaggeletterdheid vormen, zodat aanbieders beter naar elkaar doorverwijzen;
  •    we gaan inwoners die met schulden of in armoede leven en moeite hebben met
       basisvaardigheden gerichter bereiken en ondersteunen. Ruim de helft van de mensen met
       problematische schulden is laaggeletterd en heeft vaker schuldhulpverlening nodig. We
       zullen een werkwijze vormgeven die het signaleren van laaggeletterdheid verbetert.
       Daarnaast versterken we de samenwerking met initiatieven en partners op locaties zoals
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Meerjarenplan Versterken van Basisvaardigheden (Digi)Taalhuis 2024-2027                    Pagina 3
       Stichting Humanitas en de Voedselbank. We breiden het aanbod uit met cursussen gericht
       op rekenen en financiële administratie;
 •     we zetten in op het verbeteren van basisvaardigheden voor meer kans op duurzaam werk.
       Laaggeletterden hebben meer moeite met werk zoeken, vinden en behouden. Ze zijn
       vaker ziek en vaker afhankelijk van een uitkering. We willen meer scholing op de werkvloer
       aanbieden en de bewustwording bij werkgevers vergroten. We zetten daarnaast in op het
       beter bereiken van uitkeringsgerechtigde laaggeletterden. Dit doen we door medewerkers
       te trainen in het herkennen en bespreekbaar maken van laaggeletterdheid en het gebruik
       van screeningsinstrumenten zoals contextgerichte vragen;
 •     we investeren in de vaardigheden van ouders om de taalontwikkeling van hun kinderen te
       stimuleren om de cyclus van laaggeletterdheid te doorbreken. Kinderen uit een taalarme
       thuisomgeving hebben een grotere kans om zelf ook laaggeletterd te worden.
       Laaggeletterde ouders zijn minder betrokken bij het onderwijs van hun kind en hun school,
       en de kinderen presteren minder goed op school. Thuis worden de kinderen minder in taal
       gestimuleerd. Dit draagt bij aan het in standhouden van de cyclus van
       laaggeletterdheid. We versterken de samenwerking met het onderwijs/kinderopvang en
       andere partners/professionals die dicht bij het gezin staan. Daarnaast zoeken we
       aansluiting bij bestaande programma's voor ouders en kinderen. En zetten we de
       taaltrajecten op scholen voor ouders voort;
 •     we investeren in het verbeteren van de gezondheidsvaardigheden van laaggeletterde
       inwoners. Laaggeletterden beschikken over lagere gezondheidsvaardigheden, zijn vaker
       minder gezond en maken meer gebruik van de zorg. Ze hebben bijvoorbeeld meer moeite
       met het lezen van een bijsluiter van een medicijn. We willen een betere aansluiting bij
       projecten en beleid binnen de sociale domeinen Gezondheid en Welzijn. We versterken de
       samenwerking met professionals uit het gezondheidsdomein en bieden trainingen aan in
       het herkennen en doorverwijzen van laaggeletterden;
 •     we monitoren bereik en impact van het aanbod en maken daarin onderscheid in de NTl'er
       en de NTZ'er. We onderzoeken wat het rendement is van het aanbod en wat de effecten
       zijn op de sociale inclusie van de deelnemers. Om de maatschappelijke effecten van de
       diverse trajecten te meten maken we gebruik van onderzoek op het gebied van sociale
       inclusie onderzoek aan de Universiteit van Maastricht.
3.3 Wat mag het kosten?
De kosten voor de uitvoering van deze nota worden geraamd op jaarlijks € 783.339. Dit bedrag
is als volgt gespecificeerd;
 •     € 718.128 uitgaven vanuit de Rijksbijdrage (WEB-budget),
 •     € 77.811 uitgaven voor activiteiten gedekt vanuit gemeentelijke middelen in het kader van
       het Taalhuis (regulier budget).
WEB-budget
 De kosten voor de uitvoering van het professioneel aanbod (ingekocht aanbod) en informeel
aanbod taalkoppels (middels subsidie) worden gedekt door de WEB- (Wet Educatie en
 Beroepsonderwijs) middelen vanuit het Rijk. Het WEB-budget is een specifieke uitkering van
jaarlijks € 718.128 voor onze gemeente. Dit budget wordt door de gemeente Amsterdam als
centrumgemeente van de arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam beheerd. In de afgelopen jaren
is er een regionale onderbesteding ontstaan, mede in verband met het lerarentekort. Het Rijk
staat toe dat de onderbesteding van het WEB-budget in een spaarsaldo wordt ondergebracht
welke maximaal 25% mag bedragen van het WEB-budget dat het voorgaande jaar beschikbaar is
gesteld. Om te voorkomen dat er middelen moeten worden terugbetaald aan het Rijk, zijn er
regionale afspraken gemaakt (2021.0002465). De gemeente Amsterdam is verantwoordelijk
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Meerjarenplan Versterken van Basisvaardigheden (Digi)Taalhuis 2024-2027                   Pagina 4
voor budgetbeheer en -overheveling. Wij declareren de gemaakte kosten bij de gemeente
Amsterdam.
Informeel aanbod WEB-taalkoppels
De hoogte van het budget voor de WEB-taalkoppels is afhankelijk van het aantal te vormen
taalkoppels. De gemeentelijke kosten voor het informeel aanbod taalkoppels worden gedekt uit
het in de programmabegroting beschikbare budget van beleidsdoel D: Inwoners nemen deel
aan een breed aanbod van culturele activiteiten en maken kennis met de culturele historie van
Haarlemmermeer, waarvoor wij het cultureel erfgoed behouden van programma
Maatschappelijke Ontwikkeling, taakveld 5.6.
Regulier budget (bijdrage gemeente)
De gemeentelijke kosten voor de Taalhuiscoördinator en het uitvoeringsbudget worden gedekt
uit het in de programmabegroting beschikbare budget van beleidsdoel B: Onze jonge inwoners
ronden een opleiding af die past bij hun mogelijkheden en ontwikkelen maximaal hun talent
van programma Maatschappelijke Ontwikkeling, taakveld 4.3.
De gemeentelijke kosten voor de inhoudelijk Taaladviseur worden gedekt uit het in de
programmabegroting beschikbare budget van beleidsdoel C: Inwoners nemen in hun buurt of
kern, actief deel aan de samenleving van programma Maatschappelijke Ontwikkeling, taakveld
6.1.
De activiteiten van het Taalhuis vallen onder de verantwoordelijkheid van Stichting Cpunt.
Wat zijn de financiële risico's?
Het inzetten van het WEB-budget dient conform de regels van de wet te gebeuren. Indien dit
niet het geval is, bestaat de mogelijkheid dat de gemaakte kosten kunnen worden
teruggevorderd. In samenwerking met de gemeente Amsterdam zien we toe op een goede
registratie en hantering van de regels van de wet.
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten voert gesprekken met het Rijk over de
ontoereikende WEB-middelen. Op dit moment ondervinden wij hier geen last van vanwege de
regionale onderbesteding.
Het Rijk staat toe dat de onderbesteding van het WEB-budget in een spaarsaldo wordt
ondergebracht. Het totale spaarsaldo van de regio mag maximaal 25% bedragen van het WEB-
budget dat het voorgaande jaar beschikbaar is gesteld. Bij overschrijding van dit percentage
moeten de middelen terugbetaald worden aan het Rijk.
3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk?
Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid. De portefeuillehouder Werk
en Inkomen is het eerste aanspreekpunt in het college.
3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar?
Juridische aspecten
 Het professionele aanbod is toegankelijk voor laaggeletterde volwassen personen die volgens
de Basisregistratie Personen woonachtig zijn in Haarlemmermeer en niet inburgeringsplichtig
zijn. Gezien de huidige wachtlijsten voor het professionele NT2 cursusaanbod willen we dat het
aanbod terechtkomt bij inwoners die de meeste problemen ondervinden van laaggeletterdheid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Meerjarenplan Versterken van Basisvaardigheden (Digi)Taalhuis 2024-2027                          Pagina 5
Dit doen we met behulp van een voorrangsregeling en sluiten de volgende groepen uit van het
professionele aanbod:
       inwoners die student zijn aan het Hoger Beroepsonderwijs (HBO) of het Wetenschappelijk
       Onderwijs (WO);
       kennismigranten of hun partners die gebruikmaken van de 30% belastingvoordeelregeling.
Alle anderstaligen (NT2) krijgen voorrang indien men minder dan twaalf jaar onderwijs genoten
heeft in land van herkomst (laaggeletterd).
Anderstaligen die meer dan twaalf jaar onderwijs in land van herkomst hebben gevolgd, krijgen
voorrang als minstens aan één van onderstaande criteria wordt voldaan:
1. Personen die onder de Participatiewet vallen;
2. Personen die zijn doorverwezen door een professional uit het sociaal domein;
3. Personen die ontheven zijn van de inburgeringsplicht onder de Wet inburgering 2013;
4. Personen die middelbaar en laag/praktisch opgeleid zijn;
5. Personen die niet bekend zijn met het Latijns schrift.
Communicatie
De communicatie is neergelegd bij het (Digi)Taalhuis. Het (Digi)Taalhuis werkt samen met de
community Meer voor Elkaar, het platform voor alle maatschappelijke organisaties in
Haarlemmermeer. De activiteiten van het (Digi)Taalhuis worden daar gedeeld met extra
aandacht voor de Week van Lezen en Schrijven.
3.6 Wanneer en hoe zal het college over de voortgang worden geïnformeerd?
We evalueren het beleid over twee jaar en leggen dit voor aan het college voor besluitvorming.
3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)?
De afspraken uit het Regionaal Programma Laaggeletterdheid 2020-2024 (2021.0000443)
realiseren we in samenwerking met de gemeenten in regio Groot-Amsterdam.
4. Ondertekening
Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer,
de secretaris,                                                    \de burgemeester,
  aes Vermeer                                                                       ans-Wijdeven
Bijlage(n
      Meerjarenplan Versterking Basisvaardigheden (Digi^Ta                    uis 2024-2027
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>